cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kufiri Roche
Përcaktimi i kufirit Roche
Distanca e kufizuar deri ku një satelit mund të afrohet pa u prishur varet nga ngurtësia e satelitit. Në njërin ekstrem, një satelit tërësisht i ngurtë do të ruajë formën e tij deri sa forcat e baticës thyejnë atë copa copa. Në ekstremin tjetër, një satelit shumë fluid (lëngshëm) gradualisht do të deformohet duke u ndikuar nga rritja e forcave të baticës, duke bërë që sateliti të zgjatet, më tej të përzihet me forcën e baticës dhe duke i shkaktuar atij të copëtohet më ngadalë.
Tahir Shtylla
Tahir Shtylla (Korçë, 19 janar 1899 - Romë, 22 qershor 1942) ka qenë diplomat dhe ministër i shtetit shqiptar.
Biografia
U lind më 19 janar 1899 në qytetin e Korçës. Ndoqi studimet në kolegjin e Shën Adrianit në Shën Mitër Koronë, Itali. Më 1925 mbaroi Fakultetin e Jurisprudencës në Universitetin e Romës.
Më 1926 qe sekretar i parë i legatës shqiptare në Bukuresht. Nga ai vit deri më 1929 u caktua sekretar i parë i legatës shqiptare në Beograd. Më 1929 e deri më 1933 qe sekretar i parë i legatës shqiptare në Romë. Nga 1933 u ngrit në gradën e të ngarkuarit me punë, dhe nisi shërbimin në Athinë. Vitin 1933 - 1934 qe i ngarkuar me punë në Sofie. Në vitet 1934 - 1936 qe kryekonsull në Bari dhe më 1937 - 1939 rikthehet në Beograd po si i ngarkuar me punë.
Më 1939 - 1941 qe funksionar i Zyrës së Likuidimit. Më 1941 u ngarkua me portofolin e ministrit fuqiplotë në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Italisë. Më 1941 - 1942 qe ministër sekretar shteti i Tokave të Lirueme.
Ndërroi jetë në Romë më 22 qershor 1942, u varros në Shqipëri.
Zebra Katz
Ojay Morgan i njohur më mirë me emrin e tij të skenës, Zebra Katz, është një rapper amerikan i njohur më së shumti për "2012 Ima Read" të tij të vitit 2012. Ai është pjesë e valës së artistëve të hip hopit që u shfaqën në 2010, të cilët u ndikuan nga elementë të kulturës së topit LGBT afrikano-amerikane; 2 artistë të tjerë në të njëjtën lëvizje përfshijnë Mykki Blanco, dhe Le1f. E vetmja "Ima Read", e cila u ngrit kur stilisti Rick Owens përdori një unazë të përsëritur të këngës për të shfaqur shfaqjen e tij në Paris në javën e modës në Paris, u lirua në Jeffree, në shtypin e Diplos për etiketë rekorde Mad Decent. Videoja e tij u drejtua nga RUBEN XYZ. Ajo është përshkruar nga The Guardian si "goditja e kuqërremës së kryqëzimit" dhe është remixuar gjerësisht nga artistë të ndryshëm si Tricky, Azealia Banks, Gangsta Boo, Grimes dhe Busta Rhymes. .
Panariti (Ksilokastër)
Panarit (greqisht: Παναρίτιον/Panarítion) është fshat në qarkun i Korintit, Greqi.
Apollo 13
Apollo 13 ishte misioni i shtatë në programin e hapësirës Apollo dhe i treti me qëllim të ulej në Hënë. Anija u lëshua ë 11 prill, 1970, më 13:13 CST nga Qendra Hapësinore Kennedy, por ulja në hënë u ndërpre pasi një rezervuar oksigjeni shpërtheu dy ditë më vonë, duke dëmtuar Modulin e Shërbimit (SM) në të cilin varej Moduli i Komandës (CM). Përkundër vështirësive të mëdha të shkaktuara nga energjia e kufizaur, humbja e kabinës së nxehtësisë, mungesa e ujit të pijshëm, mungesa kritike për sistemin e heqjes së dioksidit të karbonit, ekuipazhi u kthyes shëndosh në tokë më 17 prill.
Fluturimi ishte nën udhëheqjen e James A. Lovell me John L. "Jack" Swigert si Pilot i Modulit të komandës dhe Fred W. Haise si Pilot i Modulit Lunar.
Lidhjet e jashtme
Raportet e NASA-s
Roquiague
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Roquiague (Baskisht: Arrokiaga ; Shqip: Rokagu )  është një komunë në departamentin Pirenejtë Atlantikë në Francën jugperëndimore.
Ndodhet në provincën e dikurshme të Sulës.
Fikret Mualla Sajgi
Jeta e hershme
Ai lindi në Kadıköy, Stamboll, por jetoi dhe punoi në Paris, një kohë të gjatë që nga viti 1939 si artist.
Fikret Mualla ishte shumë i dashur nga nëna e tij. Kjo marrëdhënie luajti një rol të rëndësishëm në jetën e tij të mëvonshme. Në moshën 12 vjeç, ai u gjymtua në këmbën e djathtë kur goditi me zor për të imituar xhaxhain e tij Hikmet Topuzer, një futbollist për Fenerbahçe SK. Pas shumë kohësh, ai humbi nënën e tij në një epidemi gripi. Babai i tij u martua me një grua shumë të re, megjithatë Fikret Mualla nuk e pranoi njerkën e tij.
Ozenx-Montestrucq
Ozenx-Montestrucq (Ocitanisht: Ausencs e Montestruc ; Shqip: Asencë-Montestruci ) është një komunë në departamentin Pirenejtë Atlantikë në Francën jugperëndimore.
Lancaster, Pennsylvania
Lancaster, Pennsylvania (City of Lancaster) është një qytet në qarkun Lancaster të shtetit federal Pennsylvania, SHBA. Në Lancaster, Pennsylvania jetojnë 59322 banorë (2010). Qyteti ka një sipërfaqe prej km2 (7.4 sq mi) dhe lartësi mbidetare prej (368 ft).
Asaf Xhaxhuli
Asaf Xhaxhuli, kryekonsull i Shqipërisë në Shkup, në vitet 1933-1936; ambasador në Turqi, në vitet 1938-1939.
Liqeni Acadia
Liqeni Acadia (Acadia Lake) është një liqen në Skocia e Re, Kanada.
Debat parlamentar para një shekulli... : Shqipëria, monarki apo republikë?
Debat parlamentar para një shekulli... : Shqipëria, monarki apo republikë?, shtet musliman apo pa fe zyrtare?, pushtetet dhe raportet midis tyre, drejtësia dhe pavarësia e saj, përgjegjësia para ligjit-në debatin kushtetues të vitit 1922 të baballarëve të kombit libër nga Filip Rrumbullaku (përg.). Botuar në Tiranë nga "Horizonti", në vitin 2008. Faqe 352.
Adil Serdar Saçan
Adil Serdar Saçan (lindi më 21 shtator 1962) është një shef i famshëm i policisë turke që ka mbikëqyrur hetime të shumta të profilit të lartë. Ai mbikëqyr Departamentin e Anti-Kontrabandës dhe Krimit të Organizuar të forcës së policisë në Stamboll (turqisht: Organize Suçlarla Mücadele ve Kaçakçılık Şube Müdürlüğü), të cilën ai e themeloi në vitin 1998.
Shqipëria njëzet vjet pas rënies së komunizmit : reflektime për shtetin dhe demokracinë
Shqipëria njëzet vjet pas rënies së komunizmit : reflektime për shtetin dhe demokracinë libër me autorë kolektivë nga Instituti i Studimeve Ndërkombëtare. Botuar në Tiranë nga ISN, në vitin 2011. Faqe 80.
Adil Serdar Saçan
Ai u arrestua më 23 shtator 2008 pasi dyshohet se ishte anëtar i një bande të paligjshme Ergenekon. Në gusht 2013 ai u dënua me 14 vjet e gjashtë muaj si pjesë e proceseve gjyqësore të Ergenekon.
Karriera
Ai drejtoi 600 hetime, përfshirë vrasjen e Nesim Malki. Ai ka udhëhequr bastisje kundër Sedat Pekerit, Alaattin Cakici, Sedat Şahin, Ayvaz Korkmaz, Kürşat Yılmaz dhe vëllezërve Nur dhe Vedat Ergin.
Hetimi Ergenekon
Në shtator 2008, ai vetë u arrestua me akuzën e të qenurit anëtar. Ai u mor në pyetje nga prokurori Mehmet Ali Pekgüzel për gati dymbëdhjetë orë, duke iu referuar grupit Gjyleniste brenda forcës policore, dhe prishjes së hetimit të Ergenekon në vitin 2001. Ai ndan një qeli me Tuncay Özkan dhe ish të arrestuarin e tij, Sedat Peker.
Gjykata e Dytë Penale e Shkallës së Parë Fatih dënoi Saçan me pesë muaj burg me akuzën e marrjes së dokumenteve konfidenciale të hetimit në posedim të tij.
Më 5 gusht 2013 ai u dënua me 14 vjet e gjashtë muaj si pjesë e proceseve gjyqësore të Ergenekon.
Shqipëria në kuadrin e sfidave globale të sigurisë : konferencë shkencore : Tiranë, 29 prill 2011
Shqipëria në kuadrin e sfidave globale të sigurisë : konferencë shkencore : Tiranë, 29 prill 2011 : kumtesat me autorë kolektivë nga Universiteti "UFO". Botuar në Tiranë nga "UFO Press", në vitin 2011. Faqet e librit 220.
Zaharia Zamifresku
Zaharia Zamifresku, konsull nderi i Shqipërisë në Rumani, në vitet 1921-1929.
Nazli Ecevit
Fatma Nazlı Ecevit (4 Janar 1900 - 14 Gusht 1985) ishte një mësuese e shkollës turke dhe një piktore realiste-impresioniste. Ajo ishte nëna e kryeministrit Bülent Ecevit.
Jeta e hershme
Fatma Nazlı lindi në Stamboll, asokohe kryeqyteti i Perandorisë Osmane, më 4 janar 1900. Babai i saj ishte Emin Sargut, një kolonel,  gjyshi  i babait Salih Pasha, një gjeneral major ( Ottoman Turkish    ) dhe gjyshi i saj i nënës Kirat Pasha, ndihmës i sulltanit osman
Pas diplomimit nga shkolla e Mësuesit Capa për vajzat ( Ottoman Turkish   ) në vitin 1915, Mihri Müşfik, një nga piktorët e para turke femër, e inkurajoi atë të vazhdojë studimin e saj për pikturën. Ajo vazhdoi për të studiuar në Shkollën e Arteve të Bukura për vajza ( Ottoman Turkish   )  midis 1915 dhe 1922, ku ajo u mësua nga Ömer Adil, dhe u bashkua me punëtorinë e Feyhaman Duran. Ndërsa provimet e diplomimit për Shkollën e Arteve të Bukura për Vajza u anuluan për shkak të Luftës së Pavarësisë Turke, ajo mori një certifikatë mësimore.
Vite si mësues
Nazlı ishte punësuar si mësuese pikture në shkollën e mesme të lartë për vajza në Beşiktaş. Më pas ajo e ndoqi babanë e saj në Kastamonu në Anadoll, dhe e ndërpreu karrierën e saj në pikturë për 25 vjet. Ajo fillimisht dha mësim në Kastamonu, dhe më vonë dha mësim në Bolu dhe itzmit.
Ajo u martua në 1924 dhe u transferua në Ankara. Vitin tjetër, ajo lindi një djalë, Bülent, i cili më vonë u bë udhëheqës i partisë politike dhe katër herë kryeministër. Ajo punoi si mësuese pikture në Shkollën e Muzikës së Mësuesve të Ankarasë, pararendës i Konservatorit Shtetëror të Universitetit Hacettepe në Ankara. Për më tepër, ajo dha mësim në Shkollën e Mesme Master Junior në Stamboll. Karriera e saj si mësuese zgjati 19 vjet.
Karriera e pikturës
Ecevit rifilloi pikturën në 1947. Ajo kishte treguar veprat e saj në Ekspozitat Galatasaray gjatë viteve të saj të studentëve dhe vazhdoi ta bënte këtë në ekspozitat në grup pas vitit 1947. Ajo gjithashtu mbajti ekspozita private. Gjatë viteve të saj studentore, ajo pikturoi portrete dhe nudha. Punimet e saj paraqesin një stil realist dhe impresionist : ajo u zhvillua në "Unionin e Arteve të Bukura", nga të cilat ajo ishte anëtare dhe për ca kohë edhe kryetare e saj. Stili i saj ngjason me atë të piktorëve turq të brezit të viteve 1930 si İbrahim Çallı, Şeref Akdik, Ali Karsan dhe Adil Doğançay. Ndjenja e saj për hartimin ishte e fuqishme. Pas vitit 1947, ajo e pikturuar kryesisht peizazhe dhe ende lifes, duke kombinuar ndjeshmërinë butë dhe ngjyra e stilit impresionist në pikturat e peisazhit hartuar nga Salacak, Bosforit në Stamboll dhe Bursa me një vështrim objektiv realist në atmosferë lokale.
Impresionizmi i saj bazohet në një traditë të transmetuar përmes piktorëve ushtarakë në Turqi. Nga viti 1948 deri më 1975, ajo shfaqi veprat e saj pothuajse çdo vit në Ekspozitën Shtetërore të Artit dhe Skulpturës. Punimet e saj janë në vajra, bojëra uji, liri dhe qymyr.
Problemet shëndetësore dhe vdekja
Në qershor 1985, Ecevit u shtrua në spital në Stamboll, ku ajo jetoi, për shkak të problemeve me diabetin dhe traktin urinar. Më vonë, ajo u transferua në Ankara, ku banonte djali i saj Bülent Ecevit. Më 14 gusht 1985, ajo vdiq në moshën 85 vjeç në spitalin e Universitetit Hacettepe, ku po kurohej. Ajo u përshkua në Cemeci Asri Cemetery pas një shërbimi funerali të mbajtur në Xhaminë Hacı Bayram.
Punon
Pikturat e saj përfshijnë:
Një pikturë e naftës me temë "Salacak" u var në ndërtesën e zyrës së kryeministrit në korrik 2003, urdhëruar nga Rexhep Tajip Erdogan pasi ai kishte marrë detyrën në Mars të atij viti.
Dera (film i 2012)
Dera ( Hungaria ) është një film dramatik Hungarez në gjuhën angleze i vitit 2012 me regji nga István Szabó dhe interpretim nga Martina Gedeck dhe Helen Mirren. Ajo bazohet në romanin hungarez me të njëjtin emër lidhur me marrëdhëniet e një romancieri (Gedeck) dhe shërbyeses së saj ekscentrike (Mirren) në fillim të viteve 1970 në Hungari.
Filmi u zgjodh për t’u shfaqur në kompeticionin e konkursit në Festivalin e 34-të Ndërkombëtar të Filmit në Moskë. Ai gjithashtu fitoi çmimin Audienca te Michael Curtiz  në Festivalin Hungarisht të Filmit në Los Angeles në nëntor 2012.
Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands
Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands është një qytet në qarkun ]] të shtetit federal United States Virgin Islands, SHBA. Në Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands jetojnë 18481 banorë (2010). Qyteti ka një lartësi mbidetare prej ( ft).
Shqipëria në tranzicion : rruga e vështirë drejt demokracisë : 1990-2010
Shqipëria në tranzicion : rruga e vështirë drejt demokracisë : 1990-2010 libër me autor Elez Biberaj dhe Zef Simoni (përkth.), Jorgji Qirjako (përkth.). Botuar në Tiranë nga AIIS, në vitin 2011. Botimi i 2-të, i plotësuar me 520 faqe.
Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays
Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays (Egalitarianizmi si një revoltë kundër natyrës dhe ese të tjera) është një libër nga ekonomisti Murray Rothbard i botuar në vitin 1974.
Titulli ilibrit vjen nga eseja kryesore e tij, e cila argumenton se teoria egalitarianiste rezulton gjithnjë në politika kontrolli shtetëror sepse është e ngritur mbi një revoltë ndaj strukturës ontologjike të vet realitetit. Sipas Rothbardit, intelektualët statistë përpiqen të zëvendësojnë atë që ekziston me një imazh romantik dhe të idealizuar të një gjendjeje natyrore primitive, një ideal që nuk mund dhe nuk duhet të arrihet. Implikimet e kësaj pike kyçe përpunohen mbi tematika si ekonomia e tregut, ambientalizmi, feminizmi, politika e jashtme, rishpërndarja e pasurisë dhe të tjera.
Sant Jaume de Frontanyà
Sant Jaume de Frontanyà është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Berguedà, të provincës Barcelona, në Katalonia. Sant Jaume de Frontanyà ka 24 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 21.26 km2.
Lidhje të jashtme
Sant Jaume de Frontanyà
Parada e Krenarisë
Parada e krenarisë ose Parada LGBT është qëndrimi pozitiv kundër diskriminimit dhe dhunës ndaj personave lezbike, homoseksualë, biseksualë dhe transeksualë (LGBT) për të nxitur vetë-afirmimin, dinjitetin, të drejtat e barazisë, rritjen e dukshmërisë së tyre si grup social, festojnë diversitetin seksual dhe variancën gjinore. Krenaria, në krahasim me turpin dhe stigmën sociale, është pikëpamja mbizotëruese që rrit më së shumti lëvizjet e të drejtave LGBT në të gjithë botën.
Në formën e marshimeve të thjeshta ose si karnavale, ngjarjet e krenarisë mbahen zakonisht gjatë muajit LGBT, i cili varion në shtete të ndryshme, ose në ndonjë periudhë tjetër që përkujton një pikë kthese në historinë e komunitetit LGBT të një vendi, për shembull Parada e Moskës mbahet në maj për përvjetorin e dekriminalizimit të homoseksualitetit të Rusisë në 1993.
Në Shqipëri, që prej viti 2011 Parada e Krenarisë mbahet rreth datës 17 Maj që përkon me Ditën Ndërkombëtare kundër Homofobisë, Bifobisë dhe Transfobisë ndërsa në Kosovë që prej vitit 2017, Parada e Krenarisë mbahet në muajin Tetor.
Historia
parapamje|254x254px|Pamje nga revolta e Stonewall Gjate viteve 1950 dhe 1960 në Shtetet e Bashkuara ishte një periudhë jashtëzakonisht represive ligjore dhe sociale për njerëzit LGBT. Në këtë kontekst, organizatat homofile amerikane si Bijat e Bilitis dhe Shoqëria Mattachine koordinuan disa nga demonstratat më të hershme të lëvizjes moderne të të drejtave LGBT.
Në vitin 1968, pionieri i të drejtave të komunitetit gay dhe pjesëmarrës në fillimet e lëvizjes LGBT, Frank Kameny, përdori sloganin "Gay është e mirë" (Gay is Good!) për të luftuar stigmën shoqërore dhe ndjenjat personale të fajit dhe turpit.
Më 28 qershor 1969, personat homoseksualë, biseksualë, transgjinorë dhe përkrahës së tyre u revoltuan pas një bastisjeje policore në Stonewall Inn, një bar homoseksual në Rrugën 43 Christopher në Nju Jork. Trazirat dhe revolta u kthyen në protestë, e cila shënoi dhe pikënisjen e lëvizjes moderne të së drejtave LGBT dhe shërbeu gjithashtu si shtysë për organizimin e marshimeve të krenarisë LGBT në një shkallë shumë më të madhe publike.
Më 2 nëntor 1969, Craig Rodwell, partneri i tij Fred Sargeant, Ellen Broidy dhe Linda Rhodes propozuan mbajtjen e paradës së parë të krenarisë në Nju Jork.
28 qershori i vitit 1970 shënoi përvjetorin e parë të trazirave Stonewall dhe marshimin e parë Gay Pride në historinë e SHBA, duke mbuluar 51 blloqe në Central Park. Marshi mori më pak se gjysmën e kohës së planifikuar për shkak të gëzimit të madh të turmave, por edhe për shkak të kujdesit që duhej patur për të ecur nëpër qytet me parulla homoseksuale dhe shenja për përkrahjen e komunitetit. Edhe pse leja e paradës u dorëzua vetëm dy orë para fillimit të marshimit, marshuesit hasën pak rezistencë nga shikuesit dhe banorët e qytetit. parapamje|254px|Parada e 18-të e Gay Pride në Sao Paolo të Brazilit, 2014. Në vitin 2006, u vlerësua si parada më e madhe e krenarisë në botë nga Guinness World Records me rreth 2.5 milionë pjesëmarrës. Në të njëjtën fundjavë aktivistët homoseksualë në Bregun Perëndimor të Shteteve të Bashkuara mbajtën një marshim në Los Anxhelos dhe në San Francisko. Një ditë më parë, të shtunën, më 27 qershor 1970, parada e krenarisë ishte mbajtur dhe në Çikago.
Në vitin e ardhshëm, marshimet Gay Pride u zhvilluan në Boston, Dallas, Milwaukee, Londë r, Paris, Berlinin Perëndimor dhe Stokholm. Në vitin 1972 qytetet pjesëmarrëse përfshinin Atlantë n, Brighton, Buffalo, Detroit, Uashington DC, Miami dhe Filadelfia, si dhe San Francisko.
Në vitet 1980 ndodhi një ndryshim i madh kulturor në përkujtimet e Stonewall Riot. Organizimet e mëparshme, u zëvendësuan nga parada të udhëhequra nga elementë më të organizuar dhe më pak radikal të komunitetit homoseksual. Marshimet filluan të hiqnin "Çlirimin" dhe "Lirinë" nga slloganet e tyre nën presionin e anëtarëve më konservatorë të komunitetit, duke i zëvendësuar ata me filozofinë e "Krenarisë Gay".
Serpenti dhe Hija
Serpenti dhe Hija është roman i shkruar nga Veli Karahoda.
Përmbajtja
"“Serpenti dhe Hija” është romani më i ri i Veli Karahodës, i cili po i ofrohet lexuesit nga Botimet Buzuku, duke (ri)sjellë në vëmendje një shkrimtar klasi, i vlerësuar disa herë me çmimet letrare më të larta të Kosovës. Ndërtuar me një tregim joshës dhe ambient pothuajse surrealist, trekëndëshi Shkodër-Malësi e Madhe-Prizren në fillimshekullin e trazuar XX, “Serpenti dhe Hija” është një roman që të magjeps, si nga struktura rrëfimore, bota e trandur shqiptare e fillimshekullit XX dhe “heronjtë” që mbesin gjatë në kujtesë... ” (Botimet Buzuku, 2015)
Bujani (Lipjan)
Historia
Në fshatin Bujan në vitin 1912 ndodhi një masakër ku shovenistet serb lanë të vdekur rrethë 48 civil Shqiptarë.
Ata fillimisht e quanë në fshatë një postarë gjoja se në një orë të caktuarë do ju vijnë disa dokumente dhe kur filloji grumbullimi i fshatarëve policia shoveniste serbe filloji sulmin mbi popullatën civile shqiptare të pa armatosurë.
Rajoni i Kryeqytetit të Brukselit
Brukseli u rrit nga një vendbanim i vogël rural në lumin Senne për t'u bërë një qytet-rajon i rëndësishëm në Evropë. Që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, ajo ka qenë një qendër kryesore për politikën ndërkombëtare dhe shtëpi për organizata të shumta ndërkombëtare, politikanë, diplomatë dhe nëpunës civilë. Brukseli është kryeqyteti de facto i Bashkimit Evropian, pasi ai pret një numër institucionesh kryesore të BE-së, përfshirë degët e tij administrative-legjislative, ekzekutive-politike dhe legjislative (megjithëse dega gjyqësore është e vendosur në Luksemburg, dhe Parlamenti Evropian mblidhet për një pakicë e vitit në Strasburg). Emri i tij ndonjëherë përdoret metonimikisht për të përshkruar BE -në dhe institucionet e saj. Sekretariati i Beneluksit dhe selitë e NATO-s ndodhen gjithashtu në Bruksel. Si kryeqyteti ekonomik i Belgjikës dhe një nga qendrat kryesore financiare të Evropës Perëndimore me Euronext Bruksel, ai klasifikohet si një qytet global Alpha. Brukseli është një qendër për trafikun hekurudhor, rrugor dhe ajror, ndonjëherë duke fituar emrin më të madh "Kryqëzimi i Evropës". Metroja e Brukselit është sistemi i vetëm i tranzitit të shpejtë në Belgjikë. Për më tepër, të dy aeroportet dhe stacionet hekurudhore janë më të mëdhatë dhe më të ngarkuarit në vend.
Rajoni i Kryeqytetit të Brukselit është zyrtarisht dygjuhësh në frëngjisht dhe holandisht, edhe pse frëngjishtja tani është lingua franca me mbi 90% të banorëve që mund ta flasin atë. Brukseli po bëhet gjithnjë e më shumë shumëgjuhësh. Anglishtja flitet si gjuhë e dytë nga gati një e treta e popullsisë dhe shumë emigrantë dhe emigrantë flasin edhe gjuhë të tjera.
Xhaferr bej Vila
Xhaferr bej Vila (Frashër, 1888/1889 - Formia, Itali 30 prill 1938) qe nëpunës i Perandorisë Osmane dhe më pas i Shqipërisë, ministër, dhe diplomat shqiptar. Qe gjithashtu president i klubit të tenisit në Tiranë.
Jeta
Leu në Frashër të Përmetit më 1888 ose më 1889 në derën e Vilakëve, i biri i Tefik beut.
Kreu idadinë në Përmet dhe ruzhdijen në Janinë. Më 1911 u diplomua në shkollën e lartë administrative të Stambollit, "Mylkie". Dinte shqip, turqisht, greqisht dhe frëngjisht. Më 1911 nis stazhin në Ministrinë e Financave të Perandorisë, më pas kaloi në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ku punoi gjer më 1921.
Me gjasë prej thirrjes së kunatit, Sulejman Delvinës, u kthye në Shqipëri për të kontribuar në hapat e para të administratës. Emërohet sekretar i parë i Ministrisë së Punëve të Jashtme në dhjetor të 1921 dhe në qeverinë jetëshkurtër të Idhomene Kosturit mbajti postin e ministrit të Punëve të Jashtme. Nga viti 1922 dhe deri më 1929 qe sekretar i përgjithshëm i po kësaj ministrie.
Më 1924 është anëtar i komisionit kundër burokracisë. Më 1929 - 1932 ministër i Shqipërisë në Beograd dhe ministër joqendërues në Bukuresht. Më 1932 - 1933 do të shërbente si ministër i Shqipërisë në kryeqytetin e Greqisë. U rikthye në postin e ministrit të Punëve të Jashtme në qeverinë Evangjeli, 1933-1935. Misioni i tij i fundit diplomatik do të ishte si ministër i Shqipërisë në Romë, 1935-1938.
Vdiq aksidentalisht më 30 prill 1938, ngase avioni me të cilin po kthehej në Romë pas dasmës së Mbretit Zog, u rrëzua.
Muzaffer Tekin
Muzaffer Tekin (28 tetor 1950 - 1 prill 2015) është një ish-anëtar i Departamentit të Operacioneve Speciale të Turqisë, dhe i dyshuar në proceset gjyqësore Ergenekon si dhe të shtënat në Këshillin Turk të Shtetit. Më 5 gusht 2013 Tekin u dënua me burgime të njëpasnjëshme.
Karriera
Tekin u diplomua në Akademinë Ushtarake Turke në vitin 1972, ku ai kishte qenë shok klase i Cem Ersever, dhe shërbeu në Departamentin e Operacioneve Speciale. Ai mori pjesë në pushtimin turk të Qipros, dhe sipas Oktay Yıldırım ishte "toger i vetëm që mori ndonjëherë një medalje të artë për punën e tij në Operacionin e Paqes në Qipro". Ai u detyrua të pensionohej në vitin 1986, pasi kishte arritur gradën e Kapitenit, për shkak të një vendimi të [[Këshilli Ushtarak Suprem (Turqia)|Këshillit Ushtarak sUPREM (YAŞ) në lidhje me një luftë ku ishte përfshirë Tekini. Në vitin 2007 ai tha që ai kishte shërbyer në forcat e armatosura së bashku me Oktay Yıldırım, dhe tha se Yıldırım ishte "si djali im".
Feja në Varanasi
Varanasi është më i shenjti nga shtatë qytetet e shenjta (Sapta Puri) të Hinduizmit dhe Xhainizmit, dhe luajti një rol të rëndësishëm në zhvillimin e Budizmit. Qyteti është një mozaik i grupeve të ndryshme fetare dhe traditave të tyre. Vetëm brenda qytetit, ndodhen mbi 3300 faltore dhe tempuj hindu, rreth 1388 faltore apo xhami myslimane, 12 kisha, 4 faltore xhainiste, 11 vende budiste ndër të cilët 9 tempuj budistë, 45 vende sikiste ndër të cilat 3 tempuj sikistë (gurdvara) dhe mjaft shënuese të tjera të një shumësie hyjnish folklorike. Këtu Hinduizmi, Budizmi, Xhainizmi, Sikizmi, Krishtërimi dhe Islami kanë traditat e tyre të veçanta dhe nga ana tjetër ata së bashku krijojnë jetën harmonike dhe kulturën e qytetit të quajtur ‘Banarasian’. Në censusin e vitit 2011 distrikti i Varanasit kishte 84 % hindu dhe 14.88 % myslimanë; ndërsa besimet e tjera bashkë me ateistët përbënin rreth 1.12 %, ku bënin pjesë 7696 të krishterë, 3309 sikistë, 1146 budistë, 1898 xhainistë; 298 persona të besimeve të tjera dhe 7826 ateistë. Ndërsa qyteti i Varanasit përbëhej nga 70 % hindu dhe 28.8 % myslimanë, ndërsa besimet e tjera bashkë me ateistët ishin 1.2 % të përbërë nga 4034 të krishterë, 2610 sikistë, 461 budistë, 1417 xhainistë, 233 persona të besimeve të tjera dhe 3995 ateistë. Në censusin e vitit 2001, hindutë përbënin rreth 81 %, myslimanët rreth 18 %, ndërsa personat e besimeve të tjera ose pa besim përbënin 0.4% të popullsisë së Distriktit të Varanasit. Qyteti është i famshëm për itineraret e tij të shumta të pelegrinazhit, festat dhe ritualet. Shumica e festave zhvillohen në bregun e Gangut, që është i mbushur me shtëpi qëndrimi fetare, tempuj, manastire dhe struktura të tjera, që përfaqësojnë si trashëgiminë materiale ashtu dhe atë jo-materiale. Në gjeografinë e shenjtë të Indisë, Varanasi është njohur si "mikrokozmosi i Indisë". Përveç 3,300 vendeve fetare hindu, Varanasi ka 12 kisha, tre tempuj xhainistë, nëntë faltore budiste, tre Gurdvara (faltore të Sikizmit) dhe 1,388 vende të shenjta myslymane.
Hinduizmi
Varanasi, popullor për pelegrinët hindu me emrin Kashi, është një nga qytetet dhe qendrat më të shenjta të pelegrinazhit për hindutë e të gjitha rrymave. Është më i shenjti i shtatë qyteteve më të shenjtë në hindu (Sapta Puri) dhe konsiderohet si dhënësi i shpëtimit (mokshas). Hindutë besojnë se vdekja në Varanasi sjell moksha (çlirimi shpëtimtar). Është një nga qytet më të vjetra të banuara në mënyrë të vazhdueshme në botë. Varanasi është gjithashtu i njohur si qyteti i parapëlqyer i perëndisë hindu Shiva. Në besimin hindu, ai është qyteti më i shenjtë; katër dhamët (banesat e zotave) në katër drejtimet kardinale të vendit janë të gjithë të përfaqësuar në qytet nëpërmjet hyjnive përkatëse në Ghatin Maha, Ghatin Rama, Ghatin Shankudhara dhe Ghatin Mir. Po ashtu, pjesë e trashëgimisë fetare dhe kulturore e qytetit janë edhe vende të tjera të shenjta hindu, si Kedarnathi në Ghatin Kedar, Mathura në Bakaruia Kund ose Ghatin Nakhi, Prayaga (Allahadbadi) në Ghatin Dashahvamedha, Kamakhya (Assami) në Kamachha, Kurukshetra në Kurkukshtrea Kund pranë Ghatit Asi dhe Liqeni Manasarovar te Mansarovari pranë Shyameshvaras. Në Varanasi jetojnë mbi 50,000 brahminë (priftërinj hindu), duke ofruar shërbime fetare për masat. Hindutë besojnë se larja në Gang heq mëkatet dhe se vdekja në Varanasi siguron çlirimin e shpiritit të një personi nga cikli i rimishërimit. Kështu, shumë hindu vijnë këtu për të vdekur. Në vitin 2001, hindutë përbënin afërsisht 84% të popullsisë së distriktit të Varanasit. Si vendi i Tempullit Kashi Vishvanatha, Jyotirlinga, qyteti është veçanërisht i shenjtë për ndjekësit e Shaivizmit. Kashi është gjithashtu një Shakti Pitha, ku qëndron tempulli i hyjneshës Vishalakshi, që besohet se është vendi ku ranë vathët ose krahu i majt i hyjneshës Sati. Hindutë e sektit Shakti bëjnë pelegrinazh në qytet për shkak se e konsiderojnë vetë Gangun (simbolizuar nga hyjnesha Ganga) si mishërim të hyjneshës Shakti. Adi Shankara këtu shkroi komentarët e tij mbi Hinduizmin dhe përpjekjet e tij çuan në ripërtëritjen e madhe hindu pasi në atë kohë praktikohej gjerësisht Budizmi.
Varanasi është i famshëm për bujtjen e tempujve të shumtë. Mjaft tempuj në Varanasi kanë rëndësi të madhe fetare dhe historike në Hinduizëm. Këta tempuj janë ngritur në kohë të ndryshme përgjatë historisë së Varanasi. Duke qenë destinacioni më i vlerësuar i pelegrinazhit hindu, Varanasi thuhet se është një muzeum tempujsh. I quajtur gjithashtu edhe qyteti i tempujve, Varanasi vlerësohet se bujt rreth 23,000 tempuj, ku më popullorët janë Tempulli Kashi Vishvanatha i Shivës; Tempulli Sankat Mochan Hanuman; dhe Tempulli i Durgës, i njohur për majmunët që qëndrojnë në pemët e mëdha në afërsi. Për të vizituar këta tempuj në Varanasi vijnë njerëz nga e gjithë India ashtu si dhe nga vende të tjera, duke i bërë këta tempuj ndër më të vizituarit në Indi. Shumë tempuj të rëndësishëm janë të vendosur nëpër ghate, duke e shtuar vlerën fetare të lumit të shenjtë Gang. Shumica e tempujve nëpër ghate janë të vjetër dhe datojnë nga periudha mesjetare. Sipas legjendave Jyotirlinga e parë e Shivës, kolona e zjarrtë e dritës, këtu e çau tokën përmes dhe ndriçoi në qiell. Kështu Varanasi u quajt Kashi, "Qyteti i Dritës". Tempuj të tjerë të rëndësishëm në Varanasi janë Tempulli i Ri Vishwanath, Tempulli Kala Bhairava, Tempulli Mritunjaya, Tempulli i Annapurna Devit dhe Tempulli Vishalakshi. Ndërsa Tempulli i Annapurna Devit, në afësi të Tempullit Kashi Vishvanatha, i është kushtuar Annapurnas, hyjneshës së ushqimit, Tempulli Sankatha pranë Ghatit Scindia i është kushtuar Sankathës, hyjneshës së shërimit. Tempulli Sankatha ka një skulpturë të madhe të një luani dhe një grup prej nëntë tempujsh të vegjël kushtuar nëntë planeteve (navagrahat). Tempuj të tjerë që vlen të përmenden janë: Tempulli Bharat Mata, kushtuar personifikimit kombëtar të Indisë, i përuruar nga Mahatma Gandi në vitin 1936, Tempulli i Ri Vishwanath, i vendosur në kampusin e Banares Hindu University dhe Tempulli i Tulsi Manas.
Durga dhe format e saj
Në Varanasi ndodhen dy tempuj të "Durgës": Tempulli i Durgws i ndërtuar në shekullin e XVI (data e saktë nuk dihet) dhe Durga Kundi (në sanskritisht 'kund' do të thotë "pellg ose pishinë") i ndërtuar në shekullin e XVIII.
Mandiri i Durgës
Arkitektura e Mandirit të Durgës është një shtembull i rafinuar i stilit Nagara të tempujve hindu, që është stili tipik i Indisë Veriore. Tempulli, që zakonisht quhet ‘Tempulli i majmunëve’, ka një depozitë uji drejtkëndore të quajtur Durga Kund ("Kund" do të thotë pellg ose pishinë). Tempulli ka kulla shumë katëshe dhe është i ngjyrosur në të kuqe okre, që përfaqson ngyrën e kuqe të Durgës. Kundi fillimisht ishte i lidhur me lumin kështu që depozita mbushej automatikisht. Ky kanal më vonë u mbyll, duke e ndërprerë furnizimin me ujë, që tashmë realizohet vetëm nëpërmjet shiut ose kullimit nga tempulli. Çdo vit me rastin e Nag Panchamit, në kund kryhet akti i paraqitjes së Vishnut të shtrirë mbi gjarprin mistik të përdredhur të quajtur "Shesha". Mandiri i Durgës është një nga tempujt më të ngarkuar në qytet, që qëndron në sektorin jugor të tij mbi një depozitë të madhe drejtkëndore të quajtur Durga Kunda. Tempulli ndodhet në rrugën kryesore Sankat Mochan nga Stacioni Hekurudhor për te Banaras Hindu University, 250 metra në veri të Tempullit të Tulsi Manas, 700 metra në veri-lindje të Tempullit Sankat Mochan Hanuman dhe 1.3 kilometra në veri të Banaras Hindu University.
Kashi Khanda thotë se besimtarët duhet të ofrojnë bali (flijim kafshësh). Kohë më parë thuhet se Bali ofrohej dhe se pranë tempullit gjendej një vend për atë qëllim. Por në ditët e sotme Bali është i ndaluar nga qeveria. Beimtarët e adhurojnë Durga Devin gjatë Navratrit që bie në shtator-tetor dhe kjo hyjneshë është konsideruar si Kooshamanda Devi. Megjithëse është një praktikë një hyjneshë duke filluar nga dita e parë, ka një dyndje të besimtarëve në të gjitha ditët e të dy navratrëve. Besohet se Durga Mata e mbron Varanasin gjithmonë nga problemet. Në hinduizëm besohet se Mata Durga është mishërimi i Shaktit, që do të thotë fuqia femërore. Mata Durga vishet me të kuqe dhe kalëron mbi një luan dhe është tërësisht e armatosur me tridentin e Shivës, diskun e Vishnut, shpatë etj.
Tempulli i Durgës në Ramnagar
Tempulli i Durgës (në gjuhën marathi: दुर्गा मंदिर) është i vendosur në Ramnagar në koordinatat 25.28193°N, 83.0406°W. Mendohet se është ndërtuar 500 vjet më parë, dhe tashmë është nën kontrollin e familjes mbretërore të Varanasit. Ky tempull i është kushtuar perëndeshës Durga. Tempulli ka një pellg të ndërtuar me gurë pranë tij. Tempulli i Durgës vlerësohet për punimet e mrekullueshme të gurit, që janë një shembull mjeshtëror i artit të punimit të gurit në Indinë Veriore.
Tempulli është bazuar mbi një planimetri në formë katrore dhe gjendet në një kampus po ashtu katror. Ndërtesa kryesore e tempullit është ndërtuar mbi një platformë katrore. Forma e ndërtesës është gjithashtu katrore. Kampusi i tempullit është një zonë e gjelbër me pemë dhe bimë. Në këtë kampus vizitorët mund të ecin përreth ndërtesës së tempullit kryesor. Kjo ecje është një ritual i zakonshëm në hinduizëm. Tempulli përmban dhoma, që përdoren për nevojat e stafit të tempullit dhe ndonjëherë për Yajna. Ai ka një pellg të stërmadh katror (Pushkarni) përballë tij. Pellgu është i pajisur me shkallë guri në të gjitha anët dhe kulla vëzhgimi në çdo kënd. Në një anë të këtij pellgu ndodhet një tendë prej guri. Punimet në gurë në muret e tempullit vënë gjithashtu në dukje format e tij katrore. Muret e tempullit kanë dizajne në formën e blloqeve katrore dhe shkrime zbukuruese.
Tempulli Vindhyavasini
Tempulli i Vindhya Devit, i njohur me emrin Vindhyavasini gjendet pranë Tempullit Sankatha Devi. Për të shkuar në këtë tempull mund të lundrohet deri te Ghati Ganga Mahala dhe të ngjiten shkallët. Tempulli Vindhyavasini gjendet në koordinatat 25.3123°N, 83.01563°W pranë Ghatit Sankatha dhe shtrihet në një sipërfaqe prej 0.015 hektarësh.
Duke ardhur nga rrugica që lidh Ghatin Sankatha pranë këndit të Tempullit Sankatha Devi është Tempulli Vindhyavasini, një shfaqje hapsinore e hyjneshës së Malit Vindhya (Vindhya-Vasini), vendi origjinal i cili ndodhet 78 km. në jug-perëndim të qytetit të Varanasit. Pas një ecje të gjatë në rrugicë majtas, arrihet në kompleksin e Siddheshvari Devit. Kashi Khanda thotë se duke jetuar këtu për gjashtë muaj mund të fitosh fuqi të mëdha shpërtërore. Vindhyavasini është një tërheqje e rëndësishme përreth Varanasit. Vindhyavasini është një nga Shaktipithat më të rëndësishme. Përveç rëndësisë së tij mitologjike, Vindhyachali është i njohur edhe për mjediset e tij të bukura. Pas ngjitjes së 48 shkallëve për te Sita Kundi, rruga të con te një tjetër kodër, ku gjendet Tempulli Ashtabhuja. Pranë Tempullit Ashtabhuja, ndodhet një tjetër tempull shpellor me një rrugicë të ngushtë. Tavani i shpellës është aq i ulët sa duhet të përkulesh për ti hedhur një vështrim idhullit të hyjneshës Kali, që gjendet aty. Përkrah këtyre tempujve, tempuj të tjerë ndodhen në Vindhyachal. Ndodhen gjithashtu Brahmakundi dhe Agastyakundi, ujërat e të cilëve janë shumë të shenjtë dhe besohet se larja në këto ujëra mund të çliroi nga mëkatet. Përkrahë tyre ndodhen gjithashtu një ashram i Anandamayi Ma-së. Festimi i përvitshëm zhvillohet në natën e 3-të të dyjavshit të Bhadrapadas (gusht-shtator) që është e njohur si ditëlindja e saj. Ky është një nga tempujt popullorë mes besimtarëve të Varanasit, veçanërisht për ritualin tonsurës (mundana, rruajtja e kokës) së fëmijëve.
Tempulli Sankatha Devi
Tempulli Sankatha Devi (në gjuhën hindi: संकटा देवी मंदिर, gjithashtu i njohur si Mandiri Sankata Mata ose thjeshtë Mandiri Sankata; shpesh i thirrur me parashtesën Sri) është një tempull i vendosur sipër Ghatit Scindia, në labirintin e rrugicave qytetase, kushtuar "Hyjneshës së Shërmimit", Sankatha Devi. Ky tempull u ndërtua në shekullin e XVIII nga mbreti i Barodas në stilin Nagara të arkitekturës hinduiste bashkë me Ghatin Sankatha. Tempulli konsiderohet si tempulli i vetëm në Indi kushtuar Sankatha Devit. Në vitin 1825, Ghati u bë me shkallë puka nga e veja e Brahmin Pandit. Tempulli Sankatha Devi gjendet në koordinatat 25.31269°N, 83.01528°W rreth 6 km nga stacioni hekurudhor i Varanasi dhe rreth 3 km nga Banaras Hindu University. Brenda territorit të tij ndodhet një statujë e stërmadhe luani. Pranë këtij tempulli ndodhen gjithashtu tempujt e nëntë planeteve (nava grahat) ku gjenden edhe statujat e tyre. Tempulli Sankata Devi gjendet në afërsi të dy Shakti Pithave të fuqishme, Pancha Mudra Pithas (Tempulli Atma Veereshwar) dhe Siddh Pitha (Tempulli Siddheshwari). Idhulli i Sankatha Matas me katër krahë është hyjnia kryesore e tempullit. Ai është 1.5 metra i lartë, i veshur me argjend dhe konsiderohet si i vetë-krijuar. Në të dy anët e Sankatha Matas, ndodhen idhujt e Hanumanit dhe Bhairavës. Pranë tyre ndodhet një Shiva lingam i madh si dhe një pemë e madh banyani, që duket sikur mbron idhujt e Ganeshës dhe Hanumanit. Sankata Devi besohet se ka dhjetë duar dhe fuqinë për të mbrojtur bashkëshortët e largët dhe për të siguruar rikthimin e tyre të sigurt. Sankata Devi do të thotë "Hyjnesha e Rreziqeve", ku "Sankata" rrjedh nga fjala sanskrite "sankat" (संकट) që do të thotë rrezik. Besimtarët i luten asaj me besimin për të shmangur çdo rrezik në jetë ose për të lehtësuar problemet e pranishme. Besohet gjithashtu se gjatë mërgimit të tyre pandavët i bënë homazhe Sankata Devit. Teksti fetar puranik i Kashi Khandas flet për Durga Devi Yatran gjatë Navratrit, ku besimtarët inkurajohen të adhurojnë Durga Devin në të nëntë ditët e Navratrit, ndërsa në ditën e 8-të të adhurojnë Sankata Devin. Dita e 8-të e Navratras (shtator-tetor) i është kushtuar Mata Sankatha Devit dhe ajo është motra më e vogël e Mata Vaisno Devit. Besohet se Mata Sankatha i bekon adhuruesit e saj me begati dhe duke sjellë energji në trupin e tyre. Tempulli Sankatha Devi hapet të gjitha ditët e javës, por e premtja është një ditë e veçantë e tempullit kur kryhen puxha të veçanta nga gratë.
Historia
Gjatë shekujve të VII-IX Bhavani ishte hyjnesha kryesore dhe qendra e saj ishte një nga vendet më të rëndësishme të adhurimit. Ajo përshkruhej si energjia e lëngshme e hyjnisë mbrojtëse Vishvanatha te Kashi Khanda, një tekst i shekullit të XIV-XV. Ajo është lavdëruar si Maha Gauri. Sipas një tjetër përshkrimi te Kashi Rahasya, ajo përfaqëson edhe Annapurnan. Tristhalisetu (1585) e lavdëron Annapurnan dhe Bhavanin si e njëjta hyjneshë. Nga përshkrimi puranik është e qartë se Annapura ishte shumë popullore dhe adhurohej me emra të ndryshëm. Në vijim të pushtimit mogul, me urdhër të perandorit mogul Aurangazeb u shkatërrua edhe ky tempull si shumë të tjerë. Tempulli i tanishëm i Annapurnas (“Hyjnesha e bollëkut të ushqimit”) u ndërtua në vitin 1729 nga Balaji Bajirao Peshva. Statuja e tanishme e Annapurnas brenda shenjtërores është e re, e vendosur dhe shenjtëruar në janarin e viti 1977 në një seri ritualesh prana-pratishta, “frymë-përçuese”, të drejtuara nga Shankaracharya i Shringerit. Shkrimtari i famshëm Raja Rao ka shkruar vargje lutëse për të. Sipas literaturës puranike, Mahagauri është forma e tetë e hyjneshës Durga, me ngjyrë të bardhë shumë të bukur. (maha,महा = e madhe, tepër; gauri गौरी = e bardhë). Ajo mban veshje të bardha dhe kalëron një dem po ashtu të bardhë.
Tempulli Lalita Gauri
Tempulli Lalita Gauri (në gjuhën hindi: ललिता गौरी मंदिर), i njohur edhe si Mandiri Lalita Mata, është një tempull mjaft i rëndësishëm kushtuar hyjneshës Lalita Gauri (një formë e hyjneshës Parvati). Tempulli u ndërtua në fillim të shekullit të XIX midis viteve 1800-1804 nga Rana Bahadur Shah-u në stilin Nagara të arkitekturës së tempujve hindu. Tempulli Lalita Gauri është i vendosur në Ghatin Lalita në lartësinë 73.941 m mbi nivelin e detit, 5 kilometra në jug-lindje të Stacionit të Nyjes Hekurudhore të Varanasit dhe 300 metra në lindje të Tempullit Kashi Vishvanatha, në koordinatat 25.31001°N, 83.01328°W. Ghati Lalita është emërtuar sipas këtij tempulli.
Domethënia fetare
Pranë Ganga Keshavës, ndodhet një tirtha e njohur si Lalita Tirtha, ku Devi është paraqitur në formën e Lalita Gaurit. Lalita Gauri është forma e tretë e hyjneshës Gauri (që është një avatar i hyjneshës Parvati). Muaji Aswin, shtator-tetor, Krishna Paksha, Dwiteeya, dita e dytë pas Poornimas konsiderohet e mbarë për kryerjen e ritualeve të veçanta puxha për Lalita Gaurin. Hyjnesha Gauri adhurohet në muajin e Navratrit që bie në mars-prill, 9 ditë para Ram Navamit. Personi që bënë banjë te Lalita Tirtha (në Ghatin e tanishëm Lalita) dhe adhuron Lalita Gaurin bekohet me begati dhe mirëqenie. Tempulli bujt gjithashtu idhujt e Kashi Devit dhe Bhagirath Devit.
Tempulli Vishalakshi
Tempulli Vishalakshi ose Tempulli Vishalakshi Gauri është një tempull hindu kushtuar hyjneshës Vishalakshi (një formë e hyjneshës Parvati/Gauri) në Ghatin Mir në bregun e Gangut në Varanasi. Përgjithësisht konsiderohet si një nga Shakti Pithat, tempujt më të shenjtë kushtuar Nënës Hyjnore Hindu, Adi Shakti. Tempulli Vishalakshi ndodhet në Ghatin Mir, pranë Dharmakupas në koordinatat 25.30889°N, 83.01083°W i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.008 hektarësh. Tempulli arrihet duke ndjekur rrugën Godaulia-Chauk, pastaj duke u kthyer djathtas nga Bansphatak-u drejt Gangut dhe duke ecur përmes rrugicës së ngushtë. Jo larg nga Vishvanatha në drejtim të lumit Gang është “Hyjnesha Sy-gjerë”, Vishalakshi. Dy imazhe të hyjneshës janë vendosur krahë për krahë në garbhagriha (shenjtërore): një imazh më i vogël prej guri të zi i quajtur Adi Vishalakshi në anën e majtë, ndërsa tjetri më i madh po prej guri të zi është i vendosur më vonë.
Tempulli Kashi Vishvanatha
Tempulli Kashi Vishvanatha në Varanasi është një nga tempujt më të adhuruar të Shivës, i njohur edhe si Tempulli i Artë. Ai është një tempull i famshëm hindu, një nga 12 tempujt e shenjtë jyotirlinga, që përmendet gjerësisht në literaturën puranike. Në gjuhën vendore quhet "Kashi Vishvanatha Mandir", ku pjesa "Kashi", i reforohet emrit tjetër të qytetit, "Vishvanatha" do të thotë "sunduesi i universit", ndërsa "mandir" është fjala për një vend adhurimi hindu. Tempulli ka qenë shkatërruar dhe rindërtuar mjaft herë përgjatë historisë së tij. Xhamia Gyanvapi, që është pranë tempullit, është ndërtuar në vendin origjinal të tempullit. Tempulli Vishveshvara gjendet në një kompleks tempullor bashkë me disa faltore të tjera dytësore dhe Pusin Jnana Vapi, i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.13 hektarësh në koordinatat 25.31078°N, 83.01061°W.
Përshkrimi
Tempulli Kashi Vishvanatha është tempulli më popullor dhe i rëndësishm i Varanasit, që është vendi i një numri të madh tempujsh historikë. Ai gjendet në zemër të Varanasit, shumë i frekuentuar nga besimtarët hindu dhe është njëkohësisht një nga tërheqjet kryesore turistike. Tempulli Kashi Vishvanatha ka një vendosje të bukur në bregun perëndimor të Gangut, lumit më të shenjt indian, afër ghateve më të rëndësishme të Varanasit, pranë Xhamisë Gyanvapi. Xhamia Gyanvapi gjendet në vendin e tempullit të mëparshëm, përbri tempullit të tanishëm. Zona përreth xhamisë së tanishme të Aurangzebit (e quajtur Xhamia Gyanvapi) ishte hapësira e ecjes cirkumamabulatore (pradakshina) përreth Tempullit të vjetër Vishveshvara. Në muret e tempullit kishte shumë faltore dytësore që pas shndërrimit në xhami e humbën domethënien. Zona është një pikë e nxehtë e tensioneve të vazhdueshme mes hinduve dhe myslimanëve, prandaj ruhet nën masa të rrepta sigurie. Në këtë rast nuk ka patur dyshime që Xhamia Gyanvapi gjendet në sitin e një tempulli të shkatërruar, pasi ajo përfshin qartësisht pjesë të rëndësishme të mureve të tempullit origjinal, ndryshe nga Mosmarrveshja e Ayodhyas, ku u kërkuan gërmime arkeologjike për të provuar se në vendin e Xhamisë Babri në Ayodhya më parë kishte qenë një tempull. Masat e sigurisë nuk lejojnë asnjë celular, kamera, rripa me tokëza metalike, cigare, çakmakë etj. brenda tempullit, për më tepër nuk lejohet fotografimi dhe filmimi. Për të vizituar tempullin kamera ose aparati fotografik, duhen vendosur në depozituesit e autorizuar jashtë tempullit bashkë me gjërat e tjera. Tempulli Kashi Vishvanatha, pika shenjtë më e shquar e Varanasit, i është kushtuar Shivës, të adhuruar në formën e Vishvanathas ose Vishveshvaras (që do të thotë sunduesi i botës). Tekstet puranike thonë se Kashi Vishvanatha Baba (zona e më e shenjtë e Varanasit) është e ndarë në 3 pjesë të tridentit të Shivës: Kedareshwara në jug, Vishveshvara në mes dhe Mahamritunjay në veri. Sipas Kashi Khandës, emri i këtij tempulli ishte Tempulli Moksha Lakshmi Vilas dhe përmbante pesë mandapa nga të cilat mandapa kryesore ishte garbhagriha (shenjtërorja ose Sanctum Sanctorum-i) ku adhurohej Vishveshvara Linga. Vishveshvara Linga është lingë svajambu (e vetë-krijuar). Në jug ndodhej Mukti Mandapa, në perëndim Shringar Mandapa, në veri Aishwarya Mandapa dhe në lindje Gyan Mandapa. Sipas Kashi Khandës (Kapitulli 99) Shiva dhe hyjnesha Parvati e vizituan Mukti Mandapën bashkë me devat nga ku ata shkuan dhe u ulën te Shringar Mandapa, drejtuar nga lindja. Këtu, Sipas Kashi Kandas Shiva përshkruan fuqinë e Vishveshvara Lingës si vijon: Duke prekur Vishveshvara Lingën dhe duke u lutur, besimtari është i lirë nga të gjitha mëkatet e grumbulluara nga dy brezat e shkuar. Në shumë tempuj përgjatë gjithë Indisë, besimtarët nuk lejohen të hyjnë në shenjtërore (Sanctum Sanctorum), megjithatë, në Tempullin Vishvanatha në Varanasi ata lejohen. Një besimtar që me përkushtim të pastër, malaks me ujë lingan dhe ofron vetëm një lule për Vishveshvarën, merr bekime të barasvlefshme me kryerjen e një puxhaje me qindra Lule të Arta.
Historia
Megjithë këto përpjekje, tempullin do ta ndërtonte më vonë, midis viteve 1776-1785, Ahilyabai Holkari, mbretëresha marathase e Mbretërisë Malwa (Indores), në vendin e tanishëm, pranë xhamisë, pak më tej vendit origjinal. Ahilyabai Holkari, që ishte një besimtare e përkushtuar e Shivës dhe thuhet se tempulli u ndërtua pasi vetë Shiva e urdhëroi në ëndërr të ndërtonte një tempull në një distancë të vogël nga origjinali, që ishte zënë nga Xhamia Gyanvapi, pasi ai ishte ndotur. Ajo kishte ardhur nw pushtet pasi burri, Khanderao Holkar iu vra në betejë dhe më pas i vdiq edhe vjehrri, Malhar Rao Holkar. Ahilyabai ndërmorri një program të gjerë ndërtimesh. Gjatë viteve 1833-1840, ajo ndërtoi kufirin rrethues të Pusit Gyanvapi, ghatet dhe tempuj të tjerë në Varanasi. Në këtë mënyrë, Tempulli i tanishëm Vishvanatha ndodhet në vendin e tij të katërt, i zhvendosur dhe rindërtuar disa herë pas shkatërrimeve.
Për këtë tempull dhanë kontribute bujare shumë familje fisnike dhe dinasti të ndryshme indiane. Në vitin shek. e XVIII, mbreti i atëhershëm i Kashit, Mansaram dhe djali i tij Belvant Singh ndërtuan shumë tempuj të tjerë në Varanasi. Me porosinë e guvernatorit të përgjithshëm të Indisë, Warren Hastings në vitin 1785, kolektori i atëherëshëm mysliman i Varanasit, Ibrahim Khan, përballë Tempullit Vishvanatha ndërtoi Naubat Khanan e tempullit (vend-qëndrimi i muzikantëve dhe instrumenteve muzikore të tempullit). Në vitin 1828, mbretëresha Baija Bai, e veja e mbretit marathas Daulat Rao Scindhia së Gwaliorit, ndërtoi një kolonadë me çati të ulët me mbi 40 kolona në territorin e pusit Gyan Vapi. Në vitin 1839, rreth 50 vjet pas ndërtimit, Punjab Kesari (sunduesi i Punxhabit) i fuqishëm sikist i Lahores, Ranjit Singh dhuroi rreth 820 kg ar të pastër për mbulimin e dy kullave shikhara të tempullit. Ndërsa kulla e tretë e mbetur, u programua të mbulohej me ar nga Ministria Kulturës dhe Çështjeve Fetare të Uttar Pradeshit. Në vitin 1841, Dinastia Bhosale e Nagpurit dhuroi argjend për tempullin. Statuja prej guri 2.13 m e lartë e Demit Nandi, që qëndron në lindje të kolonadës u dhurua nga mbreti i Nepalit, i cili dhuroi edhe një kambanë të stërmadhe. Ky tempull u rikonstruktua nga Maharani Khaneti, gruaja e Sudarshan Shah-ut në v. 1857.