cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kombëtarja maqedonase e futbollit
Kombëtarja maqedonase e futbollit është skuadra kombëtare e shtetit të Maqedonisë, kjo kombëtare kontrollohet nga Federata e Futbollit të Maqedonisë. Për shkak të një mosmarrëveshje në vazhdim për emrin, tashmë kombëtarja merr pjesë në garat kombëtare me emrin "FYR Macedonia". Ata i luajn ndeshjen në stadiumin Philip II Arena në Shkup, ky stadium u ndërtua në vitin e largët 1947, dhe u rihap në vitin 2011 pas rikonstruksionit. Trajneri i kombëtares Maqedonase është Čedomir Janevski, i cili erdhi në detyrë më 21 gusht 2012 duke zëvëndësuar John Toshack, i cili u largua nga kombëtarja më 12 gusht 2012 si pasojë e mos përmbushjes së kritereve të kërkuara nga presidenti i federatës maqedonase Ilčo Gjorgioski.
Më 12 gusht 2009, si pjesë e 100 vjetorit të themelimit të futbollit në Maqedoni, kombëtarja luajti një ndeshje miqësore kundë kampionëve europian të Spanjës. Ylli Goran Pandev shënoi 2 Gola në pjesën e parë për ti dhënë kryesimin skuadrës së tij 2-0 përpara se Spanja të bënte një përmbysje me 3 Gola dhe për të fituar, kjo ndeshje u luajt në Philip II Arena u ndoq nga një numër rekord tifozësh, 30.000 mij.
Kampionet Botërore
Kombëtarja maqedonase e futbollit nuk është kualifikuar asnjë herë për në finalet e Kupës së Botës. Në vitin 2010, ata ishin shumë pranë kualifikimit, pasi e përfunduan grupin 9 me 7 pikë. Gjithsej ishin vetëm pesë skuadra, Maqedonia nuk u kualifikua dotë vetëm në ndeshjen e fundit të grupit, ku ata humbën kundër Norvegjisë me rezultatin 2-1.
Kampionet Evropiane
Si në Kupën e Botës, Maqedonia nuk është kualifikuar asnjë herë edhe në një kampionat europian. Ata mundën Estoninë me rezultatin 1-0 më 16 gusht 2006 në ndeshjen e parë të fazës kualifikuese të Eruo 2008. Ata barazuan më pas me Anglinë 0-0 më 7 tetor 2006 duke shënuar rezultatin e tyre më të mirë deri më sot. Ata fituan një tjetër ndeshje surprizë kundër Kroacisë më 17 nëntor 2007
Skuadra momentale
Skuadra momentale e thirrur për të luajtur në ndeshjet e kualifueseve të Botërorit 2014 kundër 🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 Uellsit dhe 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Skocisë më 6 dhe 10 shtator.
Ndeshjet dhe Golat janë radektuar më 10 shtator 2013.
Blero
Blerim Muharremi (emri ne skene Blero) është një këngëtarë shqiptar nga Kosova.
Tjetër
Blero e pershkruan veten si njeri te thjështë dhe mjaft romantik. Se pari u be i njohur nga dueti me Memli Krasniqin ne kengen "Kthehu". Ne vitin 2004 ka realizuar albumin e titulluar "Hapi i pare". Thote se per albumin e pare ka punuar 5-6 vjet, por ia ka vlejtur puna. "Eshte nje album origjinal, kenget jane te punuara te produksioni i cili per shume cka nuk do te plasonte kenge te vjedhura".
Blero thote se nuk ka menduar kurre se do te arrije kaq sukses te madh dhe "celes" per kete e konsideron punen me njerez te duhur. "Memli Krasniqi është shtylla e suksesit tim ne Kosove, është i vetmi qe e pyes per gjithçka, është profesionalist i vertete" thote Blero, adhurues i kengetareve R. Kelly dhe Stevie Wonder.
Muziken e tij e definon si nje miks ndermjet muzikes R&B dhe Pop. Albumi i tij i dyte u titullua "Bashke" dhe per realizimin e te cilit bashkepunoi me shume profesioniste si ne Suedi, ashtu edhe ketu ne Kosove.
Ka marre disa here pjese ne festivalin "TopFest" ne Tirane, ku është pritur mire nga publiku.
Me pas vijuan albumet "Blero" (2006) dhe "Falma" (2007).
Ne vitin 2009 Blero u fejua me aktoren mjaft te njohur Teuta Krasniqi. Viti 2010 i solli te dyve edhe nje vajze qe e quajten Tara. Gjithashtu "Tara" titullohet dhe albumi i fundit i Bleros i lançuar ne veren 2010. Albumi permban kenge ne shqip dhe anglisht. U promovua nga klipet "Nuk mundem pa ty" (shqip) dhe "You and me" (anglisht). Ne kete album Blero ka bashkepunuar dhe me artiste si F-Kay, Cekiç, Big Basta, Zaimina etj.
Shōgitai
thumb|Dueli mes Shogitai (në të majtë) dhe Joshintai me veshjen e [[Shaguma (në të djathtë) në Betejën e Uenos]] Shōgitai ((彰義隊, “Liga për të treguar drejtësinë”) ishin elitë të shogunatit e formuar më 1868 gjatë periudhës Bakumatsu në Japoni.
Gjuhëqeni mjekësor
(lat. Cynoglossum officinale L.) është bimë që rritet gjermë 80 cm mbi tokë dhe i taknë familjes Boraginaceae.
Shōgitai
Shōgitai morrën pjesë në beteja të Luftës Boshin, sidomos në Betejën e Toba-Fushimi dhe Betejën e Uenos, ku ishin pothuajse të shfarosur.
Pandroso
Fshati Pandroso ne qendër te ishullit grek Samos, është njëkohësisht edhe zona  Pandroso (Τοπική Κοινότητα Πανδρόσου) ne qarkun e komunës Pythagorio.
Pandroso shtrihet ne faqen jugore te Malesise Ambelos, östlich etwas oberhalb vom Mesogio in über 600 Meter Höhe und ist damit das höchstgelegene Dorf der Insel.
Sipas gjasave fshati ka mundësi te jete themeluar me rrjetëzimin e Samos ne vitin 1562. dëshmitë e para shkrimore vijnë nga viti 1677. Për shkak te gjuhës se huaj fshatrat gjitonë i quanin fshatrat Pandroso si edhe Mesogio si edhe banoret e tyre Arnaouts ose Arvanites (Αρβανίτες‚ Albaner). Si prejardhje shihej atëherë Attika, për afri gjuhësore me vone shiheshin ishujt Kykladen e Tinos. Për shkak te katastrofës se dëmtuesit te rrushit (ndofta quhet dëmtuesi filokserë) nga fundi i shekullit te 19. dhe me humbejn e bazës se jetesës shume banore te ishullit u detyruan ta linin ishullin  dhe te shkonin emigrante ne  Amerika, Australi dhe Evropa.
Si nje Kinotita Ano Arvaniton (Κοινότητα Άνω Αρβανιτών) bildete das Dorf seit 1918 eine selbstständige Landgemeinde. Ndërrimi zyrtar i emrit nga Ano Arvanite (Άνω Αρβανίται‚ Ober Arvanite) ne Pandroso u be ne vitin 1960. Die Umsetzung der Gemeindereform nach dem Kapodistrias-Programm im Jahr 1997 führte zur Eingliederung in die Gemeinde Pythagorio. Mit der Verwaltungsreform 2010 wurden die ehemaligen Gemeinden der Insel zur neu geschaffenen Gemeinde Samos (Dimos Samou Δήμος Σάμου) fusioniert. Seither führt Pandroso den Status einer Ortschaft (Τοπική Κοινότητα).
Shkupi (gazetë)
Gazeta e parë që doli në gjuhën shqipe në vilajetin e Kosovës ishte “Shkupi”, e botuar më 29 gusht 1911, e cila konsiderohej edhe si botim i parë periodik në gjuhën shqipe në Kosovë. Në të do të botohen materiale të shumta me tematikë politike, shoqërore, kulturore dhe letrare. Kjo gazetë njëherë ishte edhe organ kombëtar politik e demokratik i Vilajetit të Kosovës. Gazeta që doli në gjuhën shqipe e turqishte, u vu në shërbim të aspiratave demokratike të Lëvizjes Kombëtare për autonomi politike dhe për çlirimin e plotë nga zgjedha pesëqind vjeçare e shtetit osman. Meritë të jashtëzakonshme, kjo gazetë ka dhe për faktin se edhe materialet e karakterit letrar, kishin karakter arsimor dhe kishin përmbajtje demokratike- patriotike, prandaj autorët e këtyre shkrimeve për arsye të caktuara të ndëshkimit eventual nënshkruheshin me pseudonime.
Edhe pse gazeta "Shkupi" ishte mjaft jetëshkurtër, vetëm 34 numra (29 gusht 2011 - 3 tetor 1912) ajo ka një rëndësi të veçantë. Vetë rrethanat historike janë ato që e bëjnë këtë gazetë të veçantë dhe të rëndësishme. Janë vitet e fundit të Perandorisë Osmane dhe vitet kur Ballkani gjendej në një udhëkryq. Botimi i gazetës "Shkupi" duhej të vetëdijësonte masën dhe të shmangte rrezikun e shkombëtarizimit. Lëvizja Kombëtare Shqiptare shtroi para vetes detyra të rëndësishme që nëpërmjet hapjes së shkollave dhe botimit të një gazete në gjuhën shqipe në kryeqendrën e Vilajetit të Kosovës, në Shkup, t’i rezistonte këtyre synimeve.
Kjo gazetë është e rëndësishme nga disa aspekte. Së pari aspekti gjeopolitik i tokave shqiptare, sepse doli në Shkup dhe mban emrin e këtij qyteti, duke e bërë atë një nga qendrat më të rëndësishme. Së dyti gazetaria shqiptare në këto troje nuk mbeti prapa gazetarisë së shteteve fqinje dhe e treta është e rëndësishme për mendimin politik autentik shqiptar.
Mbretëresha Olimpia
Mbretëresha Olimpia Gjinia: Roman, histori. Autori: Resmi Osmani. Shtëpia botuese: "Kristalina KH" Viti i botimit 2011. Faqet e librit 237. ISBN 978-99956-43-55-3
Mbi librin
"I tillë qe fundi i Olimpias, e cila arriti dinjitetin më të lartë ndër gratë e kohës së saj, ngaqë ishte bijë e Neoptolemit, mbret i Epirit, motër e Aleksandër Molosit që ndërmorri luftën në Itali, gjithashtu gruaja e Filipit, më i fuqishmi midis atyre që qeverisnin në Evropë dhe nënë e Aleksandrit, veprimtaria e të cilit ishte madhështore dhe shumë e lavdishme."
Diodori i Siçilisë
Projekti Gutenberg
Projekti Gutenberg-DE ofron gjuhën gjermane e-tekstet në internet advertising-financuar. Këto janë në të shumtën e rasteve ata janë artikuj nga autorë të cilët kanë më shumë se 70 vjet dhe vdiq në veprat e tyre, pra nuk ekziston më kërkoni të drejtën e autorit.
Revista
Revista Botim periodik, që përmban artikuj, studime dhe shkrime të tjera për një fushë të caktuar ose me karakter të përgjithshëm; e përkohshme. Revistë mujore (e përmuajshme, e përjavshme, e përdyjavshme). Revistë letrare (shkencore, kulturore, politiko-shoqërore, satirike). Revistë e ilustruar. Redaksia e revistës.
Tidsskrift Magazine Türkmenler Rivowe
Zhozef Lui Lagranzhi
200px|thumbZhozef Lui Lagranzhi (Joseph Louis Lagrange), lindi si Ludvik Lagrangia (Lodovico Lagrangia) më 25 janar 1736 në Torino dhe vdiq më 10 prill 1813 në Paris. Ishte matematikan dhe astronom francez që jetoi shumicen e jetës së tij në France. Lagranzhi bëri disa nga kontributet më të thella në fushen e analizes matematike, në teorine e numrave si dhe në fushen e Mekanikes Klasike dhe Mekanikes Qiellore. Me rekomandimin e Ojlerit dhe D'Alembertit, në 1766 Lagranzhi u bë suksesori i Ojlerit si drejtor në degën e matematikes në Akademine Prusiane të shkencave në Berlin. Aty ai qëndroi për mbi 20 vjet duke prodhuar një numër të madh veprash dhe duke fituar një numër të madh cmimesh nga Akademia Franceze e Shkencave. Traktati i Lagranzhit në Mekaniken Klasike (Mécanique Analytique, 4. ed., 2 vols. Paris: Gauthier-Villars et fils, 1888-89), i shkruajtur në Berlin u publikua për herë të parë në 1788. Ky traktat përbën një nga pergjithesimet me të thella të mekanikes klasike që nga koha e Njutonit. Metoda e Lagranzhit formoi bazat për zhvillimin e fizikës matematike në shekullin e nëntembedhjetë
I lindur Ludvik Lagrangia në Torino nga prinder Italiane, Lagranzhi kishte paraardhes franceze nga ana e babait. In 1787 ai u bë një antar i Akademise se Shkencave dhe qëndroi aty derin në fund të jetës se tij. Lagranzhi konsiderohet shkencetar frëng. Lagranzhi mbijetoi Revolucionin francez dhe u bë professor në Shkollën Politeknike (École Polytechnique) që nga hapja e saj më 1794. Napoleoni i dha Lagranzhit titullin e Legjionit të nderit dhe e bëri ate Kont të Mbreterise në 1808. Ai është varrosur në Panteonin e Parisit.
Shih edhe
Joseph-Louis de Lagrange Joseph Louis Lagrange Жозеф Луј Лагранж โจเซฟ หลุยส์ ลากรองจ์
Aligatori
250px|parapamje|right|Aligatori amerikanАligatorët (Alligator) janë lloj krokodilësh nga familja (Alligatoridae). Emri aligator është amerikanizim i fjalës spanjole el lagarto që do të thotë hardhucë emër me të cilin kolonizatorët spanjoll i quanin këto kafshë në Floridë.
Ekzistojnë dy lloje aligatorësh:
Normalisht
Vërnicë
Vërnica është një fshat në komunën Trebisht në rrethin e Bulqizës të Shqipërisë.
László Veszprémy
László Veszprémy profesor hungarez, është diplomuar në Shkencën e Historisë në vitin 1982 me fushë specializimi shkrimet latine dhe një vit më vonë ka filluar punë si profesor në universitet. Në vitin 1995 ka fituar titullin doktor i shkencave dhe u pranua kandidat në Akademinë e Shkencave të Hungarisë. Që prej vitit 2009 prof.Veszprémy është doktor i Akademisë të Shkencave Hungareze. Në karrierën e tij të gjatë prej 35 vitesh ai ka shërbyer në disa institucione. Fillimisht në Bibliotekën Kombëtare të Hungarisë si organizator shkencor dhe më pas për gati një dekadë ka qenë bashkëpunëtor shkencor i Institutit të Historisë Ushtarake, duke mbajtur paralelisht edhe mësimdhënien universitare në departamentin e Historisë së Mesjetës së Hershme të Hungarisë, pastaj ka qenë drejtor i Bibliotekës së Historisë Ushtarake, si dhe kërkues shkencor në departamentin e Studimeve Mesjetare të Universitetit të Evropës Qendrore, ku janë formuar dhe një pjesë e studiuesve shqiptarë, sidomos të gjeneratave më të reja. Ka punuar si drejtor i Bibliotekës dhe Kartografisë ushtarake, drejtor i Institutit të Historisë Ushtarake etj. Këto janë vetëm disa prej detyrave që ka kryer ndër vite László Veszprémy, fusha dominuese e kërkimit të profesorit është historia e kulturës në mesjetë, paleografia dhe historia e shkrimeve latine.
Sëpata
thumb|240px|Sëpatë për prerjen e drurit Sëpata është vegël (mjet pune) që kryesisht përdoret për prerjen, çarjen dhe përpunimin e drurit por mund të përdoret edhe si armë. Zakonisht përbëhet nga një pykë çeliku në të cilën futet një shkop prej druri (bishti apo filiqe) i cili mbahet me të dy duart. Ka forma të ndryshme që varen nga aplikimi.
Kantoni Montbéliard-Est
Kantoni Montbéliard-Est (frëngjisht: Canton de Montbéliard-Est) është një kanton në departamentin Doubs, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Montbéliard. Ka sipërfaqe 22km2 dhe popullsi 35767 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Montbéliard-Est aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Simplon (Qafë malore)
thumb|right|250px Simplon(Qafë malore) (2008 m) është një qafë e lartë malore ndërmejt Alpeve  Penine dhe Leponte  në Zvicër. Kjo qafë malore lidh qytetin Brig  në kantonin Valais me   Domodossola në rajonin Piemonte të Italisë. Vet kjo qafë malore dhe fshatrat aty pranë, Gondo janë  në territorin e Zvicrës. Tuneli Simplon në fillim të shekullit 20 është ndërtuar për të mundësuar zhvillimin e komunikacionit hekurudhor në mes të këyre dy shteteve. Në afërsi ëshët liqeni  Rotelsee në një lartësi mbidetare prej 2028m
Jakup Asipi
Mulla Jakup Asipi (Sllupçan, 2 shkurt 1951 - 6 janar 2006) ka qenë hoxhë dhe patriot shqiptar. Ishte më oratori dhe më karizmatiku ndër shqiptarët e këtyre trojeve në kohën tonë. Ligjërimet e tij dallohen për nga përmbajtja karizmatike dhe argumentuese. Paraqitja e tij multimediale këto 25 vitet e fundit e posaçërisht pas viteve 90' ka ndikuar drejtpërdrejt në vetëdijësimin e rrethit të Likovës si në aspektin fetar Islam ashtu edhe në aspektin kombëtar e patriotik.
Jeta dhe edukimi
parapamje|left|Jakup Asipi Jakup Asipi lindi në fshatin Sllupçan më 2 shkurt 1951, shkollimin fillor e kreu në vendlindje, shkollimin e mesëm e kreu në Damask të Sirisë në medresenë "el-Furkan'" në vitin 1980. Studimet i kreu në universitetin e famshëm Al-Az'har, në fakultetin e bazave të Fesë Islame të Egjiptit në vitin 1985 ndërsa studimet postdiplomike i vazhdoi në Bejrut të Libanit.
Gjatë viteve 1985-1990 punoi si imam në një xhami në Leverkusen të Gjermanisë ku ka dhënë kontribut të çmueshëm në kultivimin e vlerave fetare, morale, kulturore e kombëtare. I vetëdijshëm për situatën në trojet tona në vitin 1990 kthehet në vendlindje për të kontribuar në gjendjen e rëndë të popullatës. Në ligjëratat e tija ishte shumë i përpikt dhe i guximshëm, kështu që ju ka bër ball kërcënimeve dhe marrjeve të shumta në pyetje nga ana e policisë maqedonas. Nga kjo periudhë e gjer në vdekjen e tij ka organizuar mbi 5000 ligjërata, kontribut ky që e sheh dritën çdo ditë përmes ruajtjes multimediale. Në vitin 2001 gjat luftës në Maqedoni Jakup Hasipi u paraqit si njëri ndër strategët kryesorë në organizimin dhe përkrahjen e luftës, sepse ishte i bindur se vetëm përmes kryengritjes populli do të ishte në gjendje ti arrinte liritë dhe të drejtat e veta.
Kontributi në Islam
Kontributi i tij në sferën e Islamit ndër të rinjt dhe të rriturit në Maqedoni dhe Kosovë është i njohur ndër këto troje si përmes pjesmarrjeve të drejtpërdrejta në tubime ashtu edhe përmes ligjërimeve mediatike. Vlen të ceket se të gjitha regjistrimet audio dhe video janë falas pa asnjë kufizim nga ana e këtij ligjëruesi. Ndër këto xhirime të ligjëratave më të njohurat janë ligjërata e mbajtur në Ferizaj me rastin e përvjetorit të lindjes së Muhamedit a.s, nga e cila mbetet thënia e tij se "...pa lexim jemi qumësht i prisht, pa lexim jemi popull i prisht..." , si dhe xhirimi i ligjeratave në Prishtinë dhe Ferizaj.
Kontributi kombëtar
parapamje|200px|Jakup Asipi në të majt dhe [[Hisni Shaqiri në të djathtë]] Si një imam dhe një menaxher i mirë i çështjeve të një fshati ka ndikuar shumë pozitivisht në organizimin e qytetarëve të fshatit si në çështjet e brendshme të fshatit ashtu edhe në ato të jashtme. Organizimi i tij ka qenë i njohur që nga koha e rrënimit të mureve në teritorin e Maqedonisë proçes ky që kishte për qëllim krijimin e trazirave ndër shqiptarët e Maqedonisë.
Ndikimi i tij me një dritë të pastër patriotike ka qenë gjat luftës së vitit 2001 kur me veshje të UÇK-së është paraqitur në opinion dhe ka kërkuar angazhimin masiv të popullatës në luftë kundër maqedonasve, emri dhe vepra e tijë kanë pasur ndikim ndër poupllatën gjatë gjithë kohës.
Veprat
Veprat e tija janë më shumë se 4 por vetëm dy janë botuar: 1.Për diturinë''' 2.Sinqeriteti, 3.1000 thënie.'''
Për pak kohë pritet të botohet libri "1001" thënie të hoxhës së nderuar.
Lejdi Liçaj
Lejdi Liçaj (lindur më 19 janar 1987 në Vlorë) është një futbollistë shqiptar i cili luan me klubin shqiptar Flamurtari Vlorë në Kategorinë Superiore si mesfushor.
Virgjil Muçi
Virgjil Muçi (Tiranë, 1963) është autor, përkthyes dhe diplomat shqiptar.
Biografia
U lind më 1963 në Tiranë. Më 1986 përfundoi studimet e larta për Gjuhë dhe Letërsi në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë, Universiteti i Tiranës, në vitet 1987-1988 ndoqi kursin pasuniversitar për skenarist. Ka punuar në Ministrinë e Kulturës 1998-2000; në Bibliotekën Kombëtare 2006-2010; ministër këshilltar në Ambasadën e Shqipërisë, Otava, Kanada, 2011-’13; drejtor departamenti në Ministrinë e Punëve të Jashtme, 2012-’14; ministër këshilltar në Ambasadën e Shqipërisë në Beograd, pas 2015.
Veprimtaria e tij letrare e artistike është tejet e gjerë dhe e larmishme. Autor i mëse 10 librave që rrokin një krijimtari që zë fill me prozën e shkurtër e të gjatë, për të vijuar më pas me poezinë, kinematografinë dhe, së fundi, edhe në lëmin e kritikës letrare.
Kontributi i tij është i ndjeshëm edhe në fushën e përkthimit e 13 titujve nga gjuhë dhe autorë të ndryshëm, si: Sontag, Lindgren, Bukowski, Albahari, Kagan, Edgar, Rothschild, Dickens, Christie, Candito, Salleo etj. Gjithashtu ai është aktiv edhe në shtypin e përditshëm e atë periodik me shkrime kryesisht nga fusha e kulturës.
Për veprën asokohe në dorëshkrim Piramida e shpirtërave, u nderua me çmimin Kadare 2018.
Informatika paralele
300px|parapamje|djathtas|Blue Gene/P i [[IBM, një supekompjuter për llogaritje masive paralele]] Paralelizmi në informatikë është formë e llogaritjes në të cilën shumë llogaritje bëhen në të njëjtën kohë, që veprojnë në parimin se problemet e mëdha shpesh mund të ndahen në më të vogla, të cilat pastaj zgjidhen njëkohësisht (paralelisht). Ka disa forma të ndryshme të paralelizmit në informatikë : niveli bit, niveli i instruksionit, paralelizmi i të dhënave dhe paralelizmi i kontrollit. Paralelizmi ka qenë i përdorur për shumë vite, kryesisht në informatikën e performancës së lartë, por interesi në të është rritur kohët e fundit për shkak se kufizimet fizike parandalojnë shkallën e frekuencave. Si pasojë e konsumit të energjisë (dhe për rrjedhojë gjenerimi i nxehtësisë) nga kompjuterët, është bërë një shqetësim në vitet e fundit, paralelizmi është bërë paradigmë dominuese në arkitekturën e kompjuterit, kryesisht në formën e procesorëve shumë bërthamorë.
Kompjuterët paralel mund të klasifikohen afërsisht sipas shkallës në të cilën hardueri mbështet paralelizmin, me kompjuterë që kanë më-shumë-procesorë me më-shumë-bërthama që kanë elemente të shumta të përpunimit brenda një makine të vetme, ndërsa kompjuterët grupore, masiive, dhe rrjetete përdorin shumë kompjuterë për të punuar të njëjtën punë. Arkitekturat kompjuterike paralele të specializuara ndonjëherë përdoren së bashku me procesorë të zakonshëm, për përshpejtimin e detyrave specifike.
Shpejtësia e një programi si rezultat i paralelizmit është jepet sipas Ligjit të Amdahl.
Përmbledhje
Zakonisht, programet kompjuterike janë shkruar për llogaritjen rendore (serike). Për të zgjidhur një problem, është ndërtuar dhe zbatuar një algoritëm si një rrjedhë serike e instruksioneve. Këto instruksione janë ekzekutuar në një njësi qendror të përpunimit në një kompjuter. Vetëm një instruksion mund të ekzekuthet në një kohë—pasi që instruksioni është i përfunduar, instruksioni tjetër ekzekutohet.
Paralelizmi, në anën tjetër, përdor elemente të shumta të përpunimit në të njëjtën kohë për të zgjidhur një problem. Kjo është arritur duke thyer problemin në pjesë të pavarura në mënyrë që çdo element i përpunuar të mund të ekzekutoj pjesën e saj të algoritmit në të njëjtën kohë me të tjerët. Elementet e përpunuara mund të jenë të ndryshëm dhe mund të përfshijnë burime të tilla si një kompjuter me shumë procesorë, disa kompjuterë rrjeti, pajisje të specializuara, ose ndonjë kombinim i burimeve të mësipërme.
Shkalla e frekuencave ishte arsyeja mbizotëruese për përmirësime në punën e kompjuterit nga mesi i viteve 1980 deri 2004. Koha e ekzekutimit të një programi është e barabartë me numrin e instruksioneve shumëzuar me kohën mesatare për instruksion. Ruajtja konstante e çdo gjëje, rritja e frekuencës së orës zvogëlon kohën mesatare që duhet për të ekzekutuar një instruksion. Një rritje në frekuencën në këtë mënyrë zvogëlon kohën e ekzekutimit për të gjitha programet e llogaritjes së kufizuar.
Ligji i Amdahl dhe Ligji i Gustafson
right|thumbnail|400px|Paraqitja grafike e [[Ligji i Amdahl|ligjit të Amdah. Shpejtësia e nje programi nga paralelizmi është e kufizuar nga sa prej atij programit mund të paralelizohet. Për shembull, në qoftë se 90% e programit mund të paralelizohet, shpejtësia maksimale teorike-duke përdorur paralelizmin do të bëhet 10x hetë më shpejt pa marrë parasysh sa shumë procesorë janë përdorur.]]
Në mënyrë optimale, rritja e shpejtësisë nga paralelizmi do të jetë lineare, dyfishon numrin e elementeve të përpunimit duke përgjysmuar kohën e ekzekutimit, dhe e dyfishon për herë të dytë përsëri, përgjysmon kohën e ekzekutimit. Megjithatë, shumë pak algoritme paralele arrijnë shpejtësin optimale. Shumica prej tyre kanë një rritje lineare të shpejtësisë për një numër të vogël të elementeve të përpunimit, të cilat sheshohen në një vlerë të vazhdueshme për një numër të madh të elementeve të përpunimit.
Potenciali i rritjes së shpejtësisë së një algoritmi në një platformë kompjuterike paralele është dhënë me ligjin e Amdahl, formuluar fillimisht nga Gene Amdahl në vitet 1960. Ky ligj thekson se një pjesë e vogël e programit, i cili nuk mund të paralelizohet do ta kufizojnë shpejtësin e përgjithshme në dispozicion nga paralelizmi. Madhësitë matematikore ose problemet inxhinierike zakonisht përbëhen nga disa pjesë të paralelizuara dhe disa pjesë jo-paralelizuara (sekuenciale). Kjo marrëdhënie jepet nga ekuacioni:
ku S është shpejtësia e programit (si një faktor i ekzekutimit sekuencial), si dhe P është pjesë që është paralelizuar. Nëse pjesa e vijues e një programi është 10% e kohës së ekzekutimit, ne mund të marrim jo më shumë se 10× herë rritje të shpejtësisë, pa marrë parasysh sa procesorë janë shtuar. Kjo e vendos një kufizim lartë në dobi të më shumë pjesëve ë ekzekutuara njëkohësisht. Kur një detyrë nuk mund të ndahet për shkak të kufizimeve sekenciale, aplikimi i më shumë përpjekjeve nuk ka efekt në program. "Sjellja e fëmijës merr nëntë muaj, pa marrë parasysh sa shumë gra janë caktuar.
Ligji i Gustafson është një ligj tjetër në inxhinierin kompjuterike, i lidhur ngushtë me ligjin e Amdahl. Ai mund të formulohet si:
thumb|400px|Supozojmë se një detyrë e ka dy pjesë të pavarura, A dhe B. B merr afërsisht 25% të kohës së llogaritjes e tërë. Me përpjekje, një [[programues mund të jetë në gjendje për të bërë këtë pjesë pesë herë më shpejt, por kjo vetëm redukton kohën për llogaritjen e së gjithës nga pak. Kjo do të bëjë llogaritjen më shpejt se nga pjesët B të optimizuara, edhe pse B merrë një shpejtësi më të madhe (5× kundrejt 2×)]]
ku P është numri i procesorëve, S është shpejtësia, dhe α - pjesët jo të paralelizuara të procesit. Ligji Amdahl e merr një madhësi të caktuar të problemit dhe kjo madhësi e seksionin sekuencial është e pavarur nga numri i procesorëve, ndërsa ligji i Gustafson nuk ka bërë këto supozime.
Paralelizmi i nivelit-bit
Nga ardhja e teknologjisë së prodhimit të mikroprocesorëve kompjuterik me shumë-shkallë të gjerë ë integrimit në vitet 1970 deri në vitet 1986, shpejtësi deri në arkitekturë kompjuterike u bë nga dyfishimi i madhësive të fjalëve në kompjuter-shumën e informacionit procesori mund ta manipulojë në cikël.
Paralelizmi i nivelit të instruksionit
thumb|300px|Një pipeline me 5 faza në makinë [[RISC (IF = Gjetja e Instruksionit, ID = Dekodimi i Instruksionit, EX = Ekzekutimi, MEM = Qasja në memorje, WB = Register write back)]]
Një program kompjuterik është, në thelb, një lumë instruksionesh të ekzekutuara nga një procesor. Këto instruksione mund të jenë të ri-drejtuara dhe të bashkohen në grupe të cilat janë ekzekutuar paralelisht pa ndryshuar rezultatin e programit. Kjo është e njohur si paralelizmi i nivelit të instruksionit. Përparimet në paralelizmin e nivelit të instruksionit dominuan arkitekturën kompjuterike nga mesi i viteve 1980 deri në mes të viteve 1990.
Paralelizmi i të dhënave
Paralelizmi i të dhënave është paralelizmi i pandarë i unazës së programit, i cili fokusohet në shpërndarjen e të dhënave nëpër nyje informatikë të ndryshme që do të përpunohen në mënyrë paralele.
Paralelizmi i punës
Paralelizmi i punës është karakteristika e një programi paralel që "llogaritje krejtësisht të ndryshme mund të kryhen të dyja në grupin e të dhënave ose në grupe të ndryshme". Ky kontrast me të dhënat paralele, ku përllogaritja e njëjtë kryhet në grupe të njëjta ose të ndryshme të të dhënave. Paralelizmi i punës zakonisht nuk shkallëzon madhësinë e një problemi.
Memoria dhe komunikimi
right|thumbnail|400px|Pamja logjike e arkitekturës së Qasjes Jo-Uniforme në Memori. Memoria (kujtesa) kryesore në një kompjuter paralele është memorje e përbashkët (ndahet në mes të gjitha elementeve që përpunohen në një adresë të vetme), ose memorje e shpërndarë (në të cilën çdo element i përpunuar ka hapsirën e saj të adresës lokale ). Memoria e shpërndarë i referohet faktit se memoria(kujtesa) është shpërndarë logjikisht, por shpesh nënkupton se ajo është shpërndarë edhe fizikisht. Shpërndarja e memorjes së përbashkët dhe Memoria virtuele kombinimi i dy qasjeve, ku elementi i përpunuar ka memorien e saj lokale dhe qasjen në memorie mbi procesorin jo-lokale. Qasjet në memorien lokale janë zakonisht më të shpejt se qasjet në memorien e jo-lokale.
Klasat e kompjuterëve paralele
Kompjuterët paralel mund të klasifikohen sipas shkallës në të cilën mbështet paralelizmi harduerik ( hardware parallelism). Ky klasifikim është gjerësisht analog me distancën midis nyjeve informatike. Këto nuk janë reciprokisht ekskluzive, për shembull, grupe të multiprocessors simetrik janë relativisht të zakonshme.
Multicore në informatikë
Një procesor multicore është një procesor që përfshin shumë njësi ekzekutimi ("berthama") në të njëjtën "chip".
Multiprocesimet simetrike
Një multiprocessor simetrik është një sistem kompjuterik me procesorë të shumta të cilët e ndajnë memorien e njëjtë dhe të lidheni përmes një linje "bus".
Ylli Rakipi
Ylli Rakipi ka lindur më 10 Mars 1959 në Kolonjë. Ai është diplomuar në degën Gjuhë-Letërsi. Në vitin 1992, Rakipi ka qenë kryeredaktor i gazetës "Republika", pozicion te cilin e ka mbajtur për tre vite. Në vitin 1995 ai themeloi gazetën "Albania"., të cilën e drejtoi për 15 vite.
Në vitin 2014 Rakipi ka qenë Drejtor i Përgjithshëm i Televizionit Ora News.
Në 22 janar 2015 Ylli Rakipi filloi drejtimin e emisionit "Të Paekspozuarit", i fokusuar në aktualitetin politik dhe gazetarinë investigative, në televizionin "Ora News". Ky emision është transmetuar gjithashtu në News 24, Top Channel dhe MCN TV.
Aktualisht ai drejton emisionin “Të Paekspozuarit” dhe median TPZ.al
Teoritë Kulturore
Teorit me kryesore ne sociologji, per perkatesimin gjinore dhe seksualitetin. Teoria me e rendesishme eshte ajo e Zigmond Frojdit. Sipas tij te mesuarit endryshimit te perkatesise gjinore tek femijet dhe te rriturit bazohet ne ekziztencen ose jo te organit gjenetal te mashkullit. Frojdi mendonte se nuk jane vetem dallimet anatomike ato qe kane rendesi ne percaktimin mashkullit apo femres, sepse ndryshimet ne organet gjenetale jane simbolike, sepse do te jene edhe faktor te tjere qe do re percaktoin perkatesin gjinore. Seksualiteti dhe sjellja seksuale Sociologet e kane vlersuar shume sjelljen seksuale te njeriut dhe mbeshteten iden se ajo nuk sundohet kryesishte nga ndikimet biologjike, por mendojne, se ndryshe nga kafshet, ragimet tona seksuale nuk jane te dhena gjenetikisht, por jane pothuajse te gjitha te mesuara. _________________________________ Puna dhe jeta ekonomike Permbajtja e punes ne shoqeri….? Puna mund te perkufizohet si permbushje e detyrave, harxhim dhe perpjekje mendore dhe fizike, qe kane per qellim prodhimin e te mirave materiale dhe sherbimeve, qe plotesoin nevoiat e njeriut dhe te shoqerise ne tersi. Puna dhe shoqeria jane te lidhura ngusht me njera tjetren dhe ndikoin reciprokisht tek njera tjetra, pra mund te themi se si eshte puna, se si prodhohet, ashtu eshte edhe shoqeria. Nese ne shoqerite e para kane qene primitive, krahas tjerave ka ndikuar edhe niveli I punes ne ato shoqeri: Puna ne keto shoqeri ka qene e thjeshte, eshte punuar me vegla shume primitive, prodhimi ka qene shume I ulet, ndarja e punese ka qene shume e vogel, tregu nuk ka ekzistuar etj…
Zenia ne pune. Aktualisht nga shume sociolog konkludohet, se ekziston nje mosperputhje ne mes te drejtes se njerzeve per pune dhe mundesise se njerzeve per ti zene te gjithe me pune. Por studime tregoin se papunsia vazhdon qe te jete shumee larte ne te gjithe shoqerite, madie edhe ne vende me te zhvilluara. Argumentohet se kjo rritje vazhdon qe te jete e larte per disa arsye: vazhdimi I transformimit te kapitaleve nga vende te zhvilluara ne vende te pazhviluara, e sila po ndikon, sidomos ne vende te zhvilluara. Rritja e konkurrences nderkombetare, qe perfshin te gjitha vendet. Futja e teknologjive te reja ne prodhim, po ndikon dukshem me uljen e numerit te puntoreve. _________________________________ Konforminteti dhe shmangja. vecant, sepse njerzit ne cdo shoqeri, futen ne marrdhenie me njeri tjetrin sipas disa modeleve te caktuara, sipas rregullave dhe normave kulturore te shoqerise ne te cilen ato jetoine, sipa ligjeve dhe rreguloreve qe ka percaktuar shteti I tyre. Por jo te gjith njerzit ne cdo shoqeri, gjate veprimtarise se tyre I zbatojne rregullat e mesiprme qe ka percaktuar shoqeria apo shteti, ato I shkeli me dashje ose padashje. Ne keto raste kemi shmangjem ose deviancen. Shmangja mund te percaktohet si konformizim ndaj nje norme te caketuar ose nje tersie normash te cilat jane te pranura nga nje numer I madh njerezish te nje komuniteti ose shoqerie.
Saksionet dhe natyra e tyre. Kemi saksione pozitive dhe negative : a-	Saksionet jane pozitive atehere kur ofrojme shperblim per konformitetit ndaj tyre. b-	Saksionet negative kur ofrojme ndeshkim per sjelljen qe nuk jane komforme. Pra saksionet perngjajne me stimujt, te cilit ndikojne fuqishem qe njerzit dhe grupet e ndryshme shoqerore te nxisin per te zbardhur rregullat e shoqerise dhe ligjet e shtetit, por njeherazi te ndershkoin te gjithe te tjeret te cilet nuk I zbatoin ato. Permbajtja e mobilitetit social. Kur flasim per mobilitetin social sociologet dallojne dy lloj mobilitetesh, vertikal dhe horizontal: a-	Mobiliteti horizontal ka te bej me levizjen e individeve ne nje plan gjeografik P. ne shoqerin individe nga nje lagje banimi e zakonshmemund te kalojme ne nje lagje qe jetojne pergjithesisht te pasurt, ose mund te ndodhe e kunderta. Ligji dhe krimi. Ka shume sjellje qe sot vlersohen ne shume shoqeri si krim, kur ne shoqerin tradicionale nuk jane vlersua si te tilla. Pra shume sjellje deviante qe ne shoqeri tradicionale jane shoqerua me saksione jozyrtare ne shoqerin moderne kerkohet qe te ndershkohet kerkohet qe te ndershkohet me saksione zyrare. Kultura dhe shoqeria kultura është në të njëjtën kohëkarakteristikë e rëndësishme e njerëzisë, por njëherazi edhe vlerëgjithënjërzore.Në jetën e përditshme termi kulturë përdoret për të treguar një nivel të lartëkrijimtarie, një përparim në një fushë të caktuar, njohje të gjuhëve të huaja,mënyrë të veshmbathjes, mënyrën të të ushqyerit ejt. Kultura qëndrron në një lidhshmëri shumë të ngushtë me gjuhën. Ata ndikojnë nëmënyrë të ndërsjelltë në zhvillimin e njëra tjetrës.Gjuha është një sistem I simboleve që e mundësonë komunikimin ndërmjetnjerësve. Ky sistem simbolesh paraqitet në formë të fjalëve të folura dhe atyretë shkruara.Aftësia e njeriut për të krijuar zëra të artikuluar të cilët më pas do të formësohensi gjuhë të veqanta, është njëra nga veqoritë specifike të llojit njerëzorë qëllogaritet në të ashtuquajturat universalitete kulturore.Ndonëse gjuha nuk është I vetmi mjet komunikimi I njerëzve, patjetër të thuhet segjuha është mjeti më preciz dhe më I kuptueshëm për pjestarët e një grupi tëcaktuar shoqërorë.
2006
Lindje
11 mars - Rinor Berisha, aktor
Dështimi i radhës, komploti i Teme Sejkos
Dështimi i radhës, komploti i Teme Sejkos Gjinia: Histori. Autori: Vladimir Bregu. Shtëpia botuese: "Vllamasi". Viti i botimit 2012. Faqet e librit 470. ISBN 978-9928-140-50-0
Fragmente nga libri
Teme Sejko
Qëllimi kryesor i këtij takimi, me Haki Rushitin dhe Panajot Plakun, ishte përgatitja e tyre për mbledhjen që duhej të zhvillohej në Greqi dhe në të cilën do të shqyrtohej plani i kryengritjes së armatosur... Pastaj, Panajoti na tha diçka për idenë e kryengritjes së armatosur që përgatitej këtu dhe për ndërhyrjen ushtarake, e cila përgatitej jashtë vendit.
Avdul Resuli
Unë hyra në shërbim të zbulimit grek që në vitin 1932, duke rekrutuar nga Konstantin Petro Vaso nga Mursia. Diversanti Izet Osmani i tha Panajot Plakut se me porosi të qeverisë greke, në marrëveshje me qeverinë jugosllave, ai solli për të një letër në të cilën bëhej fjalë për organizimin e arratisjes së Panajotit në Jugosllavi.
Kundërkultura
Kundërkultura është një term që ne antropologji e në sociologji u referohet lëvizjeve,grupeve të personave vlerat,modelet kulturore të sjelles të të cilëve janë të ndryshëm e shpesh të kundërt nga të atyre të paradigmës dominuese ose "mainstream" (term në ang.) të shoqërisë.
Shih edhe
Kundërinformacion
Aleksandri i Madh
Aleksandri i tretë i Maqedonisë (Αλέξανδρος Γʹ ὁ Μακεδών, Aléksandros III ho Makedȏn), i njohur në shqip edhe si Aleksandri apo Leka i Madh, ka qenë mbret (basileus) i mbretërisë së lashtë helene të Maqedonisë dhe anëtar i dinastisë së Argeadëve. Ai lindi në agim të datës 21 korrik 356 pr.e.s. dhe vdiq më 13 qershor 323 pr.e.s.
Aleksandri i Madh ishte një ndër komandantët më të suksesshëm të të gjitha kohërave, ku në moshën 32 vjeçare kishte pushtuar pjesën më të madhe të botës së atëhershme (në shek IV p.e.s.). Aleksandri lindi në Pella të Maqedonisë greke në vitin 356 p.e.s. Babai i tij ishte mbreti i Maqedonisë, Filipi II dhe nëna e tij, princesha e Epirit, Olimpia. Pas vdekjes së Filipit II, i biri u ngjit në fron për të vazhduar traditën mbretërore. Aleksandri përfundoi bashkimin e të gjithë qytet-shteteve greke të kohës dhe pushtoi pjesën më të madhe të botës së atëhershme (Azisë së Vogël, Persisë, Egjiptit) duke arritur deri në Indi.
Emri i Aleksandrit rrjedh nga greqishtja antike dhe ka kuptimin  'Mbrojtës i njerëzve '. Alekso = mbroj, ndihmoj dhe andros = i burrave, njerëzve.
Studimet tregojnë se ai fliste ilirishten dhe greqishten e kohës, sepse si ati i tij ashtu dhe nënëna e tij rridhinin nga fise ilire.
Vitet e fëmijërisë
Aleksandri lindi në verën e vitit 356 pr.e.s. në Pela, kryeqytet i shtetit antik maqedonas.Gjenealogjia e tij përbëhej nga dy figurat më të shquara të traditës së lashtë. Ajo e Heraklesit (heroit më të madh mitik grek) dhe Neoptolemit (djalit të heroit legjendar Akil, që themeloi shtëpinë mbretërore të Molosëve). Origjina legjendare e Aleksandrit luajti rol të rëndësishëm në formimin e karakterit, që në hapat e para të jetës së tij. Po aq e adhurueshme ishte dhe mënyra e arsimimit, e ëma dhe i ati i tij u kujdesën që pranë Aleksandrit të qëndronin njërëz me nivel të lartë arsimor, njëri prej tyre ishte dhe Aristoteli. Në 340 pr.e.s. Aleksandri ndërpreu studimet dhe u kthye në Pela, ku mori pjesë në jetën aktive të Maqedonisë.
''Në vitin 356, në qytetin Pella të Maqedonisë, u lind një foshnjë, që njëzet e dy vjet më vonë, do të pushtojë Azinë dhe do të shkatërronte shtetin e pafund, të pasur dhe të plotfuqishëm të Persianëve. Kjo foshnjë ishte Aleksandri i Madh. Kjo datë ka mbetur e fiksuar sepse atë natë u dogj tempulli i njohur i perëndeshës Artemisa në Efesos. Plutarku shkruante se, të gjitha falltaret e Efesit, pasi vështruan rrënojat e tempullit, rendën nëpër rrugë duke thirrur: …”ky ishte sinjali i lindjes së atij që do të shkatërronte të gjithë Azinë”. Aleksandri ishte biri i mbretit Filipit II i Maqedonisë dhe i gruas së tij të katërt, princeshës epirote – Olimpias, e cila konsiderohet si njëra ndër gratë më të shquara të Antikitetit. Në vitet 331-317, në kohën kur erdhi në fron një kushëri i saj, Aiakidi, Olimpia u bë bashkësunduese me të në fronin e Epirit.'' parapamje|majtas|150px|[[Mirtal ose Olympia e ëma e Aleksandrit]] parapamje|150px|[[Filipi II]]
Aleksandri trashëgoi virtytet e të dy prindërve. Ishte mesatar në shtat, me flokë kaçurrel, me sy të bukur dhe një fytyrë të qetë e serioze njëherësh. Por ajo që e karakterizonte më tepër ishte zgjuarësia dhe trimëria. Këto dy virtyte i rrëfeu që nga mosha shumë e vogël. Ashtu si Napoleoni, Aleksandri ishte disi i shkurtër, biond, me një çehre të kuqërremtë në fytyrë dhe, sipas historianëve, njërin sy e kishte të zi si nata dhe tjetrin të kaltër si qielli. Djal i mbretit Filip II i Maqedonisë dhe princeshës Myrtale, që pas martesës u quajt Olimpia, e bija e Neoptolemit I të Epirit. Nga e ëma, ishte shumë i bukur, ai kishte fituar karakter të fortë sundimtari, kurse nga Aristoteli, mësuesi i tij maqedonas, dijen dhe kulturën mbi qytetërimet e vjetra. Ai e kaloi edhe një pjesë të fëmijërisë së tij, te daja në Epir.
Daphne
Lista e anëtarëve
Aleksandri i Madh
Vitet e fëmijërisë
Aleksandri ishte frut i menjëhershëm i pasionit të zjarrtë të dashurisë së Filipit me Olimpian, dhe ndoshta i vetmi. Lufta dhe politika e larguan shpejt Filipin nga Olimpia. Aleksandri mbeti nën kujdesin e nënës gjatë viteve të fëmijërisë dhe të adoleshencës së hershme. Ai u mësua të këndonte dhe t'i binte lirës, çka do të ishin kënaqësi gjatë gjithë jetës së tij; mësoi të gjuante dhe saherë që do të ishte i lirë ai do të gjuante arinj, luaj, zogj e dhelpra; u mësua dhe u praktikua me ritualet e mikpritjes dhe që kur ishte djalë dhjetëvjeçar e më tej ai do të shquhej për sjelljen e mirë, me të cilën priste vizitorët në oborr; ai natyrisht u mësua të kalëronte, kali i tij i famshëm Bukefalos, i cili do ta çonte nëpër beteja për njëzet vjet me radhë, është një nga elementet më të çuditshme të legjendës së Aleksandrit. Dhe, më në fund, pas gjithë këtyre ai filloi edukimin zyrtar në debatin filozofik dhe në poezinë epike.
Daphne
është grup mëse 50 antarë Thymelaeaceae
Aleksandri i Madh
Vitet e fëmijërisë
Aleksandri adhuronte jashtë mase Iliadën dhe heroin legjendar, Akilin. Gjatë tërë jetës e ëma e drejtonte në rrugën e lavdisë së përjetshme. Olimpia i thoshte shpesh: “Ti je si Akili, i dënuar nga madhështia jote”. Jeta e tij u ndërlikua kur Filipi, i sapo ndarë nga Olimpia, bëri një djalë tjetër me gruan e re, Euridikën. Atëherë, kur froni për të nuk ishte më aq i sigurtë, u largua bashkë me të ëmën në pallatin mbretëror të Epirit ku festoi edhe martesën e dajës së tij, mbretit të Epirit, të atin e Pirros së Epirit. Më pas shkoi në Iliri për të organizuar një paraqitje të armatosur kundër të atit, që kishte ndër mend t’ia linte pushtetin djalit të tij të dytë. Pak kohë pas largimit Filipi II vritet dhe Aleksandri u shpall mbret, sepse djali i dytë ishte ende foshnje.
Aleksandri ishte dymbëdhjetë vjeç, kur një mik i Filipit, Dimarati nga Korinthi, i fali një kalë të fuqishëm, krenar dhe të pashtruar - Bukefalosin. Në oborrin e pallatit u grumbulluan shumë miq të mbretit dhe e admironin kalin e mrekullueshëm. Dikush prej tyre donte t'a shalonte. Por Bukefalosi u egërsua, tundi këmbët e pasme dhe miku i mbretit vrapoi të largohej për të shpëtuar.
"Për Zeusin! - i thirri atëherë Filipi Dimaratit, - kali që më bleve është vërtetë i shkëlqyer, por është kaq i egër sa kam frikë se askush nuk do të mund ta zbusë. Një nga oficerët e mbretit shkoi këmbëngulës drejt Bukefalosit, rrëmbeu frerët dhe u përpoq t'i kërcente në shpinë. Por kali hingëlliu egër, u shkund, u ngrit përpjetë mbi këmbët e pasme dhe oficeri ua mbathi këmbëve që të shpëtonte.
''Njëri pas tjetrit provuan pothuaj të tërë ta zbutnin Bukefalosin. Një mund i kotë. Nuk do të gjendej askush që të nënshtronte kalin krenar dhe idhnak. Dhe atëherë panë të gjithë Aleksandrin e vogël të ngrihej nga vendi dhe të shkonte me guxim drejt kalit krenar. Aleksandër!, - i thirri Filipi, - Mos o bir! Kij mendjen!''
''Por Aleksandri bëri përpara pa ngurrimin më të vogël dhe kapi me kurajë frerët e Bukefalit. Kishte vënë re diçka që askush nuk e kishte parë. Kali trembej duke vështruar hijen e vet, prandaj egërsohej dhe nuk linte askënd t'i afrohej. Aleksandri ktheu kryet e kalit nga dielli, që të mos i binte hija përpara dhe me guxim e shkathtësi i kërceu në shpinë. Të gjithë panë me habi Bukefalin të rrinte urtë e palëvizur si qengj!''
''-Të lumtë! Të lumtë Aleksandër!, - shpërthyen britmat e vetvetishme triumfuese.''
Filipi mbushur me krenari për të bëmën e birit, vrapoi pranë tij, e përqafoi i mallëngjyer, e puthi dhe i tha:
Edukimi i Aleksandrit
Filipi punësoi mësuesit më të mirë për Aleksandrin. Dy prej përgjegjësve ishin Leonida, një farefis i nënës së tij molose, Olimpias, dhe Lisimaku, arkanani nga krahina e Dodonës. Më vonë, Aleksandri deklaroi se Leonida i rreptë e kishte bërë të fortë e të qëndrueshëm, duke e pajisur me dy “kuzhinierë” të shkëlqyer: një marshim gjatë natës, për të shijuar mëngjesin dhe një mëngjes të pakët, për të shijuar drekën.
Më në fund Filipi vendosi që Aleksandri të edukohet nga Aristoteli, një filozof i shquar grek, nxënës i Platonit. Filipi e solli atë në oborrin mbretëror dhe nën drejtimin e tij hapi një shkollë në Mieza, një vend i bukur pranë kryeqytetit Pella. Në atë shkollë Aleksandri dhe një grup fisnikësh të rinj maqedonë studiuan për tre vjet. parapamje|350px|Aleksandri dhe [[Aristoteli]]
Në vitin 342 p.e.s., Aristoteli u kthye në Maqedoni si tutor i Aleksandrit 13-vjeçar dhe ndejti aty 7 vjet. Ndikimi i Aristotelit gjatë këtyre viteve të formimit dëshmohet nga një letër, të cilën Aleksandri ia dërgon më vonë ish-tutorit të tij. “Do të doja më shumë të shquhesha në dituri, sesa në pushtet e në sundim”. Megjithatë, Aleksandri i Madh e identifikonte veten me heronjtë e lashtë të Homerit, i bindur se ishte një pasardhës i Herakliut (Herkulit), nga ana e babait, dhe i Akilit nga ana e nënës. Poezia epike nënkuptonte Homerin. Përshkrimi i tij për të kaluarën heroike të Greqisë në dy poemat e famshme, Iliadën dhe Odisean, do të ndikonte shumë tek Aleksandri dhe do të përcaktonte drejtimin e jetës së tij. Mospërfillja e rrezikut, rendja pas aventurës, sfidat dramatike për dyluftim, guximi i çartuar edhe përpara vdekjes - këto ishin mesazhet e kanunit homerik, që e pushtuan imagjinatën e Aleksandrit qysh në fëmijëri. Veprimi i tij i parë, kur do të hynte në Azi, do të ishin flijimet që do të bënte në Trojë, nga tempulli i së cilës do të merrte parzmoren e shenjtë, që do ta mbante gjatë gjithë fushatës së tij në Lindje. Ndikimi i epikës homerike u ndërthur me ndikimin e besimeve ekstreme, fetare dhe ekscentrike të nënës së tij.
Aristoteli është një filozof i madh për botën moderne, themelues i shkollës së empirizmit. Ai shkroi libra mbi organizimin dhe rendet kushtetuese të njëqind e pesdhjetë shteteve e qytet-shteteve të ndryshme, botoi jetëshkrimet e fituesve të lojërave Pitike, u angazhua në studimin e muzikës e të mjekësisë, të astronomisë, të magnetizmit dhe të optikës, shkroi traktate për Homerin, analizoi retorikën, dha mendime për anën irracionale të natyrës së njeriut, vendosi studimine biologjisë në baza të shëndosha eksperimentale, u fut me aftësi në botën e çudtishme të bletëve dhe studioi embrionologjinë. Dihet se ai nxiti dhe plotësoi më tej interesat e mëparshme të Aleksandrit në njohjen e epikës homerike, duke shkruar një libër të veçantë për "Iliadën", të cilën Aleksandri do ta mbante përherë nën jastëk. Homeri, me siguri, do të ketë zënë një vend të veçantë në programin e shkollës së Miezës. Aristoteli, gjithashtu shkroi për nxënësit e vet mjaft pamflete për qeverisjen e shtetit dhe të kolonive dhe u dha atyre mësime në disiplinat e gjeometrisë, të retorikës, të estetikës, si dhe në artin e argumentimit.
Aleksandri mbyllur për katër vjet të tëra në një pallat preriferik, tok me mjaft moshatarë, bij gjeneralësh dhe fisnikësh të Maqedonisë, mori nga mësuesi i madh njohuri të pafundme, që më pas i vlenë shumë. Se sa respekt dhe dashuri ndjente Aleksandri për Arsitotelin, na e shfaqin fjalët e mëposhtme, të cilat mbetën në histori: Jetën ia kam borxh tim eti, dhe se si të jetoj mësuesit tim" Në këto vite kur edukohej Aleksandri, u zgjuan dhe ambiciet e tij, ëndrra e madhe për të zmadhuar Maqedoninë. Dhe një ditë, kur mori vesh se i ati kishte fituar dhe një betejë tjetër, tha me ankim: "Im atë do të mund gjithë armiqtë tanë dhe nuk do të mbetet asnjë që ta mund unë".
Ngjitja në fron
parapamje|Aleksandri në Muzeun Arkeologjik të Stambollit Një rast i dytë i madh iu paraqit Aleksandrit dy vjet më pas. Athinasit dhe aleatët e tyre, tebanët, vendosën t'u rezistonin planeve të Filipit për të pushtuar Heladën (Greqinë) dhe në vitin 338 pr.e.s ushtria e tyre priste ushtrinë maqedone në Keronë. Atje u bë ndeshja e madhe dhe historike e dy ushtrive. Filipi i besoi djalit të tij tetëmbëdhjetë vjeçar t'u printe 2000 kalorësve. Aleksandri luftoi trimërisht, duke përballuar batalionin e tebanëve. Tebanët qëndruan me ngulm sulmeve të tërbuara të kalorësisë maqedone të drejtuar nga Aleksandri, gjersa ranë të gjithë të vdekur. Në atë betejë kishte marrë pjesë edhe athinasi Demosten, oratori më i madh i Helladës, i cili urrente me fanatizëm maqedonët. U detyrua të flakte mburojën dhe heshtën dhe t'ua mbathte këmbëve që të shpëtonte.