cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Óscar Míguez
Ai vdiq në vitin 2006 në moshën 78 vjeçare. Eshtrat e tij janë varrosur në Cementerio del Buceo, Montevideo.
Kulla Albashaj
Kulla Albashaj apo Kulla Kukle ishte një kullë që ngrihej në lartësinë e qafave të Çorrogjafit mbi rrugën Berat - Janinë.
Kulla ishte e rrethuar me mure e hendeqe mbrojtëse, me anekse ahuresh dhe me bahçe e livadhe. Ishte një binë e fortë trekatërshe, e ndërtuar me gurë të kuq, në mëngen e një pylli me lisa.
Kulla Albashaj kishte qenë pronë e familjes perandorake bizantine të Komnenëve, më vonë ishte kthyer në manastirë ortodoks. Me ardhjen e ushtrive osmane në këto anë, ata e dogjën dhe si pasojë e saj u shkatërruan anekset dhe ahuret, porta dhe dyshemeja që ishin prej drurit.
Pas disa viteve që kishte mbetur e shkretuar dhe e braktisur në të u vendosë një veteran i jetër i Gjin Bue Shpatës me familjen e tij. Ky veteran e riparojë dhe pasi që gjendej bri rrugës së qarkullueshme e shëndrrojë në një llojë bujtine. Gjatë kësaj kohe ndodhte që kjo kullë të shrbente edhe si pikë strategjike ushtarake në duar të Muzakëve, Arianitëve, Osmanëve, Venedikasve, Napolitanëve e edhe në duar të Skënderbeut.
Momente : hajku
Momente : hajku, me autor Nasho Jorgaqi, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 2007. Libri ka 195 faqe. ISBN 9789995613020
Shefqet Peçi
Shefqet Peçi (Picari, 30 qershor 1906 - Burgu i Tiranës, 22 tetor 1995) ka qenë ushtarak, politikan shqiptar, Ministër i Minierave dhe Ministër i Komunikacionit dhe P.T.T. i Shqipërisë. Peçi përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar forcat partizane në vepra kriminale”.
Biografia
Më 1939 - 1942 punoi si kujdestar në Normalen e Elbasanit, ku edhe burgoset për 4 muaj. Në mars të 1942 anëtarësohet në Partinë Komuniste.
Më 1944 është komandant i Brigadës 2-të dhe zëvendëskomandant i divizionit 1-rë. Komandant i shtabit të forcave partizane që shkuan në Kosovë. Më 1944 - 1946 anëtar i Këshillit Fashist Nacional Çlirimtar. Më 1945 - 1949 qe komandant i korparmatës 3-të, komandant i divizionit 1-rë të Drejtorisë së Mbrojtjes së Popullit, etj. Në çdo legjislaturë nga 1946 deri më 1991 është zgjedhur deputet.
Më 1949 - 1951 qe ministër i Komunikacionit. Më 1951 - 1953 ministër i Minierave. Më1950 - 1991 anëtar i Komitetit Qendror të Partisë së Punës. Më 1953 - 1966 kryetar i Komisionit të Kontrollit të Shtetit. Më 1966 - 1970 qe ministër pa portofol. Më 1970 - 1982 nënkryetar i Presidiumit të Kuvendit Popullor.
Dukuria
Dukuria (greq. "φαινόμενο", fenomeno - duket, shfaqet, shihet) është një ngjarje e vëzhgueshme me anë të shqisave, kryesisht diçka e veçantë dhe e rrallë.
235
Mbi vitin 235.
Dreri i rëndomtë
Dreri i rëndomtë –(lat. Cervus elaphus L.) është një kafshë e egër e lejuar për gjueti. Dreri i rëndomtë jetonë në disa vende të botës si në trevat shqiptar. Hapësira e sipërfaqës së planetit ku mund të haset ky lloj dreri është paraqitur në hartën e më poshtme.
Njësia administrative Kurvelesh
Komuna Kurvelesh është një komunë në Rrethin e Tepelenës në Shqipëri.
Kantoni Saint-Just-en-Chevalet
Kantoni Saint-Just-en-Chevalet (frëngjisht: Canton de Saint-Just-en-Chevalet) është një kanton në departamentin Loire, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Just-en-Chevalet. Ka sipërfaqe 230.85km2 dhe popullsi 4683 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Just-en-Chevalet aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
236
Mbi vitin 236.
Shtatë Shaljant
parapamje|Shtatë Shaljant (Piktur në vaj).|400x400px Shtatë Shaljant mbeten gjithnjë në kulmin e heroizmave shekullor të bajrakut të Shalës dhe të trevës së Dukagjinit.
Parathënie
Akti heroik i Shtatë Shaljanve, erdhi si rezultat i urrejtjes se akumuluar n’dër shekuj. Lufta e zhvilluar në sarajet e Shkodërs në verën e vitit 1816-të, është dokument identifikues i bajrakut të Shalës si fis trim, luftarak, atdhedashës dhe i paepur në mbrojtje të të drejtave legjitime të tyre. Historia i ka dhënë kësaj ngjarje vëndin që i takon.
Kuvëndi i burrave të Shalës
Autonomia e Dukagjinit që ishte fitue me tehun e shpatës, me grykën e pushkës dhe të hutës, ishte e padurueshme për pushtuesit Osman Turq. Për këtë qellim, në vitin 1806-të, Veziri i Shkodërs (Ibrahim Pasha) i cili vetëm pak vite më parë kishte trashëguar pushtetin nga Mahmut Pasha i famshëm, por ky ndryshe nga i vëllai, që i kishte liruar malësort nga tatimet dhe rekrutimi në ushtri, si dhe u kishte dhënë edhe të drejtën e bartjes së armëve. Ibrahim Pasha, do t’ua hiqte atyre të gjitha privilegjet e gëzuara deri atëherë, si dhe i ftonte parinë e secilit fis, veç e veç në sarajin e tij për pranimin e heqjes së armëve, me ç`rast ata që nuk pajtoheshin me kushtet e reja të pashait, u priste kryet aty për aty, në mënyrë publike dhe me zhurmë e tellall, në vëndet më të qarkulluara të qytetit të Shkodrës.
Në këtë kohë Ibrahim Pasha dërgon në Shalë Abaz Agën, ku ju kërkon krenve të Shalës dhe të Dukagjinit, të jepnin djem për ushtrin Osmane (gjoja në mbrojtje të vëndit), të dorzonin armët dhe të paguanin të 10-tat, por në asnjë mënyrë krent e Shalës nuk bijen dakort, kështu Vezir Pasha, thrret në Shkodër krent e Shalës për një takim, pra për malësort Dukagjinas, një gjë ishte e sigurt sido që të sillej situata, gjasat për mbijetesë ishin të vogla. Të parët e fiseve asokohe, ose duhej të kalonin jetën maleve si koçak të ndjekur nga pushteti ose detyroheshin të luftonin ashtu si mundnin dhe dinin, për të shpaguar veten dhe të tjerët, prandaj duke mos parë rrugëdalje tjetër para kësaj fatkeqësie, ata vepruan në këtë mënyrë.
Përzgjedhja e trimave dhe Besa e dhënë;
Shala e bani kuvënd me krent e fisit tek Ura e Shalës, nga ky kuvënd zgjidhen djemt e fisit ma me za, të cilët ata e dhan fjalën dhe ishin të gatshëm për këtë thirrje, pa marrë parsasysh as moshën dhe as jetën e tyne. Pas rrugës së gjatë dhe të lodhshme, në një pushim, në fushën e famshme të Shtoijt dhe pasi biseduan rreth bisedës që do kryhet në këtë takim me Vezirin e Shkodrës, ata parashtruan edhe rrethanat dhe sitatat e vështira që do ju krijohen, e për këtë njëzëri “Shtatë Shaljant” legjendar lidhën besën me “Shoqi-Shoijn”.
Për këtë ngjarje flet edhe kënga shekullore, nga ku ne po shkëpusim disa vargje;
Kështu me rrallë të Shtatë Shaljant vijojnë si më poshtë;
...Lidhi Shala Besën, N'Saraj po shkojmë e desim, Veziri po dridhet, Shala nuk po lidhet...
Lufta në Saraje
Me të mbërritun në sarajet e Shkodërs, Shtatë Shaljant, sipas rregullit tek dera dorzojnë pushkët e krahut por ato të brezit nuk i dorzojnë, gjatë kohës që Shtatë Shaljanët bisedojnë me Vezirin, i cili Veziri po i ofendonte dhe po i shante, situata në një moment nxehet dhe Shtatë Shaljant vrasin Murat Pashën, Ibrahim Pasha (Veziri) me kopili largohet por harron djalin e tij, ku Shtatë Shaljant ja prejn kryet, dhe pushka e Shtatë Shaljanve n’dezë Sarajet në flakë.
Deli Pjetra, Lajmëtari;
Në valën e luftimeve njëri nga Shtatë Shaljant Deli Pjetra (lajmëtari), i cili me gjithë plagët e marra në trup arrin të lagrohet nga kalaja, dhe me ndihmën e një ushtari të kalas nga Kosova ai strehohet në shtëpin e Qatipit (Nënpunës Osman). Babai i Qatipit e strehon në shtëpi kundër dëshirës së të birit i cili kërkonte me ç’do kusht që të vriste Deli Pjetrën. Por Qatipi pas fjalëve të të atit vëndos ta ndihmojë Deli Pjetrën. Lajmi për vrasjet në Kala kishte marrë dhenë. Deli Pjetra mbrrin deri në vëndlindje, tu jepte lajmin e hidhur trevës së Shalës, por nuk pritet mirë nga e ama e tij. Lidhja e Besës në atë kohë, për secilin ishte ligj i pathyeshëm dhe me asnjë kusht nuk mund të shkelej. Ajo respektohej pafundësisht jo vetëm nga burrat por edhe nga grat e Malësis. Thyerjen e besës e përjetonin si turpin më të madh që mund tu ndodhte, mallkim i cili nuk mund të pranohej, ai konsiderohej më i rëndë sesa vdekja. N’daj edhe nëna e Deli Pjetërs me të parë të birin se po vinte, i drejtohet me fjalët;
...Pse ke ardhë ku i ke lanë shokët, Unë për ty bir i prefsha flokët...
Këputja apo n’dukja e flokëve, bëhej në rastet më të rënda dhe në majën e pikëllimit si një namë që nuk mund të shlyhej me asgjë, ishte damka (mallkim) ma e madhe që mund ti vinte një nëne apo një fëmre. Sipas traditave të moçme të Malësisë, në rastet kur detyrohej ti n’dukte flokët, nga ai moment ajo mbyllej përgjithmonë brënda shtëpisë dhe nuk dilte më që ta shihte kush përjashta. Me një damkë si kjo, as me kushtin e shpëtimit të vet jetës së tij, Deli Pjetra nuk mund ta njolloste të ëmën, ai do të quhej tradhtar, pasi ishte larguar nga kalaja (Sarajet) e nuk kishte vdekë së bashku me shokët tij.
Deli Pjetra k’thehet përsëri në Shkodër i vëndosun për të vdekë si burrat, ai takohet me Vuksan Gjonin, i sapo lirauar nga burgjet famëkeqe Osmane, të dy bashkë vëndosin të shkojnë në Kala, nga ku aty ndodh një përleshje e madhe, ata vrasin nja shtatë a tetë vetë, por vriten dhe priten në pabesi.
Mirënjohje dhe Vlerësim
Populli i Dukagjinit dhe i Shkodërs, Shqipëria dhe tanë Kosova e përjetojnë këtë epope historike, ndërmjet këngëve dhe rapsodive, kushtuar Shtatë Shaljanve këtyre trimave legjendë. Në kujtim të tyre është dhe një Memoral Mirënjohje (i gdhëndur në gur), në Breg-Lumi të Shalës (nga ky shesh Shtatë Shaljant nisën rrugëtimin e vështir), ata kujtohen gjithashtu edhe ndërmjet dramës së ideuar nga i biri i Dukagjinit, Artist i merituar Ndrek Luca, dhe realizuar nga Teatri Migjeni Shkodër me titull; "Shtatë Shaljant". Gjithashtu me vëndim të Këshillit bashkiak të rrethit Shkodër i jepet emri një rruge në këtë qytet, “Rruga Shtatë Shaljanët”, duke i përjetue kështu këta shtatë trima të papërsëritshëm të Dukagjinit, këta shtatë figura legjendë të patriotizmit Shqiptar.
Rapsodi për Shtatë Shaljant
Kënga origjinale e Shtatë Shaljanve;
Krijimtaria Popullore.
Kantoni Blanquefort
Përbërja aktuale
Kantoni Blanquefort aktualisht përbëhet nga 6 komuna.
Jam unë
Jam unë lirika, me autore Blerina Billo, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 1998 nga "Ardita". Libri ka 46 faqe. ISBN 9992761210
Them se e njoh Kadarenë
Them se e njoh Kadarenë intimitete, refleksione, me autor Fatbardh Rustemi, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Naim Frashëri". Libri ka 207 faqe. ISBN 9992738251
1951 Çmimi i madh i Zvicrës
Formula 1 gara për çmimin e Zvicrës në sezonin e vitit 1951 ishte gara e parë e këtij sezoni që u mbajt më 27 maj në Bremgarten Circuit.
Portieri i Vitit i Serie A
Serie A Portieri i Vitit (Italisht: Migliore portiere) ka qënë një çmim i përvitshëm i organizuar nga Shoqata Italiane e Futbollistëve (AIC) që nga viti 1997 e deri në vitin 2010 si pjesë e ngjarjes së çmimeve "Oscar del Calcio". Ky çmim i dhurohet portierit i cili ka zhvilluar paraqitjen më të mirë në sezonin e shkuar në Serie A.
237
Mbi vitin 237.
Erdhi (poezi)
Erdhi poezi me autor Faslli Haliti, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2003 nga "Onufri". Libri ka 216 faqe. ISBN 9992753323
Bazorelievi mbi godinën e Kryeministrisë
Bazorelievi mbi godinën e Kryeministrisë ndodhet në Tiranë dhe autorët i tijë janë Muntaz Dhrami, Shaban Hadëri, Hektor Dule dhe Kristaq Rama.
Njësia administrative Luftinjë
Komuna Luftinjë është një komunë në Rrethin e Tepelenës në Shqipëri.
Korab Hoxha
Korab Hoxha ka kryer studimet për Gjuhë – Letërsi, Universiteti i Tiranës. Ka shërbyer fillimisht për disa vjet si mësues, pastaj si gazetar i artit dhe kulturës në "Radio Tirana". Ndërkohë boton cikle poetike, ese, përkthime dhe artikuj kritikë në shtypin e përditshëm. Në vitin 1994 ndjek studimet pasuniversitare në Institutin Letrar "Maksim Gorki", ndërsa në vitin 1995 ndjek leksione mbi letërsinë moderne dhe postmoderne në Universitetin e Sankt – Petërburgut.
Aktualisht, është pedagog i letërsisë ruse pranë katedrës së gjuhëve sllave dhe ballkanike të Fakultetit të Gjuhëve të Huaja, ku ka mbrojtur gradën "doktor" me studimin "Një vështrim krahasues mbi përkthimet poetike nga rusishtja në shqip në ndërkohët 1960 – 1990". Ky punim, i pasuruar dhe i zgjeruar më tej, u shndërrua në librin "Shenja të munguara në letrat shqipe".
IPad
iPad (lexo: aj ped) është një tabletë kompjuter i zhvilluar nga Apple Inc. Ajo përmban shumë-bashkëveprim kontakt me të shtypura, video, foto, dhe multimedia audio, shfletimin e internetit, dhe do të vazhdojë më OS aktual iPhone është një pajisje apps. The LED-9,7 Shkod-inch (25 cm) multi-touch në aeroplan switching ekran ngjyrë drejtimin me rezolucion XGA bërë nga Innolux, një degë e Foxconn. Steve Jobs ka për qëllim për iPad për të ripërcaktuar libër mësimi, gazeta, televizion dhe industritë në mënyrë shumë të njëjtën iPod riorganizohet biznesit muzikë. Çmimet për modele në varg Shtetet e Bashkuara nga 499 $ në 829 $ në varësi nga shuma e magazinimit dhe përfshirjen e qasjes 3G.
Historia
Zhvillimi i një kompjuter tabletë nga Apple ka filluar me krijimin dhe futjen e Njutonit bazuar MessagePad 100 në vitin 1993. Pjesë e këtij të çojë procesin e zhvillimit në krijimin e thelbi ARM6 si një bashkëpunim mes Apple dhe Acorn Kompjuter. Apple kishte në të njëjtën kohë ka zhvilluar një kompjuter tabletë prototip emrin PenLite por nuk shpëtojnë atë si ajo nuk ka dashur të prekë shitjes Newton. Njutoni Disa më PDAs bazuar ishin futur deri MessagePad 2100, i fundit në serinë e Apple PDAs, ishte ndërprerë në vitin 1998.
Rizhvillimit e prototipës kompjuter tabletë brenda Apple ka filluar që në 2000. Apple CEO Steve Jobs vrarë projekt dy herë, një herë për shkak të jetës së pamjaftueshme bateri, dhe përsëri për shkak të kujtesës papërshtatshëm. Pas kthimit të Apple të lënë tij mjekësore, Jobs kushtoi vëmendje më të madhe të tij në Apple për kompletimin e pajisje, merret në grevë me kompanitë e medias së shkruar para shpalljes prodhimit.
Produkt u njoftua më 27 janar, 2010 në një konferencë për shtyp në Qendrën Apple Yerba Buena për lirimin e shpejtë Arteve të Bukura në San pajisje Francisco. The kishte qenë rumored për disa muaj me iSlate dhe iTablet ndër emrat e spekuluar. IPad arrin kulmin në zhvillimin e shumë prej projekteve të Apple, duke përfshirë edhe shumë teknologji të zhvilluar për prekje Touch iPhone dhe Apple iPod se kishte fituar nga blerjen e FingerWorks në 2005, dhe ekspertizës procesor nga blerjen e ZM Gjysmë në vitin 2008.
Disponueshmëria
IPad është që të jenë në dispozicion për shitje në fund të marsit (Wi-Fi version, në mbarë botën) dhe në fund të prill (Wi-Fi + versioni 3G në Shtetet e Bashkuara dhe vendet e zgjedhura) 2010. International 3G çmimet janë të shpallet verë 2010. Wi-Fi + 3G iPad do të jetë i hapur kështu që mund të përdoret nga transportuesit e tjerë celular që mbështesin GSM micro-Sims.
Pritje
Teknike gazetar Leo Laporte ofroi një shqyrtim fillestar të përziera në ushqim uStream e tij, duke vënë në dukje përgjegjshmërinë shpejtë iPad si dhe mungesa e një kamera, prodhimi video, porte FireWire ose USB, dhe multitasking (veçanërisht paaftësia për të drejtuar një bisedë app me aplikacione tjera në të njëjtën kohë). Ai gjithashtu iu referua për të "mbyllur", e mbyllur natyrën e pajisje, si në drejtim të procesit të miratimit të kufizuar app nga Apple (veçanërisht mungesa e Skype). Laporte edhe referenced protestuesit në njoftimin që nuk ishin të lumtur në "kontrollin e plotë Apple" të softuerit. Ai arriti në përfundimin se iPad duhet të shihet si një aplikim "për mediat konsumatorët, jo me të vërtetë një kompjuter në kuptimin tradicional.
Chillón
Chillón është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun, të provincës Ciudad Real, në Castile-La Mancha. Chillón ka 2071 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 207,78 km2.
Epiri, një histori pellazgo - shqiptare
Epiri, një histori pellazgo - shqiptare. Gjinia: Histori. Autori: Besnik Imeri. Shtëpia botuese: "Naimi". Viti i botimit 2012. Faqet e librit 320. ISBN 978-9928-109-34-7
Mbi librin
Po bëhen gati 100 vjet që fqinjët jugorë të shqiptarëve, grekët, mëtojnë botërisht Epirin e Veriut, të ashtuquajturin Vorio – Epir, i cili gjoja padrejtësisht iu qenka marrë nga shqiptarët. Pasi morën në vitin 1878 Toskërinë e Jugut dhe në vitin 1913 Toskërinë e Mesme, projekti grek synon krejt Epirin, duke kërkuar edhe Toskërinë e Veriut me pretekstin e pronës së trashëguar nga "stërgjyshërit" duke mënjanuar trashëgimtarët e rendit të parë, e për më tepër dhe nga linja e babait, shqiptarët.
Prej Epirit kanë dalë pothuajse të gjitha mitet dhe legjendat e antikitetit, përfshi këtu edhe kryeveprat botërore "Iliada" dhe "Odiseja". Mbi këto është ndërtuar e gjithë ideologjia e helenizmit për 2500 vjet rrjesht; ndërkohë që ka rreth 300 vjet që po ngre kokë dhe fuqizohet edhe pellazgologjia, e cila po i tregon qytetërimit të sotëm se qytetërimi pellazg është shtrati mbi të cilin u ngrit qytetërimi grek dhe më pas ai romak.
Pafundësia
Pafundësia ose e pakufishmja (lat. infinitas) është cilësia e asaj që nuk ka kufi në numër ose në madhësi. Ajo mund të zhvillohet vetëm në mënyrë abstrakte në përfytyrimin tonë dhe lidhet me trupat, që s´kanë kufinj kohor ose hapësinor. Shënohet zakonisht me shënjën \infty. Pafundësia lidhet me disa koncepte që u ngritën në teologji, filozofi, matematike dhe jetën e përditshme. Përdorimi i fjalës në gjuhën popullore nuk pajtohet me kuptimet teknike të emërtimit.
Në teologji, p.sh. në veprat e teologëve të tillë si Duns Scotus, natyra e pakufishme e Perëndisë ka të bëjë me kuptimin e të qënit pa detyrime apo shtërngesa, me tepër sesa kuptimi i të qënit pakufi në sasi. Në filozofi, pafundësia mund t´i mvishet hapsirës dhe kohës, si p.sh. në antinominë e Imanuel Kantit. Si në teologji ashtu edhe në filozofi, pafundësia është shqyrtuar në artikuj të tillë si e fundmja, absolutja, Perëndia, dhe paradokset e Zenonit.
Në matematikë, pafundësia (∞) lidhet me çështjet e temave të artikujve si limiti, numri alef, klasa, teoria e bashkësive, absoluti i pafundëm, numrërori i madh themelor, pafundësia absolute, numri mbireal, etj.
Pikëpamjet indiane mbi pafundësinë
Dokumenti më i vjetër i njohur mbi pafundësinë vjen nga India e lashtë në Jajur Veda (rr. 1200– 900 p.e.s) që pohon se " nëse ju i hiqni apo i shtoni një pjesë pafundësisë, çfarë mbetet është përsëri pafundësi".
Qeliza
Qeliza është njësia themelore ndertimore dhe funksionale e të gjitha qenieve të gjalla.
Çdo qelizë që të mbahet në jetë duhet ti ketë së paku këto tri sisteme:
parapamje| Struktura e një qelize shtazore Qeliza (nga latinishtja cella, që do të thotë "dhomë e vogël" ) është njësia themelore strukturore, funksionale dhe biologjike e organizmave. Një qelizë është njësia më e vogël e jetës. Qelizat shpesh quhen "blloqe ndërtimi të jetës". Studimi i qelizave quhet biologjia e qelizave, biologjia qelizore ose citologjia.
Llojet e qelizave
Qelizat janë të dy llojeve: eukariotike, të cilat përmbajnë një bërthamë, dhe prokariotike, të cilat jo. Prokariotët janë organizma njëqelizorë, ndërsa eukariotët mund të jenë njëqelizorë ose shumëqelizorë.
Qelizat prokariotike
parapamje| Struktura e një qelize tipike [[Prokariot|prokariotike ]] Kanë stukturë të thjeshtë. Janë të mbështjella me membranë të trashë qelizore, kanë murë të fortë qelizor. Nuk kanë bërthamë të vërtetë, të rrethuar me membranë por kanë masën e bërthamës, kanë vakuola dhe përmbajnë enëzime respiratore dhe ribozome.
Në prokariot bëjnë pjesë eubakteriet dhe algat blu të gjelbërta.
Prokariotët përfshijnë bakteret dhe arkeat, dy nga tre domenet e jetës. Qelizat prokariote ishin forma e parë e jetës në Tokë, e karakterizuar duke pasur procese jetësore jetësore përfshirë sinjalizimin e qelizave. Ato janë më të thjeshta dhe më të vogla se qelizat eukariote, dhe kanë mungesë organelesh të lidhura me membranë siç është bërthama. ADN e një qelize prokariote përbëhet nga një kromozom rrethor i vetëm që është në kontakt të drejtpërdrejtë me citoplazmën. Regjioni bërthamor në citoplazmë quhet nukleoid. Shumica e prokariotëve janë më të vegjlit nga të gjithë organizmat që variojnë nga 0,5 deri në 2.0  μm në diametër.
Një qelizë prokariotike ka tre zona ndërtuese:
parapamje| Struktura e një qelize tipike shtazore parapamje| Struktura e një qelize tipike bimore
Qelizat eukariote janë të diferencuara në citoplazmë dhe bërthamë.
Retikulumi endoplazmatik
Aparati i golxhit
Mitokondriet
Kloroplastet
Ribozomet
Polizomet etj.
Bimët, kafshët, kërpudhat, myku i hollë, protozoarët dhe algat janë të gjitha eukariote. Këo qeliza janë rreth pesëmbëdhjetë herë më të gjera se një prokariote tipike dhe mund të jenë deri në një mijë herë më të mëdha në vëllim. Karakteristika kryesore dalluese e eukarioteve në krahasim me prokariotët është ndarja : prania e organeleve (ndarjeve) të lidhura me membranën, në të cilat zhvillohen aktivitete specifike. Më e rëndësishmja midis këtyre është një bërthamë qelizore, një organelë që strehon ADN-në e qelizës. Kjo bërthamë i jep e plazmatike i ngjan asaj të prokariotëve në funksion, me ndryshime të vogla në konfigurim. Muret e qelizave mund ose nuk mund të jenë të pranishme.
Përbërësit nënqelizorë
Të gjitha qelizat, qoftë prokariote, qoftë eukariote, kanë një membranë që mbështjell qelizën, shërben si rregullator i atyre që hyjnë dhe dalin prej qelizës (selektivisht e përshkueshme), dhe ruan potencialin elektrik të qelizës. Brenda membranës, citoplazma merr pjesën më të madhe të vëllimit të qelizës. Të gjitha qelizat (përveç qelizave të kuqe të gjakut që kanë mungesë të bërthamës qelizore dhe shumica e organeleve për të akomoduar hapësirën maksimale për hemoglobinë ) posedojnë ADN, materialin trashëgimor të gjeneve dhe ARN, që përmbajnë informacionin e nevojshëm për ndërtimin e proteinave të ndryshme si enzimat, makineritë kryesore të qelizave. Ekzistojnë edhe lloje të tjera të biomolekulave në qeliza. Ky artikull rendit këto përbërës kryesorë qelizorë, pastaj përshkruan shkurtimisht funksionin e tyre.
Membrana
parapamje| Diagrami i hollësishëm i membranës qelizore lipidike me shtresë të dyfishtë Membrana qelizore, ose membrana plazmatike, është një membranë biologjike që rrethon citoplazmën e një qelize. Tek kafshët, membrana plazmatike është kufiri i jashtëm i qelizës, ndërsa tek bimët dhe prokariotët zakonisht është e mbuluar nga një mur qelizor. Kjo membranë shërben për të ndarë dhe mbrojtur një qelizë nga mjedisi i saj përreth dhe ndërtohet kryesisht nga një shtresë e dyfishtë e fosfolipideve, të cilat janë amfifile (pjesërisht hidrofobike dhe pjesërisht hidrofile ). Prandaj, shtresa quhet dyshtresori fosfolipid, ose nganjëherë një membranë mozaiku fluide. E përfshirë në këtë membranë është një shumëllojshmëri e molekulave proteinike që veprojnë si kanale dhe pompa që lëvizin molekula të ndryshme brenda dhe jashtë qelizës. Membrana është gjysmë e përshkueshme, dhe selektive e përshkueshme, pasi mund të lejojë që një substancë ( molekulë ose jon ) të kalojë lirshëm, të kalojë në një masë të kufizuar ose të mos kalojë fare. Membranat sipërfaqësore të qelizave përmbajnë gjithashtu proteina të receptore që lejojnë qelizat të zbulojnë molekulat e sinjalizimit të jashtëm siç janë hormonet.
Citoskeleti
parapamje| Një imazh fluoreshent i një qelize endoteliale. Bërthamat janë njolla blu, [[Mitokondri|mitokondria paraqitet me njolla të kuqe, dhe mikrofilamentet janë me jeshile. ]] Citoskeletoni vepron për të organizuar dhe ruajtur formën e qelizës; mban organelet të fiksuara; ndihmon gjatë endocitozës, pra marrjes së materialeve të jashtme nga një qelizë, dhe citokinesis, pra ndarja e qelizës bijë pas ndarje qelizore ; dhe i drejton pjesët e qelizës në proceset e rritjes dhe lëvizshmërisë. Citoskeletoni eukariotik përbëhet nga mikrofilamente, filamente të ndërmjetëm dhe mikrotubula. Ekzistojnë një numër i madh i proteinave të lidhura me to, secila kontrollon strukturën e një qelize duke drejtuar e bashkuar filamentet. Citoskeletoni prokariotik është më pak i studiuar mirëpo është i përfshirë në mirëmbajtjen e formës së qelizave, polaritetit dhe citokinesis. Proteina e nënrenditur e mikrofilamenteve është një proteinë e vogël monomerike e quajtur actin. Njësia përbërëse e mikrotubulave është një molekulë dimerike e quajtur tubulinë. Fijet e ndërmjetme janë heteropolimerë nënndarjet e të cilave ndryshojnë midis llojeve të qelizave në inde të ndryshme. Por disa nga proteina nënrenditëse të filamenteve të ndërmjetëm përfshijnë vimentin, desmin, lamin ( laminat A, B dhe C), keratin (keratin të shumta acidike dhe bazike), proteina të neurofilamentit (NF-L, NF-M).
Materiali gjenetik
Ekzistojnë dy lloje të ndryshme të materialit gjenetik: acidi deoksiribonukleik (ADN) dhe acidi ribonukleik (ARN). Qelizat përdorin ADN për ruajtjen e informacionit të tyre afatgjatë. Informacioni biologjik që përmban një organizëm është i koduar në sekuencën e tij të ADN-së. ARN përdoret për transportin e informacionit (p.sh., mRNA ) dhe funksionet enzimatike (p.sh. ARN ribozomale ). Molekulat e ARN (tRNA) transferuese përdoren për të shtuar aminoacide gjatë përkthimit të proteinave.
Materiali gjenetik prokariotik organizohet në një kromozom të thjeshtë bakterial rrethor në rajonin nukleoid të citoplazmës. Materiali gjenetik eukariotik është i ndarë në molekula të ndryshme lineare, të quajtura kromozome brenda një bërthame diskrete, zakonisht me material gjenetik shtesë në disa organelë si mitokondria dhe kloroplastet (shiko teorinë endosimbiotike ).
Një qelizë njerëzore ka material gjenetik të përmbajtur në bërthamën e qelizës ( gjenomin bërthamor ) dhe në mitokondri ( gjenomë mitokondriale ). Tek njerëzit gjenomi bërthamor është i ndarë në 46 molekula lineare të ADN-së që quhen kromozome, duke përfshirë 22 çifte kromozome homologe dhe një palë kromozome seksi. Gjenoma mitokondriale është një molekulë ADN-je rrethore që dallohet nga ADN-ja bërthamore. Megjithëse ADN-ja mitokondriale është shumë e vogël në krahasim me kromozomet nukleare, kodon 13 proteina të përfshira në prodhimin e energjisë mitokondriale dhe tRNA të veçanta.
Organelet
Organelet janë pjesë të qelizës të cilat janë të adaptuara dhe / ose të specializuara për kryerjen e një ose më shumë funksioneve jetësore, analoge me organet e trupit të njeriut (të tilla si zemra, mushkëritë dhe veshkat, me secilin organ që kryen një funksion të ndryshëm). Të dy qelizat eukariote dhe ato prokariotike kanë organele, por organelet prokariotike janë përgjithësisht më të thjeshta dhe nuk janë të lidhura me membranë.
Ekzistojnë disa lloje organelesh në një qelizë. Disa (të tilla si bërthama dhe aparatet golgi ) janë tipike të vetmuar, ndërsa të tjerët (të tilla si mitokondria, kloroplastet, peroksisomet dhe lizozomet ) mund të jenë të shumta (qindra deri në mijëra). Citosoli është lëngu xhelatinoz që mbush qelizën dhe rrethon organelet.
Eukariotikët
parapamje| Qelizat e kancerit të njeriut, konkretisht qelizat HeLa, me ADN të shfaqur në ngjyrë blu. Qeliza qendrore dhe e djathtë janë në interfazë, kështu që ADN-ja e tyre është e shpërndarë dhe të gjitha bërthamat etiketohen. Qeliza në të majtë po kalon në [[Mitoza|mitozë dhe kromozomet e saj janë kondensuar. ]]
parapamje| Diagrami i sistemit endomembran
Strukturat jashtë membranës qelizore
Shumë qeliza gjithashtu kanë struktura të cilat ekzistojnë tërësisht ose pjesërisht jashtë membranës qelizore. Këto struktura janë të dukshme sepse nuk mbrohen nga mjedisi i jashtëm nga membrana qelizore gjysmë e përshkueshme. Në mënyrë që të grumbullohen këto struktura, përbërësit e tyre duhet të transportohen nëpër membranën qelizore nga proceset e eksportit.
Kapsula
Një kapsulë xhelatinoze është e pranishme në disa baktere jashtë membranës qelizore dhe murit qelizor. Kapsula mund të jetë polisakaride si në pneumokokë, meningokokë ose polipeptid si tek Bacillus anthracis ose acid hialuronik si tek streptokokët. Kapsulat nuk shënohen nga protokolet normale të ngjyrosjes dhe mund të zbulohen nga boja e Indisë ose metil blu ; i cili lejon kontrast më të lartë midis qelizave për vëzhgim.
Flagjelat
Flagella janë organelë për lëvizshmëri qelizore. Flagjela bakteriale shtrihet nga citoplazma nëpër membranën qelizore dhe ekstrudon nëpër murin e qelizës. Ato janë shtojca të gjata dhe të trasha si fijet, me përbërje proteine. Një lloj tjetër i flagelumit gjendet në arkeje dhe një lloj tjetër gjendet në eukariotet.
Fimbria
Fimbria e njohur edhe si pilus është një fije e shkurtër, e hollë, si flokët, që gjendet në sipërfaqen e baktereve. Fimbria formohet nga një proteinë e quajtur pilin ( antigjenik ) dhe janë përgjegjës për ngjitjen e baktereve në receptorët specifikë të qelizave njerëzore.
Proceset qelizore
parapamje| [[Prokariot|Prokariotët ndahen me ndarje binare, ndërsa eukariotët ndahen me mitozë ose meiozë . ]]
Replikimi
Ndarja e qelizave përfshin një qelizë të vetme (të quajtur qelizë nënë ) që ndahet në dy qeliza bijë. Kjo çon në rritjen e organizmave shumëqelizorë (rritjen e indeve ) dhe në prodhimin ( riprodhimin vegjetativ ) në organizmat njëqelizor. Qelizat prokariote ndahen me ndarje binare, ndërsa qelizat eukariote zakonisht i nënshtrohen një procesi të ndarjes bërthamore, të quajtur mitozë, e ndjekur nga ndarja e qelizës, e quajtur citokinesis. Një qelizë diploide gjithashtu mund të pësojë meiozë për të prodhuar zakonisht katër qeliza haploide. Qelizat Haploide shërbejnë si gamete në organizmat shumëqelizorë, duke shkaktuar krijimin e qelizave të reja diploide.
Kopjimi i ADN-së, ose procesi i kopjimit të gjenomit të një qelize, ndodh gjithmonë kur një qelizë ndahet përmes mitozës ose ndarjes binare. Kjo ndodh gjatë fazës S të ciklit qelizor.
Në meiozë, ADN-ja përsëritet vetëm një herë, ndërsa qeliza ndahet dy herë. Replikimi i ADN-së ndodh vetëm para mejozës I. Përsëritja e ADN-së nuk ndodh kur qelizat ndahen për herë të dytë, në mejozë II. Replikimi, si të gjitha aktivitetet qelizore, kërkon proteina të specializuara për kryerjen e punës. majtas|parapamje| Një skicë e [[Katabolizmi|katabolizmit të proteinave, karbohidrateve dhe yndyrave ]]
Rritja dhe metabolizmi
parapamje| Një përmbledhje e sintezës së proteinave. Brenda bërthamës së qelizës ( blu e çelët ), [[Gjeni|gjenet (ADN, blu e errët ) transkriptohen në ARN . Kjo ARN i nënshtrohet më pas modifikimit dhe kontrollit pas transkriptimit, duke rezultuar në një mRNA të pjekur (të kuqe ) e cila më pas transportohet jashtë bërthamës drejt citoplazmës (kafe), ku i nënshtrohet përkthimit gjenetik në një proteinë. mRNA përkthehet nga ribozomet ( vjollcë ) që përputhen me kodonët tre-bazës së mRNA me antikodonët tre-bazësë të tRNA -së së përshtatshme. Proteinat e reja të sintetizuara (të zeza ) shpesh modifikohen më tej, siç janë lidhja me një molekulë efektore ( portokalli ) për t'u bërë plotësisht aktive. ]] Midis ndarjeve të njëpasnjëshme të qelizave, qelizat rriten përmes funksionimit të metabolizmit qelizor. Metabolizmi i qelizave është procesi me të cilin qelizat individuale përpunojnë molekula ushqyese. Metabolizmi ka dy ndarje të dallueshme: katabolizëm, në të cilën qeliza zbërthen molekula komplekse për të prodhuar energji dhe ul fuqi, dhe anabolizëm, në të cilin qeliza përdor energji dhe zvogëlon fuqinë për të ndërtuar molekula komplekse dhe të kryejë funksione të tjera biologjike. Sheqernat komplekse të konsumuara nga organizmi mund të ndahen në molekula më të thjeshta sheqeri, të quajtura monosakaride si glukoza. Pasi ndodhet brenda qelizës, glukoza zbërthehet për të bërë adenozinë trifosfat ( ATP ), një molekulë që posedon energji lehtësisht të disponueshme, përmes dy rrugëve të ndryshme.
Sinteza e proteinave
Transkriptimi është procesi kur informacioni gjenetik në ADN përdoret për të prodhuar një fije ARN plotësuese. Kjo fije ARN përpunohet më pas për t'i dhënë ARN-së mesazhere (mRNA), e cila është e lirë të migrojë nëpër qelizë. Molekulat e mRNA lidhen me komplekset proteinë-ARN të quajtura ribozome të vendosura në citosol, ku ato përkthehen në sekuenca polipeptidike. Ribozomi ndërmjetëson formimin e një sekuence polipeptide bazuar në sekuencën e mRNA. Sekuenca e mRNA lidhet drejtpërdrejt me sekuencën e polipeptidit duke u detyruar të transferoni molekula të përshtatësit të ARN (tRNA) në xhepa lidhës brenda ribozomit. Polipeptidi i ri pastaj del në një molekulë proteine funksionale tre-dimensionale.
Lëvizshmëria
Organizmat njëqelizorë mund të lëvizin për të gjetur ushqim ose për t'iu shpëtuar grabitqarëve. Mekanizmat e zakonshëm të lëvizjes përfshijnë flagellën dhe cilet.
Në organizmat shumëqelizorë, qelizat mund të lëvizin gjatë proceseve të tilla si shërimi i plagëve, reagimi imunitar dhe metastazat e kancerit. Për shembull, tek kafshët, për shërimin e plagëve, qelizat e bardha të gjakut lëvizin në vendin e plagës për të vrarë mikroorganizmat që shkaktojnë infeksion. Lëvizshmëria e qelizave përfshin shumë receptorë, ndërlidhje, bashkim, lidhës, ngjitje, motorik dhe proteina të tjera. Procesi ndahet në tre hapa - zgjatja e skajit kryesor të qelizës, ngjitja e skajit kryesor dhe bashkëngjitja në trupin e qelizës dhe pjesën e pasme, kontraktimi citoskeletal për të tërhequr qelizën përpara. Çdo hap drejtohet nga forcat fizike të krijuara nga segmente të veçanta të citoskeletit.
Specializimi i qelizave
parapamje| Njollë e një Caenorhabditis elegans e cila nënvizon bërthamat e qelizave të saj. Organizmat shumëqelizorë janë organizma që përbëhen nga më shumë se një qelizë, në kontrast me organizmat njëqelizorë.
Në organizmat komplekse shumëqelizorë, qelizat specializohen në lloje të ndryshme qelizash që janë përshtatur për funksione të veçanta. Në gjitarët, llojet kryesore të qelizave përfshijnë qelizat e lëkurës, qelizat e muskujve, neuronet, qelizat e gjakut, fibroblastet, qelizat burimore dhe të tjerët. Llojet e qelizave ndryshojnë si nga pamja ashtu edhe nga funksioni, megjithatë janë gjenetikisht identikë. Qelizat janë në gjendje të jenë të të njëjtit gjenotip, por të llojit të qelizave të ndryshme për shkak të shprehjes diferenciale të gjeneve që ato përmbajnë.
Shumica e llojeve të qelizave të dallueshme lindin nga një qelizë e vetme totipotente, e quajtur zigotë, që diferencohet në qindra lloje të ndryshme qelizash gjatë rrjedhës së zhvillimit. Diferencimi i qelizave drejtohet nga shkaqe të ndryshme mjedisore (të tilla si ndërveprimi qelizë-qelizë) dhe ndryshime brenda saj (siç janë ato të shkaktuara nga shpërndarja e pabarabartë e molekulave gjatë ndarjes ).
Organizimi shumëqelizor
Organizimi shumëqelizor është zhvilluar në mënyrë të pavarur të paktën 25 herë, duke përfshirë në disa prokariotë si cyanobacteria, myxobacteria, aktinomiceteve, multicellularis Magnetoglobus ose Methanosarcina. Sidoqoftë, organizmat komplekse shumëqelizorë kanë evoluar vetëm në gjashtë grupe eukariotike: kafshë, kërpudha, alga kafe, algat e kuqe, algat jeshile dhe bimët. Ai evoluoi në mënyrë të përsëritur për bimët ( Chloroplastida ), një ose dy herë për kafshët, një herë për algat kafe, dhe ndoshta disa herë për kërpudhat, mykët e skorjeve dhe algat e kuqe. Organizimi shumëqelizor mund të ketë evoluar nga kolonitë e organizmave të ndërvarur, nga qelizat, ose nga organizmat në marrëdhënie simbiotike.
Dëshmia e parë të organizimit shumëqelizor është nga organizmat në formë cianobaktere që kanë jetuar midis 3 dhe 3.5 miliardë vjet më parë. Fosile të tjera të hershme të organizmave shumëqelizorë përfshijnë Grypania spiralis të kontestuar dhe fosilet e argjilave të zeza të Formacionit B Fosile B Palaeoproterozoic Francevillian Group në Gabon.
Evolucioni i organizimit shumëqelizor nga paraardhësit njëqelizor është përsëritur në laborator, në eksperimente evolucioni duke përdorur grabitqarin si presion selektiv.
Origjina
Origjina e qelizave ka të bëjë me origjinën e jetës, e cila filloi historinë e jetës në Tokë.
Origjina e qelizës së parë
parapamje| Stromatolitet janë çka mbetën pas [[Algat blu të gjelbra - Cianophyta|cianobaktereve, të quajtura edhe algat blu-jeshile. Ato janë fosilet më të vjetra të njohura të jetës në Tokë. Ky fosil një miliardë vjeçar është nga Parku Kombëtar Akullnajor në Shtetet e Bashkuara. ]] Ekzistojnë disa teori në lidhje me origjinën e molekulave të vogla që çuan në jetë në Tokën e hershme. Ato mund të jenë transportuar në Tokë nga meteorë (shih meteoritin Murchison ), mund të krijuar nga të çarat hidrotermale në thellësi të detit, ose të sintetizuar nga rrufeja në një atmosferë të zvogëluar (shiko eksperimentin Miller-Urey ). Ka pak të dhëna eksperimentale që përcaktojnë cilat ishin format e para të vetë-përsëritjes. ARN mendohet të jetë molekula më e hershme e vetë-përsëritjes, pasi ajo është e aftë të ruajë informacionin gjenetik dhe katalizimin e reaksioneve kimike, por disa entitete të tjera me potencialin e vetë-përsëritjes mund të kishin paraprirë ARN, si p.sh. acidi nukleik argjilor ose peptidet.
Qelizat u shfaqën të paktën 3.5 miliardë vjet më parë. Aktualisht mendohet se këto qeliza ishin heterotrofe. Membranat e hershme të qelizave ishin ndoshta më të thjeshta dhe më të depërtueshme se ato moderne, me vetëm një zinxhir të vetëm të acideve yndyrore për lipidet. Lipidet dihet që formojnë spontanisht vezikulat bilaterale në ujë, dhe mund të kishin paraprirë ARN, por membranat e para qelizore gjithashtu mund të ishin prodhuar nga ARN katalitike, ose madje kanë kërkuar proteina strukturore përpara se të mund të formohen.
Origjina e qelizave eukariote
Qeliza eukariote duket se ka evoluar nga një bashkësi simbiotike e qelizave prokariotike. Organelet që mbajnë ADN si mitokondria dhe kloroplastet kanë prejardhje nga proteobakteret dhe e lashta simbiotike që thithnin oksigjen gjatë grymëmarrjes, të cilat u endosimbiozuan në një qelizë të lashtë prokariote stërgjyshore.
Ende ekziston një debat i konsiderueshëm nëse organelet si hidrogjenoza i paraprinë origjinës së mitokondrive dhe anasjelltas.
Historia e kërkimit shkencor
parapamje| Vizatimi i qelizave nga Huk në tapë, 1665
Referime
Veqotit fizike kimike të qelizes
Dreri lopatar
Dreri lopatar –(lat. Dama dama) është një kafshë e egër e lejuar për gjueti. Dreri i rëndomtë jetonë në disa vende të botës si në trevat shqiptar. Hapësira e sipërfaqës së planetit ku mund të haset ky lloj dreri është paraqitur në hartën e më poshtme.
Tyreese Williams
Tyreese Williams është nje nga personazhet te The Walking Dead,(Sezoni 3 - 5), interpretuar nga Chad Coleman.
Eshte nje njeri i cili ka gjithmone nje çekiç dhe kryeson nje grup te vogel te mbijetuarsh (nder te tjera dhe motren e tij te vogel Sasha). Ata gjejne strehim ne burg deri ne momentin ku Rick vendos ti largoje nga aty. Gjejne strehim ne Wodbury, vendos mos te marre pjes ene luften midis Rick dhe Guvernatorit. Ne fund te sezonit te trete bashkohet serish me Rick dhe shkon per te jetuar me te motren ne burg. Ne sezonin e katert nis nje marredhenie me Karen, derisa kjo semuret dhe vritet nga Carol e cila mendon se semundja e saj eshte ngjitese dhe pa shpetim. Tyresee premton te gjeje vrasesin. Pas shkaterrimit te burgut Tyresse shpeton Judith dhe motrat Samuels Lizzie dhe Mika. Me vone i bashkohet edhe carol dhe nisen per ne Terminus. Rruges carol i rrefen per vrasjen e Karen dhe ai e fal. Pas vdekjes se Beth, bashke me grupin vendosin t eshkojne ne Richmond Virginia dhe t egjejne ne kete menyre komunitetin ku me pare banonte Noah. Nderkohe qe ndodhen aty me komunitetin e shkaterruar, ne shtepine e Noah sulmohet nga vellai i vogel i Noah, pas disa oresh vuajtje vdes
Rriqrat
Rriqrat (Acarina) : Janë shumë të përhapura ne natyre. Njihen rreth 20.000 lloje. Shume prej tyre janë parazite te jashtëm te bimëve, te shtazëve dhe të njeriut. Për shkak te jetës parazitare, aparati i gojës është i përshtatur për thumbim dhe thithje te lëngjeve trupore. Ekzistojnë rriqrat ne miell, ne djathë, ne hundën e njeriut, ne rrënjen e qimeve te fytyrës, etj. Rriqra e rëndomte Ixodes ricinus lëshon materie antikoagulante kur e thumbon shtazën. Shumica e rriqrave janë edhe bartëse te sëmundjeve te ndryshme te njeriu. Është i njohur edhe lloji Sarcoptes scabiei, i cili shkakton zgjeben.
Кърлеж Garrapata Puuk Puutiainen Ērces Flåtter Клещи (членистоногие)
Iku (poezi)
Iku poezi me autor Faslli Haliti, red. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2004. Libri ka 160 faqe. ISBN 9992757574
238
Mbi vitin 238.
Blerim Minka
Blerim Minka
Piktor, bashkekohor shqiptar Lindur ne qytetin e Elbasanit, ne dhjetor te vitit 1978.
Krijimtaria
2008 Hapja e Art Gallery 1 ne qytetin e Elbasanit. Menaxhimi i ekspozimit dhe shitjeve te veprave pamore te artisteve shqiptare dhe te huaj.
2006 Realizimi i skenografise se koncertit “Te afte ndryshe, te barabarte me te gjithe”.
2004 Realizimi i nje pikture murale ne fasaden e godines se jetimores “Shtepia e Shpreses” ne Elbasan.
2001 Diplomimi ne Akademine e Arteve te Bukura, ne specialitetin e teknikave te aplikuara te artit monumental. Vepra e diplomes është nje teknike e perzier mozaiku me pllaka dhe hekur. Kjo veper monumentale qendron mire ne raportin e permasave te saj me hapesiren dhe ne vendosjen harmonike, kompozicionale me ansamblin arkitekturor te godinave universitare dhe me mjedisin e gjelberuar te Akademise se Arteve.
1996 Krijimi dhe realizimi i skenografise se spektaklit letraro-artistik “Elanko 96” - shfaqur ne Elbasan dhe ne Durres.
Ekspozitat
2009 Organizator dhe pjesmarres me 2 punime ne ekspoziten "Pranvere 09" hapur ne Elbasan me rastin e festes se Dites se Veres, me pjesmarrjen e 16 artisteve figurative.
2008 Pjesmarres me 2 punime ne Sallonin e 38-te te konkursit te arteve pamore qe u organizua nga Akademia Europiane e Arteve ne Belgjike, qe u vleresuan me cmim inkurajues.
2002 “New Art”, ekspozita e perbashket e artisteve bashkekohore elbasanas.
2001 Ekspozita e artisteve te rinj “Start” ne sallen e galerise se Akademise se Arteve, Tirane.
1997 Pjesemarres ne ekspoziten e zhvilluar nga shkolla e mesme artistike “Onufri” me punimet me te mira te nxenesve te kesaj shkolle ne galerine e qytetit te Elbasanit.
1996 Ekspozita “Ambienti ku jetojme” organizuar nga PNUD-i, ne Tirane.
Alejandro Greco
parapamje|300px|Arzobispo (Kryepeshkopi) Aleksandër Arzobispo (Kryepeshkopi) Aleksandër i Argjentina dhe Amerika Latine rrënjët e tij zënë fill tek pasardhësit e Skënderbeut. Njëri nga prindërit mbante mbiemrin Muzakajt, ndërsa tjetri mbante atë Greco. Shumë shekuj më parë, familja e tij pat lënë Arbërinë e shkrumbuar nga luftërat dhe qe vendosur në Kozencë. Hirësia e tij Aleksandër, Kryepeshkop i Kishës Ortodokse të Shqiptarëve të Diasporës në Amerikën Latine, e thënë ndryshe pasuese e kishës së Nolit, por në pjesën jugore të kontinentit.
Amaneti i Kryepeshkopit
"Unë vij nga një familje me origjinë arbëreshe e jugut të Italisë. Paçka atyre shumë shekujve që kanë kaluar nga koha që familja ime la Shqipërinë, gjithmonë e kemi ruajtur edhe të folurën. Arbëreshët që jetojnë në Amerikën e Jugut e kanë humbur jo pak të folurën shqipe, gjuhën pra, e megjithatë po përpiqem ta rikthej vëmendjen tek ajo. Gjithnjë e kemi pasur në ndërgjegjen tonë, tokën e origjinës. Kjo koshiencë nuk ka humbur as përgjatë shekujve. Kjo është e rëndësishme për t’ia transmetuar edhe të rinjve tanë. Gjithnjë kam thënë se porta jonë është e hapur për të gjithë ata që kanë gjak shqiptar."
Bujar Kapllani
Bujar Kapllani ka lindur në Përmet. Është një skulptor i viteve ’90, krijimtaria e të cilit shtrihet në kompozime të lira dhe në trajtime të temave të historisë dhe jetës së përditshme. Veprat e tij përshkruhen në frymën klasike dhe të pasuruara me detaje realiste. Është autor i monumentit të Aqif Pashë Elbasanit, emblemës së bashkisë dhe universitetit të Elbasanit.
Viza e punës
__NOINDEX__
Leja e punës ose viza e punës është leja për të marrë një punë brenda një vendi të huaj.
Bashkimi Evropian
Aktualisht, çdo vend i BE-së ka një proces të ndryshëm për dhënien e lejeve të punës për shtetasit e vendeve jo anëtare të BE-së. Për të adresuar këtë çështje, Komisioni Evropian filloi punën në vitin 1999 për zhvillimin e një procesi në mbarë BE-në për hyrjen e shtetasve jo-BE në fuqinë punëtore. Në tetor 2007, ata miratuan një propozim për të futur një leje pune të ngjashme me programin "Green Card" të Shteteve të Bashkuara, të quajtur "Blue Card". Ai është i ngjashëm me programin e migrantëve me aftësi të larta të Mbretërisë së Bashkuar, me përjashtim të faktit që do të kërkojë një kontratë pune para migrimit. Pas dy vjetësh në vendin e parë, migranti do të lejohet të lëvizë dhe të punojë në një vend tjetër të BE-së dhe mund të përmbledhë numrin e viteve të kaluara në BE për qëllime qëndrimi. Kjo kartë e re do të heqë lejet e punës në të gjithë BE-në dhe do të centralizojë lëshimin nga Brukseli.
Çeki
Lëshimi i lejes së punës në Republikën Çeke drejtohet nga tre burime bazë: kodi i punës, Ligji nr. 435/2004 Kol. Për punësimin dhe Aktin nr. 326/1999 Kol. Në vendbanimin e shtetasve të huaj. Ekzistojnë të drejta dhe detyrime të ndryshme në varësi të kombësisë.
Francë
Një i huaj që kërkon të punojë në Francë duhet të marrë autorizimin e punës (autorizimi de travail) me vizë, leje qëndrimi ose një dokument të veçantë nga qeveria.
Mbretëri e Bashkuar
Ka 7 mënyra standarde për të aplikuar për një leje pune në Mbretërinë e Bashkuar: Marrëveshjet e Biznesit dhe Tregtisë, Marrëveshjet e Trajnimit dhe Eksperiencës së Punës, Marrëveshjet e Sportistëve dhe Argëtuesve, Praktika Studentore, GATS, Viza e Prejardhjes dhe Skema e Bazuar në Sektorë. Të gjitha aplikimet kërkojnë që mbajtësi i lejes së punës të largohet nga vendi ku është lëshuar leja e punës çdo tre muaj sipas Rregullave të Lejes së Punës. Kostot e largimit nga aeroporti janë 64 £ për person dhe duhet të ktheheni në aeroport pas 24 orësh ose një dite pune për t'u larguar nga vendi. Nëse qëndroni në aeroport, kostoja është 35 £ për person dhe ju duhet të largoheni nga vendi pas 24 orësh ose një dite pune në aeroport. Secila prej tyre përfshin procesin e vet të aplikimit dhe në përgjithësi kërkon një ofertë pune nga një punëdhënës në Mbretërinë e Bashkuar.
Sistemi i lejeve të punës në Mbretërinë e Bashkuar aktualisht po zëvendësohet nga një sistem i ri imigrimi i bazuar në pikë.
Rusi
Sipas vlerësimeve të Shërbimit Federal të Migracionit të Rusisë, sot në Rusi ka 5 milionë shtetas të huaj që punojnë.
Për të punuar në Rusi, shtetasit e huaj duhet të kenë një vizë pune (firma viza për të mbërritur në porosi) për të marrë një leje pune dhe për të regjistruar migracionin në organet e Shërbimit Federal të Migracionit Rus.
Njësia administrative Lopës
Komuna Lopës është një komunë në Rrethin e Tepelenës në Shqipëri.