cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata Salazar (8 gusht 1879 – 10 prill 1919) ishte një figurë rëndësishëm në Revolucionin Meksikan, udhëheqësi kryesor i revolucionit fshatar në shtetin e Morelos, dhe frymëzim i lëvizjes agrare të quajtur Zapatismo.
Zapata lindi në fshatin rurale të Anenecuilco në shtetin Morelos, ku komunitetet fshatare ishin nën presion në rritje nga klasa e vogël e tokës që e monopolizoi tokën dhe burimet ujore për prodhimin e kallam sheqerit me mbështetjen e diktatorit Porfirio Díaz. Zapata herët mori pjesë në lëvizjet politike kundër Diaz dhe hacendados së tokës, dhe kur shpërtheu Revolucioni më 1910 ai u pozicionua si një udhëheqës qendror i revoltës fshatare në Morelos. Duke bashkëpunuar me një numër udhëheqësish të tjerë fshatarë, ai formoi Ushtrinë Çlirimtare të Jugut, nga e cila ai shpejt u bë udhëheqësi i padiskutueshëm. Forcat e Zapata kontribuan në rënien e Díaz, duke mundur Ushtrinë Federale në Betejën e Kuautlës, por kur udhëheqësi revolucionar Francisco I. Madero u bë president ai nuk e pranoi rolin e Zapatistas, duke i denoncuar ata si banditë të thjeshtë. Në nëntor 1911, Zapata shpalli Planin e Ajalës i cili bëri thirrje për reforma thelbësore të tokës, duke rishpërndarë tokat te fshatarët. Madero dërgoi Ushtrinë Federale për të zhdukur Zapatistas në Morelos. Gjeneralët e Maderos përdorën një politikë të djegur në tokë, duke djegur fshatra dhe duke larguar me forcë banorët e tyre, dhe duke përgatitur shumë burra në Ushtri ose duke i dërguar ata në kampe pune të detyruara në jug të Meksikës. Kjo forcoi qëndrimin e Zapatës midis fshatarëve dhe Zapata ishte në gjendje të dëbonte forcat e Maderos të udhëhequr nga Victoriano Huerta nga Morelos. Në një grusht shteti kundër Madero në shkurt 1913, Huerta mori pushtetin në Meksikë, por një koalicion i forcave kushtetuese në veri të Meksikës të udhëhequr nga Venustiano Carranza, Álvaro Obregón dhe Francisco "Pancho" Villa e rrëzoi atë në korrik 1914 me mbështetjen e trupave të Zapata. Zapata nuk e njohu autoritetin që Carranza pohoi si drejtues të lëvizjes revolucionare, duke vazhduar aderimin e tij në Planin e Ajalës.
Pas fitores së revolucionarëve mbi Huerta, ata u përpoqën të zgjidhnin marrëdhëniet e pushtetit në Konventën e Aguascalientes. Zapata dhe Villa u prishën me Carranza, dhe Meksika u katandis në luftë civile midis fituesve. I pakënaqur me aleancën me Villa, Zapata përqendroi energjitë e tij në rindërtimin e shoqërisë në Morelos të cilën ai tani kontrollonte, duke krijuar reformat tokësore të Planit të Ajalës. Ndërsa Carranza konsolidoi fuqinë e tij dhe e mposhti Villa më 1915, Zapata filloi luftë guerile kundër Carrancistas, i cili nga ana e tij pushtoi Morelos, duke përdorur edhe një herë taktikat e tokës së djegur për të larguar rebelët Zapatista. Zapata rimori përsëri Morelos në vitin 1917 dhe mbajti pjesën më të madhe të shtetit kundër trupave të Carranza derisa u vra në një pritë në prill 1919. Neni 27 i Kushtetutës së Meksikës u hartua në përgjigje të kërkesave të tij agrare.
Pas vdekjes së tij, gjeneralët Zapatista u rreshtuan me Obregón kundër Carranza dhe ndihmuan për të përzënë Carranza nga pushteti. Në vitin 1920, Zapatistas arritën të marrin poste të fuqishme në qeverisjen e Morelos pas rënies së Carranza. Ata krijuan shumë nga reformat e tokës të parashikuara nga Zapata në Morelos.
Zapata mbetet një figurë ikonike në Meksikë, e përdorur si simbol nacionalist, ashtu edhe simbol i lëvizjes neo-Zapatista.
Në kulturën popullore
Zapata është përshkruar në filma, komikë, libra etj. Vendet dhe gjërat u emëruan pas tij.
Latinka Perovic
parapamje|Latinka Peroviq Latinka Peroviq (serbisht: Латинка Перовић Latinka Perović, 4 tetor 1933 – 12 dhjetor 2022) ishte lider, historian dhe politikan komunist jugosllav. Gjatë ekzistencës së Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë, Peroviç ishte sekretar i përgjithshëm i Lidhjes së Komunistëve të Serbisë në periudhën ndërmjet viteve 1968 dhe 1972. Në vitin 1972 Lidhja Federale e Komunistëve të Jugosllavisë e shkarkoi atë nga pozita e saj së bashku me Marko Nikeziqin dhe Mirko Tepavacin me akuzën se ishin tepër liberalë. Shkarkimi i liberalëve serbë në vitin 1972 pasoi një shkarkim të mëparshëm të nacionalistëve kroatë të Pranverës Kroate.
Pas largimit të saj nga politika aktive, Perovic u fokusua në punën shkencore në Institutin për Historinë e Lëvizjes Punëtore të Serbisë (Instituti i sotëm për Historinë e Re të Serbisë). Gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë së viteve 1990 dhe Luftërave Jugosllave, Perovic ishte një nga kritikët më të mprehtë të nacionalizmit serb, veçanërisht Sllobodan Millosheviç dhe regjimit të tij.
Biografia
Peroviq lindi në Beloshevc, Kragujevc, Mbretëria e Jugosllavisë (Serbia e sotme) më 4 tetor 1933. Peroviq përfundoi gjimnazin lokal të femrave në Kragujevc në vitin 1952. Ajo u diplomua për histori në Universitetin e Beogradit dhe fitoi doktoraturën në shkencat politike në vitin 1975 në të njëjtin universitet. Më herët, ajo mori edhe titullin master në Fakultetin e Shkencave Politike në Begrad në vitin 1965.
Në vitin 1972 Marko Nikeziq (kryetar i KQ të LCS) dhe Perovic u hoqën nga pozitat e tyre sepse Josip Broz Tito i konsideronte pikëpamjet e tyre shumë liberale. Pas kësaj, ajo nuk u kthye më në politikë. Peroviq iu përkushtua kërkimeve historike dhe u bë e njohur si një nga ekspertet më të shquara të historisë serbe që nga shekulli i 19-të e këndej.
Nga viti 1976 deri në vitin 1998 Perovic ka punuar në Institutin për Historinë e Re të Serbisë. Në shkrimet dhe studimet e saj për Serbinë moderne, ajo shpesh thekson se Serbia ka nevojë për një politikan që do të merrte publikisht përgjegjësinë për shkatërrimin e bërë në ish-Jugosllavi, në mënyrë që të ndihmonte pajtimin me shtetet fqinje dhe të parandalonte përsëritjen e kësaj lloj tragjedie. Ajo ishte kundër regjimit të Sllobodan Millosheviqit, duke e quajtur sistemin e tij politik një "kulturë të vrasjes". Pas luftës, ajo ishte personi i parë në Serbi që e quajti gjenocid masakrën e Srebrenicës dhe bëri thirrje për përgjegjësinë e Serbisë.
Perović Petrović vdiq në Beograd më 12 dhjetor 2022, në moshën 89 vjeçare Perović Petrović u dogj në varrezat Novo Groblje të Beogradit më 21 dhjetor 2022 në prani të familjes dhe miqve të saj.
Punime të zgjedhura
Libri 2010 "Fakte dhe Interpretime. Dy biseda me Latinka Perovic” përfshinte bibliografinë e detajuar të Latinka Perovic me listën e 8 monografive, 10 libra-burime historike me studime hyrëse të shekullit të 19-të, 9 burime historike-libra me studime hyrëse të shekullit të 20-të dhe 21-të, 18 parathënie dhe passhkrime, 78 studime, diskutime dhe artikuj dhe 13 rishikime të vërejtura. Bibliografia nuk përfshinte artikuj, intervista dhe fjalime për promovimin e librave, të cilat janë botuar në gazeta dhe revista të ndryshme, si dhe nekrologji. Perovic vazhdoi të shkruante në vitet në vijim. Libri i saj i vitit 2015 "Dominantna i neželjena elita" ( English:  ) inicioi një përgjigje kritike nga sociologia kroate Mira Bogdanović e cila në librin e saj të vitit 2016 "Elitistički pasijans: Povijesni revizionizam Latinke Perović" ( English:   ) e kritikoi Peroviqin për shpikjen e koncepteve të elitave dominante dhe të padëshiruara të cilat nuk ekzistojnë në shkencën sociologjike.
Humanizmi
Humanizmi është një qëndrim filozofik që thekson potencialin individual dhe social, si dhe aftësitë e qenieve njerëzore, të cilët i konsideron si pikënisje për kërkime serioze morale dhe filozofike.
Kuptimi i termit "humanizëm" ka ndryshuar sipas lëvizjeve të njëpasnjëshme intelektuale që janë identifikuar me të. Gjatë Rilindjes Italiane, veprat e lashta frymëzuan studiuesit italianë, duke shkaktuar lëvizjen e humanizmit të Rilindjes. Gjatë Epokës së Iluminizmit, vlerat humaniste u riforcuan nga përparimet në shkencë dhe teknologji, duke i dhënë besim njerëzve në eksplorimin e botës. Në fillim të shekullit të 20-të, organizatat kushtuar humanizmit lulëzuan në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara dhe që atëherë janë zgjeruar në mbarë botën. Në fillim të shekullit të 21-të, termi përgjithësisht tregon një fokus në mirëqenien njerëzore dhe mbron lirinë, autonominë dhe përparimin e njeriut. Ai e sheh njerëzimin si përgjegjës për promovimin dhe zhvillimin e individëve, përkrah dinjitetin e barabartë dhe të natyrshëm të të gjitha qenieve njerëzore dhe thekson një shqetësim për njerëzit në lidhje me botën.
Duke filluar nga shekulli i 20-të, lëvizjet humaniste janë zakonisht jofetare dhe të lidhura me sekularizmin. Më shpesh, humanizmi i referohet një pikëpamjeje joteiste të përqendruar në agjenturën njerëzore, dhe një mbështetje në shkencë dhe arsye në vend të zbulesës nga një burim i mbinatyrshëm për të kuptuar botën. Humanistët priren të mbrojnë të drejtat e njeriut, fjalën e lirë, politikat progresive dhe demokracinë. Njerëzit me botëkuptim humanist mendojnë se feja nuk është një parakusht i moralit dhe kundërshtojnë ndërthurjen e tepruar fetare me arsimin dhe shtetin.
Organizatat bashkëkohore humaniste punojnë nën ombrellën e Humanists International. Shoqatat e njohura humaniste janë Humanists UK dhe American Humanist Association.
Etimologjia dhe përkufizimi
Fjala "humanizëm" rrjedh nga fjala latine humanitas, e cila u përdor për herë të parë në Romën e lashtë nga Ciceroni dhe mendimtarë të tjerë për të përshkruar vlerat që lidhen me edukimin liberal. Kjo etimologji mbijeton në konceptin modern universitar të shkencave humane - artet, filozofia, historia, letërsia dhe disiplinat përkatëse. Fjala u rishfaq gjatë Rilindjes Italiane si umanista dhe hyri në gjuhën angleze në shekullin e 16-të. Fjala "humanist" u përdor për të përshkruar një grup studentësh të letërsisë klasike dhe ata që mbrojnë një arsim klasik. [3] Në fillim të shekullit të 19-të, termi humanismus u përdor në Gjermani me disa kuptime dhe prej andej, ai rihyri në gjuhën angleze me dy kuptime të dallueshme; një term akademik i lidhur me studimin e letërsisë klasike dhe një përdorim më i zakonshëm që nënkupton një qasje jofetare ndaj jetës në kundërshtim me teizmin. [4] Ka të ngjarë që teologu bavarez Friedrich Immanuel Niethammer shpiku termin humanismus për të përshkruar kurrikulën e re klasike që ai planifikoi të ofronte në shkollat e mesme gjermane. Së shpejti, studiues të tjerë si Georg Voigt dhe Jacob Burckhardt miratuan termin. Në shekullin e 20-të, fjala u rafinua më tej, duke fituar kuptimin e saj bashkëkohor të një qasjeje natyraliste ndaj jetës dhe një fokus në mirëqenien dhe lirinë e njerëzve.
Nuk ka asnjë përkufizim të vetëm, të pranuar gjerësisht të humanizmit, dhe studiuesit i kanë dhënë kuptime të ndryshme termit. Për filozofin Sidney Hook, duke shkruar në vitin 1974, humanistët janë kundër imponimit të një kulture në disa qytetërime, nuk i përkasin një kishe ose feje të vendosur, nuk mbështesin diktaturat dhe nuk justifikojnë përdorimin e dhunës për shoqërinë. reformat. Hook tha gjithashtu se humanistët mbështesin eliminimin e urisë dhe përmirësimin e shëndetit, strehimit dhe arsimit. Në të njëjtin koleksion të redaktuar, filozofi humanist HJ Blackham argumentoi se humanizmi është një koncept që fokusohet në përmirësimin e kushteve sociale të njerëzimit duke rritur autonominë dhe dinjitetin e të gjithë njerëzve. Në vitin 1999, Jeaneane D. Fowler tha se përkufizimi i humanizmit duhet të përfshijë një refuzim të hyjnisë dhe një theks në mirëqenien dhe lirinë njerëzore. Ajo gjithashtu vuri në dukje se ekziston një mungesë e sistemit ose doktrinës së përbashkët të besimit, por, në përgjithësi, humanistët synojnë lumturinë dhe vetë-përmbushjen.
Në vitin 2015, humanisti i shquar Andrew Copson u përpoq të përkufizonte humanizmin si më poshtë:
Sipas Unionit Ndërkombëtar Humanist dhe Etik :"Humanizmi është një qëndrim jetësor demokratik dhe etik, i cili pohon se qeniet njerëzore kanë të drejtën dhe përgjegjësinë për t'i dhënë kuptim dhe formë jetës së tyre. Ai përfaqëson ndërtimin e një shoqërie më humane përmes një etike të bazuar në vlera njerëzore dhe vlera të tjera natyrore në frymën e arsyes dhe kërkimit të lirë përmes aftësive njerëzore. Nuk është teiste dhe nuk pranon pikëpamje të mbinatyrshme të realitetit. [13]"Fjalorët e përkufizojnë humanizmin si një botëkuptim ose qëndrim filozofik. Sipas Merriam Webster Dictionary, humanizmi është " ... një doktrinë, qëndrim ose mënyrë jetese e përqendruar në interesat ose vlerat njerëzore; veçanërisht: një filozofi që zakonisht refuzon mbinatyrshmërinë dhe thekson dinjitetin, vlerën dhe aftësinë e një individi për t'u vetë-realizuar përmes arsyes".
Paraardhësit
Gjurmët e humanizmit mund të gjenden në filozofinë e lashtë greke. [15] Filozofët para-Sokratikë ishin filozofët e parë perëndimorë që u përpoqën të shpjegonin botën në terma të arsyes njerëzore dhe ligjit natyror pa u mbështetur në mit, traditë ose fe. [16] Protagoras, i cili jetoi në Athinë, parashtroi disa ide themelore humaniste, edhe pse vetëm fragmente të veprës së tij mbijetuan. Ai bëri një nga deklaratat e para agnostike; sipas një fragmenti: "Për perënditë nuk mund të di as që ekzistojnë, as që nuk ekzistojnë, as në çfarë forme janë: sepse shumë gjëra më pengojnë ta di këtë, errësirën e saj dhe shkurtësinë e jetës së njeriut. ". (80B4 DK) Sokrati foli për nevojën për të "njohur veten"; mendimi i tij ndryshoi fokusin e filozofisë së atëhershme bashkëkohore nga natyra te njerëzit dhe mirëqenia e tyre. [18] Sokrati, një teist që u ekzekutua për ateizëm, hetoi natyrën e moralit duke arsyetuar. Aristoteli (384–322 pes) mësoi racionalizmin dhe një sistem etike të bazuar në natyrën njerëzore që paralelizon gjithashtu mendimin humanist. Në shekullin e tretë pes, Epikuri zhvilloi një filozofi me ndikim, me në qendër njeriun, që u fokusua në arritjen e eudaimonia. Epikurianët vazhduan teorinë atomiste të Demokritit - një teori materialiste që sugjeron se njësia themelore e universit është një atom i pandashëm. Lumturia njerëzore, të jetuarit mirë, miqësia dhe shmangia e teprimeve ishin përbërësit kryesorë të filozofisë epikuriane që lulëzoi brenda dhe përtej botës posthelene. Është një pikëpamje e përsëritur midis studiuesve se tiparet humaniste të mendimit të lashtë grek janë rrënjët e humanizmit 2000 vjet më vonë. [20]
Përkthimet arabe të letërsisë së lashtë greke gjatë Kalifatit Abasid në shekujt e tetë dhe të nëntë ndikuan te filozofët islamikë. Shumë mendimtarë myslimanë mesjetarë ndoqën diskursin humanist, racional dhe shkencor në kërkimin e tyre për njohuri, kuptim dhe vlera. Një gamë e gjerë shkrimesh islame mbi dashurinë, poezinë, historinë dhe teologjinë filozofike tregojnë se mendimi mesjetar islam ishte i hapur ndaj ideve humaniste të individualizmit, sekularizmit të rastësishëm, skepticizmit, liberalizmit dhe fjalës së lirë; shkollat u krijuan në Bagdad, Basra dhe Isfahan. [21]
Rilindja
parapamje| Portreti i [[Françesko Petrarka|Petrarkës i pikturuar nga Altichiero në 1376]] Lëvizja intelektuale e njohur më vonë si humanizmi i Rilindjes u shfaq fillimisht në Itali dhe ka ndikuar shumë në kulturën perëndimore bashkëkohore dhe moderne. Humanizmi i Rilindjes u shfaq në Itali krahas një interesi të ripërtërirë për letërsinë dhe artet në Italinë e shekullit të 13-të. [23] Studiuesit italianë zbuluan mendimin e Greqisë së lashtë, veçanërisht atë të Aristotelit, përmes përkthimeve arabe nga Afrika dhe Spanja. Qendra të tjera ishin Verona, Napoli dhe Avignoni. Petrarku, i cili shpesh përmendet si babai i humanizmit, është një figurë domethënëse. [26] Petrarka u rrit në Avignon; ai ishte i prirur drejt arsimimit që në moshë shumë të vogël dhe studioi pranë babait të tij të arsimuar mirë. Entuziazmi i Petrarkës për tekstet e lashta e shtyu atë të zbulonte dorëshkrime të tilla si Pro Archia e Ciceronit dhe De Chorographia e Pomponius Mela që ishin me ndikim në zhvillimin e Rilindjes. [27] Petrarku shkroi poema latine si Canzoniere dhe De viris illustribus, në të cilat ai përshkroi ide humaniste. Kontributi i tij më domethënës ishte një listë librash që përshkruanin katër disiplinat kryesore - retorikën, filozofinë morale, poezinë dhe gramatikën - që u bënë baza e studimeve humaniste ( studia humanitatis ). Lista e Petrarkës mbështetej shumë te shkrimtarët antikë, veçanërisht te Ciceroni.
Ringjallja e autorëve klasicist vazhdoi pas vdekjes së Petrarkës. Kancelari dhe humanisti i Firences, Coluccio Salutati, e bëri qytetin e tij një qendër të shquar të humanizmit të Rilindjes; rrethi i tij përfshinte humanistë të tjerë të shquar—përfshirë Leonardo Brunin, i cili rizbuloi, përktheu dhe popullarizoi tekstet e lashta. Humanistët ndikuan shumë në arsim. Vittorino da Feltre dhe Guarino Veronese krijuan shkolla të bazuara në parime humaniste; kurrikula e tyre u miratua gjerësisht dhe në shekullin e 16-të, payeia humaniste ishte këndvështrimi dominues i arsimit parauniversitar. Paralelisht me përparimet në arsim, humanistët e Rilindjes bënë përparim në fusha të tilla si filozofia, matematika dhe feja. Në filozofi, Angelo Poliziano, Nicholas of Cusa dhe Marsilio Ficino kontribuan më tej në të kuptuarit e filozofëve të lashtë klasikë dhe Giovanni Pico della Mirandola minuan dominimin e filozofisë Aristoteliane duke rigjallëruar skepticizmin e Sextus Empiricus. Studimet fetare u ndikuan nga rritja e humanizmit të Rilindjes kur Papa Nikolla V nisi përkthimin e teksteve biblike hebraike dhe greke, dhe tekste të tjera në ato gjuhë, në latinishten bashkëkohore.
Vlerat humaniste u përhapën nga Italia në shekullin e 15-të. Studentë dhe studiues shkuan në Itali për të studiuar përpara se të ktheheshin në atdheun e tyre duke bartur mesazhe humaniste. Në Venecia, Bazel dhe Paris u krijuan shtypshkronja kushtuar teksteve antike. Nga fundi i shekullit të 15-të, qendra e humanizmit ishte zhvendosur nga Italia në Evropën veriore, me Erasmusin e Roterdamit që ishte studiuesi kryesor humanist. Efekti më afatgjatë i humanizmit të Rilindjes ishte kurrikula dhe metodat e tij arsimore. Humanistët këmbëngulën në rëndësinë e letërsisë klasike në ofrimin e disiplinës intelektuale, standardeve morale dhe një shije të qytetëruar për elitën - një qasje edukative që arriti në epokën bashkëkohore.
Iluminizmi
Gjatë Epokës së Iluminizmit, idetë humaniste u rishfaqën, këtë herë më larg fesë dhe letërsisë klasike. Shkenca, arsyeja dhe intelektualizmi përparuan dhe mendja e zëvendësoi Zotin si mjet për të kuptuar botën. Hyjnia nuk po diktonte më moralin njerëzor dhe vlerat humaniste si toleranca dhe kundërshtimi ndaj skllavërisë filluan të marrin formë. Zbulimet teknologjike që ndryshuan jetën i lejuan njerëzit e zakonshëm të përballeshin me fenë me një moral të ri dhe me besim më të madh për njerëzimin dhe aftësitë e tij. U shfaqën ide të reja filozofike, sociale dhe politike. Disa mendimtarë e hodhën poshtë teizmin plotësisht; dhe u formuan ateizmi, deizmi dhe armiqësia ndaj fesë së organizuar. Gjatë Iluminizmit, Baruch Spinoza e ripërcaktoi Zotin si nënkuptim të tërësisë së natyrës; Spinoza u akuzua për ateizëm, por heshti për këtë çështje. Natyralizmi u përparua gjithashtu nga Enciklopedistët e shquar. Baroni d'Holbach shkroi sistemin polemik të natyrës, duke pretenduar se feja është ndërtuar mbi frikën dhe ka ndihmuar tiranët gjatë historisë. Diderot dhe Helvetius kombinuan materializmin e tyre me kritikën e mprehtë politike.
Gjithashtu gjatë Iluminizmit, koncepti abstrakt i njerëzimit filloi të formohej - një pikë kritike për ndërtimin e filozofisë humaniste. Apelet e mëparshme për "burrat" tani janë zhvendosur drejt "burrit"; kjo është evidente në dokumentet politike si Kontrata Sociale (1762) e Rousseau, në të cilën ai thotë "Njeriu lind i lirë, por është kudo i lidhur me zinxhirë". Po kështu, të drejtat e njeriut të Thomas Paine përdor formën njëjës të fjalës, duke zbuluar një konceptim universal të "njeriut". Paralelisht, empirizmi Baconian - megjithëse jo humanizmi në vetvete - çoi në materializmin e Thomas Hobbes.
Sipas studiuesit J. Brent Crosson, ndonëse besimi se lindja e humanizmit ishte vetëm një çështje evropiane mbahet gjerësisht, mendimi intelektual nga kontinente të tjera si Afrika dhe Azia gjithashtu kontribuoi në mënyrë të konsiderueshme. Ai gjithashtu vëren gjatë iluminizmit, njeriu universal nuk i përfshinte të gjithë njerëzit, por u formua nga gjinia dhe raca. Sipas Crosson, kalimi nga njeriu tek njeriu filloi gjatë iluminizmit dhe është ende në vazhdim. Gjithashtu, Crosson vuri në dukje se iluminizmi, veçanërisht në Britani gjatë revolucionit shkencor, prodhon jo vetëm nocionin e njeriut universal dhe një optimizëm se arsyeja do të mbizotërojë mbi bestytnitë fetare, por gjithashtu lindi ide pseudoshkencore si raca që formësoi historinë evropiane. . Ai jep paradigmën e Afrikës, e cila ishte një kontribut për dijen deri në Rilindje, por u shpërfill më pas.
Nga Darvini në epokën aktuale
Filozofi francez Auguste Comte (1798-1857) prezantoi idenë - e cila ndonjëherë i atribuohet Thomas Paine - të një " feje të njerëzimit ". Ky ishte menduar të ishte një kult ateist i bazuar në disa parime humaniste dhe kishte disa anëtarë të shquar, por shpejt ra. Sidoqoftë, ai pati ndikim gjatë shekullit të 19-të, dhe humanizmi i tij dhe refuzimi i mbinatyrshmërisë janë jehonë në veprat e autorëve të mëvonshëm si Oscar Wilde, George Holyoake - që shpiku fjalën laicizëm - George Eliot, Émile Zola dhe ES Beesly. Epoka e arsyes e Paine, së bashku me kritikën biblike të shekullit të 19-të ndaj hegelianëve gjermanë David Strauss dhe Ludwig Feuerbach, gjithashtu kontribuan në forma të reja të humanizmit.
Përparimet në shkencë dhe filozofi u dhanë studiuesve alternativa të mëtejshme ndaj besimit fetar. Teoria e Çarls Darvinit për përzgjedhjen natyrore u ofroi natyralistëve një shpjegim për pluralitetin e specieve. Teoria e Darvinit sugjeroi gjithashtu se njerëzit janë thjesht një specie natyrore, duke kundërshtuar pikëpamjen tradicionale teologjike të njerëzve si më shumë se kafshët. Filozofët Ludwig Feuerbach, Friedrich Nietzsche dhe Karl Marks sulmuan fenë në disa arsye dhe teologët David Strauss dhe Julius Wellhausen vunë në dyshim Biblën. Paralelisht, utilitarizmi u zhvillua në Britani përmes veprave të Jeremy Bentham dhe John Stuart Mill. Utilitarizmi, një filozofi morale, e përqendron vëmendjen e tij në lumturinë njerëzore, duke synuar të eliminojë dhimbjen e njerëzve dhe kafshëve nëpërmjet mjeteve natyrore. Në Evropë dhe SHBA, me rritjen e kritikave filozofike të besimeve teiste, pjesë të mëdha të shoqërisë u distancuan nga feja. U formuan shoqëri etike, duke çuar në lëvizjen bashkëkohore humaniste.
Rritja e racionalizmit dhe e metodës shkencore u pasua në fund të shekullit të 19-të në Britani nga fillimi i shumë shoqatave racionaliste dhe etike, të tilla si Shoqëria Kombëtare Laike, Unioni Etik dhe Shoqata e Shtypit Racionalist. Në shekullin e 20-të, humanizmi u promovua më tej nga puna e filozofëve të tillë si AJ Ayer, Antony Flew dhe Bertrand Russell, mbrojtja e të cilëve për ateizmin në Pse nuk jam i krishterë popullarizoi më tej idetë humaniste. Në vitin 1963, Shoqata Humaniste Britanike evoluoi nga Unioni Etik dhe u bashkua me shumë grupe më të vogla etike dhe racionaliste. Në vende të tjera të Evropës lulëzuan edhe organizatat humaniste. Në Holandë, Aleanca Humaniste Hollandeze fitoi një bazë të gjerë mbështetjeje pas Luftës së Dytë Botërore dhe në Norvegji, Shoqata Humaniste Norvegjeze fitoi mbështetje popullore.
Në SHBA, humanizmi evoluoi me ndihmën e figurave të rëndësishme të Kishës Unitare. Filluan të shfaqen revistat humaniste, duke përfshirë The New Humanist, e cila botoi Manifestin Humanist I në 1933. Unioni Etik Amerikan doli nga shoqëritë e sapothemeluara, të vogla etike. Shoqata Amerikane Humaniste (AHA) u krijua në 1941 dhe u bë po aq e njohur sa disa nga homologët e saj evropianë. AHA u përhap në të gjitha shtetet dhe disa figura të shquara publike si Isaac Asimov, John Dewey, Erich Fromm, Paul Kurtz, Carl Sagan dhe Gene Roddenberry u bënë anëtarë. Organizatat humaniste nga të gjitha kontinentet formuan Unionin Ndërkombëtar Humanist dhe Etik (IHEU), i cili tani njihet si Humanists International, dhe promovon axhendën humaniste nëpërmjet organizatave të Kombeve të Bashkuara UNESCO dhe UNICEF.
Llojet e humanizmit
Natyralistët e fillimit të shekullit të 20-të, të cilët e shihnin humanizmin e tyre si fe dhe merrnin pjesë në kongregacione të ngjashme me kishën, përdorën termin "humanizëm fetar". Humanizmi fetar u shfaq kryesisht në SHBA dhe tani praktikohet rrallë. Shoqata Humaniste Amerikane lindi nga humanizmi fetar. [52] I njëjti term është përdorur nga grupe fetare si kuakerët për të përshkruar teologjinë e tyre humaniste.
Termi "humanizëm i Rilindjes" iu dha një tradite të reformës kulturore dhe arsimore të përfshirë nga kancelarët civilë dhe kishtarë, koleksionistët e librave, edukatorët dhe shkrimtarët që u zhvillua gjatë shekullit të 14-të dhe fillimit të shekullit të 15-të. Nga fundi i shekullit të 15-të, këta akademikë filluan të quheshin umanisti (humanistë). Ndërsa rrënjët e humanizmit modern mund të gjurmohen në Rilindjen, humanizmi i Rilindjes ndryshon shumë nga ai.
Terma të tjerë që përdorin "humanizëm" në emrin e tyre përfshijnë:
Antihumanizmi
Sipas Karl Marksit, humanizmi është një projekt borgjez që përpiqet të paraqitet si radikal, por nuk është. Pas mizorive të Luftës së Dytë Botërore, pyetjet rreth natyrës njerëzore dhe konceptit të njerëzimit u rinovuan. Gjatë Luftës së Ftohtë, filozofi marksist me ndikim Louis Althusser prezantoi termin "antihumanizëm teorik" për të sulmuar si humanizmin ashtu edhe rrymat socialiste të ngjashme me humanistët, duke iu shmangur interpretimeve më strukturore dhe formale të Marksit. Sipas Althusser-it, shkrimet e hershme të Marksit rezonojnë me idealizmin humanist të Hegelit, Kantit dhe Feuerbach-ut, por Marksi lëvizi rrënjësisht drejt socializmit shkencor në 1845, duke hedhur poshtë koncepte të tilla si thelbi i njeriut. Shkrimtarë të tjerë antihumanistë si Martin Heidegger dhe Michel Foucault sulmuan nocionin e njerëzimit duke përdorur psikanalizën, marksizmin dhe teorinë gjuhësore.
Zora Dubljević
Zora Dubljeviq (serbokroatisht: Зора Дубљевић Zora Dubljević, * 7 gusht 1938 në Sarajevë, Mbretëria e Jugosllavisë, sot në Bosnje dhe Hercegovinë) është një kengetare bosnjane e muzikes popullore dhe Sevdah e. Ajo konsiderohet si "Mbretëresha e Sevdahs" dhe është e njohur sot e kësaj dite në tërë Ish-Jugosllavinë.
Marin Cilic
parapamje|200px|Çiliq Marrin Çilliqi (serbokroatisht: Marin Čilić) ka lindur më 28 shtator 1988 në Medjugorje, Republika Socialiste e Bosnjës dhe Hercegovinës, është lojtar tenisi profesionist kroat që nga viti 2005.
Leukocit
Leukocitet janë qeliza të bardha të gjakut, të cilët janë pa ngjyrë por nën mikroskop duken me ngjyrë të bardhë e çelur, dhe kanë madhësi dhe forma të ndryshme. Për dallim nga eritrocitet, leukocitet janë dy fish më të mëdha, por për nga numri janë më të paktë (raporti mes tyre qëndron me 1:500). Leukocitet në organizmin e njeriut luajnë rolin mbrojtës, ku bën eliminimin e sulmuesve të huaj, kështu që në vendin ku është i infektuar mblidhet një sasi e madhe e leukociteve. Kjo dukuri ndryshe quhet edhe fagocitozë dhe është mekanizëm i rëndësishëm që i mundëson organizmit të trupit të mbrohet prej infeksioneve të ndryshme. Qelizat e bardha të gjakut formohen në palcën e ashtit si dhe në gjëndrat limfatike, dhe këto ndahen në lloje të ndryshme duke u bazuar në funksionin e tyre që kanë. Leukocitet lëvizin në mënyrë ameboide, dhe janë shumë aktiv.
Leukocitet i takojnë sistemit imunologjik. Në organizëm bëjnë eliminimin e shkaktarëve të sëmundjeve siç janë: bakteriet, viruset, kancerit, toksinet, kërpudhat dhe protozoarët.
Morfologjia e leukociteve
Limfocitet ndahen në: Limfocite-B, Limfocite-T.
Granulocitet ndahen në: Granulocite neutrofile, Granulocite euzinofile dhe Granulocite bazofile.
Vlera dhe sasia
Rritja e numrit të leukociteve quhet Leukocitozë.
Zvogëlimi i numrit të leukociteve quhet Leukopeni.
Shqiptarët e mrekullueshëm
Shqiptarët e mrekullueshëm është një emision me gazetare Rudina Xhunga që ka shqiptarët në qendër të vëmendjes, kësaj radhe në një mënyrë tjetër. Nuk do jetë emisioni i aktualitetit që bërtet, por i shpresës që na bashkon në një atdhe të përbashkët. Ka ardhur koha që të besojmë se Shqipëria bëhet dhe janë njerëzit e mirë që do ta bëjnë atë. Ky është një cikël emisionesh dhe do të titullohet ‘Shqiptarët e mrekullueshëm’, është shprehur gazetarja Rudina Xhunga.
Vidreres
Vidreres është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Selva, të provincës Girona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Vidreres
Lokaliteti parahistorik në Grashticë
Lokaliteti parahistorik në Grashticë është një monument i trashëgimisë kulturore në Grashticë, Prishtinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik".
Albina Rrahmani
Albina Rrahmani (lindur më 24 shkurt 1989) është një futbolliste shqiptare nga Kosova, që për momentin luan si mbrojtëse për klubin KF Skënderbeu (femrat).
Përmbledhje
Lindur më 24 shkurt 1989. Lojtare futbolli në ekipin (e femrave) e Skënderbeut Korçë (KF Skënderbeu Korçë). Luan në pozicionin mbrojtës.
Jennifer Hudson
Jennifer Kate Hudson (e lindur më 12 shtator të vitit 1981) është një këngëtare, aktore dhe zëdhënëse amerikane. Ajo u rrit në famë në vitin 2004 si finaliste në sezonin e tretë të American Idol, duke u renditur në vendin e shtatë.
Avelesges
Avelesges është një komunë në Francë. Avelesgesbën pjesë në departamentin Somme të rajonit Picardie. Komuna ka një popullsi prej 52 banorë dhe sipërfaqe 4.87 km².
Jennifer Hudson
Si aktore, ajo bëri debutimin e saj të filmit duke portretizuar Effie White në Dreamgirls, për të cilën ajo fitoi brohoritje mbarëbotërore dhe fitoi Çmimin e Akademisë, Çmimin e Artë Globe, një Çmim BAFTA dhe një Çmim Actors Guild Award për Aktoren më të Mirë Mbështetëse. Ajo gjithashtu është shfaqur në filma të tillë si Sex and the City,The secret life of bees dhe Black Nativity. Ajo ka bërë shfaqje të shumta televizive, duke përfshirë rolet e mysafirëve në Smash, Empire and Inside Amy Schumer. Në vitin 2015, ajo bëri debutimin e saj në Broadway në rolin e Shug Avery në ringjalljen e Color Purple.
Si këngëtare, Hudson ka publikuar tri albume në studio. Albumi i saj debutues Jennifer Hudson, i lëshuar në vitin 2008, debutoi në numrin e dytë në Billboard 200 dhe u certifikua nga RIAA, me shitje që tejkalojnë një milion kopje në mbarë botën. Rekordi u nominua për katër Grammy Awards, duke fituar çmimin Grammy 2009 për albumin më të mirë R & B. Albumi i saj i dytë I Remember Me, i lëshuar në vitin 2011, debutoi gjithashtu në numrin dy në Billboard 200 dhe u certifikua nga RIAA. Albumi i saj i tretë dhe më i fundit JHUD arriti kulmin në dhjetë të dhuratat dhe paraqiti këngën e nominuar për Grammy "It's Your World". Ajo gjithashtu u bë këngëtare kryesore e albumit muzikor "The Color Purple", i cili e fitoi çmimin Grammy të vitit 2017 për albumin më të mirë muzikor dhe një çmim Emmy për performancën muzikore të jashtëzakonshme në një program ditor (të ndarë me filmin The Color Purple
Në tetor të vitit 2008, pas nënës së Hudsonit, vëllai dhe nipi u vranë në një të shtënë, Hudson u largua nga sytë e publikut për tre muaj. Hudson rifilloi shfaqjet e saj publike në vitin 2009, me shfaqje të profilit të lartë në Super Bowl XLIII, Grammy Awards, American Idol dhe Show Oprah Winfrey. Hudson është përshkruar si një mikeshë e ish presidentit Barack Obama, i cili e ftoi atë të paraqitej me të në një fond mbledhës në Beverly Hills gjatë mandatit të tij të parë në maj të vitit 2009. Ajo gjithashtu performoi në Shtëpinë e Bardhë në "Festimin e Muzikës nga Lëvizja për të Drejtat Civile". Në vitin 2013, ajo mori një yll në Hollywood Walk of Fame. Në vitin 2016, Hudson u shpall si trajnere në serinë 2017 të The Voice UK, ku u bë trajnerja e parë femër që fitoi. Një vit më pas, Hudson u shpall si trajner në sezonin e trembëdhjetë të The Voice U.S.
Jeta e hershme
Hudson u lind më 12 shtator të vitit 1981, në Chicago, Illinois. Ajo është fëmija i tretë dhe më i ri i Darnell Donnersonit (7 nëntor 1950 - 24 tetor 2008) dhe Samuel Simpson (vdiq në vitin 1999). Ajo u rrit si një Baptist në Englewood dhe mori pjesë në Shkollën e Lartë Profesionale Dunbar, nga e cila u diplomua në vitin 1999. Ajo citon Whitney Houston, Aretha Franklin dhe Patti LaBelle si ndikimet dhe frymëzimin e saj më të madh. Në moshën 7-vjeçare ajo filloi të luajë me këngën e korit të kishës dhe duke bërë teatër në bashkësi me ndihmën e gjyshes së saj të nënës, Julia. Ajo u regjistrua në Universitetin Langston, por ajo u largua pas një semestri për shkak të homoseksualitetit dhe pakënaqësisë me motin, dhe u regjistrua në Kolegjin Kennedy-King.
Në janar të vitit 2002, Hudson nënshkroi kontratën e saj të parë të regjistrimit me Righteous Records, një etiketë rekord të pavarur me bazë në Çikago. Ajo u lirua nga kontrata e saj pesë-vjeçare me Righteous Records në mënyrë që ajo të mund të shfaqej në American Idol në vitin 2004.
2004-05: American Idol
Hudson mori pjesë në audicionet për sezonin e tretë të American Idol në Atlanta duke komentuar se ajo kishte qenë duke kënduar në Disney Cruise Lines (në Disney Wonder) gjatë disa muajve të fundit (si një nga Muses nga Hercules); dhe gjyqtari i garës, Randy Jackson, tha: "Ne presim më shumë nga një shfaqje e anijeve nga ju." Hudson mori numrin më të lartë të votave në "Top 9" pas performancës së saj të "Rrethi i Jetës" Elton John 6 prill 2004, por dy javë më vonë u eliminua gjatë shfaqjes "Top 7" pas kryerjes së Barry Manilow, "Weekend in New England". Në pjesën e poshtme tre të përbërë nga tre gra afrikano-amerikane çuan në polemikë. Në maj të vitit 2009, MTV e renditi Hudsonin si idhullin e gjashtë më të madh amerikan dhe vuri në dukje se dalja e saj ishte më tronditëse e të gjitha kohërave. Në maj të vitit 2010, Los Angeles Times pretendonte se Hudson ishte garuesja e tretë më e madhe e Idol në historinë e shfaqjes, duke e lënë prapa fituesin e sezonit Kelly Clarkson dhe fituesin e sezonit të katërt Carrie Underwood.
Jeta personale
Hudson filloi të takohej me James Payton në vitin 1999, kur ajo ishte 18 vjeçe. Ata u ndanë në fund të vitit 2007. Hudson u takua me David Otunga, një mundës profesionist në WWE dhe një të diplomuar në Harvard Law,  dhe çifti u fejua në shtator të vitit 2008. Në gusht të vitit 2009, Hudson lindi fëmijën e saj të parë, një djalë me emrin David Daniel Otunga, Jr. Në nëntor 2017, një përfaqësues për Hudson njoftoi se ajo dhe Otunga ishin ndarë dhe se Hudson kërkoi një urdhër mbrojtës kundër Otunga.
Në tetor të vitit 2008, nëna 57-vjeçare e Hudsonit, Darnell Donnerson dhe vëllai 29-vjeçar Jason, u gjetën të vrarë brenda shtëpisë së Çikagos, Donnerson, të ndarë me motrën më të madhe Hudson, Julia. Një lajmërim AMBER u lëshua për nipin e saj 7-vjeçar, Julian King, kur Julia e njoftoi se ishte zhdukur. Tre ditë më vonë Byroja Federale e Hetimeve konfirmoi një trup të gjetur në Anën Perëndimore të Çikagos, që ishte nipi; një autopsi tregoi se vdekja ishte për shkak të "plagëve të shumta me armë zjarri". Uilliam Balfour, 27 vjeç, bashkëshorti i ndjerë i Julia, u akuzua për tre akuza për vrasje të shkallës së parë dhe një akuzë të shtëpisë pushtim, dhe u është mohuar dorëzani. Në maj të vitit 2012 ai u dënua për të gjitha shtatë akuzat kundër tij, duke përfshirë edhe atë për zotërim të një automjeti të vjedhur. Në korrik të vitit 2012, ai u dënua me tre dënime me burgim të përjetshëm pa mundësinë e lirimit me kusht; shërbyer rresht, pasuar nga 120 vjet të tjera për bindjet e tij të tjera. Ai është i burgosur në Qendrën Korrektuese të Stateville në Crest Hill, Illinois.
Familja e Hudson njoftoi krijimin e Fondacionit Hudson-King për Familjet e Viktimave të Shenjta, në nder të tre viktimave. Hudson dhe motra e saj krijuan Julian D. King Gift Foundation, në nder të nipit të saj. Ai ofron dhurata të Krishtlindjeve dhe furnizime shkollore për familjet në nevojë në zonën e Çikagos.
Megumi Kamionobe
Megumi Kamionobe (上尾野辺 めぐみ) është një futbolliste japoneze.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 34 ndeshje dhe ka shënuar 2 gola.
Vervins
Vervins (Shqip: Vervin) është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Është një nënprefekturë e departamentit.
Gjendet mes dy përrenjve të vegjël Vilpion dhe Chertemps, të cilët derdhen në Serrë. Rrethohet nga komunat e Fontaine-lès-Vervins, La Bouteille, Landouzy-la-Cour, Thenailles, Hary, Gercy dhe Voulpaix.
Vervini u përmend si Verbinum në shekullin e 3të në Intinerarin e Antonine-it. Një teatër romak u ekskavua në vitet 1870. Paqja e Vervins u firmos këtu në 1598 duke përfunduar një luftë mes Francës dhe Spanjës.
Ismet Aliu - Grema
Ismet Aliu u lind ne fsh. Greme te Ferizajit me 02 maj. 1981. Shkollen fillore e mbaroi ne vendlindje me sukses te shkelqyer ne shtatore te vitit 1997 Ismeti regjistrohet ne shkollen e mesme te bijqEsise ne Ferizaj. Por nje muaj pa e mbaruar maturen ia mori pushken dhe iu bashkua UCPMB-se ne Dobrosin. me 21 mars te vitit 2000 ne shtabin e pergjithshem te UCPMB-se ne Dobrosin Ismeti u betua para flamurit se deri ne vdekje do te luftoje per clirimin e tokave shqipetare. Ishte teper i ri kur veshi uniformen ushtarake per te i qendruar besnik ketij betimi deri ne vdekje. per 13 dite, sa edhe zgjati jeta e tij ushtarake nen emblemen e UCPMB-se, ai u tregua ushtar shum i zellshem dhe trim. Ra heroikisht me 04 Prill te vitit 2000, te vendi i quajtun çestak, deri sa po i bente roje atdhe.ut Trupii pajete i Ismet Aliut u bart pastaj ne varrezat e deshmoreve te kombit ne Ferizaj, me 07,prill te po atij viti, me te gjitha nderimet ushtarake dhe kombetare.
Hematologjia
Hematologjia (nga greqishtja e lashtë αἷμα, haima - gjeni; αἷματος, haimatos - gjak; λόγος, logos - shkencë.) është shkenca e cila merret me studimin e gjakut (përbërjes, sëmundjet e gjakut,etj). Për këtë qëllim përdorë disa mënyra ndër të cilat është e njohur pasqyra e gjakut (analizat e gjaku) nëpërmjet të cilës mblidhen shënime mbi gjendjen e gjakut në një qenie.
Hematolgjia meret me studimin fiziologjik, fiziopatologjik si dhe të sëmundjeve të gjakut. Ajo përfshin të gjithat sëmundjet e gjakut, ndryshimet në pasqyrën e gjakut, ndryshime në pasqyrën e palcës së ashtit, ndryshime të gjakut përmes procesit imunologjik, pengesa të gjakut (Diatezat hemarogjike, Hemofili) dhe pakësimi i gjakut (Trombofili). Këto dy sëmundjet e fundit, emërohen edhe me emrin Hemostazologjia.
Hematology, gjithashtu dha Haematology, është dega e biologjisë (fiziologji), patologji, klinike laboratorike, mjekësi të brendshme, dhe pediatri që ka të bëjë me studimin e gjakut, e-formimin e organeve të gjakut, sëmundjet e gjakut. Hematology përfshin studimin e etiologji, diagnozën, trajtimin, prognozë, dhe parandalimin e sëmundjeve të gjakut. Laboratorin e punës që hyn në studimin e gjakut është bërë nga një teknolog mjekësore.
Blood sëmundjeve ndikojnë në prodhimin e gjakut dhe komponenteve të saj, të tilla si qelizat e gjakut, hemoglobinë, gjakun proteina, mekanizmi i mpiksje, etj nor.d@live.com
Shaggy Rogers
Norville "Shaggy" Rogers është një personazh i trilluar në ekskluzivitetin e Scooby-Doo. Ai është një dembel frikacak dhe miku më i mirë për një kohë të gjatë i Scooby-Doo. Ashtu si Scooby-Doo, Shaggy është më shumë i interesuar për të ngrënë sesa për të zgjidhur misteret dhe ka frikë nga fantazmat.
Paraqitja
Shaggy është një mashkull i butë, adoleshent kaukazian; ai është mjaft i lehtë për moshën e tij - edhe Velma Dinkley mund ta marrë atë me duart e saj. Ai duket se ka një qafë shumë të gjatë. Ai gjithashtu ka mustaqe (whiskers) në mjekër, duke formuar disi një mjekërr cjapi. Gjatë kohës së tij si ujk, irisat e tij janë jeshile kaltërosh.
Ai zakonisht mban një këmishë të gjelbër me qafë V, pantallona ngjyrë kafe me zile dhe platforma të zeza, në një këmishë të kuqe me qafë dhe pantallona me ngjyrë blu. Ai ka ndryshuar rrallë veshjen e tij, nga thjesht ndërrimi i ngjyrave të veshjes së tij, me një bluzë dhe pantallona blu, në një ndryshim të plotë të gardërobës kur ishte në rezidencën e Albert Shaggleford, duke veshur një bluzë të bardhë me një shirit të gjelbër të errët dhe mëngë, një këmishë me mëngë të gjata portokalli, me mëngë të gjata, pantallona ngarkese të gjelbërta më të lehta dhe atlete bardh e zi.
Personaliteti
Shaggy dhe Scooby-Doo kanë oreks gati të pangopur, si dhe prirje drejt budallallëkut dhe frikacakut. Për shkak të këtyre ngjashmërive, Shaggy zakonisht e trajton Scooby si një person normal sesa kafshën shtëpiake të tij. Shaggy përdor frazën e tij të kapur "Zoinks!" sa herë që habitet apo frikësohet, gjë që shpesh ndodh. Shumicën e kohës sa herë që ai ka frikë, ai do të preferonte të shpëtonte veten dhe nuk do të ndihmonte të tjerët, por nganjëherë inkurajohet ose nga Scooby Snacks ose nga personale të tij Shaggy Snacks, ose zhgënjimi i Scooby në qëndrimin e tij. Përkundër kësaj, ai herë pas here mburrej me trimërinë e tij dhe gëzonte vëmendjen. Gjatë kohës së tij në rezidencën e xhaxhait të tij Albert, atij iu desh të thërriste në mënyrë jo karakteristike një sasi të madhe guximi dhe trimërie për të ndaluar vazhdimisht përpjekjet e Dr. Phineus Phibes për dominimin global, duke rrezikuar jetën e njerëzve të pafajshëm dhe duke gjetur Dr. Shaggleford të zhdukur, i cili kishte shkuar për t'u fshehur për shkak të rivalit të tij të madh Dr. Phibes.
Megjithëse Shaggy gëzon një larmi ushqimi, ai për pak kohë mbajti një qëndrim si vegjetarian.
Aftësitë
Megjithëse zakonisht konsiderohet frikacak, Shaggy shpesh rezulton i dobishëm në nxjerrjen e "përbindëshave" dhe "fantazmave" që janë zakonisht në zemër të mistereve të bandës, herë pa dashje, dhe ndonjëherë duke vepruar me dëshirë si "karrem i gjallë" për një kurth, një shpërqendrim i domosdoshëm për kapjen e tyre eventuale. Shaggy gjithashtu ka aftësi maskimi dhe ventrilokizmi, si dhe sportiv, gjë që shpesh ndihmon bandën; në episodin Çfarë një natë për një kalorës, Daphne thotë se ai është gjimnastja më e mirë në shkollë, dhe ai gjithashtu ka përmendur që ai vrapoi në pistë. Ai madje është veshur si Daphne dhe Scooby të paktën në një rast (zakonisht për Halloween ose diçka të ngjashme.) Ai madje është i aftë të bëjë përshtypje të caktuara vokale, nga Ghost of Redbeard deri në një tren në një tunel. Ai është gjithashtu në gjendje të fluturojë me një aeroplan, megjithatë ai humbi dhe fluturoi për në Himalajet në vend të Hawaii.
Shaggy gjithashtu ka një oreks të madh, duke qenë në gjendje të hajë në sasi jashtëzakonisht të mëdha në të njëjtën kohë.
Fitnete Tuda
Fitnete Tuda lindi në Strugë ndërsa fëmijërinë e kaloi në Kosovë ku mbaroi dhe shkollën fillore dhe të mesme.Ka mbaruar studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe ne Universitetin e Prishtines. Gjate studimeve ka punuar ne Gazetën Studentore "Bota e Re" Në vitin 1993 si pasojë e situatës së vështirë ekonomike dhe politike, bashkë me familjen ajo kthehet përsëri në vendlindjen e saj ne Strugë, ku bashkë me vëllan e saj Uran Tudën, hapin një prej radiostacioneve të para në gjuhën shqipe "Art Kanal". Për një kohë të gjatë ka punuar si gazetare dhe njëherit edhe e ka udhëhequr së bashku me të vëllan Televizionin e tyre Privat në Strugë "Art Kanal". Gjithashtu për disa vite me radhë ka qenë edhe drejtoreshë e Festivalit mbarëkombëtar të Këngëve dhe Valleve te përpunuara "Kënë Jeho" të Strugës. Këto vitet e fundit ajo është kthyer përsëri të jetojë në Kosovë ku dhe ushtron profesionin e Gazetares pranë Radiotelevizionit të Kosovës në Departamentin e Kulturës.
Lokaliteti parahistorik në Keqekollë
Lokaliteti parahistorik në Keqekollë është një monument i trashëgimisë kulturore në Keqekollë, Prishtinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik".
Tursun Beu
Tursun Beg (Tursun Bey; me gjasë i lindur në mesin e viteve 1420ta në Bursa) ishte burokrat dhe kronikan osman që shkroi një kronikë mbi Mehmetin II.
Jeta dhe veprimtaria
Të dhënat e vetme që njihen mbi jetën Tursun Beut vijnë nga kronika e tij. Ai vinte nga një familje e shquar timariote dhe kishte një timar. Ai punoi në divanin perandorak dhe shoqëroi sulltan Mehmetin II gjatë rrethimit të Kostandinopojës më 1453.
Veprat
Vepra e vetme e njohur e Tursun Beut është Tarih-i Ebülfeth (تاريخ ابو الفتح ; "Historia e Fatihut"). Në gjuhën shqipe është botuar nga shtëpia botuese IDK nën titullin "Kronikat e Tursun Beut".
Dreamgirls
Dreamgirls është një film dramatik amerikan nga Bill Condon të vitit 2006. Është një adoptim të teatrit muzikor të Broadway më emrin të njëjtë të vitit 1981 nga Henry Krieger dhe Tom Eyen. Dreamgirls përmban edhe katër tituj të tjerë të Krieger.
Golden Globe
Jennifer Hudson fitoi në vitin 2006 National Board of Review Award dhe New York Film Critics Circle Award. Te Satellite Awards ishte filmi në kategoritë Filmi më i miri - Comedy/Musical, Regjia më e mira, Aktorja më e mira dytësore (Hudson), dhe Tingulli më i miri i suksesshëm.
Oscar
Dreamgirls u nominuar më 23 janar 2007 në tetë kategoritë për Oscar dhe është kështu filmi më i nominuar i vitit. Megjithëse filmi nuk u nominuar në kategorinë "Filmi më i mirë" dhe nominuar me tre tituj në kategorinë "Kënga më e mira". Nga 8 nominimet i fitoi filmi veç dy Oskara.
Ferid Bala
Ferid Bala (Shkodër, 12 prill 1934 - 1 korrik 2020) ka qenë këngëtar, kompozitor, arsimtar, muzikolog, studiues i muzikës dhe autor i disa teksteve didaktike.
Biografia
U lind në Shkodër, ku ndoqi arsimin fillor dhe atë të mesëm pedagogjik. Më 1947 Prenk Jakova e afroi në korin e pionierëve të qytetit dhe më vonë në atë të Shtëpisë së Kulturës. Po atë nëntor mori pjesë në festivalin e Shtëpive të Kulturës në Tiranë me melodramën Dritë mbi Shqipni të Jakovës, ku kori u vlerësua me "Flamurin i Festivalit".
Më 1953 ishte pjestar i Ansamblit e Rinisë Shqipëtare në Bukuresht, dhe kur u kthye në atdhe u regjistrua si nxënës i vitit të parë për degën e kantos, në liceun artistik "Jordan Misja”, ku studioi për kanto nën kujdesin e pedagogëve më të mire të kohës tenorin Maliq Herri, sopranoja Jorgjia Truja dhe mezzo-sopranon me origjinë bullgare Vasilika Bakerxhieva. Pasi mbaroi maturën në lice, së bashku me kompozitorin Çesk Zadeja dhe tenorin Gaqo Çako, ishin elementët e parë që themeluam "Ansamblin e Këngëve dhe Valleve Popullore Shqipëtare”. Gjatë tre muajve të qëndrimit aty, ishte njëkohësist edhe drejtuesi i korit. Po në atë vit u thirr u tërhoq nga Gaqo Avrazi për t'u bërë pjestar i "Ansamblit të Ushtrisë Popullore”, ku mbaroi dhe shërbimin ushtarak në qershorin e vitit 1960.
U kthye në Shkodër me detyrën e shefit të muzikës pranë klubit të rinisë "Herojtë e Vigutⁱ." Në dhjetor të 1961 u pranua pranë "Konservatorit Shtetëror të Tiranës, '' për studime të larta në degën e kantos ku do të studionte edhe tre vite teori muzikore me pedagog Ramiz Kovaçin dhe Marie Krajën nën kujdesin e së cilës do të përgatiste dhe mbronte edhe diplomën. Pasi mbaroi studimet e larta, u emerua solist në Teatrit të Operas dhe Baletit,' por nuk qëndroi gjatë sepse u transferua përsëri në Shkodër për arsye të luftës së klasave. Në Shkodër u emerua përsëri si shef i muzikës në klubin e rinisë "Herojt e Vigut”. Ideoi dhe drejtoi “Konkursin e Muzikës”, një spektakël me muzikë të lehtë dhe popullore, pjesë estrade me tematikën e rinisë, ku boshti kryesor ishte konkursi muzikor, drejtuesi dhe udhëheqësi artistik ishte po ai. Pjesmarrës të konkurseve ishin amator instrumentistë, aktor e solistë nga të gjithë Shqipëria.