cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teorema e 4 ngjyrave
Përdorimi jashtë matematikës
Pavarësisht motivimit nga ngjyrosja e hartave politike të vendeve, teorema nuk është me interes të veçantë për hartografët. Sipas një artikulli të historianit të matematikës Kenneth May, "Hartat që përdorin vetëm katër ngjyra janë të rralla dhe ato që përdorin zakonisht vetëm tre. Librat mbi hartografinë dhe historinë e hartimit të hartave nuk përmendin vetinë e katër ngjyrave" (Wilson 2014, 2). Teorema gjithashtu nuk garanton kërkesën e zakonshme hartografike që rajonet jo të afërta të të njëjtit vend (siç është enklava e Alaskës dhe pjesa tjetër e Shteteve të Bashkuara) të jenë të ngjyrosura në mënyrë identike.
Gjeografia e Prizrenit
Lumenjtë dhe pellgjet e lumenjve
Hidrografia e rrjedhave ujore të Kosovës ndahet në katër pellgje lumore Lumi më i gjatë dhe më i rëndësishëm në Prizren është Drini i Bardhë ( 122 km ), ndërsa Lumbardhi i Prizrenit është më i shkurtër, me vetëm 31 km. Pothuajse të gjithë lumenjtë rrjedhin brenda pellgut të lumit Drini i Bardhë. Gjatësia mesatare e degëve të Drinit të Bardhë është 45.8 km.
Teorema e 4 ngjyrave
Referencat
== Linqe te jashtme ==
Gjeografia e Prizrenit
Lumenjtë dhe pellgjet e lumenjve
Përgjatë qendrës së Prizrenit kalon Lumbardhi i Prizrenit, i cili është 35 km.
Pellgjet
Pjesa më e madhe e territorit të Kosovës i takon pellgut të Detit të Zi, pjesa tjetër, pak më e vogël i takon pellgut të Detit Adriatik dhe pjesa e mbetur i takon pellgut të Detit Egje. Pavarësisht territorit më të madh që i takon pellgut të Detit të Zi, lumenjtë e pellgut të Detit Adriatik kanë sasi të mëdha të ujit, për shkak se në pellgun e Drinit të Bardhë bie sasi më e madhe e reshjeve, për shkak të maleve të larta, në të cilat gjatë dimrit bie edhe më shumë dëborë, e cila shkrihet në muajt e stinës së pranverës. majtas|parapamje|116x116px|Prizren 2006
Kufijtë
Prizren kufizohet me komunat si: Gjakovë, Rahovec, Shtërpcë, Suharekë, Sharri (Dragashi) dhe në kufijtë kombëtarë me Shqipërinë dhe Republikën e Maqedonisë. Për këtë arsye rajoni i Prizrenit shtrihet në një lartësi prej rreth 400 metra të lartësisë mbidetare dhe disa prej majave të Maleve të Sharrit arrijnë në lartësi deri 2000 m mbi nivelin e detit. Ata janë të rrethuar nga pothuajse të gjitha anët me male të larta dhe të pranishëm një grup i ndarë në mënyrë të qartë. Zonat Dukagjinit dhe Kosovës janë në pjesën e mesme të Ballkanit.
Komuna e Prizrenit kufizohet në veri me komunën e Therandës (Suharekës dhe Rahovecit, në jug me komunën e Sharrit (Dragashit), në lindje me Komunën e Shtërpcës dhe pjesën perëndimore, në kufijtë kombëtarë me Republikën e Shqipërisë.
Megjithatë, prirjet natyrore japin mundësi të favorshme për lidhjen me rajonet fqinje më të largëta, ndërsa në formimin e lidhjeve kualitative, Prizreni ka një pozicion shumë më të mirë për dy kritere, për turizëm dhe për lëvizjen e mallrave, si lidhje më efikase dhe integrimin në hapësira më të gjera, të tilla si: Kosova, Shqipëria, Maqedonia, rajone tjera dhe Europa. parapamje|300x300px|Male të larta në Prevallë
Klima
Klima e qytetit me rrethinë është jashtëzakonisht e larmishme. Në zonat e ulëta për shkak të ndikimit të klimës mesdhetare ka vera shumë të nxehta. Kulturat janë ndër të parat në Evropën Lindore me avantazhe të pakrahasueshme për kulturat bujqësore të: hardhive të rrushit, frutave dhe perimeve.
Në zonat rurale,  mbizotëron klima alpine, për shkak se deri në qershor në cepa ka ende disa pjesë të dëborës së mbetur, ku në mes të verës në krye të maleve, ato janë ende plot me dëborë. Ky lloj i konfigurimit jep parakushte për pasuri dhe burime të tjera, për shembull: majtas|parapamje|250x250px|Hamami - Prizren
Kushtet historike
Kushtet historike në periudhat e mëparshme nuk ishin në një pozicion të afërm shumë të mirë me qendrat e mëdha të trafikut. Gjithashtu nuk ka pasur hapje të mjaftueshme ndaj rajoneve fqinje si ndaj Shqipërisë, Malit të Zi, Maqedonisë, duke shkaktuar që Prizreni të mos përdorte avantazhe që ka nga përbërja pedologjike e tokës, kushtet klimatike të klimës mesdhetare dhe kushtet hidrologjike për zhvillimin e bujqësisë dhe kushtet natyrore për zhvillimin e turizmit dhe aktivitete rekreative. E gjithë kjo kishte ndikim në strukturën ekonomike të Prizrenit. Sipas  Planit Hapësinor të Kosovës, Prizreni është i njohur si një qytet-muze, duke përfshirë edhe vlera antike, aktivitete kulturore, historike dhe tërheqëse të zhvillimeve të tilla si: arsim, tregti, turizëm, bujqësi, prodhimin e ushqimeve të lehta, tekstile, industria farmaceutike. Profili fizik lë të kuptohet se hapja e lidhjeve të komunikimit me rajonet fqinje është një nga objektivat kryesore të strategjisë së zhvillimit.
Milij Balakirev
thumb|Milij Balakirev Milij Aleksejeviç Balakirev lindi më 2 janar 1837 në Nizhny Novgorod dhe vdiq më 29 maj 1910, ishte kompozitor rus. Pasi nuk është përmendur në burime biografike, ai nuk është martuar asnjëherë. Më herët, ai ishte liberal dhe ateist për një kohë.
Sıla (këngëtare)
Përveç karrierës së saj si këngëtare, Sıla, e cila është e famshme si kantautore dhe kompozitore është vlerësuar nga kritikët, ka shkruar pothuajse të gjitha këngët e saj  vete së bashku me Efe Bahadır. Ajo ka shkruar edhe shumë këngë për këngëtarët e tjerë. Me publikimin e Konuşmadığımız Şeyler Var dhe Yeni Ay ajo u bë artistja më e klikuar në Turqi përkatësisht në 2010 dhe 2014. Ajo ka fituar katër çmime të fluturave të Artë dhe shtatë çmime në Muzikën në Turqi dhe ka marrë nominime të shumta.
Brajtoni, një vetëtimë e largët
Brajtoni, një vetëtimë e largët, roman me autor Pjetër Arbnori. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2000. Libri ka 408 faqe.
Trepça e Vjetër
Trepça e Vjetër vendbanim autokton shqiptar 2-3 km larg kolonisë turke. Vendbanim i madh për kohën që numronte 200 shtëpi dhe një kishë të ritit katolik ndër më të mëdhatë në rajon. Banorët e fshatit e siguronin ekzistencën duke punuar në minjerë. Pas pushtimit osman të gjitha xeheroret kaluan në pronësi të perandorisë. Kjo ndikoi që pas një kohe të braktisin fshatin i cili u tkurr në 40 shtëpi.
Targat e automjeteve të Spanjës
Targat e automjeteve (makinave) te spanjes eshte E. Ajo tregon se nga cili vend je nese je nga Spanja do te shkruaj E nese je nga Kosova do te shkruaj RKS.
Shqipëria : vjershë
Shqipëria : vjershë me autor Naim Frashëri. Botuar në Sofie nga Shtypshkronja "Mbrothësia", në vitin 1902. Broshurë me 6 faqe.
Katrori magjik
Katrori magjik eshte shume i bukur neve e pelqejme shume ate.Në matematikën rekreative, një katror magjik është një rregullim numrash në një sipërfaqe katrori, ku numrat në cdo rradhë,kolonë dhe diagonale kryesore kanë të njëjtën shumë. Një katror magjik ka të njëjtin numër rradhësh dhe në matemtikën tradicionale, simboli n qëndron për numrin e rradhëve dhe kolonave qe ka. Kështu një katror magjik gjithmonë është i quajtur një katror magjik normal. Eshtë e mundur të ndërtosh një katror magjik përvec masës 2x2. Katrori magjik më i vogël ka masën 3x3. Konstantja në cdo rresht, kolonë apo diagonale është quajtur konstantja magjike ose përfundimi magjik M. Cdo katror magjik ka një konstante unike që llogaritet me formulën e posacme toria. Katroret magjike mbushen leht vetem duhet te shikosh numrin. Katrorët magjike u bënë të njohur nga matematicienët kineze 650 vjet p.e.s dhe nga matematicienët arab mundet në shekullin e 7 p.e.s. kur arabët pushtuan pjesën veriperëndimore të subkontinentit Indian dhe mësuan matematiken dhe astrologjinë Indiane. Katrorët e parë magjik në rregullin 5x5 dhe 6x6 u shfaqën në enciklopedinë nga Bagdadi rreth 983 vjet pas krishtit. Katrorët magjike më të thjeshtë u bënë të njohur nga matematicienët arab. Disa nga këto katrore u perdorën në bashkim me gërmat magjike për te asistuar ilusionistët dhe magjistarët arab.
Piers Morgan
Piers Stefan Pughe-Morgan (lindi më 30 mars 1965) është një transmetues, gazetar, shkrimtar dhe personalitet anglez. Ai aktualisht është bashkë-prezantues i programit të ITV Breakfast Good Morning Britain nga e hëna në të mërkurë çdo javë.
Morgan filloi karrierën e tij në Fleet Street si shkrimtar dhe redaktues për disa gazeta tabloidësh, duke përfshirë The Sun, News of the World, dhe Daily Mirror. Në vitin 1994, ai u emërua redaktor i News of the World nga Rupert Murdoch, i cili e bëri atë redaktorin më të ri të një gazete kombëtare britanike në më shumë se gjysmë shekulli. Në televizion, ai priti Piers Morgan Live në CNN nga viti 2011 deri më 2014, duke zëvendësuar Larry King Live në kohën e duhur pas daljes në pension të King. Ai ishte një gjyqtar në America's Got Talent dhe Britain's Got Talent. Në vitin 2008, Morgan fitoi sezonin e shtatë të  The Celebrity Apprentice. Në Mbretërinë e Bashkuar, ai ka paraqitur Tregimet e Jetës së Piers Morgan që nga viti 2009, dhe Good Morning Britain që nga viti 2015. Morgan ka shkruar tetë libra, duke përfshirë katër vëllime kujtimesh.
Jeta e hershme
Morgan lindi nga prindërit Vincent Eamonn O'Meara, dentist irlandez dhe Gabrielle Georgina Sybille (née Oliver), një grua angleze. Në lidhje me pikëpamjet e tij fetare, Morgan ende identifikohet si katolik për shkak të ndikimit të nënës së tij, dhe beson në një jetë të përtejme, por nuk "shkon në Rrëfim, me siguri sepse do t'i duhej [atij] shumë kohë". Ai ka një vëlla, Jeremy, i cili është më i madh se ai për dy vjet. Disa muaj pas lindjes së tij, familja u transferua në Newick, East Sussex. Babai i tij vdiq kur Morgan ishte 11 muajsh; nëna e tij më vonë u martua me Glynne Pughe-Morgan, një pronar pub i cili më vonë punoi në biznesin e shpërndarjes së mishit, dhe ai mori mbiemrin e njerkut të tij. Ai u arsimua në shkollën e pavarur të Cumnor House, midis moshave 7 dhe 13 vjeç, pastaj Shkolla Chailey, një shkollë e mesme gjithëpërfshirëse në Chailey. Pas nëntë muajsh në Lloyd's of London, Morgan studioi gazetarinë në Kolegjin Harlow. Morgan u bashkua me Surrey and South London Newspaper Group në vitin 1985.
The Daily Signal
The Daily Signal është një faqe lajmesh amerikane online që u themelua në qershor të vitit 2014. Botimi përqëndrohet në çështje të politikës, kulturës dhe çështjeve që nuk raportohen nga mediat e tjera. Është nën pronësinë e The Heritage Foundation.
Përmbledhje
Sajti mbështetet mbi raportime investigative origjinale dhe ka si synim që të jetë një burim lajmesh i paanshëm.
The Daily Signal financohet totalisht nga The Heritage Foundation. Buxheti fillestar i TDS ishte $1 milionë (1 milionë dollarë).
E bukura e panjohur
E bukura e panjohur, roman me autor Thanas Jorgji. Botuar në Tiranë nga "Dritëro", në vitin 2000. Libri ka 420 faqe.
Masurica (Surdulicë)
Masuricë (serbisht: Масурица/Masurica) është fshat në komunën e Surdulicës, Serbi.
Shqipëria ç'ka qenë, ç'është dhe ç'do të jetë
Shqipëria ç'ka qenë, ç'është dhe ç'do të jetë libër me autor Sami Frashëri. Botimi i 6-të në Tiranë me 94 faqe.
Kosta Meksi
Kosta Meksi, konsull i Shqipërisë në Manastir, në vitet 1933-1934; kryekonsull në Stamboll, Turqi në vitin 1937.
Ayhan Çarkın
Ayhan Çarkın (lindi më 1962) është udhëheqësi i Departamentit Special të Operacionit. Si polic, ai morri trajnime në operacione speciale prej Korkut Eken. Ai ishte vendosur nën shefin İbrahim Şahin, i cili e përshkruajti Çarkın si një polic më trim që ka takuar ndonjëherë.
Në janar 2011, policia turke njoftoi se pas një hetimi nëntë muajsh ata kishin zbuluar një unazë kontrabande dhe ryshfeti që operonte në Stamboll që merrej kryesisht me kontrabandën e cigareve. Ayhan Çarkın u pohua se ishte i përfshirë në skemë, së bashku me të tjerët të dyshuar për përfshirje në skandalin e Susurlukit.
Skandali Susurluk
Çarkın u përfshi në ngjarjet që çuan në skandal. Konkretisht, ai ishte pjesë i Departamentit të Operacionit Special të Policisë që ishte përgjegjës për vrasjen e biznesmenëve të dyshuar se mbështesin financiarisht PKK-në. Njëri prej tyre ishte gjoja i ashtuquajturi "mbreti i kazinosë", Ömer Lütfü Topal, i vrarë në korrik 1996. Bashkëpunëtorët e Çarkın përfshinin Ayhan Akça, Oğuz Yorulmaz, Ercan Ersoy, dhe famëkeqin Abdullah Çatlı. Tre (pa përjashtuar Çatlı) u arrestuan, por u liruan me urdhër të shefit të policisë, Mehmet Ağar, dhe u transferuan për tu bërë truproja për një figurë tjetër kryesore në skandal, Sedat Bucak.
Bucak ishte një deputet i Partisë së Rrugës së Vërtetë, si dhe drejtues i një klani të armatosur 20-30,000. Në mënyrë të konsiderueshme, ai ishte i mbijetuari i vetëm nga përplasja e makinave në Susurluk në nëntor 1996 (në të cilën vdiq Çatlı), falë rojeve të tij. Meqenëse atentatet ishin jashtëgjyqësore (publiku nuk e dinte që shteti i kishte sanksionuar), Çarkın u gjykua përsëri. Ai u dënua me katër vjet burg; ai shërbeu njëzet muaj. Çarkın mohon të ketë marrë pjesë në vrasjen e Topalit. Ai thotë se ka justifikim; ai po drejtonte një njësi prej pesë vetash në Kadıköy në momentin kur ndodhi vrasja.
Pas skandalit, administrata Çiller-Erbakan u zëvendësua nga administrata Mesut Jëllmaz. Çarkın pretendon se deputetët në administratën e Jëlllmazit i ofruan atij një pasaportë për ta mundësuar të ikte, por ai nuk pranoi pasi besoi se ishte i pafajshëm.
Çarkın u zhgënjye dhe foli. Ai pretendon se shteti, duke përdorur rrjetin klandestin Ergenekon, u përplas me grupe militante si PKK, Dev-Sol dhe Hezbollah, me qëllim që të përfitojnë nga lufta.
Qemal Mesarea
Qemal Mesarea, ambasador i Shqipërisë në Greqi, në vitet 1933-1934.
Tempujt e Telanganas
Kjo është një listë e tempujve në shtetin indian të Telaganas:
Sadik Bejko
Sadik Bejko është poet shqiptar dhe pedagog i letërsisë në Universitetin Eqrem Çabej. Një kohë punonte si redaktor i teksteve të këngëve në Radio Tirana.
Është autor i teksteve të 3 këngëve pjesëmarrëse në Festivalin e 11-të të Këngës në dhjetor 1972. Pas dënimit të festivalit u largua nga Tirana dhe u dënua me punë të rëndë në minierë, ku gjashtë vite me radhë nxori qymyr dhe doli vetëm pas ndërhyrjve të vazhdueshme të
Botimet
Poezi:
Pionia
Pionia eshte mbreteria e mbretit Lino. Lino ka qene nje mbret i shquar shqiptar qe i thote mamit te vet “mame”
Sadik Bejko
Botimet
Drama dhe skenarë:
Prozë:
= Vlerësime =
=Referime =
Lakmia (Vullnet Mato)
Lakmia, roman me autor Vullnet Mato. Botuar në Tiranë nga "Milosao", në vitin 2000. Libri ka 164 faqe.
Fati i shtëpive
Fati i shtëpive, roman me autor Hysni Qehajaj. Botuar në Tiranë nga "Milosao", në vitin 2000. Libri ka 210 faqe.
Grigor Teologu
Shën Grigori, ky njeri me shpirt qiellor dhe me gojë të shenjtëruar nga zjarri i Shpirtit të Shenjtë, depërtoi kaq thellësisht në misteret e Perëndisë, sa ndër Etërit e shenjtë vetëm ai u gjykua i denjë për titullin Theolog, ashtu si Joani, Nxënësi i Dashur i Krishtit. Konsiderohet gjerësisht si një prej oratorëve më të talentuar të Mësuesve dhe të Etërve të Kishë s. Është nga teologët kryesorë që ndikuan në përcaktimin e teologjisë së Trinisë së Shenjtë.
Jeta e tij e tejkaloi gjerësisht kufijtë e një biografie të thjeshtë dhe paraqitet më tepër si prototipi i shenjtërisë së krishterë dhe veprat e tij të pavdekshme, të pakapërcyeshme në bukuri dhe thellësi, përbëjnë stolinë më të vyer të Nuses së Fjalës së Perëndisë (Kishës). parapamje|335x335px|Ikonë e shën Grigor Theologut. Afresk i shek. XVIII, vepër e ikonografit [[David Selenicasi, kisha e shën Nikollës, Voskopojë, Korçë]]
Vitet e fëmijërisë dhe arsimimit
Lindi prej prindërish besimtarë të krishterë Grigorit dhe Nonës, që të dy shenjtorë të Kishës. Në Kishën Ortodokse Grigori (i Vjetri) kujtohet më 2 janar dhe Nona në 5 gusht. I ati, shën Grigori i Vjetër, njeri i urtë dhe i virtytshëm, ishte episkopi i Nazianzit, qytetit të vogël të Kapadokisë (në Turqi). Mbetën për një kohë të gjatë pa pasardhës, por Perëndia u dha menjëherë tre fëmijë: Gorgonian (shenjtore, 23 shkurt), Grigorin dhe Qesarin (shenjtor, 9 mars). Pas lindjes së Gorgonias, shën Nona i ishte lutur vazhdimisht Zotit t’i dhuronte një djalë, duke i premtuar se do t’ia përkushtonte Atij. Perëndia iu përgjigj kësaj lutjeje, duke i treguar në ëndërr fytyrën e fëmijës që do të lindte dhe i dha edhe emrin.
Me shën Vasilin e Madh
Atje Grigori lidhi miqësi me Vasilin. Gjithçka mes tyre ishte e përbashkët: dashuria për dije, talenti i oratorisë, thellësia e reflektimit dhe, mbi të gjitha, pastërtia e zakoneve, kërkimi i përsosmërisë dhe vigjilenca e gjithë qenies së tyre para Perëndisë. Këto i bënin që t’ua kalonin bashkëstudentëve dhe mësuesve të tyre, u bënë të dashur për të gjithë dhe tërhoqën të gjithë njerëzit që kërkonin sinqerisht të vërtetën. Dhe kur Vasili vendosi të kthehej në atdhe, duke menduar se tashmë kishte fituar njohuri mjaftueshëm, shokët e tij u përpoqën ta mbanin Grigorin për ca kohë dhe ta bënin mësuesin e tyre. Shën Grigori arriti më në fund të lirohej nga kjo lidhje e papërshtatshme dhe u kthye në Kapadoki më 359, kur ishte 30 vjeç, dhe u pagëzua.
Tashmë nuk bëhej fjalë që ai të shikonte drejt shkencave dhe bukurisë së gjuhës. Me gjithë vrullin e shpirtit, donte të jetonte vetëm për Perëndinë, për soditjen e Mbretërisë dhe lavdisë së Tij, duke e çliruar mendjen nga lidhjet me botën. Deri në fund të ditëve të tij ia nënshtroi trupin asketizmit, me gjithë sëmundjet e herëpashershme, që turbullonin veprimtaritë e tij, por që i duronte me gëzim. Derdhte shumë lot kur lutej ose kur zhytej në leximin e Shkrimit të Shenjtë, që të mbushej me fjalën e Perëndisë; dhe oratorinë që kishte fituar, e vuri në shërbim të Fjalës (Logos) së Perëndisë. Por më shumë se gjithçka, dëshironte të jepej pa u turbulluar në soditje, në heshtje larg botës. Prandaj u bashkua me nxitim me shën Vasilin, në vendin e tij të tërhequr në luginën e Irisit, që të jetonin së bashku si engjëj, sipas planeve që kishin bërë kur ishin në Athinë. Depërtuan së bashku, si një shpirt i vetëm, në misteret e Perëndisë; të dy u transportuan në soditje qiellore, parafigurim i gëzimit dhe i harmonisë së të zgjedhurve në Mbretërinë e Perëndisë, dhe morën kështu nga Zoti një njohje të pakrahasueshme për misterin e njeriut dhe të natyrës, si dhe për artin e pastrimit të shpirtit nga pasionet. Prandaj, me gjithë moshën e tyre të re dhe vitet e pakta në jetën murgërore, arritën të hartonin Rregullat murgërore, të cilat mbetën statuti i themelimit të murgërisë ortodokse.
Dorëzimi në prift
Kjo jetë e përbashkët qiellore zgjati për pak, sepse Grigori u thirr nga i ati i moshuar, që të kujdesej për të dhe të merrte, në vend të tij, drejtimin e Kishës së Nazianzit, fatkeqësisht të përçarë pas sinodit heretik të Riminit (359). Grigori u përpoq të bashkonte soditjen dhe jetën aktive. Me gjithë frikën e përzier me respekt për priftërinë dhe parapëlqimin për soditjen, u hirotonis prift pa pëlqimin e tij dhe iku për në Pont, që të paqësonte dhimbjen bashkë me mikun e tij të shtrenjtë, Vasilin. Shumë e qortuan shenjtin, duke e akuzuar për frikë dhe dobësi karakteri. Por nuk ishte e vërtetë, sepse ai kishte arritur që në rini papasionshmërinë e lumur dhe zotërimin e të gjitha fuqive të shpirtit të tij, ishte një shembull i mrekullueshëm i delikatesës së tejskajshme dhe të ndjeshmërisë që fitojnë shenjtorët, duke iu afruar Perëndisë.
Ashtu sikurse edhe e shpjegon në ligjëratën e tij apologjitike (mbrojtëse të besimit), ai nuk iu largua priftërisë nga frika, por nga ndërgjegjja e thellë e përgjegjësisë së frikshme që ka bariu i shpirtrave dhe, mbi të gjitha, sepse preferonte të bashkohej në soditje me Perëndinë dhe, nëpërmjet Tij, me të gjithë njerëzit: ''“Asgjë nuk më dukej aq e dëshirueshme, thotë ai, sesa të mbyllja derën e shqisave, të dilja nga mishi dhe bota, të përqendrohesha në vetvete, duke mos mbajtur asnjë kontakt me gjërat njerëzore, përveç rastit të ndonjë nevoje absolute, të bisedoja me veten dhe me Perëndinë, që të jetoja mbi realitetet e dukshme, që të mbaja mbi vete shëmbëllimin hyjnor, pa ndryshim dhe pa përzierje me format kalimtare të kësaj bote; të bëhesha me të vërtetë pasqyrë dhe, duke u bërë vazhdimisht pasqyrë e vërtetë e panjollë e Perëndisë dhe e gjërave hyjnore, duke i shtuar dritë dritës dhe duke e zëvendësuar turbullimin me rregullin, duke u bashkuar që tani nëpërmjet shpresës me të mirat e jetës së ardhshme, për të shoqëruar engjëjt në rrethin e tyre, duke qëndruar mbi dhé, pasi të lija tokën dhe të lartësohesha nga Shpirti. Në qoftë se ndonjë nga ju është pushtuar nga kjo dëshirë, e kupton atë që dua të them dhe do të më falë atë që kam përjetuar dikur”''.
Pas tre muajsh, me porosi të shën Vasilit dhe nga frika se mos nuk i bindej vullnetit të Perëndisë, u kthye në Nazianz, dhe punoi me zell, që të sillte harmoni mes orthodhoksëve dhe t’u qëndronte pranë prindërve të moshuar. Për 10 vjet, ai ishte për Nazianzin modeli i bariut: dishepull i përulur i Zotit, shërbyes i fjalës dhe i Hirit të Tij, kanon i besës dhe ikonë e gjallë e përsosmërisë ungjillore.
Në vitin 361, kur perandori Julian, për të cilin Grigori kishte parathënë apostazinë e tij kur ishin bashkënxënës në Athinë, filloi përpjekjen për të rivendosur paganizmin, duke u ndaluar fëmijëve të krishterë të drejtën për mësimin e letërsisë, atëherë shën Grigori iu përgjigj me një fjalim të shkëlqyer që kishte shkruar dhe me poema sublime, në të cilat shpaloste misteret e besimit me përsosmëri letrare dhe pasuri figurash, me fjalor që ua kalonte veprave të autorëve më të mëdhenj të Antikitetit. Me shën Grigorin dhe Etërit e tjerë të Kishës së kësaj epoke, kultura helene jo vetëm që u kthye në Krishterim, por e tejkaloi përfundimisht dhe ia la vendin një kulture qartësisht të krishterë orthodhokse, e cila përdor më të mirën e krijimtarisë së Antikitetit, duke e shndërruar atë.
Në vitin 370, bashkëpunoi për zgjedhjen e shën Vasilit në fronin e Qesarisë dhe në njohjen e tij si udhëheqës i orthodhoksëve. Në vazhdim Grigori shpalli hapur hyjninë e Shpirtit të Shenjtë kundër heretikëve makedonianë dhe kundërshtoi me guxim persekutimin e perandorit Valens. Të dy miqtë kishin fituar autoritet në popull, ndaj perandori nuk guxoi t’i përndiqte dhe ishin të vetmit ortodoksë që i shpëtuan atëherë syrgjynosjes.
Episkop i Sasimës dhe i Nazianzit
Në vitin 372, shën Vasili e hirotonisi episkop të qytezës së rrënuar të Sasimës, e cila ndodhej në zonën e Kapadokisë së Dytë, provincë që u krijua nga perandori Valens, për të kundërshtuar veprimtaritë e episkopit të Qesarisë. Me ndjeshmërinë e madhe që e karakterizonte për përgjegjësinë baritore të episkopit, Grigori dy herë u largua dhe u rikthye në periudha të ndryshme në Nazianz.
Në fillim të vitit 379, Kisha u vesh me rroba zie për vdekjen e kandilit të Ortodoksisë, shën Vasilit, por e ndërroi menjëherë në tunikë ngazëllimi, kur u zhduk perandori heretik Valens dhe u emërua perandori i ri Theodhosi i Madh, mbrojtësi besnik i besimit të Sinodit të Nikeas. Të gjithë ortodoksët i kthyen sytë nga Grigori, si përfaqësuesi më i denjë i besës dhe predikuesi më i shkëlqyer.
Episkop në Kostandinopojë (379-381)
Besimtarët e Konstandinopojës, kryeqytetit perandorak, që gjendej për më shumë se 40 vjet në duart e heretikëve, i kërkuan episkopit të Nazianzit t’i ndihmonte. E nxorën përsëri nga kënaqësitë e soditjes hyjnore, me qëllim që të mbronte Kishën. Ai shkoi në Konstandinopojë, duke pasur me vete fuqinë e pakundërshtueshme të fjalës dhe të mrekullive të tij. U prit në një shtëpi të prindërve, ku populli orthodhoks nisi me të shpejtë të mblidhej që të dëgjonte me entuziazëm predikimet e tij, dhe banesa e shenjtit u shndërrua në kishë, me emrin Anastasia (Ngjallja e shenjtë), si ngjallje të besimit ortodoks në Konstandinopojë, që kishte vdekur nga heretikët e që u ngjall me fjalën e tij.
I vetëm kundër shumicës së heretikëve dhe sekteve të ndryshme, shenjti e bënte për vete auditorin me oratorinë e tij dhe i priste sofizmat dhe argumentet e urtësisë mishore me “shpatën” e fjalës së Perëndisë.
Elokuenca, thellësia dhe fuqia e fjalës së tij
Më shumë se të gjithë Etërit e tjerë, shën Grigori shkëlqeu në paraqitjen me shprehje të shkurtra dhe të mahnitshme të mistereve të mëdha të besës. Këto përkufizime janë kaq të përsosura, sa, me rrjedhën e shekujve, theologët e shenjtë e më të ndritur u kanë kushtuar fjalime të tëra për t’i komentuar, dhe janë kaq të bukura, sa një numër i madh prej tyre u përdor nga kompozitorët tanë për hartimin e himneve liturgjike të të kremteve të mëdha të vitit. Të lexuara dhe të mësuara përmendësh, si Shkrimi i Shenjtë, veprat e shën Grigorit janë një ikonë, ato të transportojnë në qiell dhe të futin në misteret e parrëfyeshme. Gjuha e tij është kaq e përsosur, sa e bën të panevojshme çdo fjalë dhe e çon natyrshëm të dashuruarin e Fjalës (Logos) të Perëndisë në lutjen e heshtur.
Me rigorozitet të palëkundur, për sa i përket besimit, shën Grigori kishte sjellje të butë ndaj çdo njeriu, mëkatar ose të humbur. Korrigjonte zakonet, duke treguar shembullin e sjelljes së krishterë me jetën e tij të mënjanuar nga jeta e botës, me rreptësinë e tij dhe me durimin në sprova e sëmundje, sa një numër i madh nga njerëzit që dëgjonin fjalimet e tij, u kthyen plotësisht në besim.
Sprovat e shumta në Konstandinopojë
Suksesi i tij nxiti kundërshtime të ashpra nga ana e sekteve, dhe ziliqarët përhapën kundër tij shpifje të turpshme, sidoqoftë, pa arritur ta mundnin durimin dhe butësinë që kishte ndaj armiqve. Natën e Pashkës së vitit 379, disa heretikë, nxënës të Apolinarit, që ai e kishte mundur në mënyrë të shkëlqyer, shpërthyen në kishën e Shën Anastasisë, mbollën panik dhe u përpoqën ta qëllonin me gurë shenjtin, por nuk arritën dot ta vrisnin, gjë që ai e dëshironte për ta mbyllur vrapimin, duke marrë palmën e martirizimit. Pas kësaj sprove, e nxorën para gjykatës si kriminel, por doli fitimtar dhe i nxiti miqtë e tij për falje. Qëndrimi i përmbajtur, dashuria, drejtësia e këtij dishepulli të përsosur të Jisu Krishtit, përfundimisht, ngjallën kundër tij armiqësinë e të dyja palëve: të heretikëve plot urrejtje dhe të orthodhoksëve tepër të zellshëm.
Ndërsa, falë betejave të tij, dukej se herezia po tërhiqej, djalli i solli sprova të reja me anën e një filozofi cinik nga Aleksandria, i quajtur Maksim. Ky, duke e fshehur në fillim planin e pabesë që kishte, pati vlerësimin e Grigorit; por shpejt u zbulua, kur u vetëzgjodh në mënyrë të parregullt episkop i Konstandinopojës, duke mbjellë kështu turbullim dhe skandal në Kishë. Shën Grigori i urtë ishte gati ta braktiste fronin, që të mos e kundërshtonte mashtruesin me luftë dhe urrejtje, por populli u ngrit kundër Maksimit dhe e luti bariun e tij të mos i linte në duart e ujqve që po kërcënonin grigjën e Krishtit, duke thënë: “Nëse na lë, o atë, ta dish se do ta marrësh me vete edhe Trininë e Shenjtë”. Shenjti u bind dhe i bëri thirrje perandorit Theodhos, i cili atëherë banonte në Selanik. Ky e hodhi poshtë uzurpatorin dhe pak kohë më vonë hyri në mënyrë triumfale në Konstandinopojë, pas fitores mbi barbarët (24 nëntor 380). Që të nesërmen, i spastroi arianët nga kishat që kishin zaptuar dhe e caktoi shën Grigorin episkop të qytetit perandorak. Ky i fundit, i djegur gjithnjë nga dashuria për t’u tërhequr, në fillim refuzoi, por pranoi me kërkesë të popullit entuziast. Megjithatë, përderisa ai ishte normalisht episkop i një froni tjetër, transferimi për në Konstandinopojë duhej të ratifikohej me anën e një sinodi.
Gjerakët
Gjerakët rrjedhin nga fshati Gjerak i Toplicës. Këtu erdhën dy shtëpi. Një ndeshet në Sllatinë të madhe, komuna e Prishtinës. Tani në këtë fshat janë 3 shtëpi. Gjerakët I përkasin fisit Këlmend.
Grigor Teologu
Largimi nga Konstandinopoja
Në një fjalim të fundit dhe tepër prekës, u dha lamtumirën kishës së dashur të Anastasisë, lavdisë dhe kurorës së tij, Shën Sofisë dhe kishave të tjera të qytetit, ku kishte rivendosur besimin e vërtetë dhe pastërtinë e zakoneve, duke e përgatitur për një mijëvjeçar të lavdishëm. Përshëndeti klerin, murgjit, virgjëreshat, të varfrit, madje edhe heretikët, të cilëve u bëri thirrje të ktheheshin, i tha lamtumirë Lindjes dhe Perëndimit, engjëjve mbrojtës të Kishës së tij dhe Trinisë së Shenjtë, në duart e së cilës dorëzoi grigjën.
Pastaj la Konstandinopojën, pasi caktoi Nektarin si pasues (shenjtor, 11 tetor) dhe u kthye për disa kohë në Nazianz, ku u përpoq të emëronte në vend të tij një episkop titullar. Pas zgjedhjes së kushëririt të tij, Evlalit, u tërhoq përfundimisht në pronën e tij në Arianz, ku, i dërrmuar nga sëmundja dhe nga gjithë ato veprimtari, të cilat asnjëherë nuk i kishte pëlqyer, i kaloi vitet e fundit të jetës në heshtje dhe vetmi.
Ashtu si një mbikëqyrës besnik në postin e tij, nuk reshti së vigjiluari nga larg për pastërtinë e besimit. Dërgonte letra dogmatike, për të evituar herezitë që lindnin, ose nxiste Nektarin dhe episkopë të tjerë orthodhoksë për më shumë drejtësi, u dërgonte bijve të tij shpirtërorë këshilla të mençura, për të arritur në përsosmëri, dhe hartonte poema të mrekullueshme në greqishten e vjetër, gjithsej 408 poema, 18 000 vargje. Me zemër të thyer dhe të përulur, por me mendje të përqendruar në soditjen e mistereve të padepërtueshme të Trinisë së Shenjtë, ky shërbëtor besnik edhe luftëtar fjeti në paqe më Zotin në vitin 390.
Shkrimet e tij
Veprat e Shën Grigorit janë shkruar në greqisht. Këto janë përshirë në botimet klasike patristike të Kishës origjinal ose të përkthyera: greqisht PG (Patrologiae Graeca, tom. 35-38), frëngjisht SC (Sources Chretiennes 119, 208, 247, 250, 270, 284, 309, 318, 358, 384, 405) , italisht Santi padri della Chiesa dhe në shumë seri botimesh. Ato përbëhen nga ligjërata, poema dhe letra.
Ligjërata
Deri më sot ruhen 45 ligjërata.
a)      Teologjike. 5 prej tyre janë të njohura si teologjike, të cilat edhe i kanë dhënë mbiemrin Teologu. U mbajtën në Konstandinopojë në vitin 380, që të mbronin mësimin ortodoks (të drejtë, pa deformime) kundër akuzave deformuese të Eunomianëve dhe Maqedonianëve.
b)     Ndryshme. Që u mbajtën në të kremte të mëdha të ndryshme, lavdërime dhe përmbivarrshme (epitafe) për babin, vëllain dhe Vasilin e Madh, etike dhe të rastit si p.sh. Ligjërata apologjitike (mbrojtëse) për largimin në Pont dhe Fjala përshëndetëse e largimit nga Konstandinopoja.
Letra
Ruhen 245 letra. Më të shumtat u shkruajtën kur ishte në Arianzo, me përmbajtje personale dhe historike.
Nderimi i shenjtorit
Shën Grigori nderohet nga të krishterët si në Lindje, ashtu edhe në Perëndim. Në Kishën Ortodokse kremtohet në 25 janar (vetëm), në 30 janar bashkë me Shën Vasilin e Madh dhe Joan Gojartin ; në Kishën Romano Katolike në dt 25 janar (vetëm), në 2 janar bashkë me Shën Vasilin e Madh ; në Kishën Luteranenë 14 qershor.
Shën Grigori, bashkë me Shën Vasilin e Madh dhe Shën Joan Gojartin së bashku konsiderohen si mbrojtësit e Arsimit.
Shën Grigori nderohet edhe me fjalime, me shërbesa himnologjike, me kisha, me ikona dhe emrat e besimtarëve (Grigor, Gregori).
Himnologjia
Etërit dhe himnografët e Kishës kanë hartuar një shërbesë në nderim të shën Grigor Theologut, i cili festohet më 25 Janar dhe dhe 30 janar (Tre Hierarkët), që janë përfshirë në librat me shërbesat e të kremteve dhe të shenjtorëve të të gjithë vitit (nga 1 shtatori deri në 31 gusht), që quhen “Minea” ose në shqip “Mujoret”. Në shqip, kjo shërbesë është përkthyer nga Imzot Theofan Noli me titull "Kremtore e Kishës Orthodokse" e vitit 1956.
Përlëshorja
"Me fyellin e theollogjisë, o kryebari,
se studiove thellësit' e mejtimeve,
edhe gjete bukurit' e fjalimeve;
ndërmjeto pranë Krishtit Perëndi, o Shën Grigor,
për ne, të shpëtohen shpirtet tona"
Lipsanet/ Reliket
Në Kishë shenjtori nderohet edhe nëpërmjet nderimit të lipsaneve/relikeve, në të cilat besohet se vazhdon të jetë i pranishëm hiri i Shpirtit të Shenjtë.
Lipsanet/reliket e shenjtorit janë të shpërndara në vende të ndryshme. Në 27 nëntor 2004 Papa Gjon Pali II i ka kthyer Patriarkut të Konstandinopojës, Bartolomeut I, një pjesë prej relikeve që nderonin në Vatikan.
Ikonografia
Në Kishë shenjtori nderohet edhe nëpërmjet nderimit të ikonave,  imazhit të pikturuar, në sipërfaqe të ndryshme dhe në forma të ndryshme. Në Kishën Ortodokse ikona e shenjtit paraqitet vetëm apo edhe me të tjerë, në vende të ndryshme, në mur apo edhe në ikonostas. Në mur kryesisht në absidën e altarit, pranë Etërve të Mëdhenj të Kishës: Vasilit të Madh, Joan Gojartit, Grigor të Nisës, Athanasit të Madh etj.
Megi Luka
Megi Luka (e lindur në qershor 08, 1996 Fushë-Krujë) është një modele shqiptar dhe titullare në konkursin e bukurisë e cila u kurorëzua si Miss Universe Albania vitin 2015 dhe përfaqësoi Shqipërinë në konkursin. Miss Universe në vitin 2015.
Më 19 shtator, në vitin 2015, Luka ishte kurorëzuar Miss Universe Albania vitin 2015 në Tiranë, Shqipëri. Ajo gjithashtu fitoi çmim special të Miss Social Media. Luka ishte fituesja e 13-të e Miss Universit Shqipëri qëkur konkursi kishte filluar në vitin 2002 dhe përfaqësuesja e 12-të shqiptare në Miss Univers. Si Miss Univers Albania, ajo konkuroi në konkursin Mis Univers 2015 . Ajo nuk e mori vendin.
Lindita Idrizi
parapamje|Lindita Idrizi Lindita Idrizi (e lindur më 4 nëntor, 1996) është një modele shqiptar dhe titullare e konkursit së bukurisë e cila u kurorëzuar Miss Universe Albania vitin 2016 dhe do të përfaqësojë Shqipërinë në Miss Universe në vitin 2016.
Jeta e hershme
Idrizi punon si një model në Shqipëri.
Miss Universi 2016
Idrizi do të përfaqësojë Shqipërinë në Miss Universe në vitin 2016 konkursin.
Valonia
Valonia (Frëngjisht: Wallonie; Gjermanisht: Wallonien ose Wallonie; Holandisht: Wallonië) është një nga tre rajonet e Belgjikës - së bashku me Flandrën dhe Brukselin.
Duke mbuluar pjesën jugore të vendit, Valonia është kryesisht frëngjishtfolëse dhe përbën 55% të territorit të Belgjikës, por vetëm një të tretën e popullsisë së saj. Rajoni i Valonisë nuk u bashkua me Komunitetin Francez të Belgjikës, i cili është subjekti politik përgjegjës për çështjet që lidhen kryesisht me kulturën dhe arsimin, sepse Komuniteti Francez i Belgjikës përfshin si Valoninë ashtu edhe Rajonin dygjuhësh të Kryeqytetit të Brukselit.
Ekziston një pakicë që flet gjermanisht në Valoninë lindore, që rezulton nga aneksimi i tre kantoneve më parë pjesë e Perandorisë Gjermane në përfundim të Luftës së Parë Botërore. Ky komunitet përfaqëson më pak se 1% të popullsisë belge. Ai formon komunitetin gjermanishtfolës të Belgjikës, i cili ka qeverinë dhe parlamentin e vet për çështje të lidhura me kulturën.
Gjatë revolucionit industrial, Valonia ishte e dyta pas Mbretërisë së Bashkuar në industrializim, duke përfituar nga depozitat e saj të mëdha të qymyrit dhe hekurit. Kjo i solli rajonit pasuri, dhe nga fillimi i shekullit 19 deri në mesin e shekullit 20, Valonia ishte gjysma më e begatë e Belgjikës. Që nga Lufta e Dytë Botërore, rëndësia e industrisë së rëndë është zvogëluar shumë, dhe Rajoni Flamand ka tejkaluar Valoninë në pasuri pasi Valonia ka rënë ekonomikisht. Valonia tani vuan nga papunësia e lartë dhe ka një PBB dukshëm më të ulët për frymë sesa Flandria. Pabarazitë ekonomike dhe ndarja gjuhësore midis të dyve janë burimet kryesore të konflikteve politike në Belgjikë dhe një faktor kryesor në separatizmin flamand.
Kryeqyteti i Valonisë është Namur, dhe qyteti më i populluar është Liège. Shumica e qyteteve kryesore të Valonisë dhe dy të tretat e popullsisë së saj shtrihen përgjatë luginës Sambre dhe Meuse, ish-shtylla industriale e Belgjikës. Në veri të kësaj lugine, Valonia shtrihet në Rrafshnaltën Qendrore Belgjike, e cila, si Flandria, është një zonë relativisht e sheshtë dhe pjellore bujqësore. Jugu dhe juglindja e Wallonisë përbëhet nga Ardennes, një shtrirje e malësisë së pyllëzuar që është më pak e populluar.
Wallonia kufizohet me Flandrën dhe Holandën (provinca e Limburgut) në veri, Francën (Grand Est dhe Hauts-de-France) në jug dhe perëndim, dhe Gjermaninë (Nordrhein-Westfalen dhe Rheinland-Pfalz) dhe Luksemburgun (Capellen, Clervaux, Esch-sur-Alzette, Redange dhe Wiltz) në lindje. Valonia ka qenë anëtare e Organizatës Ndërkombëtare të Frankofonisë që nga viti 1980.
Gjeografia
Valonia është pa dalje në det, me një sipërfaqe prej 16,901 km2, ose 55 përqind të sipërfaqes së përgjithshme të Belgjikës. Lugina Sambre dhe Meuse, nga Liège (70 m) në Charleroi (120 m) është një lumë i ngulitur në një linjë prishjeje që ndan Belgjikën e Mesme (lartësi 100–200 m) dhe Belgjikën e Lartë (200–700 m). Kjo linjë e prishjes korrespondon me një pjesë të bregdetit jugor të London-Brabant Massif. Lugina, së bashku me luginat Haine dhe Vesdre formojnë sillon industriel, qendrën historike të industrisë belge të qymyrit dhe prodhimit të çelikut, dhe quhet gjithashtu shtylla industriale valonase. Për shkak të historisë së tyre të gjatë industriale historike, disa segmente të luginës kanë marrë emra të veçantë: Borinage, rreth Mons, Centre, rreth La Louvière, Pays Noir, rreth Charleroi dhe Basse-Sambre, pranë Namur.
Në veri të luginës Sambre dhe Meuse shtrihet rrafshnalta Belgjike Qendrore, e cila karakterizohet nga bujqësia intensive. Pjesa valonase e kësaj pllaje është e ndarë tradicionalisht në disa rajone: Brabanti valonas rreth Nivelles, Hainaut Perëndimore (frëngjisht: Wallonie picarde, rreth Tournai) dhe Hesbaye rreth Waremme. Në jug të sillon industriel, toka është më e ashpër dhe karakterizohet nga bujqësia më e gjerë. Tradicionalisht ndahet në rajonet e Entre-Sambre-et-Meuse, Condroz, Fagne-Famenne, Ardennes dhe Vendi i Herve, si dhe Lorenin Belg rreth Arlon dhe Virton. Ndarja e tij në Condroz, Famenne, Calestienne, Ardennen (përfshirë Thiérache) dhe Loreni belg (që përfshin Gaume) është më reflektuese e gjeografisë fizike. Rajoni më i madh, Ardennes, është një pllajë e dendur pyjore me shpella dhe gryka të vogla. Ajo është nikoqire e shumicës së kafshëve të egra të Belgjikës, por pak kapaciteteve bujqësore. Kjo zonë shtrihet në perëndim në Francë dhe në lindje deri në Eifel në Gjermani përmes pllajës High Fens, në të cilën Signal de Botrange formon pikën më të lartë në Belgjikë në 694 metra.
Nëndarjet
Rajoni i Valonisë mbulon 16,901 km2 dhe është i ndarë në pesë provinca, 20 qarqe dhe 262 qytete ose komuna.
150px|parapamje| image_skyline e Liège me [[Meuse]] 150px|parapamje| image_skyline e Namur me [[Sambre]]
Qytetet
Qytetet më të mëdha në Valoni janë:
Politika
parapamje|[[Elio Di Rupo, Minister-Presidenti i Valonisë që nga viti 2019.]] Rajoni i Valonisë qeveriset nga Parlamenti i Valonisë dhe qeveria ekzekutive e Valonisë. Autonomia e Rajonit të Valonisë shtrihet edhe në politikën e jashtme; Valonia ka të drejtë të ndjekë politikën e saj të jashtme, përfshirë nënshkrimin e traktateve, dhe në shumë fusha as qeveria federale belge nuk është në gjendje të nënshkruajë një traktat ndërkombëtar pa marrëveshjen e Parlamentit të Valonisë.
Valonia është gjithashtu shtëpia e rreth 80 përqind të popullsisë së komunitetit francez të Belgjikës, një nivel politik përgjegjës për çështjet që lidhen kryesisht me kulturën dhe arsimin, ndërsa pjesa tjetër jeton në Bruksel. Valonia është gjithashtu shtëpia e komunitetit të vogël gjermanishtfolës të Belgjikës në lindje, i cili ka qeverinë dhe parlamentin e tij për çështje të lidhura me kulturën. Edhe pse në Flandri, Rajoni Flamand i caktoi të gjitha kompetencat e tij Komunitetit Flamand, Rajoni i Valonisë mbetet në parim i dallueshëm dhe i pavarur nga komuniteti francez, dhe anasjelltas. Përkundër kësaj, parlamenti i komunitetit francez është pothuajse tërësisht i përbërë nga anëtarë të parlamenteve të Valonisë dhe Brukselit, kështu që organet qeverisen nga të njëjtët individë. Për më tepër, komuniteti francez i Belgjikës ka filluar në mënyrë kontroverse t'i referohet vetes ekskluzivisht si 'Federata Wallonia-Bruksel' për të theksuar lidhjet midis komunitetit francez, Valonisë dhe Brukseli.
Rajoni i Valonisë ka një parlament njëdhomësh me 75 anëtarë të zgjedhur për pesë vjet me votim të drejtpërdrejtë universal, dhe një ekzekutiv, qeverinë e Valonisë, të zgjedhur nga një shumicë politike në parlament. Qeveria numëron nëntë anëtarë me presidentin. Secili anëtar quhet ministër i Valonisë. Kreu i qeverisë quhet Ministër-President i Valonisë. Qeveria e koalicionit për legjislaturën 2014-2019 ishte një koalicion i qendrës së majtë PS-cdH deri më 28 korrik kur u zëvendësua nga një koalicion i qendrës së majtë MR-cdH. Ministër-Presidenti aktual është Elio Di Rupo.
Feja
Popullsia e Valonisë është kryesisht e krishterë. Në vitin 2016, 68% e banorëve të Valonisë u deklaruan si katolikë romakë (21% praktikonin katolikë dhe 47% nuk praktikonin), 3% ishin myslimanë, 3% ishin të krishterë protestantë, 1% ishin të feve të tjera dhe 25% ishin jofetare.
Gjuhët
Gjuhët zyrtare të Valonisë janë frëngjishtja, e cila është gjithashtu gjuha kryesore që flitet në rajon, dhe gjermanishtja (në kantonet lindore). Komuniteti gjermanisht-folëse i Belgjikës përbën rreth 2% të popullsisë së rajonit. Frëngjishtja belge, e cila gjithashtu flitet në Rajonin e Kryeqytetit të Brukselit, është e ngjashme me atë të folur në Francë, me dallime të vogla në shqiptim dhe disa dallime fjalori, veçanërisht përdorimi i fjalëve septante (70) dhe nonante (90), në krahasim me të soixante-dix dhe quatre-vingt-dix në Francë.
Shakullina
Shakullina, roman me autor Arsim Kajtazi. Botuar në Prishtinë nga "Rilindja", në vitin 1990. Libri ka 16 faqe.
Dikova
Dikovë (serbisht: Дикава/Dikava) është fshat në komunën e Surdulicës, Serbi.
Afër dhe larg
Afër dhe larg : publicistikë, shënime udhëtimi. Libër me autor Gjovalin Gjeloshi, red. Ndue Dedaj, red. Gjergj Shyti, red. Kastriot Frashëri. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Instituti i Çështjeve Kombëtare". Libri ka 404 faqe dhe me foto. ISBN 9789995669119
Shënime: Politika dhe qeverisja, probleme sociale, përshkrime udhëtimi.
Kanuni mes kuptimit dhe keqkuptimit
Kanuni mes kuptimit dhe keqkuptimit libër me autor Ndue Dedaj, red. Nikë Ukgjini. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Geer". Libri ka 387 faqe. ISBN 9789995688493
Shënime: Etnologjia, kanune, e drejta zakonore.
Abu Simbeli
Abu Simbeli (ose Abu Simbal, Ebsambul si dhe Isambul) (أبو سمبل në arabisht), është një sit arkeologjik i Egjiptit, që gjendet në një fshat në Nubi, në Egjiptin e jugut, pranë kufirit me Sudanin, në bregun perëndimor të liqenit Nasser, rreth 280 km rrugë në jug-perëndim të Asuanit. Kompleksi është pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s të njohur si "Monumentet nubiane", që vazhdojnë nga Abu Simbeli përgjatë rrjedhës së Nilit deri në Filae (pranë Asuanit). Kompleksi arkeologjik i Abu Simbelit, në gjuhën egjiptiane Meha, është i përbërë kryesisht nga dy tempuj gjigandë në shkëmb, të quajtur Tempuj shkëmborë të gërmuar në anën e malit nga faraoni Ramsesi II në Shekullin e XIII p.e.s., si monumente kushtuar vetë atij dhe mbretëreshës Nefertari, gruas më të dashur të shumë grave të Ramsesit të ngritur për të impresionuar fqinjët jugorë Nubianë dhe për të përkujtuar fitoren në Betejën e Kadeshit si dhe të përforconte statusin e fesë egjiptiane në rajon. Historianët thonë se projekti i Abu Simbelit është shprehje e egos dhe krenarisë së Ramsesit të II. Secili tempull kishte priftin e tij që përfaqësonte faraonin në ceremonitë e përditshme fetare. Në teori, faraoni duhet të ishte zbatuesi i vetëm i ceremonive të përditshme fetare të kryera përgjatë Egjiptit. Në të vërtetë, prifti i madh luante gjithashtu atë rol. Për të arritur atë pozicion, ishte i nevojshëm një formim i gjerë në arte dhe shkenca, siç e kishte dhe faraoni. Leximi, shkrimi, inxhinieria, aritmetika, gjeometria, astronomia, matja hapësinore dhe llogaritja e kohës ishin pjesë e këtij formimi. Priftërinjtë e Heliopolisit, për shembull, bëheshin gardianë të diturisë së shenjtë dhe fitonin reputacionin e njerëzve të ditur. Në vitin 1968 kompleksi u zhvendos i gjithi në kodrën artificiale të përbërë nga një strukturë me kube, për të shmangur përmbytjen nga liqeni artificial Nasser. Në 1979 u shpall trashëgimi e njerëzimit nga UNESCO.
Historia
Ndërtimi i kompleksit tempullor nisi afërsisht në 1264 p.e.s. dhe zgjati për rreth 20 vjet, deri në 1244 p.e.s.. I njohur si "Tempulli i Ramsesit, të përzemërtit të Amonit" ai ishte një nga gjashtë Tempujt shkëmborë të ngritur në Nubia gjatë mbretërimit të gjatë të Ramsesit të II. Ramsesi shkoi në Abu Simbel bashkë me gruan e tij të paraqëlqyer në vitin e 24-rt të mbretërimit të tij. Një legjendë tregon se mbretëresha Nefertari vdiq në hyrje të tempullit të madh ndërsa gati me siguri ajo vdiq para përfundimit të tempullit kushtuar asaj.
Me kalimin e kohës tempujt u braktisën dhe për pasojë u mbuluan me rërë. Që në Shekullin e VI p.e.s. rëra i kishte mbuluar statujat e tempullit kryesor deri te gjunjët. Tempulli ishte harruar deri në më 22 mars 1813, kur orientalisti zvicerian Johann Ludwig Burckhardt zbuloi frizën e kreut të tempullit kryesor. Burckhardt folit rreth zbulimit të tij me eksploruesin italian Giovanni Battista Belzoni, i cili udhëtoi deri te siti, por qe i paaftë të gërmonte një hyrje për në tempull. Belzoni u rikthye më 1 gusht 1817, këtë herë duke arritur në përpjektjen e tij për të hyrë në kompleks. Një përshkrim i hershëm i detajuar i tempujve, së bashku me vizatime bashkohore, mund të gjenden te Description of Egypt (1825-1828) i Edward William Lane. Guidat turistike të sitit tregojnë legjendën se "Abu Simbeli" ishte një djal i vogël vendas që udhëzoi këtë rizbulim të hershëm të sitit të mbuluar nga rëra që kishte parë herë pas here në rërën e lëvizur, Për pasojë, arkeologët e emërtuan kompleksin me emrin e tij. Në 1960 presidenti egjiptian Nasser vendosi të niste punimet për ndërtimin e digës së madhe të Asuanit, vepër që parashihte formimin e një baseni të pamatë artificial. Një projekt i tillë rrezikonte të fshinte vepra të shumta të ndërtuara nga egjiptianët e lashtë medis të cilave vetë tempujt e Abu Simbelit. Falë ndërhyrjes së UNESCOs, plot 113 vende u aktivizuan duke dërguar njerëz, para dhe teknologji për të shpëtuar monumentin. U formuluan propozime të shumta për këtë qëllim dhe ajo që në fund, mori më tëpër përkrahje qe ajo suedeze për të prerë, numëruar dhe çmontuar bllok pas blloku gjithë pjesën e gdhendur të kodrës mbi të cilën ishin ngritur tempujt dhe më pas të të rindërtoheshin monumentet në një pozicion të ri 65 m më lart dhe 300 m më mbrapa përkundrejt basenit që do të krijohej. Punimet zgjatën nga viti 1964 deri në vitin 1968 me përdorimin e mbi 2000 njerëzve, të drejtuar nga një grup ekspertësh italianë të nxjerrjes së mermerit të ardhur nga Carrara (MS) dhe Mazzano (BS) si dhe një sforco teknologjike pa precedentë në historinë e arkeologjisë. Sipërmarrja kushtoi në tërësi rreth 40 milionë dollarë. Rindërtimi përfshiu edhe ngritjen e një kupole betoni të vendosur pak mbi monumentin me funksionin e dyfishtë të ruajtjes së strukturës dhe për ti dhënë formë kodrës artificiale ku u ngjitën tempujt. Ndërhyrja përfshiu si tempullin kryesor kushtuar Ramsesit II ashtu edhe atë dytësor kushtuar mbretëreshës Nefertari. Në rindërtimin e tempujve, rreth 210 metra më mbrapa dhe 65 metra më lart, u ruajt orientimi origjinal përkundrejt yjeve dhe diellit, në mënyrë që të lejonte (megjithëse me shtrembërimin me një ditë) në lindjen e diellit, dy herë në vit - më 22 shkurt dhe 22 tetor - të ndriçonte dhomën qendrore të tempullit madhor ku rrinë në fron katër perëndi të ulura: Ptahu, Amoni, Ramsesi II e Ra. Monumente të tjera me rëndësi dhe përmasa më të vogla, edhe ata të kërcënuar nga niveli i ujrave u çmontuan dhe dhuruan muzeve të ndryshëm.