cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorilla Zoe
Ai ka zëvendësuar Young Jeezy-n si anëtar i grupit Boyz N Da Hood.
Canyon County
Canyon County është një nga  qarqet në shtetin federal Idaho të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
309 p.e.s.
Mbi vitin 309 p.e.s..
Kantoni Saint-Malo-de-la-Lande
Kantoni Saint-Malo-de-la-Lande (frëngjisht: Canton de Saint-Malo-de-la-Lande) është një kanton në departamentin Manche, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Malo-de-la-Lande. Ka sipërfaqe 98.86km2 dhe popullsi 10487 banorë.
Medalja "Medalje e artë"
"Medalja e Artë" u jepet nxënësve të shkollave të mesme të arsimit të përgjithshëm dhe profesional, studentëve të Universitetit dhe të institucioneve të tjera të larta arsimore, që mbarojnë shkollën me përfundime të shkëlqyera në mësime e me sjellje shembullore dhe që kanë zhvilluar veprimtari të dalluar në organizatën e rinisë e në punët e tjera shoqërore.
"Medalja e Artë" dhe certifikata përkatëse jepet në emër të Presidiumit të Kuvendit Popullor nga Ministria që ka në vartësi shkollën.
Ekan Gjinaj
Ekan Gjinaj është Aktorë, Regjizor dhe Producent Shqiptar. Ai është i njohur për rolin e tij në filmat Elvis Walks Home
Biografia
Ekan Gjinaj lindi më 13 janar të vitit 1988,zbuloi pasionin e tij për aktrim në moshë të re, pasioni i tij per aktrimin nuk u shua kurr.Ekani u be pjesë e shumë audicioneve te huaja falë platformës së internetit ku fitoi shumicën e roleve te tij si figurant apo role kryesore.Sot Ekani gjendet ne filmat e hollywoodian si dhe ato shqiptar.
Ai ishte prodhuesi i asociuar i prodhimit ndërkombëtarisht të suksesshëm të kinemasë shqiptare ku në Festivalin e Filmit të Cannes fitoi Cmimin Best Actor
Referimet
wikiwand.com GazetaExpress filmweb.pl
Groshi
"Groshi" ‎ (përmbajtja ishte: 'monedhë argjendi e prëdorur gjatë mesjetës në Shqipëri
Camas County
Camas County është një nga  qarqet në shtetin federal Idaho të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Groshi
Historia
Për here te pare perdoret ne Vendedig.
Hito Çako
Hito Çako (Progonat, 3 mars 1923 - Linzë, 5 dhjetor 1975) ishte një ushtarak e politikan komunist shqiptar.
Jetëshkrimi
U lind në Progonat të Kurveleshit, arsimin e mesëm e përfundoi në Sarandë. Gjatë kësaj kohe punonte si shegert në Sarandë. Mori pjesë aktive në lëvizjen nacionalçlirimtare. Me 28 maj 1944 iu dha jepet e komisarit të Brigadës së 5-të. U shqua veçanërisht në luftimet për çlirimin e Lurës, marrjen e kalasë së Prizrenit dhe çlirimin e qytetit të Prizrenit. Më 9 maj 1945, Hito Çako u emërua komandant i Divizionit të Parë, detyrë të cilën e krey deri më 15 gusht 1945.
Duke qenë në detyrat më të larta në krye të ushtrisë, gjenerali Hito Çako mbaroi tri akademi ushtarake, përkatësisht atë “Frunze” në Moskë (1950-1954), akademinë “Voroshillov” po në Moskë (të cilën e nisi pas tri vitesh punë), e më vonë Akademinë Detare në Leningrad. Të tri këto akademi i mbaroi me rezultate të shkëlqyera.
Në gusht 1960 arrestohet kundëradmirali Teme Sejko, komandanti i Flotës Luftarake Detare të Shqipërisë, për "tradhëti ndaj Atdheut”, dhe “agjent i shërbimeve sekrete sovjetike dhe amerikane, e Asfalisë greke”. Enver Hoxha, emëron si dorë të fortë e më të besuarin në krye të FLD, kundëradmiralin Hito Çako. Emërimi në këtë detyrë të rëndësishme i Hito Çakos, që ishte edhe anëtar i Komitetit Qendror të PPSH, e që nuk ishte me profesion detar, më tepër kishte ardhur për funksion politik, për të menaxhuar këtë situatë kritike që po kalonin marrëdhëniet Shqipëri-[[Bashkimi Sovjetik, reflektuar me incidente e situata të paparashikuara në FLD, e në veçanti në bazën e Pashalimanit. Në shtator 1961, pas tre vjetësh në detyrë, me vendim të Këshillit të Ministrave, largohet nga kreu i Flotës Luftarake Detare gjeneral Hito Çako, e në vend të tij emërohet kundëradmirali Abdi Mati, një nga specialistët më të mirë të marinës luftarake, deri në atë kohë zëvendës i Hito Çakos.
Me datë 15 janar 1962 me vendim të Presidiumit të Kuvendit Popullor i jepet grada e gjeneralit.
I jepet titulli "Hero i Popullit".
Në Pleniumi i 5-të të Komitetit Qendror të Partisë Punës së Shqipërisë (25 korrik 1974-26 korrik 1974), u dënua veprimtaria “armiqësore” e Beqir Ballukut, ministër i Mbrojtjes dhe anëtar i Byrosë Politike. Beqir Balluku u përjashtua nga Komiteti Qendror (KQ) dhe partia, duke u shkarkuar njëkohësisht nga të gjitha funksionet shtetërore.
Më 10 tetor 1974, në mbledhjen e Byrosë Politike të KQPPSH, dënohet veprimtaria “armiqësore” e Beqir Ballukut dhe bashkëpunëtorëve të tij, gjeneralëve të njohur të ushtrisë shqiptare si Petrit Dume dhe Hito Çako, duke i “zhveshur” nga funksionet partiake e shtetërore. Grupi i gjeneralë u akuzua për veprimtari anti-parti, për hartimin e "Tezave të zeza" dhe "Teorisë së rrëshqitjes.
Në Pleniumin e 6-të të KQPPSH (16 dhjetor 1974-17 dhjetor 1974), Beqir Balluku, Hito Çako, Petrit Dume e Rahman Përllaku, të cilësuar “armiq të partisë dhe të popullit”, vihen në pranga (ndalimi u krye mbasditen e datës 16 dhjetor 1974) brenda në sallën e Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë. Hito Çako iu drejtua në Plenum, Enver Hoxhës: “Nuk jam aspak revizionist, por një komunist i vendosur deri në fund të jetës sime. Revizionistët shiko se mund t’i kesh aty pranë vetes dhe duhet t’i përcaktosh!“. Në pushimin mes 2 seancave të Pleniumit, Veli Llakaj (më vonë do të kryente detyrën e shefit të Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Popullore) tentoi ta ftojë për një kafe Hito Çakon. Hito Çako iu përgjigj: “Të lutem, largohu, shiko punën tënde, nuk po e merr vesh se ne po shkojmë si qeni në vreshtë dhe po e mbyllim me mut!…“
Më 18 korrik 2000, pas interesimit të familjarëve, gjenden e nxirren nga një varr i përbashkët sekret në Vranisht të Vlorës eshtrat e tre gjeneralëve të pushkatuar.
Dekoratat
Me aktakuzën me datë 15 tetor 1975, në bashkëlidhje me dënimin me vdekje dhe konfiskimin e pasurisë, iu hoqën titujt e nderit dhe dekoratat.
Gjyqi Special, 1945
Gjyqi Special për Kriminelët e Luftës dhe Armiqtë e Popullit i njohur ndryshe si Gjyqi Special ishte një gjykatë komuniste që veproi në pranverën e 1945 (1 mars - 1 prill).
Termi juridik
Në një artikull shkencor, politologu dhe studjuesi i historisë Çelo Hoxha përsiatet mbi dyzimin që përçon termi i zgjedhur. Nga shqyrtimi i dokumenteve i bërë nga studjuesi, duket që vetë anëtarët e gjyqit (ose gjykatës) kanë qenë konfuz nga fakti që KANÇ-i urdhëroi krijimin e një Gjyqi dhe jo një Gjykate."Në kokën e procesverbalit të Gjyqit është shkruar: “Qeveria Demokratike e Shqipërisë/ Gjyqi Special për krijimin e kriminelëve kryesor të luftës dhe armiqve të popullit, Tiranë.” Kurse kokën e vendimit të gjyqit, shkruhet: “Qeveria Demokratike e Shqipërisë/ Gjykata Speciale e Tiranës.”"Një dallim tjetër i rëndësishëm mes këtyre dy koncepteve është: Gjykata nënkupton një institucion drejtësie, gjyqi nënkupton kryesisht një proces ndëshkimi. Gjë e matshme në nivel përdorimi nga udhëheqja për një tjetër rast: “Tele Baçin duhet ta arrestoni, ti bëni gjyq dhe ta pushkatoni.”
Rrethanat historike
Në nëntorin e 1944 partizanët komunistë morën pushtetin dhe menjëherë nisën arrestimet dhe pushkatimet e figurave publike që perceptoheshin sikur kishin bashkëpunuar me pushtuesin ose që nuk kishin ndihmuar Lëvizjen Antifashiste Nacional-Çlirimtare. Gazeta "Bashkimi", organi i shtypit i Frontit Demokratik i Shqipërisë, në janar të 1945 hapej me editorial “Trathëtorët” me ton nxitës dhe gjuhë të ashpër kundrejt "tradhëtarëve" dhe "armiqve të popullit".
Gjyqi Special u çua në këmbë nga regjimi komunist i porsaardhur në fuqi kundrejt të etiketuarve "armiqtë e popullit" dhe "kriminelët e luftës". U themelua në bazë të vendimit të marrë nga Këshilli Antifashist Nacional-Çlirimtar më 15 dhjetor 1944, u formua me vendimin nr. 2 të Këshillit të Ministrave. Si në pjesën tjetër tjetër të Evropës Lindore, spastrimi i të ashtuquajturve "fashistë" dhe "kriminelë lufte" luajti një rol qendror në themelimin dhe ndërtimin e një rendi mbështetur tek modeli sovietik.
Përbërja
Trupi gjykues përbehej nga 9 veta, kryetar i saj u emërua gjeneral lejtnant Koçi Xoxe (teneqexhi me 5 klasë shkollë), dhe anëtarë: kol. Hysni Kapo, nënkol. Beqir Balluku, kap. i Parë Hajdar Aranitasi, partizan Gaqo Boboshtica, dr. Medar Shtylla; Faik Shehu, anëtar i Këshillit Nacionalçlirimtar; Halim Budo, gjykatës, sekretar i përgjithshëm i ministrisë së Drejtësisë; Gaqo Floqi, gjykatës. Prokuror i Gjyqit ishte Bedri Spahiu, gjeneralmajor. Më 10 mars 1945, u emëruan si ndihmësgjyqtarë të Gjyqit Special për kriminelët e luftës edhe Bilbil Klosi, major Gjon Banushi dhe major Haki Toska.
Sipas vetë Spahiut, Enver Hoxha ishte udhëheqësi, gjykatësi dhe prokurori.
Të dënuarit
Të dënuarit qenë:
Rhynchocephalia
Lloje gjallesash te cilat klasifikohen si zvarranike.Jane nje lloj i vjeter gjallesash te cilat jetojne dhe sot e kesaj dite.
Young Jeezy
Jay Jenkins (i lindur më 28 shtator 1997) i njohur si Young Jeezy është një reper amerikan dhe anëtar i hip hop grupit Untied Streets Dopeboyz of America(USDA), dhe anëtar formues i grupit Boyz n da Hood. Ka filluar karrieren në 2001 si i pavarur, pastaj i është bashkangjitur grupit Boyz n da Hood në vitin 2005. Kënga e tij me Akon-in Soul Survivor ka qenë hit në Shtetet e Bashkuara.
308 p.e.s.
Mbi vitin 308 p.e.s..
Friedhelm Funkel
Friedhelm Funkel (10 dhjetor 1953) ish-futbollist dhe trener gjerman.
Që nga viti 2009 është trener i skuadrës gjermane Hertha BSC Berlin.
Butte County (Idaho)
Butte County është një nga  qarqet në shtetin federal Idaho të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
La Molsosa
La Molsosa është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Solsonès, të provincës Lleida, në Katalonia. La Molsosa ka 128 banorë (2007), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 26.9 km2.
Lidhje të jashtme
La Molsosa
Galvanometri
Galvanometri  është një lloj i ampermetrit: një instrument që tregon praninë e rrymës elektrike. Ai është një aktuator analog elektromekanik që prodhon një devijim prodhues të disa tipeve të treguesit në përgjigjje të rrymës elektrike nëpërmjet spirales së vet në fushë magnetike.
Galvanometrat ishin instrumentet e para që u përdoren për të treguar praninë e rrymës elektrike dhe matjen e saj. Galvanometrat sensitiv u përdoren për të detektuar sinjale nga kabllot e gjata të nëndetësve, dhe për të zbuluar aktivitetin elektrik të zemrës dhe trurit.
Disa galvanometra përodrin një tregues të fortë në një shkallë për të treguar matjet; disa tipa të tjerë shumë sensitivë përdorin një pasqyrë miniature dhe një rreze drite për të treguar përforcimin mekanik të sinjaleve me nivel të ulët.
Funksionimi
Përdorimi më i zakonshëm është si një instrument matës analog, shpesh i quajtur ampermetër. Është përdorur për të matur rrymën direkte (rrjedhjen e ngarkesës elektrike) nëpër një qark elektrik. Forma D’Arsonval/Weston e cila përdoret sot është e konstruktuar me një spirale të vogël boshtore të kabllos në një fushë të një magneti permanent. Spiralja është e kapur me një tregues të hollë që përshkon një shkallë të kalibruar.
Tipet
Ekzistojnë disa tipe të galvanometrave; ndër to janë: Sot, tipi kryesor i galvanometrit që përdoret akoma është mekanizmi i spirales lëvizëse D’Arsonval/Weston, që është përdorur në metra analoge tradicionale.
Artit
Artrit (nga greqishtja arthro-, +-Itis, inflamacionete perbashketa; shumësi: arthritides) është një formë e çrregullimit të përbashkët që përfshin inflamacion e një ose më shumë nyjeve. Ka mbi 100 forma të ndryshme të artritit.Forma më e zakonshme, osteoarthritis (sëmundje degjenerative të përbashkët), është një rezultat i traumave të përbashkëta te infeksionit ose të moshës. Format tjera janë artrit artrit reumatoid, artrit psoriatic, dhe sëmundjet autoimune të lidhura. Septike artrit është shkaktuar nga infeksioni i përbashkët. Ankesa më e madhe nga individë të cilët kanë artrit është dhimbje të përbashkëta. Dhimbja shpesh është një konstante dhe mund të lokalizuar të prekur përbashkët.Dhimbje nga artriti është për shkak të inflamacion që ndodh rreth dëmtimit të përbashkët, të përbashkët nga sëmundje, e përditshme konsum të shtameve, muskujve të përbashkëta të shkaktuara nga lëvizjet e dhunshme kundër nyjeve të dhimbshme ashpër dhe lodhje.
Jup Kastrati
Jup Kastrati (Shkodër, 15 prill 1924 - 22 shtator 2003) ka qenë studjues dhe akademik shqiptar.
Biografia
U lind në Shkodër, me 15 prill 1924. Shkollën fillore pesëklasëshe (1930 - 1935), gjimnaz klasik (1936 - 1940) dhe licé real (1941 - 1944), i ka bërë në qytetin e lindjes. Pak kohë (gusht - nëntor 1942) ka qenë edhe në Liceo scientifico “Galileo Ferraris”, konviktin “Umberto I”, në Torino. U kthye shpejt në Shqipëri.
Prej bindjeve antifashist, autoritetet përgjatë pushtimit italian e internuan në kamp përqëndrimi, Comando Z, në Kodrat e Tepes, Shkodër, në burgun e Prizrenit (korrik - shtator 1943).
Pas çlirimit ka kryer studimet e larta në fakultetin e filologjisë në Universitetin Shtetëror të Tiranës. Tema e tij e diplomës titullohet: "Kontribute për studiumin e Ndre Mjedes" më 1958. U bë Doktor i Shkencave Filologjike më 1982 me dizertacionin "Historia e gramatologjisë shqiptare" (1935-1944) me 1500 faqe daktilografike. Më 1987 i është akorduar titulli Profesor.
Jup Kastrati ka shërbyer në arsim 47 vjet (1946-1993) nga të cilat 37 vjet në shkollën e lartë. Është një nga themeluesit e Institutit të Lartë Pedagogjik të Shkodrës, më 2 shtator 1957, dhe ka punuar shumë për themelimin e Universitetit të Shkodrës. Është dekoruar me urdhrat "Mësues i Popullit" si dhe "Mjeshtër i Madh i Punës". Ka qenë shef i Katedrës së gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës më 1973-1990.
Jup Kastrati ka mbajtur ligjerata shkencore në universitetet e Tiranës, Prishtinës, Shkupit, Tetovës, Kalabrisë, Napolit, Salernos, Peruxhias, Nju Jorkut, etj. Është autor i shumë librave. Brenda viteve 1956-1999 ka botuar 35 libra Titujt shkencore perfshijne: Docent, Doktor i Shkencave, Profesor
Fantashkenca
parapamje|250px|Romane, revista, filma, TV dhe lojëra vizuale të [[zhanrit science fiction.]] parapamje|Cover of Imagination, September 1952 Science fantasy (shqip: Fanta-shkenca) është një zhanër hibrid letrar që bashkon science fiction dhe fantazinë. Një nga filmat më të njohur atë këtij zhanri është Star Trek.
Science fiction [] (edhe: Science Fiction, Sciencefiction apo Science-Fiction; shk. Sci-Fi, SciFi [] apo SF; sqt. Shkenca fiktive, Sajëns fikshën.) është një zhanër trillimesh spekulative që zakonisht merret me koncepte imagjinare dhe futuristike, si shkenca dhe teknologjia e avancuar, eksplorimin e hapësirës, udhëtimin në kohë, universet paralele dhe jetën jashtëtokësore .Është quajtur " letërsia e ideve ", dhe shpeshherë eksploron pasojat e mundshme të inovacioneve shkencore, sociale dhe teknologjike. =
Vinkovci
Vinkovci është qytet në Kroaci.
Ekonomia
thumb|left|250px|Qendër e komunikacionit hekurudhor
Antifashizmi
parapamje|right|260px|[[Rezistenca hollandeze anëtarë me trupat e SHBA 101st Airborne në Eindhoven, shtator 1944]] 'Anti-fashizmi' është e kundërta e ideologjisë fashiste,këta janë grupe dhe individë, të këtilla si ajo e  lëvizja e rezistencës gjatë Luftës së Dytë Botërorere  dhe madje edhe më përpara, në fund të 1920, si në rastin e TIGR, rezistonin dhunshme Italianization fashiste në ish-austro-hungareze territoret e dhëna tek Itali në këmbim të bashkuar Madh Britania në Lufta e Parë Botërore.
Kantoni Pierre-Buffière
Kantoni Pierre-Buffière (frëngjisht: Canton de Pierre-Buffière) është një kanton në departamentin Haute-Vienne, rajonin Limousin në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Pierre-Buffière. Ka sipërfaqe 194.36km2 dhe popullsi 7987 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Pierre-Buffière aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Parku Kombëtar i Butrintit
thumb|right|250px|Parku kombëtar i Butrintit Butrinti, ashtu si shumë qendra të tjera të rëndësishme arkeologjike në Shqipëri, u shpall Monument Kulture, që në vitin 1948 me një Akt të Parë rregullues për Monumentet e Kulturës. Në vitin 1981, zona e pyllëzuar përreth Butrintit u shpall gjithashtu Monument Kulture sipas ligjeve ekzistuese, për mbrojtjen e zonave arkeologjike me rëndësi mjedisore. Në rrafshin ndërkombëtar, rëndësia e qytetit antik u njoh dhe u konfirmua si e tillë në vitin 1992, kur ai u përfshi në Listën e pasurive Botërore të UNESCO-s. Kjo u bë nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore, duke iu referuar Konventës së vitit 1972, "Për mbrojtjen e Trashëgimisë Botërore Kulturore dhe Natyrore". Parku Kombëtar i Butrintit u krijua nga Ministria e Kulturës, duke përfshirë një sipërfaqe toke shtetërore prej 29 km/katrorë. Kufijtë e këtij Parku, shtrihen në daljen e fshatrave përreth tij, si Ksamili, Vrina, Shëndëllia dhe Xarra. Krijimi i Parkut Kombëtar u bë një domosdoshmëri, sipas specialistëve, për ruajtjen e vendndodhjes dhe atmosferës unikale të Butrintit, për ruajtjen e të dhënave arkeologjike të disa qendrave dhe monumenteve të zbuluara në këtë vatër të qytetërimit antik, si dhe për një menaxhim më efektiv, duke reflektuar edhe rekomandimet e UNESCO-s të vitit 1997. Në këtë kuadër u krijua edhe Zyra e Administrimit dhe Koordinimit të Butrintit, e cila luan një rol determinant për menaxhimin dhe ruajtjen e vlerave të Parkut, politikat që aplikohen dhe kontrollohen nga Ministria e Kulturës, si dhe për parandalimin e të gjitha dëmtimeve dhe zhvillimet e pakontrolluara në këtë zonë. Brenda Parkut ndodhen 10 zona të shquara arkeologjike që lidhen me historinë e Butrintit. Disa prej tyre janë zona brenda mureve të Butrintit, ajo jashtë mureve, Diapori, Fortesa - kalaja e Ali Pashë Tepelenës, Kalivoi, Shën Dëllia, Shën Dhimitri, Xarra, Ana e Kanalit të Vivarit etj. Specialistë të arkeologjisë kanë theksuar se "Butrinti është një thesar i jashtëzakonshëm për Shqipërinë" dhe se "çelësi është zhvillimi i ekuilibruar dhe turizmi i padëmshëm".
307 p.e.s.
Mbi vitin 307 p.e.s..
Qeveria e Pajtimit Kombëtar
thumb|Bashkim Fino, Kryeministri i Qeverisë së Pajtimit Kombëtar|150px Qeveria e Pajtimit Kombëtar ishte qeveria që drejtoi Shqipërinë gjatë periudhës 9 Mars 1997-29 qershor 1997. Ajo u krijua si pasojë e ngjarjeve të vitit 1997, të nxitura nga falimentimi i skemave piramidale. Kjo qeveri erdhi 1 javë pas dorëheqjes së qeverisë së Aleksandër Meksit, më 2 Mars 1997. Kjo qeveri u krijua falë vullnetit politik të partive kryesore të vendit dhe ndërhyrjes ndërkombëtare. Në datat 6 dhe 9 Mars 1997, në kulmin e trazirave në vend, forcat politike nënshkruan marrëveshjen për krijimin e qeverisë së re, me pjesëmarrje të gjerë politike. Kryetar i saj u zgjodh socialisti Bashkim Fino, kryetar i Bashkisë Gjirokastër. Qeveria e re u votua më 11 Mars 1997 nga parlamenti dhe u dekretua nga Presidenti i Republikës, Sali Berisha më 12 Mars. Fino shpalli si program të qeverisë 4 pika kryesore: stabilizimin e rendit publik dhe vendosjen e qetësisë, stabilizim të situatës ekonomike dhe të furnizimit të popullit, zotërimin e gjendjes financiare dhe përgatitjen e zgjedhjeve të lira.
Ngërçi qeveritar i kimizmit të kësaj qeverie, parashikonte ndarjen në ushtrimin e kompetencës së detyrës, midis ministrit dhe sekretarit të shtetit. Kjo ishte pjesë e marrëveshjes së 9 marsit. Vlente për Ministrinë e Brendshme, Ministrinë e Mbrojtjes dhe Ministrinë e Punëve të Jashtme. Në këto ministri, firma e ministrit nuk vlente pa kundërfirmën e sekretarit të shtetit. Me vendimin nr.171, datë 19.4.1997 “Për funksionet e sekretarëve të shtetit në qeverinë e pajtimit kombëtar”, Këshilli i Ministrave vendosi që sekretarët e shtetit do ushtronin funksione koordinuese dhe drejtuese të politikës në ministritë përkatëse, drejtonin veprimtarinë e përditshme të sektorëve të veçantë të ministrisë, etj. Kjo formë punë bënte të detyrueshëm kompromisin midis dy forcave kryesore politike nga njëra anë dhe nga ana tjetër rriste mundësinë e mosqeverisjes së shkaktuar nga moskoordinimi përkatëse.
Abdi Mati
Kundëradmirali Abdi Mati ishte një ushtarak shqiptar dhe një nga specialistët më të mirë të Flotës Luftarake Detare (FLD). Abdi Mati kishte një arsim të plotë e kualifikim të shumanshëm në këtë fushë, pasi kishte mbaruar shkollën e mesme ushtarake në vitin 1936 në Romë, më pas futet e përfundon me rezultate shumë të mira Akademinë Mbretërore të Flotës në Livorno të Italisë, shërben për disa kohë në kryqëzorin italian “Cadorna” 1941-1943 me detyre shturman, në mars të vitin 1943 kthehet në Shqipëri, ku lufton deri në çlirim të atdheut me armë në dorë kundër fashizmit e nazizmit. 22 shkurt 1943 - 31 gusht 1943 partizan në Çetën e Pezës, gusht 1943 - 10 shtator 1943 Komandant i çetës partizane Peqin Darsi të grupit partizan të Pezës, 11 shtator 1943 - 9 tetor 1943 komandan i batalionit të grupit partizan të Pezës, 10 tetor 1943 - 22 gusht 1944 Komandant i batalionit të tretë të brigadës së III-të partizane të UNÇLSH, 22 gusht 1944 - 5 shtator 1944 Komandant i batalionit të katërt të brigadës së XXIV partizane të UNÇLSH, 5 shtator 1944 - 1 janar 1945 oficer operativ i korpoarmatës së parë të UNÇLSH. Që nga 1 janari i vitit 1945 caktohet me urdhër të Komandantit të Përgjithshëm, gjeneral kolonel Enver HOXHA, shef i seksionit të marinës në MINISTRINË E LUFTËS DHE TË MBROJTJES KOMBËTARE me gradën kapiten i parë i marinës. Në 12 shkurt krijon pranë ministrisë së luftës dhe të mbrojtjes kombëtare SEKSIONIN E MARINËS. Në vitin 1957 caktohet kryetar i komisionit për çminimin e kanalit të Korfuzit. Në datë 8 korrik 1959 gradohet kundëradmiral me dekret të Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr.2924. Në nëntor të vitit 1959 përfundon një kurs special (1958-1959) të komandantëve të flotave të Traktatit të Varshavës pranë Akademinë se Lartë të Flotës në  Leningrad Më 4 dhjetor 1959 rimerr detyrën e shefit degës të flotës luftarake detare pranë ministrisë së mbrojtjes. Në periudhën dhjetor 1959-korrik 1961 ndodhin ngjarjet historike midis Flotës Luftarake Detare Shqipëtare dhe flotës luftarake të Bashkimit Sovjetik. korrik - shtator 1960 caktohet komandant i FLD. shtator 1960 - shtator 196l zevendës komandant i FLD. 4 korik 1961 me vendim të byrosë politike të KQ të PPSH kundëradmiral Abdi MATI ka detyrën e zevendës komandantit të FLD dhe i caktohet detyra speciale e komandantit të brigadës së nëndetseve. Sërisht në shtator 1961 kunderadmiral Abdi MATI është në detyrën e komandantit të Flotës Luftarake Detare të Shqipërisë deri në gusht të vitin 1975 kur lirohet nga detyra. “Kunderadmiral Abdi Mati ishte dhe mbetet njeriu i aftë, i përkushtuar që bëri e la shumë për Flotën Luftarake Detare”, - kujton mes të tjerave ushtaraku i FLD, Myfit Qorduka. U nda nga jeta më 4 shtator 1992.
David Baszucki
David Baszucki i lindur më 20 janar 1963 i njohur gjithashtu nga ndërtuesi i tij i emrit të përdoruesit Roblox, është një sipërmarrës, inxhinier dhe zhvillues softuerësh amerikan me origjinë kanadeze. Ai njihet më së miri si bashkëthemeluesi (së bashku me Erik Cassel) dhe CEO i Roblox Corporation. Ai më parë ishte bashkëthemelues dhe shërbeu si CEO i Knowledge Revolution, i cili u ble nga MSC Software në dhjetor 1998.
Jeta dhe edukimi
Baszucki ka lindur më 20 janar 1963, në Kanada. Ai u rrit në Eden Prairie, Minesota. Si fëmijë, ai ishte i interesuar për biçikletat, karts dhe fantashkencë. Ai ndoqi shkollën e mesme Eden Prairie në Eden Prairie, Minesota, ku ishte kapiteni i ekipit të kuizit televiziv të shkollës së mesme. Më vonë ai vazhdoi të drejtonte emisionin e tij radiofonik për KSCO Radio Santa Cruz nga shkurti deri në korrik 2003. Baszucki studioi inxhinieri dhe shkenca kompjuterike në Universitetin Stanford. Ndërsa ishte atje, ai bëri një praktikë verore në General Motors ku punoi në një laborator të fokusuar në kontrollin e motorëve të makinave me softuer. Ai u diplomua në vitin 1985 si studiues i General Motors në inxhinieri elektrike.
Knowledge Revolution
Në dhjetor 1998, Knowledge Revolution u ble nga MSC Software, një kompani softuerësh simulimi me bazë në Newport Beach, Kaliforni, për 20 milionë dollarë. Baszucki u emërua nënkryetar dhe menaxher i përgjithshëm i MSC Software nga viti 2000 deri në 2002, por ai u largua për të themeluar Baszucki & Associates, një firmë investimi engjëll. Baszucki drejtoi Baszucki & Associates nga 2003 deri në 2004. Ndërsa ishte investitor, ai siguroi fonde fillestare për Friendster, një shërbim i rrjeteve sociale.
Roblox
Baszucki zotëron afërsisht 13% të aksioneve në Roblox Corporation, kompania që zotëron Roblox, një aksion që vlerësohet të jetë afërsisht 470 milionë dollarë që nga viti 2020. Ai tha se do të dhuronte çdo kompensim të ardhshëm që fiton nga listimi i Roblox në bursën e Nju Jorkut. për qëllime filantropike. Në dhjetor 2021, një hetim i New York Times pretendoi se ai dhe të afërmit e tij përdorën një lehtësim tatimor të destinuar për investitorët e bizneseve të vogla në mënyrë që të shmangnin ligjërisht dhjetëra miliona dollarë në taksat mbi fitimet kapitale. Sipas Business Insider, Baszucki ishte CEO i shtatë më i paguar në vitin 2021, duke fituar 232.8 milionë dollarë.
Aktivitete tjera
Në mars 2021, pas listimit të Roblox në Bursën e Nju Jorkut, Baszucki dhe gruaja e tij krijuan Baszucki Group, një organizatë filantropike, dhe filluan Fondin e Kërkimit të Trurit Baszucki për të ofruar grante për programet kërkimore bipolare. Në dhjetor 2021, Universiteti i Kalifornisë, San Francisko nisi Iniciativën për Terapinë e Limfomës Baszucki, me 6 milionë dollarë donacione nga Baszucki gjatë pesë viteve, për të rritur efektivitetin dhe disponueshmërinë e terapisë së qelizave T të receptorit të antigjenit kimerik për pacientët me limfomë. Në shtator 2022, Baszucki, bashkëthemeluesi i Google, Sergey Brin, dhe kryetari i Keystone Capital, Kent Dauten, dhuruan së bashku 150 milionë dollarë për kërkimin dhe trajtimin e çrregullimit bipolar.
Jeta personale
Baszucki jeton në zonën e Gjirit të San Franciskos me gruan e tij, romancieren Jan Ellison dhe katër fëmijët e tyre.
306 p.e.s.
Mbi vitin 306 p.e.s..
Boundary County
Boundary County është një nga  qarqet në shtetin federal Idaho të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Emocioni
thumb
Emocioni (lat. ex - jashtë ; motio - lëvizje ; emocion - nxitje) është një shtytje nervore që shkakton një organizëm të veprojë. Konsiderohet si një gjëndje mendore e fuqishme dhe e pandërgjegjshme që shoqërohet shpesh nga ndryshime pse ars e edukimit shendetsor nae ka qit ket pytjekur nuk e kemi mesuar fiziologjike. Emocioni dallohet nga ndjenja, ngaqë emocioni është një gjëndje psiko-fiziologjike që nxit një organizëm të veprojë. Emocionet që ne ndjejmë burojnë nga interpretimi që i bëjmë eksitimit fiziologjik që përjetojmë. Nxitshmërinë fiziologjike ne e lidhim me një emocion të vecantë në varësi të rrethanave që e kanë shkaktuar atë. Emocionet studiohen ndër të tjera nga psikologjia, psikiatria, filozofia, neurologjia, fiziologjia, sociologjia, biologjia dhe nga studimi trunor.
Klasifikimi e emocioneve
Një nga përpjekjet për klasifikimin më të plotë të emocioneve u përshkrua nga Robert Plutchik, më 1980. Plutchik e përshkroi emocionin si një reagim trupor të modeluar, të shkaktuar nga një ngacmues. Me anën e anketave të hollësishme, ai bëri një ndarje në emocionet parësore, bazë dhe në ato dytësore.
Emocionet parësore, bazë janë: zemërimi, frika, gëzimi, pranimi, habija, trishtimi, neveria dhe kundërveprimi.
Megjithatë autorë të tjerë parashtrojnë një nën-ndarje tjetër. Sipas disa autorësh, nga dyzimi i emocioneve parësore rrjedhin emocione të tjera dytësore apo të ndërthurura:
Zhvillimi i emocioneve
A janë të lindura emocionet apo të mësuara? Charles Darwin më1872 në librin Shprehja e emocioneve te njeriu dhe kafsha shprehu mendimin se emocionet e njerëzve dhe të kafshëve janë të ngjashme dhe kanë evoluar për të ndihmuar mbijetesën e tyre. Për shëmbull, qentë skërmitin dhëmbët kur janë agresivë. Edhe njerëzve u duken dhëmbët kur janë të nxehur. Darwin mendonte se shprehja emocionale si skërmitja e dhëmbëve janë modele të lindura sjelljesh. Një nga psikologët e parë që studioi zhvillimin e emocioneve dhe që ndikoi shumë në psikologji, ishte Katherine Bridges. Në vëzhgimin e saj natyror të 62 foshnjeve të spitalit të bebeve dhe të fëmijëve të braktisur të Montrealit, ajo vëzhgoi një eksitim të përgjithshëm gjatë lindjes, me emocione pozitive dhe negative që zhvilloheshin brenda disa muajve. Sipas Bridges, emocionet pozitive zhvillohen më ngadalë dhe kënaqësia e përgjithshme gjatë vitit të dytë të jetës kthehet në afeksion dhe gëzim. Nga ana tjetër Të mësuarit është shumë i rëndësishëm për emocionin dhe ka shume mundësi që një spektër i gjërë emocionesh të jenë të mësuara përmes kushtëzimit. Megjithëse shumë shprehje emocionale duket se janë universale, përgjegjëse për ndryshimet nga kultura në kulturë janë ndryshimet në të mësuar. Një studim i hershëm i Klineberg (1938) dëshmoi se disa prej shprehjeve emocionale të kinezëve ndryshojnë nga ato të kulturëa amerikane. Por, pamvarësisht nga ndryshimet ndër-kulturore, sot pranohet se emocionet janë pjesë përbërëse e përvojave njerëzore.
Teoritë për emocionin
Teoria James-Lange shtjellon se nxitshmëria fiziologjike che sjellja paraprijnë eksperiencën subjektive të emocionit. Trupat tanë reagojnë automatikisht ndaj disa ngacmuesve mjedisorë dhe ne bëhemi të vetdijshëm se këto reagime formojnë një emocion caktuar, të cilin më pas e ndjejmë. William James më 1884 dhe Carl Lange më 1885 duke punuar secili më vete arritën në përfundimin e ngjashëm sipas së cilës sjellja i paraprin emocionit.
Në qoftë se ndërgjegjësimi për një emocion të caktuar është i njëjtë me ndërgjegjsimin për një gjendje fizike të trupit, atëherë mund të thuhet se për një emocion ekzistojnë gjëndje fiziologjike të ndryshme dhe krejt të përcaktuara.
Teoria e eksitim-kognicionit e Schachter-Singer thekson rolin e faktorëve kognitivë mbi emocionet. Kur përjetojmë emocion, para së gjithash, ne jemi të eksituar fiziologjikisht. Më pas kërkojmë një shpjegim mjedisor për eksitimin që kemi. Ne e interpretojmë kognitivisht situatën dhe e emërtojmë eksitimin si emocion përkatës.
Viktori I
Papa Viktori I ( l., Tunizia - v. , ) ishte papa i 14 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më 189 dhe deri më 199. Paraardhës i tij ishte papa Eleuterio, ndërsa pasardhësi papa Zefirini.
305 p.e.s.
Mbi vitin 305 p.e.s..
Bonneville County
Bonneville County është një nga  qarqet në shtetin federal Idaho të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Saint-Sauveur-Lendelin
Kantoni Saint-Sauveur-Lendelin (frëngjisht: Canton de Saint-Sauveur-Lendelin) është një kanton në departamentin Manche, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Sauveur-Lendelin. Ka sipërfaqe 111.04km2 dhe popullsi 6009 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Sauveur-Lendelin aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
27 Qershor
Ngjarje
. Me 27 Qershor 1944 u krye nje masaker e vertete  nga shteti grek kunder popullsise shqiptare te Camerise. Mijera te vrare pa kursyer edhe femijet e porsalindur, mbi 25000 te debuar nga shtepite. 27 Qershori eshte nje Dite Perkujtimi per Camerine e shumevuajtur, kete vit eshte 75 Vjetori i kesaj masakre barbare. 27 Qershori eshte dita e 178 e vititi ne kalendarin gjeorgjian.
Massimo Moratti
Massimo Moratti (lindur më 16 maj 1945) është një manjat italian nafte dhe kryeshefi ekzekutiv (CEO) i Grupit Saras, i krijuar në vitin 1962 nga babai i tij, industrialisti Angelo Moratti; prodhuesi kyresor i Grupit Saras është rafineria Sarroch e vendosur në ishullin e Sardenjës, një nga gjashtë rafineritë më të medha në Europë, me kapacitet 300,000 mijë fuçi në ditë, duke përfaqsuar 15% të rafinerive të përgjithshme në Itali.
Stipe Buljan
Stipe Buljan (lindur më 21 shtator 1983 në Našice) është një futbollist kroat i cili luan me klubin shqiptar KF Laçi në Kategorinë Superiore si mbrojtës. Ai luan në Shqipëri që nga viti 2010 dhe që ajo kohë ka zhvilluar më shumë se 150 ndeshje në të gjitha kompedicionet me klubin, duke shënuar 15 gola në vazhdim.
Kantoni Noyers
Kantoni Noyers (frëngjisht: Canton de Noyers) është një kanton në departamentin Yonne, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Noyers. Ka sipërfaqe 293.99km2 dhe popullsi 3021 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Noyers aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Bjeshkët e Kelmendit
Kelmendi ka pasur bjeshkët e veta ne Bjeshkët e Nëmura, rreth Plavës e Gucisë mbi Deçan, mbi Pejë, mbi Andrijevicë e mbi Beran, Hoti, Gruda, Kastrati, Shkreli, Trijeshi e Koja, për eka dihet, nuk kanë pasur hise por në paste dalë kush për hatriee. Kjo pjesë tjetër e Malësise ka pasur bjeshkët e veta : Hoti ka dalë ne Veleeik, të ndare në hise të ndryshme ngastra), sipas bajraqeve : Brushtulla, Kopita, Gropa e Ahit, Shtjerri, Bjezhgazhi, Lugu i Shakujve, Mala e Pshises etj. Gruda pa pasur Jeshnicen mbi Vermosh, por duke u vrarë me fqinjet i është dashur te shesin Bjeshkën për te paguar gjaqet, kështu që ka mbetur pa bjeshke. Në kohën e sotme, pra, e vetmja njësi Bajraku, Gruda, nuk ka Bjeshke.
Kastrati bjeshkën e vet e ka pasur në Veleeik, te ndare sipas bajraqeve : Drugomir, Fushe e Zezë, Krenashdol e Lqeth. Edhe Shkreli ka pasur bjeshkët e veta mbi Shkrel nga Lindja, nder të tjera, me ze Korrila e Shkrelit, si dhe kah Veleeiku-Vrithin, Rranxat e Vrithit dhe Troshanet e Vrithit, por do pasur parasysh se qëkur i ra Hoti përmes kufirit, kësaj anë iu keput edhe Bjeshka ne Veleeik, kështu që Traboini e Drumja kanë për bjeshke Eemerin, Bukuviqin kah Tebanat e Vuksanas. Për t'u furnizua me ujë kanë pasur Gezojt shpelle 20 m e thelle ku përmes shkallesh te gurta i afroheshin ujit për t'u furnizuar. Edhe Korita dikur ka qenë e Hotit, por ja hoqën dorë. E Hotit ka qenë edhe Smutigorja e vellezerve Gjelae (Gjelajve) përmbi Vermosh, por mbeti pa te, sepse, edhe sot shihen vorret e Hotjaneve ne ato brigje: burra, gra, fëmijë te mbytur, e pra qysh atëherë Hoti nuk ka dalë me ne ato bjeshke. Në baze të kallëzimeve të burrave të moshuar te Shkrelit, paraqitja e bjeshkëve të kësaj pjesë të Malësisë së Madhe, ka qenë :
Gruda deri diku e ka zëvendësuar bjeshkën, që nuk e ka pasur, me freskinë e njomësinë e Lumit Cem që e përshkon përmes Grudën. Shumë shtepi të Grudës janë ulur ne Lug te Cemit e kanë kalur pjesën më të nxehte të verës.
Isaac Asimov
Isaac Asimov 2 janar 1920 - 6 prill 1992) ishte një shkrimtar amerikan dhe profesor i biokimisë në Universitetin e Bostonit. Ai ishte një nga shkrimtarët më të njohur dhe më produktive të letërsisë fantastiko shkencore.
Thenie
[Hamendja]...është dicka që pranohet pa prova apo vërtetim, nuk është e drejtë të flitet për një hamendje nëse është apo jo e vërtetë, sepse nuk ka mënyrë të provohet vërtetësia apo falsiteti i saj (po të ishte e mundur kjo gjë, atëhere s'do të ishte një hamendje). Eshtë mirë që hamendjet të shihen ose si të dobishme, ose si të padobishme, në varësi të faktit nëse deduktimet e nxjerra prej tyre kanë qenë në përputhje me realitetin. ... Nga ana tjetër, duket si e qartë që hamendjet janë dobësia e cdo argumenti, pasi duhen pranuar në besim në filozofinë e shkencës e cila e ka krenari racionalitetin e saj. Meqë duhet të fillojmë diku, na duhen disa hamendje, por të paktën le të mbajmë sa më pak hamendje të jetë e mundur. --- Referuar postulateve shkencore, që i ka quajtur në mënyrë të përgjithshme "hamendje" ---
Adele Adkins
Adele Laurie Blue Adkins (e lindur më 5 Maj 1988) është një këngëtare dhe kantautore angleze. Ajo është një nga artistet më të shitura të muzikës në botë, me shitje mbi 120 milionë disqe. Pasi u diplomua në art nga Shkolla BRIT në 2006, Adele nënshkroi një marrëveshje me XL Recordings. Albumi i saj debutues, "19", u publikua në vitin 2008 dhe krijoi pesë këngët më të mira në Mbretërinë e Bashkuar "Chasing Pavements" dhe "Make You Feel My Love". Albumi u certifikua 8× platinum në Mbretërinë e Bashkuar dhe tre here platinum në SHBA. Adele u nderua me çmimin BRIT për Rising Star si dhe çmimin Grammy për Best New Artist.
Adele publikoi albumin e saj të dytë "21", në 2011. Ai u bë albumi më i shitur në botë i shekullit të 21-të, me shitje mbi 31 milionë kopje. Ai u certifikua 17× platinum në MB (më i larti nga një artist solo i të gjitha kohërave) dhe Diamond në SHBA. Sipas Billboard, "21" është albumi me performancën më të mirë në historinë e listave amerikane, duke kryesuar Billboard 200 për 24 javë (më i gjati për një artiste femër ndonjëherë). Ajo ishte artistja e parë femër në historinë e Billboard Hot 100 që kishte tre këngë të njëkohshme në top dhjetëshen si artiste kryesore, me "Rolling in the Deep", "Someone Like You" dhe "Set Fire to the Rain". të gjitha këto gjithashtu kryesuan grafikun. Albumi mori një rekord prej gjashtë çmimesh Grammy, duke përfshirë Album Of The Year dhe çmimin BRIT për albumin britanik të vitit. Suksesi i 21 i dha Adelës përmendje të shumta në Librin e Rekordeve Guinness.
Në vitin 2012, Adele Adkins publikoi "Skyfall", nje kolone zanore për filmin e James Bond me të njëjtin emër, i cili fitoi çmimin Oscar dhe Golden Globe Award për këngën më të mirë origjinale. Albumi i saj i tretë në studio, "25", u publikua në 2015 dhe u bë albumi më i shitur i vitit dhe theu rekordet e shitjeve të javës së parë në MB dhe SHBA. "25" ishte albumi i saj i dytë që u certifikua Diamond në SHBA dhe fitoi pesë çmime Grammy, duke përfshirë albumin e vitit dhe katër çmime BRIT, duke përfshirë albumin britanik të vitit. Kënga kryesore, "Hello", u bë kënga e parë në SHBA që shiti mbi një milion kopje dixhitale brenda një jave nga publikimi i saj. Albumi i saj i katërt në studio "30", i cilli si kenge kryesore ka "Easy on Me" në krye të listës, u publikua në vitin 2021 dhe u bë albumi më i shitur i vitit në mbarë botën, duke përfshirë SHBA-në dhe Britaninë e Madhe. 30 fitoi çmimin BRIT 2022 për albumin britanik të vitit.
Vlerësimet e Adele përfshijnë pesëmbëdhjetë çmime Grammy dhe dymbëdhjetë BRIT Awards. Në 2011, 2012 dhe 2016, Billboard e shpalli Artisten e Vitit. Në çmimet Ivor Novello 2012 dhe 2016, Adele u emërua Kantautorja e Vitit nga Akademia Britanike e Kantautorëve, Kompozitorëve dhe Autorëve. Në vitin 2012, ajo u rendit në numrin pesë në 100 Gratë më të Mëdha në Muzikë. Revista Time e quajti atë një nga njerëzit më me ndikim në botë në 2012, 2016 dhe 2022. Ajo u emërua MBE( Most Excellent Order of the British Empire) në Nderimet e Ditëlindjes së Mbretëreshës 2013 për shërbimet ndaj muzikës. Turneu i saj i tretë pa rekordet e saj të frekuentimit globalisht, duke përfshirë në MB, Australi dhe SHBA, dhe albumi i saj 21 është renditur në 500 albumet më të mëdha të të gjitha kohërave të Rolling Stone (2020).
Osijeku
Osijeku, (hung.. Еszék/Osziék, gjerm.. Esseg), është qytet në Kroaci.
One Love (album i David Guetta)
One Love është albumi i katërt nga DJ francez, David Guetta.
Gjuha e urrejtjes
Gjuha e urrejtjes përkufizohet nga Fjalori i Kembrixhit si "fjalë publike që shpreh urrejtje ose inkurajon dhunën ndaj një personi ose grupi bazuar në diçka të tillë si raca, feja, seksi ose orientimi seksual". Gjuha e urrejtjes "zakonisht mendohet se përfshin komunikime armiqësie ose përçmimi të një individi ose një grupi për shkak të një karakteristike grupi si raca, ngjyra, origjina kombëtare, seksi, paaftësia, feja ose orientimi seksual". Përkufizimet ligjore të gjuhës së urrejtjes ndryshojnë nga vendi në vend.
Ka pasur shumë debate mbi lirinë e fjalës, gjuhën e urrejtjes dhe legjislacionin për gjuhën e urrejtjes. Ligjet e disa vendeve e përshkruajnë gjuhën e urrejtjes si fjalim, gjeste, sjellje, shkrim ose shfaqje që nxisin dhunë ose veprime paragjykuese kundër një grupi ose individësh në bazë të anëtarësimit të tyre në grup, ose që nënçmojnë ose frikësojnë një grup ose individë në bazën e anëtarësimit të tyre në grup. Ligji mund të identifikojë grupet e mbrojtura bazuar në disa karakteristika. Në disa vende, gjuha e urrejtjes nuk është një term ligjor. Për më tepër, në disa vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, shumica e asaj që bie nën kategorinë e "gjuhës së urrejtjes" është e mbrojtur me kushtetutë. Në vende të tjera, një viktimë e gjuhës së urrejtjes mund të kërkojë kompensim sipas ligjit civil, ligjit penal ose të dyjave.
Gjuha e urrejtjes përgjithësisht pranohet të jetë një nga parakushtet për mizori masive si gjenocidi. Nxitja për gjenocid është një formë ekstreme e gjuhës së urrejtjes dhe është ndjekur penalisht në gjykatat ndërkombëtare si Gjykata Ndërkombëtare Penale për Ruandën.
Teoritë e gjuhës së urrejtjes
Në këtë pjesë, termi "teoritë e gjuhës së urrejtjes" po përdoret si një term ombrellë që përshkruan mënyrat në të cilat mendimtarë të ndryshëm gjatë historisë e kanë përcaktuar gjuhën e urrejtjes dhe kanë ofruar korniza për të kuptuar ndikimin e saj.
Një teori mbi meritat e lirisë së fjalës, dhe rrjedhimisht gjuhës së urrejtjes, është pikëpamja se diskursi publik duhet të shërbejë si një treg i ideve. Kjo perspektivë, që shpesh i atribuohet filozofit të mesit të shekullit të 19-të, John Stuart Mill, pretendon se gjuha e urrejtjes është një pjesë e pashmangshme e rrymës më të gjerë të fjalës së lirë. Brenda kësaj teorie, nuk ekziston asnjë e vërtetë e pjesshme; çdo gjë duhet debatuar për të përcaktuar se çfarë është e vërtetë dhe çfarë është e rreme. Kjo teori privilegjon përparimin e komunitetit mbi dëshirat individuale. Mill shkruan në On Liberty, "Ata [një individ] nuk kanë autoritet për të vendosur çështjen për të gjithë njerëzimin dhe të përjashtojnë çdo person tjetër nga mjetet e gjykimit... Çdo heshtje e diskutimit është një supozim i pagabueshmërisë". Këtu, Mill pohon domosdoshmërinë e gjuhës së urrejtjes si një hap drejt së vërtetës. T'u mohosh të tjerëve aftësinë për të vlerësuar deklaratat sepse dikush beson se ato fjalë janë fyese do të thotë të marrësh një vendim të njëanshëm që në fund të fundit është i dëmshëm për të mirën kolektive. Megjithëse këta mendimtarë besojnë se fjalimi mund dhe duhet të kufizohet në kontekste të caktuara, ata pretendojnë me vendosmëri se të gjitha fjalimet, duke përfshirë gjuhën e urrejtjes, janë pjesë e rritjes dhe zhvillimit të komunitetit.
Duke filluar nga vitet 1940 dhe 50, grupe të ndryshme të të drejtave civile iu përgjigjën mizorive të Luftës së Dytë Botërore duke mbrojtur kufizimet në gjuhën e urrejtjes që synonte grupet në bazë të racës dhe fesë. Këto organizata përdorën shpifjen në grup si një kornizë ligjore për të përshkruar dhunën e gjuhës së urrejtjes dhe për të adresuar dëmin e saj. Në diskutimin e tij për historinë e shpifjes kriminale, studiuesi Jeremy Waldron thotë se këto ligje ndihmuan "për të justifikuar rendin publik, jo vetëm duke parandaluar dhunën, por duke mbështetur kundër sulmit një ndjenjë të përbashkët të elementeve bazë të statusit, dinjitetit dhe reputacionit të çdo personi. si qytetar apo anëtar i shoqërisë në gjendje të mirë”. Një fitore kryesore ligjore për këtë pikëpamje erdhi në vitin 1952 kur ligji për shpifjen në grup u afirmua nga gjykata supreme në Beauharnais kundër Illinois. Megjithatë, qasja e shpifjes në grup humbi terren për shkak të rritjes së mbështetjes për të drejtat individuale brenda lëvizjeve për të drejtat civile gjatë viteve '60. Kritikat e ligjeve për shpifjen në grup nuk kufizohen vetëm tek mbrojtësit e të drejtave individuale. Disa teoricienë ligjorë, si teoricieni i racës kritike, Richard Delgado, mbështesin kufizimet ligjore për gjuhën e urrejtjes, por pretendojnë se shpifja është një kategori shumë e ngushtë për të kundërshtuar plotësisht gjuhën e urrejtjes. Në fund të fundit, Delgado mbron një strategji ligjore që do të krijonte një seksion specifik të ligjit të dëmshpërblimit për t'iu përgjigjur fyerjeve raciste, duke përmendur vështirësinë e marrjes së dëmshpërblimit sipas sistemit ligjor ekzistues.
I cituar shpesh në Luftërat Seksore Feministe të viteve 1970, një kornizë e tretë për konceptimin e gjuhës së urrejtjes pretendon se fjalimi mund të ristrukturojë normat shoqërore në mënyra nënshtrimore të dhunshme. Në këtë model, gjuha e urrejtjes nuk nxit dhunë, por është në vetvete një akt i dhunshëm që ndryshon marrëdhëniet e pushtetit midis folësve dhe hierarkive të grupeve. Kjo degë e mendimit, e quajtur Teoria e të folurit-akteve, është përdorur nga Catharine A. MacKinnon për të argumentuar se pornografia, si të folur, është në thelb e dhunshme ndaj grave, sepse i mbyll ato në heshtje dhe vepron për t'i nënshtruar ato si përmes krijimit dhe konsumimit të tij. Kjo teori është zgjeruar nga Mary Kate McGowan për të përfshirë rolin e autoritetit në fjalët që kryejnë akte. Në thelb, e vërteta bëhet e vërtetë sepse thuhet se është e vërtetë nga një autoritet legjitim. McGowan ofron shembullin e thirrjes së një arbitri për të ilustruar këtë pikë. Nëse një gjyqtar e quan një lojë si të sigurt, loja mund ose nuk mund të jetë e sigurt, por është caktuar si e tillë për shkak të autoritetit të arbitrit. Kjo lidhet me teorinë e të folurit-veprim sepse fjalët janë në gjendje të bëjnë, të prodhojnë kuptim dhe realitet të ri. Në rastin e gjuhës së urrejtjes, ata që në dukje kanë autoritet dhe pushtet janë në gjendje të ndryshojnë në mënyrë të prekshme vendndodhjen sociale ose përvojën e jetës së të tjerëve kur shqiptojnë fjalë poshtëruese ose nënçmuese.
Gjuha e urrejtjes e sanksionuar nga shteti
Disa shtete, duke përfshirë Arabinë Saudite, Iranin, fraksionet Hutu të Ruandës, aktorët në Luftërat Jugosllave dhe Etiopinë janë përshkruar si përhapës të gjuhës zyrtare të urrejtjes ose nxitjes për gjenocid.
Në internet
Më 31 maj 2016, Facebook, Google, Microsoft dhe Twitter ranë dakord së bashku për një kod sjelljeje të Bashkimit Evropian që i detyron ata të shqyrtojnë "[shumicën] e njoftimeve të vlefshme për heqjen e gjuhës së paligjshme të urrejtjes" të postuara në shërbimet e tyre brenda 24 orëve.
Përpara kësaj në 2013, Facebook, me presion nga mbi 100 grupe avokuese, duke përfshirë Everyday Sexism Project, ra dakord të ndryshonte politikat e tyre të gjuhës së urrejtjes pasi të dhënat e publikuara në lidhje me përmbajtjen që promovonin dhunën në familje dhe seksuale ndaj grave çuan në tërheqjen e reklamave me 15 të mëdha. kompanitë.
Kompanitë që kanë politika të gjuhës së urrejtjes përfshijnë Facebook dhe YouTube. Në vitin 2018, një postim që përmbante një pjesë të Deklaratës së Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara që i etiketon amerikanët vendas "egërsira të pamëshirshme indiane" u etiketua me gjuhë urrejtjeje nga Facebook dhe u hoq nga faqja e tij. Në vitin 2019, platforma e ndarjes së videove YouTube demonetoi kanalet, të tilla si prezantuesi i radios amerikane Jesse Lee Peterson, nën politikën e tyre të gjuhës së urrejtjes.