cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kina
Konfliktet Territorialë
Kina ka zgjidhur kufijtë e saj tokësorë me 12 nga 14 vendet fqinje, duke arritur kompromise substanciale në shumicën prej tyre. Kina aktualisht ka një kufi toke i çështësuar me Indinë dhe Butanin. Gjithashtu, Kina është përfshirë në mosmarrëveshje detare me shumë vende mbi pronësinë e disa ishujve të vegjël në Detin e Kinës Lindore dhe Jugore, siç janë Socotra Rock, ishujt Senkaku dhe të gjithë ishujt e Detit të Kinës Jugore, së bashku me mosmarrëveshjet e ZEE mbi Detin e Kinës Lindore.
Çështjet socio-politike dhe të drejtat e njeriut
Kritika ndaj Kinës ka qenë e ndjeshme dhe ka përfshirë një sërë çështjesh të ndryshme. Një nga kritikat kryesore është mungesa e lirive të njeriut në vend. Kina është kritikuar për shkelje të të drejtave të njeriut, përfshirë lirinë e fjalës, lirinë e organizatave politike, dhe lirinë e religjionit. Organizatat e të drejtave të njeriut raportojnë për përndjekje politike, censurë mediatike dhe kufizime të lirive individuale në vend. Gjithashtu, ka pasur kritika të shumta ndaj trajtimit të pakicave etnike dhe fetare në Kinë. Kina është akuzuar për represion dhe diskriminim ndaj minoriteteve, siç janë Tibetianët, Ujgurët dhe Mongolët. Kritikat kanë përfshirë keqtrajtimin, përndjekjen dhe kufizimet e lirisë kulturore dhe religjioze të këtyre grupimeve. Ndër të tjera, kritika ka ndikuar në opinionin ndërkombëtar dhe ka sjellë në vëmendje sfidat dhe shqetësimet në lidhje me të drejtat e njeriut dhe liritë themelore në Kinë.
Njësitë administrative
Republika Popullore e Kinës ka kontroll administrativ mbi 22 provinca, dhe e konsideron Tajvanin të jetë provinca e 23-të e saj, edhe pse Tajvani drejtohet aktualisht nga Republika e Kinës, e cila konteston kërkesën RP të Kinës. Kina ka gjithashtu pesë rajone autonome, secili me një grup minoritar të caktuar, katër bashki dhe dy Rajone Speciale Administrative (RSA), të cilat gëzojnë një shkallë të autonomisë politike. Njëzetë e dy provincat, pesë rajonet autonome dhe katër bashkitë përbëjnë "Kinën kontinentale", një term që zakonisht përjashton RSA-në e Hong Kongut dhe Makaos.
Demografia
Kina është një vend me popullsi të hershme. Të parët që u vendosën në Kinë ishin fiset nomade. Së pari u vendosën nëpër luginat e lumenjve, e më vonë u shpërndanë edhe në viset tjera të Kinës. Kinezët qyshë herët arritën një shkallë të lartë kulturore dhe ekonomike. Shumë më herët së evropianët kanë njohur : busullën, gjilpërën magnetike, barutin, porcelanin, letrën shtypin etj. Ata ndërtuan shumë tempuj, godina etj. Njëri ndër më të njohura është Muri kinez, i ndërtuar në shekullin e III para erës së re.
po ashtu ajo qe e mbaroi murin kinez ishte dinastia Cin. Për te mbaruar murin kinez u nevojiten 2 milion njerëz ku 1 milion kishin vdekur. Muri kinez ishte afër 3500 km i gjate i larte 10 metra dhe i gjere 8 metra.
Gjeografia
Sipërfaqja e përgjithshme e Kinës është 9.596.960 km², prej së cilës 270.550 km² janë të mbuluara me ujë. Shtrihet rreth koordinatave gjeografike 35° 00' V, 105° 00' L. Kina është një vijë bregdetare të gjatë 14.500 km. Vija e përgjithshme kufitare tokësore e saj është 22.117km. Kina në pjesën veriore kufizohet me Mongolin (4.677 km) dhe Rusin në veri lindje (3.605km) deri në lindje kur fillon kufiri i gjatë 1.416 km me Korenë Veriore, pastaj vije bregdeti deri te kufiri në jug me Vietnamin (Vietnam 1.281 km) që vazhdon me Laosin (423 km), Birmaninë (2.185 km), në jug-perëndim me Butanin (470 km), Nepalin (1.236 km) e Indin (3.380 km) duke kaluar në perëndim me Pakistanin (523 km), Afganistani (76 km), Kirgistanin (858 km) e Kazakistanin (1.533 km) në fund të së cilit fillon kufiri veri perëndimor me Rusin (40 km). Ajo del ne Oq. Paqësor në lindje ndërsa në anën tjetër hyn thelle në Azinë Qendrore.
Klima. Për shkak të sipërfaqes së madhe edhe nuk është i mundshëm përshkrimi me pak fjalë i lloj-llojshmërisë të motit që sundon në pjesë të ndryshme. Ne perëndim dhe veri klima është kontinentale,ne jug klima musonike. Pllaja e Kines veriore ka klime musonike ku dimri musonik eshte i thate, i gjate dhe i veshtire. Kina Qendrore dhe ajo Jugore kane dimer me te shkurter e me pak te ashper sepse mbrohen nga vargje malore me drejtim lindje-perendim, si dhe shtrihen prane ujerave te ngrohta te Detit të Kines se Jugut.
Relievi në pjesën më të madhe malorë, me rrafshnalta. Në perëndim dominojnë shkretëtirat ndërsa pjesa tjetër janë hapësira të rrafshëta me pellgje që përmbyllen me bjeshkë në lindje. Pika më e lartë ndodhet në lartësinë mbidetare 8.850 në Mont Everest. Ndërsa pika më e ulët -154 m n.n. e detit në vendin e quajtur Turpan Pendi
Si pasuri natyrore më të përhapura, thuhet se janë qymyri, xehja e hekurit, derivatet e naftës, gazi natyrorë, merkuri [Hg], kallaji [Sn], tungsteni [W], stibiumi [Sb], mangani [Mn], molibdeni [Mo], vadiumi [V], magnetitet [Fe3O4], alumini [Al], plumbi [Pb], zinku [Zn], urani [U], si dhe prurjen më të madhe të ujit në botë.
Për sipërfaqe të punueshme të tokës, në vitin 2005 thuhej që të ishte 14,86 % të së përgjithshmes, ndërsa të mbledhura gjithnjë vetëm 1,27 %, të përvetësuara dhe të ujitura 545.960 km².
Ekonomia
Kina ka ekonominë e dytë më të madhe në botë sipas GDP nominale dhe ekonominë më të madhe sipas fuqisë blerëse (PPP). Sipas të dhënave të vitit 2022, Kina llogaritet të përfaqësojë rreth 18% të ekonomisë globale sipas GDP nominale. Kina është një nga ekonomitë më të shpejta në rritje në botë, me një rritje ekonomike që ka qenë pothuajse konsistentisht mbi 6 për qind që nga fillimi i reformave ekonomike në vitin 1978. Sipas Bankës Botërore, GDP i Kinës u rrit nga 150 miliardë dollarë në vitin 1978 në 17.96 trilionë dollarë në vitin 2022. Nga 500 kompanitë më të mëdha në botë, 145 janë me seli në Kinë.
Kina ka qenë një nga fuqitë ekonomike kryesore në historinë e Azisë Lindore. Vendit i ka qenë një nga ekonomitë më të mëdha në botë për shumicën e dy mijëvjeçarëve të kaluar, gjatë të cilëve ka parë cikle të prosperitetit dhe rënies. Që nga fillimi i reformave ekonomike në vitin 1978, Kina ka zhvilluar një ekonomi të diversifikuar dhe është një nga aktorët më të rëndësishëm në tregtinë ndërkombëtare. Sektorët kryesorë të fuqisë konkurruese përfshijnë prodhimin, tregtinë me pakicë, minierat, çelikun, tekstilet, makinat, prodhimin e energjisë, energjinë e gjelbër, bankat, elektronikën, telekomunikacionin, pasuritë, e-tregtinë dhe turizmin. Kina ka tre nga dhjetë bursat më të mëdha në botë - Shanghai, Hong Kong dhe Shenzhen - që së bashku kanë një kapitalizim të tregut mbi 15.9 trilionë dollarë, deri në tetor 2020. Kina ka katër qendra financiare më konkurruese në botë (Shangai, Hong Kong, Pekini dhe Shenzhen), më shumë se çdo vend tjetër në Indeksin Global të Qendrave Financiare për vitin 2020. Sipas raportit të Oxford Economics, deri në vitin 2035, katër qytete kineze (Shanghai, Pekini, Guangzhou dhe Shenzhen) pritet të jenë në mesin e dhjetë qyteteve më të mëdha në botë sipas GDP nominale. parapamje|414x414px|Kina dhe ekonomitë e tjera zhvillimore të mëdha sipas GDP në per qepër blerës 1990-2013. Rritja ekonomike e shpejtë e Kinës është shumë e dukshme Kina e periudhës moderne është shpesh e përshkruar si një shembull i kapitalizmit shtetëror ose kapitalizmit shtet-partiak. Në vitin 1992, Xhiang Zemin e përshkroi vendin si një ekonomi tregu socialist. Të tjerë kanë përshkruar atë si një formë të marxizmit-leninizmit të adaptuar për të ekzistuar së bashku me kapitalizmin global. Shteti dominon në sektorët strategjikë "themelore" si prodhimi i energjisë dhe industrive të rënda, por sektori privat është zgjeruar në mënyrë të jashtëzakonshme, me rreth 30 milionë biznese private të regjistruara në vitin 2008. Sipas statistikave zyrtare, kompanitë e pronësisë private përbëjnë mbi 60% të GDP-s së Kinës.
Kina ka qenë prodhuesi i parë industrial në botë që nga viti 2010, pasi mposhti SHBA-në, e cila kishte qenë e parë për 100 vitet e kaluara. Kina ka qenë gjithashtu e dyta në vendin e dytë në prodhimin e teknologjisë së lartë që nga viti 2012, sipas Fondacionit Kombëtar të Shkencës në SHBA. Kina është tregu i dytë më i madh i shitjes me pakicë në botë, pas Shteteve të Bashkuara. Kina udhëheq botën në e-tregti, duke llogaritur mbi 37% të pjesës së tregut global në vitin 2021. Kina është lideri botëror në konsumin dhe prodhimin e makinave elektrike, duke prodhuar dhe blerë gjysmën e të gjitha makinave elektrike me plug-in (BEV dhe PHEV) në botë deri në vitin 2022. Kina është gjithashtu prodhuesi kryesor i baterive për makinat elektrike si dhe disa lëndë të parë të rëndësishme për bateritë. Për shumë kohë, Kina ka vërtetuar vazhdimisht burimet jo-renovueshme të energjisë si qymyri, por adaptimi i saj ndaj energjisë së rinovueshme është rritur në mënyrë të konsiderueshme në vitet e fundit, me pjesën e saj që rritet nga 26.3 për qind në vitin 2016 në 31.9 për qind në vitin 2022.
Kultura
Që nga kohët e lashta, kultura kineze është ndikuar shumë nga konfucianizmi dhe filozofi konservatore. Për pjesën më të epokës dinastike të vendit, mundësitë për avancimin social mund të ofrohet nga performancë të lartë në provimet perandorake prestigjioze, të cilat kanë origjinën e tyre në Dinastisë Han. Theksi letrare e provimeve ndikuar në perceptimin e përgjithshëm të përpunimit kulturor në Kinë, të tilla si besimi se kaligrafi, poezia dhe piktura ishin forma më të larta të artit sesa vallëzim ose dramë. Kultura kineze ka theksuar prej kohësh një sens të historisë të thellë dhe një perspektivë kryesisht të brendshëm në kërkim kombëtar. Provimet dhe një kulturë e meritës mbeten të vlerësuar në masë të madhe në Kinë sot.
Udhëheqësit e para të Republikës Popullore të Kinës kanë lindur në mënyrë tradicionale perandorake, por ishin të ndikuar nga Lëvizja Katërt maj dhe idealet reformiste. Ata kërkuan për të ndryshuar disa aspekte tradicionale të kulturës kineze, të tilla si qëndrimit rural të tokës, seksizmin, dhe sistemi konfuciane e arsimit, duke ruajtur të tjerët, të tilla si struktura familjare dhe kulturën e bindjes ndaj shtetit. Disa vëzhgues e shohin periudhën pas themelimit të PRC në vitin 1949, si një vazhdimësi e historisë tradicionale kineze dinastike, ndërsa të tjerë pretendojnë se sundimi i Partisë Komuniste ka dëmtuar themelet e kulturës kineze, sidomos me anë të lëvizjeve politike, si Revolucionit Kulturor të viteve 1960, ku u shkatërruan shumë aspekte të kulturës tradicionale, duke qenë të denoncuar si "regresive dhe të dëmshme" ose "gjurmët e feudalizmit". Shumë aspekte të rëndësishme të moralit tradicionale kineze dhe kulturës, të tilla si Konfucianizmi, artit, letërsisë, dhe kryerjen e arteve si Opera Pekinit, ishin ndryshuar në përputhje me politikat qeveritare dhe propagandën në atë kohë. Qasja në mediat e huaja mbetet shumë e kufizuar.
Sot, qeveria kineze ka pranuar elemente të shumta të kulturës tradicionale kineze si pjesë integrale e shoqërisë kineze. Me rritjen e nacionalizmit kinez dhe në fund të Revolucionit Kulturor, format e ndryshme të tradicionale kineze artit, letërsisë, muzikës, filmit, modës dhe arkitekturës kanë parë një ringjallje të fuqishme, dhe popullore dhe të ndryshme të artit në veçanti kanë interesi shkaktoi kombëtare dhe madje edhe në mbarë botën. Kina është tashmë e tretë më të vizituara vend në botë, me 55.7 milionë vizitorë përbrenda ndërkombëtare në vitin 2010. Ajo gjithashtu përjeton një vëllim të madh të turizmit të brendshëm; rreth 740 milionë kinezë udhëtuan pushuesit brenda vendit në tetor 2012 vetëm.
Ushtria
parapamje|264x264px|Chengdu J-20, avion luftëtarë i gjeneratës së pestë Artikulli kryesor: Ushtria Çlirimtare Popullore Ushtria e Çlirimtare Popullore (UÇP) konsiderohet një nga ushtritë më të fuqishme në botë dhe është modernizuar shpejt gjatë dekadave të fundit. Ajo përbëhet nga Forcat e Tokës (UÇFT), Detarët (UÇDET), Forca Ajrore (UÇFA), Forcat Raketore (UÇFR) dhe Forca e Mbështetjes Strategjike (UÇMS). Me afërsisht 2.2 milionë personel aktiv, ajo është ushtria më e madhe në botë. UÇP mban depozitën e tretë më të madhe bërthamore në botë dhe detarin e dytë më të madh në tonazh.
Buxheti zyrtar ushtarak i Kinës për vitin 2022 arriti në shifrën prej 230 miliardë dollarësh amerikanë (1.45 trilionë juanë), i dyti më i madhi në botë, megjithëse sipas vlerësimeve të SIPRI, shpenzimi real i saj në atë vit ishte 292 miliardë dollarë amerikanë. Sipas SIPRI, shpenzimi ushtarak i saj nga viti 2012 deri në 2021 arriti në mesatarisht 215 miliardë dollarë në vit ose 1.7 për qind të GDP-s, pas vetëm Shteteve të Bashkuara me 734 miliardë dollarë në vit ose 3.6 për qind të GDP-s. UÇP udhëhiqet nga Komisioni Qendror Ushtarak (KQU) i partisë dhe shtetit; megjithëse zyrtarisht dy organizata të ndara, dy KQU-të kanë anëtarësi identike, përveç në periudhat e kalimit të udhëheqësisë dhe funksionojnë efektivisht si një organizatë. Kryetari i KQU është komandanti në krye të UÇP-së, me zyrtarin që gjithashtu zakonisht është sekretari i përgjithshëm i Partisë Komuniste Kineze, duke i bërë ata udhëheqësin kryesor të Kinës.
Ali Kraja
Hafiz Ali Kraja ose Hafiz Ali Tari (Shkodër, 1900 - 1973) ka qenë hoxhë, publicist e atdhetar shqiptar.
Biografia
Leu në një familje me origjinë nga Kraja, të rënë në Shkodër pas vendimeve të Kongresit të Berlinit më 1878 për trevat e banuara nga shqiptarët që do t'i lëshoheshin Malit të Zi. I njohur si Ali Tari, me gjasë si shkurtim tregues si i biri i Tarit (Myftarit), kjo prej mospërdorimit të mbiemrit në miletin musliman përgjatë kohës së sundimit osman. Mejtepin, ruzhdien dhe medresen e kreu në Shkodër nën kujdestarinë e Hafiz Hafiz Ismail Hakiut. Mbasandej u dërgua në Kairo për studimet teologjike në Universitetin e Al-Azhar. Me përfundimin e studimeve më 1924 për Filozofi e Fëkëh, Myftinia e Shkodrës e caktoi teologun e ri të shërbejë si hoxhë e imam i Xhamisë së Plumbit. Më vonë në Xhaminë e Parrucës, Fushë-Çelës e edhe ndër xhami tjera. Më 1931 u martua me Zenepen.
Myftinia e Tiranës e grishi të merrte vendin e myftiut të Durrësit dhe drejtorit të revistës "Zani i Naltë", por nuk pranoi duke qenë i mendimit se po shërbente aty ku ishte më e nevojshme. Më 1934 Hafiz Aliu boton libërthin "A duhet feja. A e pengon bashkimin kombtar?" në Shkodër tek shtypshkronja "Ora e Shkodrës", ku shpreh mendimet e tij rreth risimeve që i aviteshin shoqërisë shqiptare të pambrojtur.
Kur paria e Shkodrës vendosi t'i dërgojë Asamblesë Kombëtare dërgatën e vet, Hafiz Aliu nuk shkoi për t'i dërguar kurorën Mbret Viktor Emanuelit. Më 1943 internohet nga italianët në Porto Palermo me të atin dhe dy vëllezërit. Nё shtator tё vitit 1943, pas kapitullimit italian, nё xhaminё e Fushё Çelёs ai iu drejtua audicionit me hytben “Ç’ёshtё komunizmi dhe pasojat e tij pёr popullin shqiptar”.
Në pragun e ardhjes së partizanëve mbi Drin, kontribuoi për një farë marrëveshjeje mes Sulçe beg Bushatit dhe Gjon Marka Gjonit sa i përket masave që do të merrte Komiteti Kombtar i Shkodrës për të përballuar forcat partizane. Me marrjen e pushtetit nga komunistët Hafiz Aliu doli në ilegalitet deri më 1947 kur u dorëzua duke përfituar nga amnistia që u dha. e dёnuan me vdekje, por duke pёrfituar nga amnistia u dёnua me burgim tё pёrjetshёm, me vendimin nr. 213, datё 8.6.1947, kthyer nё 25 vjet burg; nga njё amnisti e dytё pёrfitoi zbritje dёnimi, kёshtu qё doli nga burgu mё 12 tetor 1965, pas njё vuajtje prej 18 vitesh.
Atë vit i grabitet biblioteka dhe nga ai moment Hafiz Ali Tari u vetëizolua dhe nuk doli nga shtëpia, deri kur vdiq më 1974.
Përndjekja e familjes
Pas arrestimit, familjes iu konfiskua pasuria, e shoqja Zenepja me fëmijët u rritën me mundime të mëdha.
Zenoni
Jeta
Pak dihet me siguri per jeten e Zenonit. Edhe pse eshte shkruar thuajse nje shekull pas vdekjes se Zenonit, burimi i pare i informacionit mbi te eshte dialogu i Platonit i quajtur Parmenide.Ne dialog, Platoni pershkruan nje vizite te Zenonit dhe Parminedes ne Athine, ne nje kohe kur ky i fundit eshte rreth 65 vjec. Zenoni eshte afersisht 40 dhe Sokrati eshte nje djal shume i ri. Duke supozuar nje moshe rreth te njezetave per Sokratin,duke marre si vit lindjeje te Sokratit 469 p.e.s na jep 490 p.e.s si vit lindjeje te Zenonit.Platoni thote se Zenoni ishte “i gjate dhe i pashem” dhe ishte ne “ditet e rinise se tij” ,madje mendohet se mund te kete qene i dashur per Pamenidesin. Detaje te tjera ndoshta me pak te besueshme mbi jeten e Zenonit jepen nga Diogenes Laertius ne librin e tij “Jeta dhe mendimet e filozofeve te shquar”, ku thuehet se sihte djali i Teleutagoras, por djali i adoptuar i Parmennidesit, ishte ishte “i afte te argumentonte te anet e cfaredo pyetjeje,kritiku universal” dhe qe u arrestua dhe ndoshta u vra nga duart e nje tiran te Elese.Sipas Plutarkut, Zenoni tentoi te vriste tiranin Demylus dhe pasi deshtoi “me gjuhen e tij preu gjuhen e tij dhe e peshtyu ate ne fytyren e tiranit”.
Vepra
Edhe pse shume shkrimtare te antikitetit i referohen shkrimeve te Zenonit, asnje nga shkrimet e tij nuk mbijetoi e paprekur. Platoni thote se shkrimet e Zenonit ishin “sjelle nga Athina per here te pare me rastin e vizites se Zenonit dhe Parmenides. Platoni gjithashtu ka thene se puna e tij me qellin qe te mbroje argumentet e Parmenides, eshte shkruar gjate rinise se Zenonit, e vjedhur dhe e publikuar pa miratimin e tij. Platoni ka parafrazuar “tezen e pare te argumentit te pare”, te punes se Zenonit si vijon “ne qofte se te jesh eshte shume, duhet te jete si e ndryshme ashtu edhe e njejte, dhe kjo eshte e pamundur sepse e ndryshmja nuk mund te jete e ngjashme dhe as e ngjashmja e njejte”.Sipas Proklus ne komentin e tij mbi Parmeniden e Platonit, Zenoni prodhoi “jo me pak se dyzet argumenta duke zbuluar kontraditen.” por vetem 9 njihen tanime. Argumentet e Zenonit jane ndoshta shembulli i pare i metodes se provave i quajtur reductio ad absurdum qe do te thote fjale per fjale te reduktosh absurden. Thuhet se Parminedi ishte i pari qe e zbatoi kete stil argumenti. Kjo forme argumenti shpejt u be e njohur si epicheirema (greq.ἐπιχείρημα =biznes). Ne librin e tij te shtate Aristoteli thote se epicheirema eshte nje slogan dialektor. Kjo lidhet me nje pjese te arsyetimit se cili oponent eshte parashtruar si i vertete. Diskutimi synon te thyeje sloganin dialektor. metoda destruktive e argumentit ueshte ruajtur prej tij ne shkalle te tille qe seneka Younger komentoi disa shekuj me vone “ N.q.s i huj Parminedes nuk mbetet gje tjeter vec Nje Gjeje, n.q.s i hyj Zenonit as Nje gje nuk mbetet.”
868
Mbi vitin 868.
Surja es-Sexhde
Suretu Es Sexhde është surja e 32 e radhitur në Kur'an, ka 30 ajete. Mekase.
Oloveni
Oloven, (Олевени/Oleveni) është fshat në komunën e Manastirit, Maqedoni.
Angstrom
Angstrom (simboli Å) është njësi jashtë sistemit SI, që njihet botërisht. Kjo njësi shërben për të matur përmasat e atomeve, lidhjeve kimike, dhe është e barabartë me 1×10−10 m (0,1 nanometër) ose 1/10.000.000.000 metër.
869
Mbi vitin 869.
Përralla shqiptare 100 + 1 natë
"Përralla shqiptare 100 + 1 natë" me Autor Virgjil Muçi. Ilustrimet nga Adrian Kapo. Shtëpia botuese Çabej, viti i botimit 2005. Faqet e librit 260.
Problemet mjedisore në Shqipëri
Shqipëria ka një sërë problemesh mjedisore të trashëguara që nga periudha komuniste, dhe të krijuara edhe më shumë gjatë 30 viteve të fundit.
Ndotja e ajrit
thumb|right|300px|Ndotja e ajrit në [[Tirana|Tiranë]] Ndotja e ajrit është një nga problemet kryesore mjedisore në qytetet e mëdha shqiptare, sidomos në Tiranë. Ndotja ka ardhur per pasojë e shtimit të makinave, pakësimit të gjelbërimit urban, djegia e plehrave, aktiviteteve ekonomike të ndërmarrjeve,përdorimi i karburanteve jo cilësore, etj. Përqendrimi i grimcave PM10 dhe NO2 në Tiranë, kalon standardet kombëtare dhe ato të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Ndotja e ujit
Ndotja e ujërave në Shqipëri vjen si pasojë e hedhjeve të mbeturinave në lumenj e liqene, si dhe derdhjes së ujerave të zeza të papërpunuara. Ndotja e ujit dhe përdorimi i tij ka ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e njeriut dhe lë pasoja për kohë të gjatë. Sot në botë njihen më se dyqind sëmundje që paraqiten si pasojë e përdorimit të ujit të ndotur. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) nga uji i ndotur, sot në botë sëmuren mbi pesëqind milion njerëz. Nga uji i papastër pasojnë një sërë sëmundjesh, ku, ndër më të rëndësishmet janë kolera, tifoja e zorrëve, hepatiti, tularemia etj. Këto sëmundje shpesh kanë marrë viktima njerëzore. Ne ditët e sotme me zhvillimet e avancuara që po ecën bota, është vështirë të mendohet për një jetë në Tokë me ujë të pastër.Krahas kësaj, mbrojtja e ujit nga ndotja mund të bëhet edhe duke ndaluar hedhjen e ndotësve në ujë, pastaj me mënjanimin ose zvogëlimin e ndotësve në ujë, duke qarkulluar uji i ndotur nëpër sisteme të mbyllura, etj. Zvogëlimi i sasisë së lirimit të materieve ndotëse në ujë është formë e rëndësishme e luftës kundër ndotjes. Kjo nënkupton vendosjen e filtrave përkatës dhe e sistemeve për fundërrim në vendet ku lirohen ujërat e ndotura. Një formë e mbrojtjes së ujërave rrjedhës nga ndotja është edhe mbrojtja speciale e burimeve, planifikimi i lokacionit të deponive për hedhurina, që ato të ndërtohen sa më larg ujërave rrjedhëse, zvogëlimi i përdorimit të pesticideve dhe plehrave kimike në bujqësi si dhe pyllëzimi dhe ruajtja e tokës nga erozioni. Me konventa ndërkombëtare ndotja e ujërave është e sanksionuar, por, vështirë është të binden njerëzit që të mos e ndotin atë. Prandaj, është me rëndësi vetëdijesimi dhe edukimi i popullatës për shfrytëzim racional të resurseve ujore.
Mbeturinat
Ndarja e mbeturinave që në burim mbetet problematike, me raste të veçanta të cilat kanë dështuar në Lezhë, Tiranë apo qytete të tjera, si pasojë e mosinformimit të banorëve, mospasjes së ndëshkimeve nëse banorët nuk i ndajnë mbeturinat, si dhe përzierje e mbeturinave pasi merren nga kazanët. Aktualisht, Republika e Shqipërisë ka një pjesën të madhe të trupave ujorë të ndotur tej mase nga mbeturina kryesisht plastike, por edhe nga ato të rrezikshme si mbetje spitalore e helme nga barna të skaduara. Nuk ka asnjë mekanizëm ndëshkimi për banorë të Republikës, të cilët hedhin mbetje në çfarëdo mjedisi që duan.
Xhemati Mysliman i Ahmedianve
Të gjithë nën një Kalif
Xhemati Musliman Ahmedia u themelua në vitin 1889.
Problemet mjedisore në Shqipëri
Shpyllëzimi
Prerjet e pyjeve dhe zjarret janë shkaqet kryesore për shpyllëzimin dhe zhdukjen e pyjeve në Shqipëri. Shfarosja e shkretimi i pyjeve vazhdon i pandërprerë, i nxitur nga korrupsioni e me pjesëmarrjen e policisë, prokurorisë e gjyqësorit. Djegia e pyjeve në male vazhdon pandërprerje si pasojë e kërkesës së madhe për mish, duke i shtyrë barinjtë që të djegin vazhdimisht pyjet. Barinjtë shqiptarë kanë shpikur metoda të reja për djegien e plotë të pyjeve për kullota. Hipin në majë të malit, marrin goma me vete, mbushin gomat dhe lecka dhe i lyejnë me benzinë, i venë flakën.Më pas i rrokullisin nga maja e maleve për të djegur pyllin në mënyrë sa më të plotë. E gjithë kjo bëhet nën indiferencën e shpesh bashkëpunimin e organeve shtetërore dhe politikanët shqiptarë.
Xhemati Mysliman i Ahmedianve
Të gjithë nën një Kalif
Xhemati mbi të gjitha është organizatë islame. Para një shekulli Mirza Ghulam Ahmad kujtoi pasuesit e tij se Allahu kishte premtuar për të mbrojtur mesazhin e Islamit përmes Khalifatit (vazhdimësi shpirtërore e institucionit të pejgamberllëkut). Xhemati beson se vetëm vazhdimësia shpirtërore mund të mbajë vlerat e vërteta të Islamit dhe të bashkoj njerëzimin. Pesë krerët shpirtërorë kanë pasuar Mirza Ghulam Ahmad, i cili ndërroi jetë me 1908. Kalifi i pestë i Xhematit dhe kreu aktual shpirtëror është Mirza Masroor Ahmad dhe banon në Britaninë e Madhe. Nën udhëheqjen e tij shpirtërore, Xhemati deri më tani ka ndërtuar mbi 10.000 xhami, mbi 500 shkolla, dhe mbi 30 spitale. Xhemati Musliman Ahmedia ka përkthyer Kuranin e Shenjtë në mbi 60 gjuhë. Ky Xhemat po perhap mësime të vërteta të Islamit dhe mesazhin e paqes dhe të tolerancës, 24 orë në në ditë, permes kanalit televiziv satelitor (MTA), Internetit (alislam.org) dhe të materialeve të botuara (Islam International Publications). Ai ka qenë në ballë të aksioneve bamirëse në gjithë botën përmes një organizate të pavarur bamirëse, Humanity First.
Problemet mjedisore në Shqipëri
Ndryshimet klimatike
Ndryshimet klimatike kanë prekur në mënyrë të konsiderueshme Shqipërinë. Rritja e nivelit të detit ka çuar në zhdukjen e disa metrave tokë në bregdet në vit. Gjithashtu, zjarret janë bërë më të shumta në numër për shkak të temperaturave të larta në verë. Sasia mesatare e reshjeve ka ardhur duke u ulur, por është pasuar me një shtim të përmbytjeve, rënieve të reshjeve në një kohë të shkurtër e në sasi të mëdha. Bujqësia pritet të preket në mënyrë katastrofike si pasojë e thatësirave disa mujore që do të prekin Shqipërinë në vitet në vazhdim.
Waukesha County
Waukesha County është një nga  qarqet në shtetin federal Wisconsin të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Xhemati Mysliman i Ahmedianve
Të gjithë nën një Kalif
Për shkaqe të interpretimeve të ndryshme rreth Mirza Ghulam Ahmad dhe misionit të tij që kishte pasur,në vitin 1914 vjen deri te ndarja e tyre në dy grupe: Xhemati Musliman Ahmedian dhe Ahmadiyya Anjuman Ischat-i Islam Lahore.
Çfarë është Ahmedijati
Xhemati musliman Ahmedia është një lëvizje brenda Islamit. E themeluar në 1889, Xhemati Musliman Ahmedia përfshin mbi 193 vende si dhe tejkalon dhjetra miliona anëtarE. Selia e saj qendrore akutualishtë është në Britanin e Madhe.
Problemet mjedisore në Shqipëri
Shkelja e ligjit për parqet kombëtarë
7 vitet e fundit, parqet kombëtarë në të gjithë Republikën e Shqipërisë janë gjendur nën presionin e rrezikun e bizneseve që i shikojnë parqet si burimet e fundit për t'i shfrytëzuar. Shumë parqe janë ndeshur me shkeljen e ligjit për zonat e mbrojtura, ku janë dhënë leje për HEC-e e ndërtime të tjera brenda parqeve kombëtare, si brenda Parkut Kombëtar Lugina e Valbonës, Parkut Kombëtar Shebenik-Jabllanicë, dhe aktualisht gjendet nën rrezik dhe Parku Kombëtar Divjakë-Karavasta ku parashikohet të ndërtohet një qytet për 25 mijë banorë, i cili do të shkatërrojë tërësisht funksionin e parkut si një ekosistem unik në botë.
Xhemati Mysliman i Ahmedianve
Çfarë është Ahmedijati
Xhemati Musliman Ahmedia është e vetmja organizatë islame që besuan se Mesihu I shumë pritur ka ardhur në personin e Mirza Ghulam Ahmedit (1835-1908) nga Qadian. Ahmed deklaroi se ishte ardhja  e dytë  metaforike e Isait (a.s.) të Nazaretit sidhe udhëzimi hyjnor, ardhja e të cilit u paralajmerua nga ana e Pejgamberit të Islamit, Muhammedit a.s. Xhemati ynë beson se Allahu e dërgoi Ahmedin, si Isa a.s., për t'i dhënë fund luftërave fetare, të dënojë gjakderdhjen dhe të ringjallë parimet morale, drejtësinë dhe paqen. Ardhja e Ahmedit ka sjellë një epokë të paparë të ringjalljes islame. Ai liroi Islamin nga besimet dhe praktikat fanatike duke mbrojtur mësimet e vërteta dhe thelbësore të Islamit.
Problemet mjedisore në Shqipëri
Lëvizja mjedisore në Shqipëri
Në Shqipëri gjenden rreth 100 organizata mjedisore, nga të cilat 20 janë më aktive. Shumica e OJF-ve mjedisore janë të përqendruara në Tiranë, por ka dhe shumë OJF mjedisore që ndodhen në rrethe, megjithëse veprimtaria e tyre është më e vogël. Lëvizja mjedisore në Shqipëri vuan nga interesi i pakët i shoqërisë shqiptare për çështjet e problemet mjedisore dhe mungesa e mundësive financiare në një klimë aspak dashamirëse për OJF-të. OJF-të kryesore mjedisore në Shqipëri janë Ekolëvizja, Instituti i Politikave Mjedisore, Qendra EDEN, EcoAlbania, Millieukontakt, etj.
Xhemati Mysliman i Ahmedianve
Parimet e Xhematit
Xhemati Musliman Ahmedia është organizatë udhëheqëse islame për të refuzuar kategorikisht terrorizmin në çdo formë. Me kalimin e një shekulli më parë, Ahmedi prerazi deklaroi se xhihadi agresive me shpatë nuk ka vend në Islam. Në vendin të tij, ai mësoi pasuesit e tij për të zhvilluar xhihadin pa gjak, intelektuale përmes pendës për të mbrojtur Islamin. Për këtë qëllim, Ahmedi shkroi mbi 80 libra dhe dhjetra mijra të letrave, e qindra leksione, dhe fitore në shumë debatet publike. Mbrojtja e tij rigoroze dhe racionale e Islamit shqetësoi të menduarit konvencional mysliman. Si pjesë e përpjekjeve për të ringjallur Islamin, Xhemati Musliman Ahmedia vazhdon të përhapë mësimet e Ahmedit për moderim dhe përmbajtje përkundër kundërshtimit të hidhur nga pjesë të botës myslimane.
Në mënyrë të ngjashme, Xhemati Musliman Ahmedia është e vetmja organizatë islame që miraton ndarjen e xhamis nga shteti. Para një shekulli Ahmedi mësoi pasuesit e tij për të mbrojtur të dyja shenjtëritë, te fesë dhe qeverisë, duke u bërë shpirtra të mirë si dhe qytetarë besnikë. Ai paralajmëroi kundër interpretimeve irracionale të Kuranit dhe keqinterpretimit të ligjit islam. Ai vazhdimisht shprehte shqetësimet e tij mbi mbrojtjen e të drejtave të krijesav të Allahut. Sot, ky Xhemat vazhdon të jetë një avokat universale për të drejtat e njeriut dhe për mbrojtje të pakicave të tjera fetare. Ai përkrah fuqizimin dhe arsimin e grave. Anëtarët e saj janë ndër respektuesit më të mëdhenjë të ligjit, ndër më të arsimuarit, dhe ndër më të angazhuarit në botën myslimane.
870
Mbi vitin 870.
Surja el-Ahzabë
Suretu El Ahzabë është surja e 33 e radhitur në Kur'an, ka 73 ajete. Medinase.
Kraishti
Kraisht është një vendbanim në komunën e Lipjanit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Kroisht.
Provinca e Trevizos
Provinca e Trevizos është një provincë italiane e Venetos në Itali, me kryeqytet Treviso.
Ajo kufizohet në veri nga Provinca e Belunos, në lindje nga Provinca e Pordenones (Friuli-Venecia Xhulia), në jug nga Provinca e Venecias dhe Provinca e Padovës dhe në perëndim nga Provinca e Viçencës.
Kafkulli
Kafkulli është Samari i breshkës, i kërmillit etj. .
871
Mbi vitin 871.
Surja Sebe`ë
Suretu El Sebe`ë është surja e 34 e radhitur në Kur'an, ka 54 ajete. Mekase.
872
Mbi vitin 872.
Kafka
thumb|220px|Kafka e njeriut (përballë) thumb|222px|Kafka e njeriut (anash) Kafka është skeleti i kokës. Në fjalorin e gjuhës shqipe Kafka është: Tërsia e kockave të kokës që e rrethojnë trutë, kupa e kokës , kapaku i kokës , rrashti i kresë apo koka e një të vdekuri, e zhveshur nga mishrat. Kafka ( anash )|right|thumb
Eshtrat kraniale(cranium)
Eshtrat kraniale formojnë një hapsirë topthore e mbuluar me eshtrat të cilat i japin formën dhe që e mbron trurin. Skeleti kranial përbëhet prej disa copa eshtrash :
Eshtrat e fytyrës
Eshtrat e fytyrës (pjesa e skeletit të fytyrës) përbëhet prej 15 eshtra:
873
Mbi vitin 873.
874
Mbi vitin 874.
Albania (revistë)
Albania ishte revistë në gjuhën shqipe e drejtuar nga Faik Konica që ishte edhe kryeredaktor i revistës me pseudonimin Trhank Spirobeg numri parë i së cilës u botua më 25 mars të vitit 1897. Ishte e përmuajshme politike, kulturore e letrare, që u bë tribunë e mendimit të atdhetarëve përparimtarë shqiptarë jashtë Shqipërisë ( Filip Shiroka, Luigj Gurakuqi, Andon Zako Çajupi, Hilë Mosi, Fan Noli). Kjo revistë deri në vitin 1901 u botua në Bruksel dhe nga viti 1902 e më pas në Londër. Numri i parë i saj doli nga shtypi në vitin 1897 dhe i fundit në vitin 1909. Trajton probleme shqiptare në fushat e historisë, gjuhësisë, letërsisë, folklorit etj. Përveçse në shqip kjo revistë u botua edhe në gjuhën frënge e turke.
Krojmira
Krojmirë është një vendbanim në komunën e Lipjanit, Kosovë.
Tahir efendi Thaçi
Mulla Tahiri ishte burrë i urte, i ditur, shumë i matur dhe me sjellje shembullore. Njerëzit e donin shumë dhe e respektonin. Mësimet e para i kreu në Gjakovë, i vazhdoi në Medresen e Mesme, dhe i përfundoi në Medresen "Mehmed Pasha" në Prizren, ku diplomoi, mbasi diplomoi në Prizren u kthye në Gjakovë ku filloi detyrën si imam, hatib dhe mualim. Gjate viteve 1950/60 Mulla Tahirin e burgosen dy herë. Vdiq duke marre abdes për ta falur namazin e sabahut në vitin 1984.
Kantoni Lunel
Kantoni Lunel (frëngjisht: Canton de Lunel) është një kanton në departamentin Hérault, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Lunel. Ka sipërfaqe 141.01km2 dhe popullsi 47819 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Lunel aktualisht përbëhet nga 13 komuna.
Surja Fatir
Suretu Fatir është surja e 35 e radhitur në Kur'an, ka 45 ajete. Mekase.
Kardhiqi (Filat)
Kardhiq (greqisht: Γαρδίκιον/Gardíkion) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi. Përpara vitit 1958, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Γαρδίκι/Gardíki. Në vitin 1963, emri i vendbanimit ishte ndryshuar prej Άγιος Γεώργιος/Ágios Yeóryios më emrin greke të tjerë si Γαρδίκιον Φιλιατών/Gardíkion Filiatón.
York University
right|thumb|300px|York University York University-s është një nga universitetet më të vjetra dhe më me emër në Canada, i themeluar në vitin 1959. Ndodhet në Toronto të Ontario.
Pranimi në YU është shumë selektiv dhe universiteti ka rreth 48000 studente undergraduate dhe 2000 master.
Waushara County
Waushara County është një nga  qarqet në shtetin federal Wisconsin të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kaftani
Si do që të jetë në fjalorin e gjuhës shqipe Kaftani është: rrobë e gjatë zakonisht prej mëndafshi dhe e stolisur, që mbanin zyrtarët e lart turq ose burrat e shtresave të pasura; rrobë e gjatë prej mënafshi të kuq, me gëzofë përbrenda, që vishnin burrat në ditët e festave si dhe Shami mënafshi, e qëndisur dhe e zbukuruar, që mbanin në qafë nuset e reja.
Kupa e Republikës 1974-75
Statistika të Kupës së Republikës në sezonin 1974-75.
Ky ishte edicioni i 23të i Kupës në Shqipëri. Nisi në gusht, 1974 me Turin e Parë dhe përfundoi në maj, 1975 me ndeshjet Finale.
KS Dinamo ishin fitues në fuqi, pasi fituan Kupën e tyre te 8të edicionin e fundit. Kupa u fitua nga KS Elbasani. Ndeshjet u luajtën me sistem dy takimesh eliminatore. Nëse rezultati i përgjithshëm i të dyja ndeshjeve ishte i barabartë, fituesi vendosej me kohë shtesë dhe më pas nga gjuajtjet e penalltive.
Sezoni i kaluar: 1973-74. Sezoni i rradhës: 1975-76.
Turi i 1rë
Ndeshjet u luajtën në gusht, 1974*
Turi i 2të
Ndeshjet u luajtën në janar, 1975.
Cerek Finalet
Ndeshjet u luajtën në 1975. Marrin pjesë 8 fituesit e turit të mëparshëm.
Gjysmë Finalet
Ndeshjet u luajtën në 1975. Marrin pjesë 4 fituesit e turit të mëparshëm.
Finale
Ndeshjet u luajtën në maj, 1975. Marrin pjesë 2 fituesit e turit të mëparshëm.
KONARE
Komiteti Nacional Revolucionar, shkurt njohur si KONARE (nga: Komiteti Nacional Revolucionar) ka qenë organizata më e njohur e majtë në mërgim gjatë gjithë viteve kur shtetin shqiptar e drejtoi Ahmet Zogu. Më 1927 ndryshoi emrin në Komiteti i Çlirimit Nacional.
Themelimi
Diplomacia sovjetike ishte aktive për "domosdoshmërinë e bashkimit të të gjitha rrymave opozitare-revolucionare". Përfaqësuesi sovjetik në Vienë A.A. Jofe, informonte më 7 janar 1925 zëvendëskomisarin për punët e jashtme Litvinov se Gurakuqi ishte dakord me planin, ndërsa ai vetë priste miratimin e propozimit në lidhje me Fan Nolin.
Presidiumi i Federatës Komuniste Ballkanike, në mbledhjen e datës 20 janar 1925 duke analizuar përbërjen e mërgatës antizogiste, vërente se grupimet ishin: Faktori opozitar i lartpërmendur, më 25 mars 1925 në Vienë, me përkrahjen e Federatës Komuniste Ballkanike formuan Komitetin Nacional Revolucionar. Organizata "Bashkimi", përpos anëtarëve që ndejtën në Shqipëri, ishte e tëra brenda këtij Komiteti.
Në shpalljen programore të KONARE-së së datës 5 maj 1925, nënshkruar në Gjenevë, thuhej se Shqipëria kish vuajtur prej shfrytëzimit të një "kaste feudale", e cila kishte qenë në vitet 1913-20 nën drejtimin e Esat Toptanit e këtej e tutje ishte nën drejtimin e Ahmet Zogut. Konare-ja e akuzonte Zogun se donte ta kthente Shqipërinë në një provincë jugosllave, gjithashtu akuzonte ministrin britanik në Tiranë, Eyres, intrigat e të cilit e kishin shtyrë qeverinë Noli të dëbonte misionin sovjetik nga Shqipëria. Programi i Konare-së ishte "Shpëtimi i Shqipërisë nga tirania e Ahmet Zogut e shokëve të tij feudalë", vendosja e një republike të vërtetë, reformë agrare dhe rivendikimi i kufijve".
Rita Lati
Rita Lati është një aktore shqiptare, e njohur më shumë në zhanrin e komedisë. Ajo lindi në Vlorë dhe në fillimet e saj u aktivizua në qytetin e saj, pastaj kaloi në Estradën e Tiranës.
E njohur për rolet e saj me aktorin tjetër komik Behar Mera. Bashkë kanë luajtur dhjetëra numra humori.
Filmografia
Para nga qielli (2009) piruet (2005) Pesha e gruas sime (2003)
Parullat - Slogans (2001)
Pas një lajmi (2001)
Një baba tepër (2000)
Dashuri ne krisma (1997)
Pushime në Romë (1995)
875
Mbi vitin 875.
Gustavus Adolphus
Gustavus Adolphus (9 dhjetor [ NS 19 dhjetor] 1594 – 6 Nëntor [ NS 16 Nëntor] 1632), i njohur gjithashtu si Gustav II Adolf. Ishte Mbret i Suedisë nga 1611 deri në 1632 dhe vlerësohet për ngritjen e Suedisë si një fuqi e madhe evropiane. Gjatë mbretërimit të tij,Suedia u bë një nga forcat kryesore ushtarake në Evropë gjatë Luftës Tridhjetëvjeçare, duke ndihmuar në përcaktimin e ekuilibrit politik dhe fetar të pushtetit në Evropë. Atij zyrtarisht dhe pas vdekjes iu dha emri Gustavus Adolphus the Great nga Riksdag i Estates në 1634.
Ai konsiderohet si një nga komandantët më të mëdhenj ushtarakë në historinë moderne. Fitorja e tij më e dukshme ushtarake ishte Beteja e Breitenfeld në 1631. Gustavus Adolphus u bë një udhëheqës i madh evropian. Ai u vra një vit më vonë në Betejën e Lützen. Ai u ndihmua në përpjekjet e tij nga Konti Axel Oxenstierna, Zoti Kancelari i Lartë i Suedisë, i cili gjithashtu veproi si regjent pas vdekjes së tij.
Me ardhjen në fron në moshën 16-vjeçare, Gustavus Adolphus trashëgoi tre luftëra nga babai i tij Karli IX i Suedisë :
1- Konfliktet kufitare me Rusinë
1-Konfliktet kufitare Danimarkë-Norvegji
2- Lufta dinastike me kushëririn e tij të parë, Mbretin Sigismund III Vasa të Polonisë.
Lufta daneze ishte më e rënda. Gjatë mbretërimit të tij, Suedia u ngrit nga statusi i një fuqie rajonale të pellgut të Detit Baltik në një nga fuqitë e mëdha të Evropës dhe një model i qeverisjes së hershme të epokës moderne. Gustavus Adolphus njihet si "babai i luftës moderne". Ai mësoi komandantë të tjerë ushtarakë, si Lennart Torstensson, i cili do të vazhdonte të zgjeronte kufijtë dhe fuqinë e Perandorisë Suedeze pas vdekjes së Gustavus Adolphus.
Kontributet e tij në ngritjen e pushtetit të Suedisë përfshinin reformimin e strukturës administrative. Gjithashtu,ai përkujtohet gjerësisht nga protestantët në Evropë si mbrojtësi kryesor i kauzës së tyre gjatë Luftës Tridhjetëvjeçare, me kisha të shumta, fondacione dhe ndërmarrje të tjera të emëruara pas tij, duke përfshirë Gustav-Adolf-Werk.
Biografia
Gustavus Adolphus lindi në Stokholm më 9 dhjetor 1594. Ai ishte djali i madh i Dukës Charles të Shtëpisë së Vasës dhe gruas së tij të dytë, Christina of Holstein-Gottorp. Në atë kohë, kushëriri i tij Sigismund ishte mbret i Suedisë dhe Polonisë. Duka protestant Charles e detyroi Sigismundin katolik të braktiste fronin e Suedisë në 1599.Princi i kurorës Gustav Adolph kishte Gagnef-Floda në Dalecarlia si dukat nga viti 1610. Pas vdekjes së babait të tij në tetor 1611, Gustavus 16 vjeç e trashëgoi fronin. Ai gjithashtu trashëgoi një sërë mosmarrëveshjesh dinastike herë pas here ndërluftuese me kushëririn e tij polak. Sigismund III dëshironte të rimarrë fronin e Suedisë dhe u përpoq të detyronte Gustavus Adolphus të hiqte dorë nga titulli.
Gustavus Adolphus pushtoi Livonian kur ishte 31 vjeç, duke filluar Luftën Polako-Suedeze (1626–29). Mbretërimi i tij u bë i njohur nga veprimet e tij disa vjet më vonë, kur, në qershor 1630, ai zbarkoi në Gjermani, duke shënuar ndërhyrjen suedeze në Luftën Tridhjetëvjeçare. Gustavus Adolphus ndërhyri në anën anti-Pandorake, e cila në atë kohë po humbiste ndaj Perandorisë së Shenjtë Romake dhe aleatëve të saj katolikë; forcat suedeze do ta ndryshonin shpejt atë situatë.
Wood County (Wisconsin)
Wood County është një nga  qarqet në shtetin federal Wisconsin të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Surja Jasinë
Suretu El Jasinë është surja e 36 e radhitur në Kur'an, ka 83 ajete. Mekase.
Kantoni La Roche-Canillac
Kantoni La Roche-Canillac (frëngjisht: Canton de La Roche-Canillac) është një kanton në departamentin Corrèze, rajonin Limousin në Francë. Kryeqëndra e kantonit është La Roche-Canillac. Ka sipërfaqe 183.28km2 dhe popullsi 3096 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni La Roche-Canillac aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
Mir Hosein Musavi
parapamje|Mir Hosein Musavi Mir Hosein Musavi Hameneh (1941, persisht: میرحسین موسوی خامنه), i njohur edhe si Mir Hossein Mousavi, është arkitekt, piktor dhe politikan reformist iranian, kryeministri i pestë dhe i fundit i Republikës Islamike të Iranit në vitet 1981-1989, si dhe kandidat për kryetar në zgjedhjet 2009.
Musavi u lind më 1941 në krahinën e Azerbajxhanit Lindor dhe u shkollua për arkitekturë. Ka kryer funksione të rëndësishme pas Revolucionit Islamik të vitit 1979. Fillimisht ishte redaktor i gazetës zyrtare e më pas ministër i punëve të jashtme të Republikës Islamike.
Në vitin 1981 u zgjodh kryeministër, post ky që e mbajti deri më 1989, kur ndryshimet kushtetuese e hoqën pozitën e kryeministrit nga sistemi qeverisës, duke ia ngarkuar detyrën e kreut të qeverisë kryetarit të republikës. Musavi shërbeu si krye i qeverisë gjatë Luftës Irako-Iraniane dhe arriti të menagjonte ekonominë në një kohë kur sanksionet ndërkombëtare po ndikonin në varfërimit dita-ditës të Republikës Islamike. Instituimi i ekonomisë së boneve siguroi barazi në ndarjen e resurseve të ushqimit për të gjithë qytetarët e vendit. Qeverisja dhe personaliteti i tij modest kujtohet me respekt të thellë nga iranianët.
Paskëtej, Musavi ka shërbyer si anëtar i Këshillit për Përshtatshmëri, organ këshillues i prijësit të republikës. Po ashtu, është edhe anëtar i Këshillit të Lartë të Revolucionit Kulturor, ndonëse ka kohë që nuk merr pjesë në veprimtarinë e këtyre këshilleve. Mungesa e Musavit është interpretuar si mospajtim me vendimet e tyre.
Më 2009, Musavi shpalli se do të garonte në zgjedhjet presidenciale të këtij viti. Synimet e tij përfshinë reformimin e ekonomisë, përmirësimin e gjendjes shoqërore, pozitës së gruas dhe imazhit të Iranit në botë. Një nga pikat kyçe të planit të tij parashihnin shpërbërjen e policisë së moralit që vazhdon t'i keqtrajtojë femrat iraniane dhe zgjerimin e lirive personale dhe asaj të fjalës, sidomos me lejimin e televizioneve private në vend. Megjithë premtimet për reforma brenda Iranit, Musavi pati deklaruar se nuk kishte ndërmend të hiqte dorë nga programi bërthamor, duke pohuar se kjo përpjekje e shtetit të tij ishte për qëllime paqësore.
Rezultatet zyrtare e vendosën atë të dytin, pas fituesit dhe kryetarin në detyrë, Mahmud Ahmedinezhad. Megjithatë, Musavi nuk e ka pranuar humbjen, duke e quajtur veten ngadhnjimtar dhe duke u thirrur në parregullsi të shumta zgjedhore. Përkrahës të Musavit shprehën pakënaqësinë e tyre duke demonstruar në Teheran dhe qytete tjera të Iranit, duke shënuar protestat e para të dhunshme që nga Revolucioni i vitit 1979.
Musavi flet rrjedhshëm persishten, azerishten, anglishten dhe arabishten si dhe është kryetar i Akademisë Iraniane të Arteve.
Referimet
BBC News, "Iran's presidential candidates," 21 maj 2009
Doli (Guci)
Dol, (malazezisht: Доља/Dolja) është vendbanim në Komunën e Gucisë, në Mal të Zi.
Demografia
Në vendbanimin Dol jetojnë 93 banorë të moshës madhore, ndërsa mosha mesatare e popullsisë është 36.4 vjet. Në vendbanim jetonë 36 ekonomi familjare, ndërsa numri mesatar i anëtarëve për familje është 3.47. Popullsia e këtij vendbanimi është shum heterogjene, dhe dy regjistrimet e fundit tregon rënje të numrit të popullsisë.
Përbërja etnike sipas regj. 2003.
Kuzhina në Romën e lashtë
Kuzhina romake vjen nga qyteti italian i Romës. Ai përmban përbërës të freskët, sezonalë dhe të përgatitur thjesht nga Kampanja Romake. Këto përfshijnë bizele, angjinare globe dhe fasule, butakë, qengji dhe dhi të ushqyer me qumësht, si dhe djathra si Pecorino Romano dhe rikota. Vaji i ullirit përdoret kryesisht për të veshur perime të gjalla, ndërsa dhjami i derrit dhe yndyra nga proshuto preferohen për tiganisje. Ëmbëlsirat më të njohura në Romë janë pasta të vogla individuale të quajtura pasticcini, akullore, çokollata dhe karamele të bëra me dorë. Ushqime të veçanta shpesh rezervohen për ditë të ndryshme të javës; për shembull, njoki hahet të enjteve, merluci i kripur të premteve dhe trippa të shtunave.
Historia
djathtas|parapamje|300x300px| Spageti klasike romake alla carbonara. Ushqimi i Romës ka evoluar gjatë shekujve dhe periudhave të ndryshimeve sociale, kulturore dhe politike. Roma u bë një qendër kryesore gastronomike gjatë epokës antike. Kuzhina e lashtë romake bazohej kryesisht në drithëra, djathëra, bishtajore dhe fruta. Më pas, zgjerimi i madh i perandorisë i ekspozoi romakët ndaj shumë zakoneve të reja, provinciale të kuzhinës dhe teknikave të gatimit. Në fillim, dallimet midis klasave shoqërore nuk ishin shumë të mëdha, por pabarazitë u zhvilluan me rritjen e perandorisë. Më vonë, gjatë Rilindjes Italiane, Roma u bë e njohur si një qendër e kuzhinës së lartë, pasi disa nga kuzhinierët më të mirë të kohës punonin për papët. Një shembull i kësaj mund të jetë Bartolomeo Scappi, i cili ishte një kuzhinier që punonte për Pius IV në kuzhinën e Vatikanit, duke arritur famë me librin e tij të kuzhinës Opera dell'arte del cucinare, botuar në 1570. Këtu ai rendit rreth 1000 receta të kuzhinës së Rilindjes dhe përshkruan teknikat dhe mjetet e gatimit, duke dhënë pamjen e parë të njohur të një piruni. Kuzhina romake dhe e gjithë kuzhina italiane u ndikuan në mënyrë transformuese nga futja e kulturave të reja botërore nga spanjollët, veçanërisht domatja.
Kuzhina tradicionale romake
Testaccio rione, zona tregtare dhe thertore e Romës, është vendi ku mund të gjenden ende ushqimet më origjinale dhe tradicionale të Romës. Zona njihej shpesh si "barku" ose "therrtorja" e Romës dhe ishte e banuar nga kasapët, ose vaccinari. Kuzhina më e zakonshme ose e lashtë romake përfshinte " çerekun e pestë ". Ushqimet e njohura përfshijnë këmbët e derrit, trurin dhe organet gjenitale të kafshëve të tjera, të cilat shpesh ishin gatuar me kujdes dhe erëza të pasura me shije, erëza dhe barishte të ndryshme. Coda alla vaccinara e modës së vjetër (bisht kau i gatuar në mënyrën e kasapëve) është ende një nga ushqimet më të njohura të qytetit dhe është pjesë e shumicës së menuve të restoranteve të Romës. Mishi i qengjit është gjithashtu një pjesë shumë e njohur e kuzhinës romake, dhe shpesh piqet me erëza dhe barishte. Ka një ndikim të konsiderueshëm hebre në kuzhinën romake, pasi shumë hebrenj jetonin në qytet dhe disa nga vaktet tradicionale të getos datojnë mbi 400 vjet më parë. Të tilla përfshijnë carciofi alla giudia (angjinarja e stilit hebre) dhe kunguj të dendur hebreje.
Pastat në Romë
Pastat janë një element i rëndësishëm i kuzhinës romake. Gatimet e famshme romake të pastave përfshijnë cacio e pepe (djathë dhe piper i zi ), gricia (një salcë e bërë me pancetta ose guanciale dhe djathë të fortë, zakonisht Pecorino Romano ), karbonara (si gricia por me shtimin e vezës) dhe amatriciana (si gricia por me shtimin e domates dhe mundësisht qepës). Alfredo (i shpikur në Romë nga shefi i restorantit " Alfredo alla Scrofa ") është i famshëm jashtë vendit, por nuk konsiderohet tradicional dhe kryesisht i padëgjuar në Romë.
Pijet
Qyteti njihet si qendra e verës së bardhë. Frascati dhe Castelli Romani janë cilësuar si më të mirët në qytet.
Elementë të tjerë të ushqimit romak
Ka edhe shumë pjata të tjera në kuzhinën romake, duke përfshirë disa deserte dhe ëmbëlsira, shumë prej të cilave bëhen me djathë ricotta. Tipike e Romës është grattachecca.