cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zija Çela
Vlerësime mbi autorin
Arbër Ahmetaj: Mamaci i Çelës (romani “Banketi i hijeve”) është plot e përplot me jetë, me kurvëri e me hasmëri, me tregti e me festa, me idiotësi e me burg, me të marrë e me të mençur, me emigrantë të ikur e të rikthyer, me të vdekur e të gjallë që enden herë me krye e herë pa krye, me armiq përballë, me armiqësi të vjetra sa jeta. Autori mban nën kontroll jo vetëm linjat, personazhet por edhe detaje e gdhendje nga më të imtat, të cilat i sjell e risjell në mënyrë të befasishme për kënaqësinë më të madhe të lexuesit. Ajo që e shndërron leximin e këtij libri në një kënaqësi të vërtetë, është aftësia e shkrimtarit që të përziejë në të njëjtën materie letrare hiperbolizime fantastike me mite e rrëfenja të vjetra që i japin shkrimit një natyre eterike e mistike, njëherësh e këndshme për t’u lexuar dhe marramendëse si përfytyrim. Nëse vërtet nuk arrijmë “të dëgjojmë zhurmën që bën rruzulli i tokës duke u sjellur në boshtin e vet”, siç i ndodh një personazhi të Çelës, e sigurtë që ndiejmë gurgullimën e pastër gjuhësore dhe mjeshtrinë e një shkrimtari të madh bashkëkohor. (Gazeta Nacional)
Arben Kallamata: Duhet të ketë qenë në vitin 1987 ajo paradite kur, për herë të parë, më ra në dorë romani “1984” i Orwell-it... Unë kujtoja se në redaksinë e atëhershme të “Dritës” vetëm unë dhe Rudolf Marku e kishim lexuar Orwell-in. Por ja ku na del kryeredaktori, Zija Çela, që me një guxim prej të marri ia veshi drejt e në faqet e gazetës, duke krahasuar veprën e Kadaresë me atë të Orwell-it dhe të Prustit. Madje, për herë të parë publikisht në Shqipëri, në shkrimin e tij Çela shprehte edhe opinionin se Kadareja do të ishte i nderuar me Çmimin Nobel, po aq sa Nobeli me Kadarenë. Më rëndshëm nuk kishte si t’ia “këpuste” atyre kuteve të rrepta zyrtare. Reagimi ishte i menjëhershëm dhe mjaft i fortë. Ne, të gjithëve në redaksi, na thërrasin në një mbledhje, ku supozohej ta kritikonim dhe ta denonim “veprën e pamatur” të Zijait dhe ta bindnim atë se e kishte gabim... Në atë mbledhje ndodhën çudira. Zijai mbrohej në mënyrë të shkëlqyer me argumentin se Orwell-i shkruante kundër një sistemi totalitar, fashist, kapitalist apo revizionist, dhe s’kishte si të merrej romani si një sulm kundër “demokracisë socialiste”. Ishte një situatë sa trysnuese, aq edhe qesharake, sepse askush nuk mund të thoshte hapur se socializmi ishte gjithashtu diktaturë dhe totalitarizëm. Mbledhja i rrëshqiti fare synimit të vet, pasi redaktorët nuk po e “lëshonin” kryeredaktorin e tyre në vështirësi... Mëkat që nuk ka protokoll nga ajo mbledhje. (MAPO, 21- 22 shkurt 2015)
Mimoza Erebara: Çela është prova, me të cilën bindim veten në analizat tona se mund të bësh një letërsi antikonformiste edhe duke përdorur mjetet e imponuara nga regjimi i kohës dhe i përdorimit me sukses të një fraze në dukje të shtrirë e të thjeshtë, por që mbart në vetvete një kontekst krejt tjetër dhe një simbolikë të plotë, herë të dukshme e herë të fshehur. Është prova më e mirë që kemi për të vërtetuar qëllimin e këtij shkrimi se letërsia që pasoi nuk erdhi në një terren bosh, nuk erdhi nga hiçi. (Gazeta Nacional, prill 2012)
Juli Qineti: ...Është natë, ai drejtohet për nga kubeja e shembur dhe shtanget. Kubeja është aty, e plotë, e përsosur, llamburitëse. I kujtohen njerëzit që mbanin lëndë në duar. Tërë ato lëvizje të tyre nuk ishin veçse gjeste pune për ta ndërtuar kubenë. Secili ka vënë diçka nga vetja. Zijai përlotet dhe e di se tashmë i duhet të jetojë sërish, me dashuri të plotë. Ai është i çliruar. E ka kaluar tundimin e vet. I ka dhënë jetën të birit, ka bërë paqe me Zotin, është sërish ati i familjes, burri i bashkëshortes, është sërish baba, dhe ka fituar mbi të ligën. E ka arritur shenjtërinë. Pa dashur, thjesht, pastër, siç i ka hije njeriut. Tanimë mund të prehet i qetë, më në fund. Mbyll sytë dhe dëgjon (sheh) Zërin e Zotit që sikur i thotë: Prandaj për Dashurinë shkruhet pas vdekjes, sepse Dashuria është më e fortë se Vdekja. (Mehr Licht, 2011)
Misioni ndërkombëtar për rivendosjen e rendit "Alba"
Missoni Alba Ka qene ajo mission nje grup ne vitin 1997 e cila qe Italia qe I erdhi ne ndihme Shiperise per fasting qe Ishte bere lufta civle,Krizia pyramidal dhe anarkia ne vitin 1997
Tregime të moçme shqiptare (Mitrush Kuteli)
Tregime të moçme shqiptare me Autor Mitrush Kuteli. Balada dhe rapsodi popullore të ritreguara për fëmijët e moshës së mesme dhe të rritur shkollore. Shtëpia Botuese "Mitrush Kuteli". Viti i botimit 2005, numri i faqeve 298.
Seçishti
Seçisht është një vendbanim në komunën e Hanit i Elezit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat Mullisht dhe Burim.
Kapari
Kapari është termë në financa që lë të kuptoj një shumë të vogël parash që i jepet dikujt në dorë si paradhënie për të siguruar blerjen e diçkaje në bazë të një marrëveshje, për të siguruar një qiradhënie.
La Liga 1940-41
Sezoni La Liga 1940-41 filloj më 29 shtator 1940 dhe mbaroj më 30 mars 1941.Club Atlético de Aviación ishte klubi fitues i këtij sezoni i cili në sezonin 1939-40 erdhi si risi në ligën më të lartë të vendit dhe duke fituar dy tituj të njëpasnjëshëm.
Ekipet pjesmarrëse
Sezoni La Liga 1940-41 ishte i përbër nga këto ekipe
Tabela finale
1 Athletic Aviación Club ishte riemëruar si Club Atlético de Aviación më 1941. Poz=Pozicioni, Ek=Ekipi , Nd=Ndeshje  ,  Fi=Fitore , Bar=Barazime  ,  Hu= Humbje  ,  Gsh=Gola të shënuar  ,  Gp=Gola të pësuar  , Gd=Diferenca e golave.
Orinoko
Eshte nje lum qe ldhet me shum lume te tjera te venezuelez ku ka vende te bukura shum te shijueshme te vizitueshme dhe qe osht vler kultutore e amerkes juglindore duhet te ken gjera te bukura qishu luhet koqe me shtete tjera
.gp
.gp është prapashtesa e faqeve të Internetit dhe përfaqëson domenin zyrtar të Guadalupas.
Shëngjergji (Ulqin)
Shëngjergji (malazisht: Свети Ђорђе Sveti Đorđe), i njohur në të folmen vendase si Shinjergji, është vendbanim në Komunën e Ulqinit.
Demografia
Sipas censusit të fundit të popullsisë në vitin 2011, në Shëngjergj jetonin 69 banorë.
Esat Teliti
parapamje Esat Teliti është një aktor dhe regjisor i mirënjohur shqiptar. U lind më 27 dhjetor të vitit 1950 në Kavajë. Ne vitin 1969 - 1972 mbaroi Institutin e Larte te Arteve, sot Akademia e Arteve te Bukura, ne degen e drames. Krijimtaria e gjate artistike 44 vjeçare e regjisorit Esat Teliti ne RTVSH eshte e perfshire ne dy periudha: e para 1972 -  1989 dhe  e dyta 1990 - e ne vazhdim.
Qe ne fillimet e hereshme te punes ne Televizionin Shqiptar, krijimtaria ishte kolektive dhe e perqendruar neper Redaksi,te cilat bashke me programet e tyre perbenin bazen e struktures se vete Televizionit.Gjithshka tjeter,perfshire Administraten dhe Tekniken,ishin bashkepunues dhe ne funksion te mbarevajtjes dhe anes cilesore te emisioneve televizive.
Regjisori Esat Teliti filloi pune ne Televizionin Shqiptar ne Shtator te vitit 1972 dhe realizoi krijimtarine e tij ne te gjitha redaksite e ketij Televizioni,sepse e tille ishte natyra e punes per te gjithe regjisoret. Punon per vite te tera me gazetare te TV-se te te gjitha profileve dhe te te gjitha niveleve, ne emisionet Ekonomike, Politike, te Bujqesise, te Kultures, Sporteve, te Rinise dhe Femijeve, te Ligjeve, te Librit, te Shkolla dhe Jeta, Ngjarje e data, Muzikore etj,etj.
Me kalimin e viteve grumbullon dhe krijon pervojen vetiake, e cila do te behet dominuese ne krijimtarine e tij te mevoneshme televizive, shprehese e individualitetit krijues ne veprat qe realizon.
= Biografia artistike e regjisorit Esat Teliti (Mjeshter i Madh) =
Periudha e dyte 1990 – e ne vazhdim...
Pas viteve 1990 fillon nje etape e re ne krijimtarine televizive. Shume regjisore dhe gazetare fale pervojes ne punen qe benin filluan te dalin si zera me vete me krijimet e tyre. Kjo dhe ne saj te lirise artistike qe erdhi me ndryshimet demokratike ne Shqiperi. Keta zera spikaten ne gjinine e filmit artistik dhe dokumentaret televizive, gje qe solli nje larmi individuale krijuese te personaliteteve ne keto fusha dhe sigurisht nje larmi tematike te gjere te realizuar prej tyre.
·        “Pleniumi i Beratit”
·         Konferenca e Tiranes “E verteta e nje prapaskene”(1956)
·        “E verteta mbi UNRRA-n” 1946
·        “Ushtria para pushkatimit “ 1973-1974
·        “Krimi dhe turpi nen gjykim”.Lufta kunder fese ne Shqiperi 1967 e me tej...
EKSPERIECA NE PUNE DHE ÇMIMET - VLERESIMET
=== Kjo eshte nje pjese nga krijimtaria me profesionale e realizuar nga dokumentaristi dhe regjisori   Esat Teliti,  “Mjeshter i Madh”, qe ruhet  ne Arkivin e TVSH-se e nga ku pjesa me e madhe e tyre, veçanerisht filmat dokumentare,  ritransmetohen here pas here nga ky Televizion, ndersa nje pjese tjeter e vogel per aresye teknike transmetimi e kane te pamundur perkohesisht ritransmetimin. Jane me qindra e me mijera emisionet me tematika nga me te ndryshmet qe ky regjisor ka realizuar ne kete Televizion gjate karieres se tij te pa nderprere 44 vjeçare. ===
Trieshi (rajon)
parapamje|300x300px|Trieshi dhe Trieshant në vitin 1688 nga hartografi venecian, Vincenzo Coronelli Trieshi është një fis historik shqiptar dhe rajon (në gjuhën malazeze i njohur si Zatrijebač) në Mal të Zi mbi bregun e djathtë të Lumit Cem pranë zonës kufutare shqiptare në Komunën eTuzit. Është pjesë e rajonit të Malësisë.
Emri
Termi Triepshi, dikur Triebçi, duket se lidhet me fjalët sllave Trijebač dhe Zatrijebač. Zona njihej edhe si Kuçi I Vogël, (Mali Kuči,) italishtja e hershme: Kucci Picoli], pasi shpesh shihej si pjesë e territorit fisnor Kuçi.
Gjeografia
Trieshi qëndron në rajonine Komunës së Tuzit në kufirin Shqipëri-Mal i Zi, në luginën e Lumit Cem që kalon në Mal të Zi pas Grabomit përgjatë bregut të djathtë të lumit. Ajo ka një territor të përgjithshëm prej rreth 30 km2 dhe të gjitha vendbanimet e saj janë në një terren malor me pak tokë të punueshme. Vendbanimet e Trieshit janë: Nikmarash, Rudinë, Muzheçk, Budëz, Poprat, Stjepoh, Delaj, Bëkaj, Llopar, Cem i Trieshit. Për sa i përket territorit historik, kufijtë e Trieshit Hoti në jug-perëndim, Kelmendi në lindje, Grudë në perëndim dhe Koja e Kuçit në veri.
Origjina
Traditat gojore dhe tregimet fragmentare u mblodhën dhe interpretuan nga shkrimtarët që udhëtuan në rajon në shekullin e 19-të për historinë e hershme të Trieshit. Në shekullin e 20-të, një qasje ndërdisiplinore e antropologjisë krahasuese në kontekstin e materialit historik të regjistruar ka dhënë llogari më të bazuara historikisht.
Trieshi nuk është një fis me prejardhje të njëjtë patrilineale. Më shumë se gjysma e Trieshit pretendon prejardhje direkte patrilineale nga Ban Keçi, i cili në traditën gojore është themeluesi i Trieshit dhe vëllai i Lazër Keçit, themelues i Hotit. Një pjesë tjetër e fisit, Delaj zbret nga Bitdosi (Bitidossi), një tjetër fis mesjetar shqiptar në rajon. Bekaj është regjistruar si pasojë e gjakmarrjaes nga Lumi Crnojević, në kohët e hershme osmane i njohur më mirë si Lumi Ivan Beka'. Edith Durham në Shqipëria e lartë (1908) regjistroi një histori tjetër, e cila vendosi vendndodhjen origjinale të Bekajve në Koplik. Në traditën gojore, Bumçe, gruaja e pasardhësit të Kelmendi erdhi nga vëllazëria Bekaj.
Vëllazëri të tjera (Anas) që tashmë ishin vendosur në Trieshi në kohën e formimit të tij të ardhur nga fise që tani janë më në jug në Qarkun e Shkodrës si Plani dhe Xhani / Xhafaj. Kështu, brenda Trieshit, vëllazëritë që nuk kishin të njëjtën prejardhje patrilineale mund të martoheshin, por ata nuk u martuan me fise me të cilat ndanin të njëjtin paraardhës të drejtpërdrejtë. Për shembull, më shumë se gjysma e Trieshit nuk u lidh me Hotin.
Johann Georg von Hahn regjistroi një nga traditat e para gojore për Trieshin nga një prift katolik me emrin Gabriel në Shkodër në vitin 1850. Sipas tij paraardhësi i parë i drejtpërdrejtë mashkull IiTriepshit ishte Ban Keqi, bir i një shqiptari katolik, Keqi të cilët duke ikur nga pushtimi osman u vendosën në një zonë sllavishtfolëse që do të bëhej rajoni historik i Piperit. Bijtë e tij, vëllezërit Lazër Keçi (paraardhësi i Hotit), Ban Keçi (paraardhësi I Trieshit), Merkota Keçi, Kaster Keçi dhe Vas Keçi (paraardhësi i Vasojevićëve) duhej të braktiste fshatin pasi kreu vrasje kundër vendasve, por Keqi dhe djali i tij i vogël Piper Keçi mbeti aty dhe Piper Keçi u bë paraardhësi i drejtpërdrejtë i fisit Piperi. Në histori, Ban Keçi u vendos në të njëjtin rajon - që do të bëhej Trieshi-me vëllain e tij Lazër, i cili më vonë u zhvendos drejt jugut dhe themeloi Hotin. Kështu, Ban Keçi u bë paraardhësi i parë i drejtpërdrejtë mashkull i Trieshit. Mbiemri patronimik i Keqit regjistrohet në llogari të ndryshme si Preka, Ponti dhe Panta. Emri i paraardhësit të parë, Keqi, që do të thotë keq në gjuhën shqipe, jepet në Malësi vetëm për fëmijët ose për fëmijët nga familjet me shumë pak fëmijë (për shkak të vdekshmërisë foshnjore). Në ato familje, një emër" i shëmtuar" (i çudun) është dhënë si hajmali e folur për të mbrojtur fëmijën nga"syri i keq.
Historia
parapamje|490x490px|Lajmi mbi sulmin kundër Trieshit dhe Kojës nga Mali I Zi në gazetën Austro-hungareze Tagespost Graz, 14 maj 1862. Bitidosi (shkruar në arkivat Venedikase si Bisdos, Butadossi, Bitidossi, Busadossa) është regjistruar në vitin 1335 dhe udhëheqësi i saj Paulus Busadosa është regjistruar gjithashtu. Në vitin 1415, ata paraqiten në një bashkim me fiset Hoti dhe Tuzi (Octi, Tusi et Bitidossi). Në defterin e Sanxhakut të Shkodrës, në nahijen e Kučit në vitin 1485 paraqitet vendbanimi i Bitidosit me 11 familje nga të cilat buron vëllazëria e Delajve.
Në Krizobullët e Deçanit të vitit 1330, mikro-toponimi "Kasollja e Bankeqit" dëshmohet në rajonin e Malit të zi lindor në kufi me Vermoshin në Kelmend të Shqipërisë veri-perëndimore. Kjo është përmendja e parë e regjistruar e Bankeqit shqiptar (nga themeluesi Ban Keçi, përmendur edhe në traditën gojore) e cila, në këtë pikë, ende nuk ishte territorializuar plotësisht dhe duket se është organizuar si një katun (bashkësi baritore gjysmë nomade). Zgjidhja e Bankeqit shfaqet edhe në defterin e lartpërmendur osman me 11 familje. Shfaqja e këtij vendbanimi sugjeron që Bankeqi kishte filluar të territorializohej dhe të vendosej në këtë rajon të Malit të zi lindor pas pushtimit osman, duke braktisur gradualisht mënyrën e tyre të mëparshme gjysmë nomade pastoraliste të jetës, një prirje e përbashkët për fiset e hershme shqiptare. Bankeqi regjistrohet përsëri në defterin e mëposhtëm osman të vitit 1582 ku antroponimet e përziera shqiptaro-sllave tani dominonin mbi emra personalë tipikë shqiptarë, një tregues i rritjes së ndikimit sllav në një rajon më të madh. Mbi gjysma e vëllazërive Të Trieshit e gjurmojnë prejardhjen e tyre nga Bankeqi.
Trieshi mbahet mend për rezistencën e tij ndaj inkursioneve osmane në rajon, në veçanti në vitin 1717 kur u vranë 62 ushtarë osmanë. Pas humbjes së tyre, forcat osmane u detyruan të tërhiqeshin nga rajoni deri në vitin 1862. Beteja osmane e la Trieshin me një përbuzje për fqinjët e tyre myslimanë. Siç thuhet nga Robert Elsie, një Albanoligjist i njohur, Trieshjani vazhdimisht do t'i trazonte qytetet e Podgoricës dhe Gucisë, dhe për shkak të "natyrës së tyre luftarake" do të qëndronin në pritje për të zënë pritë dhe për të vrarë karvanët turqë. Bazuar në arsye taktike, në këtë kohë Trieshi kishte marrëdhënie të mira me fisin Kuçi dhe Dinastinq Petrović-Njegosh, sundimtarë të Malit të Zi. Robert Elsie rrëfen një histori për burrat e Trieshit që shkojnë në Cetinë në mënyrë që të sjellin vladikaës kokat e osmanëve që i kishin prerë në beteja në këmbim të shpërblimeve dhe dhuratave. Kjo kishte ndryshuar deri në shekullin XIX me krijimin e Malit të Zi dhe zgjerimin e tij drejt jugut kundër komuniteteve katolike shqiptare. Në Luftën Malazezo-Osmane (1861-62), Kuçi, Piperi dhe grupe të tjera sulmuan Trieshin dhe Kojën e Kuçit, por ai sulm u zmbraps.
Duke luftuar me Perandorinë Osmane, Trieshi luftoi edhe me fisin fqinj Hoti pasi ata bënë avancime për të fituar tokën Trieshjane. Në vitin 1849, Hoti kishte 400 luftëtarë ndërsa Trieshi kishte vetëm 80, por në fund të fundit madhësia e ushtrisë nuk do të barazohej me suksesin. Me kalimin e kohës, pati disa përleshje dhe deri në fund të konfliktit, Hoti kishte pësuar viktima të rënda ndërsa Trieshi kishte humbur jo edhe aq shumë. Në fund, Hoti i ofroi Trieshit një shalë të artë, si shenjë dorëzimi dhe një ofertë paqeje. Trieshjantët refuzuan ofertën, por nuk e vazhduan luftën e tyre me Hotin.
Zona e Trieshit dhe Koja e Kuçit u ceduan formalisht nga osmanët për Malin e Zi në vitin 1878 në një kohë të Kongresit të Berlinit, por kufiri mbeti i paqartë deri në fund të luftës Disa nga Trieshi pastaj ikën në Grudë kurse një pjesë mbeti në Mal të Zi. Një marrëveshje u arrit rreth vitit 1900 dhe ata u kthyen në fshatrat e tyre. Që nga viti 2018, Trieshi është pjesë e Komuna së Tuzit.
Traditat
Rrënojat e kishës së saj më të vjetër janë në Budëz, por deri në shekullin e 17-të ishte në gërmadha. Pjetër Bogdani shkruan në vitin 1672 se famullia nuk kishte prift dhe kishte nevojë për misionarë dhe mësues shkolle. Kisha e Trieshit në atë periudhë kishte një regjistër që nga viti 1753, data më e hershme e konfirmuar e përdorimit të ndërtesës. Informacioni për famullinë e Trieshit në vitin 1745 është gjithashtu informacioni më i hershëm i saktë mbi figurat e popullsisë së fisit. Asokohe kishte 84 familje me 580 besimtarë katolikë.
Zakonet funerale të Trieshit si ato të Malsisë në përgjithësi përfshijnë vajtimin (gjamën) të të ndjerit në mënyrë kolektive nga një grup burrash (gjamatarë).
Vëllazëritë
Familjet e shënuara të Trieshit siç është regjistruar nga Emile Wiet, konsull francez në Shkodër në vitin 1866
Sierra Nevada (SHBA)
thumb|right|300px Sierra Nevada (spanjollisht "mali me borë"), është vargmal në perëndim të shtetit amerikan Kalifornia i cili e ndanë në perëndim ultësirën e Kalifornisë Central Valley nga shkretëtira e njelmët Great Basin në lindje. Shtrihet në drejtim veriperëndim – juglindje dhe është i gjatë rreth 650 kilometra me majën më të lartë Mount Ëhitney me 4.421 m. Liqeni Tahoe,është njëri nga destinacionet më të popullarizuara turistike të Kalifornisë i cili gjindet në në gjysmën veriore të Sierre Nevadës.
Në anën perëndimore rrëzë këtij mali kan jetuar indianët Sierra Miwok.
Xhemal Broja
Xhemal Broja (Shkodër, 24 mars 1918 - 1976) ka qenë anëtar i Grupit Komunist të Shkodrës, dramaturg dhe pedagog.
Biografia
Lindi në Shkodër, në gjirin e një familjeje qytetare, i biri i juristit dhe deputetit Zenel Broja. Në vendlindje ndoqi kolegjin saverian, por pasi shkollat fetare u mbyllën me ligjin Ivanaj, kaloi në Gjimnazin e Shkodrës së bashku me Qemal Stafën. Së bashku me Stafën, Pipën, Gjeçin dhe Radin, morën kontrollin e shoqërisë "Besa shqiptare", e cila qe formuar më 1931 nën drejtimin e Ernest Koliqit. Ata u dhanë pas organizimit të shfaqjeve teatrale amatore, si dhe botimit të revistës "Shkëndija", ku shkruante edhe Broja. Me prurjen e literaturës në gjuhën serbe nga Vasil Llazari dhe takimet në shtëpinë e Selim Shpuzës, edhe Broja u bë pjesë e celulave të para të Grupit Komunist të Shkodrës. Vijoi studimet e larta me bursë shtetërore në Fakultetin e Jurisprudencës në Grenobël të Francës. Atje ndiqte njëherësh kursin e letërsisë dhe dramaturgjisë. Në këtë periudhë aktivizohet në lëvizjen e Partisë Komuniste Franceze.
Egje
Eshte nje ved qe lidhet me lumin nerodine e cila eshte nje nder vendet me te mira ne evrop egje eshte det i bukur me shum gjera te ndryshme i cili ndodhet ne shqipri qe ka kodra te medha rreth saj
Xhemal Broja
Biografia
Kur u pushtua Shqipëria më 7 prill 1939 të rinjtë antifashistë shqiptarë me studime në Francë protestuan bashkë me ata francezë përballë konsullatës italiane. Aty Xhemal Broja hartoi dhe mbajti fjalimin e rastit. Për arsye financiare ndërpret studimet në Grenobël për t’i vazhduar në Itali përkrah shoqes së tij Selfixhe Ciu dhe Qemal Stafës. Edhe këtu vijon angazhimi antifashist sa vendos të ndërpresë studimet dhe të kthehet në Shkodër ku çifti hap një librari që rrezaton kulturë dhe patriotizëm mes të rinjve. Mbas demonstratës së 22 shkurtit 1942, të akuzuar si organizatorët kryesorë, i arrestojnë të shoqen, ndërsa Xhemal Broja kaloi në ilegalitet dhe hidhet në zonën e Postribës ku krijohet një bërthamë partizane e cila më vonë bëhet batalioni “Perlat Rexhepi”. Në gusht 1944 e deri në çlirimin e vendit ai drejtoi teknikën e shtypit ilegal. Ndërkohë që ishte anëtar i Kryesisë së Këshillit Nacional Çlirimtar të qarkut.
Pas çlirimit
Më 23 mars 1946 Xhemal Broja dhe e shoqja u përjashtuan nga partia për shkak se shtroi çështjen e Kosovës në mbledhje qarkori.
Pas luftës u thirr në Tiranë për organizimin e Teatrit Popullor ku punoi për 20 vjet si drejtor e dramaturg dhe njëherësh kontribuoi në organizimin e teatrove të tjerë të Operës e Baletit, Teatrit të Kukullave dhe atyre në rrethe. Punoi në Institutin e Lartë “Aleksandër Moisiu” për përgatitjen e studentëve në kushtet e mungesës totale të teksteve.
Broja arriti të përpilonte tekste si Mjeshtëria e aktorit, Historia e Artit Dramatik, Metodika e artit teatral, Fjalori teatral, Historia e teatrit shqiptar, Historia e Teatrit Botëror etj.
Teatri
Prirjen për teatër e kishte shfaqur qysh në adoleshencë, sidomos me emërimin Skënder Luarasit në gjimnazin e Shkodrës. Drama e tij e parë titullohet “Spiuni” dhe u shfaq me sukses në disa qytete të vendit. Drama tjetër “28 nëntori” u pezullua, por siç dëshmon e shoqja në kujtimet. Si dramaturg shkroi dramat Nën okupacion, Përleshja, Bajram Curri, Majlinda, Rrënjë të thella. Ka përkthyer vepra si Shkolla e burrave, Zëvendësi, Valsi i Titanikut, Qeni i kopshtarit vepër e përkthyer në bashkëpunim me të shoqen, një pjesë e të cilave kanë mbetur në sirtarët e institucioneve ose në arkivën familjare.
Persekutimi nga regjimi komunist
Vazhdimisht të mbikëqyrur ata vendosën të vetizoloheshin për të evituar ndonjë kurth që nuk mund të ishte i pashmangshëm. Në janar 1947 i internojnë në Kurvelesh. Pas prishjes me jugosllavët iu hoq masa e internimit. I çuan fillimisht në Elbasan dhe më pas në Tiranë ku shumë të tjerë si ata, të rehabilituar i besonin “kthesës”. I qarkullojnë në Kuçovë. Nuk i kishin harruar armiqtë e vjetër. Në 1966 i internojnë sërish, bashkë me vajzën 15-vjeçare në Sektor të Lushnjes si bujq ku u rropaten baltrave të Myzeqesë.
Kaparthi
Kaparthi apo Loja Kaparthi është një lojë ku njëri prej lojtarëve zakonisht shokë, vjen rrotull dhe i lë shaminë njërit nga lojtarët të cilët janë të ulur në formë rrethi.
.gt
.gt është prapashtesa e faqeve të Internetit dhe përfaqëson domenin zyrtar të Guatemalas.
Provinca Qystendil
Provinca Qystendil (bullgarisht: Област Кюстендил Oblast Kjustendill) është një nga 28 provincat e Bullgarisë. Provinca (oblasti) ndahet në 11 bashki me një sipërfaqe prej 3,084 km2 dhe me popullsi të përgjithshme 135,664 banorë. Qendra ekonomike dhe kulturore e provincës prej nga merr dhe emrin provinca është qyteti Qystendil.
Demografia
Tabela e mëposhtme tregon ndryshimin e popullsisë së provincës në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore (1946-2009):
Atdhe Nuhiu
Atdhe Nuhiu lindi më 29 korrik, 1989 në Prishtinë, Kosovë. Familja e tij është me origjinë nga Presheva, është futbollist shqiptar me shtetesi austriake.
Atdhe Nuhiu është një sulmues i ekipit të futbollit "SK Austria Karnten" në Ligën e parë austriake. E nisi karrierën e tij te "Rapid Wien" dhe pas një kohe të shkurtër u ble nga "FC Wels" në Ligën e tretë austriake. Në këtë ekip ka lujatur për një kohë të gjatë por vetëm në sezonin 2007/2008 u bë titullar në formacionin bazë. Në këtë sezon ai luajti 30 ndeshje dhe shënoi 11 gola.
Atdhe Nuhiu prej vitit 2017 do të jet lojtar i Kombëtares së Kosovës pasi që ai i tha po kosovës. Ai ishte pjes e Kombëtares Austriake U21
Mbas këtij sezoni me "FC Wels" ai kaloi te "SK Austria Karten". Goli i tij i parë në Ligën e parë u shënua në 25 korrik 2008, ditën kur ai luajti për herë të parë si titullar. 250px|thumb|right Ai është pjesë e ekipit kombëtar austriak U-21.
Admir Sorra
Admir Sorra lindi në Vlorë më 15 janar të vitit 1975, është i njohur për rolin e tij në filmin "Përrallë nga e kaluara".
Në vitin 1988 në një konkurs që është bërë në Tiranë, ku filmi "Përrallë nga e kaluara" mori çmimin "Naim Frashëri", regjisori i drejtoi të tërhiqte çmimin e filmit, ky ishte një nder për të, për ta bërë atë të pranishëm në skenën e artit shqiptar. Në Festivalin VIII të Filmit ka marrë medaljonin si "Aktori i vogël më i mirë i filmave shqiptarë".
Kantoni Decize
Kantoni Decize (frëngjisht: Canton de Decize) është një kanton në departamentin Nièvre, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Decize. Ka sipërfaqe 201.91km2 dhe popullsi 8461 banorë.
Admir Sorra
Përkundër arritjes së vlerave të larta artistike ai u largua nga Akademia e Arteve në vitin 1993.
Kantoni Decize
Përbërja aktuale
Kantoni Decize aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Admir Sorra
Admir Sorra është kthyer nga Modena dhe tani jeton perseri ne Vlore.
Shqiptarët e besimit ortodoks në Maqedoni
Shqiptarët e besimit ortodoks në Maqedoni janë besimtarë shqiptarë që kanë ruajtur besimin para-Osman të krishterë në disa krahina të Repupublikës së Maqedonisë.
Personalitete të nderuara
Josif Bageri intelektual
Manojl(ovski)
Shtrirja
Reka e Epërme me të gjitha fshatrat, e gjetiu kanë folur shqip deri në vitin 1960
Lidhje te jashtme
https://web.archive.org/web/20121031233910/http://prishtinapress.info/shqiptaret-ortodhoks-te-maqedonise/
Literatura
H.N.Brailsfort "Maqedonia, racat e saj dhe ardhmëria e tyre” të botuar në Londër(1906)
Daphne Caruana Galizia
parapamje parapamje|Guri i varrit të Caruana Galizia në varrin e familjes në [[varrezat Santa Maria Adolorata në Paola, varrezat më të mëdha të Maltës.]] Daphne Anne Caruana Galizia (lindur Vella: 26 Gusht 1964 – 16 Tetor 2017) ishte një gazetare malteze, shkrimtare dhe aktiviste kundër korrupsionit, e cila raportonte mbi gjendjen poltike të Maltës. Në veçanti ajo ishte e fokusuar në raportimet investigative, nepotizmin, patronazhin, akuzat për pastrimit të parave midis industrisë së lojrave të fatit dhe krimit të organizuar në Maltë. Shitja e nënshtetësisë Malteze në saj të skemës së investimeve dhe pagesave nga qeveria e Azerbajxhanit. Reputacioni kombëtare dhe ndërkombëtarë ishte krijuar nga raportimet e saj të rregullta mbi keq-drejtimin nga poltikanët maltezë dhe personave të ekspozuar poltikisht. Për dekada ajo refuzoi të hiqte dorë megjithëse kishte marrë shumë kërcënime dhe paralajmërime.
Aksesi më i madhë për lexuesit e saj ishte nëpërmejt blogut të saj personal Running Commentary, të cilën ajo e kishte krijuar në 2008. Ajo gjithëashtu ishte gazetare e rregulltë për The Sunday Times of Malta dhe më pas The Malta independent.
Më 16 tetor 2017, Caruana Galizia vdiq në një sulm me bomb në makinën e saj, pranë shtëpisë. Duke tërhequr vëmendjen e mbarë botës. Në dhjetor 2017 tre burra u arrestuan në lidhje me vrasjen e saj. Në prill 2018 një grup ndërkombëtar gazetarësh publikuan atë që quhet “Daphne project”, një bashkëpunim për të përfunduar punën e saj investigative.
Jeta dhe Edukimi. Daphne Anne Vella lindi më 26 Gusht 1964 në Sliema. Ajo ishte fëmija i madh e tre vajzave të lindura. Fëmija e bisnesmenit Micheal Alfred Vella dhe gruas së tij Rose Marie Vella. Në 1985 ajo u martua me avokatin Peter Caruana Galizia me të cilin kishte 3 fëmijë. Ajo ndoqi studimet e saj në konventën e St Dorothy dhe St Aloysius’ College, Birkirkara. Më pasi ajo ndoqi studimet e saj bachelor në Arekologji dhe andropologji në vitin 1997 në Universitetin e Maltës
Karriera si Gazetari
Caruana filloi të punonte si gazetare që nl 1987. Në fillim ajo punonte rregullisht për The sunday Time e lidhur me The Malta Independent. Ajo githënjë mbreti një gazetare për The Malta independent on sunday. Në 2008 Caruana Galizia të saj të titulluar Running Commentary, e cila përfshinte shenja investigative dhe komente persone. Blogu i saj ishte një nga sitet më popullor në Maltë. Për shkak të blogut të saj, ajo kaloi një sërë betejash ligjore. Në 2010 e kritikuar nga gjykatësi Consuelo Scerri Herrera i cili më pas hapi një çështje duke e akuzuar për shpifje. Rasti u arkivua në nëntor të 2011. Më 8 mars Daphne u arrestua sepse kishte thyer heshtjen një ditë përpara zgjedhjeve duke publikuar një video në të cilën përqeshte kryetarin e opozitës Joseph Muscat. Ajo u morrë në pyetje nga policia edhe më pas u lirua pas disa orëve.
Vrasja
Caruana Galizia mbeti e vrarë në moshën 53 vjeçare në një shpërthim të makinës së saj Peugeot 108 pranë shtëpisë së saj rreth orës 14:58 të 16 tetorit 2017. Ishte i biri i saj Matthew i cili dëgjoi shpërthimin e dhunëshëm. Daphne kishte dy javë që kishte lëshuar një denoncim në polici për kërcënime me vdekje. Funerali i saj u mbajt në Rotonda di Mosta e drejtuar nga arqiveskovi maltez Charles_Scicluna Charles Scicluna, në ceremoni ishin present: ish presidenti i Republikës Malteze Eddie Fenech Adami Eddie Fenech Adami, ish kryeministri Lawrence Gonzi dhe ish kryetari i partisë nacionaliste Simon Busttil dhe presidenti  i parlamentit europian Antonio Tajani  dhe Harlem Desir si raprezentatues i OSCE për lirinë e shtypit. Ndërsa Joseph Moscat dhe presidentja e repubikës  Marie Louise Coleiro Preca nuk ishin të ftuar nga familja Galizia. Të gjitha institucionet dhe zyrat publike shpallën atë ditë zie duke vendosur flamurin në gjysëm shtizë.
Reagimet
Vrasja ishte shpallur nga Joseph Muscat i cili deklaroi të mos pushtonin hetimet derisa të bëhej drejtësia, pavarsishtë se Caruana e kishte kritikuar shpesh herë në blogun e saj. Presidentja e Republikës [|Marie Louise Coleiro Preca dhe arqivesku [[:en:Charles_Scicluna|Charles Sclicluna]] shprehën solidaritetin e tyre. Presidenti i parlemantit europian e përkufizoi vdekjen e Galizias si një shembull tragjik një një gazetareje e cila sakfrifikoi jetën e saj në kërkim të së vërtetës.
Kapasa
Kapasa është Qyp i madh për vaj ose miell. Po ashtu edhe Vorbë.
Prodhimi i verës
Vera është një pije alkoolike e përftuar nga fermentimi i lëngut të rrushit dhe frutave të tjera. Gjatë fermentimit të rrushit të shtrydhur mikroorganizmat konsumojnë sheqerin i cili gjendet në ruta dhe e shndërrojnë atë në alkool. Sipas varieteteve të ndryshme të rrushit prodhohen edhe llojet e ndryshme të verës.
Vera ka një histori të gjatë e të pasur duke filluar nga viti 6000 p.e.s. dhe mendohet se e ka origjinën diku në kufijtë e Gjeorgjisë dhe Iranit. Vera mendohet të jetë sjellë në Evropë diku rreth viteve 4500 p.e.s. në vende si Bullgaria, Greqia, dhe ka qenë e zakonshme tek grekët e lashtë, te thrakët dhe romakët. Vera gjithashtu ka luajtur një rol të rëndësishëm ne religjion përgjatë historisë.
Fjala verë rrjedh nga Proto-Gjermanik *winam, e huazur nga gjuha e hershme latine vinum, "verë" ose "rrush", vetë derivon nga Proto-Indo-Evropian rrënja *win-o- (cf. Greket Antik ῖνος - oînos, Aeolic Greek ϝοίνος - woinos). Fjalët e ngjashme për verë ose rrush janë gjetur në gjuhët e Semitëve (Semitic languages) (cf. Arabic ﻭﻳﻦ wayn) dhe në gjuhen Gjeorgjiane (ğvino) ; disa e konsiderojnë se termi wanderwort, ose “bota e mrekullive” është më I përshtatshmi.
Prodhim verës, fillon me selektimin e rrushit dhe përfundon deri te mbushja e shisheve të verës. Prodhimi verës mund të ndahet në dy kategori të përgjithshme : Prodhimi Verës te pa gazuar (jo i karbonizuar) dhe Prodhimi i Verë se gazuar (me CO2).
Shkenca e cila merret me prodhimin e verës quhet enologjia.
Malet Apallaçe
thumb|right|300px| shtrirja gjeografike e Apallaqeve thumb|right|300px| Apallaqet në karolinen veriore
Prodhimi i verës
Procesi
Pas mbledhjes, rrushi shtrydhet dhe lejohet të fermentohet. Vera e kuqe përfitohet nga mushti (pulpa) prej rrushit të kuq apo te zi që kalon nëpër fermentim së bashku me lëvoren e rrushit, gjersa vera e bardhë zakonisht përfitohet me fermentimin e lëngut i cili del nga kokrra e rrushit të bardh me shtypje, por gjithashtu mund te përfitohet nga mushti i ekstraktuar nga rrushi i kuq me kontakt minimal me lëvoren e rrushit. Verërat Rosé janë të përfituara nga rrushi i zi ku lëngu i ekstraktuar është i lejuar të jetë në kontakt me lëvoren për aq kohë sa ta fitoj ngjyrën e kuqe të qelët (rose), ku lejohet një sasi e vogël e taninës te kalojë në lëngë cila gjendet në lëvoren e rrushit. Përgjatë fermentimit primar, I cili zakonisht zgjat prej një deri deri dy javë, majaja shëndron pjesën ma të madhe te sheqerit nga lëngu i rrushit në etanol (alkool). Pas fermentimit primar, lëngu transferohet në rezervuar për fermentim sekondar. Aty, sheqeri mbetur ngadalë shëndrohet në alkool dhe vëra kthjellohet. Më pas vera lejohet të qëndrojë në rezervuar të drurit para se të mbushen shishet, me që rast vera fiton një aromë ekstra, gjersa tjerat mbushen menjëherë në shishe. Koha prej prodhimit deri tek pirja mund te variroj prej disa muaj për Beaujolais nouveau verëra deri të verërat të vjetra mbi 20 vjet. Megjithatë, vetëm rreth 10 % prej të gjithë verërave te kuqe dhe 5 % prej verërave të bardha shijojnë ma mirë mbas pesë viteve se do të shijojnë pas një viti. Mvarërsisht nga kualiteti i rrushit dhe llojit të verës, disa nga këta hapa mund të kombinohen ose të hiqen për të fituar lloje të veçant të verës. Shumë verëra me kualitet të krahasueshëm janë të prodhuar duke përdorur metoda të ngjashme apo të ndryshme të prodhimit ; kualiteti diktohet nga atributet e landës së parë dhe jo detyrimisht nga hapat te cilat merren gjatë procesit të prodhimit të verës.
Malet Apallaçe
Appalachian Mountains (shqip: Malet Apallaçe) janë vargmale në pjesën lindore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Këta vargmale kryesisht shtrihen në SHBA dhe në pjesën jugore të Kanadasë, dhe kështu formojnë një zinxhir malor me gjatësi 2400 km nga ishulli Njufaundlend kah juglindja deri te pjesa qendrore e Alabamës. Ky system malor është i ndarë në një seri të maleve të veçanta me lartësi mesatare prej 900 metra. maja më e lartë e këtyre maleve është Maunt Michel me 2 037 metra e cila është pika më e lartë në SHBA në anën lindore të lumit Misisipi.
Prodhimi i verës
Procesi
Varietete të procedurave ekzistojnë. Me verërat e gazuara siç janë Shampanja, fermentim shtesë vazhdon edhe në shishe, duke bllokuar dyoksidin e karbonit për tu mos larguar gjatë fermentimit duke krijuar karakteristiken e gazimit. Verërat e ambla prodhohen në atë mënyrë duke u siguruar qe një sasi e sheqerit residual mbetet pas fermentimit të plotë. Kjo mund të arrihet pas prodhimit të shtohet rrush I ngrirë qe të koncentrohet sheqeri (verë e ngrirë), ose duke shtuar substanca qe mbysin majanë e mbetur para fermentimit të plotë ; për shembull, Brandy shtohet kur prodhohet port verë. Në raste tjera prodhuesi i verës mund të zgjedh të mbajë një sasi të mushtit të sheqerosur dhe ti shtohet verës pas fermentimit të plotë, kjo teknikë është e njohur si süssreserve (rezerva të sheqerit). Procesi prodhon ujë të zhgarkuar, pulpë, dhe fundrinë që kërkon pastrim, treatman, dhe hedhje ose përdorim eventual të dobishëm.
Lloji i rrushit
Vjelja e rrushit për prodhimin e Cabernet Sauvignon. Prej të gjithë faktorëve të cilat ndikojnë në kualitetin e verës, kualiteti i rrushit është faktori më i rëndësishëm dëterminues I cili ndikon në kualitetin e verës. Kualiteti i tyre nuk vlerësohet vetëm nga varieteti, por gjithashtu edhe nga kushtet atmosferike përgjatë zezonës së kultivimit, përmbajtja tokës, koha prodhimit, dhe mënyra e vjeljes. Kombinimi I këtyre efekteve zakonisht referohen si origjinë. Lloji ma I zakonshëm I rrushit për prodhimin e verës është Vitis vinifera, që përfshin gati të gjitha varietetet e origjinës Evropiane. Rrushi zakonisht vjelët nga vreshtat në vjeshtë, në hemisferën veriore nga fillimi Shtatorit gjerë në fillim të Nëntorit, ose në mesë të Shkurtit deri në fillim të Marsit në hemisferën Jugore.
Vjelja
Vjelja është mbledhja e rrushit e cila bëhet në mënyra të ndryshme, ky është hapi i parë në prodhimin e verës. Rrushi vjelët në mënyrë mekanike ose me dorë. Vendimi për mënyrën vjeljes se rrushit zakonisht behët nga prodhuesi, gjithashtu edhe për llojin e rrushit (shkalla e sheqerit në rrush quhet °Brix), aciditeti (TA ose Aciditeti Titruar I përshkruar nga ekuivalenti acidit tartarik) dhe pH e rrushit. Konsiderata tjera përfshin pjekurin fenolëve, shija e kokrrave, zhvillimi i tanineve (ngjyra dhe shija). Mbi të gjitha edhe kushtet atmosferike gjatë kultivimit janë të marura në konsideratë. Këtu shihet Turjela e formuar e cila përdoret për të ushqyer me rrush e makinën e cila e benë grimcimin dhe shtypjen e rrushit. Rrushi i grumbulluar më pas dërgohet në shtypës dhe me pas pastrohet. Mbetjet largohen gjersa lëngu, lëkura, farrat dhe disa copëra dalin në fund. Vjelja Mekanike bëhet me traktor të mëdhenj të cilat e shkundin rrushin në shtresa të plastikes dhe largon kokrrat e rrushit nga trungu. Vjelja mekanike ka përparësi se mund të mbulohen sipërfaqe të mëdha të vreshtave për një kohë të shkurt, me një investim minimal të fuqisë punëtore për vjelje. Ana negative është se gjatë vjeljes mekanike grumbullohet një sasi e madhe e materialit të pa shfrytëzueshëm në produkt, posaçërisht fletetë dhe degët, por edhe mbeturina të tjera si rëra, gurët, kafshë te vogla dhe fole te zogjve etj. Disa prodhues të verërave largojnë fletë të rrushit dhe gjësendet tjera nga vreshtat para vjeljes mekanike për të ju shmangur këtyre materialeve. Në Shtetet e Bashkuar të Amerikës vjelja mekanike nuk aplikohet shumë për verëra premium, sepse mbeturinat mund të shkaktojnë oksidimin e lëngut të rrushit. Në shtetet tjera sikurse (Australia dhe Zelanda e Re), vjelja mekanike është e zakonshme për shkak mungesës së fuqisë punëtore. Komponenta qendrore për pastrimin e kalaveshit me metodë mekanike. Rrjeta e paraqitur sipër në formë cilindrike mundëson largimin e kokrrave te rrushit nga trungu. Rrushi tërhiqet nga trungu dhe kalon nëpër vrima. Një sasi e vogël e copërave të trungut lejohet të kalojnë që të qëndroj me rrush pë shkak taninës e cila gjindet mbrenda strukturës së tyre.
Vjelja manuale e rrushit nga vreshtat, me anë të dorës. Përparësia e vjeljes manual është se gjatë vjeljes nuk do të ketë material te pa shfrytëzueshëm mirpo lehën anash edhe ata kalavesh të cilët janë në gjedje jo të mirë kualitative ose ndonjë defekt tjetër të dëmshëm. Kjo mund të ketë efekt në kualitetin e verës dhe mund të pengojë kontaminimin e lëngut në rezervuarin ku pregaditet vera.
Shtypja dhe fermentimi primar
Rrushi I shtrydhur duke dalur prej shtrydhësit.
Shumica e verërave marrin ngjyrën nga lëkura e kokrrës së rrushit (përjashtim janë varietet ose hybrided non-vinifera verëra të cilat përmbajnë lëng të pigmenteve me Malvidin të errët 3,5-diglucoside anthocyanin) prandaj kontakti midis lëngut dhe lëkurës është esenciale për ekstraktimin e ngjyrës. Verërat e kuqe përfitohen me pastrimin dhe shtypjen e tyre në tanke dhe më pas lehet lëngu të jetë në kontakt me lëkuren përgjatë procesit të fermentimit (macerimi). është e mundur të prodhohet verë pa ngjyrë nga rrushi kuq I rafinuar duke shtrydhur rrushin, dhe kontakti I lëkurës me lëngun e shtrydhur të jetë I minimizuar (sikurse kur prodhohet Blanc de noirs verë e gazuar, që përfitohet nga Pinot noir).
Shumica e verërave të bardha janë të prodhuara pa pastruar dhe shtrydhur, ato transferohen prej mbledhësve direkt në shtypës. Kjo bëhet që të evitohet ekstraktimi I taninës nga lëkura apo farat e rrushit, gjithashtu të mundësohet rrjedhë më e mirë e mushtit të grumbulluar. Në disa rrethana prodhuesit e verës zgjedhin të shtrydhin rrushin e bardhë dhe të qëndrojë për një periodë të shkurtër në kontakt me lëkuren, zakonisht prej 3 deri 24 orë. Kjo shërben që të nxjerrë shije apo aromë dhe taninen prej lëkurës (tanina e nxjerur e nxit precipitimin e proteinave pa shtimin e tepruar të Bentonite) sikurse jonet e Potassiumit, të cilat precipitojnë me bitartrate (kremi tartar). Gjithashtu rezulton në ngritjen e pH-së në lëng që mund të jetë I dëshirueshëm për rrushin acidikë. Kjo metodë ka qenë e zakonshme rreth viteve të 70-ta se në ditët e sotme, megjithatë prapë praktikohet në disa Sauvignon blanc dhe prodhuesit e Chardonnay në Kaliforni.
Në raste të verërave rosé, fruit është I shtrydhur dhe lëkura e errët lehët në kontakt me lëngun për aq kohë sa është e nevojshme të ekstraktohet (përfitohet) ngjyra e nevojshme. Më pas mushti shtypët dhe vazhdon fermentimi sikurse prodhuesit kur prodhojnë verë të bardhë. Majaja zakonisht është prezent në rrush, zakonisht e dukshme sikurse pluhur në kokërr të rrushit. Fermentimi mund të bëhet me këtë llojë natyral të majas, por pasi që kjo mund të bjerë rezultate të paparashikueshme mvarsisht prej llojit të majas presente, majaja e kultivuar zakonisht I shtohet mushtit. Njeri ndër problemet kryesor të përdorimit të majas së egër është mos përfundimi I fermentimit, dhe një sasi e sheqerit residual mbetet pa I fermentuar. Kjo mund të prodhojë verë të ëmbël, kur dëshirohet verë e thatë. Shpesh fermentet e egra dërgojnë deri të përfitimi I acidit të padëshiruar ac. acetik (ufulla) si prodhimi anësor.
Kapaku (shtresa e sipërme) lëkura e rrushit krijon një sipërfaqe mbështjellëse ku bëhet fermentimi verës.
Franc Veliu
Franc Veliu (lindur më 11 nëntor 1988 në Vlorë) është një futbollist profesionist shqiptar i cili luan momentalisht me klubin shqiptar Flamurtari Vlorë në Kategoria Superiore si mbrojtës. Gjatë karrierës së tij, Veliu ka luajtur në disa pozicione si mbrojtës i majtë, mbrojtës qëndor, mesfushor i majtë madje dhe mesfushor qëndror. Ai gjatë gjithë karrierës së tij ka luajtur për Flamurtarin ku ka fituar dy trofe deri tani, dy herë Kupën e Shqipërisë në vitet 2009 dhe 2014 respektivisht kundër Tiranës dhe dhe Kukësit.
Prodhimi i verës
Shtypja dhe fermentimi primar
Përgjatë fermentimit primar, poret e majas ushqehen me sheqer nga mushti dhe shumohen, duke prodhuar dioksidin e karbonit dhe alkool. Temperatura gjatë fermentimit ndikon në shije dhe shpejtësinë e prodhimit të produktit, sikursen edhe në shpejtësinë e fermentimit. Për verërat e kuqe, temperature e dëshiruar është 22 deri 25 °C, dhe për verërat e bardha prej 15 deri 18 °C. Për gjdo gram të sheqerit të konvertuar, përafërsisht në gjdo gram të konvertuar fitohet gjysëm grami alkool, kështu që të arrihet 12 % alkool koncentrim, mushti duhet të përmbaj rreth 24 % sheqer. Përqindja e sheqerit në musht kalkulohet me matjen e densitetit, pesha e mushtit matet me ndihmën e sakarometërit. Nëse përmbajtja e sheqerit nv rrush është shumë e ultë për të arritur përqindjen e kërkuar e alkoolit, sheqeri mund të shtohet (chaptalization sipas Antoine-Claude Chaptal). Verërat komerciale, chaptalizimi është çështje e rregullativëve lokale.
Franc Veliu
Gjatë kohës kur ka qënë i ri shumë skuadra britanike kanë shfaqur interesim për të si Portsmouth, Aston Villa dhe Celtic.
Prodhimi i verës
Shtypja dhe fermentimi primar
Gjatë ose pas fermentimit alkoolik, fermentimi malolactic ndodh (Fermentimi Malolaktik ose ndonjëherë I quajtur konvertimi malolaktik është proces I përdorur gjatë prodhimit të verës kur bëhet shndrimi I acidit malik përshkak shijes së thartë në acid laktik I cili ka shije më të butë), gjatë se cilës periudhë bakteriet shndërrojë acidin malic në acid laktik. Ky fermentim zakonisht iniciohet me inokulim me bakteriet e dëshiruara.
Shtypja
Pamja e vendit ku është bërë shtypja e rrushit në kohëra të lashta në Palestine me zona presuese në qendër dhe vaskën mbledhëse në pjesën e poshtme majtas.
Franc Veliu
Flamurtari
Ai bëri debutimin e tij me Flamurtarin në vitin 2006 dhe që nga ajo kohë e fituar vendin e titullarit në skuadrën e vendlindjes së tij. Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës së tij duke luajtur si mbrojtës i majtë por gjithashtu ka luajtur edhe si mesfushor i majtë por kohët e fundit është zhvendosur duke luajtur si qëndër mbrojtës.
Sezoni 2008–09
Më 6 maj 2009, në finalen e Kupës së Shqipërisë, Veliu e nisi ndeshjen si titullar në krahun e majtë të mbrojtjes dhe luajti 90 minuta duke kontribuar në fitoren 2–1 kundër Tiranës në stadiumin Niko Dovana, duke fituar trofeun e parë madhor në karrierë.
Prodhimi i verës
Shtypja
Shtypja është akt I përdorjes së shtypjes në rrush ose në pulpë të mollës me qëllim që të ndajmë lëngun (verën) nga rrushi dhe lëkura. Shtypja nuk është gjithmonë e domosdoshme gjatë prodhimit të verës; nëse rrushi është I shtypur aty lirohet një sasi e konsiderueshme e lëngut (e quajtur rrjedhë e lirë e lëngut) kjo mund të përdoret për fermentim. Zakonisht rrjedha e lirë e lëngut ka kualitet më të lartë sesa lëngu I shtrydhur. Megjithatë, shumë prodhues të verërave e përdorin shtypsit që të rrisinë prodhimtarin e tyre (galona) për ton, sikurse lëngu I shtrydhur mund të paraqes prej 15%-30% të sasisë së plotë te rrushit.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Më 22 korrik 2012, Veliu rinovoi edhe për një vit tjetër kontratën e tij me Flamurtarin, duke përfituar 60 mijë €. Përpara se të rinovonte kontratën për mbrojtësin kishte interesim dhe oferta nga skuadra zvicerane dhe greke, por Veliu zgjodhi që të qëndronte te Flamurtari. Një muaj më vonë, në gusht 2012, Veliu u vendos si kapiteni i ri i Flamurtarit për sezonin 2012–13, duke pasur në këtë post mbrojtësin tjetër Artan Sakaj.
Veliu luajti ndeshjen e parë të sezonit më 5 korrik 2012 në ndeshjen e parë të raundit në Ligën e Europës kundër hungarezëve të Budapest Honvéd, duke e nisur si titullar dhe duke luajtur 90 minuta në humbjen 1–0 në shtëpi, me golin e vetëm të sfidës që u shënua nga Richárd Vernes. Ai luajti edhe në ndeshjen e kthimit në Budapest, duke e nisur ndeshjen si titullar dhe duke luajtur 90 minuta, me Flamurtarin e cila u mposht me rezultatin 2–0 duke u eleminuar më herët nga Liga e Europës me rezultatin e përgjithshëm 3–0. Veliu e mbylli aventurën europiane me Flamurtarin duke koleksionuar 180 minuta në dy ndeshje.
Prodhimi i verës
Shtypja
Shtypsi vepron duke pozicionuar lëkuren e rrushit ose tër kalaveshin e rrushit në mes dy sipërfaqeve të ngurta dhe lëvizëse dhe gradualisht e zvogëlon volumin në mes dy sipërfaqeve. Presat modern janë në gjendje ta përcjellin programin e shtypjes që diktohet me kohë dhe me presion për gjdo cikël, zakonisht prej 0 deri 2,0 bar. Ndonjëherë prodhuesit të verës e zgjedhin presionin në të cilin behët ndarja e lumit nga lëngu, që quhet prodhim me "shtypje të thellë". Me rritjen e shtypjes në rrush rritet edhe ekstraktimi I taninës nga lëkura e rrushit në lëng. Për shkak të vendndodhjes së lëngut të rrushit uji dhe acidi gjenden kryesisht në mesocarp ose pulpë, gjersa tanina gjendet kryesisht në pericarp, ose lëkur, dhe fara, lëngu I shtrydhur ose vera ka tendencë të ketë aciditet më të ulët me pH më të lartë sesa lëngu I lirë rrjedhëshem.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Veliu luajti ndeshjen e parë në kampionat për sezonin 2012–13 në sfidën e javës së parë kundë Bylisit jashtë fushe, ku ai e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta në barazimin zhgënyjes 1–1. Katër ditë më vonë, Veliu luajti një tjetër 90-minutësh, pa mundur dot të evitojë humbjen 1–0 në shtëpi kundër Laçit. Flamurtari mori fitoren e parë në kampionat për sezonin 2012–13 në ndeshjen e javë së tretë kundër skuadrës së sapongjitur të Tomorit, duke e mposhtur 2–0 me Veliun që luajti në të gjithë ndeshjen.