cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Motori Diezel
Historia
Në 1885, Diesel ngriti dyqanin e tij të parë në Paris për të filluar zhvillimin e një motori të ndezjes së kompresionit. Procesi do të zgjaste 13 vjet. Në vitet 1890, ai mori një numër patentash për shpikjen e tij të një ndezje efikase, të ngadalshme, të ndezjes së kompresimit, të motorrit me djegie të brendshme [Dizel 1895] [Diesel 1895] [Diesel 1892] [Diesel 1895a]. Nga 1893 deri në 1897, Diesel zhvilloi më tej idetë e tij në Maschinenfabrik-Augsburg AG (më vonë Maschinenfabrik-Augsburg-Nürnberg ose MAN SE). Përveç MAN SE, Sulzer Brothers të Zvicrës morën interes të hershëm për punën e Diesel, duke blerë të drejta të caktuara për shpikjen e Diesel në 1893.
Referimet
<div class="references-small decimal" style="column-count: 2; -moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2;"> Deutsches Museum, 2013. “Combustion Engines”, website, viewed 6-Jun-2013, http://www.deutsches-museum.de/en/collections/machines/power-engines/combustion-engines/
Diesel, R., 1892. “A process for producing motive work from the combustion of fuel”, British Patent GB189207241, http://worldwide.espacenet.com/publicationDetails/biblio?CC=GB&NR=189207241A&KC=A&FT=D&ND=3&date=18921008&DB=worldwide.espacenet.com&locale=en_EP
Diesel, R., 1895. “Method of and apparatus for converting heat into work”, US Patent 542,846, http://www.google.com/patents/US542846
Diesel, R., 1913. “Die Entstehung des Dieselmotors”, Verlag von Julius Springer, doi:10.3931/e-rara-11467, http://www.e-rara.ch/download/pdf/3496617?name=Die%20Entstehung%20des%20Dieselmotors
Mollenhauer, K., H. Tschöke, 2010. “Handbook of Diesel Engines”, Springer Verag, Berlin, doi:10.1007/978-3-540-89083-6
USPTO, 2000. “National Inventors Hall of Fame: Rudolf Diesel”, US Patent and Trademark Office, Inventure Place, http://invent.org/inductee-detail/?IID=42
###
Mehmet Aloja
Mehmet Aloja është piktor shqiptar nga Mali i Zi.
Piktori Mehmet Aloja u lind më 1943 në Ulqin. Shkollën Normale dhe Akademinë pedagogjike – dega e pikturës, e ka mbaruar në Nikshiq, në vitin 1969, kurse Fakultetin Juridik e kreu në Prishtinë në vitin 1984. Punoi si mësimdhënës në Shkollën e Mesme në Ulqin.
Aloja është anëtar i Shoqatës Mbarëshqiptare të Artistëve Figurativë me seli në Tiranë që nga viti 1992 dhe është kryetar i Shoqatës së Artistëve Figurativë të Ulqinit.
Deri tani ka organizuar ekspozita individuale në Teatrin Krahinor të Prishtinës dhe Bibliotekën e Qytetit në Ulqin, si dhe ka ekspozuar në shumë ekspozita kolektive.
Ekspozitat grupore
1958 Dubrovnik-Akuarelistët e rinj të Adriatikut (çmimi II)
1964 Pejë-Akuarelet me piktorin Vllado Radoviq
1973 Prishtinë-Shoqata e artistëve figurativë ‘Bajram Curri’, Teatri krahinor
2000 Tuz-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, ‘Golden Gate’
2003 Ulqin-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Biblioteka e qyteti
2003 Shkodër-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Galeria e arteve
2004 Tiranë-Piktorët shqiptarë në Mal të Zi, Muzeu kombëtar
2005 Ulqin-Piktorët ulqinakë, ‘Art Gallery’
2005 Ulqin-Piktorët e pakicave nacionale në Mal të Zi, ‘Art Gallery’N
2006 Shkodër-Në hapjen e ‘Rozafa Art Gallery’
2007 Ulqin-Ekspozita e artistëve figurativë të Ulqinit, ‘Art Gallery’ (promovimi i Shoqatës)
2007 Vjen 23 (Austria)-galeria ‘Art Erlaa’
2008 Pejë-Galeria e qytetit
1971 Prishtinë- Teatri krahinor
2003 Ulqin-Biblioteka e qytetit
2008 Prishtinë-Galeri ‘Qafa’
2009 Ulqin-Art Gallery
2009 Shkodër- Rozafa Gallery
2010 Mitrovicë-Muzeu i qytetit (çmimi II)
Rrethi i Devollit
Rrethi i Devollit është njëri nga 36-të rrethet e Shqipërisë. Rrethi bën pjesë në Qarkun të Korçës. Rrethi i Devollit ka 35,000 banorë (sipas 2004), një sipërfaqe prej 429 km² dhe kryeqendër Bilishtin.
Pozita gjeografike
Lartësia mesatare e qarkut të Devollit është 1380 m mbi nivelin e detit. Lartësia mesatare në Devoll është rreth 900 m mbi nivelin e detit, rrethuar nga male dhe kodra, të mbuluar me shkurre dhe pyje, si halore. Në perëndim shtrihen lartesite e Moravës me 1806 m. Në anën lindore  ngrihen lartësitë Vojskovari me 1537 m,, Ruka 1234 m, Pnashovecit 1443 m.  Ne pjesen perendimore shtrihen  lartësitë e maleve të Golikut 1326 m, mali i Qafashtica, e 1494 m. Ne jug ndodhen    lartësitë e maleve Paçrova 1148 m, Bido 1314 m, Kruki 1463 m.
Klimë
Klima është e karakterit kontinental, e ngrohtë në verë dhe e ftohtë në dimër, por shumë e shëndetshme. Luhatjet e temperaturës janë të vogla. Muaji më i ftohtë është janari me temperaturë mesatare me të gjatë, 4 gradë C, ndërsa me i ngrohte është korriku
me 21.6 gradë.
Flora dhe fauna
Flora e rrethit të Devollit përfaqësohet  nga pemë të tilla si ahu, lisi, pisha, etj. Fauna është e pasur me kafshë si ujku, dhelpra, dreri, derrit të egër etj
Bukuritë natyrore
Devolli është i rrethuar nga kodra dhe male mjaft te gjelbëra, te cilat zëne vendin kryesor ne malin piktoresk te Moraves, me pyje  me burime ujore të shumta. Vende te bukura turistike janë rezervat natyrore: e Cangonjit dhe Poloska, pyll i Bradvica, Shën Kostandini etj, Këto vende janë të njohur për shumëllojshmërinë e tyre të florës dhe faunës, i cili krijon mundësi potenciale turistike për këtë zonë.
Ndarja administrative
Rrethi i Devollit përbëhet nga 1 bashki dhe 4 komuna që janë:
Fshatrat e Devollit janë si më poshtë
Lidhe te jashtme
Guida Turistike e Rrethit Devoll
Amalia Fleming
Amalia Fleming, Zonja Fleming (mbiemri i vajzërisë Koutsouri-Vourekas; 28 qershor 1912 – 26 shkurt 1986) ishte një fizikane, aktiviste dhe politikane greke.
Fleming u lind në Kostandinopojë (Stamboll) në viti 1912. Ajo shkoi në Greqi dhe, gjatë pushtimit të Boshtit, mori pjesë në Rezistencën Kombëtare, për të cilën ajo u burgos nga Italianët. Ajo u martua me Sir Alexander Fleming në vitin 1953, por me vdekjen e tij në mars të vitit 1955 ajo ishte e ve pas më pak se dy viteve.
Ajo u kthye në Greqi në vitin 1963 dhe ishte arrestuar nga junta greke gjatë periudhës së diktaturës (1967-1974) për veprimet e rezistencës. Ajo u lirua nga burgu për shkak të problemeve shëndetësore, në vitin 1971, por i ishte hequr nënshtetësia greke dhe u dëbua. Ndërsa ishte në mërgim, ajo shkroi një "Një copë e së vërtetës," ngjarjet personale gjatë burgimit të saj, si dhe të gjykimi i Alexandros Panagoulis. Ndërsa në Londër ajo ka punuar me Melina Mercouri dhe Helen Vlachos të Kathimerini kundër juntës së kolonelëve.
Fleming u kthyen në Greqi pas rënies së juntës në vitin 1974. Ajo iu bashkua PASOK-ut dhe u zgjodh në Parlamentin grek në vitin 1977, 1981 dhe të vitit 1985. Ajo gjithashtu ishte aktive në disa organizata të të drejtave të njeriut, sidomos Amnesty International, Shqetësimi Demokratik, dhe Bashkimi i të Drejtave të Njeriut.
Amalia Fleming vdiq në vitin 1986. Në të njëjtin vit një spital u themelua në Athinë dhe u emërtua me emrin e saj (tani i njohur si Spitali i Përgjithshëm Sismanogleio-Amalia Fleming).
Bakteriologjia
Bakteret
Bakteret dhe algat blu të gjelbërta janë qeliza prokariote. Ato, për dallim prej eukarioteve, nuk kanë bërthamë. Materiali i tyre gjenetik është i përqëndruar në një zonë të citoplazmës që quhet nukleoid. Qelizat prokariote nuk kanë as organele citoplazmike qelizore- siç janë mitokondriet dhe lizosomet, të cilat gjinden tek eukariotet. Ndërkaq, një përbërës strukturor që e kanë prokariotet dhe mungon te eukariotet është muri qelizor, që iu mundëson baktereve t’i rezistojnë stresit osmotik. Muri qelizor dallon te bakteret e ndryshme dhe shërben si element për ndarjen e tyre në dy grupe të mëdha – bakteret Gram-pozitive dhe Gram-negative. Prania e murit qelizor, që nuk haset te qelizat shtazore, rezulton në dallimin në ndjeshmërinë e qelizave eukariote dhe prokariote ndaj antibiotikëve. Prokariotet dhe eukariotet, po ashtu dallohen edhe në disa veçori të tjera metabolike. Kjo vlen sidomos për metabolizimin e tyre të energjisë, ku shumë shtame bakterore mund të adaptohen në kushte anaerobe. Në këtë seksion, do të shqyrtohen strukturat e qelizës tipike bakterore dhe mënyrat me të cilën ato e shfrytëzojnë energjinë nga molekulat komplekse organike. Aspektet e ndryshme të strukturës dhe metabolizmit bakteror shërbejnë si bazë për identifikimin dhe taksonominë e baktereve. Bakteret vazhdimisht i nënshtrohen ndryshimeve mutagjene. Mjedisi jetësor ushtron presion të fuqishëm selektiv tek bakteret. Prandaj, ato evoluojnë në mënyrë të vazhdueshme dhe rapide. Njëkohësisht, ato shkëmbejnë informatat gjenetike, zakonisht ndërmjet anëtarëve të llojit të njejtë, por nganjëherë edhe ndërmjet anëtarëve të llojeve të ndryshme. Në vazhdim do të njiheni se si ndodhin këto procese. Bakteret mund të kenë edhe virusë që parazitojnë në to dhe quhen bakteriofagë. Ato janë parazitë obligativë brendaqelizorë që shumëzohen në brendi të baktereve, duke shfrytëzuar një pjesë apo tërë makinerinë biosintetike të strehuesit. Këto virusë mund të shkaktojnë bizen e qelizës bakterore duke liruar thërmiza të reja të fagut infektues. Në vazhdim, po ashtu, do të jepen raportet ndërmjet baktereve dhe bakteriofagjeve. Në fund, para se të hulumtohen shumë sëmundje humane që shkaktohen nga bakteret, do të jepet edhe një pasqyrë e përgjithshme e patogjenezës bakterore- si e dëmtojnë bakteret organizmin strehues.Bakteret e vërteta (ku përfshihen të gjitha bakteret që infektojnë njeriun) janë anëtarë të të njejtës mbretëri të gjallesave - eubacteria, bacteria. Një grup tjetër mikroorganizmash që shpesh hasen në mjedise ekstreme jetësore formojnë mbretërinë tjetër - archaebacteria, Archaea. Në aspektin morfologjik, të dy mbretëritë e këtyre mikroorganizmave kanë ngjashmëri mes vete( sidomos kur iu mungon bërthama), prandaj ato së bashku grupohen si prokariotë. Megjithatë, ato kanë dallime të dukshme në aspektin biokimik. Shumica e archaea jetojnë në mjedise tipike, siç janë burimet e nxehta sulfurike, ku mbretëron temperaturë mbi 80 °C dhe pH=2. Këto mikroorganizma quhen termoacidofile. Të tjerat jetojnë në mjedise që përmbajnë metan (metanogjenet) ose përqëndrime të larta të kripës (halofilet ekstreme).
Lidhje të jashtme
https://web.archive.org/web/20081224220248/http://pathmicro.med.sc.edu/Albanian/bact-alb.htm
Resul Shabani
RESUL SHABANI u lind në Strugë më 14.10.1944. Filloren dhe të mesmen i kreu në vendlindje. Gjuhë dhe letërsi shqiptare studioi në Universitetin e Shkupit dhe të Prishtinës. Fillimisht punoi arsimtar i gjuhës dhe letërsisë shqiptare. Prej vitit l971, u punësua në redaksinë e gazetës "Flaka e vëllazërimit" në Shkup, ku punoi reporter i lirë dhe redaktor i rubrikës së kulturës. Ka qenë edhe redaktor përgjegjës i revistave "Jehona" dhe "Gëzimi" dhe redaktor përgjegjës i Redaksisë së botimit të librit artistik. Jeton dhe vepron në Shkup.
Ka botuar veprat
1974-Liqeni, tregime (Flaka e vëllazërimit)
1975-Peshk, poezi (Flaka e vëllazërimit)
1978-Shën, tregime (Rilindja)
1982-Anija e vjetër, dy drama (Rilindja)
1983-Ora e liqenit, poezi (Rilindja)
1983-Dashuria e kapitenit, roman (Flaka e vëllazërimit)
1986-Ujëpërshkruesi i fushës, poezi (Flaka e vëllazërimit) 1987-Fani vjen vetëm, tri drama (Flaka e vëllazërimit)
1989-Liqeni, ribotim - lekturë shkolle (Detska Radost)
1989-Oh, Amerika, poezi (Flaka e vëllazërimit)
1990-Dashuria e kapitenit, ribotim-lekturë shkolle (Flaka e vëllazërimit)
1992-Oh, Amerika, maqedonisht (Makedonska kniga)
1994-Qerpik i lagur, tregime (Flaka e vëllazërimit)
1996-Mëkat i trilluar, poezi e zgjedhur (Onufri)
Mahmud Abas
Mahmud Abas (Arabisht: مَحْمُود عَبَّاس; lindi më 15 nëntor 1935) gjithashtu i njohur me Kunjen e tij Ebu Mazen (Arabisht: أَبُو مَازِن‎) është presidenti i Shtetit të Palestinës dhe Autoritetit Kombëtar të Palestinës. Ai ka qenë kryetari i Organizatës Çlirimtare të Palestinës (PLO) që nga 11 nëntori 2004 dhe presidenti palestinez që nga 15 janari 2005 (Autoriteti Kombëtar i Palestinës që nga 15 janari 2005 dhe Shteti i Palestinës që nga 8 Maj 2005). Abas është anëtar i partisë Fatah dhe u zgjodh kryetar i Fatahut në vitin 2009.
Resul Shabani
1997-Uji i zemrës, poezi (shqip-rumanisht) (Orient-Oksident- Rumani)
1997-Ora e liqenit, maqedonisht (Matica)
Mahmud Abas
Jeta personale dhe edukimi
Abas më vonë hyri në studime pasuniversitare në Universitetin Patrice Lumumba në Moskë, ku fitoi një gradë Kandidat i Shkencave (ekuivalenti sovjetik i PhD).
Resul Shabani
1998-Erë ftoji, poezi e zgjedhur, (në disa gjuhë) (Goce Delçev)
1999-Shtatë drama (Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptarë)
Korçës një fjalë dashurie
"Korçës një fjalë dashurie" poezi me Autor Skënder Rusi. Shtëpia Botuese "Toena", në vitin 2009. Faqet e librit 156. ISBN 978 - 99943 - 1 - 497 - 3
Resul Shabani
2001-Nuse vale, tregime (Klubi letrar ’94)
2003-Përsëri për shelgun vajtues, poezi të zgjedhura (Botim i autorit)
Drizar
Drizari është një fshat në komunën Kutë në rrethin e Mallakastrës të Shqipërisë.
Resul Shabani
2004-Përsëri për shelgun vajtues, (Onufri)
2005-POEZI, shqip-maqedonisht (Shoqata e Shkrimtarëve të Maqedonisë)
2005-Hamleti me plis të zi, (Serembe)
2007-Ura prej uji, tregime të zgjedhura (Serembe)
2010-Vitrina e skenës, drama (Serembe)
2011-Hamleti me plis të zi, poezi, anglisht (BUN “Shën Kliment Ohridski)
2011- Ura prej uji, tregime të zgjedhura, maqedonisht (Slovo)
2012- Ëndërr e falur, poezi e zgjedhur, maqedonisht (Dijalog)
Pesë drama të autorit janë inskenuar në teatrot profesioniste. Është prezantuar në disa antologji poezie dhe tregimi: - Aliu Aliu “Tregimi shqip”; Alexandre Zotos “Anthologie de la poesie albanaise”; Ali Aliu “Gjysmëshekulli i artë” Antologji e poezisë shqipe; “Poeti Europei”(italisht); Ali Aliu Antologjia e poezisë bashkëkohore shqiptare (maqedonisht); Danilo Kocevski Fundi i shekullit (maqedonisht); Sergej Glavnjuk Nga shekulli në shekull (rusisht); Paul Polidor Fundi i shekullit (rumanisht); Poetët e Maqedonisë; Prozatorët e Maqedonisë, Zoran Ançevski Poetët e P.E.N.-it të Maqedonisë etj; Luan Topçiu Antologjia e poezisë shqipe (rumanisht); Bashkim Kuçuku Antologji e poezisë shqipe bashkëkohore,
Poezi dhe tregime të autorit janë përkthyer në gjuhë: - anglisht, italisht, rumanisht, frëngjisht, rusisht, spanjisht, serbisht, maqedonisht, turqisht, çekisht, etj.
Për krijimtarinë origjinale dhe për përkthimet ka marrë disa çmime: "Çmimi për Opus letrar" (Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptarë në Maqedoni); "Pena e Artë" - për përkthimin në gjuhën maqedonishte, të poezisë së Fatos Arapit (Shoqata e Përkthyesve Letrarë në Maqedoni); "13 nëntori" - për përkthimin në shqip të Antologjisë së Poezisë Maqedonase (Kuvendi i Shkupit); "Kiril Pejçinoviq" - për përkthimin në maqedonisht të poezisë së Visar Zhitit (ShPLM); "Çmim special *Serembe*" - për opus lirik (Klubi i Artistëve Laçjanë); "Çmim *Asdreni*" - për libër më të mirë me lirika midis dy festivaleve(Netët Korçare të Poezisë); "Çmim *Skeptri Letrar*" - për opus letrar (Shoqata e Shkrimtarëve të Maqedonisë); "Mirënjohje *Vilson Bloshmi dhe Genc Leka*" (Shoqata e ish të burgosurve dhe të përndjekurve politikë”; Korçë) "Çmim *Grigor Përliçev* (ShPLM); "Çmim shtetëror për kontributin në njohjen reciproke të kulturave Nëna Tereze",  "Çmim *Mjeshtër i përkthimit*" (SHSHM dhe SHPLM);  "Çmim *Kurora poetike*" në Festivalin “Netët Korçare të Poezisë”;  "Çmim *Abdylazis Islami*" - për përkthimin shqip të librit poetik “Hijet e Atdheut” të poetit Rade Siljan;  "Mirënjohje për kontributin në veprimtarinë e festivalit *Këngë Jeho*"(Strugë);  "Mirënjohje për kontributin në dramaturgjinë dhe teatrin shqiptar" (Teatri Amerikan-shqiptar);  "Çmim shtetëror *11 tetori*" - për kontribut të theksuar në lëmin e letërsisë dhe kulturës,etj.
Ka marrë pjesë në mjaft manifestime letrare ndërkombëtare, duke qenë edhe anëtar i shumë jurive. Në ditët e sotshme e gjejmë në gatishmëri si kontribues i pa shtershëm në shkrim, redaktor, si dhe përkthyes i veprave në shumë gjuhë, kryesisht ballkanike ku veçojmë në përditshmëri përkthym nga shqipja në maqedonishte dhe anasjelltas.
1858 në literaturë
Libra
arti i luftes sun li
Kantoni Danjoutin
Kantoni Danjoutin (frëngjisht: Canton de Danjoutin) është një kanton në departamentin Territoire de Belfort, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Danjoutin. Ka sipërfaqe 57.7km2 dhe popullsi 11150 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Danjoutin aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
Supë orizi
Në lëngun e mishit ose në ujë të vluar hidhet orizi i pastruar e i larë. Pas 10 minutash vlimi shtohen qepë, karota e rrënjë majdanozi të kaurdisura me gjalpë : hidhet kripë dhe vazhdon zierja 15-20 minuta të tjera, derisa orizi të jetë gati. Në fund supës i hidhen jeshillëqe të grira hollë dhe piper.
Për 4-5 persona duhen :
Rifat Demaku
Rifat Demaku ka lindur më 31.10.1963 në fshatin Tërstenik në komunën e Drenasit. Në vitin 1981 ishte pjsëmarrës aktiv i demonstratave që u organizuan me këkesën :Kosova Republikë,Po ashtu gjatë viteve të '90 aktivisht mori pjesë në organizimet dhe në rezistencen e popullit të Kosovës me qëllimit të realizimit të ëndrrës shekullore-Pavarësinë e Kosovës.Ishte punëtor shumëvjeqar i SH.H.B."N.Tereza".Gjatë luftës së UÇK-së,mori pjesë në organizimin dhe mobilizimin e popullit,ndihmoj në strehimin e popullatës dhe në maj të viti 1999 u plagos nga një sulm i forcave serbe në fshatin e vet në Boka të Tërstenikut.Sa u përket aktiviteteve politike, ai ka qenë kryetar i fshatit Tërstenik pas çlirimit deri në vitin 2010.Në vitin 2010 kalon si  anëtar i këshillit për zhvillimin e qendrës së Vetëvendosjes në Drenas,dhe njëherit caktohet kandidat  për deputet në Parlamentin e Republikës së Kosovës nga radhët e LVV.Po ashtu nga  viti 2011 caktohet anëtar i Këshillit të përgjithsëm të LVV në Prishtinë Në zgjedhjet lokale të viti 2013,Rifati caktohet kandidat për kryetar të komunës së drenasit Rifati ka të kryer Shkollën e Lartë Pedagigjike, drejtimi i matematikës, dhe pas diplomimit është punësuar si arsimtar i matematikës, saktëlisht nga viti 1986.Në vitin 2009 vazhdon studimet ne Universitetin e Prishtinës,
dhe në vitin 2013 përfundon ato në drejtimin Matematikë-Informatikë(në sistemin katervjeqar).
Kantoni Talence
Kantoni Talence (frëngjisht: Canton de Talence) është një kanton në departamentin Gironde, rajonin Aquitaine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Talence. Ka sipërfaqe 8.35km2 dhe popullsi 40920 banorë.
Kristo Pano
Kristo Pano  lindi më 15 shtator të vitit 1943, është mjek shqiptar.
Veprimtaria
Në shkurt të vitit 1991, Kristo Pano emërohet dekan i Fakultetit të mjekësisë dhe në prill të vitit 1993 do të mbajë postin e Ministrit të Shëndetësisë në qeverinë e Stabilitetit. Në vitin 2002 u zgjodh si dekan i fakultetit ku ishte angazhuar. Që prej 22 vjetësh profesor Pano ka qenë shef i departamentit të sëmundjeve infektive në Qendrën Spitalore Universitare Nënë Tereza.
Veprat
Ai është autor i shumë teksteve dhe botimeve të tjera në fushën e sëmundjeve virale, duke lënë kështu gjurmë në literaturën mjekësore shqiptare. U nda nga jeta më 25 tetor 2007.
Supë orizi me domate ose salcë
Në një tigan me gjalpë kaurdisen qepë të grira hollë derisa të zverdhen pak, pastaj hidhen domate të grira (të cilave u është hequr cipa) ose salcë domatesh, kaurdisen dhe 2-3 minuta të tjera dhe hiqen nga zjarri.
Në lëngun e mishit ose në ujë të vluar hidhet orizi i larë e i pastruar dhe pas 10 minutash vlimi hidhet kripa, perimet e kaurdisura dhe lihen në zjarr të javashëm për 15-12 minuta të tjera derisa supa të jetë gati. Në fund ajo rregullohet me majdanoz të grirë imët dhe piper të zi.
Për 4-5 persona duhen :
Gorenci
Me këtë emër gjenden këto vendbanime:
Lista e fakulteteve në Shqipëri
Lista e fakulteteve në Shqipëri, publik dhe privat, sipas qyteteve.
Inxhinieria elektrike
Inxhinieria Elektrike shpesh e quajtur edhe Elektroteknika  dhe Inxhinieria Elektrike dhe Elektronike, është një fushë e inxhinierisë që në përgjithësi merret me studimin dhe aplikimin e elektricitetit, elektronikës dhe elektromagnetizmit. Është një fushe shumë e gjerë që përfshin projektimin dhe studimin e sistemeve të ndryshme elektrike dhe elektronike, siç janë qarku elektrik, gjeneratorët elektrik, motorët elektrik, transformatorët, pajisjet magnetike dhe materialet, pajisjet elektromagnetike dhe elektromekanike, pajisjet elektronike, qarqet elektronike, sistemet elektrike të fuqisë, materialet elektronike, fibrat optike, sistemet kompjuterike, radion, televizionin, telefoninë, telekomunikimin, teknologjinë pa tela, sistemet mikrovale, telefoninë e lëvizshme, radarët, komunikimin e të dhënave, rrjetet kompjuterike, nanoteknologjinë, sistemet fotonike, sistemet mikroelektromekanike etj.
Historia
Energjia elektrike ka qenë një temë e interesimit shkencor që të paktën në fillim të shekullit të 17-të. William Gilbert ishte një shkencëtar i shquar i hershëm elektrik dhe ishte i pari që bëri një dallim të qartë midis magnetizmit dhe elektricitetit statik. Atij i atribuohet krijimi i termit "energji elektrike". Ai gjithashtu projektoi versorium : një pajisje që zbulon praninë e objekteve të ngarkuara statikisht. Në 1762 profesori suedez Johan Wilcke shpiku një pajisje më vonë të quajtur elektrofor që prodhonte një ngarkesë elektrike statike. Deri në vitin 1800 Alessandro Volta kishte zhvilluar grumbullin voltaik, një pararendës i baterisë elektrike. parapamje| Zbulimet e [[Michael Faraday formuan themelin e teknologjisë së motorëve elektrikë.]] Në shekullin e 19-të, kërkimet mbi këtë temë filluan të intensifikohen. Zhvillimet e dukshme në këtë shekull përfshijnë punën e Hans Christian Ørsted, i cili zbuloi në 1820 se një rrymë elektrike prodhon një fushë magnetike që do të devijojë një gjilpërë të busullës, të William Sturgeon i cili, në 1825 shpiku elektromagnetin, të Joseph Henry dhe Edward Davy që shpikën. stafeta elektrike në 1835, e Georg Ohm, i cili në 1827 përcaktoi marrëdhëniet midis rrymës elektrike dhe ndryshimit të potencialit në një përcjellës, e Michael Faraday (zbuluesi i induksionit elektromagnetik në 1831) dhe i James Clerk Maxwell, i cili në 1873 botoi një teori të unifikuar të elektricitetit dhe magnetizmit në traktatin e tij Elektriciteti dhe Magnetizmi.
Në 1782, Georges-Louis Le Sage zhvilloi dhe prezantoi në Berlin ndoshta formën e parë në botë të telegrafisë elektrike, duke përdorur 24 tela të ndryshëm, një për secilën shkronjë të alfabetit. Ky telegraf lidhte dy dhoma. Ishte një telegraf elektrostatik që lëvizte fletë ari përmes përçueshmërisë elektrike.
Në 1795, Francisco Salva Campillo propozoi një sistem telegrafik elektrostatik. Midis 1803 dhe 1804, ai punoi në telegrafinë elektrike, dhe në 1804, ai paraqiti raportin e tij në Akademinë Mbretërore të Shkencave të Natyrës dhe Arteve të Barcelonës. Sistemi telegrafik elektrolitik i Salvës ishte shumë inovativ edhe pse u ndikua shumë dhe u bazua në dy zbulime të bëra në Evropë në 1800- baterinë elektrike të Alessandro Volta për gjenerimin e një rryme elektrike dhe elektrolizën e ujit nga William Nicholson dhe Anthony Carlyle. Telegrafia elektrike mund të konsiderohet shembulli i parë i inxhinierisë elektrike. Inxhinieria elektrike u bë një profesion në fund të shekullit të 19-të. Praktikuesit kishin krijuar një rrjet global telegrafik elektrik dhe institucionet e para profesionale të inxhinierisë elektrike u themeluan në MB dhe SHBA për të mbështetur disiplinën e re. Francis Ronalds krijoi një sistem telegrafi elektrik në 1816 dhe dokumentoi vizionin e tij se si bota mund të transformohej me energji elektrike. Mbi 50 vjet më vonë, ai u bashkua me Shoqatën e re të Inxhinierëve Telegrafikë (së shpejti do të riemërohej Institucioni i Inxhinierëve Elektrikë ) ku u konsiderua nga anëtarët e tjerë si i pari i grupit të tyre. Nga fundi i shekullit të 19-të, bota kishte ndryshuar përgjithmonë nga komunikimi i shpejtë i mundësuar nga zhvillimi inxhinierik i linjave tokësore, kabllove nëndetëse dhe, rreth vitit 1890, telegrafisë pa tel.
Zbatimet praktike dhe përparimet në fusha të tilla krijuan një nevojë në rritje për njësi matëse të standardizuara. Ato çuan në standardizimin ndërkombëtar të njësive volt, amper, kulomb, ohm, farad dhe henry. Kjo u arrit në një konferencë ndërkombëtare në Çikago në 1893. Publikimi i këtyre standardeve formoi bazën e përparimeve të ardhshme në standardizimin në industri të ndryshme dhe në shumë vende, përkufizimet u njohën menjëherë në legjislacionin përkatës.
Gjatë këtyre viteve, studimi i energjisë elektrike u konsiderua kryesisht si një nënfushë e fizikës pasi teknologjia e hershme elektrike u konsiderua me natyrë elektromekanike. Technische Universität Darmstadt themeloi departamentin e parë në botë të inxhinierisë elektrike në 1882 dhe prezantoi kursin e shkallës së parë në inxhinieri elektrike në 1883. Programi i parë i diplomës për inxhinieri elektrike në Shtetet e Bashkuara filloi në Institutin e Teknologjisë të Masaçusets (MIT) në departamentin e fizikës nën profesorin Charles Cross, megjithëse ishte Universiteti Cornell që prodhoi të diplomuarit e parë në botë për inxhinierinë elektrike në 1885. Kursi i parë në inxhinieri elektrike u mësua në 1883 në Kolegjin Sibley të Cornell të Inxhinierisë Mekanike dhe Arteve Mekanike.
Rreth vitit 1885, Presidenti i Cornell, Andrew Dikson White, themeloi Departamentin e parë të Inxhinierisë Elektrike në Shtetet e Bashkuara. Në të njëjtin vit, University College London themeloi katedrën e parë të inxhinierisë elektrike në Britaninë e Madhe. Profesor Mendell P. Weinbach në Universitetin e Misurit themeloi departamentin e inxhinierisë elektrike në 1886. Më pas, universitetet dhe institutet e teknologjisë filluan gradualisht të ofrojnë programe të inxhinierisë elektrike për studentët e tyre në të gjithë botën.
Komunikimi me valë milimetrash u hetua për herë të parë nga Jagadish Chandra Bose gjatë viteve 1894 – 1896, kur ai arriti një frekuencë jashtëzakonisht të lartë deri në 60GHz në eksperimentet e tij. Ai gjithashtu prezantoi përdorimin e kryqëzimeve gjysmëpërçuese për të zbuluar valët e radios, kur ai patentoi detektorin e kristalit të radios në 1901.
FK Vora
Historia
FK Vora është klubi i futbollit të qytetit Vorë, Shqipëri. FK Vora aktualisht militon në Kategorinë e Dytë.
Inxhinieria elektrike
Historia
Në 1897, Karl Ferdinand Braun prezantoi tubin e rrezeve katodike si pjesë e një oshiloskopi, një teknologji e rëndësishme që mundëson televizionin elektronik. John Fleming shpiku tubin e parë të radios, diodën, në 1904. Dy vjet më vonë, Robert von Lieben dhe Lee De Forest zhvilluan në mënyrë të pavarur tubin e amplifikatorit, të quajtur triodë.
Në vitin 1920, Albert Hull zhvilloi magnetronin i cili përfundimisht do të çonte në zhvillimin e furrës me mikrovalë në 1946 nga Percy Spencer. Në vitin 1934, ushtria britanike filloi të bënte hapa drejt radarit (i cili përdor gjithashtu magnetron) nën drejtimin e Dr Wimperis, duke kulmuar me funksionimin e stacionit të parë të radarit në Bawdsey në gusht 1936.
Në 1948 Claude Shannon botoi "Një Teori Matematikore e Komunikimit" e cila përshkruan matematikisht kalimin e informacionit me pasiguri ( zhurmë elektrike ).
Sllavonia
parapamje|Sllavonia Slavonia ( /s l ə ˈ v oʊ n i ə / ; Slavonija) është, me Dalmacinë, Kroacinë, dhe Istrinë, një nga katër rajonet historike të Kroacisë. Duke marrë lindjen e vendit, ajo korrespondon përafërsisht me pesë qarqe kroate : Brod-Posavina, Osijek-Baranja, Požega-Slavonia, Virovitica-Podravina dhe Vukovar-Syrmia, megjithëse territori i qarqeve përfshin Baranjën, dhe përkufizimi i shtrirjes perëndimore të Sllavonisë si rajon ndryshon. Qarqet mbulojnë 12556 km2 ose 22,2% të Kroacisë, e banuar nga 806,192—18,8% e popullsisë së Kroacisë. Qyteti më i madh në rajon është Osijeku, i ndjekur nga Slavonski Brod dhe Vinkovci.
Përmbledhje
Sllavonia ndodhet në pellgun e Panonisë, kufizohet kryesisht nga lumenjtë Danub, Drava dhe Sava. Në perëndim, rajoni përbëhet nga luginat e Savës dhe Dravas dhe malet që rrethojnë Luginën e Pozhegës dhe fushat në lindje. Sllavonia gëzon një klimë të moderuar kontinentale me reshje relativisht të ulëta.
Pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, e cila sundoi zonën e Sllavonisë moderne deri në shekullin e 5-të, Ostrogotët dhe Lombardët kontrolluan zonën përpara ardhjes së Avarëve dhe Sllavëve, kur u krijua Principata e Panonisë së Poshtme në shekullin e VII. Më vonë ajo u përfshi në Mbretërinë e Kroacisë ; pas rënies së saj, mbretëria u sundua përmes një bashkimi personal me Hungarinë.
Ajo u bë pjesë e Tokave të Kurorës Hungareze në shekullin e 12-të. Pushtimi osman i Sllavonisë ndodhi midis viteve 1536 dhe 1552. Në vitin 1699, pas Luftës së Madhe Turke të viteve 1683-1699, Traktati i Karlovcit ia transferoi Sllavoninë Habsburgëve. Pas kompromisit austro-hungarez të vitit 1867, Sllavonia u bë pjesë e pjesës hungareze të mbretërisë, dhe një vit më vonë ajo u bë pjesë e Mbretërisë së Kroacisë-Sllavonisë. Në vitin 1918, kur Austro-Hungaria u shpërbë, Sllavonia u bë pjesë e shtetit jetëshkurtër të sllovenëve, kroatëve dhe serbëve, i cili nga ana e tij u bë pjesë e Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, e cila më vonë u quajt Jugosllavi. Gjatë Luftës Kroate për Pavarësi të viteve 1991–1995, Sllavonia përjetoi luftime të ashpra, duke përfshirë Betejën e Vukovarit të vitit 1991.
Ekonomia e Sllavonisë bazohet kryesisht në industrinë përpunuese, tregtinë, transportin dhe inxhinierinë civile. Bujqësia është një komponent i rëndësishëm i ekonomisë së saj: Sllavonia përmban 45% të tokës bujqësore të Kroacisë dhe përbën një pjesë të konsiderueshme të blegtorisë dhe prodhimit të kulturave të përhershme në Kroaci. Produkti i Brendshëm Bruto (PBB) i pesë qarqeve të Sllavonisë është 6,454 milionë euro ose 8005 euro për frymë, 27.5% nën mesataren kombëtare. PBB-ja e pesë qarqeve përfaqëson 13.6% të PBB-së së Kroacisë.
Trashëgimia kulturore e Sllavonisë përfaqëson një përzierje të ndikimeve historike, veçanërisht ato nga fundi i shekullit të 17-të, kur Sllavonia filloi të rimëkëmbet nga luftërat osmane dhe kultura e saj tradicionale. Sllavonia kontribuoi në kulturën e Kroacisë përmes artit, shkrimtarëve, poetëve, skulptorëve dhe patronazhit të artit. Në muzikën tradicionale, Sllavonia përfshin një rajon të veçantë të Kroacisë dhe kultura tradicionale ruhet përmes festivaleve folklorike, me rëndësi që i jepet muzikës tamburica dhe bećarac, një formë e këngës tradicionale, e njohur si një trashëgimi kulturore jomateriale nga UNESCO. Kuzhina e Sllavonisë pasqyron ndikime të ndryshme - një përzierje e elementeve tradicionale dhe të huaja. Sllavonia është një nga zonat e prodhimit të verës në Kroaci, me qendrat Ilok dhe Kutjevo të njohura si qendra të prodhimit të verës.
Kutë
Kuta është një fshat në komunën Kutë në rrethin e Mallakastrës të Shqipërisë.
....ešte váham
....ešte váham (....mos hezitoni) është një album nga Kristína Pelákovái u publikuar në vitin 2009 në Sllovaki.
Çorba
Çorbë orizi me gjoks dashi - mishi i dashit ose i deles, mundësisht pjesa e gjoksit, pritet në copa kubike të vogla dhe vihet të ziejë. Pasi të ketë marrë valë, hiqet shkuma dhe lihet të ziejë në zjarr të ngadaltë rreth 1 orë. I shtohet oriz si dhe qepë të grira hollë. Ziejnë për 30 minuta të tjera derisa orizi të jetë gati. Veçan, në një tigan me gjalpë, shtohet dhjamë dashi i prerë në copa të vogla, kaurdiset pak, shtohen domate të grira hollë, të pastruara nga cipa, ose salcë domatesh dhe spec djegës. Tigani hiqet nga zjarri dhe përzihet me hudhra të shtypura. Në këtë përzierje hidhet pak nga pak lëng supe dhe kur salca është gati hidhet në supë. Supa vihet përsëri të marrë një valë dhe pas kësaj është e gatshme. Gjatë ndarjes në pjatë hidhet majdanoz e kopër e grirë imët.
Për 4-5 persona duhen :
Kantoni Épinal
Përbërja aktuale
Kantoni Épinal aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
Organizata Shqiptaro-Amerikane Çamëria
Çamët në SHBA
Pas pushtimit të Janinës në vitin 1913 dhe për shkak të presioneve të rënda të imponuara nga Reformat Agrare në vitet 1920, shumë shqiptarë çamë u larguan nga Çamëria pas pushtimit të Epirit. Më pas, ata u dëbuan nga Greqia duke filluar nga viti 1944 dhe duke përfunduar në pranverën e vitit 1945, duke u dërguar me forcë në Shqipëri. Gjithashtu, shumë çamë u persekutuan edhe nga regjimi komunist shqiptar duke i detyruar të largohen. Shumica e shqiptarëve çamë që u larguan nga Shqipëria dhe Greqia, migruan në Shtetet e Bashkuara. Vala e parë e emigrantëve çamë u përqendrua kryesisht në Hartford, CT, ku krijuan Shoqërinë Çamëria, Çikago, si dhe Boston dhe New York City. Ata arritën të ruanin traditën dhe gjuhën e tyre,, dhe botuan gazetën e parë shqiptare çame, në vitin 1966, me emrin "Çamëria - Vatra amtare", redaktuar nga Bilal Xhaferri.
Shqiptarët çamë në Shtetet e Bashkuara janë popullsia e katërt më e madhe e çamëve, pas Shqipërisë, Turqisë dhe Greqisë, që nga themelimi i Lidhjes Çame në fillim të viteve 1970.
Fejzi Bojku
Fejzi Bojku  është shkrimtar për fëmijë nga Maqedonia. Ai u lind më 24 mars të vitit 1937 në Veleshtë të Strugës. Ka përfunduar Fakultetin Filozofik në Shkup. Për disa vite me radhë ka punuar redaktor i gazetës së përditshme "Flaka". Është anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Maqedonisë që nga viti 1974. Jeton dhe krijon në Shkup.
Poet dhe prozator për fëmijë dhe të rinj, përkthyes, eseist, shkrimtar shqiptar në Maqedoni. I lindur në Veleshtë të Strugës më 24 mars 1937, shkollën fillore e kreu në Veleshtë e Strugë; Shkollën normale për mësues e kreu në Shkup ku pastaj studioi dhe kreu frëngjishten dhe maqedonishten në Shkollën e Lartë Pedagogjike, e më vonë edhe gjuhën dhe letërsinë shqipe në fakultetin filosofik. Ndoqi ligjëratat e shkallës së tretë në Prishtinë. Kreu dhe Shkollën njëvjeçare të gazetarisë në Beograd.
Në vitet 1956-1959 ishte mësues në Koroshisht e Veleshtë të Strugës. Në vitet 1960-1964 ishte gazetar i “Flakës së vëllazërimit”, kurse nga viti 1964 e deri në v.1991, plot 27 vjet, ishte redaktor përgjegjës i revistave “Gëzimi” dhe “Fatosi”. Në vitet 1992-1993 ishte kryeredaktor përgjegjës i Njësisë Punuese “Flaka e vëllazërimit” prej ku doli në pension.
Ka botuar 15 përmbledhje me poezi dhe prozë (dy në maqedonisht) në Shkup dhe Prishtinë, si: “Lulet e para” 1968; “Zilet shkollore” 1971; “Këngët e shkronjave” (koautor Ali Huruglica) 1972; “shtatori i një fëmijërie” 1973; “Hyri vallja në shtëpi” 1974; “Ngjyrat e qiellit tim” 1977; “Flutura të bardha” 1980; “Xhemper”, në maqedonisht në SHB Detska radost - Shkup, 1981; “Fjalë dhe valë” 1987; “Septemvri na edno detstvo” në maqedonisht SHB Detska radost-Shkup, 2001; “Tungjatjeta vjeshtë!” 2002; “Çka i falëm ditës?” 2002; “Sa është ora” 2002 si botime private dhe “Tregimet e babait” pranë ShB “Serembe” në v.2006. Ka botuar shumë vështrime dhe kritika dhe mbi 50 recensione si para(pas)thënie për vepra letrare.
Ka përkthyer e rikënduar nga maqedonishtja, serbokroatishtja e frengjishjta në shqip dhe anasjelltas mbi 40 vepra për fëmijë dhe të rritur, disa si zgjedhje ose përmbledhje antologjike.
Është i prezantuar në shumë zgjedhje dhe antologji krijimesh për fëmijë dhe të rinj në gjuhën shqipe, maqedonishte, serbokroatishte. Tregimet dhe vjershat e tij kanë qenë dhe janë nëpër të gjithë edicionet e librave të leximit. Edhe vetë është koautor i tre librave të leximit.
Mbi 40 poezi të autorit janë bërë këngë që janë kënduar dhe këndohen nëpër shkolla e festivale, të kompozuara nga emra të njohur si: Pranvera Badivuku, Bashkim Paçuku, Ismail Hoxha, Zejadin Ismaili, Rafet Rudi, Nazmi Kaba, Sabahudin Zhuta etj. Disa kanë zënë vende të para në gara e festivale republikane dhe federative.
Bojku është fitues i disa çmimeve të rëndësishme: i çmimit për përkthime letrare gjatë pesëdhjetë viteve të kaluara, çmim ky që tani mban emrin e Abdylazis Islamit, fitues i Çmimit 13 nëntori 2011 i qytetit të Shkupit, në fushën e kulturës dhe artit. Në arsyetimin për ndarjen e këtij çmimi theksohet: “Fejzi Bojku i takon klasikës së letërsisë shqipe për fëmijë dhe të rinj. Duke rrumbullakësuar veprimtarinë e vet pesëdhjetë vjeçare letrare dhe kulturore, që mbështetet në disa drejtime, kryesisht si shkrimtar e pastaj si përkthyes letrar dhe afirmues edhe i letërsisë shqipe dhe maqedonase... ai është bërë shkrimtar i dashur i cili rregullisht ka mbajtur kontakte me lexuesit e vet, ai është shkrimtari veprat e të cilit me kohë lexuesit i kanë bërë të vetat...
Fitues i Çmimit shtetëror "23 tetori" që jepet për arritje shumëvjeçare në fushën e shkencës, kulturës, arsimit.
Biblioteka e Qytetit në Ulqin
Biblioteka e Qytetit – Ulqin, dikur Biblioteka popullore "Mirko Sërzentiq", është bibliotekë në Ulqin, Mali i Zi. Biblioteka është themeluar në vitin 1884 dhe me ndërprerje të shkurtra punon dhe sot. Kohët e fundit është dorëzuar iniciativa për dryshimin e emrit të bibliotekës në Gjon Buzuku ose Hafiz Ali Ulqinaku.
Historia
Fillet e bibliotekarisë publike në Ulqin fillonë më 1884, me hapjen e Sallës së leximit (malazisht: čitaonica), me nismën e qytetarëve ulqinakë. Kjo Sallë e leximit, e hapur atëbotë në shtëpinë e Dushan Hajdukoviqit, kishte rreth 50 libra. Pesë vjet më vonë, ajo kishte këshillin e vet i cili, pas ndërprerjes së përkohshme të veprimtarisë gjatë luftërave ballkanike, vazhdon punën në vitin 1922 me një fond prej 400 librash. Prej vitit 1927-1937 quhet Salla popullore e leximit, pastaj Salla e leximit e Gajretit, ndërsa prej vitit 1947 punon si bibliotekë popullore e leximi e vendosur në Shtëpinë e Kulturës në Ranë, me një fond prej 3000 librash. Në vitin 1971 biblioteka zhvendoset në një objekt të veçantë, afër Mezgjahut. Në vitin 1984 ndërtohet ndërtesa e re e bibliotekës, e cila është edhe sot, në pjesën e re të qytetit dhe në kuadër të Qendrës për Kulturë.
Struktura
Prej vitit 1984 punon në lokalet e reja të cilat janë rregulluar veçmas për nevojat e bibliotekës. Kjo mundësoi që Biblioteka të organizojë punën në reparte, të cilat janë:
Pranë bibliotekës punojnë edhe dy salla të leximit, salla për fëmijë me 20 vende dhe salla për të rritur me 50 vende. Biblioteka është organizator i shumë manifestimeve kulturore dhe promovime librash. Fondi i librave është rradhitur sipas sistemit KUD, në të cilin ekzistojnë rreth 66.000 libra.
Ngraçan
Ngraçani është një fshat në komunën Ngraçan në rrethin e Mallakastrës të Shqipërisë.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1767
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Kantoni Offemont
Kantoni Offemont (frëngjisht: Canton d'Offemont) është një kanton në departamentin Territoire de Belfort, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Offemont. Ka sipërfaqe 21km2 dhe popullsi 5776 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Offemont aktualisht përbëhet nga 4 komuna.
Ribani
Riban është një fshat në komunën Ngraçan në rrethin e Mallakastrës të Shqipërisë.
Hvaler
Hvaler është një komunë në qarkun Østfold, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 90 km² dhe popullsi 3694 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Kantoni Castelnau-de-Médoc
Kantoni Castelnau-de-Médoc (frëngjisht: Canton de Castelnau-de-Médoc) është një kanton në departamentin Gironde, rajonin Aquitaine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Castelnau-de-Médoc. Ka sipërfaqe 956.49km2 dhe popullsi 32529 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Castelnau-de-Médoc aktualisht përbëhet nga 19 komuna.
Çorrush
Çorrushi është një fshat në ish komunën Kutë në Rrethin e Mallakastrës, në pjesën jugperëndimore të Shqipërisë. Pas reformës territoriale të vitit 2015 ai u bë pjesë e bashkisë Mallakastër.
Aktualisht, Çorrushi ka 16 lagje të njohura nga vendasit: Hederaj, Shehaj, Allkomuçaj, Majas, Varfaj, Llakaj, Bajraktaraj, Asllanaj, Caushaj, Banaj, Kolaj, Qendër, Agaraj, Kënaj, Shullënjas dhe Zotoagaj. Gati të gjitha lagjet janë të vendosura në majën e kodrave të fshatit. Banorët e fshatit i quajnë Çorrushjot.
Gjeografia
Çorrushi ndodhet në jugperëndim të Shqipërisë, në krahinën fiziko-gjeografike të Mallakastrës. Tashmë ai bën pjesë në komunën Fratar të rrethit të Mallakastrës. Në veri dhe lindje ai kufizohet me fshatrat Anëbreg, Bejar, Peçaj dhe Krahës, ndërsa nga ana jugore dhe perëndimore, me lumin Vjosë dhe fshatrat e Qarkut të Vlorës, gjithashtu edhe me fshatin Kutë, pjesë e njësisë administrative Fratar.
Pika më e lartë e Çorrushit është vendi i quajtur Maja e Gjatë dhe ka një lartësi prej 520 metrash mbi nivelin e detit. Lumi Vjosë shërben si kufi me dy rajonet e tjera, Qarkun e Vlorës dhe Qarkun e Gjirokastrës.
Historia
Territori i fshatit Çorrush është i banuar qysh në lashtësi dhe këtë e vërtetojnë burimet lëndore historike të zbuluara në vendet e quajtura "Lorica" dhe "Bregu i Gjobarit". Në Loricë (vend në perëndim të fshatit, në afërsi të lagjes Agaraj) është zbuluar nje varr i cili për nga mënyra e ndërtimit dhe objekteve të gjetura në të (poçeri të ndryshme) i përket shekullit X p.e.s. Gjithashtu në pjerrësitë lindore të kodrës "Bregu i Gjobarit" janë zbuluar themelet e një kishe si dhe një varr në ambientet e brendëshme te saj, të cilët mendohet të jenë objekte të periudhës së mesjetës së herëshme, rreth shekullit VII-VIII. Këto zbulime janë kryer rreth viteve 70-të të shekullit XX nga arkeologu i mirënjohur Neritan Ceka. Në Arkivin Qendror të Shqipërisë ndodhet një dokument Otoman i vitit 1570 (shekulli XVI), ku dokumentohet se fshati në atë kohë kishte vetëm tre lagje; Moskat me 170 banorë, Lazarat me 140 banorë dhe Kasadat me 115 banorë. Respektivisht tani ato quhen Kënaj, Shullënjas dhe Banaj. Më vonë fshati nisi të popullohej nga banorë të ardhur. Kështu, në vitet e para te shekullit të 18-të erdhi në Çorrush, për arsye hasmërie, familja e Dëro Iljazit (Hajdër Iljazi) nga fshati Progonat, i Rrethit Tepelenë. Familja u vendos në lagjen që tani quhet Hederaj. Hederaj e mori emrin nga kryetari i kësaj familjeje. Nga pasardhësit e kësaj familjeje më vonë u krijuan tre lagjet e tjera: Allkomuçaj, Bregas dhe Varfaj. Gjithashtu për arsye hasmërie erdhi në vitin 1880 familja e njohur e Caush Priftit nga fshati Hormovë, Rrethi Tepelenë. Mbas ardhjes në fshat, familja u vendos në lagjet: Agaraj, Caushaj, Zotoagaj dhe Asllanaj. Ndërsa lagjja Bajraktaraj e ka orgjinën nga familja e Bajraktarit (Flamurtarit) gjithashtu i ardhur nga fshati i Hormovës në të njëjtën periudhë me familjen e Caush Priftit dhe për të njëjtat arsye hasmërie. Lagjja më e re, Qendra, u krijua pas vitit 1970 nga pasardhësit dhe zhvendosja e familjeve të lagjeve ekzistuese.
AK-74
Arma u përdor për herë të parë nga forcat sovjetike të angazhuara në konfliktin në Afganistan në 1979. Në kohët e sotme, automatiku vazhdon të përdoret nga shumica e vendeve të ish-BRSS. Veç kësaj, kopje të liçensuara u prodhuan në Bullgari (AK-74, AKS-74 dhe AKS-74U), në ish Gjermaninë Lindore (MPi-AK-74N, MPi-AKS-74N, MPi-AKS-74NK) dhe Rumani (PA md. 86).
Çorrush
Historia
Origjina e emrit Çorrush ka dy shpjegime: Shpjegimi i parë është ai shkencor i emrit, ku mendohet se është një toponim me origjinë sllave dhe rrjedh nga fjala "çorni" që do të thotë i zi, pra vend me toka të zeza, me prani të mëdha të humusit. Shpjegimi i dytë është ai popullor (gojëdhënë), ku thuhet se kur një kalimtar i huaj që kalonte nëpër territorin e fshatit, pasi përshëndetet me një fshatar që punonte në pronën e tij, ky i fundit i tregon se po çoj rrush, po mbjell rrush.
Arsimi në Çorrush
Në fshatin Çorrush, gjuha shqipe e shkruar filloi të njihej nga fundi i shekullit të XIX, dhe u përhap nga emigrantët e ardhur nga Greqia dhe Amerika. Sipas arkivave dhe burimeve gojore në vitet 1880-1890 shumë çorrushjot shkuan në Janinë të thirrur nga bejlerët shqiptar për të ruajtur çifligjet e tyre me pagë (rrogë). Pikërisht atje një pjesë e këtyre çorrushjotëve u njohën me idetë e rilindësve shqiptar si dhe me gjuhën shqipe të shkruar. Me kthimin e tyre në fshat ata sollën abetare dhe filluan të mësonin bashkë me fshatarët shkrim e lexim të gjuhës shqipe. Në 10 vjeçarin e parë të shekullit të XX, Hasan Metush Pashaj, i cili kishte mësuar shkrim e këndim në Amerikë (SHBA), solli me vete një valixhe me abetare të porositura nga shoqëria atdhetare "Vatra" dhe filloi të kryente detyrën e mësuesit, duke u mësuar bashkëfshatarëve shkrim e këndim. Kuptohet që mësimi kryhej natën, në dritën e kandilit dhe në fshehtësi, duke u ruajtur nga autoritetet otomane të asaj periudhe. Pas fitores se pavarësisë, me 28 nëntor 1912 dhe me krijimin e shtetit te pavarur shqiptar, u krijuan kushte të favorshme për çeljen dhe funksionimin në mënyrë të organizuar të shkollave në gjuhën shqipe. Ne këtë kuadër me interesimin e ministrisë së arsimit të qeverisë së Ismail Qemalit, në muajin Nëntor 1913 u çel në Çorrush e para shkollë shqipe. Mësuesi i parë u emërua Saliko Bozgo nga Gjirokastra. Shkolla u mbyll gjatë Luftës së Parë Botërore për tu rihapur në shtator të vitit 1921 si shkollë fillore me 4 klasë. Mësues ishin Resmi Rama nga fshati Shkozë i Rrethit të Vlorës dhe Hasan Metush Pashaj nga lagja Agaraj e fshatit Çorrush. Godina e shkollës u ngrit me kontributin e vet çorrushjotëve si dhe u ndihmua financiarisht nga emigrantë që punonin kryesisht në Amerikë. Gjatë periudhës së regjimit të Ahmet Zogut shkolla e Çorrushit funksionoi normalisht me disa ndërprerje të shkurtra për shkak të mungesës së mjeteve financiare. Ndërprerje shkolla pati edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, për tu rihapur mbas çlirimit të vendit, në shtator të vitit 1946. Në vitin 1953 u shndërrua në shkollë 7-vjeçare, në shtator 1965 në shkollë 8-vjeçare dhe në shtator të vitit 2007 në shkollë 9-vjeçare. Në vitet 1980-1991 u hap dhe funksionoi shkolla e mesme bujqësore pa shkëputje nga puna, të cilën e përfunduan me dhjetra e qindra nxënës të Çorrushit dhe të fshatrave përreth. Përgjatë dy viteve shkollor 1991-1992 dhe 1992-1993 funksionuan dhe dy vitet e para të shkollës së mesme të përgjithshme (Gjimnaz). Gjatë gjithë aktivitetit të saj si shkollë 7 dhe 8 vjeçare, deri në vitin 2010, e kanë përfunduar atë dhe kanë marrë dëftese lirimi 1137 nxënës. Gjithashtu deri në këtë vit, arsimin e mesëm të përgjithshëm e kanë përfunduar 472 nxënës kurse arsimin e lartë 88 nxënës. Rreth 20 ish nxënës të kësaj shkolle janë dëshmorë të atdheut. Shumë nxënës të kësaj shkolle kanë përfunduar studimet jashtë atdheut si në Rusi, Francë, Gjermani, Itali, Suedi, Spanjë etj.
AK-74
Përveç ish republikave sovjetike dhe vendeve të Europës Lindore, Mongolia, Forcat Speciale të Koresë së Veriut dhe Këmbësoria Sulmuese e Popullit Vietnamez përdorin AK-74.
Arma u krijua fillimisht në 1974, nga dizenjuesi rus Mikhail Kalashnikov.
Detajet e projektimit
AK-74 është një përshtatje e pushkës së sulmit 7.62×39mm AKM dhe ka shumë përmirësime në projektim. Këto përmirësime ishin më shumë si rezultat i konvertimit të pushkës me fishekët e kalibrit të mesëm të shpejtësisë së lartë 5.45×39mm. Në fakt, disa nga mudelet e hershme thuhej se ishin AKM të konvertuar, tytë të ndërruar me 5.45×39mm. E krahasuar me AKM modeli AK-74 ka rreze më të mirë efektive, saktësi qitje (qëllimi kryesor) dhe besueshmëri. AK-74 dhe AKM ndajnë rreth 50% të pjesëve (kryesisht janë të shkëmbyeshme gjilpërat, sustat dhe vidat).