Shoqata_Atdhetare_Kulturore_"Gora"
Në trojet e krahinës se Gores rritet një larmi pemësh drufrutore e jo drufrutore si molla me 13 lloje te vendit dardha me 20 lloje, qershia, e kumbulla Gorare ku del rakia me fame prej saj ku pihet në dasma e gostira nëpërmjet dollisë gorare si dhe drurët pyjore si pisha, bredhi, rrobulli, dushku që përbejnë një pasuri te madhe për zonën. Krahina e Gores ka klime te ashpër kontinentale me dimër te ashpër e dëbore si dhe me vere disi te thate. Simbas studimeve te lashtësisë del se kjo zone ka qene e banuar qysh në kohërat parahistorike dhe emir i saj ka prejardhje nga sllavishtja ku ‘’Gore’’do te thotë ‘’Mal’’ ose ‘’Malësi’’. Banoret ilire te trevës se Gores kane qene në lufte me popujt që deshën te zaptonin trojet e tyre. Neper Gore kane kaluar Hunet, Sllavet me vone Turqit, por Goraret kane luftuar me pushke e me pene për lirinë e zonës se tyre dhe për lirinë e Shqipërisë. Në fundin e shekullit te XIX dhe fillimin e shekullit te XX u formuan çetat e para patriotike si ajo e Kapedan Kajo Babjenit, i cili bënte pjesë në Komitetin për Çlirimin e Korçës, si dhe çeta e Ismail Derdushes etj. Para shpalljes se pavarësisë u krijua Komiteti i Fshehte Krahinor në te cilin bënte pjesë Kajo Babjen, Xhelo Selca, Feim Zbogji, Ismail Strelca, Tosun Derdusha, Fetah Goca, Koci Plovishti, Cane Lozhani, Pasho Krushova, Pasho Kolaneci, Asllan Dolaneci, dhe Telha Senishti. Me 28 korrik te vitit 1912 çetat e Gores u bashkuan në Gurin e Kamjes ku ngritën Flamurin Kombëtar dhe vazhduan duke çliruar qytetin e Pogradecit. Kështu kane vazhduar goraret edhe mbas shpalljes se Pavarësisë edhe gjate luftës Na-Çl. Kundër pushtuesve italiane dhe gjermane dhe krijoi çetat e saj si ajo e Heroit te Popullit Teki Kolaneci etj. Mbas çlirimit Gora mori një zhvillim në te gjitha drejtimet ekonomike dhe kulturore. Në vitin 1945 popullsia e krahinës se Gores arrinte në 13500 frymë. Por goraret kane qene arsimdashës si para çlirimit edhe mbas çlirimit ku u hapen shkolla në çdo fshat dhe sot funksionon një shkolle e mesme e përgjithshme në qendër te Gores. Por Gora dhe goraret kane Doket dhe Zakonet e tyre si mikpritja e veçante për ketë zone me atë rakinë e kumbullës gorare me veshjet e saj karakteristike, me burra te bëshëm dhe punëtore me gratë punëtore dhe te palodhura. Mbas viteve 1990 me vendosjen e demokracisë dhe me lëvizjen e lire te njerëzve popullsia e gores u pakësua me cvendosjen e tyre në vendet e zonave te ulëta. Por kjo nuk do te thotë se goraret e kane harruar vendin e tyre, ata kthehen here mbas here aty ku kane te paret e tyre. Ata janë kthyer për te rregulluar shtëpitë e tyre ku vine pushojnë në vere apo në dimër në ajrin e pastër te fshatrave te tyre. Në Gore ka filluar te shfrytëzohen ujërat e saj në ngritjen e hidrocentraleve te vegjël. Ngritja e hidrocentraleve mbi lumin Devoll do ti japë me shume rendësi infrastrukturës rrugore. Në Gore janë krijuar fermat blektorale me nga 300-400 krerë me te dhirta dhe te leshta ku me prodhimin e tyre blektoral konkurrojnë në te gjithë vendin tone. Qedra e Gores është populluar me shume me ato lokalet ku ju shërbejnë klientëve me rakinë e kumbullës gorare. Pra vlerat e Gores duhet te ruhen ky është dhe qëllimi i Shoqatës Atdhetare Kulturore ‘’Gora’’. Ajo ka punuar dhe punon me aktivitete te ndryshme në përkujtim te dativë historike dhe te te njerëzve që kane punuar për gore. Ajo sot funksionon me degët e saj në te gjithë vendin ku ka gorare si dhe ka dege te saj edhe në Amerike e në vende te tjera te botes. Tani me në krye te saj kryetari e palodhur z Besim SHyti dhe kryesine dhe degët neper rrethe si dhe punën e mire te koordinatorit te saj Z Arben Rroko, po punon për ta pritur 100 vjetorin e Pavarësisë me sa me shume aktivitete. Ftoj intelektuale dhe gorare kudo që ndodhen ta ndihmojnë Goren duke ja ngritur vlerat e saj. Ftoj dhe biznesmenë gorare për te ndihmuar shoqatën në anën financiare për aktivitetet që organizon shoqata.