cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia e luanëve në Evropë
Shpërndarja
Luani më i hershëm nënfosil i mbetur deri më sot është gërmuar në vendin bask dhe është rreth 9,600-7,000 vjeç, që daton në periudhën boreale. Ka dyshime nëse ky ishte një luan modern ose një luan shpelle të mbijetuar vonë. parapamje|Karanovo  në Bullgari, ku u gjetën fragmente të një dhie të luanit rreth 6.000 vjet Një fragment i dhëmbëve të luanit të Neolitit që përfaqëson periudhën Atlantike u gjet në Karanovë, Bullgari , dhe vlerësohet 6,000 vjeç. Në Greqi luanët u shfaqën së pari rreth 6.500-6.000 vjet më parë siç tregohet nga një kockë e këmbës së përparme që gjendet në Filipi. Fragmentet e kockave të luanit moderne janë gërmuar në Hungari dhe në Ukrainë tek rajoni i Detit të Zi, të cilat janë vlerësuar në rreth 5.500 deri në 3.000 vjet të vjetra. Mbetjet u gjetën gjithashtu në Shqipëri, Rumaninë dhe Turqinë Europiane.
Varg historik i Panthera leo
Në Europën Juglindore, luani banonte një pjesë të gadishullit ballkanik deri në Hungari dhe Ukrainë gjatë periudhës neolitike. Ajo mbijetoi në Bullgari deri në 4 apo shekullit të 3 pes, dhe në  Greqi deri rreth AD 100. Ajo u zhduk në Peloponezi rreth 1.000 para Krishtit. Ai u zhduk nga Maqedonia rreth shekullit të parë pas Krishtit, dhe në Thesalisë në shekullin e 4 pas Krishtit. Ndoshta mbijetoi më gjatë në jug. Në shekullin e 4 pas Krishtit, Themistius vjen keq që në kohën e tij luani u zhduk në Thesalinë dhe nuk mund të mobilizoheshin më luanë për shfaqje bishash.
Në Transkaucasia, luani ishte i pranishëm deri në shekullin e 10-të. Kulmi i vargut të tij historik mbulonte të gjitha rrafshinat dhe ultësirat e Transkaucasia lindore drejt perëndimit pothuajse në Tbilisi. Në veri, distanca e saj shtrihet përmes Kaukazit lindor, nga Gadishulli Apsheron deri në grykën e lumit Samur pranë kufirit aktual Azerbaixhan-Rusi , duke u shtrirë në lumin Araks. Prej aty, kufiri i zonës së tij u kthye në lindje në Jerevan, ku kufiri verior u shtri në perëndim drejt Turqisë.
Një statujë e Epokës së Bronzit të një luani nga Italia Jugore ose Spanja jugore nga c. 1000-1200 vjet para Krishtit, "Mari-Cha Lion", u shfaq në Louvre Abu Dhabi.
Në kulturë
Phalaecus, një tiran i Amvrakia ( Arta moderne ), thuhet se u vra nga një luan femër për shkak të mbajtjes së një luani të sapolindur, pasi e gjeti atë në një ekspeditë gjuetie. Sipas Herodotit, Luanët ndodhën midis lumit Akelous dhe Nestusit, duke qenë të bollshme midis Akanthos dhe Thermit. Kur Xerxes përparuar pranë Echedorus në 480 BC, devetë e trupave u sulmuan nga luanët. Xenophon deklaroi rreth 400 BC se luanët u gjuan rreth Mount Kissos, Pangaio, malet Pindus dhe gjetkë. Aristoteli në shekullin e 4 para Krishtit dha disa të dhëna për shpërndarjen e luanit, sjelljen, kultivimin dhe gjithashtu anatominë. Sipas tij, luanët ishin më të shumtë në Afrikën e Veriut sesa në Europë; ata iu afruan qyteteve dhe sulmuan njerëz vetëm nëse ishin të moshuar ose kishin shëndet të dobët dentar. Në shekullin e 2 pas Krishtit, Pausanias referuar pranisë së luanit në perëndim të Nestusitnë Traki, në zonën e Abdera. Ai gjithashtu i referohej një historie rreth Polydamas të Skotoussa, një fitues olimpik në shekullin e 5 para Krishtit, i cili me sa duket përdorte duart e zhveshura për të vrarë një luan në pjesën Thesaliane të malit Olimp; dhe për një rreth Caranus i maqedonasve, i cili sipas maqedonasve ngriti një trofe që u hodh poshtë dhe u shkatërrua nga një luan që po nxitohej nga mali Olimp.
Romakët përdorën luanët berber nga Afrika e Veriut për betejash luanësh,  dhe kuriozitete nga Greqia për gladiatorit lojëra.
Ndërtesa e Lidhjes së Prizrenit
Ndërtesa e Lidhjes së Prizrenit është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 260/68.
Papagalli i kuq dhe jeshil
Papagalli i kuq dhe jeshil (Ara chloropterus), i njohur gjithashtu edhe si papagalli  krahë-gjelbër, është një papagall i madh, kryesisht në ngjyrë të kuqe dhe i përket klasës Ara.
Ky është më i madhi i klasës Ara, i përhapur në pyjet e kontinentit të Amerikës Jugore, veriore dhe qëndrore. Sidoqoftë, e zakonshme me rracat e tjera, vitet e fundit ka pasur një rënie të dukshme të numrit të tij për shkak të humbjes së habitatit dhe kapjes ilegale për tregtinë e papagallëve.
Përshkrim
Maka me krahë të gjelbër mund të dallohet lehtësisht nga papagalli në ngjyrë të kuqe të ndezur. Ndërsa gjoksi i të dy zogjve është i kuq i ndezur, pendët e fshehta të krahut të sipërm të makutës me krahë jeshilë janë kryesisht të gjelbërta (në krahasim me pjesën më të madhe të verdhë, ose një përzierje të fortë të verdhë dhe të gjelbër në maka të kuqe të ndezur). Për më tepër, maka me krahë të gjelbër ka vija të kuqe karakteristike rreth syve të formuar nga rreshta pendësh të vogla në lëkurën e bardhë të zhveshur përndryshe; ky është një nga ndryshimet më të mëdha nga një maka i kuq i ndezur tek shikuesi i rastësishëm. Pendët ngjyrosëse ngjyrë vjollcë janë të rrethuara me ngjyrë të kuqe në bisht. Nëse shihet së bashku, maka me krahë të gjelbër është qartë më e madhe se maka e kuqe e ndezur gjithashtu.
Për sa i përket gjatësisë, kjo specie është e dyta vetëm në madhësi pas mollës së zymbylit, më e madhja nga makat. Maka e kuqe-jeshile arrin një gjatësi totale të trupit prej 90 to 95 cm tek të rriturit. Dymbëdhjetë të rritur u gjetën mesatarisht 1214 g. Peshe më e madhe është regjistruar midis 1050 and 1708 g. Ndërsa diapazoni i saj i peshës është gjerësisht i ngjashëm me atë të zymbylit, pesha mesatare e makasë kuqe-jeshile tejkalohet paksa si nga zymbyli ashtu edhe nga makat e mëdha jeshile, dhe në mesin e të gjithë papagallëve të gjallë shtesë nga kakapo.
Sjellje
Maka me krahë të gjelbër në përgjithësi çiftëzohet për jetën. Femra zakonisht vendos dy ose tre vezë në një fole të bërë në një vrimë në një pemë. Femra inkubon vezët për rreth 28 ditë, dhe zogjtë fluturojnë nga foleja rreth 90 ditë pas çeljes.
Rimëkëmbja e popullsisë
Gama historike e kësaj specie mendohet të jetë shtrirë në jug për të përfshirë provincat argjentinase të Chaco, Corrientes, Formosa dhe Misiones. Gjuetia për mish, tregtia e kafshëve shtëpiake dhe ndryshimet në përdorimin e tokës mendohet se kanë bërë që speciet të zhduken në të gjithë zonën e saj argjentinase deri në vitet 1960. Kjo specie është e shënuar si e rrezikuar në mënyrë kritike në Argjentinë. Në mesin e viteve 2010 zogjtë u zbuluan se kishin kolonizuar Parkun Kombëtar Iguazú, dhe që nga viti 2019 speciet duket se janë përhapur më tej në Puerto Penísunula krahinore të Parque aty pranë.
Për më tepër, specia është subjekt i një programi të ri-futjes në Rezervën Provinciale Iberá në provincën e Corrientes nga World Parrot Trust, Aves Argentinas dhe Fundación CLT (Conservation Land Trust) (dhe ndoshta BirdLife International), i cili shpresohet se mund të promovojë turizmin në zonë. Zogjtë e kapur nga Britania u importuan në 2015 dhe çifti i parë i zogjve britanikë u lëshua në shkurt 2019.
Paratë e vjetra
Paratë e vjetra (Frëngjisht: vieux riche) është "pasuri e trashëguar e familjeve të vendosura të klasës së sipërme (d.m.th., zotërinjtë, patriciate)" ose "një person, familje, ose prejardhje që zotëron pasuri të trashëguar".. Termi përshkruan në mënyrë tipike një klasë shoqërore të të pasurve, të cilët kanë qenë në gjendje të ruajnë pasurinë e tyre gjatë gjeneratave të shumta, duke iu referuar shpesh anëtarëve të perceptuar të aristokracisë de facto në shoqëritë që historikisht nuk kanë një klasë aristokratike të krijuar zyrtarisht (siç janë Shtetet e Bashkuara).
Pasuria - pasuritë e mbajtura nga një individ ose nga një familje - sigurojnë një dimension të rëndësishëm të shtresëzimit shoqëror sepse mund të kalojë nga brezi në brez, duke siguruar që pasardhësit e një familje do të mbeten financiarisht të qëndrueshme. Familjet me "para të vjetra" përdorin asete të akumuluara ose kursime për të ndërprerë ndërprerjet e të ardhurave, duke mbrojtur kështu lëvizjen sociale në rënie.
"Paratë e vjetra" vlen për ato të klasës së lartë, pasuria e së cilës i ndan ato nga klasa e ulët sociale. Sipas antropologut W. Lloyd Warner, klasa e sipërme në Shtetet e Bashkuara gjatë viteve 1930 ishte e ndarë në klasat e sipërme dhe të ulët. I poshtmi i sipërm ishin ato që nuk vinin nga familje tradicionalisht të pasura. Ata i fituan paratë e tyre nga investimet dhe biznesi, sesa nga trashëgimia.
Pas Luftës Civile Amerikane (1861-1865), shumë në këtë klasë shoqërore panë që pasuria e tyre u zvogëlua shumë. Skllevërit e tyre u liruan.
Familjet
Disa familje me "para të vjetra" përfshijnë:
Familja Rothschild themeloi shtëpi të financave në të gjithë Evropën nga shekulli i 18-të dhe u fisnikërua nga Perandori i Habsburgut dhe Mbretëresha Victoria. Përgjatë shekullit të 19-të, ata kontrolluan pasurinë më të madhe në botë, në kushtet e sotme shumë qindra miliarda. Familja, të paktën në një farë mase, ka ruajtur pasurinë e saj për më shumë se dy shekuj. Sidoqoftë, Rothschildët nuk konsideroheshin "para të vjetra" nga homologët e tyre britanikë. Në Britani, termi përgjithësisht i referohet ekskluzivisht zotërinjve të tokës, zakonisht aristokracisë dhe fisnikërisë që tradicionalisht jetojnë jashtë tokës së trashëguar nga atësia. Koncepti britanik është analoge me prejardhjen e mirë dhe nuk është e pazakontë të gjesh dikë me "para të vjetra", i cili në të vërtetë është i varfër ose i paaftësuar.
Në kulturën popullore
Seriali britanikë Dowtown Abbey shpesh kundërshton ndryshimet midis parave të vjetra dhe parave të reja në Britani gjatë fillimit të shekullit të 20-të. Veçanërisht midis gazetarit Sir Richard Carlisle dhe trashëgimtarit Lady Mary Crawley, dallimi është agresioni i parvenu Sir Richard dhe noblesse oblige të Crawleys.
Ndoshta kritika më e famshme e tensionit midis parave të vjetra dhe parave të reja në letërsinë amerikane mund të gjenden në The Great Gatsby të F. Scott Fitzgerald. Personazhet në posedim të parave të vjetra të përfaqësuara nga familja "Tom Buchanan" (Tom dhe Daisy), largohen me vrasje (fjalë për fjalë); ndërsa ata me para të reja, të përfaqësuara nga vetë Gatsby, në mënyrë alternative përqafohen dhe turpërohen nga personazhet e tjerë të librit. Fitzgerald kritikon shumë njerëzit në posedim të parave të vjetra përmes narratorit të tij Nick Carraway: "Ata ishin njerëz të shkujdesur, Tom dhe Daisy - ata shkatërruan gjëra dhe krijesa dhe pastaj u tërhoqën përsëri në paratë e tyre ose pakujdesinë e tyre të madhe ose çfarëdo që ishte që i mbante ata, dhe lërini njerëzit e tjerë të pastrojnë rrëmujën që kishin bërë".
Fisnikët e Botës duket se bazohen në stereotipin e parave të vjetra, njerëz që besonin se ishin superiorë nga ata që i shihnin si klasa më të ulët dhe e shohin veten më mirë për shkak të asaj që arritën paraardhësit e tyre. Kjo, e përzier me një besim se ata janë në një farë mënyre hyjnorë, reflektohet në mënyrën se si ata quhen "Shenjtorët" (ironi, pasi ata e kanë treguar veten të jenë jashtëzakonisht mizorë; kujdesen pak për jetën njerëzore) dhe jetojnë në "Tokën e Shenjtë".
Hotel London (Tiranë)
Hoteli është ndërtuar në vitet 30’ pasi u përfundua zgjatimi i bulevardit kryesor, në stilin eklektik në simbiozë me ndërtimet e tjera rreth tij
Panairi i librit "Tirana 2016"
Panairi i librit "Tirana 2016" ishte panairi i 19-të i librit shqip që u zhvillua nga Shoqata e Botuesve Shqiptarë. Ky panair u zhvillua në datat 9-13 nëntor 2016 në ambientet e Pallatit të Kongreseve në Tiranë.
Lucy (film 2014)
Lucy është film francezë e vitit 2014 me regji dhe skenar të Luc Besson dhe prodhuar nga gruaja e tij Virginie Besson-Silla. Filmi u xhirua në Taipei, Paris dhe New York City. Filmi flet për një femër me emrin Lucy e cila ka aftësi telekinezi kur një lloj droge thithet brenda gjakut të saj.
Përmbajtja
Lucy është një femër 25 vjeçare amerikane që jeton dhe mëson në Taipei, Tajvam. Ajo është mashtruar për të punuar si koriere e drogës nga i dashuri i saj i ri Richard, punëdhënësi i të cilit, Jang, është një shef korean dhe zotëriu i drogës. Lucy jep një çantë për Jang që gjoja përmban dokumente, por aktualisht përmban katër pako të CPH4, një droge sintetike shumë të vlefshme. Pasi Richard u qëllua dhe u vra, ajo është kapur dhe një qese e drogës është e varur me dhunë në barkun e saj dhe atë të tre korierët të tjerë të drogës të cilët gjithashtu do të transportojnë drogën për shitje në Evropë. Ndërsa Lucy është në robëri, një nga kapësit e saj nis atë në stomak, thyer qese dhe lëshimin e një sasi të madhe të drogës në sistemin e saj. Si rezultat, ajo fillon të fitojë aftësi gjithnjë e më të zgjeruara fizike dhe mendore, si telepatia, telekineza, udhëtimi i kohës mendore dhe aftësia për të mos ndier dhimbje. Personaliteti i saj gjithashtu ndryshon në një mënyrë më të pamëshirshme dhe pa emocione. Ajo vret të burgosurit e saj dhe shpëton.
Entomologjia
parapamje| Pllakë nga Transaksionet e Shoqërisë Entomologjike, 1848. Entomologjia (nga gjuha antike greke: ἔντομον - entomon - insekt, dhe - λογία - logia) ) është studimi shkencor i insekteve, një degë e zoologjisë bashkëkohore. Në të kaluarën termi "insekt" ishte i paqartë dhe historikisht përkufizimi i entomologjisë përfshinte studimin e kafshëve tokësore në grupe të tjera të artropodëve ose edhe të tjera, të tilla si araknidet, miriapodët, krimbat e tokës, kërmijtë e tokës, etj. Ky kuptim më i gjerë i entomologjisë mund të haset ende në përdorimin joformal.
Lucy (film 2014)
Përmbajtja
Lucy udhëton për në Tri-Service General Hospital aty pranë për të marrë çantën e barnave të larguara nga barku i saj. Qeseja është hequr me sukses dhe Lucy është thënë nga mjeku operativ që CPH4 natyrore është një substancë e paqëndrueshme e prodhuar në sasi të vogla nga gratë shtatzëna gjatë javës së gjashtë të shtatzanisë për të siguruar fetuse me energji për t'u zhvilluar. Lucy është me fat që ka mbijetuar me një sasi kaq të madhe të futur në trupin e saj. Duke kuptuar aftësitë fizike dhe mendore të saj, Lucy kthehet në hotelin e Jangit, vret truprojat e tij, sulmon Jang dhe nxjerr telepatikisht vendndodhjet e tre korierve të mbetur të drogës nga truri i tij.
Entomologjia
Si disa nga fushat e tjera që janë kategorizuar brenda zoologjisë, entomologjia është një kategori e bazuar në takson; çdo formë e studimit shkencor në të cilën ka përqendrim në hulumtimet që lidhen me insektet është, sipas përkufizimit, është entomologji. Prandaj entomologjia mbivendoset me një seksion kryq të temave po aq të larmishëm sa gjenetika molekulare, sjellja, biomekanika, biokimia, sistematika, fiziologjia, biologjia zhvillimore, ekologjia, morfologjia dhe paleontologjia.
Lucy (film 2014)
Përmbajtja
Në apartamentin e saj, Lucy fillon studimin e gjendjes së saj dhe kontakton shkencëtarin e mirënjohur dhe profesor Samuel Norman hulumtimet e të cilit mund të jenë çelësi për ta shpëtuar atë. Pasi Lucy flet me Profesor Norman dhe jep dëshmi për aftësitë e saj të zhvilluara, ajo fluturon në Paris dhe kontakton një kapiten lokal të policisë, Pierre Del Rio, për të ndihmuar atë të gjejë tre pako të mbetura të drogës. Gjatë udhëtimit me aeroplan, ajo fillon të shpërbëhet ndërsa qelizat e saj destabilizohen duke konsumuar një gllënjkë shampanjës, gjë që e bëri trupin e saj të papërshtatshëm për riprodhimin qelizor. Vetëm duke konsumuar më shumë CPH4 është ajo në gjendje të mbajë të gjithë shpërbërjen e saj. Fuqitë e saj vazhdojnë të rriten, duke e lënë të aftë për të instaluar në mënyrë telepatike policinë e armatosur dhe anëtarët e bandës koreane të drogës. Me ndihmën e Del Rio, Lucy rimëkëmbet drogën dhe ngutet për të përmbushur profesorin Norman. Krahas profesorit Norman dhe kolegëve të tij, ajo pajtohet të ndajë gjithçka që ajo tani e di pasi profesor Norman vë në dukje se pika kryesore e jetës është të kalojë njohuri, diçka për të cilën ajo tani ka një kapacitet të pafund. Jang dhe mob gjithashtu duan droga dhe një përleshje me armë nga policia franceze.
Entomologjia
Në rreth 1.3 milion specie të përshkruara, insektet përbëjnë më shumë se dy të tretat e të gjithë organizmave të njohur, datojnë që para rreth 400 milion vjetësh dhe kanë shumë lloje të bashkëveprimeve me njerëzit dhe format e tjera të jetës në tokë.
Lucy (film 2014)
Përmbajtja
Në laboratorin e profesorit, Lucy diskuton për natyrën e kohës dhe të jetës dhe si njerëzimi njerëzor shtrembëron perceptimet e tyre. Ajo u tregon shkencëtarëve se koha është e vetmja masë e vërtetë e jetës njerëzore dhe e ekzistencës. Në kërkesën e saj, ajo injektohet në mënyrë intravenoze me përmbajtjen e të tre çantave të mbetura të CPH4. Trupi i saj fillon të ndryshojë në një substancë të zezë të çuditshme e cila sillet si nanite, duke u përhapur mbi kompjuterë dhe objekte të tjera elektronike në laborator, duke i transformuar ato në një superkompjuter të gjeneratës së ardhshme, që do të përmbajë të gjithë njohurinë e saj të zgjeruar të universit. Ajo pastaj fillon një udhëtim hapësinor në të kaluarën, përfundimisht duke arritur paraardhësin më të vjetër të zbuluar të njerëzimit, që nënkuptonte të ishte Lucy. Ajo prek majat e gishtave me të, pastaj shkon deri në fillim të kohës dhe dëshmitarët e Big Bengut. Ndërkohë, përsëri në laborator, pasi një armë anti-tank M136 AT4 shkatërron derën, Jang hyn dhe vë në dukje një armë në kokën e Lucy nga prapa. Ai gjuan, por në çastin para goditjes së plumbave, Lucy arrin 100% të kapacitetit të saj cerebral dhe zhduket duke u zhvendosur në vazhdimësinë e hapësirës ajrore. Vetëm rrobat e saj, këpucët e Louboutin dhe super kompjuteri i zi mbeten prapa.
Del Rio hyn dhe gjuan fatalisht Jang. Profesor Norman merr një disk të zi të mbushur me yje, me sa duket shumë të avancuar, të ofruar nga superkompjuteri i avancuar, pas të cilit kompjuteri shpërbëhet. Del Rio pyet Profesor Norman ku Lucy është, menjëherë pas të cilës tingëllon telefoni celular i Del Rio dhe ai sheh një mesazh me tekst: "Unë jam kudo". Me një goditje të sipërme, zëri i Lucy dëgjohet duke thënë: "Jeta na është dhënë një miliard vjet më parë. Tani ti e di se çfarë të bëj me të."
Rada Manojloviq
djathtas|parapamje|250x250px|Rada Manojloviq Radmila "Rada" Manojloviq (serbisht: Радмила Рада Манојловић) lindur më 25 gusht 1985, është një këngëtare serbe. Kënga e saj Nikada više u votua kënga e vitit në Serbi në vitin 2007.
Piramida e të nxënit
Piramida e të nxënit (e njohur edhe si "piramida e të mësuarit", "koni i të nxënit", "koni i mbetjes", "koni i të mësuarit" ose "piramida e mbetjes") është një grup i njohur i modeleve dhe paraqitjeve të të nxënit që kanë të bëjnë me shkallë të ndryshme të mbajtjes të shkaktuar nga lloje të ndryshme të të mësuarit. Përfaqësimet janë përgjithësisht përmes përqindjeve dhe shtresave diskrete brenda një "piramide të të mësuarit". Ndarja është përgjithësisht 10, 20, 30, 50 dhe 90 përqind.
Përshkrimi
Përfaqësimi më i hershëm i tillë besohet të ketë origjinën në një libër të vitit 1954 të quajtur Metodat Audio-Vizuale në Mësimdhënie. Një model piramidal u zhvillua nga Instituti Kombëtar i Laboratorëve të Trajnimit në fillim të viteve 1960, në kampusin e tij kryesor në Bethel, Maine, për të cilin kërkimi origjinal, i brendshëm ka humbur. Ky model i piramidës mësimore u bë një përfaqësim qendror i këtij koncepti me një numër të madh modelesh të nxjerra prej tij. Ky model në përgjithësi shfaq paraqitjen e mëposhtme. djathtas|parapamje|400x400px| Piramida mësimore ose koni i të mësuarit
Turizmi në Japoni
Japonia tërhoqi 31.19 milion turistë ndërkombëtarë në 2018. Japonia ka 21 Vende të Trashëgimisë Botërore, duke përfshirë Kalanë Himeji, Monumentet Historike të Kiotos së Lashtë dhe Nara. Tërheqjet e njohura për të huajt përfshijnë Tokion dhe Hiroshima, mali Fuji, vendpushimet e skive si Niseko në Hokkaido, Okinawa, kalërimi në shinkansen dhe shfrytëzimi i rrjetit të hoteleve dhe burimeve të nxehta të Japonisë.
Raporti i Konkurrencës së Udhëtimit dhe Turizmit 2017 e renditi Japoninë në vendin e 4-të nga 141 vende në përgjithësi, që ishte më i larti në Azi. Japonia fitoi rezultate relativisht të larta në pothuajse të gjitha aspektet e paraqitura, të tilla si shëndeti dhe higjiena, siguria dhe siguria, burimet kulturore dhe udhëtimet e biznesit.
Fitopatologjia
djathtas|parapamje|Myku pluhur, në një kërpudhë biotrofike Fitopatologjia (gjithashtu patologjia e bimëve ) është studimi shkencor i sëmundjeve të bimëve të shkaktuara nga patogjenët (organizmat infektive) dhe kushtet mjedisore (faktorët fiziologjikë). Organizmat që shkaktojnë sëmundje infektive përfshijnë kërpudhat, omicetet, bakteret, viruset, viroidet, organizmat në formë të virusit, fitoplazmat, protozoarët, nematodat dhe bimët parazitare. Nuk janë të përfshira ektoparazitë si insektet, marimangat, vertebrat ose dëmtuesit e tjerë që ndikojnë në shëndetin e bimëve duke ngrënë indet e bimëve. Patologjia e bimëve përfshin gjithashtu studimin e identifikimit të patogjenit, etiologjinë e sëmundjeve, ciklet e sëmundjes, ndikimin ekonomik, epidemiologjinë e sëmundjeve bimore, rezistencën ndaj sëmundjeve bimore, mënyrën sesi sëmundjet e bimëve prekin njerëzit dhe kafshët, gjenetikën patosistemike dhe menaxhimin e sëmundjeve bimore. Patologjia e bimëve është zhvilluar që nga lashtësia, duke filluar me Theofrastin, por studimi shkencor filloi në periudhën e hershme moderne me shpikjen e mikroskopit, dhe u zhvillua sidomos në shekullin XIX.
Papagalli me unazë rozë
Papagalli me unazë rozë (Psittacula krameri), është një papagall me madhësi mesatare në gjininë Psittacula, të familjes Psittacidae. Ajo ka shkëputur vargjet vendase në Afrikë dhe Nënkontinentin Indian, dhe tani është futur në shumë pjesë të tjera të botës, ku popullsitë e egra janë krijuar dhe edukohen për tregtinë ekzotike të kafshëve shtëpiake.
Një nga disa llojet e papagallëve që janë përshtatur me sukses për të jetuar në habitate të perziera, ajo i ka rezistuar sulmit të urbanizimit dhe shpyllëzimit. Si një specie popullore e kafshëve shtëpiake, zogjtë e arratisur kanë kolonizuar një numër qytetesh në të gjithë botën, përfshirë Evropën Veriore dhe Perëndimore. Këto papagaj gjithashtu janë dëshmuar të aftë për të jetuar në një larmi klimash jashtë zonës së tyre amtare dhe janë në gjendje të mbijetojnë temperaturat e ulëta të dimrit në Evropën Veriore. Lloji është renditur si shqetësimi më i vogël nga Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) sepse popullsia e tij duket se po rritet, por popullariteti i tij si kafshë shtëpiake dhe mos popullariteti me fermerët kanë zvogëluar numrin e tij në disa pjesë të zonës së tij amtare.
Përshkrim
Papagalli me unazë rozë eshte dimorfike seksualisht. Mashkulli i rritur ka një unazë qafe të kuqe dhe të zezë, dhe pula dhe zogjtë e papjekur te të dy gjinive ose nuk tregojnë unaza në qafë, ose shfaqin unaza të qafës të zbehtë në ngjyrë gri të errët. Të dy gjinitë kanë një ngjyrë të gjelbër të veçantë në të erret, dhe unazat e edukuara në robëri kanë mutacione të shumta ngjyrash të cilat përfshijnë bruz, kanellë, ulliri, të bardhë, blu, vjollce, gri dhe të verdhë. Papagallit me unazë rozë masin mesatarisht 40 cm në gjatësi, përfshirë pendët e bishtit, një pjesë e madhe e gjatësisë së tyre totale. Gjatësia mesatare e tyre me një krah është rreth 15 to 17.5 cm. Në të egra, kjo është një specie e zhurmshme me një thirrje të pagabueshme zhurmuese. Individët e kapur mund të mësohen të flasin. Ata janë një specie barngrënëse dhe jo- migruese.
Shpërndarja
parapamje| Papagallët në Parkun Kombëtar Garaboli duke bërë një mbyllje sqepi-një akt i zakonshëm në çiftet e papagallët Që nga shekulli i 19-të, papagalli me unazë rozë kanë kolonizuar me sukses shumë vende të tjera. Ajo mbarështohet më në veri si çdo specie tjetër papagalli. Ajo është vendosur në një shkallë të madhe në Gjermani, Francë, Belgjikë, Holandë, Itali dhe veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar. Shikoni pjesën e Zogjve të egër më poshtë.
Mimikë
Të dy meshkujt dhe femrat kanë aftësinë të imitojnë fjalimin njerëzor. Së pari, zogu dëgjon rrethinën e tij, dhe pastaj kopjon zërin e folësit njerëzor. Disa njerëz ngrenë me dorë zogj të vegjël me unazë trëndafili për këtë qëllim. Papagallët e tillë pastaj bëhen mjaft të zbutur dhe të pranueshëm për të mësuar.
Violeta Sekuj
Biografia
Lindi ne Korce, Violeta u aktizivua ne shfaqje te ndryshme teatrale te teatrit Migjeni ne Shkoder ku mund te permendim Gjaku i Arbrit, Zekthi, Ceshtja e Blerets dhe ne filma shqipatre si Fundi i nje gjakmarrjeje, Militanti, Flutura ne kabinen time dhe Bregu i ashper ne role episodike por me rendesi te madhe. Violeta jeton ne Amerike ne Worcester, Massachusetts.
Markova
Markovë (serbisht: Марковиће/Markoviće) është fshat në komunën e Kurshumlisë, Serbi.
Shpella e Ujkut (Tren)
Shpella e Ujkut (Tren) është një monument i trashëgimisë kulturore në Tren, rrethin e Devollit, në qarkun e Korçës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "''6 /15.01.1963'".
Tvërtko I i Bosnjes
parapamje|Monedhë e Tvrtkos djathtas|parapamje|Stema e Tvrtkos I
parapamje|Bosnja në kohën e Tvrtkos I në vitin 1390 Stefan Tvrtko I (Stjepan/Stefan Tvrtko, Стефан/Стјепан Твртко; 1338 – 10 Mars 1391) ishte i pari Mbret i Bosnjës. Një anëtar i Shtëpisë Kotromanić, ai e pasoi xhaxhain e tij Stefan II si Ban i Bosnjës në vitin 1353. Pasi ai ishte i mitur në atë kohë, i ati i Tvrtkos, Vladislavi, shkurtimisht sundoi si regjent, i ndjekur nga nëna e Tvrtkos, Jelena. Në fillim, Tvrtko zuri te grindej me klerin Kishes Katolike, por më vonë gëzoi marredhenie të përzemërta me të gjitha komunitetet fetare në mbretërinë e tij. Ai ia doli qe ti pushtoi edhe disa te Perandorise Serbe në vitin 1373, pas vdekjes së sundimtarit te saj të fundit, Uroshi i Dobët. Në vitin 1377, ai u vetë kurorëzua si Mbret i Bosnjës dhe Serbisë, duke pretenduar se ishte trashëgimtar edhe i Dinastise se shuar serbe Nemanjiqë.
Pedagogjia komparative
Pedagogjia komparative është një disiplinë shkencore e pedagogjisë e cila merret me shqyrtimin dhe vlerësimin komparativ të sistemeve të ndryshme arsimore, në vende të ndryshme të botës. Kjo disiplinë mbështetet në metodën dhe qasjen komparative ose krahasuese. Objekt studimi i pedagogjisë komparative është analiza komparative (krahasimtare) e sistemeve arsimore, edukative dhe të mësimdhënies, studimet komparative të efekteve të metodave, formave, teknikave të ndryshme mësimore, arsimore dhe edukative. Fillet e saj lidhen me kontributin e pedagogut francez Marc-Antoine Julien de Paris (1775 - 1848).
Tvërtko I i Bosnjes
Tvrtko I
Tvrko I ishte i biri i Vladislav Kotomaniqa-rit dhe Jelene Shubiqeve-s. Principatën e trashëgoi nga gjyshi Stjepana II më 1353. Vitin e par pas vdekjes së gjyshit i ndihmoi i ati, dhe pas vdekjes së të atit 1354 e ndihmoi e ëma e tij energjike. Tvrtko vie në fuqi gjatë kohës kur krali hugarez Lajoshi i Madhë luftonte kundër Mleqanëve për Dalmacinë, dhe kundër Rashkës. Si vazal i hugarezëve, Tvrtko së bashku me të ëmën më 1355 ndërmerr një fushat për të kthyer qytete dalmatine kundër Mleqanëve. Hungarezët e pa kënaqur me qeverisjen e tij të kësaj pjese vendosin që të ja marrin pjesën nga Hum-i deri në Neretvë si mirazë për të bijën e Stjepana II, a për të shoqen e kralit Lajoshi. Përderisa më 1363, hungarezët tentuan edhe njëherë që ta ngushtojnë ai ju përgjegj atyre me ushtri. Me këtë rrastë hungarezët i dërgojnë dy armarta kundër Bosnjës, mirëpo që të dja dështojn: njëra udhëhiqej nga Krali Lajoshi, që u lëshua tek qytet i Sokolit dhe tjetra tek Srebrnikom-i. Pas këtyre sukseseve, Tvrtko i nxitur nga e ëma e tij provon që të fuqizojë pushtetin qendror gjë që shkaktoi pakënaqësi e që më 1366 u shndërrua në lëvizje. Në krye të saj ishte i vëlau i tij Vuk-u. Kjo lëvizje u shndërrua në kryengritje të hapur dhe në pranverë të 1366 Tvrtko dhe e ëma e tij largohen nga Bosnja, ndërsa si princ i Bosnjës shpallet i vëllau i tij Vuk-u. Si rrjedhë e këtyre ngjarjeve Tvrtko i drejtoet kralit hungarezë dhe me ndihmën që merr nga ai kthehet në fuqi. Gjatë 1366 dhe 1367 Tvrtko ja arrin që ta qetësoj gjendjen në tërë Bosnjën ndërsa i vëllai i tij iku në Dubrovnik. Nga aty, Vuk-u tentoj që të përfitoj nga Papa dhe nëpërmjet tij oborrin hungarez, mirëpo në këtë drejtim nuk kishte sukses.
Me knaz Lazarin kishe mardhënje të mira. Në atë kohë knaz Lazari sundonte Moravinë perëndimore dhe ky sikurse Tvtro balafaqohej me zhupanin agresivë Nikol Altomanovi-n, zgjedhja e të cilit shtrihej nga Rudniku deri në det, nëpër Drin, Gacak, Bileqe dhe Trebinje. Nikola e kishte ndihmuar të vëllan e Tvrtkos haptasi në kryengritjen e lartpërmendur, kishte luftuar kundër Dubrovnikasve dhe Lazarin e kishte larguar nga Rudnik-u. Kishte preendime të depërtonte në Prizren dhe të shpallej mbrojtësi kryesor i kishës serbe. Trupat e bashkuara të Tvrtkos dhe Lazarit më 1377 ja arrijnë që të mundin Nikol Altomanoviq-in dhe të shkatërrojnë regjimin e tij. Duke e mbrojtur bashqen e vet, fisniku boshnjak ja arriti që të shtrij sundimin e tij mbi tokat Rashkës. Si sundues i tokave të dikurshme gjermane, Tvrtko me punën e tij e pranojë që të lidhet me traditat shtetërore të tyre. Për këtë për të edhe nuk ishte e vështirë që të kuptojë këshilltarin e tij Vlatka-në i cili e bindi që vetë atij Tvrtkos i takonte kurora mbretror e Rashkës. Për këtë edhe e kurorëzon veten kral i hapësirës së re. Kurorëzimi u bë në vjeshtën e 1377-ës sigurisht në Mitrovdan në manastirin e Mileshevi-t, vendi i kultit personal të Shën Savës, themeluesin e kishës krishtere të Rashkës. Kurorëzimi u bë me kurorën e shtëpisë mbretërore të Rashkës, Bosnjës dhe Primorjes e pjesëve perëndimore dhe njëherit i japi vetit emrin popullor, emrin simbolik që e bartin gjithë fisnikët e Rashkës - Stefan. Kurorzimin e Tvtkos e pranuan Dubrovnikasit dhe Mleqanët, dhe ata e ngritën në hierarkinë e udhëheqjes duke i ofruar ceremoniale të shtëpisë mbretërore.
Pas vdekjes së kralit hungarez Lajoshi i Madhë 1382, kralica hungareze me qëllim që të përfitonte mbështetjen e Tvrtkos ja jep atij qytetin e Kotorit më 1385. Tvrtko duke u nisur nga ajo që Bosnja do të fitonte daljen në det dhe do të shpërthente bllokimin dubrovnikas, më 1382 themeloi qytetin e Ri (Novi) si dëshmi e presences boshnjake. Me arritjet e para të anijeve tregtare në vendbanimin e ri filluan edhe vështërsit e para. Dubrovniku që logarsite tregtimin dhe transportin e kripës si monopol të vetin, e shikonte "tvrđavu" si konkurencë të rrezikshme për vete.
Me fitimin e Kotorit më 1385 Tvrtko nuk ishe i kënaqur, por mendonte të merrte tërë Dalmacinë. Qyteti i parë ishte Klis-i 1387 (qerdhe e familjes së Shubiqevëve). Aksionet e tij më vonë u orijentuan kundër marshimit otoman në Kosovë, Rashkë dhe Bosnje. Një armat otomane ishte ra më 1388 në Bileq. Në betejen e Kosovës më 1389 Tvrtko i dërgon si ndihmë Lazarit një pjesë të armatës nën udhëheqjen e vojvodës Vlatkom Vukoviqit, fituesit të luftimeve në Bileq. Repartet boshnjake nuk kishin pësuar shumë dhe vojvoda Vlatko i dërgon Tvrtkos lajme për fitore të anës krishtere. Nuk ka dyshim që Tvrtko në betejën e Kosovës kishte hyrë si kral i serbëve pasi që edhe ishte i kurorëzuar si i tillë. Ai ishte i sigurt që repartet e tija dhe fuqit e fisnikëve serbë kishin korrur fitore të mahe në betejën e Kosovës. Në bazë të kësaj sigurie ai i dërgoj lajme të mira shteteve tjera krishtere për fitoren e të krishterve. Si kundrpërgjegje është dalluar ajo e Firencës, e stilizuar nga umanisti Koluca Salutatijanë të cilël shprehen falenderimet e gëzimet kralit të Bosnjës.
Kokatoja i bardhë
Kokatoja i bardhë (Cacatua alba), i njohur gjithashtu si kokatoja ombrellë, është një medium-sized të gjitha-bardhë Kokatoja endemike të rainforest tropikale në ishujt e Indonezisë. Kur befasohet, ajo shtrin një kreshtë të madhe dhe goditëse të kokës, e cila ka një formë gjysmërrethore (e ngjashme me një ombrellë, prandaj edhe emri alternativ). Krahët dhe bishti kanë një ngjyrë të verdhë të zbehtë ose limoni e cila ekspozohet kur fluturojnë. Shtë e ngjashme me speciet e tjera të kacakut të bardhë si kacaku me kreshtë të verdhë, kacakun me krem me squfur dhe kacakun me salmon, të gjitha këto kanë pendë të verdha, portokalli ose rozë në vend të bardhë.
Emrat
Kokatoja i bardhë njihet si ayab (ajab), forma e shumësit: ayot (ajot) në gjuhën burmeso të Papua, Indonezi.
Taksonomia
Kacaku i bardhë u përshkrua për herë të parë në 1776 nga zoologu gjerman Philipp Ludwig Statius Müller. Emri i specieve të tij alba është një formë femërore e mbiemrit latin albus për "të bardhë". Ajo shtrihet në nëngjininë Cacatua brenda gjinisë Cacatua. Termi "kacaku i bardhë" është aplikuar gjithashtu si term grupor për anëtarët e nëngjinisë Cacatua, gjinisë Cacatua si dhe grupeve më të mëdha duke përfshirë kacakun e Major Mitchell dhe kacakun galah.
Ndërsa papagallët psittaciform (papagallët e vërtetë) dhe cockatoos kanë shumë atribute anatomike të zakonshme të tilla si këmbët zygodactyl dhe faturat e fiksuara, cockatoos dhe papagallët e vërtetë ndryshuan nga papagallët stërgjyshorë si prejardhje të veçanta që nga 45 mya (sipas të dhënave fosile) ose 66 mya (sipas analizave molekulare) (Wright 2008) gjatë periudhës kur Australia, Amerika e Jugut dhe Antarktida po shkëputeshin nga super-kontinenti Gondwanaland ku besohej se papagallët stërgjyshorë kishin evoluar.
Megjithëse kockat e bardha dhe speciet e lidhura me to janë referuar historikisht si "papagallë të bardhë", taksonomikisht ato nuk konsiderohen të jenë "papagallë të vërtetë".
Përshkrimi
Kakadoja e bardhë është rreth 46 cm (18 in) e gjatë dhe peshon rreth 400 g (14 oz) për femrat e vogla dhe deri në 800 g (28 oz) për meshkujt e mëdhenj. Kakadu i bardhë mashkull zakonisht ka një kokë më të gjerë dhe një sqep më të madh se femra. Ata kanë sy kafe ose të zinj dhe një sqep gri të errët. Kur rriten disa kakato femra të bardha mund të kenë iris të kuqërremtë/kafe, ndërsa iriset e mashkullit të rritur janë kafe të errët ose të zeza.
Ashtu si kakato dhe papagaj të tjerë, kakatoja e bardhë ka këmbë zigodaktile me dy gishta të kthyer përpara dhe dy të kthyera prapa, të cilat i mundësojnë të kapë objektet me njërën këmbë ndërsa qëndron në tjetrën, për ushqim dhe manipulim. Jetëgjatësia maksimale e kakadusë së bardhë është e dokumentuar dobët.
Disa kopshte zoologjike raportojnë se ata jetojnë 40-60 vjet në robëri. Raportet anekdotike sugjerojnë se mund të jetojë më gjatë. Jetëgjatësia në të egra është e panjohur, por besohet të jetë deri në dhjetë vjet më pak.
Shpërndarja dhe Habitati
Cacatua alba është endemike në ultësirë rainforest tropikale në ishujt Moluccan të Halmahera, Bacan, Ternate, Tidore, Kasiruta dhe Mandioli ( Bacan grupit) në Veri Maluku, Indonezi. Regjistrimet nga Obi dhe Bisa (grupi Obi) mendohet se janë hyrje, ndërsa një popullsi e futur në vend rritet në Tajvan. Ndodh në pyjet parësore, të prera dhe dytësore nën 900m. Ndodh gjithashtu në mangrova dhe plantacione duke përfshirë arrën e kokosit dhe tokën bujqësore. Mbetet e zakonshme në vend: në 1991-1992, popullsia u vlerësua në 42,545-183,129 zogj (Lambert 1993), megjithëse kjo mund të jetë një nënvlerësim pasi u bazua kryesisht në sondazhet nga Bacan dhe jo Halmahera ku speciet mund të kenë qenë më të zakonshme.
Vëzhgimet e fundit tregojnë se rëniet e shpejta janë në vazhdim dhe parashikohet të rriten në të ardhmen (Vetter 2009). Të dhënat e CITES tregojnë norma të konsiderueshme të korrjes për tregtinë e shpendëve të kafazit në fillim të viteve 1990. Të korrat vjetore kanë rënë në terma aktualë dhe si pjesë e popullsisë së mbetur në vitet e fundit, por tregtia e paligjshme vazhdon dhe ka të ngjarë të jetë nënvlerësuar (S. Metz në vit. 2013)
Janë krijuar popullata të këtyre zogjve aktualisht të pranishëm në Florida.
Mbarështimi
Të miturit arrijnë pjekurinë seksuale në 3-4 vjet. Si pjesë e sjelljes së miqësisë, mashkulli tund pendët, hap pendët e bishtit, zgjat krahët dhe ngre kreshtën. Ai pastaj kërcen rreth e rrotull. Fillimisht, femra e injoron ose e shmang atë, por - me kusht që ai të përmbushë miratimin e saj - përfundimisht do ta lejojë atë t'i afrohet asaj. Nëse përpjekjet e tij janë të suksesshme dhe ai pranohet, dyshja do të shihet duke shtrënguar kokën e njëri-tjetrit dhe duke gërvishtur njëri-tjetrin rreth bishtit. Këto veprime shërbejnë për të forcuar lidhjen e tyre në çift. Përfundimisht, mashkulli monton femrën dhe kryen aktin aktual të çiftëzimit duke bashkuar cloacae. Për çiftet e lidhura, ky ritual çiftëzimi është shumë më i shkurtër dhe femra madje mund t'i afrohet mashkullit. Pasi të jenë gati për fole, çiftet riprodhuese ndahen nga grupet e tyre dhe kërkojnë për një zgavër të përshtatshme fole (zakonisht në pemë).
Të ushqyerit
Në natyrë, kakato të bardha ushqehen me manaferra, fara, arra, fruta dhe rrënjë. Kur folezojnë, ato përfshijnë insekte dhe larva të insekteve. Në habitatin e tyre natyror, kakato ombrellë zakonisht ushqehen me fara, arra dhe fruta të ndryshme, si papaja, durian, langsat dhe rambutan. Duke qenë se ushqehen edhe me misër që rritet në fusha, ato shkaktojnë dëme të konsiderueshme dhe për këtë arsye konsiderohen si dëmtues të bimëve nga fermerët. (BirdLife International, 2001) Ata hanë gjithashtu insekte të mëdha, të tilla si kriket (rendi Orthoptera) dhe hardhuca të vogla të tilla si skinks. Zogjve të robëruar zakonisht u jepet një përzierje papagalli që përmban fara të ndryshme, arra dhe fruta dhe perime të thata. Përveç kësaj, atyre u duhet ofruar shumë perime, fruta dhe degë të freskëta (me gjethe) për përtypje dhe argëtim.
Statusi i ruajtjes
Buburreci i bardhë konsiderohet i rrezikuar nga IUCN. Numrat e tij në natyrë kanë rënë për shkak të kapjes së tregtisë së zogjve në kafaz dhe humbjes së habitatit. Ajo është e shënuar në shtojcën II të listës CITES e cila i jep mbrojtje duke kufizuar eksportin dhe importin e shpendëve të kapur nga egra. BirdLife International tregon se kuotat e kapura të lëshuara nga qeveria indoneziane u "tejkaluan deri në 18 herë në disa lokalitete" në 1991, me të paktën 6,600 cockatoos ombrellë që u morën nga egra nga kurthuesit - megjithëse më pak zogj janë marrë nga egra në vitet e fundit, si në aspektin numerik ashtu edhe kur merret si pjesë e të gjithë popullsisë. Sondazhet e mbështetura nga RSPCA nga OJQ-ja indoneziane ProFauna sugjerojnë se nivele të konsiderueshme të tregtisë me kacakot e bardhë të kapur nga egërsia ende ndodhin, me 200+ të marra nga egra në Halmahera veriore në 2007. Përafërsisht 40% e papagallëve (kakatuja i bardhë, lori llafazan, lori me qafë vjollce dhe papagalli eklektus) të kapur në Halmahera kontrabandohen në Filipine, ndërsa afërsisht 60% shkojnë në tregtinë e brendshme indoneziane, veçanërisht përmes tregjeve të shpendëve në Surabaya dhe Xhakartë.
Tregtia e paligjshme e papagallëve të mbrojtur shkel Aktin Indonezian Numër 5, 1990 (një ligj për kafshët e egra në lidhje me Burimet Natyrore dhe Ruajtjen e Ekosistemeve).
Avikultura
Kakato të bardha mbahen si kafshë shtëpiake sepse mund të jenë shumë të dashur, të lidhen ngushtë me njerëzit dhe vlerësohen për bukurinë e tyre. Ata quhen shpesh "zogj velcro" sepse u pëlqen të përkëdhelin me njerëzit, veçanërisht pronarët e tyre, ose kujdestarin kryesor.[7] Kushdo që nuk është mësuar me sjelljen e kakadusë mund ta shohë të çuditshme këtë sjellje përkëdhelëse, pasi shumica e papagajve nuk përqafohen si kakato ombrellë. Edhe pse janë të aftë të imitojnë fjalimin bazë njerëzor, ata nuk konsiderohen si folësit më të aftë midis papagajve. Ato përdoren shpesh në aktet e kafshëve të gjalla në kopshtet zoologjike dhe parqet argëtuese, sepse janë natyrshëm akrobatikë dhe lehtësisht të trajnuar, për shkak të natyrës së tyre shumë sociale dhe nivelit të lartë të inteligjencës.
Kakatot paraqesin disa vështirësi për pronarët e tyre. Ata janë më të zhurmshëm se shumë papagaj. Ata mund të bëhen shumë të lidhur (ose të varur) nga shoku i tyre njerëzor dhe kjo e kombinuar me jetën e tyre të gjatë dhe sjelljet shpesh të keqkuptuara mund të çojë në probleme. Ata kanë sqepa shumë të fortë të cilët mund të thyejnë lehtësisht arra ose të gjymtojnë gishtat. Ata kanë një mentalitet të kopesë "lufto ose ik" dhe në përgjithësi preferojnë të fluturojnë larg rrezikut. Në një kafaz, pa rrugë shpëtimi, ata mund t'i nënshtrohen stresit që shpesh çon në mbledhjen e puplave (si me shumë zogj të përkëdhelur). Kjo specie është e njohur për prodhimin e sasive të mëdha të pluhurit të puplave, të cilat mund të jenë problematike për njerëzit me probleme të frymëmarrjes ose alergji.[7]
Ashtu si kakato të tjera, kakato të bardha mund të mësojnë një numër të madh fjalësh dhe janë në gjendje të ndërtojnë fjali të thjeshta me fjalët që mësojnë.
Kakato të bardha mund të ngrenë kreshtat e tyre gjatë stërvitjes, ose kur diçka i tërheq interesin, si p.sh. një lodër ose një person i ri.
Çështjet shëndetësore me zogjtë e robëruar janë të zakonshme pasi shumë njerëz nuk ofrojnë një dietë të duhur për kakato. Farërat ofrojnë pak ushqim (ato janë kryesisht yndyrë) dhe konsiderohen të ngjashme me një person që jeton me ushqime të padëshiruara. Frutat dhe perimet e ndryshme të freskëta dhe peletat e krijuara siç duhet të disponueshme në shumë dyqane të mira kafshësh janë më të përshtatshmet. Një zog i sëmurë natyrisht do të përpiqet të fshehë problemet e tij shëndetësore. Në të egra, është vërejtur se një tufë do të detyrojë një zog jo të shëndetshëm nga frika e tërheqjes së grabitqarëve. Një rregull i përmendur shpesh në mesin e entuziastëve dhe veterinerëve të shpendëve është: "Nëse zogu duket i sëmurë, ka të ngjarë të jetë shumë, shumë i sëmurë - ndoshta afër vdekjes". Kërkohet kujdes i kualifikuar veterinar i shpendëve, si për parandalimin e sëmundjes, ashtu edhe për kujdesin në rast të një sëmundjeje ose traume të madhe.
Shenjat e sëmundjes në një kakado mund të përfshijnë rrufë, sjellje të ngadaltë, jashtëqitje me ngjyra të pazakonta (ka gjasa që tregojnë gjak në traktin tretës), gjumë më shumë se normalisht, krahë të varur, kërcitje bishti kur fle (duke treguar vështirësi në frymëmarrje), gjumë në fun të kafazit (zogjtë natyrisht duan të jenë të lartë në një pozitë të lartë), ndryshim i papritur ose sjellje e pazakontë, këputje pendësh, kafshim i vetes, humbje ose shtim i papritur në peshë dhe një rënie e oreksit, ndër simptoma të tjera.
Histori
Ata ishin mjaft të njohur në Kinë gjatë dinastisë Tang, një fakt i cili nga ana e tij ndikoi në përshkrimet e Guan Yin me një papagall të bardhë. Kryqëzata e Katërt u vulos gjithashtu midis Perandorit të Shenjtë Romak Frederik II dhe Sulltanit të Babilonisë në 1229 me një dhuratë të një kacaku të bardhë.
Galeri
parapamje|211x211px|Kakado e bardhë me një problem të vogël shkuljeje. parapamje|179x179px|Më shumë pendë.Crest.
Universiteti i Rijekës
Universiteti i Rijekës (Sveučilište u Rijeci) ndodhet në qytetin e Rijekës me fakultetet në qytete të tilla si Primorje, Istria dhe Lika.
Universiteti i Rijekës është i përbërë nga nëntë fakultete, një akademie të arteve, katër departamente, bibliotekat universitare dhe Qendra e Studentëve.
Historiku
Gjersa universiteti modern u themelua më 17 Maj, 1973, shkolla e parë e arsimit të lartë filloi së vepruari në vitin 1627 nga Jezuitët dhe gëzonte statusin e barabartë me akademitë në qytetet më të mëdha të Perandorisë Austriake. Fakulteti i Filozofisë, i themeluar në vitin 1726, veproi vetëm dy vjet. Fakulteti Teologjik u themelua në vitin 1728. Nga viti 1773 deri në vitin 1780, Rijeka ishte seli e Akademisë Mbretërore.
Departamenti i bioteknologjisë, informatikës, matematikës dhe fizikës u themeluan në vitin 2008. Tre të fundit kanë qenë pjesë e Fakultetit të Arteve dhe Shkencave që nga viti 1986.
Administrimi
Tani janë nëntë fakultete, një akademi dhe katër departamente. Universiteti është i ndarë në: djathtas|parapamje|250x250px|Fakulteti i Filozofisë
Departamentet
Informatikës,
Matematikës dhe
Fizikës. djathtas|parapamje|280x280px|Akademia e Arteve të Aplikuara
Projektet e studentëve
Studentët në Universitetin e Rijekës punojnë në fusha të ndryshme, dhe shumica e projekteve janë themeluar nga Këshilli i Studentëve të Universitetit.
Shembijt më të mirë janë Onetius, Festivali i Ditës së Studentëve, Riteh Racing Team, NeuRi dhe Liga e Debatit të Rijekës.
Shih edhe
Universiteti i Zagrebit Universiteti i Zarës Universiteti i Dubrovnikut
Lidhje të jashtme
Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=University_of_Rijeka&params=45_19_40_N_14_26_27_E_region:HR_type:landmark_source:kolossus-dewiki <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 45°19'40"N 14°26'27"E  / <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">45.32778°N 14.44083°D / 45.32778; 14.44083   ]
Inima në rrugën Lekë Dukagjini
Inima në rrugën Lekë Dukagjini është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri. Ky monument është i miratuar me numër "122 më 05.03.2007".
Bernard Kokalari
Bernard Kokalari (lindi me 30 Dhjetor, 1934) eshte nje aktor dhe regjisor Shqiptar i filmit dhe teatrit Zihni Sako ne Gjirokaster dhe nje nga themeluesit e pare te ketij teatri.
Dave Syrett
Dave Syrett (20 janar 1956 - 28 korrik 2016) ishte një futbollist anglez.
Kalaja e Trajanit
Kalaja e Trajanit është një monument i trashëgimisë kulturore në Tren, rrethin e Devollit, në qarkun e Korçës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "''6 /15.01.1963'".
Përshkrimi dhe historia
Përbëhet nga 5 radhë muresh, çka tregon sigurinë e madhe që ofronte. Ishte një ndër më të mëdhatë në territorin e Ilirisë, duke u shtrirë në plot 22ha. Muret e saj kanë një gjatësi të përgjithshme prej 3 km. Fortifikimi ngrihet mbi një kodër 400 m të lartë në afërsi të shpellës së Trenit. Një faqe e kodrës krejt shkëmbore bie thikë mbi liqenin e Prespës së Vogël. Me pjerrësi të madhe bien dhe faqet e tjera, me përjashtim të anës jugperëndimore, ku ka mjaft taraca të gjera natyrore të përshtatshme për banim. Një sipërfaqe e sheshtë ndodhet edhe në pjesën më të lartë të kodrës, e cila është rrethuar me mure të lidhura me llaç që ndjekin trasenë e mureve të vjetra. Ashtu si në kalanë e Bellovodës dhe Podgories, pjesa më e lartë e platformës nga veriperëndimiështë ndarë nga një mur tërthor, që veçon një sipërfaqe mjaft të vogël. Tre rrathë të tjerë muresh, të dallueshëm qartë, prej të cilëve njëri ka mbetur i papërfunduar, përshkojnë faqen jugperëndimore të kodrës. Vetëm buza veriperëndimore. e saj, krejt shkëmbore dhe e pangjitshme,është lënë e pafortifikuar. Muret kanë një trashësi prej 3.20-3.50 m dhe janë ndërtuar me gurë të papunuar, gjatësia e të cilëve në faqet anësore shkon nga 60-1.20 m. Kalaja e Trajanit, është një nga vendbanimet e fortifikuara prehistorike, më të mëdha në territorin e Ilirisë. Ai përfshin brenda mureve, që kanë gjatësi të përgjithshme prej 3 km, një sipërfaqe prej 22 ha. Megjithatë mbrojtja e këtij vendbanimi nuk përfundon me kaq. Në anën jugore të kalasë ngrihet një kodër, që lidhet me të parën me njëqafë, e cila shërben si rrugë kalimi për t'u ngjitur në kala nga ana juglindore. Pikërisht në këtë vend ruhet një mur me gjatësi 500 m, i cili kalon nëpër lartësinë e kodrës, duke e përshkuar atë mespërmes. Ky mur, i njohur me emrin «Muri i Mokut», mund të jetë ndërtuar nënjë periudhë më të vonë dhe ka shërbyer si pritë në rastin e ndonjësulmi të befasishëm për banorët, që jetonin jashtë mureve të kalasë.