Lista_e_titujve_dhe_emërtimeve_osmane
Titujt kryesorë të sovranëve ishin Khan, Sulltan dhe Padishah; të cilat ishin përkatësisht me origjinë turke, arabe dhe perse. Stili i tij i plotë ishte rezultat i një akumulimi të gjatë historik të titujve që shprehnin të drejtat dhe pretendimet e perandorisë si pasardhës të shteteve të ndryshme që aneksoi ose nënshtroi. Krahas këtyre titujve perandorak, "Cezari" i Romës (Kayser-i Rûm) ishte ndër titujt e rëndësishëm të pretenduar nga Sulltan Mehmed II pas pushtimit të Konstandinopojës. Titulli sulltan ( ﺳﻠﻄﺎﻥ ), që fillimisht do të thotë "autoritet" ose "sundim", i përdorur në një mënyrë të patreguar për të përfshirë të gjithë familjen perandorake, burra dhe gra, pasqyronte konceptimin osman të pushtetit sovran si një "prerogativë familjare". Anëtar i dinastisë mashkull që mban titullin përpara emrit të tyre të dhënë, me një anëtare femër që e mban atë pas. [1] Sidoqoftë, kur u referohej anëtarëve dhe të afërmve të dinastisë femërore, titulli sulltan shpesh përkthehej në sulltaneshë në jashtë osmanisht, ndoshta për t'i dalluar ato nga sundimtari osman. Hadrah ose Hazretleri është titull i nderuar Arab; një përkthim i mirëfilltë i Hadrah është "Prezenca", e cila shpesh përkthehet si "Lartësia juaj". Mehmed II. Stili i formatit: "(emri i dhënë) Çelebi". Sulltan Princi Perandorak (şehzade sulltan), ose thjesht Princi Perandorak (şehzade, ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ). Formati i titujve dhe stileve: Shkurtër: "Şehzade Sultan (emri i dhënë)", dmth Sultan Imperial Prince (emri i dhënë) ose "Şehzade (emri i dhënë)", dmth Princi Perandorak (emri i dhënë), me stilin e shehzadem (princi im perandorak ) ose efendim (mjeshtri im). I plotë: Devletlû Najabatlu Şehzade Sultan (emri i dhënë) Hazretleri Efendi Princi i Kurorës (vali ahad). Tituj dhe stile të plota: Devletlû Najabatlu Valiahd-i Saltanat Şehzade-i Javanbahd (emri i dhënë) Efendi Hazretleri. mashkullore. Zonjë (hatun, ﺧﺎﺗﻮﻥ ). Përdoret para shekullit të 16-të dhe përdoret gjithashtu për nënat dhe bashkëshortët e sulltanit. Në shekullin e 16-të, titulli sulltan i kryer nga anëtarë të shquar të familjes perandorake dhe hatun i kryer nga një anëtare më pak femër. Stili i formatit: "(emri i dhënë) Hatun", d.m.th. Zonja (emri i dhënë) Sulltaneshë (sulltan, ﺳﻠﻄﺎﻥ ). Përdoret pas shekullit të 16-të. Titulli zyrtar: Shkurtër: "(emri i dhënë) Sulltana", d.m.th. Sulltana (emri i dhënë), me stilin e sulltanamit (sulltani im (a)) ose efendim (zonja ime). I plotë: Devletlû İsmetlu (emri i dhënë) Sultân Aliyyetü'ş-Şân Hazretleri (sulltanzade, ﺳﻠﻄﺎ). Bijtë e sulltanasve (princave perandorak). Titulli zyrtar: "Sultanzade (emri i dhënë) Bej-Efendi", d.m.th. Sir Princi Sulltan (emri i dhënë) Sulltanesha zonjë (hanımsultan, ﺧﺎﻧﻢ ﺎﻥ ). Bijat e sulltanasve (princeshat perandorake). Titulli zyrtar: "(emri i dhënë) Hanımsultan", d.m.th. Sulltanesha zonjë (emri i dhënë) pushtet Zonja nënë (valide hatun). Përdoret para shekullit të 16-të. Stili zyrtar: "(emri i dhënë) Valide Hatun" ose "Valide (emri i dhënë) Hatun", d.m.th. nëna Zonjë (emri i dhënë). Nëna sulltaneshe (valide sulltan, ﻭﺍﻟﺪﺓ ﺍﻟﺴﻠﻄﺎﻥ ). Përdoret pas shekullit të 16-të. Titujt dhe stilet zyrtare: Shkurtër: "(emri i dhënë) Valide Sultan" ose "Valide (emri i dhënë) Sultan", dmth. Nëna Sulltanesha (emri i dhënë), me stilin e sulltanemit (sulltani im (a)) ose validem (nëna ime ) E plotë: Devletlû İsmetlû (emri i dhënë) Vâlide Sultân Aliyyetü'ş-Şân Hazretleri Gjyshja Sulltana ose Grand Sultana nëna (büyük valide sultan). Gjyshet e sulltanëve në pushtet. Përdoret vetëm nga Kösem Sultan gjatë mbretërimit të nipit të saj Mehmed IV. Bashkëshorte të sulltanëve dhe princërve perandorakë. Sulltanesha bashkeshortore (haseki sulltan, ﺧﺎﺧ ﺳﻠﻄﺎﺳﻠﻄ ). Titulli për bashkëshortin kryesor të sulltanit në shekullin e 16-të. Në periudhat e mëvonshme, kuptimi i titullit filloi të ndryshojë në diçka më të përgjithshme si "bashkëshorti perandorak" dhe më vonë ai u bë titull i përdorur për "nënën e princave perandorak". Ky titull është përdorur vetëm deri rreth shekullit të 17-të. Titulli zyrtar: Shkurtër: "(emri i dhënë) Haseki Sultan" ose "Haseki (emri i dhënë) Sultan", d.m.th. bashkëshortja e Sulltanës (emri i dhënë), me stilin e sulltanamit (sulltani im (a)) ose efendim (zonja ime). I plotë: Devletlû İsmetlu (emri i dhënë) Haseki Sultân Aliyyetü'ş-Şân Hazretleri Zonja bashkëshortore (haseki kadın). Titull për bashkëshorten e sulltanit që u bë nënë e princeshës perandorake. Ky titull është përdorur rreth shekullit të 17-të. Zonjë (hatun, ﺧﺎﺗﻮﻥ ). Përdoret gjithashtu për princeshat perandorake dhe nënat e sulltanëve. Në shekullin e 16-të, titulli sulltan u mbajt nga anëtarë të shquar të familjes perandorake dhe hatun u mbajt nga anëtarë më pak femra. Stili i formatit: "(emri i dhënë) Hatun", d.m.th. Zonja (emri i dhënë) Zonja (kadınefendi, ﻗﺎﺩﻳﻦ ﺍﻓﻨﺪﯼ ). Titull dhënë bashkëshortit kryesor perandorak të sulltanit osman nga shekulli i 17-të. Titulli ishte një zëvendësim i titullit të hershëm Hatun. Stili i formatit: "(emri i dhënë) Kadınefendi", d.m.th. Zonja (emri i dhënë) Tituj dhe stile të plota: Devletlu İsmetlu (emri i dhënë) (gradë) Kadınefendi Hazretleri Madam (hanımefendi, ﺧﺎﻧﻢ ﺁﻓﻨﺪﯼ ). Titull i dhënë bashkëshortes perandorake të Sulltanit të Perandorisë Osmane nga shekulli i 17-të, i cili erdhi nën gradën e kadınefendi. Titulli iu dha edhe bashkëshortëve zyrtarë të princërve perandorak. Burrat e sulltanës. Princi bashkëshortor (damad, ﺩﺍﻣﺎﺩﺍﻣ). Tituj dhe stile të plota: Damat-i Shahriyari (emri i dhënë) Bej Efendi. emërtime në kohën e Sulejmanit të Madhërishëm, nga libri i Albert Howe Lybyer "Qeveria e perandorisë Osmane në kohën e Sulejmanit të Madhërishëm": [3] Agha (Turqisht Osmane: ,а, Modern Turqisht: ağa): një oficer i përgjithshëm. Ajem-oghlan (turqisht osmanisht: ﻋﺠﻤﯽ ﺍﻭﻏﻼﻥ, turqishtja moderne: acemi oğlan): një jeniçer kadet ose nxënës. Akinji (turqisht osmanisht: ﺁﻗﻨﺠﻰ, turqishtja moderne: akıncı): kalorësia e parregullt. Ashji-bashi (Commons) Turqisht Otomane: ﺁﺷﺠﯽ ﺑﺎﺷﯽ, Turqisht moderne: aşcıbaşı): një kuzhinier kryesor Azab (turqisht osmanisht: ﻋﺰﺏ, turqisht modern: azab): këmbësoria e parregullt. Bashi (turqisht osmanisht: ﺑﺎﺷﯽ, turqisht moderne: başı): Kryetari ose Shefi i një organizate. Berat-emini (turqisht osmanisht: ﺑﺮﺍﺕ ﺍﻣﯿﻨﯽ ): një shpërndarës i ordinancave. Boluk-bashi (turqisht osmanisht: ﺑﻮﻟﻖ ﺑﺎﺷﯽ, turqishtja moderne: bölükbaşı): kapiten i jeniçerëve. Bostanji (turqisht osmanisht: ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﺠﯽ , turqishtja moderne: bostancı): kopshtar; një eufemizëm për rojen e pallatit të Sulltanit. Bostanji-bashi (turqisht osmanisht: ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﺠﯽ ﺑﺎﺑ, turqishtja moderne: bostancıbaşı): "kryekopshtari" dhe kryetari i rojes së pallatit. Ekuivalente me gradën e pashait. Chakirji (turqisht osmanisht: ﭼﺎﻗﺮﺟﯽ, turqishtja moderne: çakırcı): një skifter. Chasneji (turqisht osmanisht: ﭼﺸﻨﯿﺠﯽ, turqishtja moderne: çeşnici): provues. Chasneji-bashi (turqisht osmanisht: ﭼﺸﻨﯿﺠﯽ ﺑﺎﺷﯽ, turqisht moderne: çeşnicibaşı): provuesi kryesor. Tchaoush ose Chaush (turqisht osmanisht: ﭼﺎﻭﻭﺵ, turqisht moderne: çavuş): një lajmëtar. Çavuşbaşı ose Chaush-bashi (turqisht osmanisht: ﭼﺎﻭﻭﺵ ﺑﺎﺑ, turqisht moderne: çavuşbaşı): shefi i Chaushes dhe një zyrtar i gjykatës së lartë. Ekuivalente me gradën e pashait. Chelebi (turqisht osmanisht: ﭼﻠﺒﻰ, turqishtja moderne: çelebi): një zotëri. Cheri-bashi (turqisht osmanisht: ﭼﺮﯼ ﺑﺎﺷﯽ, turqishtja moderne: çeribaşı): një oficer i vogël i kalorësisë feudale. Danishmend (turqisht osmanisht: ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ , turqishtja moderne: danişmend): një mjeshtër i arteve. Defterdar (turqisht osmanisht: ﺩﻓﺘﺮﺩﺍﺭ, turqishtja moderne: defterdar): arkëtar. Defter-emini (turqisht osmanisht: ﺩﻓﺘﺮ ﺍﻣﯿﻨﯽ ): regjistrues i feudeve. Deli (Turqisht Otomane: ﺩﻟﯽ, Turqisht moderne: deli): emërtimi i një skaut ose një kapiteni të Akinji. Dervish (turqisht osmanisht: ﺩﺭﻭﯾﺶ, turqishtja moderne: derviş): anëtar i një urdhri fetar mysliman. Deveji (turqisht osmanisht: ﺩﻭﻩ ﺟﯽ, turqishtja moderne: deveci): shofer deveje. Emin (turqisht osmanisht: ﺁﻣﯿﻦ, turqishtja moderne: emin): një qëllim. Emir (turqisht osmanisht: ﺍﻣﯿﺮ, turqishtja moderne: emir): një Pasardhës i Profetit Muhamed .; një komandant, një guvernator. Emir al-Akhor (turqisht osmanisht: ﺍﻣﻴﺮ ﺍﻵﺧﺮ, turqishtja moderne: ahır bakıcısı): një vagon i madh. Ghurabâ (turqisht osmanisht: ﻏﺮﺑﺎ, turqisht moderne: guraba): një anëtar i korpusit më të ulët të kalorësisë në këmbë. Gonnullu (turqisht osmanisht: ﮔﻮﯕـﻠﻠﻮ, turqishtja moderne: gönüllü): një ushtar vullnetar ose marinar. Hekim-bashi (turqisht osmanisht: ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﺷﯽ, turqishtja moderne: hekimbaşı): mjek kryesor. Helvaji-bashi (turqisht osmanisht: ﺣﻠﻮﺍﺟﯽ ﺑﺎﺷﯽ, turqishtja moderne: helvacıbaşı): sheqerlaç kryesor. Hoja (turqisht osmanisht: ﺧﻮﺍﺟﻪ, turqishtja moderne: hoca): mësues; këshilltari i Sulltanit. Ikinji Kapu-oghlan (turqisht osmanisht: ﺍﯾﮑﻨﺠﯽ ﻗﺎﭘﯽ ﺍﻭﻏﻼﻥ, turqishtja moderne: ikinci kapıoğlan): një eunuk i bardhë në krye të portës së dytë të pallatit. Imami (turqisht osmanisht: ﺍﻣﺎﻡ, turqishtja moderne: imam) halifi ose pasardhësi i ligjshëm i Muhamedit; një udhëheqës i lutjeve të përditshme. Iskemleji (turqisht osmanisht: ﺍﺳﮑﻤﻠﻪ ﺟﯽ, turqishtja moderne: iskemleci): një faqe e rangut të lartë. Itch- oghlan (turqisht osmanisht: ﺍﯾﭻ ﺍﻭﻏﻼﻥ , turqishtja moderne: içoğlan): një faqe në një nga pallatet e Sulltanit. Jebeji-bashi (turqisht osmanisht: ﺟﻴﺐ ﺟﻲ ﺑﺎﺷﻲ, turqishtja moderne: cebecibaşı): një kryemarkëtar. Jerrah-bashi (turqisht osmanisht: ﺟﺮﺍﺡ ﺑﺎﺷﯽ, turqishtja moderne: cerrahbaşı): kryekirurg. Kâim (turqisht osmanisht: ﻗﺎﺋﻢ, turqisht moderne: kaim): kujdestar i një xhamie. Kanuni (turqisht osmanisht: ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ, turqishtja moderne: kanuni): ligjvënës. Kapu Aghasi (turqisht osmanisht: ﻗﺎﭘﯽ ﺁﻏﺎﺳﯽ, turqishtja moderne: kapıağası): eunuku i bardhë në krye të pallatit kryesor. Kapudan Pasha (turqisht osmanisht: ﮐﺎﭘﯿﺘﺎﻥ ﭘﺎﺷ, turqishtja moderne: kaptan paşa) një admiral. Kapuji (turqisht osmanisht: ﻗﺎﭘﯽ ﺟﯽ, turqishtja moderne: kapıcı): një derëtar. Kapuji-bashi (turqisht osmanisht: ﻗﺎﭘﯽ ﺟﯽ ﺑﺎﺑ, turqishtja moderne: kapıcıbaşı): fjalë për fjalë "roje e kokës"; mjeshtër i ceremonive. Kapujilar- kiayasi (turqisht osmanisht: ﻗﺎﭘﯽ ﺟﯽ ﻟﺮ ﻗﺎﻗﯾﺳﯽﺳﯽ, turqisht moderne: kapıcılar kâyası): një dhomë e madhe. Katib (turqishtja moderne: Kâtib): shkrues ose sekretar Kazi ose Kadi (turqisht osmanisht: ﻗﺎﺿﯽ, turqisht moderne: kadı): gjyqtar. Kazasker (turqisht osmanisht: ﻗﺎﺿﻴﻌﺴﻜﺮ, turqisht moderne: kadıasker): një nga dy gjykatësit kryesorë të Perandorisë Osmane, të cilit i janë besuar çështjet ushtarake. Kharaji (Carzeri, Caragi), një jomusliman që paguan kharixh. Khatib, një udhëheqës i lutjeve të së Premtes. Khazinehdar-bashi (turqisht osmanisht: ﺧﺰﺍﻧﻪ ﺩﺍﺭ ﺑﺎﺷﯽ, turqisht moderne: hazinedarbaşı), një arkëtar i përgjithshëm. Khazineh-odassi (dhoma e thesarit), dhoma e dytë e faqeve. Khojagan, një shef i një byro thesari. Kiaya (Cacaia, Cahaia, Caia, Checaya, Chechessi, Chiccaia, Chietcudasci, Gachaia, Ketkhuda, Quaia, Queaya) (forma e zakonshme e ketkhuda), një administrator ose toger. Kiaya-beu, toger i vezirit të madh. Kiaya Katibi, një sekretare private e Kiaya-beut. Kilerji-bashi, një shef i qilarit të sulltanit. Kizlar Aghasi (gjeneral i vajzave), eunuku i zi në krye të pallatit të haremit. Kul, një skllav; një nga robërit e familjes së sulltanit - familja. Masraf-shehriyari (kujdestari perandorak), zëvendësim i synuesit të kuzhinës. Mektubji, një sekretar privat i vezirit të madh. Mihter (Mecter), një shtambë me tendë; një muzikant. Mihter- bashi, krye-shtamba. Mir Alem, mbartësi standard. Molla, gjyqtar i rangut të lartë. Mosellem, një mbajtës feudali me qëndrim antik. Muderis, profesor në një Medrese. Muezzin, ai që thërret muslimanët në namaz. Mufettish, një gjykatës special që merret me vakëfet. Myftiu, një autoritet ligjor mysliman; në veçanti, Sheik ul-Islam. Muhtesib, një toger i policisë. Mujtahid, një doktor i Ligjit të Shenjtë. Mulazim (kandidat), i diplomuar në Medresetë e larta. Munejim-bashi, një astrolog kryesor. Muste emin, një i huaj rezident. Mutbakh-emini, qëllim i kuzhinës. Muteveli, një administrator i një dhurimi. Naib, një gjykatës inferior. Nakib ol-Eshraf, Shefi i Seidëve ose Pasardhësve të Profetit Muhamed. Nazir, një inspektor i një dhuratë. Nishanji, një kancelar. Nizam al-mulk, baza e rendit të mbretërisë (titulli i një veziri të Melek Shahut). Oda-bashi (kryetari i dhomës), faqja e gradës më të lartë; një trupor i jeniçerëve. Papuji, një faqe e rangut të lartë. Pasha (Bascia, Bassa), një zyrtar shumë i lartë. Peik, një anëtar i rojes trupore të halbardierëve. Reis Effendi, ose Reis ul- Khuttab, një sekretar regjistrimi; një sekretar regjistrimi i Divanit, më vonë një ministër i rëndësishëm i shtetit. Rekiab-Aghalari (gjeneralë të stafit), një grup oficerësh të lartë të shërbimit të jashtëm të pallatit. Rusnamehji, një mbajtës kryesor i librave të Thesarit. Sakka, një transportues uji. Sanjak- beu, një oficer i lartë i feudalit, kalorësisë dhe guvernator i një sanxhak. Sarraf, një bankier. Segban-bashi (Seymen-bashi) (mjeshtër i zagarëve), oficeri i dytë i korpusit të jeniçerëve. Seid, një Pasardhës i Profetit Muhamed. Seraskier, një komandant i përgjithshëm. Serraj, shalë. Shahinji, një skifter. Sharabdar (Seracter) (pije-mbajtëse), një faqe e rangut të lartë. Shehr-emini (Saremin), qëllim i ndërtesave perandorake. Sheik, një predikues; një kryetar i një komuniteti fetar. Sheik ul-Islam, Myftiu i Kostandinopojës dhe kreu i Institucionit Mysliman. Sherif, një Pasardhës i Profetit Muhamed. Silahdar (Silahtar, Selicter, Sillictar, Suiastrus, Suluphtar) (bartës i shpatës), anëtar i korpusit të dytë të kalorësisë në këmbë; faqja që mbante krahët e sulltanit. Sofi, leshi; një dervish (një emërtim i Shahut të Persisë). Softa (Sukhta), një student në një Medresseh. Solak (me dorën e majtë), një hark jeniçer i rojes personale të sulltanit. Sipahi (Sipah, Sipahi, Spachi, Spai), një ushtar i kalorësisë; anëtar i kalorësisë në këmbë ose feudale. Spahi- oghlan (Spacoillain) (rinia e kalorësisë), anëtar i korpusit më të lartë të kalorësisë në këmbë. Subashi, kapiten i kalorësisë feudale dhe guvernator i një qyteti. Sulltan ( ﺳﻠﻄﺎﻥ ), është një fjalë origjinë arabe, që fillimisht do të thotë "autoritet" ose "sundim". Nga fillimi i shekullit të 16-të, ky titull, i mbajtur nga burra dhe gra të dinastisë osmane, po zëvendësonte tituj të tjerë me të cilët ishin njohur anëtarë të shquar të familjes perandorake (veçanërisht hatun për gratë dhe beu për burrat), me perandorin dhe princat perandorak (Şehzade) që mbanin titullin përpara emrit të tyre të dhënë, me nënën e sulltanit, princeshat perandorake dhe bashkëshorten kryesore perandorake që e mbanin atë më pas. Ky përdorim nënvizon konceptimin osman të pushtetit sovran si prerogativë e familjes. Tahvil Kalemi, një zyrë e Kancelarisë. Terjuman, një përkthyes (dragoman). Terjuman Divani Humayun, një interpret kryesor i sulltanit. Teshrifatji, një mjeshtër i ceremonive. Teskereji, një mjeshtër i peticioneve. Teskereji-bashi (shefi i shkrimtarëve të dokumenteve), Nishanji. Timarji, mbajtësi i një Timari. Ulufaji (Ouloufedgis, Allophase, Holofagi) (trupa me pagesë), anëtar i korpusit të tretë të kalorësisë në këmbë të sulltanit. Veznedar, një peshues zyrtar i parave. Vezir (mbajtës barre), një ministër i shtetit. Voivode (sllav), oficer, guvernator. Yaya, një mbajtës feudali nga qëndrimi antik, për shkak të shërbimit të këmbësorisë. Yaziji (laxagi), një sekretar ose sekretar. Zagarji-bashi (mjeshtër i portierëve), një oficer i lartë i jeniçerëve. Zanijiler (Italianizuar), lakues ose Voinaks (?). Zarabkhane-emini, qëllimi i menteve dhe minierave. Ziam, mbajtësi i një Ziamet.