cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neymar
2018–19: Dëmtime të tjera dhe titulli i Ligue 1
Më 27 prill, Neymar shënoi në finalen e kupës kundër Rennes, por kundërshtarët arritën të përmbysnin rezultatin dhe të fitonin ndeshjen. Pas përfundimit të ndeshjes, Neymar u filmua duke goditur me grusht në fytyrë një spektator. Spektatori ishte filmuar duke ofenduar lojtarët e Parisit gjatë gjithë ndeshjes. PSG reagoi në një komunikatë duke thënë se ata e mbështesnin lojtarin e tyre "100%". Neymar reagoi duke thënë se ai ishte gabim, por gjithashtu shtoi se as ai dhe as ndonjë tjetër nuk mund të kishte qëndruar indiferent. Trajneri i ekipit Thomas Tuchel deklaroi: "Nuk është e lehtë të ngjisësh shkallët pas një disfate. Nëse humbasim duhet të tregojmë respekt. Ne nuk mund të hyjmë në një konflikt me një spektator."
2019–20: Sezoni i pezulluar dhe finalja e Ligës së Kampioneve
Neymar luajti ndeshjen e parë për sezonin 2019–20 më 14 shtator në fitoren minimale 1–0 ndaj Strasbourg në Ligue 1; ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes në minutat shtesë me një rrofeshatë. Një javë më vonë, në një tjetër fitore 1–0, këtë herë ndaj Lyon në Parc Olympique Lyonnais, Neymar ishte sërisht protagonist me një tjetër gol në minutat shtesë.
Në tetor, Neymar pësoi një dëmtim në tendinë gjatë grumbullimit me kombëtaren; ai qëndroi një muaj jashtë fushave dhe u rikthye më 26 nëntor duke luajtur në barazimin 2–2 kundër Real Madridit në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve. Më 12 shkurt 2020, në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave kundër Borussia Dortmundit, Neymar shënoi një gol shumë të rëndësishëm në transfertë, me Parisin që u mposht 2–1 në Signal Iduna Park. Në ndeshjen e kthimit në Paris, ekipi i Neymar bëri përmbyje duke fituar 2–0 dhe u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 3–2; Neymar shënoi golin e parë të sfidës me kokë pas një korneri të ekzekutuar nga Ángel Di María si dhe mori pjesë në aksionin që solli golin e dytë të shënuar nga Juan Bernat.
Neymar fitoi titullin e tij të tretë të Ligue 1 pasi federata vendosi të ndërpreste sezonin për shkak të Pandemisë aë COVID-19; në momentin kur u mor vendimi, PSG ishte në vendin e parë. Më 14 korrik, në ndeshjen e parê të ekip që pas rifillimit të aktivitetit, Neymar shënoi golin e vetëm të finales së kupës kundër Saint-Étienne; kjo ishte kupa e dytë e tij me PSG-në. Shtatë ditë më pas, Parisi fitoi edhe kupën e ligës, duke mposhtur Lyonin 6–5 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola; Neymar shënoi një nga penalltitë për ekipin e tij. Më 12 gusht, në ndeshjen çerek-finale të Ligës së Kampioneve kundër Atalantës, ai asistoi golin e barazimit me Parisin që shënoi dy gola në kohën shtesë për të fituar ndeshjen 2–1. Ata u kualifikuan në gjysëm-finale ku u përballën me gjermanët e RB Leipzig; në ndeshjen e parë në transfertë, Neymar asistoi një nga golat e fitores 3–0 që kualifikoi Parisin për në finalen e Ligës së Kampioneve për herë të parë në histori. Në finalen e madhe në Estádio da Luz të Lisbonës, Parisi u mposht me rezultatin 1–0 nga Bayern München.
2020–21: Rinovimi i kontratës
Neymar humbi ndeshjen e parë të sezonit 2020–21 për shkak se kishte dalë pozitiv me COVID-19 një javë më parë; në këtë ndeshje, PSG u mposht nga Lens me rezultatin minimal 1–0. Megjithatë, ai ju rikthye stërvitjes para ndeshjes derbi kundër Marseille më 13 shtator. PSG humbi Le Classique për herë që nga viti 2011 pasi OM fitoi 1–0 në një ndeshje ku gjyqtari dha 14 kartonë të verdhë dhe 5 kartonë të kuqë, njëri prej të cilëve në drejtim të Neymar.
Neymar regjistroi dy golat e parë të sezonit 2020–21 në fitoren bindëse 6–1 ndaj Angers më 2 tetor. Ai arriti kështu në shifrën e 72 golave për klubin kryeqytetas, duke hyrë në listën e dhjetë golashënuesve më të mirë të historisë së PSG-së, në nivel me bashkëkombasin e tij Raí. Më 28 tetor, Neymar pësoi një dëmtim në muskulin e këmbës së djathtë në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër İstanbul Başakşehir, duke u zëvëndësuar pas vetëm 26 minutash lojë. Ai u rikthye në aksion pas më shumë se tre javësh, duke u aktivizuar si zëvëndësues në humbjen 3–2 ndaj Monacos më 20 nëntor. Katër ditë më pas, ai shënoi golin e vetëm në takimin ndaj RB Leipzig në Ligën e Kampioneve, duke regjistruar golin e parë pas rikthimit nga dëmtimi.
Më 28 nëntor, Neymar shënoi golin e tij të 50të në Ligue 1 në barazimin 2–2 ndaj Bordeaux; ai u bë lojtari më i shpejtë që e arrin këtë shifër në historinë e klubit, duke e bërë vetëm në ndeshjen e tij të 58të. Katër ditë më vonë, braziliani shënoi një dopietë kundër Manchester United, duke udhëhequr Parisin drejt një fitoreje 3–1 në Old Trafford. Në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve, Neymar shënoi një tregolësh në një fitore bindëse 5–1 kundër İstanbul Başakşehir; ky tregolësh, i treti në karrierën e tij në këtë kompeticion, ndihmoi ekipin të fitonte grupin. Neymar u bë gjithashtu lojtari i parë në historinë e Ligës së Kampioneve që shënon 20 ose më shumë gola për dy klube të ndryshme: 21 gola në 40 ndeshje për Barcelonën dhe 20 gola në 25 ndeshje për Parisin. Në humbjen 1–0 kundër Lyonit më 13 dhjetor, Neymar pësoi një dëmtim në kyçin e këmbës pas një ndërhyrje nga mbrojtësi kundërshtar Thiago Mendes, duke bërë që të nxirrej nga fusha e lojës me barrelë. Ai mundi të shmangte frakturën por u njoftua se do të qëndronte në jashtë fushave për tre javë me një ndrydhje në kyç. Ai u rikthye fiks pas një muaji më 13 janar 2021 në fitoren 2–1 kundër Marseille në Trophée des Champions; braziliani shënoi golin e fitores me penallti duke i dhënë një tjetër trofe klubit kryeqytetas. Më 10 shkurt, Neymar pësoi një tjetër dëmtim, këtë herë në muskulin e këmbës së majtë, në një ndeshje ndaj Caen, që e mbajti jashtë fushave për rreth një muaj. Rikthimi i tij ndodhi më 21 mars në suksesin 4–2 kundër Lyonit në kampionat.
Në fazën me eliminim direkt të Ligës së Kampioneve, PSG u eliminua në gjysëm-finale nga klubi anglez Manchester City. Neymar humbi të dy ndeshjet e raundit të 16-tave kundër Barcelonës, ku Parisi fitoi me rezultatin e përgjithshëm 5–2, por ishte i disponueshëm në dy ndeshjet çerek-finale kundër Bayern München dhe dy ndeshjet gjysëm-finale kundër Manchester City. Më 8 maj, Paris Saint-Germain njoftoi se Neymar kishte firmosur një kontratë të re deri në vitin 2025.
2021–22: Goli i 400të në karrierë
Më 10 gusht, Parisi firmosi me argjentinasin Lionel Messi, i cili u ribashkua me Neymar pas 4 vitesh. Neymar luajti ndeshjen e parë të sezonit të ri më 29 gusht në fitoren 2–0 kundër Reims, duke luajtur si titullar për 66 minuta para se të zëvëndësohej nga Messi, i cili debtuoi zyrtarisht për klubin francez. Ai regjistroi golin e parë të sezonit 2021–21 më 19 shtator në fitoren 2–1 kundër Lyonit, duke shënuar me penallti.
Karriera ndërkombëtare
thumb|majtas|Neymar në një konference me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin.]] thumb|djathtas|Neymar duke luajtur kundër [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocisë.]] Neymar bëri performanca fantastike me Brazilin U–17 në Kupën e Botës U–17 në vitin 2009, ku ai shënoi golin në ndeshjen e parë hapese kundër Japonisë. Ish-lojtarët Brazilian Pelé dhe Romário i thanë urgjentisht trajnerit Dunga që të merrte atë në Kupën e Botës 2010. Edhe pse mendimi i përhapur se Neymar meritonte një vend në skuadrën e Dungës shkuan aq larg saqë trajnerit të kombëtares i erdhi një peticion me 14.000 nënshkrime dhe pavarësisht nga presioni i madh që i ishte bërë, ai e la atë pas dore duke mos e grumbulluar në listën e 23 lojtareve brazilian që do të udhëtonin në Afrikën e Jugut për të luajtur në Kupën e Botës.
Më 27 mars 2011, Neymar shënoi dy gola në fitoren 2–0 kundër Skocisë në stadiumin Emirates. Gjatë momentit të penalltisë të shënuar nga Neymar, një banane u hodh në drejtim të tij, gjë që e detyroi atë të ankohet për rracizëm. Neymar refuzoi faljen e tifozëve dhe nuk kërkoi falje për fjalët që tha në drejtim të tifozëve të Skocisë.
Copa América 2011
Neyamr ishte pjesë e 23 lojtarëve të përzgjedhur nga trajneri Mano Menezes. Neymar shënoi dy gola në ndeshjen e tretë të Grupit B kundër Ekuadorit në ndeshjen e fituar nga Brazili me rezultain 4–2. Dy golat e tjere i shënoi Alexandre Pato. Neymar u përzgjodh si Lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër Venezuelës. Brazili u eleminua në çerek-finale nga Paraguaji në pikat e penalltive ku Neymar hyri si zëvëndësim në minutën e 80të.
Lojërat Olimpike 2012
Neymar ishte pjesë e 23 lojtarëve të Brazilit thirrur nga trajneri Mario Menezes për të luajtur në lojërat olimpike verore që zhvilloheshin në Londër. Përpara se të fillonte turnamenti Neymar shënoi gol dhe dhuroi edhe një asist për golin e Sandros në fitoren 2–0 kundër Britanisë së Madhe. Më 26 korrik 2012, Neymar shënoi golin e tretë në minutën e 30të në fitoren 3–2 kundër Egjiptit në Grupin C. Më pas tre ditë më vonë në ndeshjen tjetër kundër Bjellorusisë, Neymar shënoi një tjetër gol fantastik me një goditje dënimi nga 25 metra që përfundoi në trekëndësh, duke dhuruar edhe dy assista për golat e Patos dhe Oscarit. Pas ndeshjes Neymar tha: "Une shënova një gol dhe dhurova dy assista dhe për mua kjo është një gjë perfekte". .
Neymar shënoi tregolshin e parë me kombëtaren më 10 shtator 2012 në fitoren shkatërrimtare 8–0 kundër Kinës në Estádio José do Rego Maciel në Recife.
Kupa e Konfederatave 2013
thumb|djathtas|200px|Neymar në finalen e Kupës së Konfederatave kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] Neymar ishte pjesë e skuadrës së zgjedhur nga trajneri Luiz Felipe Scolari për të luajtur me Brazilin në Kupën e Konfederatave që u zhvillua në vendlindjen e tij. Në këtë turnament, Neymar mori fanellën me numrin ikonik 10, duke lënë fanellën e tij të fundit me numrin 11.
Më 15 qershor 2013, Neymar shënoi golin e parë të turnamentit në minutën e tretë në fitoren 3–0 kundër Japonisë në stadiumin Nacional Mané Garrincha. Më 19 qershor 2013, Neymar shënoi në minuten e 9të një gol spektakolar dhe gjithashtu në minutën e 93të dha një assist spektakolar për golin e Jô, për t'i dhënë Brazilit fitoren 2–0 kundër Meksikës. Neymar vazhdoi rekordin e shënimit të golave duke shënuar në ndeshjen e fundit të Gurpit A një goditje fantastike dënimi kundër Italisë në minutën e 66të. Në këtë ndeshje Brazili fitoi me rezultatin 4–2.
Më 30 qershor, Neymar shënoi golin e dytë të Brazilit në fitoren 3–0 kundër Spanjës. Ai u shpall lojtari më i mirë i turnamentit duke fituar Topin e Artë dhe Këpucën e Bronztë pasi u shpall golashënuesi i tretë më i mirë me katër gola.
Pula
Pula ka këto kuptime:
Neymar
2014 FIFA Kupa e Botës
thumb|majtas|Neymar duke u përgatitur për të marrë një goditje dënimi në ndeshjen hapëse të [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupës së Botës kundër Kroacisë.]] Më 5 Mars 2014, Neymar shënoi një tregolësh në fitoren 5–0 kundër Afrikës së Jugut në një ndeshje miqësore në Johannesburg. Ai bëri një veprim mjaft të mirë kur pas mbarimit të ndeshjes mori një tifoz të vogël afrikan në fushë dhe bëri foto me të. Forcat e sigurisë filluan ta shoqërorin djalin jashtë fushe, por Neymar ndërhyri duke e futur djalin mes lojtarëve brazilian gjatë festës së tyrë për fitoren. Më 3 qershor 2014, një javë para fillimit të Kupës së Botës, Neymar shënoi një gol dhe dhuroi dy assista në fitoren 4–0 kundër Panamasë në një ndeshje miqësore.
Neymar luajti ndeshjen e tij të 50të me kombëtaren në ndeshjen hapëse të Kupës së Botës kundër Kroacisë në São Paulo. Pasi Brazili ishte në disavantazh 1–0, ai barazoi rezultatin para fundit të pjesës së parë me një gjuajtje jashtë fushe dhe shënoi golin e dytë me penallti në fitoren 3–1.
Stili i lojës
thumb|djathtas|240px|Neymar dhe [[Lionel Messi.]] Neymar mund të luaj në shumë pozicione në fushën e lojës. Neymar mund të luaj si sulmues kryesor, sulmues i dytë madje edhe si mesfushor sulmues. Neymar është cilësuar nga shumë analist dhe legjenda futbolli si Fenomen. Neymar i përshtatet shumë mirë formacionit 4-3-3 dhe mund të luaj si organizator i skuadres. Neymar ka aftesi të jashtëzakonëshme për të tribluar dhe për të shënuar gola nga goditjet e dënimit. Neymar ka aftësi teknike fantastike, dhe di të pasoj shumë mirë. Ka një kontroll fantastik topi dhe ka gjithashtu një gjuajtje të fuqishme.
Neymar ka thënë se dëshiron të bëhet si sulmuesi i Real Madrid, Cristiano Ronaldo, lojtari i Manchester United, Wayne Rooney dhe si mesfushoret e Barcelonës, Xavi dhe Andrés Iniesta.
Neymar ka thënë: Mua më pelqen shumë të shikoj futboll dhe sigurisht të shikoj lojtar të mirë. Mua më pelqen: Cristiano Ronaldo, Andrés Iniesta, Xavi dhe Wayne Rooney.
Shumë legjenda të Brazilit si: Ronaldinho, Romario, Rivaldo kanë thurur elozhe për Neymar duke e krahasuar me Pelén ose me Ronaldon dhe e kanë cilësuar si heroi i Brazilit në të ardhmen.
Shumë media të ndryshme e kanë krahasuar me Pelén, Ronaldinhon për tekinë, por Neymar nuk i ka pëlqyer këto krahasime duke thënë: "Mua nuk më pëlqen të më krahasojnë me Pelén, unë jam Neymar".
Neymar ka thënë qe idhulli i tij është Lionel Messi dhe se kishte dëshire të luaj përkrah tij. Këtë gjë Neymar e ka zbuluar pas tregolëshit të tij në Kupen e Libertadores, ku në të njëjtën kohë dhe Messi kishte shënuar pesë gola në Ligën e Kampioneve, Neymar tha: "Unë jam tifoz i Messit. Une e mbeshtes atë kur shënon gola të bukur dhe kur triblon bukur, kështu që une mund ta kopjoj dhe ta imitoj bukur atë".
Jeta personale
thumb|Neymar (majtas) me [[Lucas Moura (i dyti majtas), Ganso (djathtas) dhe presidentja Dilma Rousseff pas kanditimit për Kupën e Botës 2014.]] Neymar u bë baba për herë të parë në gusht 2011 ku ishte vetëm 19 vjeç, kur gruaja e tij lindi një djal i cili u quajt Davi Lucca. Davi Lucca ka lindur në São Paulo. Emri i nënës nuk bëhet i ditur sepse Neymar është ndarë me të. Ai është cituar të ketë thënë: ''Kam qarë kur kam mësuar që unë do të jem babai i tij. Në fillim unë ndjeva frikë. Pastaj gëzim. Kjo është një përgjegjësi e re për mua dhe unë jam duke e shijuar atë''. Më pas Neymar përshkroi lindjen e djalit të tij, duke thënë se ai lindi 2.8 kilogram duke qeshur, dhe gjithashtu tha se mamaja dhe foshnja janë në gjëndje të mirë menjëherë pas lindjes. Që nga viti 2013, Neymar është në një lidhje me aktoren braziliane Bruna Marquezine.
Pasuria
Në vitin 2013, gazeta sportive France Football e renditi Neymar si lojtarin e shtatë më të pasur në planet, mbrapa Lionel Messit që ishte në vendin e parë dhe Cristiano Ronaldos që ishte në vendin e tretë, me një kombinim nga paga (11 milion €), të ardhurat dhe shpërblimet (13.800.000 €).
Media
Neymar ka qënë në kopertinën e Pro Evolution Soccer 2012 dhe Pro Evolution Soccer 2013 në versionin e Amerikës Veriore, kjo gjë ndodhi pasi Konami Digital Entertainment lajmëroi se Neymar do të ishte pjesë e lojtarëve të lojës. Neymar ishte në kopertinë sëbashku me Cristiano Ronaldon.
Në prill 2013, karikaturisti brazilian Mauricio de Sousa publikoi librin "Monica's Gang", duke shfaqur Neymarin në versionin e ri (Neymar Jr.) si personazhin kryesor.
Në maj 2013, revista SportsPro e konsideroi Neymarin si sportistin më të shitshëm në planet për herë të dytë rradhazi. Neymar kryesonte listën, duke lënë mbrapa Lionel Messin, Rory McIlroyuin, Usain Boltim, Cristiano Ronaldon. Lista llogaristë sportistët nga mosha, aftësia dhe potencialin e tyre në tre vitet e ardhshëme.
Muzika
Neymar ka treguar që është një fans i muzikës pop braziliane, veçanërisht muzika sertaneja. Neymar është filmuar në dhomat e zhveshjes së Santosit, duke kërcyer me shokët e skuadrës këngën e Michel Telós "Ai se eu te pego!" Gjithashtu këtë kënge, Neymar e ka kërcyer edhe ku ka shënuar Gola në ndeshje me Santosin, gjithashtu Neymar ka kërcyer edhe kënge të tjera braziliane me shokët e skuadrës kombëtare Braziliane. Një nga këngët që ka kërcyer Neymar është: "Eu Quero Tchu, Eu Quero Tcha" që është krijuar nga João Lucas & Marcelo. Neymar është fans i këngëtarit brazilian Gusttavo Lima, madje, Neymar ka kënduar me Liman në një koncert LIVE këngën e Limas që quhet "Balada". Në 2013, Neymar u paraqit në një video muzike rapi "Pais do Futebol" nga MC Guimê.
Kombëtarja
parapamje|djathtas|250px|Neymar gjatë aksionit të golit të dytë nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili në finalen e Kupës së Konfederatave]]
Brazili
Hasdrubali biri i Mago I
Ishte biri i Mago I dhe trashëguesi i parakohshëm i frontit mbretëror të Kartagos. Ky sundoi nga viti 530 p.e.s. deri rreth vitit 510 p.e.s..
Thomas Lang
Lang shquhet për aftësitë e tij teknike në bateri, dhe ka fituar shumë shpërblime nga revista të ndryshme muzikore.
Górnik Zabrze
Górnik Zabrze është një klub futbollit nga Zabrze, Polonia.
Skuadra aktuale (2017)
Redaktuar më 23 shkurt 2017
Federata e Peshëngritjes e Kosovës
Federata e Peshëngritjes e Kosovës, ose shkrurt FPK-ja, është shoqëri e peshëngritësve dhe klubeve të tyre në Kosovë.
Federata e Peshëngritësve rrjedhë nga Federata e Mundjalistëve të Kosovës.
Elefteri Arvanitaqi
Elefteri Arvanitaqi (Ελευθερία Αρβανιτάκη; 17 tetor 1958 në Pire) është një këngëtare me origjinë arvanitase nga Icarian. Ajo këndon e ndikuar fuqimisht nga muzika tradicionale, por shihet si kengetrare e muzikes pop në Greqi. Kjo është një nga artistët më të suksesshëm për biznes të Greqisë dhe kryhet me këngëtarë të tjerë 2004 për festimet që shënojnë përfundimin e Olimpiada në Athinë. Deri me tani nuk eshte dokumentuar te kete  kenduar ne publikkenege arvanite.
8 tetor
8 Tetori është dita e 281-të e kalendarit gregorian (dita e 282-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 84 ditë.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1814
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Richard Hamilton
thumb|right|Richard Hamilton at [[MACBA.]] Richard William Hamilton, lindi me 24 shkurt 1922 ne Londër dhe vdiq me 13 shtator 2011 afër Oxfortit, ishte nje piktor i njohur britanez.
Fituesit e Çmimit Nobel 1964
Fituesit e Çmimit Nobel 1964 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
Shiawassee County
Shiawassee County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Berrien County (Michigan)
Berrien County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Federata e Mundjes e Kosovës
150px|right Federata e Mundjës e Kosovës, ose shkrurt FMK-ja, është shoqëri e mundësve dhe klubeve të tyre në Kosovë.
Federata e Mundjës e Kosovës është formuar në dhjetor të vitit 1978, në Prishtinë. Me ardhjen e trajnerit të njohur Mentas Allajbegu në postin e trajnerit të klubit të mundjes "Prishtina" nga Prishtina, filloi puna e mirëfilltë e Federatës së Mundjes së Kosovës. Përveç që ishte trajner i këtij klubi, ai rregullisht shkonte edhe në vendet tjera të Kosovës, ku punonte me trajnerët e klubeve të tyre dhe shumë shpejtë mundja nisi të zhvillohet jo vetëm në Prishtinë, por edhe në Prizren, Mitrovicë, Hanin i Elezit, Vushtrri dhe Dragash.
Båtsfjord
Båtsfjord është një komunë në qarkun Finnmark, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 1433 km² dhe popullsi 2290 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Bergen
Bergen është një komunë në qarkun Hordaland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 465 km² dhe popullsi 252051 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Ikonoklastia
Ikonoklastia është lëvizje me përmbajtje fetare-politike, e lindur fillimisht në provincat lindore adhurimit te ikonave. Perandorët bizantine të shek. VIII-IX e shfytezuan këtë lëvizje për te kufizuar pushtetin e kishës.
Hasdrubali (biri i Hanos)
Hasdrubali ishte një gjeneral Kartagjenas. Ishte njëri prej tre gjeneralëve që luftuan kundër Markus Atilius Regulus në Adys afër Kartagos. Hasdrubali në vitin 254 p.e.s. është quar me një ushtri domethënëse në ishullin e Sicilisë, por atje u mposht nga Prokunsuli Lucius Metellus në vitin 250 p.e.s. në Panormus Palermo i sotëm. Për humbjen e bërë u denua me vdekje.
Lidhje me Jashtë
http://www.livius.org/ha-hd/hasdrubal/hasdrubal1.html
Kantoni Choisy-le-Roi
Kantoni Choisy-le-Roi (frëngjisht: Canton de Choisy-le-Roi) është një kanton në departamentin Val-de-Marne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Choisy-le-Roi. Ka sipërfaqe 5.43km2 dhe popullsi 34336 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Choisy-le-Roi aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Filip Shiroka
Filip Shiroka (Shkodër, 3 gusht 1859 - Bejrut, 14 nëntor 1935) ka qenë inxhinier, poet lirik dhe veprimtar i Rilindjes Kombëtare.
Biografia
U lind më 1859 në Shkodër, i biri i Ejll ose Angjelin Shirokës dhe i Rozes së Ndoc Heqimit. Mësimet fillore i mori tek etërit françeskanë, ndër mësuesit e tij qe edhe françeskani arbëresh Atë Leonardo de Martino. Pasi i ati pësoi disa humbje në tregti në vogëlinë e Filipit, më 1877 hapi një dyqan për të lidhur libra te Dugajtë e Reja në qytetin e vendlindjes.
Gjatë ngjarjeve të Lidhjes së Prizrenit, u dërgoi javë për javë artikuj gazetave italiane L'osservatore triestino dhe Il Piccolo, përmes të cilave u bëri të ditur opinionit italik paudhësitë në pësonin në kurriz shqiptarët nga Mbretënija e Stambollës qi ndigjonte fjalët e anmiqve t'onë (dhe anmiqve të vet). Në letrat me Sotir Kolean, Shiroka pohonte se ka qenë "përgjegjësi i fletoreve L'Osservatore Romano dhe La voce della verità dhe se kishte shkruajtur shumë edhe tek Osservatore Triestino dhe Il Cittadino që botoheshin në Trieste.
Më 1880, pas dështimit të Lidhjes së Prizrenit, emigroi në Lindjen e Afër t, ku punoi si inxhinier ndërtimi hekurudhash. Atje formoi familje me një grua të huaj dhe u trashëguan me djalë, të cilit i dha emrin e të atit, Angjelini dhe një vajzë, Alice. Megjithatë, me anë të letërkëmbimeve me të afërmit e tij interesohej për gjendjen e vendlindjes dhe risitë e emërimeve në dikasterit e shtetit të pavarur shqiptar.
Nga letërkëmbimi i tij, mund të kuptohen vendqëndrimet e përkohshme sa në Liban, sa në Misir. Më 14 shtator 1892, nga një letër dërguar Faik Konicës, kuptohet se është në Beirut. Më 1900 u kthye në Shkodër për pak kohë.
Më 8 gusht 1911 gjendej në Kairo, dhe po në atë periudhë në një letër dërguar Koleas në Aleksandri nga Asiuti, Shiroka përcjell se po merrej vesh me autoritetet hekurudhore që të vendosej me banim në kryeqytetin e sotëm egjiptian. Më 29 prill 1912 në një letër dërguar po Koleas, kumton se e kishin diagnostifikuar anemik Sipas letërkëmbimit të tij, Shiroka gjendej në Kairo së paku deri më 15 janar 1921. Atë vit emërohet kryetar i shoqërisë "Vllazëria e shqiptarvet në Misir".
Më 9 dhjetor 1930 në një letër dërguar Zef Sumës, kumton se gjendet në Hadet, pranë Beirutit. Vend ku priti edhe letrat e tjera nga kushëriri i tij.
Vepra
Poema e parë e botuar ishte All’Albania all’armi, all’armi!, një poezi me theks luftarak kombëtar kushtuar mbrojtjes së Ulqinit kur fuqitë e mëdha, pasi dështuan t'i jepnin Malit te Zi, Hotin e Grudën, vendosën t'ia kompensojnë me Ulqinin e Tivarin. U shkrua në italisht dhe u publikua në Osservatore Cattolico të Milanos më 1878. Vjersha u ribotua më 15 shtator 1886 me emrin e pendës Karolip Shifip në të përkohshmen Fiamuri Arbërit botuar nga De Rada.
Shiroka kishte letërkëmbim të gjerë me bashkëatdhetarët, si të vendlindjes me djalin e dajës Zef Sumën ashtu edhe të idealit kombëtar. Ndër figurat me të cilat ka shkëmbyer letra të cilat gjenden në fondin e tij në Arkivin e Shtetit, janë Faik Konica, Nikollë Ivanaj, Nikolla Naço, Andon Zako Çajupit dhe Leonidha Naço.
Poezia kombëtare, satirike dhe meditative e Shirokës në gjuhën shqipe u shkrua kryesisht nga 1896 deri më 1903. Ajo doli në organe shtypi si Albania e Faik Konicës, në periodikë shqiptarë që botoheshin në Egjipt, dhe në të përmuajshmen fetare të Shkodrës Elçija i Zemers t'Jezu Krisctit. Shiroka, i cili përdorte edhe pseudonimet Geg Postrippa dhe Ulqinaku, është autor i të paktën gjashtëdhjetë vjershave, tre tregimeve të shkurtra, disa artikujve e përkthimeve, sidomos përkthime veprash fetare të liturgjisë katolike. U mor gjithashtu edhe me mbledhje folklori që nga 1908, sidomos këngëve popullore të veriut shqiptar, të cilat i botoi te Albania me pseudonimet e lartpërmendura. Më 1921 botoi Moji i të dekunve, në prozë, në Shtypshkronjën e të Papërlyemes në Shkodër. Në këtë vëllim, me gjuhë të thjeshtë dhe të ëmbël, shtjellon se ç'duhet të dijë një i krishterë i mirë për t'i ndihur shpirtërat e Purgatorit. Ndjesitë e veta fetare Shiroka i radhit që nga zanafilla: edukata dhe mirërritja që kishte marrë në gjirin e familjes.
Përmbledhja e tij poetike, Zani i zemrës, Tiranë 1933, të cilën e hartoi në zgrip të shekullit, u botua nga Ndoc Nikaj dy vjet para vdekjes së Shirokës në Beirut.
9 tetor
9 tetori është dita e 282-të e kalendarit gregorian (dita e 283-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 83 ditë.
Lindje
Kejsian Llani 2002
Targat e automjeteve të Shqipërisë
Targat e automjeteve të Shqipërisë janë të bardha me një vijë blu në qoshin e majtë, ku qëndron shqiponja dhe shkronja e shtetit AL. Targa përbëhet prej dy shkronjave në fillim të cilat janë rastësore në rend alfabetik, pastaj vijon edhe 3 numra dhe dy shkronja të tiera. Në rast shitjeje të mjetit targa nuk mund të tërhiqet por mund të çregjistrohet dhe të regjistrohet me automjetin e ri.
Targat e reja
Që prej janarit 2011 targat në Shqipëri janë të përcaktuara në rend alfabetik dhe rendor (shembull, AA 000 AA), ku me mbarimin e 3 numrave fillon renditja tek shronjat në të djathtë dhe më pas në të majtën. Targa e mjeteve rrugore të trupit diplomatik, do të mbajnë sipas radhës emblemën përkatëse dhe dy karaktere alfabetike "CD", katër shifra një shkronjë në fushë të bardhë dhe karaktere jeshile. Makinat bujqësore, do të kene ne pjesen e pasme dy shkonja, shkronjat "MB" dhe dy shifra në fushë jeshile dhe karaktere të bardha. Automjetet e policisë, te cilat tashmë do te kenë të shkruara në targat e makinave të ministrisë së brendshme dy shkronjat "MB" tre numra dhe dy shkronja në fushë të bardhë dhe karaktere blu. Targat e përkohëshme do të kenë 2 shkronja një numër dhe shkrimin "PRK" në fushë të bardhë dhe karaktere të kuqe. Përmasat e reja të targës, sipas vendimit te qeverisë janë 520 x 112 mm dhe 264 x 205 mm.
Targat e vjetra
Targat e automjeteve të Shqipërisë ishin të bardha me një vijë të kuqe në qoshin e majtë, ku qëndron shqiponja dhe shkronja e shtetit AL. Targa përbëhet prej dy shkronjave në fillim të cilat tregojnë rrethin prej ku vjen automjeti, pastaj vijon edhe 4 numra dhe një shkronjë tjetër.
Galeria
B
Montmorency County
Montmorency County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
KF Çlirimi
KF Çlirimi është një klub futbollistik shqiptar me vendndodhje në Fier.
Asidenti
Asidenti është një term që rrjedh nga greqishtja:  ἀσύνδετον - i palidhur, dhe është një element letrar, ku me qëllim nuk përdoren lidhëza dhe zëvendësohen me presje në fjali për t'i dhënë gjallëri e intonacion të shpejtë. Asidenti është e kundërta e polisidentit, ku përdoren të gjitha lidhëzat për të lidhur gjymtyrët, që renditen njëra pas tjetrës në fjali. Në aspektin gramatikor, asidenti është dukuri e renditjes dhe vargëzimeve, pra listave të gjymtyrëve të cilat ndahen me presje dhe pa lidhëza.
Nëna, motra, nusja dalin. Ngrehin krahët që ta ndalin... (Fan Noli, Rend or Maratonomak)
Në këto vargje nuk janë përdorur lidhëzat, por janë përdorur presjet që shpreshin asidentin. Ashtu si Maratonomaku që vrapon për të shpurë sa më shpejt lajmin e gëzuar të fitores, ashtu siç dalin me shpejtësi dhe nga njëra pas tjetrës nëna, motra dhe nusja, po ashtu edhe vargu pa lidhëza ecën me ritëm të shpejtë.
Pra, në këtë renditje pa lidhëza nuk theksohet asnjëra prej gjymtyrave, edhe pse fjalia e fundit ka më shumë peshë. E njëjta gjë ndodh edhe në shembullin e mëposhtëm, ka ritëm dhe intonacioni është gjithmonë në rritje.
Do të vjetroheshin papiruset dhe gjërat e përditshme, do të harroheshin luftërat, uria, epidemitë, vonesa e Nilit, aleancat, dekretet, skandalet e pallatit. (Ismail Kadare, Piramida)
Periudha asidentike
Ajo karakterizohet nga mungesa e lidhëzave dhe fjalëve lidhëse midis fjalive përbërëse, nga rëndësia e lidhjes kuptimore midis fjalive dhe llojeve të intonacionit të shqiptimit. Asidentikisht mund të bashkohen fjali të pavarura, fjali të kryesore ose të varura.
Në ligjërimin e folur periudha asidentike karakterizohet nga intonacioni i veçantë që shërben si mjet për dallimin e marrëdhënieve që vendosen midis fjalive përbërëse.
Sipas marrëdhënieve dallohen këta lloje periudhash:
Polisidenti
Polisident vjen nga greqishtja polisyndeton - shume lidhëza.
Polivinil Kloruri
200px|right200px|right
Polisidenti
Është figura stilistike që perfitihet nga përdorimi i shume lidhëzave, duke e ngatërruar ecjen e frazas për theksim.
Polivinil Kloruri
Polivinil kloridi (ose PVC) është polimer termoplastik i treti në përdorim pas polieteni dhe polipropenit. Ai është një nga produktet më të rëndësishëm ne industrinë kimike. Në gjithë botën mbi 50 % e PVC që prodhohet përdoret në ndërtim. Si material ndërtimi, PVC është me kosto të ulët, i fortë, dhe i lehtë të montohet. Tregu botëror i PVC rritej me një mesatare prej 5 % në vitet e fundit dhe ndoshta do te arrije një volum prej 4,000 milion ton në vitin 2016. Ajo mund të bëhet më e butë dhe më e përkulshme duke i shtuar substanca te tjera. Në këtë formë mund të përdoret në rroba dhe tapiceri, dhe të bëjë çorape fleksible dhe tuba, dysheme, çati, mbulesa membranore dhe izolues te telave elektrik. Gjithashtu ajo përdoret në produkte që mbushen siç janë dyshekët me ujë dhe lodrat me ujë dhe ne ajer.ramiz lladrofci
Polisidenti
Shembull :
Polivinil Kloruri
Gatitja
200px|right
Polivinil kloruri prodhohet nga polimerizimi i monomerit klorur vinili (VCM), siç tregohet. Rreth 57 % e masës të tij është klor për të krijuar një mas të caktuar të PVC kërkon më pak nafte se çdo polimer tjetër. Deri tani procesi që përdoret gjerësisht është polimerizimi. Në këte proces, klorur vinili dhe uji futen në rektorin e polimerizimit dhe një nismëtar polimerizimi bashke me kimikate të tjera. 200px|right Përmbajtjet e enës se reaksionit trazohen vazhdimisht të mbajnë shpërndarjen dhe të sigurojnë një formë të njëtrajtshme të reshires te PVC. Reaksioni është ekzotermik dhe kërkon një mekanizëm ftohjeje të mbaje perberjet e reaktorit ne një temperaturë të caktuar. Ndërkohe që vëllimi zvogëlohet (PVC ka densitet më të madh se VCM) uji shtohet vazhdimisht që të trazohet të mbajë shpërndarjen.
Pasi reaksioni ka marre drejtimin e tij, përzierja gjysme e lëngshme e PVC që krijohet është degazuar dhe është nxjerre VCM e tepërt (që riciklohet në reaksionin tjetër) pastaj kalon një centrifug të hiqet uji i tepruar. Përzierja gjysme e lëngshme thahet në ajër të nxehte dhe pluhuri përfundimtar sitiset përpara magazinimit. Në proceset normale PVC përfundimtare ka mbetje VCM me pak se 1 në 1 milion.
Produkti i procesit të polimerizimit është i pamodifikuar. Përpara se PVC të përfundoje ajo gjithmonë kërkon të kthehet në një përbërje me përmbajtje te shtesave siç janë stabilizues nxehtësie, stabilizues ultraviolet, lubrifikant modifikues termal, mbushës, frenues te zjarrit, biocide (substance helmuese për organizmat e gjalle siç janë pesticidet), agjent fryrës dhe shtypës tymi.
Histori
PVC u zbulua aksidentalisht në dy raste të ndryshme në shekullin e 19, në fillim në 1835 nga Henri Victor Regnault dhe në 1872 nga Eugen Baumann. Në të dy rastet polimeri u shfaq i ngurtë brenda shisheve te klorur vinilit të kanë qenë të ekspozuara në dritën e diellit. Në fillim të shekullit te 20 kimisti Rus Ivan Ostromislensky dhe Fritz Klatte nga Gjermania te kompanisë kimike Griesheim-Elektron të dy u përpoqën të përdorin PVC në produktet tregtare, por vështiresite në përpunim, disa herë polimeri i brishte bllokoi përpjekjet e tyre. Në 1926, kompania Waldo Semon dhe B. F. Goodrich zhvilluan një mënyre për të bëre plastik PVC duke i shtuar përberes të ndryshëm. Rezultati ishte një material me i lakueshëm dhe më i lehtë për tu prodhuar që shpejt fitoi shtrirje në përdorimin tregtar.
Perdorime
Karakteristikat e brendshme te PVC e bëjnë atë te përshtatshëm për një shumëllojshmëri përdorimesh. Ajo është biologjikisht dhe kimikisht rezistente, duke e bere atë të përdoret në shtëpi në tubat për largimin e ujërave të zeza dhe në përdorimin e tubave ku lendet gërryese nuk lejojnë përdorimin e metaleve.
Me shtimin e përberesve të ndryshëm ajo behet e përdorshme në kornizën e dritareve dhe dyerve. Me shtimin e shtimin substancave plastike ajo bëhet më e lakueshme mjaftueshëm për tu përdorur në instalimin e rrjetave telefonike.
Veshje
PVC ka filluar të përdoret gjerësisht në rroba duke krijuar dhe lëkurë si material. Rrobat me PVC përdoren dhe nga stile të ndryshme mode. PVC është më e lire se kauçuku ose qumështi dhe kështu është më i leverdishëm dhe më i veshur. Ai është material i papërshkueshëm nga uji dhe përdoret gjerësisht në pallto, në xhaketa, në përparëse dhe në valixhe.
Telat elektrik
PVC përdoret në izolimin e telave elektrik, plastiku i përdorur për këtë qellim duhet të përpunohet. Në një zjarr, telat e mbuluar me PVC mund të krijojnë tym HCL, klori shërben të pastroje radikalet e lira dhe është burimi i materialit te frenimit të zjarrit (i përmendur më lart). Ndërkohe që tymi HCL mund të ketë rrezik për shëndetin, HCL tretet në lagështi dhe zbërthehet në sipërfaqe, pjesërisht në zonat ku ajri është i ftohtë mjaftueshëm. Herë pas herë në disa përdorime ku tymi është një rrezik i madh instalimi i kabllave me PVC është i preferuar.
Aksesoret elektronik
PVC po gjen rritje te përdorimit si një përberes për prodhimin e aksesoreve ose te produkteve elektroshtepiake. Mes një procesi bashkimi mund të fitoj aftësi për pastrim te zotëruara nga materiale siç janë leshi dhe pambuku te cilat thithin pluhurin dhe bakteriet. Ajo ka aftësi për të thithur thermija nga ekran LCD.
Dioxin
Grupi ambientalist Greenpeace tërheq përkrahjen globale ndaj PVC pasi ata pohojnë që dioxin (përbërje toksike) prodhohet si një efekt anësor i prodhimit te klorur vinilit dhe nga nga djegja e PVC në mbeturinat shtëpiake. Industria Evropiane thotë se ka përmirësuar procesin e prodhimit duke zvogëluar emetimin e dioxin. Gjithashtu, testet shkencëtareve në bashkitë ku refuzohej mbajtja e PVC u dogjën në një furrë ku nuk doli asnjë lidhje mes përbërjeve te PVC të plehrave dhe dioxin te emetuar.
PVC prodhon HCL në djegie gati në sasi te njëjte me përmbajtjen e Cl. Studime gjithëpërfshirëse në Evropë tregojnë që Cl e gjetur dioxin të emetuar nuk përfohet nga HCl te gazi i lëngshëm. Bakri është si një katalizator në këto reaksione.
Dioxin janë kërcenim për shëndetin global sepse ato qarkullojnë në ambient dhe mund të bëjne distanca të mëdha. Në nivele të ulëta, afër atyre ne të cilin përgjithësisht popullsia është e ekspozuar, dioxin është e lidhur me shuarjen e sistemit imunitar, çregullsi në organet riprodhues, dhe një shumëllojshmëri kanceresh.
Polisidenti
Përdorimi i vazhdueshëm i lidhëzave që janë nënvizuar përbejnë figure stilistike te polisidentit, sepse përsëritja e lidhëzave bën q fjalitë te marrin një ecje me te ngadalte. Nëpërmjet ngadalësimit te ritmit qëndrohet për një kohe me te gjate mbi fjalët, nënvizohen e theksohen me me shume force ato.
Elektrostatika
Elektrostatika është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të ngarkuar në prehje. Siç përshkruhet nga ligji i Kulonit, trupa të tillë aplikojnë forca mbi njëri tjetrin. Sjellja e tyre mund të analizohet nëpërmjet koncepteve të fushës elektrike që rrethon çdo trup të ngarkuar, e tillë që çdo trup i ngarkuar i vendosur në këtë fushë është subjekt i nje force në madhësi të drejtëpërdrejtë me madhësinë e ngarkesës dhe madhësinë e vlerës së fushës magnetike në atë pozicion. Nëqoftëse forca është tërheqëse apo shtytëse kjo varet nga polariteti i ngarkesës. Elektrostatika ka aplikime të shumta, që variojnë që nga analiza e fenomeneve si vetëtimat deri tek ndërtimi i motorave, siç është për shembull motori elektrostatik. kur ferkoni tullumbacen ne rrobat tuaja dhe e afroni ate prane murit, ajo terhiqet nga muri. tullumbacja gjithashtu devijon currilin e ujit qe del nga rubineti ose terheq copa te vogla letre. keta jane shembuj te dukurive elektrostatike. ato ndodhin sepse kur ferkoni tullumbacen ajo elektrizohet. ka 2 lloje ngarkesash elektrike, - dy ngarkesa pozitive shtyjne njera-tjetren - dy ngarkesa negative shtyjne njera-tjetren. -nje ngarkese pozitive dhe nje ngarkese negative terheqin njera tjetren.Nje trup behet i ngarkuar negativisht kur ne te hyjne elektrone tet tjera.Nje trup behet i i ngarkuar negativisht kur nga ai largohen elektrone.Shkarkimet statike mund te demtojne qarqet elektrike te kompjuterat,madje ne disa situata edhe shkendija te vogla qe mund te cojne ne shperthime.
Ilirët
Ilirët ishin popull i lashtë i Gadishullit Ballkanik dhe njëri ndër popujtë më tē lashtë të Evropës.
thumb|200px|right|Shtrirja e fiseve ilire. thumb|200px|right|Fiset ilire
Vendndodhja
Sipas Herodotit trojet e ilirëve shtriheshin në shek e 5 p.e.r nga Adriatiku në Morava në lindje dhe përkatësisht deri në Adigje në perëndim.
Trualli historik i ilirëve
thumb|Iliri dhe te afermit e tij Sipas burimeve historike, nocioni ilir - Iliri, ka pasur gjatë historisë së vet një kuptim disi të ndryshëm gjeografiko-historik. Me emrin ilir në fillim njiheshin vetëm krahinat jugore të ilirëve. Këtu banonin sipas burimeve më të vona letrare edhe ilirët e mirëfilltë, siç i quan ata historiani romak, Plini Plak. Ky emër u shtri gradualisht prej grekëve edhe në vise të tjera të njohura më vonë prej tyre, popullsitë e të cilave, pavarësisht nga veçoritë e zhvillimit të tyre lokal, paraqitnin elemente të një trungu të përbashkët etno-kulturor. Në kohën e historianit grek Herodotit (shek. V p.e.sonë), emri ilir shtrihej mbi një territor mjaft të gjerë, i cili arrinte në lindje deri tek rrjedhja e lumit Moravë. Një shekull më vonë, sipas Pseudo-Skylaksit, ky emërtim do të përfshinte territore akoma më të gjera në veriperëndim të Ballkanit. Sipas tij ilirët shtriheshin përgjatë Adriatikut duke filluar që nga liburnët në veri e deri tek kufijtë e Kaonisë në jug. Përhapjen më të madhe dhe përfundimtare të emrit dhe të territorit ilir, na e jep Apiani i Aleksandrisë, i cili duke përmbledhur gjithë sa ishte thënë përpara tij mbi topografinë e ilirëve, shkruante: “grekërit quanin ilirë ata që banonin mbi Maqedoninë dhe Trakinë, që nga kaonët dhe thesprotët deri tek lumi Istër. Dhe kjo është gjatësia e vendit, ndërsa gjerësia prej maqedonëve dhe thrakëve malorë tek paionët deri në Jon dhe në rrëzë të Alpeve”. Nga studimet më të reja të mbështetura jo vetëm në burimet e shkruara historike, por edhe në të dhënat arkeologjike si dhe në ato gjuhësore, rezulton se trualli historik i ilirëve përfshinte tërë pjesën perëndimore të Gadishullit Ballkanik, që nga rrjedhja e lumenjve Moravë e Vardar në lindje, e deri në brigjet e Adriatikut e detit Jon në perëndim, që nga lumi Savë në veri, e deri tek gjiri i Ambrakisë në jug, pra deri në kufijtë e Helladës së vjetër. Burimet historike dhe ato arkeologjike e gjuhësore dëshmojnë për praninë e ilirëve edhe jashtë trevës historike të tyre. Grupe të tëra ilirësh, midis tyre dhe mesapët dhe japigët u vendosën në Itali gjatë bregut të Adriatikut dhe në krahinat jugore të saj. Në Azi të Vogël u shpërngulën grupe popullsish dardane, paione, të cilat do të përmenden edhe në eposin homerik si pjesëmarrës, përkrah trojanëve në luftën e tyre kundër grekëve. Prania e elementit etnik ilir është vërtetuar arkeologjikisht nga burimet e shkruara edhe në rajonet veriore të Maqedonisë e të Greqisë, si në Akarnani e në Etoli. Të gjitha këto lëvizje grupesh etnike ilire përtej trevës historike të tyre ndodhën, siç mund të provohet dhe arkeologjikisht, kryesisht gjatë dyndjes së madhe panono-ballkanike, e cila siç dihet fillon të vërshojë në drejtim të jugut që në fund të shek. XIII-XII p.e.sonë. Meqenëse fatet e tyre historike, në trojet e reja ku ato u vendosën, janë thuajse krejt të ndara nga bota e mirëfilltë ilire-ballkanike, këto grupe të emigruara nuk do të përfshihen në shqyrtimin e mëtejshëm të historisë ilire.
Topografia e fiseve më të rëndësishme ilire
Në shekujt e parë të mijëvjeçarit të fundit para erës sonë ishin formuar tanimë bashkësitë fisnore ilire dhe në përgjithësi ata kishin zënë vend në trojet e tyre historike. Ndër fiset më të hershme ilire që luajtën dhe një rol ku më shumë e ku më pak të rëndësishëm në ngjarjet historike të mëvonshme, për t’u përmendur janë: thesprotët, të cilët zinin ultësirën bregdetare që nga gjiri i Ambrakisë e deri tek lumi i Thiamit (Kalama), në veri të tyre vinin kaonët, vendbanimet e të cilëve arrinin deri tek malet e Llogarasë dhe gryka e lumit Drinos. Molosët banonin në pllajën pjellore të Janinës. Gjatë luginës së Vjosës në të majtë banonin amantët, ndërsa në të djathtë bylinët, kurse në rrjedhjen e sipërme të Vjosës banonin parauejtë. Në lindje të bylinëve shtrihej territori i atintanëve. Taulantët shtriheshin në zonën bregdetare nga Vjosa e deri tek lumi i Matit dhe në veri të tij, përgjatë brigjeve të Adriatikut të Mesëm, fisi i ardianëve. Në viset e Ballkanit Qendror dy ishin fiset më të mëdha dhe më të rëndësishme ilire: paionët në luginën e mesme të Vardarit, dhe dardanët që banonin në rrafshin e Kosovës, të cilët shtriheshin në veri në tokat midis degëve jugore e perëndimore të Moravës deri aty ku këto bashkohen për të formuar Moravën e Madhe. Midis fiseve të hershme të Ballkanit Veriperëndimor ndër më të fuqishmit ishin liburnët, të cilët banonin në bregdet dhe në ishujt deri tek lumi Krka, në jug të tyre vinin dalmatët, kurse në viset e Bosnjës së brendshme, autariatët. Përveç këtyre fiseve, në territorin e gjerë të Ilirisë do të shfaqen më vonë, në rrethana krejt të reja historike e politike, edhe një numër i madh bashkësish të tjera ilire, midis të cilave edhe bashkësi të tilla që do të kenë një peshë të madhe në zhvillimin e ngjarjeve politike të shtetit ilir, si enkelejtë, dasaretët etj. Përhapja e fiseve më të rëndësishme e të hershme ilire dëshmohet në burimet e autorëve antikë, të cilat në mjaft raste janë, megjithatë, të fragmentuara, madje dhe kontradiktore. Rrjedhimisht në përcaktimin e topografisë së fiseve ilire ka edhe raste të diskutueshme.
Riforcimi i Mbretërisë Ilire (251-230 p.e.s)
right|thumb|Perkrenare Ilire, Shek VI P.E.S. Bronz i derdhur, Lartesia: 25.2cm, Gjeresia: 23.5cm Ne mesin e shek. III p.e.s ne krye të Mbretëria e Ilirisë|Mbreterise ilire]] dolen Ardianet. Aristokracia skllavopronare ardiane, e cila kishte krijuar nje organizim te mire ushtarak, ne vitin 251 p.e.s mori ne dore pushtetin dhe perfaqesuesi i saj u be Pleurati. Keshtu, ne fuqi erdhi dinastia ardiane, qe sundoi për me tepër se 80 vjet, me kryeqytet Shkodren.
Ne lufte me keltët, ardianët arriten t'i debonin ata pertej lumit Narona, kurse ne jug arriten te rrezonin mbreterite e vjetra te enkelejve e te taulanteve, duke e shtrire pushtetin e tyre ne tere Ilirine e Jugut.
Pas vdekjes se Pleuratit ne vitin 250 p.e.s erdhi ne fron Agroni, i biri i tij, i cili sundoi për 20 vjet. Gjate sundimit te Agronit shteti ilir beri hapa te medhenj perpara ne fushen ekonomike, politike dhe ushtarake. U krijua nje ushtri e forte dhe nje flote e fuqishme, u forcua pushteti qendror ne dem te autonomise lokale: U rivendosen kufinjte e meparshem qe nga Vjosa deri ne Narona, me perjashtim te tri kolonive bregdetare: Dyrrahu, Apolonise dhe Ises. Mbreteria Ilire u be nje shtet i forte dhe nje fuqi detare. Lundrimi ne Adriatik u fut nen kontrollin e flotes Ilire.
Ne vitin 229 para eres se re Teuta iu drejtua qyteteve bregdetare. Meqenese Dyrrahu dhe Isa rezistuan, flota ilire nen komanden e Dhimiter Farit iu drejtua Korkyre dhe pasi shpartalloi floten greke, e pushtoi ate. Keto fitore e bene Mbreterine Ilire nje nga fuqite me te medha te pellgut te Mesdheut.
Lufta e Parë Iliro-Romake (229-228 p.e.s)
right|thumb|Lufterat Iliro-Romake ne Art: pikture murale ne muzeun e Krujes Rritja e fuqizimi i Mbreterise Ilire vuri ne shqetesim jo vetem shtetet e Greqise por dhe Republiken e Romes, e cila synonte te sundonte ne detin Adriatik. Ne vjështë te vitit 229 para eres se re Roma filloi luften kunder Mbreterise Ilire.
Fati i luftes me Romen nuk u percaktua aq nga veprimet luftarake sesa nga dobesite e brendshme te shtetit Ilir. Qytetet e medha si Dyrrahu, Apolonia dhe Isa te cilat perbanin mbështëtjen kryesore te mbrojtjes u bashkuan me romaket. Njeri nga komandatet e Teutes Dhimiter Fari e tradhetoi dhe ia dorezoi armikut floten Ilire dhe ishullin e Korkyres. Ne keto kushte Teuta u detyrua te nenshkruante paqen me Romen.
Kushtet e paqes se vitit 228 para eres se re qene te renda për Mbreterine Ilire. Teuta detyrohej t'u paguante romakeve nje takse, te hiqte dore nga pjesa me e madhe e Ilirise dhe te mos lundronte ne jug te Lisit (Lissus - Lezha) me me shume se dy anije. Keshtu Mbreteria Ilire u reduktua ne nje shtet te vogel ne veri te Lisit.
Lufta e Dytë Iliro-Romake (219-219 p.e.s)
Pas nenshkrimit te paqes u duk sikur ne Iliri qe vendosur plotesisht sundimi Romak. Por ngjarjet tregojne se as iliret, as fqinjet e tyre maqedonet nuk u pajtuan me gjendjen e krijuar. Ne vitet qe pasuan, Dhimiter Fari u be mekembes i Mbreterise Ilire ne vend te Teutes e cila ishte larguar nga froni. Dhimiter Fari e shtriu pushtetin e tij mbi gjithe Mbreterine Ilire dhe ndermori nje politike te pavarur nga Roma; ai lidhi aleance me Maqedonine, mekembi ushtrine, ndertoi nje flote te fuqishme dhe u be nje kundershtar i ri për Romen.
Roma nuk mund ta lejonte kete fuqizim te ri te Mbreterise Ilire dhe me 219 para eres se re i shpalli lufte. Edhe kete radhe iliret vuanin nga perçarjet e brendshme. Nje pjese e aristokracise skllavopronare me ne krye Skerdilaidin, kaloi ne anen e romakeve. Me 218 para eres se re pas dy betejave shume te ashpra, njera ne Dimal (midis Fierit e Beratit) dhe te tjera ne ishullin e Farit (Dalmacine Jugore), Dhimiter Fari u mund dhe u largua për ne Maqedoni. Ne keto kushte Roma e cila kishte shqetesimet e saj te brendshme lidhi me te shpejte nje marreveshje me Skerdilaidin i cili u be sundimtar i shtetit Ilir dhe detyrohej ti paguante Romes disa taksa.
Lufta e Tretë Iliro-Romke (170-167 p.e.s)
Pas luftes qe perfundoi me fitoren e Romes, ndikimi i saj mbi shtetin Ilir erdhi duke u rritur. Kjo beri qe forcat antiromake ne Iliri te zgjeroheshin. Pleurati (i biri i Skerdilaidit), me gjithe perpjekjet qe beri, nuk qe ne gjendje te çlirohej nga vartesia e Romes.