cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bajram Kelmendi
thumb|right|300px| Shtëpia ku jetoi dhe punoi Bajram Kelmendi Bajram Kelmendi i njohur si Avokat Kelmendi, ishte jurist, aktivistë në Këshillin për Mbrojtjen e të drejtave e lirive të njeriut, shqiptarë nga Kosova, më 25-26 mars të vitit 1999 në Prishtinë u vra nga Doktrina e shenjt serbe.
Vrasia e avokatit Kelmendi dhe dy bijve të tij, ishin fillimi i likuidimeve brenda Kosovës, të njohura për opinionin e gjerë.
Vrasja
Bajrami ishte aktiv në Këshillin për Mbrojtjen e të drejtave e lirive të njeriut dhe gjatë vitit 1998 i kish dhënë informacion Gjykatës për Krimet e Luftës. Ai ish shumë i respektuar për aftësitë e tij si një avokat mbrojtës në gjyqe të shumta politike gjatë gjithë dekadës së fundit. Së fundi, ai kish mbrojtur gazetën në gjuhën shqipe Koha Ditore, e cila akuzohej në gjyq për publikimin e një deklarate të përfaqësuesit politik të UÇK-së, Hashim Thaçi.
Natën e 24 marsit, që përkon me fillimin e bombardimeve të NATO-s, pesë policë me uniformë u futën me forcë në shtëpinë e Kelmendajve në rrugën “Vellusha” të Prishtinës. Sipas gruas së Bajramit, Nekibe Kelmendit, edhe ajo një juriste e njohur, Kastrioti telefonoi policinë për t’u thënë se dikush ish futur me dhunë në shtëpi, por policët i mbyllën telefonin. Nekibja u përpoq të bënte të njëjtën gjë dhe ata nuk lanë as atë të fliste. Anëtarët e familjes u detyruan të shtriheshin barkas. Policët i than Bajramit qe ti vriste 2 djemet e ti vrist por ai refuzoj oferten e tyre kshtu qe i vran 2 djemet e tij dhe pastaj e vran edhe Bajramin pastaj i bënë një kontroll në shtëpi, por nuk vodhën ndonjë gjë. Rreth orës 1:30 pasdite, dolën e morën me vete Bajramin, Kushtrimin e Kastriotin, në makinën e këtij të fundit. Kushtrimit i thanë “të puthte fëmijët e tij për herë të fundit”.
Në mëngjesin e 26 marsit, Nekibja u informua se kufomat e Bajramit e të dy djemve të saj ishin gjetur në një distributor gazi në rrugën që lidh Prishtinën me Fushë Kosovën. Ishin vrarë që të tre. Vrasja e Bajram Kelmendit dhe e djemve të tij terrorizoi Prishtinën dhe profesoratin shqiptar në Kosovë – dikush me një profil publik si politikan, dikush veprimtar i të drejtave të njeriut, gazetar, artist apo akademik. Në Prishtinë u përhap paniku, pasi dyshohej se forca të papërgjegjshme do të likujdonin personalitete të jetës publike kosovare. Ndërsa ishin në pritje për të marrë lajme mbi vdekjen e Kelmendasve, shumë shqiptarë vendosën ta linin Kosovën.
Erveheja
Erveheja është një poemë e shkruar nga Muhamet Çami rreth vitit 1820. U botua për herë të parë e tejshkruar me alfabetin e Stambollit dhe e purifikuar nga orientalizmat nga Jani Vreto, në Bukuresht më 1888.
Vepra
Rrëfenja romantike në vargje e njohur me emrin Erveheja, në fillim mbante titullin Ravda (Kopshti). Burimi i variantit poetik të Ervehesë së Kyçykut është Tûtî-nâme-ja persiane (Rrëfenja e një papagalli) e Zijaudin Nakshabit (Ziyâ'uddîn Nakhshabî), e frymëzuar nga origjinali sanskritisht Shukasaptati. Kjo poemë me strofa katërvargëshe e tetërrokësh me rimë ABAB jep peripecitë e së bukurës Ervehe, e cila ia del mbanë të mbrojë nderin e virtytin e saj, duke kaluar shumë sprova e fatkeqësi.
Ideja e kësaj historie moralizuese për «virtytin e femrës» ndeshet mjaft në historinë e letërsisë. Teksti shqip prej shtatëmbëdhjetë faqesh përbëhet nga 856 vargje dhe ruhet në Bibliotekën Kombëtare në Tiranë.
Është edhe nga të rrallat vepra të bejtexhinjve të botuara në shekullin e nëntëmbëdhjetë, ndonëse në një variant të ndryshuar. Publicisti rilindës Jani Vreto jo vetëm e transliteroi dhe e botoi Ervehenë në Bukuresht më 1888, por edhe e purifikoi nga leksiku turqisht, persisht e arabisht i shqipes së Kyçykut. Sipas Elsie varianti origjinal është më i kuptueshëm dhe ruan karakterin narrativ të pastolisur të një historie poetike, ndërsa varianti i përpunuar i Vretos rreket ta paraqesë veprën në një formë më epike me epitetet përkatëse.
Studime
Për këtë vepër, orientalisti Osman Myderizi shkroi artikuj shkencorë më 1951, 1957 dhe Ardian Vehbiu më 1989.
Kashtëfryza
(lat. Acorus calamus), e njohur edhe si : - kallem është bimë që i takon familjes së Acoraceae.
Tërnovaca
Këtu banon një popullsi prej 300 banorësh.
Historia e Kaçanikut
BANORET E PAR TE KAÇANIKUT
Antarktiku
Antarktida (ang. Antarctica) ose siç quhet ndryshe "kontinenti i bardhë", përfshin të gjitha viset që shtrihen midis Polit të Jugut dhe Rrethit Polar të Jugut. Pjesët më të mëdha të tij përherë janë të mbuluara me borë dhe me akull, për këtë arsye quhet edhe "kontinenti i akullit". Antarktiku ka sipërfaqe prej 13.200.000 km². Është kontinenti më i largët dhe më i izoluari i rruzullit tokësorë. Nga të gjitha anët është i rredhuar nga Oqeani Paqësor, Atlantik dhe ai Indian. Janë bërë shumë ekspedita me qëllim të zbulimit të mëtutjeshëm të atij vendi mirëpo për shkak të largësisë së madhe nga kontinetet e tjera, dhe kushteve të vështira natyrore kjo gjë ka qenë pothuajse e pamundur. Njeriu i parë i cili e shkeli Antarktikun ishte norvegjezi, Roald Amundzeni në vitin 1911.
Rudolf Heß
Walter Richard Rudolf Heß zakonisht përkthehet si Hess (Aleksandria (Egjipt), 26 prill 1894 - Berlin, 17 gusht 1987) ishte një politikan gjerman. Në karrierën e tij ka qenë një njeri me ndikim në Partinë Naziste.
Antarktiku
Historia
Emri Antarktida rrjedh nga gjuha e grekëve të lashtë (gre. ἀνταρκτικός) që do të thotë në të kundërtën e veriut. Megjithatë termi Antarktidë për herë të parë u përdorë më 1890 nga hartografi skocez John George Bartolomeu Në Antarktidë nuk ka dëshmi që janë parë njerëz gjatë shekujve të mëparshëm, shfaqja e njerzëve në kontinetin e akullt ka filluar nga shekulli XIX saktësisht nga Roald Amundzeni në vitin 1911. Gjeografët besojnë se Antarktida nuk ka qenë kaq largë nga kontinetet e tjera por si pasojë e aktivietit të panxhezit ajo është larguar në një distanc të largët të cilën e shohim ne sot. Mendohet se ekspedita e parë për në Antarktidë është bër para shek. XIX këtë ekspeditë thuhet se e ka bërë Brigade Jane dhe James Weddell me anijen Beaufroy Prestar. Mirëpo kjo është thjeshtë nga mitologjia ndërsa faktet e vërteta tregojnë se Amundzeni e shkeli tokën e Antarktikut.
Relievi
thumb|Mali Erebus ne Antarktik, mali më i lartë.
Rudolf Heß
Biografia
Ai ka lindur në Egjipt, në Aleksandria, në një familje të pasur bavareze e cila kishte në Afrikë aktivitete tregtare dhe biznese. Babai i tij, një praktikues Luteranë, ishte një eksportues i pasur i verës, ndërsa nëna e tij ishte një pasardhëse e familjes së famshme greke Georgiadis e Aleksandrisë. Ai u kthye në Gjermani me familjen e tij në 1908 në moshën 14 vjeç. I regjistruar në shkollë shprehur interes për astronomin, por babai i tij e bindi atë për të ndjekur studimet ekonomike në Zvicër. Ai mori pjesë si vullnetar në Luftën e Parë Botërore, konflikti më agresiv dhe më i fortë ku morën pjesë edhe trupa austriak, si Adolf Hitlerit. Më 20 dhjetor 1927 u martua me Ilse Hess Pröhl (22 qershor 1900-7 shtator 1995) nga Hanoveri. Së bashku ata patën një djalë, Wolf Rüdiger Hess (18 nëntor 1937-24 tetor 2001).
Historia e Kaçanikut
Toponimi i emrit të qytetit
Prej nga rrjedhë Toponimi i emrit të qytetit Kaçanik? A njihet Toponimi Kaçanik para ardhjes së Turqve në Ballkan?
Antarktiku
Relievi
Relievi i Antarktikut është reliev i përbër nga malet dhe rrafshnaltat. Në pjesën e brendshme të saj gjinden edhe disa vende pa akull të cila quhen "Oazat e Antarktikut", ato janë të mbuluara nga të gjitha anët me akull kurse, në mes janë të mbuluara me ujë ku raste-raste janë aq të mëdha sa mund të quhen edhe liqene. Forma e Antarktidës është e ç'rregullt në vijë horizontale nga perëndimi deri tek lindja është e gjerë dhe e gjatë kurse në jug është e ngushtë, pastaj në jug-perëndim ka edhe një gadishul i cili "laget" nga Oqeani Paqësorë dhe Oqeani Atlantik. Në anën tjetër ka pikë të volitshme për sa i përket këndvështrimit të kontinenteve tjera. thumb|Sipërfaqja me akull të hollë, e cila është shumë e rrezikshme për qarkullim
Klima
Klima e Antarktikut është klimë polare e cila arrin deri në -88,3 °C. Dhe për këtë shkak quhet edhe "poli i ftohtësis" në këtë kontinent shfaqet edhe bora e gropuar e cila nënkupton borën e deponuar ndër vite duke u kthyer në akull, gjë që ka bërë mbizotrimin e temperaturave polare. Edhe pse në Antarktid, është shumë ftohtë prap se prap aty Dielli është përcellues sa që e reflekton dritën duke shkaktuar dëme në trup nga rrezet ultra-violetë. Në anën tjetër "toka e akullt" është e pasur edhe me rezerva mineralesh si: qymyrguri, naftë, krom, kobalt, kallaj, nikel, bakër dhe plumb. Reshjet e shiut në Antarktik janë shumë të rralla sikurse në Shkretëtirën e Saharasë. 3 arsye pse Antarktida është më e ftohtë se Arktiku
Historia e Kaçanikut
Ndërtimi i Kalasë së Kaçanikut
Me 1582 Sulltan Murati III kishte dhanë urdhër për pastrimin e Sanxhakut të Shkupit dhe të Grykës së Kaçanikut prej numrit të madhë të haramive (cubave). Me 1585 udha urdhëri për ndërtimin e kalasë së Kaçanikut e cila do ta mbronte rrugën prej kryengritsve. Kështjella fillon të ndërtohet më 1586 kurse përfundon me 1590.
La Baroche
është një komunë në kantonin Jura të Zvicrës.
Rudolf Heß
Deputet i Partisë Nacional-Socialiste
Bëhet mik i Hermann Goering, Hess mori pjesë në puçin e Mynihut në 1923. Revoltë e cila dështj dhe ai u arrestua së bashku me Hitlerin. Në burg, Hess ndihmoj Hitlerin të shkruaj Mein Kampf (Lufta Ime). Nga ky moment ai u bë një prej bashkëpunëtorëve më të ngushtë të Hitlerit, aq sa duhet konsideruar si pasues në parti. Në të vërtetë, në 1933, Hitleri e emëroj zëvendësin i tij, Reichsleiter, duke i dhënë atij kompetenca të gjera, si brenda partisë ashtu edhe në qeverin e porsa lindur. Gjashtë vjet më vonë, Rudolf Hess u emërua zyrtarisht numri tre i partisë, pas Hitlerit dhe Hermann Goering.
Antarktiku
Flora dhe Fauna
thumb|Pinguini, kafsha më e përhapurë në viset e Antarktikut Bota bimore dhe shtazore në Antarktik është më e kufizuar se në Arktik. Këtu rriten myshqet dhe likenet kurse, nga bota shtazore janë të pranishëm: pinguinët, fokat, balenat, delfinët dhe zogu i njohur Albatrosi. Në anën tjetër edhe mikroorganizmat si marimangat mikroskopike si ato të antarcticus Alaskozetes, morrat , nematodat , tardigrades , rotifers , krill dhe springtails. Gjithashtu janë të njohura edhe organizmat ujorë siç është peshku i akullit, balena, vula etj. Në anën tjetër rrezet e diellit nuk mund të depërtojnë në tokë për ta kryer procesin e fotosintezës për arsye se ka shumë akull të deponuar. Pra flora antarktikane përmban vetëm 25 lloje bimore. Njëri nga më të përhapurit është fungi.
Historia e Kaçanikut
Ndërtimi i Kalasë së Kaçanikut
A ka qenë e rrezikshme për udhëtar Gryka e Kaçanikut?
Rudolf Heß
Ikja për në Skoci
Ai ishte por agresionit gjerman në Poloni gjë që shkaktoj shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore, por Hess fluturoi më 10 maj 1941 në Skoci, vetëm për të arritur në kështjellën e Dukës së Hamiltonit (i cili ishte simpatizues i nacionalsocializmit) në Lanarkshire. Këtu ai u hodhë me parashutë. Arsyet për këtë udhëtim nuk janë sqaruar, por hipoteza më e mirë e sheh Hess të propozojë, nëpërmjet planit një paqe të veçantë me Anglin. Hitleri, duke folur në radio në atë kohë, e quajti atë një të çmendur, Hess kshte kërkuar pikërisht ajo që do të thotnte Hitleri, në rast të dështimit të misionit, në letrën e tij të fundit. Megjithatë, Hess ishte dorëzuar më pas te ushtria britanike, e cila kishte dhënë edhe një urdhër arrestimi për të.
Proçesi i Nurimbergut dhe vdekja
Në Nuremberg në 1946, Hess u lirua nga dënimi për krime kundër njerëzimit, por u dënua me burgim të përjetshëm për komplot kundër Traktatit të Versajës dhe krime kundër paqes. Ai u burgos më pas në Spandau në perëndim të Berlinit. Shumë më vonë, kërkesat për lirminin e Hess pasi ishte i burgosuri i vetëm i burgut (pas lëshimit të dënarve të tjerë nazist) nuk u mroën parasysh pavarësisht nga kjo pozitë e inferioritetit me marrëdhëniet e tijë të vështirë me Hitlerin dhe nazizizmin në vitet tridhjetë e më vonë, Hess u bë një pikë referimi për qarqet neo-nazist gjermane, të përbërë pothuajse ekskluzivisht nga të rinjë. Gjatë çdo vjetori të vdekjes së tij, mbahet një marshim përkujtimor i ndaluar disa herë në Gjermani, i cili në vitin 2004 ka tërhequr një rekord më shumë se 9000 njerëz. Ai vdiq në 93 vjeç, në rrethanat që nuk u sqaruan plotësisht (ai u gjet në një stol në oborrin e burgut me një kabllo elektrike lidhur rreth fytit), disa pikpyetje mbi versionin zyrtar të aleatëve (vetëvrasjen) u bënë nga mediat. Thuhet se Hess mbeti viktim e një vrasje makabre nga ana forcave speciale aleate të cilët e mbajtën të burgosur në moshën 93 vjeç një rekord ky për drejtësinë botërore.
Historia e Kaçanikut
Ndërtimi i Kalasë së Kaçanikut
Se Gryka e Kaçanikut ishte një vend Gjeostrategjik, një vendmbrojtje e mrekullueshme për shqiptarët, që paraqiste në anën tjetër rrezik të përhershëm për ç'do pushtues që kalonte andej pari e dëshmon mas miri udhë përshkruesi freng Philip De Frense Kanaye me 1573 në veprën e tij "Udhëtime për në lindje" ndër të tjerat shkruan: "Arritëm në Kaçanik - Karavan Saraj shumë e bukur, por e braktisur për shkak të murtajës". "...Çaushi ynë na tha se duhet ecur me kujdes dhe me armë në dorë, me qenëse kalimi është shumë i rrezikshëm prej cubave, të cilët para pak ditësh i kishin vrarë 5 (pesë) Kadi me tërë suitën e tyre".
Edhe pse Kaçaniku si vendbanim është mjaft i lashtë ( Guri i gjetur në lokacionin ku gjendet fabrika e gëlqerës, për cilën supozohet të ketë qenë gurë kufitar Iliro - kelt, përkatësisht i shtetit të përbashkët Iliro - kelt i shk. të III para erës sonë). Me gjithë atë duhet thënë, se themelet e qytetit të sotem nisën ne fund të shekullit XVI me ndërtimin e kështjellës (1590),të xhamis së Kaçanikut (ne vitin 1003 sipas hixhrit) (1594 - 1595) pastaj të një varg objektesh publike si hamamit, hanit te parë ose Kurshumli Hanit (Kaçanikasit e njohin me emrin hajde shkojm mas Hani ku është ndërtuar shtëpija e mallrave), imaretit etj. Merita për këtë u bie Koxha Sinan Pashës (Vezir i madhë në perandorinë turke me prejardhje shqiptare) dhe birit të dij Mehmet Pashë Kaçanikasit (që ndërtoi edhe katër hane të tjera si edhe urën mbi lumin Nerodimja) që nihet sot si "Ura e Konakit".
Musa Kesenxhija, armiku i Kraljević Marko,zhvilloi një dyluftim me gjeneralin serb Jankoviqin për Kaçanikun, i cili e fitoi betejen, sipas dokumenteve të vet serbeve, ai është rezultat i bashkimit të disa njerëzve historikë përfshirë Musa Çelebi djalin e Bajazidi. Musa ishte nga familja fisnike shqiptare Muzaka ndërsa Jovan Tomić beson se ai është i bazuar në mbështetësin e Jegen Osman Pashës.
thumb|Në hyrje të Ferizajt Idriz Seferi, pas Betejës së Grykë së Kaçanikut kundër ushtrisë turke që i printe Shefqet Dërgut Pasha.
Betejat e Grykës
Sa beteja u zhvilluan në Grykën e Kaçanikut?
Lufta e fundit
Sipas të dhënave të NKMDLNJ-së në Kaçanik,gjatë luftës së fundit në këtë komunë janë vrarë 90 pjesëtarë të UÇK-së dhe 139 civilë,ndërsa 7 persona llogariten të zhdukur.Kufomat e pjesëtarëve të UÇK-së dhe të civilëve që ishin marrë nga forcat serbe,pas përfundimit të luftës janë gjetur në varrezat masive në Kaçanik,Kaçanik të Vjetër dhe Kotlinë.Ndërkaq,forcat pushtuese serbe i kanë shkatërruar tërësisht apo pjesërisht edhe 1447 objekte banimi dhe asosh me destinim tjetër.
Diell i mardhur
Diell i mardhur poezi, Autori: Faslli Canaj. Botuesi: Filara. Faqet e librit 164.
Autori, Faslli Canaj, vjen para lexuesit shqiptar, me një vëllim tjetër me poezi, “Diell i mardhur”. Si lëvrues i poezisë dhe prozës, ai është i ndjeshëm ndaj problemeve të shoqërisë shqiptare, prandaj dhe frymëzimin e gjen te kjo shoqëri, për t’i thënë asaj se vlerat njerëzore janë shumë të rëndësishme, prandaj duhen vlerësuar ashtu si dielli që të ngroh.
Lugnez
është një komunë në kantonin Jura të Zvicrës.
Kalimi Kufitar i Qafës së Prushit
Në qarkun e Kukësit, me një gjatësi prej 121 kilometrash kufi tokësor me Kosovën, funksionojnë 5 pika të kalimit kufitar, por vetëm dogana e Morinit në rrethit të Kukësit, ka një shërbim doganor sipas parametrave bashkëkohorë. Kjo doganë u rikonstruktua tërrësisht 4 vite më parë, ndërsa në dy doganat e tjera të Qafë Prushit e Qafë Morinës, ku lejohet lëvizja e mallrave, mjediset e punës janë të pamjaftueshme. Dy pikat e tjera kufitare, ajo e Shishtavecit dhe Orgjosti, të hapura për herë të parë në vitin 2002, janë ende formale dhe lëvizja e njerëzve në to është minimale.
Smart Kartela
Java Menqura Kartelattat
1 Hyrje
Smasasdasdart kartela quhen të gjitha pajisjet që kanë një qark të integruar - Intdasdasdegrated Circuit (IC) qëposedon një formë sa do të vogël të inteligjencës dhe që janë të ngjisasdatura në ndasdasjë copë plastike.Prania e inteligjencësdasdasd në kartela iu ka dhëne këtyre kartelave emrin “smart” – të meçme. Smartkartelat kanë lindur si nevojë për ti ruajtur dhe përpunuar shënimet në vasdsadaend dhe formë të sigurt. Siguria e shënimeve në smart kartelë i bënë smart kartelat mbi të gjitha të jenë smart. Smart kartelat janë paraqitur në treg në fillim të viteve të ’70. Dethloff dhe Helmut Grotrupp e kanë patencuar idenë që qarqet e integruara (IC) të ngjiten në njëcopë të plastikes. Në vitin 1970 japonezi Kunitake Arimura ka aplikuar për patentën e njëjtë nëJaponi, ndërsa në vitin 1974 francezi Rokand Moreno e regjistroi patentën e njëjtë në Francë. Paraardhëset e smart kartelave, kartelat me shirit magnetikë, në të cilin munden vetëm të ruhenshënimet (300-400 bajt) nuk kanë mundësi të përpunimit të shënimeve. Kartelat e para përqëllime pagesa janë paraqitur në treg nga Diners-Club në fillim të viteve të ’50.Smart kartelat sot janë shumë të përhapura: në telefonin tonë mobil si Subscriber Identity Modul(SIM), smart kartelat për të telefonuar, kartelat e bankës, bonus kartelat e ndryshme, kartelat përhyrje/dalje në objekte të ndryshme etj. Numri i gjithmbarshëm i smart kartelave të prodhuara nëvitin 1996 ka qenë 6 miliard dhe vetem ne vitin 2008 jane prodhuar rreth 273 milion.
2 Llojet e smart kartelave
Smart kartelat mund të ndahen në grupe të ndryshme. Varësisht nga madhësia e plastikës, ku është ngjitur IC-ja smart kartelat ndahet në dy grupe të mëdha: • smart kartela me madhësi të kartelave të bankës (ID-1 formati), dhe • smart kartela me madhësi të kartelave të telefonave mobil (ID-001 formati), pra SIM kartela. Varësisht prej kontaktiasdsadsadas me lexuesin (shkruesin) e smart kartelave, smart kartelat ndahen në: • smartddaddddd kartela me kontakt dhe që janë të standasddardizuara përmes standardit International Organization for Standardization (ISO) 7816, dhe • smart kartela asdasdasdpa kontakt, komunikimi me lexuesin e smart kartelave bëhet përmes fushës magnetike dhe janë të standardizuara me anë të standardeve ISO10536 dhe ISO14443.
Smart kartelat pa kontakt me tutje ndahen në tri nëngrupe, varësisht nga largësia e smart kartelës prej antenës: 2-3 mm “adadclose coupled” smart kartela, 2-3 cm “proximity” smartddddddddda kartela, dhe deri në 1 m largësi, “vdaicinity” smart kartela • smart kartela medaasda dual interface që komunikimin me lexueaddddsin mund ta bëjnë në dy mënyra: përmes kontakteve dhe përmes fushës magnetike. Varësisht prej procesimit të shënimeve në smart kartelë, smart kartelat mund të ndahen në: • smart kartela qe podasdfasdfadsedojnë mikroprocesorë për përpunimin e shënimeve, dhe • smart kartela vetëm me memorie
Smart kartelat mund të ndahen edhe sipas numrit të aplikacioneve që kanë, pra kemi smart kartela:
• që kanë vetëm një aplikacion, siç kanë qenë smart kartelat e para në treg, kartelat për telefonim nga kabindaaaadadadat publike, S2IM kartela apo kartela e bankës,
Meqenëse siguria e shënimeve është roli primar i smart kartelave ato zbatimin më të gjerë e kanë gjetur në banka dhe në sigurimin e sistemit të pagesave.
Përmbajtja e smart kartelave
Mikroprocesori i smart kartelës është zakonisht 8 ose 16 bitësh. Sikurse kompjuterët e viteve ’80- ta mikroprocesori i smart kartelës e ka njësinë për hyrje/dalje, memorien e përkohshme (Random Access Memory - RAM), memorien e lexueshme (Read Only Memory - ROM), memorien përhershme dhe të ndryshueshme (Electricaly Erasable Programmable ROM – EEPROM). Disa smart kartela me kërkesa të larta të sigurisë së shënimeve e përmbajnë edhe një kriptoprocesor për operacione kriptografike.
Përmbadasjtja e smart kartelës
Meqenëse smart kartela nuddadsadak përmban njësinë për furnizim ajo është gjithmonë pasive, duke pasur parasysh modelin master-slave smart kartela është gjithmonë slave, pra ajo vdasdsaetëm përgjigjet në pyetjet nga ambienti jashtëm [2]. Qasjet në shënimet në memorien e përhershme, EEPROM mbrohen nga qasjet e paautorizuara meanë të ashtuquajturit “Personal Identificatadasdaion Number” (PIN). Vetëm pasi asdasqë pronari i smartkartelës nsdfnsae bënë prezantimin e suksesshëm të PIN-it smart kartela i lejon qasjen në shënimeadssadat në EEPROM. PIN-i është i gjatë 4 deri në 8 shenja. Në rast se shfrytëzuesi e jep gabimisht PIN-in disa herë radhazi (zaadsasdakonisht tri herë) smart kartela e bllokon plotësisht qasjen në EEPROM, me çka smart kartela shndërrohet në njdasadë plastikë të rëndomtë dhe të pavlerë.
Fajll sistemi i smart kartelave Smart kartelat e kanë fsadsadaajll sistemin në formën e pemës (tree), siç është paraqitur në Fig. 3. Rrënja e fajll sistemit quhet Master File (MF) dhe ka vlerën 3F00 heksadecimal dhe mund të sadsadaspërmbaj disa Dedicated File-s (DF) dhe Elementary File-s (EF). Emrat e fajllave janë të normuar sipas ISO 7816-4 standardit. Secili fajll përbehet prej File IDendaasdtifier (FID) të gjatë 2 bajt, dhe që brenda një DF është unik [3]. Në disa smart karteladsadsa DF-at mund të referencohen edhe sipas emrit, i cili asddsadsmund të jetë i gjatë deri në 16 bajt. Shënimet e shfrytëzuesit, pronarit të smart kartelës ruhen në një EF.
Sistemi Operativ (OS) JavaCard
Komunikimi me smart kartela
Smart kartela komunikon me lexuesin e smart karteleve (apo terminalin siç quhet ndryshe) me shpejtësi deri në 115.200 bit për sekondë (bps). Komunikimi i terminalit me smart kartelën është gjysmë dupleks (half douplex), pra në kohen kur terminali dërgon shënime smart kartela duhet të jetë në gjendje pranimi, dhe kur smart kartela dërgon shënime terminali duhet të pranojë shënime, në rast të kundërt vjen deri të kolizioni në kanalin transmetues. Komandat dhe shënimet që i merr smart kartela nga terminal i ruan në RAM dhe meqenëse sasia e RAM në smart kartela është shumë e kufizuar (disa qindra bajt) komandat që i dërgohen smart kartelës duhet të copëtohen në paketa më të vogla se 255 bajt dhe të dërgohen në formë sekeunciale. Sa herë që smart kartelës i vendoset tensioni i furnizimit, ajo i përgjigjet terminalit me të ashtuquajturën Answer To Reset (ATR) përgjigje. Në ATR janë të koduar shënime mbi aftësitë komunikuese të smart kartelës, prodhuesit, versionit të sistemit operativ etj. ATR mund të jetë I gjatë deri në 33 bajt. Dy protokollet më të përhapura për komunikim me smart kartela janë: protokolli T=0 dhe T=1. Duke pasur parasysh Open System Interconnection (OSI) modelin shtatë shtresor, për protokollet T=0 dhe T=1 mund të thuhet se janë në shtresën 2, në “data link”. Pas vendosjes së lidhjes në nivelin 2, protokollet në nivelin e aplikacionet në lexues dhe smart kartelë mund ti shkëmbejnë informatat.
Komunikimi me smart kartelë
Aplikacioni i shkëmben informatat me smart kartelën në formë të strukturave të shënimeve qëquhen Application Protocol Data Unit (APDU). Aplikacioni i dërgon një APDU komandë smartkartelës dhe smart kartela i dërgon aplikacionit një APDU përgjigje. APDU komandatdhe përgjigjet janë të normuar me ISO 7816-4 standardin. APDU komanda përbehet prej header-it (kokës) dhe body (trupit). Header-i përbehet prej 4 bajtëve: klasa (class CLA), instruksioni (INS), parametri i parë (P1) dhe parametri i dytë (P2). Header-i APDU komandës është obligativ. Trupi i APDU komandës mund të përmbaj shënime, gjatësia e të cilave përcaktohet me anë të parametrit Lc (Length of command). Me anë të parametrit Le (expected Length), i terminali i bënë me dije smart kartelës se pret përgjigjeje megjatësi Le bajt. Trupi i APDU komandës mund ti ketë katër forma:
• nuk as shënime për në smart kartelë as përgjigje nga smart kartela,
• nuk as shënime për në smart kartelë por ka përgjigje prej smart kartelës, pra ekziston një vlerë për Le parametrin,
• ka shënime për në smart kartelë (Lc është e ndryshme prej zero) dhe nuk përgjigje nga smart kartela, dhe
• ka shënime për në smart kartelë dhe ka përgjigje nga smart kartela (Lc dhe Le janë të ndryshëm nga zero).
APDU përgjigja përbesdasdashet nga trupi dhe status fjala (Status Word - SW) prej 2 bajtëve. Trupi i APDU përgjigjes mundet të mungoj, në rastin kur smart kartela nuk ka shënime përdasdas lexuesin e smart kartelës, ndërsa status fjala është gjithmonë prezent. Nëse esad sdaskzekutimi i komandës është bërë me sukses smart kartela i përgjigjet terminalit me përgdsadasjigjen 9000 në formë heksadecimale.dsfa APDU komanda për selektimin e MF (Master File) do të dukej:
CLA INS P1 P2 Lc Data Le 00 A4 00 00 02 3F 00 00 ............................................................... (1)
Përgjigja korrekte nga smart kartela do të dukej:
SW1 SW2 90 00 .................................................................................................... (2)
Komandat e zakonshme siç janë: selektimi, leximi dhe shkruarja e një fajlli, verifikimi i PIN-it janë të standardizuar me ISO7816-4 standardin. Me paraqitjen e Personal Computer Smart Card (PC/SC) standardit në vitin 1997 smart kartelat dhe lexuesit e smart kartelave janë bëre pajisje standarde të kompjuterëve personal. Shërbimi (service-i), programi për komunikim me smart kartela është pjesë përbëre e çdo sistemi operativ modern.
Aplikacionet me smart kartela
Ekonomia e Kaçanikut
Ekonomia e tanishme e Kaçanikut është një ekonomi në tranzicion. Komuna ka dalur nga lufta me shumicën e ekonomisë së saj të shkatërruar ; infrastruktura e komunës gjendet në gjendje të dobët. Ekonomia e Kaçanikut është bazuar në prodhimin e materialit ndërtimor si : çimento, ngjitës specialë, beton etj. Mundësitë potenciale ekzistojnë në zhvillimin e bujqësisë-blegtorisë, bletarisë, pemëtarisë, zejeve të ndryshme, si dhe turizmit dimëror dhe veror.
Kaçaniku ka një traditë të aktivitetit industrial privat dhe është i njohur për përpunues të mirë të drurit, për mjeshtër ndërtimtarie të shkathtë, zejtarë, gurore gëlqerore, produkte të drurit për industrinë e ndërtimtarisë dhe zejtarë të përpunimit të drurit, rrobaqepsisë, arpunuesë etj.
Një faktor kyq që ka ndihmuar në zhillimin e Kaçanikut është qenia e tij rrjetë kyqe e komunikacionit rrugor dhe hekurudhor. Rruga kryesore Prishtinë-Shkup kalon nëpër komunë, sikurse edhe hekurudha Fushë Kosovë – Selanik. Gjithashtu komuna është kalimi kryesor kufitar në mes të Kosovës dhe vendeve tjera të regjionit.
Smart Kartela
Përmbledhje
Ekonomia e Kaçanikut
Ekonomia bazë
Aktiviteti bazë ekonomik i fabrikave në Komunën e Kaçanikut është prodhimi i materialit ndërtimor. ”Çimentorja” në Han të Elezit është komercializuar (i është dhënë me qira për 10 vjet kompanisë zvicerane “Holcim”). ”Gëlqerorja” në Kaçanik dhe “Silcapor-i” në Matlumë pas luftës kanë pasur afarizëm negativ. Kjo e dyta prodhon elemente të gasobetonit (blloka të bardhë). ”Kosovaplast-i” në Han të Elezit, që prodhon stiropor deri tashti ka afarizuar me sukses. Ndërkaq fabrika për prodhimin e pllakave dhe gypave të azbestçimentos është mbyllur nga UNMIK-u. Pretekst për mbyllje ishte fakti i ditur qëmoti se lënda e pare e kësaj fabrike, azbesti, është i dëmshëm për shëndetin e punëtorëve dhe komunitetit që jeton në afërsi të fabrikës. Sipas WHO-së (Organizata Botërore e Shëndetësisë), fijet e azbestit kanë efekt kancerogjen në organizmin e njeriut.
Smart Kartela
Smart kartasadasdelat sot konsiderohen si pajisje me të sigurta për ruajtjen dhe përpunimin e shënimeve private. Komunikimi me smart kartela është i standardizuar, gjë që ka shkaktuar që smaasddasart kartelat të konsiderohen si pjesë standarde të kompjuterëve personal. Qasja në shënime në smart kartelë, bëhet vetëm pasi të bëhet autentifikimi i suksesshëm me PIN-in e smart kartelës.dasdad PIN-i i smart kartelës është i njohdasawsdaur vetëm pronarit të smart kartelës. Nëse pronari i smart karasddsadtelës e harron PIN-in ose e jep atë disa herë radhazi gabimisht smart kartela e bllokon qasjen në shënimet në EEPROM dhe smart kartela shndërrohet në plastike të pavlerë.
2po2
Ekonomia e Kaçanikut
Ndërmarrjet shoqërore
Të gjitha ndërmarrjet publike dhe shoqërore veprojnë nën drejtimin e Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit (AKM), me përjashtim të fabrikës së Sharr Cementit. Në shumicën e ndërmarrjeve prodhimi është i pakët për shumë arsyera. Fabrika e Sharr Cementit në Han të Elezit, e cila sot është kompleksi më i madh i çimentos në Kosovë, prodhimeve të çimentos dhe materialeve ndërtimore. Fabrika e çimentos, e cila përbëhet prej katër reparteve (sub-companies), është punëdhënësi më i madh në regjion, me numër të përgjithshëm prej 1.630 punëtorësh. Fabrika i’u është dhënë në lizing (me qira) Bankës Holder nga Zvicra për 10 vite, dhe një shumë prej 27 milionë $ është investuar nga banka për rregullim të fabrikës, ndërtim të infrastrukturës dhe për t’iu ofruar asistencë popullatës lokale.
Sektori privat
Janë gjithsej 1055 ndërmarrje private të regjistruara në Komunën e Kaçanikut, ndërsa të punësuar në këto ndërmarrje janë 1.747 veta. Ndërmarrjet e regjistruara merren me aktivitete tregtare, transportuese, hoteliere, ndërtimore, prodhuese etj. Nga nëntori i vitit 1999, në Kaçanik vepron edhe Shoqata e Afaristëve të Kaçanikut (SHAK). Aktivitetet me të cilat merret kjo shoqatë janë : dhënia e informacioneve, këshillave, sugjerimeve, ndihma profesionale në përpilimin e planeve të biznesit etj. Në komunën e Kaçanikut janë 1,055 biznese të regjistruara, që punësojnë 1.750 punëtorë. Struktura e bizneseve të regjistruara është si vijon:
Problemet dhe vështirësitë me të cilat ballafaqohen NVM-të. Ekzistojnë shumë barriera në zhvillimin e mëtutjeshëm të komunës së Kaçanikut. Këto barriera përfshijnë: Infrastruktura ligjore e pa kompletuar, norma e lartë e kamatës, taksat doganore të pafavorshme, pasiguria në lidhje me ardhmërinë e privatizimit, kostoja e lartë fikse në industri dhe mungesa e investimeve kapitale.
Bujqësia ka qenë, dhe do të vazhdoj të jetë, kontribuuesi kryesor në zhvillimin ekonomik të Kaçanikut. Për shkak të sipërfaqes malore, toka është e pamjaftueshme dhe kryesisht në pronësi të sektorit privat. Nën kushtet e tanishme, është e pamundshme të ndërmirret diçka që do të mund t’a racionalizonte përdorimin e kësaj toke. Drithërat kryesore të kultivuara në komunë janë gruri dhe misri. Për shkak të mungesës së një agjencie mbikëqyrëse që do të merrej me çështje të bujqësisë, është e pamundshme të tregohet se sa është numri i të punësuarve në këtë sektor. Në bazë të vlerësimeve, përafërsisht 50 % të të gjithë të punësuarve në sektorin informal i takon këtij sektori.
Turizmi
Ekziston një potencial i kufizuar për zhvillimin e turizmit në rajonin e Kaçanikut. Në të kaluarën, kanë funksionuar disa objekte hoteliere dhe dy pishina. Për më tepër, ka qenë planifikuar ndërtimi i qendrave sportive, por ato nuk janë realizuar. Vështirë se turizmi do të jetë një kontribuues i rëndësishëm në zhvillimin ekonomik të Kaçanikut.
Organizimi i komunitetit të biznesit
Që nga nëntori i vitit 1999, në Kaçanik funksionon me sukses Shoqata e Afaristëve të Kaçanikut (SHAK) rreth së cilës tubohen ndërmarrës me influencë në fushën e sektorit privat. Aktivitetet kryesore me të cilat merret kjo shoqatë janë: dhënia e informacioneve, këshillave dhe sugjerimeve, motivimeve të përbashkëta, ndihma profesionale në përgatitjen e planeve të biznesit, përfaqësimi te investitorët, avokimi i interesave të tyre para organeve të pushtetit lokal, organizimi i kurseve të ndryshme trajnuese dhe aftësuese etj.
Në Kaçanik vepron edhe një shoqatë tjetër e biznesit – Shoqata e Agronomëve dhe Teknikëve të Bujqësisë “Produkti i Sharrit”, e themeluar më 2 prill 2002. Aktivitete kryesore të kësaj shoqate janë: absorbimi i metodave bashkëkohore, nga vendet e zhvilluara, për prodhimtari intensive bujqësore dhe aplikimi i tyre në vend; ndihmë profesionale teorike dhe praktike prodhuesve bujqësorë për mënyrën e menaxhimit të biznesit, zhvillimi i teknikave bujqësore dhe blegtorale në kuadër të Shoqatës; zgjerimi sa më i madh i praktikave bujqësore dhe blegtorale tek popullata rurale, në mënyrë që ata të zhvillojnë biznesin e tyre rural dhe të sigurojnë të ardhura sa më të mëdha.
Ekzistojnë edhe shoqata të tjera, siç janë Shoqata e Gjuetarëve, Shoqata e Peshkatarëve dhe Shoqata e Bletarëve, por ato nuk janë mjaft aktive.
Shiko dhe këtë
Kačanik
Rrëfenjat e xha Avramit
Rrëfenjat e xha Avramit Autori: Fatmir Terziu. Botuesi: Filara. Faqet e librit 47.
Përkujdesja, gjuha e radhë, stili, veçoria e figuracionit dhe mjaft gjëra të tjera zhbirojnë deri në themel anën profesionale të paraqitjes së librit të shkrimtarit Fatmir Terziu. “Rrëfenjat e Xha Avramit” është e gjithë struktura e kësaj ane profesionale që na vjen si një risi e re, me filozofinë e saj të veçantë, duke prodhuar anën më dalluese të fjalës së bukur të artit. Kjo fjalë është e gjitha. E gjitha që vjen mes një arkitekture të plotë, ku mesazhi qëmton me ‘siluetën’ e duhur atë anë të cilën shpesh ne e kemi rrënjën tonë, tabanin tonë, kulturën dhe identitetin tonë kulturor. E tëra si një fabulë e zhdërvjellët herë rreket të kumtojë e herë të qëmtojë atë stinë fjale të harruar, ose të lënë në ndonjë sepet kulturor për hir të artificave të diktuara. Në një përballje profesionale me traditën, postmodernja e stilit të Terziut, lartëson dhe qashtëron tërë dimensionin filozofik të mjaft rrëfenjave që flasin në vetë të ndryshme.
Kështu meraku i autorit, që ka prurë një prozë të vlerësuar, tashmë ka në këndin e tij orrigjinal, jo vetëm mesazhin dhe vlerën, por edhe gjuhën dhe stilin e tij të veçantë. Ardhja në skenë e “Rrëfenjat e Xha Avramit” është një arsye tjetër për të shtuar në bibliotekat tona një vlerë më tepër, një art më shumë në llojin e vet. Kjo vjen nga një pasuri rrëfenjash që qasen mes karakteristikës dhe karizmës së mençurisë së protagonistit Xha Avrami.
Kështu ai krijon një kënd kulturor. Kënd nga i cili shihet qartë koha, hapësira dhe vendi. Dhe kështu filozofia mes këtij trinomi shpalos krenar e të qenit shqiptar, krenarinë e gjuhës shqipe, që latohet në mënyrën më të përkryer nga autori.
Sanxhaku i Shkupit
thumb|Sanxhaku i Shkupit Sanxhaku i Shkupit gjatë kohës së perandorisë Osmane ishte pjesë administrative e Vilajetit të Kosovës. Qendër e sanxhakut ka qenë qyteti i Shkupit (Uskup).
Sipas shënimeve të viteve 1905-1906 në këtë sanxhak jetonin 151,546 banorë. Shënimet japin të dhëna për përkatësin fetare të 90,840 banorëve mysliman dhe të 60,706 krishterë
Deri në 1912 përbëhej nga kazatë e mëposhtme:
Kantoni Saint-Georges-du-Vièvre
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Georges-du-Vièvre aktualisht përbëhet nga 14 komuna.
Shurdhëri dhe verbëri
Shurdhëri dhe verbëri Autori: Mystehak Xhemali. Botuesi: Filara. Faqet e librit 164.
Autori, Mystehak Xhemali, në librin publicistikë, “Shurdhëri dhe Verbëri”, vjen para lexuesit shqiptar, me një sërë artikujsh të përmbledhur e të botuar në mediat e shkruara shqiptare në vite. Promblemet që ai ngre në to prekin fusha të ndryshme të jetës politike, ekonomike, kulturore e sociale. Shqetësimi i tij më i madh është promovimi i vlerave qytetare e demokratike dhe respektimi i ligjit.
Femuri i njeriut
250px|right|thumb|Kofsha ( Femuri )
Femuri  është ashti më i madh në skeletin e njeriut. Femuri bën pjesë në grupin e eshtrave të gjymtyrëve të poshtme.
Ndërtimi i femurit
Në të dallojmë trupin dhe dy skajet.
Trupi
Ka formë trianësore prizmatike, me buzë të patheksuara. Buza më e theksuar është ajo e prapme e cila është e vrazhtë dhe lidhet me muskujt.
Skajet
Skaji i sipërm është i ndërtuar prej kokës, qafës, gungës ( gunga e madhe dhe e vogël ) të cilat së bashku ndihmojnë për përforcimin e muskujve. Koka e femurit artikulohet me legenin.
Eritrea
Eritrea ndodhet në pjesën veri-lindore të Afrikës dhe në pjesën lindore të vendit ka dalje në Detin e Kuq. Pjesa tjetër e Eritresë kufizohet në jug me Xhibutin, në jug-perëndim me Etiopinë dhe pjesa veri-perëndimore kufizohet me Sudanin.
Parahistoria
Një nga hominids vjetër, që përfaqëson një lidhje të mundshme midis Homo erectus dhe një Homo sapiens arkaik, u gjet në Buya (Danakil Eritrean) në vitin 1995 nga shkencëtarët italianë. The kafkë ishte gjetur që të jetë mbi 1 milion vjet të vjetra. [7] Për më tepër, në vitin 1999, Eritrean Kërkimit Ekipi i projektit zbuluar disa nga dëshmitë më të hershme të njeriut mjet përdorim në korrje e burimeve detare. Vendi përmbante xham vullkanik, datë mjete në epokën e paleolitit, rreth 125.000 vite e vjetër. [8] Epipaleolithic ose piktura mesolithic shpellë në Eritrea qendrore dhe veriore dëshmojnë për gjahtar fillim-gatherers në këtë rajon. Një paleontologu amerikan, William Sanders i Universitetit të Miçiganit, gjithashtu zbuloi një lidhje të mundshme të humbur në mes të elefantëve lashtë dhe moderne në formën e fosile të mbetura të derr-sized krijesë në Eritrea. Fosili i, i cili është 27 milion vjet të vjetra, shtyn origjinën e elefantëve dhe mastodons pesë milion vjet të tjera në të kaluarën dhe tregon se elefantët moderne ka origjinën ne Afrike.
Mesut Özil
Mesut Özil turk.: Mesut özil) (15 tetor 1988, Gelsenkirchen) është një futbollist profesionist Gjerman me origjinë Turke i cili luan për Arsenalin dhe Kombëtaren Gjermane të Futbollit.
Eritrea
Para-qytetërim kolonial
Referime të vjetra të shkruara në territorin e njohur tani si Eritrea është ekspeditë chronicled filloi të vë bast i trilluar (ose Ta Netjeru, përkatësisht vendin e Gods) nga egjiptianët e lashtë në shekullin e njëzet e pestë para Krishtit sipas Faraoni Sahure. Më vonë burime nga Hatshepsut Faraonit në shekullin e pesëmbëdhjetë pes paraqesin një portret më të detajuar të një ekspeditë në kërkim të temjan. Vendndodhja gjeografike të misioneve të vë bast është përshkruar si përafërsisht korrespondon në bregdetin jugor në perëndim të Detit të Kuq. The Eritrea emrit është një interpretim i Ἐρυθραία emrin lashtë grek, Erythraía, përkatësisht "Red Toka". Provat më të hershme të bujqësisë, vendbanimet urbane dhe tregtare në Eritrea ishte gjetur në rajonin perëndimor të vendit, e përbërë nga mbetjet arkeologjike që datojnë që nga 3500 para Krishtit, në faqet e quajti grup plagë. Bazuar në dëshmitë arkeologjike, nuk duket të ketë qenë një lidhje në mes të popujve të grupit plagë dhe civilizimet e Luginës Nil dmth e lashtë të Egjiptit dhe Nubia. [9] 1913 skemë nga Aksum Deutsche-ekspeditë e Hawulti, një para-Aksumite apo stela fillim Aksumite në Matara.
Mesut Özil
Özil ka qënë pjesë e kombëtares Gjermane që tek skuadrat e të rinjëve. Ai ka qënë pjesë e Kombëtares U–19 gjatë viteve 2006 dhe 2007 ku në 11 ndeshje shënoi 4 Gola. Me kombëtaren U21, Özil ka qënë pjestar nga viti 2007 deri në vitin 2009, duke luajtur 16 ndeshje dhe duke shënuar 5 Gola. Me kombëtaren e parë, Mesut Özil debutoi më 11 shkurt 2009 kundër Norvegjisë ku Gjermania humbi me rezultatin 1-0, Özil hyri si zëvëndësim në minutën e 78. Özil fitoi famë në Botërorin 2010 ku bëri performanca fantastike dhe u nominua për "Golden Ball Award" për lojtarin më të mirë të turnamentit. Pas performancës së mirë në Botërorë, ai u transferua tek Real Madrid CF nga Werder Bremen në gusht të vitit 2010.
Eritrea
Para-qytetërim kolonial
Në malėsisė, sidomos në rrethinat e Asmara së, rezultatet e vendeve të lashta janë të dokumentuara, duke përfshirë Sembel, Mai Chiot, Ona Gudo, Mai Temenai, Weki Duba dhe Mai Hutsa. Kryesisht daton në fillim dhe në mes të pes-1 mijëvjeçarit (800-350 pes), këto komunitete përbëhej nga qytete të vogla, fshatrave, dhe fshatrat e ndërtuar prej guri. Afërsia e këtyre komuniteteve të lashtë në miniera ari sugjerojnë se një pjesë e prosperiteti i tyre ishte i lidhur me të minierave dhe të përpunimit të arit. Rreth mesit të mijëvjeçarit 1, disa vende me Sabaean mbetet (mbishkrimet, objekte dhe monumente) duket të dalë në Highlands qendrore, për shembull, në Keskese. [10] Në mes të shekullit të tetë dhe të pestë pes, një mbretëri të njohur si D 'mt u krijua gjoja në atë që është sot dhe të krahinës Eritrea Tigray i Etiopisë veriore. [11] [12] [13]
Pas D'rënie mt's rreth shekullit të pestë para Krishtit, shteti i Aksum u ngrit në shumë e Eritresë dhe malore veriore etiopian. Ai u rrit gjatë shekullit të katërt para Krishtit dhe erdhi në ngritje gjatë shekullit të parë pas Krishtit, minting monedhat e tij deri në shekullin e tretë, dhe konvertimin në shekullin e katërt të krishterimit, duke u bërë i dyti zyrtar i shtetit të krishterë (pas Armeni), dhe i pari të zërë vend në kryq në monedha të saj. Sipas Mani, ai u rrit të jetë një nga katër qytetërimet më të madhe në botë, në një nga me Kinë, Persi, dhe në Romë. Në shekullin e shtatë, me ardhjen e Islamit nëpër Detin e Kuq në Arabi dhe pushtimit arab dhe shkatërrimin e mëvonshëm të Adulis, qytetit kryesor Aksum e portit, Aksum tregtisë dhe energjisë në Detin e Kuq filloi të bjerë dhe perandorisë zvogëluar gradualisht dhe u zunë nga mbretëritë e vogla rivale.
Mesut Özil
Gelsenkirchen dhe Rot-Weiss Essen
Özil filloi karrierën e tij futbollistike duke luajtur me klubet e herëshme të Gelsenkirchen, ai luajti gjithashtu 5 vite me Rot-Weiss Essen.
Schalke 04
Në vitin 2005, Özil lëvizi në departamentin e tij rinjëve të FC Schalke 04. Ai ishte një mesfushor dhe mori fanellën me numrin 17, pasi startoi dy ndeshje si playmarker dhe si mesfushor qëndror në vend të futbollistit Lincoln që ishte i ndëshkuar, ai luajti në ndeshjet kundër Bayer Leverkusen dhe Bayern Munich.
Eritrea
Para-qytetërim kolonial
Gjatë periudhës së mesjetës, bashkëkohor me të dhe pas shpërbërjes graduale e shtetit Aksumite midis shekujve 9 dhe 10, disa shtete, si dhe fiseve dhe tokat e klanit dolën në zonën e njohur sot si Eritrea. Midis shekullit të tetë dhe të trembëdhjetë, veriore dhe veriperëndimore Eritrea kishte ardhur kryesisht nën dominimin e Beja, një popull Cushitic nga Sudani verilindore. [14] Të Beja solli Islami në pjesë të mëdha e Eritresë dhe lidhur rajonin më të madh për botën islame. Megjithatë, të krishterët e kohës së Axumite vazhduar të banojnë këto zona dhe të mbajnë fenë e tyre.
Në fushën kryesore malor dhe ngjitur me bregdetin e asaj që ishin më parë mysliman (Beja) vendosi zona, një i krishterë i quajtur Mbretëria Midir Bahr ose Midri Bahri (Tigrinja për tokë e det) u ngrit, vendosi nga Negus Bahr ose Bahr Negash, ( "sundimtar e detit ") u shfaq në shekullin e 15-të. [15] Pjesët juglindore e Eritresë, e banuar nga afare pavarur që nga kohrat e lashta, erdhi për të formuar një pjesë të Sulltanatit Adal islame në fillim të shekullit të 13-të. Pjesë nga ultësira jugperëndimor e Eritresë ishin nën sundimin e të atëhershëm të krishterë / Animist Funj Sulltanatit të Sinnar.
Mesut Özil
Schalke 04
Özil u largua nga skuadra në janar të vitit 2008, ai u transferua tek Werder Bremen.
Eritrea
Para-qytetërim kolonial
Një fuqi pushtuese të Perandorisë osmane turke, nën Sulejman I, Massawa pushtoi në 1557 nga të krishterët, ndërtimi atë që konsiderohet tani "qytetin e vjetër" e Massawa në ishullin Batsi. Ata gjithashtu pushtuan qytetet e Hergigo dhe Debarwa, kryeqytetin e Yeshaq, bashkëkohor krishterë Bahr Negus, përpara se të revoltohet përsëri në bregun nga 1578. Osmanëve mbeti në kontrollin e porteve të rëndësishme të Massawa dhe Hergigo dhe rrethinat e tyre, dhe mirëmbahen dominim e tyre mbi zonat bregdetare per gati 300 vjet, thithjen zonat bregdetare të shpërbë Adal Sulltanatit si vasalë në shekullin e 16-të. The Sulltanatit Funj e Sinnar konvertuar në Islam në shekullin e 16, por mbajti kontroll të pavarur të zonave jugperëndimor e Eritresë deri duke u zhytur në Perandorinë Osmane në fillim të shekullit të 19-të.
Me sundimin feudal i Negus Bahr e brendshme malore me mbizotërim të krishterë dobësuar rëndë nga shekulli i 17 deri në kohët moderne, zona u mbiquajt Mereb Mellash nga vendasit dhe Etiopisë fqinje ashtu, do të thotë "përtej Mereb" (në Tigrinja). Ky emër përcaktuar territorin si në veri të lumit Mareb që në këtë ditë është një kufi natyror midis shteteve moderne e Eritresë dhe Etiopisë. [16] Rreth të njëjtën zonë edhe erdhi për t'i referohemi si Hamasien, një emër që mbijetuan deri kohët moderne, caktimin e një zonë shumë më të vogël (provincë) menjëherë përreth kryeqytetit Asmara, deri duke u zhytur në ndarjet e reja administrative në 1994. Në këto zona, autoriteti feudale ishte veçanërisht i dobët ose nuk ekzistojnë, dhe autonomia e fshatarësi landowning ishte veçanërisht i fortë, një lloj rregulli republikane ishte i përhapur, i qeverisur nga ligjet zakonore lokale ligjëruar nga këshillat e zgjedhur të madh (shimagile). [17] Në 1770, të skocez James Bruce studiues Hamasien dhe Abisini përshkruan si "vende të ndryshme që shpesh janë të luftuar" (SUKE, f. 25).
Kolonializëm
Kolonizimi italiane filloi ndoshta me blerjen e lokalitetin e Assab nga një prift katolik romak me emrin Xhuzepe Sapetto vepron në emër të një kompanie të anijeve Xhenoveze quajtur "Rubattino" i cili e bleu tokë nga të Sulltanit afare e Obock (një vasal i osmanët) në vitin 1869. Kjo ndodhi në të njëjtin vit si në hapjen e Kanalit të pak nga. [18] Me miratimin e parlamentit italian dhe mbreti Umberto I i Italisë (pasua më pas nga djali i tij Victor Emmanuel III), qeveria e Italisë bleu pronat e kompanisë së Rubattino zgjeruar dhe pasuria e tij drejt veriut përgjatë bregdetit të Detit të Kuq drejt dhe më gjerë Massawa, cenuar më shpejt dhe për dëbimin e mëparshme "pasuria egjiptian", por takimin e rezistencë të ashpër në malėsisė Eritrean nga ushtria pushtuese e IV Yohannes perandori i Etiopisë. Hekurudhave Eritrean u ndërtua gjatë kolonializmit italian.
"Colonia Primigenia"
Itali deklaruar Eritrea një territor të Italisë që nga Vitet e re Dita 1890. Mbretëria e Italisë vendosi të Eritresë 1890-1941. Përafërsisht 100.000 kolonistët italiane vendosën gjatë 1930 në Primigenia Colonia (si Eritrea u quajtur nga italianët, përkatësisht ata konsiderohen Eritrea koloni e tyre të parë dhe më e rëndësishme), kryesisht në Asmara.