cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ema Smajli
Ema ka organizuar edhe shumë koncerte tjera, prej të cilëve shumica ka pasur karakter humanitar, Vlen të ceket se me rastin e Festave të dhjetorit 2003, Ema Smajli me Adelina Berishën, në gjithë Kosovën, në vendet të prekura nga lufta, dhe atë: Prekaz, Izbicë, Lubeniq, Pediatria në Pejë, Krushë e Madhe, Hoq e Vogël, Reçak, Prishtinë: HANDIKOS, Spitali – Pediatria, Jetimorja në Velani, Shoqata e invalidëve dhe dëshmorëve të luftës, Shoqata e fëmijëve bonjakë, dhe Shtëpia e pleqve, organizojnë Rrugëtimin me moton: “Dy shpirtra të njomë për zemrat të thyera” dhe fëmijëve shpërndajnë rreth 3.500 dhurata
Për punën e vet humanitare Ema Smajli është shpërblyer me afro 40 mirënjohje.
Ema Smajli ka përfunduar shkëlqyeshëm edhe Shkollën e Ulët të Muzikës “Prenk Jakova” në Prishtinë, dega e pianos, në klasën e Prof.Aida Gjikolli. Gjatë kësaj periudhe ka marrë pjesë në shumë koncerte të shkollës, si dhe në garat e ndryshme. Në Garat e Pesta Ndërkombëtare të Muzikës Klasike, të mbajtura në Prishtinë me 26 – 30. maj 2008., fiton vendin e tretë.
Në fillim të vitit 2009, Ema Smajli fillon të angazhohet rreth integrimit të rinisë kosovare me institucionet vendore dhe botës moderne. Ajo me 30.03.2009 është zgjedh kryetare e Asamblesë Regjionale, kurse me 15.04.2009 është bërë nënkryetare e Këshilli nismëtar për themelimin e Kuvendit të të rinjve të Republikës së Kosovës.
Kantoni Noailles
Kantoni Noailles (frëngjisht: Canton de Noailles) është një kanton në departamentin Oise, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Noailles. Ka sipërfaqe 155.19km2 dhe popullsi 21065 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Noailles aktualisht përbëhet nga 21 komuna.
Sheh Sulejman Axhiza Baba
Sheh Sulejman Axhiza Baba, themelues dhe perhapes i tarikatit ne pergjithsi por vecanerishte i Tarikatit SAADI ne Gadishullin Ilirik, apo Rumeline e atehershme ose ne Ballkanin e sotem dhe me gjere.
I biri i Ahmet Pashe Bushatliut, lindur ne Shkoder me 1537. Shkollimet e para i mori ne Medrese kurse ne Stamboll ka studiuar per Filozofi dhe sociologji. Duke pare pergaditjen dhe perkushtimin e tije e caktuan imam ne Xhamine e Oborrit Perandorak. Ne Stamboll i linden te tre djemt e tij, Danjolli, Litfullahu dhe Abdylvehabi. Me vone sherbeu dhe si Sekrektar ne administraten e Perandorise Osmane. Mirepo me gjithe pozitat qe posedonte, ate e terhiqte rruga e besimit, dhe e misticizmit. Keshtu vendosi qe te ndjek rrugen e tarikatit, duke udhetuar drejt Damaskut, ne Teqen e Saadive ku sherbente Sheh Ibrahimi, aty qendroi deri sa mori Hilafetnamen (dekretimin per poziten Sheh) dhe me pastaj mori obligimet e tjera hyjnore per shperndarjen e Tarikatit Saadi ne Rumeli dhe me gjere. bashke me shokun e tij, me te cilin kishin shkuar bashke ne Damask, Sheh Jahja Efendiun u nisen per ne mision te shenjt te perhapjes se rruges se Ehlibejtit. Sheh Sulejmani ne Rumeli e Sheh Jahjaja ne Anadoll. parapamje|Rrapi i mbjellur nga Axhiza Baba, sot ndodhet edhe Tyrbja apo vendpushimi i tij, ne Prizren
Axhiza Baba
Neper Rrugen Via Egnatia te kohes, Sheh Sulejman Bushatliu (Axhiza Baba) mberriti ne Gjakove, dhe pas shume perpjekjeve e kundershtimeve filloi ndertimin e Teqes se Madhe te Saadive ne vitin 1582 dhe me vone ne Prizren ne vitin 1608 ne Marash Hisar.
Me qen se Tarikati Saadi kishte disa degezime te ndryshme, Sheh Sulejmani percaktohet per Kollin Harabati, dhe nga kjo vetes i dha epitetin Axhiz, qe do te thote "i vogel, i urte, modest, i perkulur, qe kerkon meshire nga i madhi Zot, ose nje njeri qe e ndjen veten te pafuqishem para te madhit Zot".
Sot Tyrbja e Sheh Sulejman Axhiza Babes gjindet ne Prizren, vendi ku ishte edhe Teqja, por qe u konfiskua dhe u rrenua nga regjimi serbo-sllave mbas perfundimit te Luftes se Dyte Boterore.
Staphorst
Staphorst është një komunë në provincën Overijssel në Holandë me sipërfaqe 135.7 km² dhe popullsi 16154 banorë. Staphorst është kryeqendra e komunës.
Harel Skaat
Harel Skaat (הראל סקעת) është këngëtarë dhe tekstshkrues nga Izraeli. Skaat u lind më 8 gusht të vitit 1981 në Kfar Sava të Izraelit. Kariera e Skaat filloi në vitin 2004 kur ky këngëtarë mori pjesënë Kokhav Nolad, një talent-show në Izrael. Skaat në atë sezon u rendit i dyti. Single-t e Skaat u bënë të famshme në Izrael dhe në shumë vende Europiane. Në vitin 2009 televizioni Izraelit zgjodhi Skaat dhe një konkurente që të jenë kandidatë për Festivalin Evropian të Këngës 2010. Pas një muaji, televizioni izraelit mori vendimin që si riprezantues i më shumë se 30-herë të Izraelit në Eurovizion për vitin 2010 në Oslo, të Norvegjisë të jetë Harel Skaat.
Lidhje të jashtme
Faqja Zyrtare
Përtej nuk ka harrim
Përtej nuk ka harrim poezi, Autori: Alfons Zeneli. Botuesi: PLEJAD. Viti i botimit: 2008. Faqet e librit 90. ISBN 978-99956-706-9-6
Pali i Tarsusit
parapamje|Pavli Pali i Tarsusit (ose Sauli) i emëruar Shën Pavli apostull, lindi rreth vitit 10 dhe vdiq në vitin 67. Mendohet nga shumë të krishterë si dishepulli më i rëndësishëm i Jezusit, dhe sipas shumë të tjerëve është figura më e rëndësishme në zhvillimin e Krishterimit. Sh. Pali përfaqëson shembullin kulmor të besimit për të cilin ai ndërroi krejtësisht jetën e tij, pas ngjarjes së mrekullueshme siç e përshkruan ai vetë, duke iu përkushtuar vetëm përhapjes së ungjillit të Jezu Krishtit, për të cilin ai dha dëshmi gjer në vdekjen e tij dëshmore në Romë.
Ndikimi i Sh. Palit në mendimin e krishterë ka qenë më i rëndësishmi se çdo autor tjetër i Besëlidhjes së Re.
Jeta
parapamje|left|200px|Ekstazë e Sh.Palit nga [[Nicolas Poussin.]] Sh. Pali apostull lindi në Tarsus (sot Krahina e Mersinit, Turqi) të Cilicisë midis vitit 5 dhe 15 në një familje çifute të mërgatës. Në ditën e rrethprerjes u pagëzua me emrin "Saul" (për nder të mbretit Saul, të fisit Beniamin) dhe ka mundësi të ketë marrë emrin romak "Paulus" (në shqip "Pal") nga prindërit e tij. Ai u rrit në një mjedis grek por u edukua shumë mirë edhe hebraisht. Mësoi hebraishten nga prindërit dhe greqishten në shkollë. Sipas zakonit vdiq dëshmor në Romë në vitin 67 pas dy vitesh burgimi, por shënimet nuk janë të sakta.
Në rininë e tij Sauli ndoqi në Jeruzalem shkollën e rabinit Gamaliel i Vjetri (një pasardhës i Hilelit) dhe u selit sipas sipas fesë së thellë të zakoneve të rrepta të farisinjve (Vepr 22,3; Fil 3,5-6). Pati detyra të ndryshme në grupin fariseor, deri në atë të votimit në Sinedrin hebraik i cili gjykonte çështje me rëndësi të madhe juridike (Vepr 9,2). U ngarkua me detyrën për të shkuar në Damask dhe të burgoste të krishterët e këtij qyteti. Sauli ishte shumë i zellshëm e i vendosur kundër fesë së Jezusit që po niste të përhapej e të themelohej (Gal 1,14). Ai mori pjesë edhe në gurimin (vrasjen me gurë) të Shën Shtjefnit duke ruajtur teshat e vrasësve, në vitin 38 siç dëshmohet në Veprat e apostujve (8,1 22,22).
Temperamenti i tij ishte i pathyeshëm, i pakompromisshem, i flaktë e i vrullshëm, i gatshëm për të kryer detyrat që i ngarkoheshin, pa ngurrim e pa brerje ndërgjegjeje. Kjo gjë e bëri atë përndjekësin më të tmerrshëm të krishterëve e më pas, pasi përqafoi Krishterimin, përhapës të palodhur të tij, nëpër gjithë pellgun e Detit Mesdhe, mes rreziqesh e mundimesh të çdo lloji (2Kor 11,23-28), e me një zell të papërmbajtur (1Kor 9,19-23). I ndjeshëm e i prekshëm, me një dashuri të thellë, ai i donte besnikët "e tij" dhe bashkësinë "e tij" me zemër të çiltërt e të zjarrtë (1Sel 2,7-12 1Kor 4,15).
parapamje|200px|Kthesa e Saulit
Kthimi në Krishtërim
parapamje|200px|[[Katedralja e Shën Palit, Tiranë.]] Sauli e ndjente si dhunti vetjake të jashtëzakonshme thirrjen dhe detyrën e tij, që e mori gjatë rrugës për në Damask në një vizion (shfaqje) të Jezus Krishtit dhe bisedës me të, gjë që e bëri të ndryshonte mendimin e tij (Vepr 9:1-9 Gal 1,13 1Tim 1,12-13); saqë ai do të shndërrohej në "këndues të hirit", ai që do të lartësoje hirin e shpëtimit të ofruar nga Perëndia në Krishtin tek çdo njeri me dëshirë të mirë (Ef 2,8-10). Pali sidoqoftë shkruan se Jezusi i´u shfaq atij : "Më së fundi m`u shfaq edhe mua, si në dëshmitë" (1 Kor 15:8), dhe shpesh pohon se autoriteti i tij si "Apostull i paganëve" i´u dha drejtpërdrejtë nga Zoti (Gal 1:13-16), dhe 'jo nga njeriu'.
Letrat
Iliria, si një vend ku është predikuar ungjilli i Krishtit, përmendet në Bibël në letrën drejtuar romakëve, të shkruar nga apostulli Pal. Në letrën e Romakëve 15:19-20 lexojmë : "...me fuqi shenjash dhe çudirash, me fuqi të Frymës së Perëndisë; kështu, prej Jeruzalemit e përqark dhe gjer në Iliri, kam kryer shërbimin e ungjillit të Krishtit, duke u përpjekur të ungjillëzoj atje ku nuk ishte i njohur emri i Krishtit, që të mos ndërtoj mbi themelin e tjetrit".
Ishte pikërisht pozita e favorshme e territoreve shqiptare, që mundësonte kalimin më të shpejtë në Romë, fakti i çmuar që e bëri Palin ta drejtonte udhëtimin e tij përmes Ilirisë. Pa dyshim që qendra e parë ku Pali dhe apostujt e tij u vendosën, ishte Durrësi, ku kemi edhe komunitetin e parë të krishterë në Shqipëri. Më pas qendra të tjera ku u predikua Ungjilli, ishin Shkodra dhe Lezha, edhe këto, qendra të rëndësishme të asaj periudhe. Mendohet që Pali dhe apostujt e tij të kenë qenë në Shqipëri përpara vitit 57 pas Krishtit, vit në të cilin ai shkroi letrën drejtuar Romakëve.
Lostallo
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
Ajvallëk
Ishte një qytezë port i lashtë grek Aeplian, i quajtur Kydonies (greqisht: Κυδωνίες) dhe shërbente për qytetet përreth greke eoliane, si Pergamos; që nga epoka osmane, emri i qytetit ndryshoi në Ayvalik, qyteti mbeti kryesisht grek, dhe megjithëse turqit përdorën emrin e tij turk, popullsia e tij greke përdori pa dallim emrin e tij të lashtë Kydonies dhe emrin e tij të ri helenizuar në Aivali (Αϊβαλί).
Gjeografia
Ayvalık është një qark në provincën Ballëkesir të Turqisë në Gjirin Edremit të Detit Egje dhe Gjirin Dikili. Qendra e saj ndodhet në një fushë të ngushtë bregdetare të rrethuar nga kodra të ulëta në lindje, të mbuluara me pisha dhe ullinj. Ayvalık është gjithashtu i rrethuar nga arkipelagu i Ishujve Ayvalık (më i madhi prej të cilëve është ishulli Cunda) në perëndim, dhe nga një gadishull i ngushtë në jug i quajtur Gadishulli Hakkıbey. Altınova dhe Küçükköy janë lagje të tjera jugore të Ayvalik, të cilat janë larg qendrës së qytezës. Altınova dhe Sarımsaklı i Küçükköy kanë plazhe të gjata të pacenuara në brigjet e tyre. Ayvalık është distrikti më jugor i Ballëkesirit dhe Gjirit Edremit. Gömeç, Burhaniye dhe Edremit janë distrikte të tjera të provincës Ballëkesir të cilat ndodhen në Gjirin Edremit të Detit Egje dhe janë të rreshtuar përkatësisht në veri. Distrikti Dikili i provincës İzmir është në jug të Ayvalık, dhe gjithashtu përfshin pjesën e mbetur jugore të Gjirit Dikili. Distrikti i lashtë Bergama i Izmirit është në lindje të Ayvalık. Ishulli grek i Lesbos është më në perëndim të Ayvalık. Rajoni është nën ndikimin e një klime tipike mesdhetare me dimër të butë dhe me shi dhe verë të nxehtë e të thatë.
Në antikitet
Ayvalık ishte vendosur në rajonin e lashtë të quajtur Aeolis në lashtësi. Rrënojat e tre qyteteve të rëndësishme të lashta janë në një distancë të shkurtër nga Ayvalık: Assos dhe Troja janë në veri, ndërsa Pergamon është në lindje. Mali Ida (turqisht: Kaz Dağı) i cili luan një rol të rëndësishëm në mitologjinë e lashtë greke dhe përrallat popullore (si kulti i Kibelës; librat sibilinë; Lufta e Trojës dhe poema epike Iliada e Homerit; nimfa Idaea (gruaja e perëndisë së lumit Scamander); Ganymede (djali i Tros); Paridi (djali i Priamit); Eneu (djali i Anchises dhe perëndeshës Afërditë) që është protagonisti i poemës epike të lashtë romake Eneida e Virgjilit) është gjithashtu pranë Ayvalık. (në veri) dhe mund të shihet nga zona të shumta në dhe rreth qendrës së qytezës.
Ayvalık modern
parapamje|majtas|[[Ishujt Ayvalıl në Detin Egje, e parë nga kodra e Tavolinës së Djallit.]]
Sot, popullsia e Ayvalık është afër 80,000, e cila rritet ndjeshëm gjatë verës për shkak të turizmit. Ayvalık dhe rrethinat e tij janë të famshëm për cilësinë e vlerësuar të prodhimit të vajit të ullirit, i cili siguron një burim të rëndësishëm të ardhurash për popullsinë vendase. Ayvalık dhe ishuj të shumtë që rrethojnë zonën e gjirit janë vendpushime të njohura pushimi. Më i madhi dhe më i rëndësishmi prej këtyre ishujve është Ishulli Cunda (Ishulli Alibey) i cili lidhet me ishullin Lale, dhe prej andej me kontinentin, nga një urë dhe xhade e ndërtuar në fund të viteve 1960. Kjo është ura më e vjetër në Turqi që lidh tokat e ndara nga një ngushticë. Si Ayvalık ashtu edhe ishulli Cunda janë të famshëm për restorantet e tyre me ushqim deti të cilat ndodhen menjëherë në breg të detit.
parapamje|Dy xhami (më parë kisha) në qendrën historike të qytezës së Ayvalık.
Ayvalık është në afërsi të Bergamës (Pergamon e lashtë), e cila është një tjetër tërheqje e rëndësishme për turistët, me rrënojat e saj që datojnë që nga antikiteti. Gjiri i Edremit, mali Ida dhe qytetet antike të Assos dhe Trojës në veri; dhe qytetet turistike bregdetare të Dikilit (afër Atarneusit të lashtë) dhe Foça (Phocaea e lashtë) në jug; janë gjithashtu brenda distancës me makinë për ekskursione ditore. Tragete operojnë çdo ditë midis Ayvalık dhe Mytilene në afërsi të ishullit Lesbos, Greqi.
Akademia Ndërkombëtare e Muzikës Ayvalık (AIMA) u krijua në shtator 1998. Nxënësit marrin klasa master-udhëzuese për violinë, viola dhe cello. Akademia bashkon studentë nga e gjithë bota dhe u jep atyre një mundësi të çmuar për të punuar me mjeshtër të shquar të degës së tyre.
Me trashëgiminë e tij të pasur arkitekturore, Ayvalık është anëtar i Shoqatës Evropiane të Qyteteve dhe Rajoneve Historike (EAHTR) me bazë në Norwich.
Kultivimi i ullirit
Ayvalık (24% dhe pjalmues i mirë) është ndër dhjetë kultivarët kryesorë në Turqi. 80% e frutave përpunohet për vaj, 20% për ullinj tavoline, zona është prodhuesi i dytë më i madh në Turqi. Të tjerat janë Çekishte (26% rendiment me 1.300.000 pemë), Çelebi (400.000 pemë dhe 20% rendiment), Domat, Erkence (25% rendiment dhe pjalmues i mirë me 3.000.000 pemë), Gemlik (29% rendiment dhe pjalmues i mirë), Izmir Sofralik (20% rendiment), Memecik, Memeli (20% rendiment dhe pjalmues i mirë), dhe Uslu (900 000 pemë).
Jafa
Jafa qytet.
Historia
Pas pushtimit te Egjiptit ne vitin 1790, Bonaparta vendos te pushtonte edhe Sirine. Me 2 mars 1799 ai rrethon qytetin Jafa, por aty has ne rezistence te forte te rojeve te qytetit. Sipas historian anglez Man, tere roja ishte përberë prej shqiptaresh. Bonaparta qe kishte 13.000 ushtare me armatim modern, e shtrëngoi rrethimin deri sa shqiptaret detyrohen te dorëzohen, por me kusht qe te ruhej jeta e tyre. Me këtë ksuht pajtohet edhe shefi i shtatmadhorize franceze. Pasi u dorëzuan, ai i lidhi shqiptaret dhe i çoi te Bonaparta. Bonaparta vendos te pushkatoje te gjithë. Sipas Mannit ne këtë masakër u vranë 4.000 shqiptare.
Literatura
Rilindja e mërkure 26 shtator 1996.
Tel Aviv-Jaffa
Visible Noise
Visible Noise është një kompani distributive Britanik e inqizimeve e cila primare e ka heavy-metal-in, punk-in, hardcore-punk-in dhe metalcore-in.
Nuclear Blast
Nuclear Blast është një kompani distributive Gjermanisht e inqizimeve e cila primare e ka Heavy-metal-in, hardcore-punk-in, metalcore-in dhe Death metal-in.
Molla Ahmet Kalaja
Mollà Ahmet Kalaja (Shkodër, v. 15 rebiul-evvel 1294 H) ka qenë hoxhë i përmendur për patriotizmi dhe guximin e tij në gjysmën e dytë të shekullit XIX kundër reformave të Tanzimatit.
Biografia
Familja e tij e kishte prejardhjen nga lagjja Kala e Drishtit, prej ku vjen edhe mbiemri i tyre. Ai vetë u shqua nga gjysma e dytë e shekullit XIX, u bë i njohur pas vitit 1850. Në fillim banonte në lagjen Ndocej, por pasi u emërua imam në Xhaminë e Rusit të Vogël, u shpërngul në këtë lagje. Mësimet teologjike i kreu në Stamboll, sipas kronikës së Daut Boriçit. Porta e Lartë që nga viti 1839 -1876 vazhdonte politikën e reformave të Tanzimatit, sepse vetëm në këtë rrugë shihte daljen nga kriza e thellë politike dhe ekonomike, në të cilën ishte zhytur Perandoria Osmane. Politika e reformave të qeverisë i ashpërsoi edhe më shumë kontradiktat e papajtueshme shoqërore dhe kombëtare midis Stambollit dhe popujve të nënshtruar prej tij.
Tanzimati u solli shtresave të gjëra të popullit si në fshat, si në qytet taksa të reja më të rënda, shërbim ushtarak të zgjatur, brutalitetin e pashallarëve turq e të nëpunësve të huaj burokratë e të korruptuar.
Arkitekti
Etimologjia, arkitekt rrjedh nga gjuha latine architectus, e cila ne vetvete rrjedh nga greqishtja e lasht arkhitekton (arkhi-, shef + tekton, ndërtues), i.e. shefi ndërtimit.
Origjina
Gjatë gjithë historisë së lashtë dhe mesjetare, dizajn më arkitektonike dhe ndërtimore u realizua nga artizanët, të tilla si muratorë, dhe marangozë. Deri në kohët moderne nuk kishte dallim të qartë midis arkitektit dhe inxhinierit. Në Evropë, tituj "arkitekt" dhe "inxhinier" ishin kryesisht variacione gjeografike duke iu referuar të njëjtit person.
Molla Ahmet Kalaja
Biografia
Pakënaqësive të vjetra iu shtuan edhe të rejat, të krijuara nga shpërdorimet e nëpunësve turq, të cilët, të pasigurt për të nesërmen e tyre përpiqeshin të përvetësonin sa më shumë me anë taksash të reja. Kryengritja nuk pat vonuar : në gushtin e vitit 1854 u dha sinjali përines kërkesës ultimative që iu pat dërguar valiut për trafikun e paskrupullt të drithit. Është e njohur revolta e gierë popullore nën udhëheqjen e klerikut të mirënjohur Sheh Shamia. Vegjëlia e armatosur pat shpërthyer në atë demostratë të fuqishme nën udhëheqjen e Shehut të ditur, por ai pat dhe përkrahjen e tre përfaqësuesve të elitës intelektuale, siç qenë tre klerikët: Sali ef. i Madh, Sali ef, i Vogël (H.Sali Hylja) dhe M.Ahmet EL Kalaja, emri i të cilit shfaqet për herë të parë në zhvillimet politike të kohës. (në kronikat e kohës del dhe me emrin Ahmet Fahri ef.).
Ahmet Efendi Kalaja rridhte nga familja Kalaja, zbritur në qytet nga lagjja "Kala" e fshatit Drisht të Postrribës. Në ditarin e tij D.Boriçi shënon se në vitin 1844 e ka takuar Ahmet Kalanë para se të nisej për në Stamboll dhe i ka dhënë një shumë të hollash për t'i blerë libra. Kuptohet që Kalaja ishte atje për studime teologjike, por vinte për pushime. Edhe në pranverën e vitit 1846 ndodhej atje. Pas kësaj përvoje, kur u kthye në atdhe, filloi karrierën e imamit më së pari në xhaminë e lagjes "Ndocej", pastaj në xhaminë e Begos.
Një ndër kërkesat e revoltës së vitit 1854 pat qenë zëvendësimi i Masar Pashës, çka qe realizuar. Koniukturat politik-e e detyruan Portën e Lartë të ndiqte taktikën e lëshimeve, në pritmëni për të larë hesapet me organizatorët e kryengritjes së mësipërme. Rasti nuk vonoi: në vitin 1856 u mbyll konflikti me Rusinë dhe në Shkodër arriti ekspedita ushtarake e kryesuar nga Mustafa Teufik Pasha me një fuqi prej 10 mijë trupash. Pashai i ri mori masa ndëshkimore ndaj prijësve të ngjarjeve të vitit 1854, si dhe të aksioneve të tjera që kishin cënuar autoritetin e qeveritarëve turq.
"Aferim, Molla Ahmet Kalaja,
Hamz Kazazit i jep fetva,
Me shtatë krajlat kam dava.
Kur asht ra sahati ndanë
Hamz Kazazin e kanë nxanë
E çelë dita në Tiranë
Hallkat në qafë, prangat në kambë" 2)
Në praktikën e Portës së Lartë ishte normale që një personaliteti të persekutuar, pas goditjes, t'i jepej edhe dorajo vetëm për ta neutralizuar në të ardhmen, por edhe për konsum politik përballë opinionit. Sipas një kronike 3) të intemuarvet që u falen nga Sulltani, iu paguan shpenzimet e udhëtimit (kthimit), kurse A.Kalasë dhe një rrogë mujore 500 groshësh. Mirëpo krejt rrjedha e jetës së mëvonshme dëshmon se A. Kalaja qe koherent me vetveten deri në fund.
Pas Luftës së Krimesë (1 853-56) Rusia u bëri thirrje të hapta popujve sllavë, që të hidheshin në luftë kundër Turqisë. Malazeztë, në luftën e tyre të drejtë për të bashkuar trojet e veta të pushtuara nga Turqia, lakmonin të aneksonin edhe trojet tona me popullsi shqiptare të pastërt etnikisht. Gjendja e keqe ekonomike që përjetonin fiset malazeze i shtynte ata të grabisnin toka, kullota, bagëti, duke provokuar shkaqe konfliktesh të vazhdueshme në zonat kufitare.
Interesi i politikës turke ishte që të nxiste vazhdimin e këtyre grindjeve, veç deri në atë gradë, sa të mos cënohej seriozisht kufiri shtetëror. Në këtë rast shfrytëzohej atdhedashuria e shqiptarit, i cili, ndër dy të këqija, më të pranueshme zgjidhte të dytën, dmth të radhitej përkrah turqvet, kundër malazezve. Kjo ishte edhe një nga arësyet që malësorët e Mbishkodrës gëzonin disa privilegje, si: mbajtja e armëve, mosrekrutimi në ushtri për të qenë kurdoherë në gatishmëri në mbrojtje të kufinive.
Një situatë kritike u krijua me rastin e luftës turko-malaziase të vitit 1862. Grupi i vullnetarëve shkodranë që shkuan në Kërnicë, pas një beteje të përgjakshme pësoi humbje të ndjeshme. Në këtë kohë u shkrua në Vraninë dhe epopeja e Oso Kukës, akti vetëmohues i të cilit u shndërrua në legjendë. Në këtë vit shkodranët morën pjesë dhe ne një aksion tjetër luftarak, në zonën e Shpuzës, ku disa herësh janë zhvilluar përleshje të forta. Këtë radhë në betejën për mbrojtjen e Katundit të Ri, në krye të vullnetarëve u vu Ahmet Efendi Kalaj a. Është hera e dytë që i njëjti klerik, brenda një harku kohor jo të gjatë pas 8 vitesh, na shfaqet në ballë të luftëtarëve, përsëri kundruall rrezikut, sepse për të dashuria për "vatanin" ishte një me idealin fetar. Këtë mbështetin edhe vargjet popullore kushtuar kësaj lufte:
Molla Ahmet Efendia
Gajret bani me shkodranë,
Ulqinaku e hazbia (vullnetarët-N.B.)
I këcyen tabes anë për anë.4)
Të dhënat e traditës na ndihmojnë që ta kemi sa më të plotë parafytyrimin tonë mbi personalitetin e A. Kalasë. Kulturës së ti duhet t'i shtohet, krahas përkushtimit fetar dhe atdhedashurtsë së thellë, aftësia e tij për ta sugjestionuar masën e luftëtarëve me gojtarinë e tij të spikatur, me entuziazmin spontan, me besimîn në kauzën dhe me shembullin personal. Thuhet se në një moment dekurajimi të luftëtarëve ai diti ta zotërojë situatën, doli para tyre dhe mbajti një fjalim të zjarrtë, që e mbylli me thirrjen : "Ai që vdes sot për vatanin, i ka të çeluna dyert e xhenetit". Mjaftoi ky predikim dhe trimat u hodhën në sulm furishëm, që u solli atyre fitoren pas përleshjes së përgjakshme. 5)
Tradita gojore ka fiksuar dhe në episod tjetër lufte, ku guximi dhe vetëbesimi i protagonistit merr përmasa jo normale, sepse mveshet me tisin e mrekullisë: "Në luftën e Shpuzës malazestë po qëllonin me artileri dhe rrezikohej të hidheshin në erë arkat e municionit. A.Kalaja, pa iu trembur syri, shkoi e u ul pikërisht mbi arkat. Kur gjylet binin rreth e rrotull dhe ushtarët shikonin me ankth se, kur mund të ndodhte katastrofa, myderrizi indiferent nuk tundej nga vendi dhe çdo gjyle që i kalonte mbi kokë, e shoqëronte me një buzëqeshje mospërfillëse". Kështu turma i mveshte atij atributet e një shenjti.
Dihet që turqit kishi si pikësynim realizimin e reformave të Tanzimatit aq më tepër që, për vetë specifikën e Shqipërisë Veriore, kishin ecur fare pak. Nxitës i shumë revoltave, protestave e përleshjeve qe karakteri centralizues i reformave që, me masat e reja shtërnguese politike, ekonomike, juridike, prekte interesat e shumicës së popullatës shqiptare. Me këtë rast reagimi i masës qytetare e fshatare qe mjaft i fortë dhe i suksesshëm, saqë herëpashere reformat pezulloheshin, ndërsa pashallarët turq ndryshoheshin vit për vit.
Duhet pasur parasysh se në grumbullin e reformave centralizuese kishte edhe masa të atilla, që larg karakterit shtëmgues, i jepnin dorë zhvillimit shoqëror dhe kulturor. Me dt. 10. 1. 1869 erdhi si vali i Shkodrës gjenerali turk Esat Pasha, me një bagazh kulturor evropian, si pasojë e studimeve jashtë shtetit.7) Në vazhdën e politikës së parardhësve të vet, edhe ky vali shpalli paketën e masave të reja. Ndërsa karakteri i masave të reja nuk dihet, është i njohur fakti që kundër vendimeve të qeveritarit po përgatitej një Iloj peticioni për t'ia dërguar qendrës, duke kërkuar shkarkimin e tij. Agjentura e tij ra në gjurmët e peticionit, e shtiu në dorë, pasi ishte plotësuar me nënshkrimet përkatëse, duke mbetur.-Ië zotërim të guvematorit të indinjuar prova komprometuese.
Sipas kronikës së M. Sirrit 8), menjëherë u kalua në arrestimin e nismëtarëve, midis të cilëve figuronte edhe myderrizi Ahmet Kalaja (në tekst : Ahmet Fakri efendi). Në mes të infortnatorëve bënte pjesë dhe D.Boriçi, atëherë drejtor arsimi, mirëpo me anë të një alibie të sajuar me mprehtësi, i shpëtoi dënimit. Kështu M.Ahmeti pësoi intemimin e dytë, që zgjati 10 muaj (16.5.1869 - 24.3.1870).
Tradita gojore gjithashtu inforinon 9) mbi një rast, kur ai nuk ishte solidarizuar me trazirat e gushtit të vitit 1871, ngjarje që u patën paraprirë përleshjeve të përgjakshme të po atij viti, zhvilluar te Mulliri i Vrakës, në mes të malësorëve kryerigritës që sulmuan qytetin dhe nizamëve turq. Këtu Valiu Ismet Pasha kishte dekretuar taksa të reja si "karagjymrykun" etj., si dhe heqjen e të drejtës së mbajtjes së arrnëve nëpër qytet.
Kjo "tërheqje" e M.A.Kalasë nga ana e të moderuarve nuk është interpretuar në atë kohë si shenjë dobësie ose shfaqje kompromisi, të huaja për karakterin e tij, por ishte argumentuar me funskionin human të klerikut që mbajtja e pamotivuar e armëve me vete, kudo jashtë shtëpie, në situata të qeta e të patensionuara në qytet e në kufi, ishte një shkak parësor incidentesh e konfliktesh vëllavrasëse në qytet. Këtë qëndrim të tij e mbrojti me vendosmëri, i bindur se kjo masë do të frenonte krimin dhe hakmarrj en; për këtë arsye pat edhe çaste ballafaqimesh të ashpra me shtresën intransigjente të qytetarëve.
Lufta e Medunit (Podgoricë), viti 1877, do t'i paraqesë një rast të ri A.Kalasë, që, ndonëse në moshë jo të re, do të ngjeshë përsëri armët dhe të jetë pranë luftëtarëve shkodranë, në ballë të luftës. Forcat turke u thyen, ndërsa për mungesë koordinimi veprimesh, mbetën të zbuluar të 500 vullnetarët shqiptarë nën komandën e Hodo B.Sokolit dhe të A.Kalasë. Nga frika se mos ngelnin të rrethuar nga armiku, me detyrën e oficerit madhor Hodo Beu urdhëroi që të bëheshin përgatitjet për tërheqje. Në këtë mes, në sajë të përvojës së mëparshme luftarake, Ahmet Kalaja e pau të udhës që të mos bëhej asnjë lëvizje për sa të ishte ditë, pëmdryshe armiku mund ta kuptonte manovrën e shqiptarëve dhe duke përfituar nga situata mund të ndërmerrte një sulm të befasishëm. Me logjikën e një prijësi të mençur e të sprovuar, ai ua ngriti moralin shokëve, i bindi që të mos nxitonin dhe të prisnin që, duke përfituar nga errësira, të realizonin tërheqjen. Kështu vullnetarët shpëtuan nga një disfatë e mundshme, në sajë të gjakftohtësisë së A.Kalasë.10)
Nësa në vitin 1862 shkodranët u angazhuan për të mbrojtur trojet e veta nga synimet shoviniste malazeze, gjatë periudhës (1 8631869) ata i përsëriten veprimet e arinatosura dhe në bashkëpunim me malësorët 11) krijuan gjendj e të tensionuara dhe kritike edhe për valinjtë turq, që detyroheshin të largoheshin si rezultat i kërkesave këmbëngulëse të qytetarëve. Ndërkohë A. Kalaja pësoi internimin e dytë. Ndonëse nuk disponojmë burime direkte për periudhën e fundit të jetës, është me vend të mendohet se edhe në rrjedhën e ngjarjeve të këtyre viteve myderrizi A. Kalaja duhet të ketë luajtur një rol të rëndësishëm, pasi që, prej viteve 1854 e tutje ai qe në kreshtën e valëve të lëvizjeve të ndryshme me fjalën dhe veprën e tij. Nga letërsia historiografik 12) kemi një pohim të tërthortë mbi këtë problem. Mbështetur në një relacion të konsullit austriak Lippich, në mes të tjerash thuhet: "Pjetër Gurakuqi hartoi një memorandum në adresë të F.M. në të cilin thuhej se shqiptarët myslimanë e të krishterë nuk pranonin në asnjë mënyrë të hynin nën shtetin malazes, prandaj kërkonin mii-atimin e F.M. për të formuar nj ë shtel kombëtar të veçantë, nën vasalitetin e Sulltanit, si Serbia e Rumania. Gjithnjë simbas konsullit austro-hungarez, Pjetër Gurakuqi dëshironte që këtë mémorandum me rëndësi të j ashtëzakonshme ta nënshkruanin edhe qarqet shqiptare të moderuara. Por, thoshte ai, përfaqësuesi i tyre, myderrizi Ahmet Kalaja refuzoi, veçse shtoi se një mémorandum të tillë ai do ta nënshkruante vetëm kur të shihte fundin e perandorisë osmane". 13)
Në këtë qëndrim mund të kenë ndikuar shkaqe subjektive, të kushtëzuara nga mosha ose pozîcioni i tij shoqëror prej kleriku, por që duhen marrë me mjaft rezervë për dy arësye të forta. Së pari, se në një vështrim retrospektiv të jetës së tij ai na shfaqet njeri i aksionit, i guximshëm dhe pa kompekset e lëshimeve dhe të kompromiseve. Së dyti, për shkaqet objektive që po parashtrojmë:
Përvoj a e tij direkte në betej at për Podgoricën, di sfatat turke në Medun, Nikshiq etj. e bindën atë, sikur dhe popullatën e viseve kufitare se në kushtet e degradimit, në të cilat ndodhej Perandoria Osmane, nuk duhej të shpresohej në ndihmën e saj efektive për mbrojtjen e trojeve shqiptare. Kishte ardhur koha që vetë shqiptarët ta merrnin në dorëzim këtë çështje jetësore.
Ishin vitet 1875-76, vitet e së ashtuquajturës "Kriza Lindore", e cila krijoi një situatë të disfavorëshme, madje me plot rreziqe të paevitueshme për tërësinë tokësore në rast të një kryengritjeje antiosmane çlirimtare nga shqiptarët. Copëtimi i tokave tona nuk mbetej një mundësi, por një rrezik i vërtetë, i dukshëm. 14) Në këto kushte qarqet politike radikale, si dhe ato të moderuara, n uk e përkrahën projçktin e principatës autonome të Shqipërisë Veriore që patën parashtruar Preng Bibë Doda dhe intelektualët katolikë shkodranë (Z.Jubani, P.Doçi, P.Gurakuqi etj.), duke konstatuar tendenca séparatiste, karakter krahinor dhe me rrezikun potencial të përçarjes fetare.15)
Patriotët që përfaqësonin hapsirën mbarëkombëtare, si zgjidhje optimale në ato kushte përkrahnin idenë e krijimit të një vilajeti atitonom shqiptar, si shkallë e parë drejt pavarësisë së mëvonshme. Ata arsyetonin se në situatën ndërkombëtare aspak dashamirëse, përballë urisë lakmitare të fqinjve shovenë, në kushtet e mungesës së madhe në armatime dhe të mungesës së bashkimit dhe të organizimit, ishte vetëvrasje të kërkoje konflikt të hapur me turqit si mjet i realizimit të vetëqeverisjes.
Të përballuarit e rrebesheve shovisnte me forcat e veta dhe përpjekjet për të arritur në vetëqeverisje do të realizoheshin pas shumë muajsh, kur me Lidhjen e Prizrenit, në situata të reja, rrokullisja e ngjarjeve do ta vinte në rend të ditës të shtruarit qartë e me forcë të idesë kombëtare.
Sipas kronikës së Jusuf Ef.Tabakut, Molla Ahmet Kalaja ka ndërruar jetë me 1878 (ditë e martë, me 15 rebbi-yl-evel) dhe është varrosur në varrezat e Xhamisë së Rusit të Vogël).16) Duke shfrytëzuar faktin që në vitin 1844 ai gjëndej në Stamboll17), duhet të ketë lindur rreth vitit 1823-24, kështu që vdekja qe e parakohëshme, sepse e mori në një moshë kur ai mund t'i sillte ende mjaft shërbinië të vyera si fesë, si çështjes kombëtare.
Kontributi i tij si klerik e si patriot, që nuk u kursye as me fjalë, as me vepra për të mbrojtur të mirën dhe të drejtën, duke qenë i gatshëm disa herë dhe për vetëmohim në interesin mbarëqytetar e mbarëkombëtar, e rendit me dinj ittet bri personalîteteve më në shenj ë të Shkodrës, por që fatkeqësisht, në historiografinë zyrtare ("Historia e Shqipërisë", Tiranë, v. 1 965 dhe 1984) injorohet padrejtësisht. Me sa dimë, i takon autorit Hamdi Bushati që, për rolin e kësaj figure të shkruhej që me 1928 (shih. rev. "Diturija", v.c.), duke i bërë një jetëshkrim të gjatë në veprën e tij "Shkodra dhe motet" (dorëshkrim), të dhënat e së cilës ne i shfrytëzuam gjerësisht në punimin e mësipënn. Është në nderin e autorëve të tjerë që, më vonë, ndonëse në kushtet e politizimit të historisë, patën kurajon ta vinin në pah rolin e A.Kalasë (shih biblio'grafinë : Z.Shkodra, J.Kastrati, Xh.Repishti, K.Frashëri.
M.A.Kalaja qe kleriku i diër që shkriu më një idealin fetar me atë atdhetar, politikani që kundërshtoi dy herë reformat e Tanzimatit, duke u intemuar dy herë, luftëtari që tri herë mori pjesë në betejat për të mbrojtur trevat shqiptare dhe që, në agoninë e vdekjes, tha: "Kam pasë uzdajë me dekë para dushmanit të vërtetë" e që, aqhijshëm e ngriti në art, përjetësisht, i madhi De Rada, permes thirrjes së Milosaos:
"Erdhi dita e Arbërit!
Domosdo: vdekja do vijë
dhe mbi shtrat, po të mos bijem
përpara shtëpive tona!"
Perdikkas (Diadok)
Perdiccas (greqisht Περδίκκας; † 320 pes [në hulumtim ka qenë një kohë të gjatë, por vdekja e tij në vitin 321 pes data] [1]) ishte një gjeneral i Aleksandrit të Madh. Pas vdekjes së Aleksandrit, ai u bë regjent i mbretërisë. Alexander, i cili e donte atë shumë, ai duhet të ketë hedhur unazën  në shtratin e tij.
Maks Bair
Luftetar per  Lirine  ne Spanje dhe  luftetetar antifashist
Jeta
Lindur më 28.4.1917 në Matrei am Brenner (vdekur  me 25.7.2000 ne Berlin) ka qene Tirolez Spanienkämpfer tirolez dhe luftetetar i rezistences antifashiste  kunder Nazismit. Studioi makro ekonomi dhe me tetor te 1944 u be komandanti pare i  Batalionit austriak në Slloveni. Mbas clirimit  u be  sekretari i landit  te Insbrukut per partine KPÖ-Tirol.
Shkabaj
Shkabaj është një vendbanim në komunën e Prishtinës, Kosovë. Para vitit 1999 fshati ishte i njohur edhe me emrin Orlloviq.
Llocnou d'En Fenollet
Llocnou d'En Fenollet është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Costera, të provincës Valencia, në Komunitetin e Valencias. Llocnou d'En Fenollet ka 869 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 1.5 km2.
Lidhje të jashtme
Llocnou d'En Fenollet
Kantoni Saint-Jean-Pied-de-Port
Kantoni Saint-Jean-Pied-de-Port (frëngjisht: Canton de Saint-Jean-Pied-de-Port) është një kanton në departamentin Pyrénées-Atlantiques, rajonin Aquitaine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Jean-Pied-de-Port. Ka sipërfaqe 330km2 dhe popullsi 6399 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Jean-Pied-de-Port aktualisht përbëhet nga 19 komuna.
Kantoni Guiscard
Kantoni Guiscard (frëngjisht: Canton de Guiscard) është një kanton në departamentin Oise, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Guiscard. Ka sipërfaqe 124.89km2 dhe popullsi 7367 banorë.
Ekonomia e Italisë
Pozita gjeografike e Italisë është ngushtë e lidhur me det gjatë tërë historisë, duke ushtruar ndikim të rëndësishëm dhe vendimtar në zhvillimin e saj. Në truallin e Italisë lind Perandoria Romake e cila tregoi tërë atë fuqi dhe ndikim në një pjesë të madhe të kontinentit tonë. Shkatërrimi i saj, më vonë edhe copëtimi në shumë shtete feudale, ekonomisë së Italisë nuk i ka dhënë fuqi unike.
Etapa më e rëndësishme e ekonomisë së Italisë fillon prej vitit 1950. Investimet e kapitalit të huaj, e në radhë të parë i SHBA-ve, i kanë mundësuar që shpejt të rinkëmbët ekonomia e shtetit. Rritja e investimeve në industri gjithnjë është shtuar, e në fund të dekadës është dyfishuar prodhimtaria industriale. Viti 1959 për Italinë ishte më i rëndësishmi, kurse dekada e kaluar si fenomen i rrallë i ekspansionit ekonomik, e cila jo vetëm që është shprehur në rritjen e prodhimtarisë industriale, por edhe në rritjen e eksportit dhe zvogëlimin e papunësisë.
Në vitin 1951 kanë qenë të inkuadruar 4,2 milion e në vitin 1972 ky numër dyfishohet, duke arritur në 8,1 milion punëtorë. Derisa vlera e prodhimtarisë industriale në vitin 1951 ka qenë 4,8 miliard dollarë, në vitin 1972 kjo vlerë pesëfishohet, duke arritur në 25,5 miliardë dollarë. Krahas këtyre ecurive, lindin gjigantët industrialë, siç janë: industria e gomave “Pireli’’, e automobilave FIAT, industria kimike “Monte catini” etj. Mirëpo, kontrastet ndërmjet veriut dhe jugut që janë shfaqur si pasojë e rrethanave të ndryshme historike, edhe pse ndihet tendenca e zvogëlimit, ende paraqesin problemin më serioz të shtetit.vv
Korkoro
Korkoro ("Vetëm" në gjuhën rome) është një film dramatik francez i vitit 2009, shkruar dhe drejtuar nga Tony Gatlif, me aktorët frankofonë Marc Lavoine, Marie-Josée Croze dhe James Thiérrée. Kasti i filmit ishte i shumë kombësive si shqiptarë, kosovarë, gjeorgjianë, serbë, francezë, norvegjezë dhe nëntë romë Gatlif të rekrutuar në Transilvani.
Bazuar në një anekdotë për Luftën e Dytë Botërore nga historiani rom Jacques Sigot, filmi u frymëzua nga një rom që u arratis nga nazistët me ndihmën e fshatarëve francezë. Ai përshkruan temën e dokumentuar rrallë të Porajmos (Holokaustit të Romëve).
Përveç një grupi romësh, filmi ka një personazh të bazuar në Yvette Lundy, një mësuese franceze, e cila ishte aktive në rezistencën franceze dhe e dëbuar në një kamp përqendrimi për falsifikimin e pasaportave për romët.
Gatlif kishte ndërmend të bënte një dokumentar, por mungesa e dokumenteve mbështetëse e bëri atë ta paraqiste atë si një dramë.
Filmi u shfaq premierë në Festivalin Botëror të Filmit në Montreal, duke fituar çmimin e madh të Amerikës, ndër çmime të tjera. U publikua në Francë si Liberté në shkurt 2010, ku fitoi 601,252 dollarë; Të ardhurat nga Belgjika dhe Shtetet e Bashkuara arritën totalin në 627,088 dollarë. Muzika e filmit, e kompozuar nga Tony Gatlif dhe Delphine Mantoulet, u nominua në kategorinë "Muzika më e mirë e shkruar për një film" në Çmimet e 36-të vjetore César.
Skenari
Filmi zhvillohet gjatë Luftës së Dytë Botërore në fshatin Vichy të Francës dhe fillon me një djalë nëntëvjeçar francez, Claude (Mathias Laliberté) që arratiset nga një jetimore. Ai vendos të shmangë mbrojtjen e shtetit. Ai takon një karvan rom, një familje e madhe prej 20 burrash, grash dhe fëmijëve, të cilët vendosin ta birësojnë atë. Romët fillojnë të thërrasin Klod, Korkoro, atë të lirë. I magjepsur nga stili i tyre i jetesës nomade, Klodi vendos të qëndrojë me ta.
Karvani ngre kampin jashtë një fshati të vogël të verës, me shpresën për të gjetur punë sezonale në vreshta dhe një vend për të shitur mallrat e tyre. Fshati, siç ishte trendi, është i ndarë në dy fraksione - njëri i mirëpret romët dhe tjetri i sheh ata si një ndërhyrje. Théodore Rosier (Marc Lavoine), kryebashkiaku dhe veterineri i fshatit, dhe Mademoiselle Lundi (Marie-Josée Croze), një mësuese shkolle dhe nëpunëse në bashkinë, janë dy nga fshatarët më miqësorë. Xhandarmëria e Vichy France përdorte dokumentacionin e bërë në pasaportat e shtetasve të saj për të monitoruar lëvizjet e tyre për të cilat ishte vendosur një prag, së bashku me dënimin me burg për shkelje. Kjo ndikoi negativisht te romët. Lundi përdor kompetencat e saj si nëpunëse dhe falsifikon pasaportat e tyre, duke hequr dokumentacionin për lëvizjet e tyre.
Kur nazistët mbërrijnë, Rosier dhe Lundi zbulohen se janë anëtarë të Rezistencës Franceze ; ata arrestohen dhe torturohen gjatë marrjes në pyetje. Nazistët grumbullojnë romët dhe i dërgojnë në kampe përqendrimi. Klodi, i përkujdesur nga Rosier, zgjedh të shkojë me romët.
Sfondi
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Porajmos ishte përpjekja e Gjermanisë naziste, Shtetit të Pavarur të Kroacisë, Hungarisë së Horthy dhe aleatëve të tyre për të shfarosur popullin romë të Evropës. Nën sundimin e Hitlerit, si romët ashtu edhe hebrenjtë u përkufizuan si "armiq të shtetit të bazuar në racë" nga Ligjet e Nurembergut ; të dy grupet u vunë në shënjestër të politikave dhe persekutimit të ngjashëm, duke kulmuar me asgjësimin pothuajse të të dy popullsive në vendet e pushtuara nga nazistët. Përllogaritjet e numrit të vdekjeve të romëve në Luftën e Dytë Botërore variojnë nga 220,000 deri në 1,500,000.
Për shkak se komunitetet rome të Evropës Lindore ishin më pak të organizuara se komunitetet hebraike, Porajmos nuk ishte i dokumentuar mirë. Ekzistonte gjithashtu një prirje për të minimizuar shifrat aktuale, sipas Ian Hancock, drejtor i Programit të Studimeve Rome në Universitetin e Teksasit në Austin. Tony Gatlif, filmat e të cilit kryesisht kanë si subjekt romë, kishte dashur prej kohësh të bënte një dokumentar mbi këtë temë më pak të njohur, por mungesa e provave të mjaftueshme të dokumentuara së bashku me mungesën e shifrave të sakta të regjistrimit të paraluftës për romët e bëri atë. vështirë.
Zhvillimi
Kërkimi i Gatlifit filloi në vitin 1970 kur ai iu afrua Matéo Maximoff, një shkrimtar francez me etni rome. Të dy shkuan në Montreuil për të intervistuar romët, të cilët fillimisht nuk ishin shumë të gatshëm për të diskutuar temën e Porajmos. Gatlif po hulumtonte gjithashtu Justes, francezët që u përpoqën të mbronin romët nga persekutimi. Pas përpjekjeve të ish-presidentit francez Jacques Chirac për të nderuar Justes, Gatlif hasi në Yvette Lundy, një ish-mësuese shkolle në Gionges, La Marne, e cila ishte dëbuar për falsifikim dokumentesh për romët. Gatlif mori gjithashtu një anekdotë nga Jacques Sigot, një historian që ka dokumentuar Porajmos, e cila më vonë do të ndihmonte me historinë. Anekdota flet për një familje rome të shpëtuar nga dërgimi në kampin në Montreuil-Bellay nga një avokat francez, i cili i shiti shtëpinë e tij për një frangë të vetme. Në pamundësi për t'u përshtatur me një stil jetese të palëvizshme, familja doli në rrugë, gjë që çoi në arrestimin e tyre në Francën veriore dhe përfundimisht në burgosjen në kampin e përqendrimit të Aushvicit.
Personazhet në Korkoro janë nxjerrë nga anekdota e Sigotit. Filmi gjurmon jetën e familjes rome gjatë luftës, nga mosbesimi i tyre ndaj ndalimit të udhëtimit, refuzimi i tyre nga të tjerët kur qëndrojnë në një vend, deri në arrestimin, burgosjen, çlirimin e tyre me ndihmën e një kryebashkiaku lokal francez dhe një noteri, lufta e tyre për të jetuar në një mënyrë jo nomade, dhe më pas arrestimi përfundimtar përpara se të dërgoheshin në Kampet e Vdekjes. Personazhi Théodore Rosier bazohet në noterin në anekdotë. Personazhi tjetër i Juste, Lise Lundi, bazohet në Yvette Lundy dhe një mësuese të vjetër të Gatlifit nga Belcourt në Algjeri, e cila ishte komuniste dhe ndihmëse me Front de Libération Nationale (Fronti Nacional Çlirimtar).
I synuar të jetë një dokumentar, Korkoro u shndërrua në një dramë për shkak të mungesës së dokumenteve të mjaftueshme mbështetëse. Gatlif shkroi skenarin fillestar brenda një muaji; modifikime të mëtejshme pasuan më vonë të cilat e bënë stilin e filmit një rrëfim nga personazhet Rosier dhe Lundi. Gatlif përdori ndihmën e Lundit për të shkruar skenat që lidhen me të, të cilave ai shtoi përvojat e tij me mësuesin e tij. Shfaqja e parë e romëve në film është frymëzuar nga mënyra se si romët nomad u shfaqën në mes të askundit pasi Gatlif kishte punuar për karakterizimin për më shumë se një vit. Një vit tjetër kaloi në zhvillimin e karakterit të Taloche.
Aktrimi
Për Théodore Rosier, Gatlif donte që dikush të imitonte një francez tipik të kohës, me një "zë dhe fytyrë pak si ai i Pierre Fresnay, Maurice Ronet, Jacques Charrier ose Gérard Philippe ", të cilin e gjeti te Marc Lavoine. Marie-Josée Croze ishte zgjedhja e dukshme për Mademoiselle Lise Lundi. Gatlif e kishte imagjinuar Lundin si një "personazh Hitchcock: i brishtë, misterioz dhe i fortë".
Xhirimet
Thierrée ishte i vetmi aktor që lejohej të improvizonte. Karakterizimi i tij i Taloche u ndërtua mbi spontanitetin dhe në shumë raste, Gatlif nuk e kishte idenë se si do të vepronte në një skenë, si për shembull në skenën e çezmës në të cilën ai zhytet në një shkallë. Në një skenë tjetër, në të cilën ai kërcen me muzikë lufte në sfond, Thierrée pretendoi të bënte dashuri me tokën si një kafshë. Gatlif, i cili donte që personazhi të kishte aftësinë për të ndjerë rrezikun e ardhshëm, siç bëjnë shpesh kafshët, deklaroi se Thierrée ishte i përshtatshëm për rolin sepse ai është shumë një kafshë. Skena e kërcimit ku Taloche shfaqet duke rënë nga një pemë është realizuar pa marifete.
Temat dhe analizat
Kokoro është krahasuar me Listën e Shindlerit, një dramë e njohur amerikane e Holokaustit. Në stilin e tij regjisor Gatlif përballoi kulturën e gjallë rome në sfondin e luftës. Në veçanti, recensentët komentuan mënyrën delikate në të cilën ai trajtoi aspektet e tmerrshme të luftës dhe mënyrën në të cilën ai i portretizoi romët në një mënyrë jostereotipe. Përveç personazheve romë, filmi ka edhe një spiun të Rezistencës Franceze dhe një jetim dikenzian. Kritikët bënë gjithashtu krahasime midis gjendjes së romëve në film, të vendosur gjatë Luftës së Dytë Botërore, dhe rrethanave të tyre në të tashmen.
Elementet e Holokaustit
Kritikët e krahasuan Korkoron me Listën e Shindlerit të Steven Spielberg për shkak të sakrificave që Rosier bëri për të mbrojtur romët nga nazistët. Një rishikim në Moving Pictures Network e quajti atë "Lista e Schindler minus fundi i lumtur", duke përmendur mungesën e lehtësimit komik, duke krijuar një paaftësi për t'u lidhur me audiencën. Skena hapëse, një pamje nga afër e gardheve me tela me gjemba të shtrira përgjatë shtyllave prej druri me kazermat e kampit të internimit në sfond, është një imazh i zakonshëm për shumë filma të Holokaustit, shkroi Scott Tobias, i cili gjithashtu komentoi veprimet "shindleriane" të Rosierit. ia jep shtëpinë e tij romëve – një vlerësim i mbështetur nga rishikimi i Eric Hynes në Time Out, Nju Jork. Sophie Benamon në L'Express vuri re se Gatlif trajtoi tmerret e Holokaustit duke i nënkuptuar ato nëpërmjet simbolizmit, të tilla si portretizimi i një fëmije të braktisur, sugjerimi i prindërve të burgosur dhe një orë me shenja hebraike që shihen të shtrirë të braktisur në mes të shinave hekurudhore., duke nënkuptuar kalimin e një treni që çonte hebrenjtë në një geto. Jr Glens Heath, duke shkruar për Slant Magazine, vuri në dukje se karakterizimi i Gatlifit për arkivat historike jo të plota me të cilat ai u prezantua e bëri filmin një "historografi personale të Luftës së Dytë Botërore", ku personazhet "kapërcejnë viktimizimin" në vend që të zhyten në melodramë, të konsideruar si një karakteristikë tipike e filmit të Holokaustit. Michael Nordine shkroi për Hammer to Nail se ky film nuk mund të krahasohet me Jeta është e Bukur dhe "përralla të tjera ngritëse" me tema të Holokaustit për shkak të portretizimit të drejtpërdrejtë të ngjarjeve realiste.
Publikimi
Filmi u shfaq premierë në Festivalin Botëror të Filmit në Montreal 2009, duke konkurruar në seksionin e konkurrencës botërore, i rezervuar për premiera botërore dhe ndërkombëtare, për çmimet Çmimin e Madh të Amerikave, Çmimin e Madh Special të Jurisë, Regjisorin më të mirë, Aktoren më të mirë, Aktori më i mirë, Skenari më i mirë, Kontributi më i mirë artistik dhe Çmimi për Inovacionin. Krahas filmit, Gatlif publikoi një roman me të njëjtin emër, Liberté, të cilin ai e shkroi bashkë me romancierin francez Eric Kannay. Libri ndjek skenarin e filmit.
Arka
Korkoro u publikua në Francë më 24 shkurt 2010, me fitim 601,252 dollarë, dhe në Belgjikë më 28 prill 2010, duke fituar 8,252 dollarë, për një total ndërkombëtar prej 618,846 dollarë. Korkoro u shfaq premierë në Amerikën e Veriut më 25 mars 2011 në Cinema Village të Nju Jorkut, me Lorber Films që mban të drejtat e saj të shpërndarjes. Filmi fitoi 1,224 dollarë gjatë fundjavës së hapjes dhe u rendit i 107-ti në arkë. Ai fitoi 8,179 dollarë në 15 javë në kinematë e Amerikës së Veriut. Kjo e solli totalin bruto në 627,088 dollarë.