Ressentiment_(filozofia)
Kierkegaard dhe Nietzsche
"“Është një e vërtetë themelore e natyrës njerëzore që njeriu është i paaftë të qëndrojë përgjithmonë në lartësitë, të vazhdojë të admirojë asgjë. Natyra njerëzore ka nevojë për shumëllojshmëri. Edhe në moshat më entuziaste, njerëzve u pëlqente gjithmonë të bëjnë shaka me zili për eprorët e tyre. Kjo është krejtësisht në rregull dhe është plotësisht e justifikueshme për aq kohë sa pasi të kenë qeshur me të mëdhenjtë, ata mund t'i shikojnë edhe një herë me admirim; përndryshe loja nuk ia vlen qiriri. Në këtë mënyrë inati gjen një dalje edhe në një moshë entuziaste. Dhe për sa kohë që një moshë, edhe pse më pak entuziaste, ka forcën t'i japë pakënaqësisë karakterin e duhur dhe ka vendosur se çfarë do të thotë shprehja e saj, inati ka rëndësinë e vet, ndonëse të rrezikshme. …. sa më shumë që reflektimi të marrë epërsinë dhe në këtë mënyrë t'i bëjë njerëzit indoleshent, aq më i rrezikshëm bëhet inati, sepse nuk ka më karakter të mjaftueshëm për ta bërë të vetëdijshëm për rëndësinë e tij. I privuar nga ai reflektim i karakterit është një frikacak dhe luhatës, dhe sipas rrethanave e interpreton të njëjtën gjë në mënyra të ndryshme. Përpiqet ta trajtojë atë si një shaka, dhe nëse kjo dështon, ta konsiderojë atë si një fyerje, dhe kur kjo dështon, ta hedhë poshtë si asgjë; ose përndryshe do ta trajtojë atë si një mendjemprehtësi, dhe nëse kjo dështon, atëherë thuaj se ishte menduar si një satirë morale që meriton vëmendje, dhe nëse kjo nuk ka sukses, shto se nuk ia vlente të shqetësoheshim. …. pakënaqësia bëhet parimi përbërës i mungesës së karakterit, i cili nga mjerimi i plotë përpiqet t'i rrëmbejë vetes një pozicion, gjatë gjithë kohës duke e ruajtur veten duke pranuar se është më pak se asgjë. Pakënaqësia që vjen nga mungesa e karakterit nuk mund ta kuptojë kurrë se dallimi i shquar është me të vërtetë dallim. As nuk e kupton vetveten duke e njohur dallimin negativisht (si në rastin e ostracizmit), por dëshiron ta zvarritë atë, dëshiron ta nënçmojë në mënyrë që të pushojë vërtet së dalluari. Dhe pakënaqësia jo vetëm që mbron veten kundër të gjitha formave ekzistuese të dallimit, por edhe kundër asaj që do të vijë ende. …. Pakënaqësia që po krijohet është procesi i nivelimit, dhe ndërsa një epokë pasionante stuhitë përpara duke vendosur gjëra të reja dhe duke shembur të vjetrat, duke ngritur dhe shkatërruar ndërsa shkon, një epokë reflektuese dhe pa pasion bën pikërisht të kundërtën; pengon dhe mbyt çdo veprim; ajo nivelohet. Nivelimi është një profesion i heshtur, matematikor dhe abstrakt që shmang trazirat. Në një shpërthim entuziazmi momental, njerëzit, në dëshpërimin e tyre, mund të dëshirojnë edhe një fatkeqësi për të ndier fuqitë e jetës, por apatia që pason nuk ndihmohet më nga një shqetësim sesa një inxhinier që rrafshon një copë tokë. Në rastin më të dhunshëm, një rebelim është si një shpërthim vullkanik dhe mbyt çdo tingull tjetër. Në maksimum, procesi i nivelimit është një heshtje vdekjeprurëse në të cilën njeriu mund të dëgjojë të rrahurat e zemrës, një heshtje që asgjë nuk mund ta shpojë, në të cilën gjithçka është e përfshirë, e pafuqishme për t'i rezistuar. Një njeri mund të jetë në krye të një rebelimi, por askush nuk mund të jetë vetëm në krye të procesit të rrafshimit, sepse në atë rast ai do të ishte lider dhe kështu do t'i shpëtonte rrafshimit. Çdo individ brenda rrethit të tij të vogël mund të bashkëpunojë në nivelim, por është një fuqi abstrakte dhe procesi i nivelimit është fitorja e abstraksionit mbi individin. Procesi i nivelimit në kohët moderne, i përgjigjet, në reflektim, fatit në antikitet. . . . Duhet të jetë e qartë për të gjithë se rëndësia e thellë e procesit të nivelimit qëndron në faktin se ai nënkupton mbizotërimin e kategorisë ' brez ' mbi kategorinë ' individualitet ''. - Søren Kierkegaard, Epoka e tashme (Alexander Dru tr.), 1962, fq. 49–52""Problemi me origjinën tjetër të 'të mirës', të njeriut të mirë, siç e ka menduar vetë personi i inatosur, kërkon një përfundim. Nuk është për t'u habitur që qengjat duhet të mbajnë inat ndaj zogjve të mëdhenj grabitqarë, por kjo nuk është arsye për të fajësuar zogjtë e mëdhenj grabitqarë që kanë marrë qengjat e vegjël. Dhe kur qengjat thonë midis tyre: 'Këta zogj grabitqarë janë të këqij, dhe ai që i ngjan më pak një zogu grabitqar, i kundërt i tij, një qengj, a nuk duhet të jetë i mirë?'. atëherë nuk ka asgjë për t'u rrëmbyer në krijimin e këtij ideali, megjithëse zogjtë grabitqarë mund ta konsiderojnë atë paksa tallës dhe ndoshta thonë me vete: 'Nuk mbajmë mëri kundër tyre, këtyre qengjave të mirë, madje i duam: asgjë nuk është më e shijshme. se një qengj i butë”.- Fridrih Niçe, Mbi gjenealogjinë e moralit"Ressentiment është një ri caktim i dhimbjes që shoqëron ndjenjën e inferioritetit/dështimit të dikujt ndaj një dhi turku të jashtëm. Egoja krijon iluzionin e një armiku, një shkak që mund të “fajësohet” për inferioritetin/dështimin e vet. Kështu, njeriu pengohej jo nga një dështim në vetvete, por nga një "e keqe" e jashtme.