cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dymbëdhjetë imamllarë
Imami i tretë
Përafërsisht shtatëdhjetë kilometra nga Kufa, në një shkretëtirë të quajtur Qerbela, Imami dhe suita e tij u rrethuan nga ushtria e Jazidit. Gjatë tetë ditëve ata ndejtën në këtë vend gjatë së cilës kohë ngushtohej qarku kurse numri i ushtrisë së armikut rritej. Më në fund Imami, me familjen e vet dhe një numër të vogël shokësh u rrethuan nga një armatë prej tridhjetë mijë ushtarësh. Gjatë këtyre ditëve Imami e kishte fortifikuar pozitën e vet dhe bëri zgjedhjen e fundit të shokëve të tij. Natën ai i ftoi shokët e tij dhe gjatë një fjalimi të shkurtër deklaroi se nuk kishte mbetur tjetër para tyre pos vdekjes dhe martirizimit. Ai shtoi se meqenëse armiku kishte të bënte vetëm me veten e tij, ai do t’i lironte ata nga të gjitha obligimet kështu që secili që dëshironte mund të ikte në errësirë të natës dhe të shpëtonte jetën. Pastaj ai urdhëroi të fikeshin dritat dhe shumica e shokëve të tij, të cilët e kishin shoqëruar për interes të tyre vetjak, u zhdukën. Mbetëm vetëm një grusht i atyre që donin të vërtetën - nja dyzetë nga ndihmësit e tij më të ngushtë - dhe disa nga Banu Hashimi.
Edhe një herë Imami i mblodhi ata që kishin mbetur dhe i vuri në provë. Ai iu drejtua shokëve të tij dhe farefisit hashimit duke u thënë përsëri se armiku kishte të bënte vetëm me të. Secili mund të përfitonte nga errësira e natës dhe të ikte nga rreziku. Por kësaj radhe shokët besnikë të Imamit u përgjigjën secili në mënyrën e vet se ata nuk do të shmangeshin as për një çast nga rruga e së vërtetës udhëheqës i së cilës ishte Imami dhe kurrë nuk do ta linin atë vetëm. Ata thanë se do ta mbronin familjen e tij deri në pikën e fundit të gjakut të tyre dhe gjithë derisa të mundnin të mbanin shpatën.
Në ditën e nëntë të muajit, Imamit iu bë sfida e fundit nga armiku për të zgjedhur midis “besimit ose luftës”. Imami kërkoi një afat për të adhuruar gjatë natës dhe mori vendim të hynte në betejë ditën e nesërme.
Në ditën e dhjetë të Muharremit të vitit 61/680 Imami u rreshtua para armikut me grupin e tij të vogël të vijuesve, më pak se nëntëdhjetë njerëz që përbëhej nga dyzetë shokët e tij, nja tridhjetë anëtarë të armatës së armikut që iu bashkuan atij gjatë natës dhe ditës së luftës, dhe nga familja e tij hashimite prej fëmijësh, vëllezërish, nipash, mbesash dhe kushërinjsh. Atë ditë ata luftuan nga mëngjesi deri në frymën e tyre të fundit, kurse Imami, hashimitët e rinj dhe shokët e tij të gjithë ranë dëshmorë. Në mesin e të vrarëve qenë dy fëmijë të Imam Hasanit, të cilët kishin vetëm trembëdhjetë dhe njëmbëdhjetë vjet, si dhe një fëmijë pesëvjeçar dhe një foshnjë në gjinj e Imam Hasanit.
Armata e armikut, pasi mori fund lufta, e plaçkiti haramin e Imamit dhe i dogj tendat e tyre. Ata i prenë kokat e kufomave të dëshmorëve, i rropën dhe i hodhën përtoke pa i varrosur. Pastaj i morën anëtarët e haramit, të gjithë nga të cilët ishin gra dhe vajza të pafuqishme, së bashku me kokat e martirëve, dhe i çuan në Kufa.[70] Në mesin e të burgosurve ishin tre anëtarë meshkuj : një djalë njëzetedyvjeç i Imam Hyseinit, i cili qe shumë i sëmurë dhe nuk mund të lëvizte, gjegjësisht Ali ibën Huseini, Imami i katërt ; i biri i tij katërvjeçar, Muhamed ibën Aliu, i cili u bë Imami i pestë, dhe në fund Hasan Mathana, i biri i Imamit të dytë i cili ishte po ashtu dhëndër i Imam Huseinit, dhe i cili duke qenë i plagosur gjatë luftës, qëndronte midis të vdekurve. Atë e gjetën gati duke vdekur dhe me ndërmjetësimin e njërit nga gjeneralët nuk ia prenë kokën. Përkundrazi, ata e morën me të burgosurit në Kufa dhe prej atje e çuan në Damask, para Jazidit.
Ngjarja e Qerbelasë, zënia e grave dhe fëmijëve të familjes së Pejgamberit, dërgimi i tyre si të burgosur nga një qytet në tjetrin dhe fjalimet e mbajtura nga e bija e Aliut, Zejnebi, dhe Imami i katërt të cilët ishin në mesin e të burgosurve, i turpëruan umajadët. Keqtrajtimi i tillë i familjes së Pejgamberit e asgjësoi propagandën të cilën Muaviju e kishte bërë me vite. Kjo çështje arriti përpjestim të tillë saqë Jazidi publikisht i mohoi dhe i dënoi veprimet e agjentëve të tij. Ngjarja e Qerbelasë ishte faktori kryesor për rrëzimin e sundimit të umevitëve ndonëse efekti i saj u vonua. Ajo po ashtu i forcoi rrënjët e shiizmit. Në mesin e rezultateve të menjëhershme ishin revoltat dhe kryengritjet e kombinuara me luftëra të përgjakshme të cilat vazhduan gjatë dymbëdhjetë vjetëve. Në mesin e atyre që ishin instrument i vdekjes së Imamit asnjë nuk qe në gjendje të ikte nga hakmarrja dhe dënimi.
Secili që studion për së afërmi historinë e jetës së Imam Huseinit dhe të Jazidit dhe kushtet që mbizotëronin në atë kohë, dhe analizon kaptinën e historisë islamike, nuk do të ketë dyshim se në ato rrethana nuk kishte zgjidhje tjetër para Imam Huseinit pos që të vritej. Dhënia e betimit Jazidit do të thoshte që publikisht të tregohej përbuzje për Islamin, diçka që nuk ishte e mundshme për Imamin, sepse Jazidi jo vetëm që nuk tregonte fare respekt për Islamin dhe urdhrat e tij, por ai bëri edhe një demonstrim publik për nëpërkëmbjen e paturpshme të themeleve dhe të ligjeve të tij. Ata para tij, edhe në qoftë se i kundërshtonin urdhrat fetare, gjithmonë vepronin ashtu nën maskën e religjionit, dhe së fundit formalisht e respektonin religjionin. Ata krenoheshin se kishin qenë shokë të Pejgamberit të Shenjtë dhe të figurave të tjera fetare në të cilat besonte populli. Nga kjo mund të përfundohet se pohimi i disa interpretëve të këtyre ngjarjeve është i rrejshëm kur thonë se dy vëllezërit, Hasani dhe Huseini, kishin dy shije të ndryshme dhe se njëri e zgjodhi rrugën e paqes, kurse tjetri rrugën e luftës, kështu që njëri vëlla lidhi paqe me Muavijun ndonëse kishte një armatë prej dyzet mijë ushtarësh, kurse tjetri doli në luftë kundër Jazidit me një ushtri prej dyzet vetash. Sepse ne shohim se po ky Imam Husein, i cili refuzoi të jepte betimin para Jazidit për një ditë, jetoi dhjetë vjet nën sundimin e muavijëve, në të njëjtën mënyrë si i vëllai i cili po ashtu kishte duruar gjatë dhjetë vjetësh nën muavijët, pa i kundërshtuar ata.
Duhet të thuhet me të vërtetë se sikur Imam Hasani ose Imam Huseini të kishin luftuar kundër muavijëve ata do të ishin vrarë pa qenë fare të dobishëm për Islamin. Vdekjet e tyre nuk do të kishin pasur kurrfarë efekti para se të paraqitej politika në pamjen e drejtë të Muavijut, një politikan kompetent i cili theksonte se kishte qenë shok i Pejgamberit të Shenjtë, “i shkrimit të shpalljes” dhe “dajë i besimtarit” dhe i cili përdorte çdo dredhi të mundshme për ta ruajtur një maskë të religjionit për sundimin e tij. Për më tepër, me aftësinë e tij për ta ngrehur skenën për përmbushjen e dëshirës së tij ai do të kishte mundur t’i vriste ata nga vetë njerëzit e tyre dhe pastaj të parashihte një gjendje të dhëmbjes dhe të kërkonte t’ua nxirrte gjakun, pikërisht siç u përpoq të linte mbresën se ai po hakmerrej për vrasjen e halifit të tretë.
Imami i katërt
Imam Ali ibën Husein, me titull Zajn al-’abidin dhe Saxhad, ishte i biri i imamit të tretë, kurse gruaja e tij, mbretëreshë ndër gratë, e bija e Jazdigirdit, mbretit të Iranit. Ai ishte i vetmi djalë i Imam Huseinit që i mbeti gjallë, sepse tre vëllezërit e tjerë të tij, Ali Akbar, njëzetepesëvjeçar, Xhaferi pesëvjeçar dhe Ali Asghari (ose Abdallahu) i cili ishte foshnjë për gjiri, u martirizuan gjatë ngjarjes së Qerbelasë. Imami edhe e kishte shoqëruar babain e tij në atë udhëtim që mbaroi fatkeqësisht në Qerbela, por për shkak të sëmundjes së rëndë dhe pamundësisë për të bartur armë ose për të marrë pjesë në luftë, ai nuk mundi të merrte pjesë në atë luftë të shenjtë dhe nuk u martirizua. Kështu ai u dërgua me gratë në Damask. Pasi kaloi një kohë në burgim atë e dërguan me nderime në Medinë sepse Jazidi dëshironte të përvetësonte mendimin publik. Por për herë të dytë, me urdhrin e halifit Umevit, Abd al-Malikut, atë e lidhën me zinxhir dhe e dërguan nga Medina në Damask dhe përsëri e kthyen në Medinë.
Imami i katërt vdiq (sipas disa rrëfimeve shiite i helmuar nga Valid ibën Abd al-Maliku me nxitjen e halifit umevit, Hishamit) në vitin 95/712 pas tridhjetë e pesë vjetve të imamllëkut.
Imami i pestë
Imami Muhamed Bakir (fjala bakir do të thotë ai që pret e qep ; titull i dhënë nga Pejgamberi) ishte i biri i Imamit të katërt dhe u lind në vitin 57/675. Ai ishte i pranishëm në ngjarjen e Qerbelasë, kur kishte katër vjet. Pas babait të tij, përmes Urdhrit Hyjnor dhe me dekretin e atyre që shkuan para tij, ai u bë imam. Në vitin 114/732 ai vdiq, sipas disa rrëfimeve shiite i helmuar nga Ibrahim ibën Valid ibën Abdallah, nipi i Hishamit, halifit umevit.
Gjatë imamllëkut të Imamit të pestë, si rezultat i padrejtësive të umevitëve, në disa kënde të botës islamike çdo ditë shpërthenin revolta dhe luftëra. Për më tepër, kishte grindje edhe brenda vetë familjes umevite të cilat e mbanin halifatin të zënë me punë dhe deri në një shkallë i lanë të qetë anëtarët e familjes së Pejgamberit. Nga ana tjetër, strategjia e Qerbelasë dhe dhuna nga e cila vuanin familja e Pejgamberit, nga të cilët Imami i katërt ishte mishërimi më i dukshëm, shumë myslimanë ishin tërhequr ndaj imamëve. Këta faktorë kombinoheshin për t’ua bërë njerëzve të mundur dhe sidomos shiitëve të shkonin në numër të madh në Medinë dhe të vinin në praninë e Imamit të pestë. Imamit të pestë iu paraqitën mundësitë për përhapjen e së vërtetës mbi Islamin dhe mbi shkencat e familjes së Pejgamberit, të cilat kurrë më parë nuk kishin ekzistuar për imamët para tij. Provë për këtë fakt janë traditat e panumërta të treguara nga Imami i pestë dhe një numër i madh njerëzish të shquar dhe të shkencës dhe shkollarësh shiitë të cilët ishin ushtruar nga ai në shkenca të ndryshme islamike. Këta emra janë të regjistruar në libra dhe biografi të njerëzve të famshëm të Islamit.
Imami i gjashtë
Imami Xhafari Sadik, i biri i Imamit të pestë, u lind në vitin 83/702. Ai vdiq në vitin 148/765, sipas traditave shiite, i helmuar dhe i martirizuar me intrigat e halifit abasid, Mansurit. Pas vdekjes së të atit ai u bë imam me Urdhrin Hyjnor dhe me dekretin e atyre që kishin ardhur para tij.
Gjatë imamllëkut të Imamit të gjashtë ekzistonin mundësi më të mëdha dhe klimë më e favorshme që ai të përhapte mësimet e religjionit. Kjo u shkaktua si rezultat i revoltave në vendet islamike, sidomos kryengritja e Musvadahut për ta rrëzuar halifatin umevit, dhe luftërat e përgjakshme të cilat në fund shpunë në rënien dhe zhdukjen e umevitëve. Kushtet më të mira për mësimet shiite ishin po ashtu rezultat i bazës së favorshme që kishte përgatitur Imami i pestë gjatë njëzet vjetve të imamllëkut të tij me anë të përhapjes së mësimeve të vërteta të Islamit dhe të shkencave të familjes së Pejgamberit.
Imami përfitoi nga rasti për t’i përhapur shkencat fetare deri në fund të imamllëkut të tij, i cili ishte i njëkohshëm me fundin e umevitëve dhe fillimin e halifatit të abasidëve. Ai i udhëzoi shumë studiues në fusha të ndryshme të shkencave intelektuale dhe transmetuese, si Zararah, Muhamed ibën Muslim, Mumin Tak, Hisham ibën Hakam, Aban ibën Taghlib, Hisahm ibën Salib, Hurajz, Hisham Kalbi Nassabah dhe Xhabir ibën Hajjan, alkimist. Madje edhe disa studiues të rëndësishëm sunitë, si Safjan Thavri, Abu Hanifah, themeluesi i shkollës juridike Hanafi, Kadi Sukuni, Qadi Abu’l Bakhtari dhe të tjerë, patën nderin të ishin studentë të tij. Thuhet se klasat e tij dhe sesionet e ligjëratave kanë dhënë katër mijë shkollarë të hadithit dhe të shkencave të tjera. Numri i traditave të ruajtura nga imami i pestë dhe i gjashti është më i madh se të gjitha hadithet që janë shënuar që nga Pejgamberi dhe dhjetë imamët e tjerë së bashku.
Por nga fundi i jetës së tij Imami ishte objekt i shumë kufizimeve që iu vunë nga halifi abasid, Mansuri, i cili urdhëroi torturë të tillë dhe vrasje të pamëshirshme të shumë pasardhësve të Pejgamberit të cilët ishin shiitë saqë veprimet e tij madje e kapërcejnë brutalitetin dhe pakujdesinë e umevitëve. Në këtë rend ata arrestoheshin në grupe, disa hidheshin në burgje të thella dhe të errëta dhe torturoheshin disa vdisnin, ndërsa të tjerëve ua prenin kokën, ose i varrosnin të gjallë ose i murosnin në themele ose midis dy mureve të ndërtesave, kurse muret ndërtoheshin mbi ta.
Hishami, halifi umevit, kishte urdhëruar të burgosej Imami i gjashtë dhe të sillej në Damask. Më vonë, Imami u arrestua nga Saffahu, halif abasid, dhe e sollën në Irak. Në fund, Mansuri e kishte burgosur përsëri dhe e kishte sjellë në Samarrah, ku e kishte mbajtur Imamin nën mbikëqyrje, ishte në çdo mënyrë i ashpër dhe i pasjellshëm ndaj tij, kurse shumë herë kishte menduar ta vriste.[78] Më vonë Imamit iu lejua të kthehej në Medinë ku e kaloi pjesën tjetër të jetës duke u fshehur, derisa e helmuan dhe e martirizuan me intrigat e Mansurit.
Me të dëgjuar lajmin e martirizimit të Imamit, Mansuri i shkroi guvernatorit të Medinës duke e udhëzuar të shkonte në shtëpinë e Imamit me pretekst për t’i shprehur ngushëllime familjes, për të kërkuar testamentin dhe amanetin e Imamit dhe për ta lexuar atë. Kushdo që ishte zgjedhur nga Imami si trashëgues dhe zëvendës i tij duhej t’i hiqej koka në vend. Natyrisht, qëllimi i Mansurit ishte t’i vënte fund gjithë çështjes së imamllëkut dhe frymëzimeve shiite. Kur guvernatori i Medinës, duke vijuar urdhërin, e lexoi amanetin dhe testamentin, ai pa se Imami kishte zgjedhur katër njerëz e jo një për ta plotësuar amanetin dhe testamentin e tij : vetë halifin, guvernatorin e Medinës, Abdallah Aftahun, djalin e madh të Imamit dhe Musain, të birin e tij të voglin. Në këtë mënyrë dështoi kurthi i Mansurit.
Imami i shtatë
Imami Musa Kazimi, i biri i Imamit të gjashtë, u lind në vitin 128/744 dhe u helmua dhe martirizua në burg më 183/799. Ai u bë imam pas vdekjes të të atit, përmes Urdhrit Hyjnor dhe me dekretin e të parëve të tij. Imami i shtatë ishte i njëkohshëm me halifët abasidë, Mansurin, Hadiun, Mahdiun dhe Harunin. Ai jetoi në kohë shumë të vështira, duke u fshehur, derisa më në fund Haruni shkoi në haxh kurse në Medinë kishte urdhëruar ta arrestonin Imamin derisa po lutej në Xhaminë e Pejgamberit. E lidhën me zinxhir dhe e burgosën, pastaj e çuan nga Medina në Basra dhe nga Basra në Bagdat, ku me vite të tëra e transferonin nga një burg në burgun tjetër. Më në fund vdiq në Bagdat në burgun Sindi ibën Shahak nga helmimi dhe u varros në varrezat e kurejshve të cilat tani gjenden në qytetin Kazimajn.
Imami i tetë
Imami Ali Rida ishte i biri i Imamit të shtatë dhe sipas të dhënave u lind në vitin 148/765 dhe vdiq më 203/817. Imami i tetë e arriti imamllëkun pas vdekjes së babait, përmes Urdhrit Hyjnor dhe dekretit të stërgjyshve të tij. Periudha e imamllëkut të tij përputhet me halifatin e Harunit dhe të bijve të tij Aminit dhe Mamunit. Pas vdekjes të të atit, Mamuni ra në konflikt me të vëllain Aminin gjë që shpuri në luftëra të përgjakshme dhe në fund në vrasjen e Aminit, pas së cilës Mamuni u bë halif. Deri në atë ditë politika e halifatit abasid ndaj shiitëve kishte qenë duke u bërë gjithnjë më e ashpër dhe më brutale. Nuk kalonte shumë e dikush nga përkrahësit e Aliut (‘alavis) ngrinte krye duke shkaktuar luftëra të përgjakshme dhe kryengritje të cilat i shkaktonin vështirësi dhe pasoja të mëdha halifatit.
Mamuni mendoi për të gjetur një zgjidhje tjetër të këtyre vështirësive, të cilat politika shtatëdhjetëvjeçare e paraardhësve abasidë nuk kishte qenë në gjendje të zgjidhte. Për ta përmbushur këtë qëllim ai e zgjodhi Imamin e tetë si zëvendës të tij, duke shpresuar në këtë mënyrë për t’i kapërcyar dy vështirësi: para së gjithash t’i pengonte pasardhësit e Pejgamberit të ngrihnin krye kundër qeverisë meqenëse ata do të përziheshin vetë në qeveri, dhe së dyti, të shkaktonte që njerëzit të humbnin besimin e tyre shpirtëror dhe lidhjen e brendshme me imamët. Kjo do të përmbushej duke i bërë imamët të tërhiqeshin pas çështjeve botërore dhe politikës së vetë halifatit, e cila gjithmonë ishte konsideruar nga shiitët se ishte e ligë dhe e ndyer. Në këtë mënyrë, organizimi i tyre fetar do të dërrmohej dhe ata nuk do të paraqitnin më kurrfarë rreziku për halifatin. Pa dyshim, pas përmbushjes së këtyre qëllimeve, heqja e imamit nuk do të paraqiste kurrfarë vështirësie për abasidët.
Për ta vënë këtë vendim në veprim, Mamuni e luti Imamin të vinte nga Medina në Marv. Posa kishte arritur aty, Mamuni i ofroi atij së pari halifatin dhe pastaj trashëgimin e halifatit. Imami kërkoi falje dhe e refuzoi propozimin, por më në fund qe shtyrë të pranonte trashëgiminë, me kusht që ai nuk do të përzihej në çështjet qeveritare ose në caktimin dhe në shkarkimin e përfaqësuesve të qeverisë.
Kjo ngjarje ndodhi në vitin 200/814. Por së shpejti Mamuni e kuptoi se kishte bërë një gabim, sepse shiizmi përhapej shpejt, u shtua lidhja e popullatës me Imamin dhe Imamit iu bë një pritje mahnitëse nga njerëzit e madje edhe nga armata dhe përfaqësuesit e qeverisë. Mamuni u përpoq të gjente zgjidhje për këtë vështirësi dhe organizoi që të helmohej dhe të martirizohej Imami. Pas vdekjes Imami u varros në qytetin Tus të Iranit, i cili tani quhet Mashhad.
Mamuni i kushtoi interesim të madh përkthimit të veprave mbi shkencat intelektuale në gjuhën arabe. Ai organizoi tubime në të cilat shkollarët e religjioneve dhe sekteve të ndryshme tuboheshin dhe zhvillonin biseda shkencore dhe shkollare. Edhe Imami i tetë merrte pjesë në këto tubime dhe merrte pjesë në bisedat me shkollarët e religjioneve të tjera. Shumë nga ato debate janë shënuar në përmbledhjet e haditheve shiite.
Imami i nëntë
Imami Muhamed Taki (ndonjëherë i quajtur Xhavad dhe Ibën al-Rida) ishte i biri i Imamit të tetë. Ai u lind në vitin 195/809 në Medinë dhe sipas rrëfimeve shiite u martirizua më 220/835, i helmuar nga gruaja e tij, e bija e Mamunit, e nxitur nga halifi abasid Mutasimi. U varros pranë gjyshit të vet, Imamit të shtatë, në Kazimajn. Ai u bë imam pas vdekjes së babait përmes Urdhrit Hyjnor dhe me dekretin e gjyshërve të tij. Në kohën e vdekjes së babait ai ishte në Medinë. Mamuni e thirri në Bagdat, i cili atëhetë ishte kryeqytet i halifatit dhe formalisht u tregua shumë i kujdesshëm me të. Ai madje ia dha Imamit të bijën për grua dhe e mbante në Bagdat. Në të vërtetë ai donte në këtë mënyrë ta mbante nën vështrimin e vet si nga jashtë ashtu edhe nga vetë shtëpia e tij. Imami kaloi pak kohë në Bagdat, dhe pastaj me pajtimin e Mamunit u nis për në Medinë ku mbeti deri në vdekjen e Mamunit. Kur Mutasimi u bë halif ai e thirri Imamin prap në Bagdat, dhe siç pamë, përmes gruas së Imamit e helmoi dhe e mbyti.
Imami i dhjetë
Imami Ali Naki (ndonjëherë i referohet me titullin Hadi) ishte i biri i Imamit të nëntë. Ai u lind në vitin 212/827 në Medinë dhe sipas vlerësimeve të shiitëve u martirizua përmes helmimit nga Mutazi, halif abasid, më 254/868.
Gjatë jetës së tij Imami i dhjetë ishte bashkëkohës me shtatë halifë abasidë : me Mamunin, Mutasimin, Vathikun, Mutavakilin, Muntasirin, Mustainin dhe Mutazin. Ishte koha e sundimit të Mutasimit, më 220/835, kur i vdiq i ati nga helmimi në Bagdat. Në atë kohë Ali ibën Muhamed Naki ishte në Medinë. Atje ai u bë imam përmes Urdhrit Hyjnor dhe dekretit të imamëve para tij. Ai qëndroi në Medinë duke ligjëruar shkenca fetare deri në kohën e Mutavakilit. Në vitin 234/857, si pasojë e disa ngarkesave të rrejshme që ishin bërë, Mutavakili e urdhëroi një nga zyrëtarët e tij qevetitarë për ta ftuar Imamin nga Medina në Samarrah i cili atëherë ishte kryeqytet. Ai vetë i shkroi një letër Imamit me plot sjellje të mira duke e lutur që të vinte në kryeqytet ku do të mund të takoheshin.[90]
Posa arriti në Samarrah Imamit i treguan respekt formal dhe sjellje të mirë. Megjithatë, po në atë kohë Mutavakili provonte me të gjitha mënyrat për t’i krijuar telashe dhe për ta turpëruar. Shumë herë e thirrte Imamin në prani të tij me qëllim që të vritej ose të turpërohej, kurse shtëpinë ia bastisnin.
Imami i njëmbëdhjetë
Imami Hasan Askari, i biri i Imamit të dhjetë, u lind në vitin 232/845 dhe sipas shumë burimeve shiite u helmua dhe vdiq më 260/872 me shtytjen e halifit abasid Mutamidit. Imami i njëmbëdhjetë e fitoi imamllëkun pas vdekjes së babait të tij fisnik, përmes Urdhrit Hyjnor dhe me anë të dekretit të imamëve të mëparshëm. Gjatë shtatë vjetve të imamllëkut të tij, për shkak të kufizimeve të papara që ia bënte halifati, ai jetonte duke u fshehur dhe shtirur (takijah). Ai nuk kishte pasur kurrfarë kontakti shoqëror madje as me njerëzit e rëndomtë në mesin e popullatës shiite. Vetëm elita e shiitëve kishin mundësi ta shihnin. Megjithatë, pjesën më të madhe të kohës së tij e kaloi në burg.
Në atë kohë kishte trysni të jashtëzakonshme për shkak se popullata shiite kishte arritur një shkallë të konsiderueshme si në numër ashtu edhe në fuqi. Çdokush e dinte se shiitët i besonin imamllëkut, kurse edhe identiteti i imamëve shiitë dihej. Prandaj, halifati i mbante imamët nën mbikqyrjen e tij të ngushtë më shumë se kurdo herë më parë. Ai provoi të gjitha mundësitë dhe planet e fshehta për ta hiqur dhe për ta shkatërruar. Halifati gjithashu kishte marrë vesh se elita e shiitëve besonte se Imami i njëmbëdhjetë, sipas traditave të cituara nga ai si dhe nga gjyshërit e tij, do të kishte një djalë i cili ishte Mahdiu i premtuar. Ardhja e Mahdiut ishte paraparë në hadithe të mirëfillëta të Pejgamberit si në burimet sunnite ashtu edhe në ato shiite.
Për këtë arsye Imami i njëmbëdhjetë, më shumë se imamët e tjerë, mbahej nën vështrim prej së afërmi nga halifati. Halifi i asaj kohe kishte vendosur përfundimisht t’i jepte fund imamllëkut të shiitëve duke përdorur gjithfarë mjetesh të mundshme dhe të mbyllte derën e imamllëkut një herë e përgjithmonë.
Prandaj, posa arriti lajmi i sëmundjes së Imamit të njëmbëdhjetë Mutamidit, ai e dërgoi një mjek dhe disa nga agjentët dhe gjyqtarët e tij të besueshëm në shtëpinë e Imamit për të qëndruar me të dhe për të vështruar gjendjen e tij dhe situatën në shtëpinë e tij gjatë gjithë kohës. Pas vdekjes së Imamit, ata e hulumtuan shtëpinë kurse të gjitha robëreshat e tij u ekzaminuan nga një mami. Gjatë dy vjetve agjentët e fshehtë të halifit kërkonin trashëgimtarin e Imamit derisa më në fund e humbën shpresën. Imami i njëmbëdhjetë u varros në shtëpinë e tij në Samarrah pranë babait të tij fisnik.
Këtu duhet të përkujtohet se gjatë jetës së tyre imamët i ushtruan shumë qindra shkollarësh të religjionit dhe të hadithit, dhe pikërisht këta shkollarë e kanë përcjellë deri te ne informacionin për imamët. Për të mos e zgjatur më këtë çështje, lista e emrave dhe e veprave të tyre dhe biografitë e tyre nuk janë përfshirë këtu.
Imami i dymbëdhjetë
Mahdiu i premtuar, i cili zakonisht zihet ngoje me titullin e tij Imam-i Asr (Imami i “Periudhës”) dhe Sahib al-Zaman (Zoti i Kohës), është i biri i Imamit të njëmbëdhjetë. Emrin e ka të njëjtë me atë të Pejgamberit të Shenjtë. Ai u lind në Samarrah më 256/868 dhe deri më 260/872, kur u martirizua babai i tij, jetonte nën kujdesin dhe tutelën e të atit. Ai fshihej të mos e shihnin haptas dhe vetëm disa veta nga elita e shiitëve qenë në gjendje ta njihnin.
Pas martirizimit të babait ai u bë imam dhe me Urdhrin Hyjnor shkoi në fshehtësi (ghajbat). Kështu ai u paraqitej vetëm ndihmësve të tij (naib) po edhe atëherë vetëm në rrethana të jashtëzakonshme. Imami si zëvendës të tij e zgjodhi për një kohë Uthman ibën Said Umarin, njërin nga shokët e babait dhe të gjyshërve të tij i cili ishte mik i tij i besueshëm dhe besnik. Përmes zëvendësit të tij Imami u përgjigjej kërkesave dhe pyetjeve të shiitëve. Pas Uthman ibën Saidit, zëvendës i Imamit u emërua i biri i tij Muhamed ibën Uthman Umari. Pas vdekjes së Muhamed ibën Osmanit, Abul Kasim Husein ibën Ruh Navbakhti ishte zëvendës i posaçëm, dhe pas vdekjes së tij në këtë detyrë ishte zgjedhur Muhamed Simari.
Disa ditë para vdekjes së Ali ibën Muhamed Simarit në vitin 329/939, u lëshua një urdhër nga Imami duke thënë se brenda gjashtë ditëve do të vdiste Ali ibën Muhamed Simari. Prej këtu zëvendësimi special i imamit do të merrte fund dhe do të fillonte fshehtësia kryesore (ghajbat-i kubra) dhe do të zgjasë deri në ditën kur Zoti do t’i japë leje Imamit të shfaqet.
Fshehtësia e Imamit të dymbëdhjetë, pra, ndahet në dy pjesë : e para, fshehtësia e vogël (ghajbat-i sughra) e cila filloi më 260/872 dhe mori fund 329/939, duke zgjatur rreth shtatëdhjetë vjet; pjesa e dytë, shehtësia kryesore e cila filloi më 329/939 dhe do të zgjasë sa të dojë Zoti. Në një hadith mbi autenticitetin e të cilit pajtohet secili, Pejgamberi i Shenjtë ka thanë : “Po të duhej të mbetej në jetën e kësaj bote vetëm një ditë, Zoti do ta zgjaste atë ditë derisa Ai të dërgojë në të një njeri nga komuniteti dhe familja ime. Emri i tij do të jetë i njëjtë me timin. Ai do ta mbushë botën me barazi dhe drejtësi ashtu siç ishte mbushur me dhunë dhe tirani.”
Aurelia aurita
thumb
Kalaja e Lëkurësit
parapamje|250px|Kalaja e Lëkurësit Kalaja e Lëkurësit është një kala e ndërtuar në Lëkurës, në jug të Shqipërisë. Kalaja është në një pikë kodre strategjike me pamje nga qyteti i Sarandës, në juglindje të qendrës së qytetit. Nga këtu mund të kontrollohet i gjithë qyteti, si dhe ishujt e Ksamilit.
Historia
Mendohet nga historianët të jetë ndërtuar heret por njehedhe nje rindertim rreth viteve 1537, në kohën kur Sulltan Sulejmani sulmoi Korfuzin dhe i lindi si domosdoshmëri kontrolli i Skelës së Sarandës dhe rrugës që lidh me Butrintin.
Kalaja dikur mbante në këmbë fshatin e vjetër Lëkurës. Banoret mendoeht se jane larguar me 1878.
Struktura
Ka një formë katrore me dy kulla të rrumbullakëta në qoshet veri-perëndimore dhe jug-lindore. Për t'u ngjitur në kala, vizitorët duhet të lënë rrugën kryesore në Qafë Gjashtë dhe të ngjiten në kodrën e qytetit nga ana tjetër e qytetit.
Sot objektet turistike janë ndërtuar pranë kalasë (restorant etj.) në stil të ngjashëm arkitektonik.
Pozicioni
Kalaja ka një pozicion të veçantë strategjik nga ku mund të shikoni gjithë qytetin e Sarandës dhe rrugën që shkon në Butrintit, gjithashtu mund të shijoni dhe një panoramë të ishujve të Ksamilit. Ka formë katrore me dy kulla të rrumbullakëta të vendosura në VP dhe JL. Katrori me dy rrumbullake ne diagonale është simboli i lëkurëpunuesve në mesjete ne këto zona. Kati i parë ka shërbyer si depo. Kuptohet nga pozicioni i vendosjes që qëllimi kryesor i ndërtimit të kalasë ishte vrojtimi i detit. Lartësia e mureve arrin 6,7-7 m trashësia e tyre deri në 2 m.
Ne Lëkurës është në funksionon një bar-restorant.
Manuel Pellegrini
Luis Manuel Pellegrini Ripamonti (i lindur më 16 shtator 1953 në Santiago) është një ish-futbollist kilian dhe menaxher aktual r Real Madridit.
Pellegrini u diplomua si inxhinier civil 1979. Si futbollist ai ka luajtur gjithë karrierën e tij për Universidad de Chile. Si një trajner, ai ka arritur skuadra kryesisht në Argjentinë dhe Kili. San Lorenzo fituar titullin e parë e tyre ndërkombëtare ndërsa Pellegrini ishte menaxher.
LDU Quito
Pellegrini drejtoi skuadren ekuadoras LDU Quito ne titull kombëtar në 1999, duke filluar një traditë e trajnerëve që pasoi atë të ekipit ekuadoras. Ai kishte një paraqitje të mirë në Copa Libertadores me ekipin që e vuri në sy e GM-së e ekipeve të tjera të Jugut amerikane.
Kili dhe San Lorenzo
Pellegrini, me nofkën "el ingeniero" (inxhinier) është në fakt një inxhinier. Ai u diplomua nga Kili Universidad Catolica de në vitin 1979 me shkallën e Inxhinierisë Civile, përmend në ndërtim. Ai filloi stërvitje Universidad de Chile gjatë sezonit 1988, vit në të cilin ai e humbi për fat të keq këtë kategori, një situatë shumë zhgënjyes për një nga klubet më popullor në vend. Pas stërvitje Palestino dhe "O` Higgins, ai u bë trainer i Universidad Catolica, një tjetër një nga klubet më të mëdha nga Kili, dhe ai kishte një ekip mahnitshme me lojtarë të tillë si Alberto Acosta dhe Nestor Gorosito, por ai vetëm mund të përfundojë si runner-up gjatë sezonet 1994 dhe 1995. Këto vite janë themelore në karrierën e tij si Nestor Gorosito, një ikonë e San Lorenzo e Argjentinës, më vonë do të rekomandojë Pellegrini në ekip dhe rekomandimin e tij do të korrni shpërblime kur trajneri kilian udhëhequr nga Los Cuervos për titullin 2001 Clausura dhe Merkozurin Copa, ekuivalent UEFA South America's Cup.
Pellegrini siguruar kampionatin Clausura në Milionarios Los (2003) në të cilën ai përdorur talentet e Andres D'Alessandro, një nga playmakers shumë argjentinas të ketë qenë krahasuar të Diego Maradona. Megjithatë shitjen e tij për të VfL Volfsburg provuar një pengesë të vështirë për të kapërcyer Pellegrini dhe anën e tij luftoi për të mbrojtur statusin e tyre si kampionë të Argjentinës në Apertura 2003 turnet. Ai u largua nga funksioni i tij në fund të fushatës.
Villarreal
Inxhinier i çertifikuar civile mori përsipër detyrat menaxheriale te Villarreal më 1 korrik, 2004. Brenda sezonit të parë në ngarkuar klubit të kualifikuar për Ligën e Kampionëve pas mbarimit të tretë në kampionat dhe ka arritur çerek-finale të Kupës UEFA. Villarreal pas sezonit të arritur gjysmë-finale UEFA Liga e Kampionëve 2005-06, duke humbur në Arsenal erdhi Villarreal e shtatë në kampionat. Pas dy sezonet e shfaqën Villarreal duke përfunduar në vendin e 5 dhe 2 të dyja në kampionat, duke i fundit historik për klub. Pellegrini kryesonte "nëndetëse Yellow" në fazat eliminuese ligën e Kampionëve, ku ata ishin të tërhequr të përballen me Arsenal edhe një herë kohë ky në çerek-finale, duke humbur nga 4-1 në total.
Sipas statistikave Pellegrini fituar përqindje është e dytë më e suksesshme e Jugut menaxher klubi amerikan në Evropë, brenda 25 viteve të fundit, që vjen pas Vanderlei Luxemburgo.
Në fund të vitit 2007, Villarreal ofroi një kontratë zgjatur deri në 2011. Më 1 qershor, 2009, Villareal shefi ekzekutiv Llaneza José Manuel Pellegrini njoftoi se nuk do të vazhdojë në klubit. Ekzekutiv klubit Diccionario përcaktoi se, nëse Real Madrid kërkuar të nënshkruajë trajneri kilian, ata do të duhet të paguajnë klauzolë 4 milion euro Pellegrini.
Real Madrid
Më 1 qershor, 2009, Pellegrini ishte shpallur si menaxher i ri i Real Madrid me prezantimin e tij zyrtar për të ndjekur më 2 qershor. Ai u bashkua me Real Madrid si menaxher i parë në masë të dytë si Florentino Pérez Real Madrid president. Pas disa ditësh, Pellegrini i tha Kakás nga AC Milan, sepse ai tha: "Nëse duam ta fitojë Ligën e Kampionëve dhe do të jetë ekipi më i mirë në botë, kemi nevojë për lojtarë të mirë në botë".Pellegrini ishte menaxher i Real Madrid deri më 26 maj 2010 kur edhe u shkarkua për t'ia lëshuar vendin Jose Mourinhos.Pellegrini nuk fitoi asnjë titull me Real Madridin.
Titujt e fituar
Universidad Católica LDU Quito San Lorenzo River Plate Villarreal
Sa'd ibn Mu'adh
Sa'd ibn Muʿādh (arabisht: سعد ابن معاذ, rreth 590-627) ishte kreu i fisit Aus në Medine dhe një nga shokët e shquar të profetit islam Muhamed. Ai vdiq menjëherë pas Betejës së Hendekut.
Familja
Sa'di lindi në Medinë në vitin 590 të erës sonë, i biri i Muadh ibn al-Numan, i fisit Abdul-Eshhal të fisit Aws dhe i Kabsha bint Rafi, nga hebreu Benu al-Harith. fisi i fisit Khazrexh. Vëllezërit e motrat e tij ishin Aus (me sa duket më i madhi), Ijas, 'Amr, Ikrab dhe Umm Hizam.
Ai u martua me vejushën e vëllait të tij Aus, Hind bint Simak,  e cila ishte kushëriri i tij i dytë agnatik. Vëllai i saj kishte qenë kryetar i fisit Aus derisa u vra në Betejën e Buathit në vitin 617. Ata kishin dy djem, Amrin dhe Abdullahun.
As'ad ibn Zurarah, shefi i fisit Nexhar të Khazrexh, ishte kushëriri i parë i Sa'dit nga nëna. Usejd ibn Hudejri ishte nipi vëllazëror i gruas së tij, dhe gjithashtu thuhej nga el-Vakidi se ishte kushëriri i parë i Sa'dit.
Pranimi i Islamit
Sa'di ishte ndër figurat kryesore në mesin e ensarëve, siç i kishte quajtur Profeti Muhamed njerëzit e Aws dhe Khazrexh nga Medina të cilët u konvertuan në Islam. Ai u konvertua në duart e Mus'ab ibn Umejrit. Konvertimi i tij çoi në konvertimin e menjëhershëm të të gjithë fisit të tij të Aus, Banu Abdul-Ashhal:
""Udhëheqësi që ndjek populli i tij ka ardhur te ti", tha As'adi Mus'abit. Kështu Mus'abi i tha atij atë që i kishte thënë Usejdit, Sa'di e nguli shtizën e tij në tokë dhe u ul. E njëjta gjë ndodhi përsëri [dmth. Konvertimi në Islam] dhe ai shkoi në vendtakimin e njerëzve të tij i shoqëruar nga Usejdi [i cili ishte konvertuar më herët]. Kur e panë atë duke ardhur, thanë: "Betohemi në Allahun, Sa'di është kthyer me një përshtypje tjetër." Dhe kur arriti tek ata, i pyeti se si e dinin se çfarë kishte ndodhur me të. Ata u përgjigjën: "Ti je shefi ynë, më aktivi në interesat tona, më i miri në gjykimin tënd dhe më me fat në udhëheqje". Pastaj tha: "Unë nuk do t'i flas asnjë burri apo gruaje prej jush derisa të besoni Allahun dhe të Dërguarin e tij". Si rezultat, çdo burrë dhe grua nga Benu Abdul-Eshhal iu bashkuan Islamit."
Përballja me Ebu Xhehlin dhe fillimi i armiqësive të Bedrit
Para Betejës së Bedrit, Sa'di kishte vizituar një herë Mekën për të kryer umren me mikun e tij jomusliman Umajja ibn Halaf, kur takuan Ebu Xhehlin. Ata patën një debat dhe ndërsa u nxeh, Sa'di e kërcënoi Ebu Xhehlin se do t'ia pengonte kalimin e sigurtë të tij nëpër Medine nëse do t'i ndalonte myslimanët të kryenin haxhin në Mekë.
Transmetohet nga Abdullah bin Mesudi: "Nga Sa`d bin Mu`adh: Sa`d bin Mu`adh ishte një mik i ngushtë i Umayyah ibn Khalaf dhe sa herë që Umayyah kalonte nëpër Medine, ai qëndronte me Sa`din dhe sa herë që Sa`di shkonte në Mekë, ai dikur qëndronte me Umayyah.
Kur i Dërguari i Allahut mbërriti në Medine, Sa'di shkoi për të kryer umren dhe qëndroi në shtëpinë e Umayyah në Mekë. Ai i tha Umayyah: "Më trego për një kohë kur (Xhamia) është bosh, që të mund të bëj tavaf rreth Qabes." Kështu Umayyah shkoi me të rreth mesditës. Ebu Xhehli i takoi dhe u tha: "O Ebu Safuan! Kush është ky njeri që të shoqëron?" Ai tha: "Ai është Sa'd". Ebu Xhehli iu drejtua Sa'dit duke i thënë: "Unë të shoh ty duke bredhur i sigurtë në Mekë, pavarësisht se u ke dhënë strehë njerëzve që kanë ndryshuar fenë e tyre (d.m.th. janë bërë muslimanë) dhe kanë thënë se do t'i ndihmosh dhe do t'i përkrahësh. Pasha Allahun, po të mos ishe në shoqërinë e Ebu Safvanit, nuk do të mund të shkoje shëndoshë e mirë me familjen tënde." Sa'di, duke ngritur zërin, i tha: "Pasha Allahun, nëse më ndalon nga kjo (d.m.th. tavafi) do të të pengoja nga diçka që është më e vlefshme për ty, domethënë kalimi yt nëpër Medine." Për këtë, Umayyah i tha: "O Sa'd mos e ngre zërin para Abu-l-Hakam, prijësit të banorëve të Luginës (të Mekës). Sa`di tha: "O Umayyah, ndalo këtë! Pasha Allahun, e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut duke paralajmëruar se muslimani do të të vrasë." Umaja pyeti: "Në Mekë?" Sa'di tha: "Nuk e di". Umayyah u tremb shumë nga ai lajm.
Kur Umayyah u kthye te familja e tij, ai i tha gruas së tij: "O Umm Safuan! A nuk e di se çfarë më tha Sa'di?" Ajo tha: "Çfarë të ka thënë?" Ai u përgjigj: "Ai pretendon se Muhamedi i ka njoftuar ata (d.m.th shokët) se do të më vrasin. Unë e pyeta: "Në Mekë?" Ai u përgjigj: "Nuk e di". Pastaj Umayyah shtoi: "Pasha Allahun, nuk do të dal kurrë nga Meka". Por kur erdhi dita e Bedrit, Ebu Xhehli i thirri njerëzit në luftë duke u thënë: “Shkoni dhe mbroni karvanin tuaj”. Por Umayyah nuk i pëlqente të dilte (nga Meka). Ebu Xhehli erdhi tek ai dhe i tha: "O Ebu Safuan! Nëse njerëzit të shohin ty duke qëndruar prapa edhe pse je prijësi i banorëve të Luginës, atëherë ata do të mbeten prapa me ty." Ebu Xhehli vazhdoi ta nxiste atë që të shkonte derisa ai (d.m.th. Umayyah) tha: "Siç më ke detyruar të ndryshoj mendjen, pasha Allahun, unë do të blej devenë më të mirë në Mekë. Pastaj Umejja i tha (gruas së tij). Um Safvan, përgatit atë që kam nevojë (për udhëtim).” Ajo i tha: “O Ebu Safuan! A e ke harruar atë që të ka thënë vëllai yt Jethribi?” Ai tha: “Jo, por nuk dua të shkoj me ta, por për një distancë të shkurtër”.
Pra, kur Umayyah dilte jashtë, ai e lidhte devenë e tij kudo që fushonte. Ai vazhdoi ta bënte këtë derisa Allahu bëri që të vritej në Bedr."
Beteja e Bedrit
Myslimanët fillimisht prisnin një forcë shumë më të vogël mekase, por u befasuan nga ushtria e madhe mekase, kështu që Profeti Muhamed thirri Shura: "Kur ushtria muslimane humbi karvanin dhe ushtrinë kurejshitësh, nga nëntëqind e një mijë të forta, të mbuluara me përkrenare dhe duke u afruar, Ebu Bekri u ngrit në këmbë dhe tha diçka të mirë.
Folën edhe disa muhaxhirunë të tjerë, ndërkohë që i Dërguari i Allahut përsëriti: "Më këshilloni, o muslimanë!", duke pyetur se çfarë kishin për të thënë ensarët, shumica e asaj kohe.
Pastaj Sa'd bin Muadh tha: "Duket sikur na thoni ne, o i Dërguar i Allahut! Pasha Atë që të ka dërguar me të vërtetën! Nëse kërkon të kalosh detin dhe hysh në të, ne do të të ndjekim. dhe askush prej nesh nuk do të mbetet prapa. Ne nuk do të urrejmë që nesër të na çoni në betejë kundër armikut. Ne jemi të durueshëm në luftë, të mbrapshtë në betejë. Allahu ju lejoftë të dëshmoni nga përpjekjet tona atë që ju qetëson sytë. Prandaj, marshoni përpara me bekimin e Allahut.”
I Dërguari i Allahut ishte i kënaqur me fjalët e Sa'dit dhe u inkurajua të marshonte."
Beteja e Uhudit
Sa'di ishte një nga sahabët e paktë që mbeti në fushën e betejës, kur mekasit të udhëhequr nga Halid bin Velidi kundërsulmuan dhe ai vazhdoi të luftonte derisa më në fund u detyrua të tërhiqej larg mekasve. Në fakt, Sa'di ishte muslimani i fundit që takoi Mus'ab ibn Umejrin (Sa'di në atë kohë i kishte shkëputur mekasit) kur ai qortoi myslimanët e tjerë për tërheqje dhe i sulmoi me egërsi mekasit duke rezultuar në martirizimin e tij brutal në duart e mekasit. Më vonë ai u takua me Muhamedin dhe ishte pjesë e kontingjentit të vogël të muslimanëve që e mbronin atë.
Vëllai i Sa'dit, Amri dhe thjeshtërri i tij (nipi) el-Harith ibn Evs ishin të dy në mesin e atyre që u vranë në Uhud.
Vdekja
Sa'di ishte plagosur në Betejën e Hendekut dhe ishte në prag të vdekjes. Sa'di iu nënshtrua plagëve dhe vdiq pasi u kthye në Medine.
Trashëgimia
Ai shërbeu me përkushtim si anëtar i komunitetit mysliman dhe madje komandoi fushata ushtarake për Muhamedin gjatë jetës së tij. Thuhet se Sa'di ka qenë një njeri i ashpër, i drejtë dhe pasionant, i gatshëm për të luftuar në mënyrë impulsive për atë që besonte. Në historinë myslimane, ai konsiderohet si një shok fisnik që gëzonte një marrëdhënie të ngushtë me Muhamedin.
"E dëgjova Profetin duke thënë: “Froni (i Allahut) u drodh me vdekjen e Saad bin Muadhit”. Nëpërmjet një grupi tjetër transmetuesish, Xhabiri shtoi: "E kam dëgjuar Profetin: duke thënë: "Froni i Mëshiruesit u drodh për shkak të vdekjes së Saad bin Muadhit"."
Edhe pas vdekjes së tij Muhamedi bëri referenca të vazhdueshme duke e lavdëruar atë:
"Një pëlhurë mëndafshi iu dha si dhuratë Profetit. Shokët e tij filluan ta preknin dhe të admironin butësinë e tij. Profeti tha: "A po e admironi butësinë e saj? Shamitë e Saad bin Muadhit (në Xhenet) janë më të mira dhe më të buta se ajo.""
Sipas një hadithi, Muhamedi i dha atij titullin "Siddiq al-Ansar" (njeriu i drejtë i ensarëve ose njeriu i sinqertë i ensarëve), i cili sipas dijetarëve të hadithit të epokës së mëvonshme, ishte pjesë e kundërt e Ebu Bekr es-Siddikut. Siddiq i cili rridhte nga Muhaxhiruni.
Rizostoma pulmo
thumb
Kantoni Montfermeil
Përbërja aktuale
Kantoni Montfermeil aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
Champa
Champa ishte shtet në pjesën jugore dhe qendrore të Vietnamit, prej shekullit VII deri në vitin 1832.
Lufta e Parë Ballkanike
Lufta ishte një fatkeqësi absolute dhe gjithëpërfshirëse për osmanët, të cilët humbën 83% të territoreve të tyre evropiane dhe 69% të popullsisë së tyre evropiane. Si rezultat i luftës, Lidhja pushtoi dhe ndau pothuajse të gjitha territoret e mbetura të Perandorisë Osmane në Evropë. Ngjarjet që pasuan çuan gjithashtu në krijimin e një Shqipërie të pavarur, e cila zemëroi serbët. Ndërkohë, Bullgaria ishte e pakënaqur për ndarjet territoriale në Maqedoni dhe sulmoi ish-aleatët e saj, Serbinë dhe Greqinë, më 16 qershor 1913, gjë që provokoi fillimin e Luftës së Dytë Ballkanike.
Sfondi
Tensionet midis shteteve ballkanike mbi aspiratat e tyre ndaj provincave të Rumelisë së kontrolluar nga osmanët (Rumelia Lindore, Trakia dhe Maqedonia) u qetësuan disi pas ndërhyrjes së mesit të shekullit të 19-të nga Fuqitë e Mëdha, e cila synonte të siguronte një mbrojtje më të plotë për shumicën e krishterë të provincave si dhe për të ruajtur status quo-në. Deri në vitin 1867, Serbia dhe Mali i Zi kishin siguruar pavarësinë e tyre, e cila u konfirmua nga Traktati i Berlinit (1878). Çështja e qëndrueshmërisë së sundimit osman u ringjall pas Revolucionit Xhonturk në korrik 1908, i cili e detyroi Sulltanin osman të rivendoste kushtetutën e pezulluar të perandorisë.
Aspiratat e Serbisë për të marrë nën kontroll Bosnjën dhe Hercegovinën u penguan nga kriza e Bosnjës, e cila çoi në aneksimin austriak të provincës në tetor 1908. Më pas serbët i drejtuan përpjekjet e tyre të luftës në jug. Pas aneksimit, xhonturqit u përpoqën të shtynin popullsinë myslimane të Bosnjës të emigronte në Perandorinë Osmane. Ata që pranuan ofertën u zhvendosën nga autoritetet osmane në rrethet e Maqedonisë veriore me pak myslimanë. Eksperimenti rezultoi një katastrofë pasi emigrantët u bashkuan lehtësisht me popullsinë ekzistuese të myslimanëve shqiptarë dhe morën pjesë në serinë e kryengritjeve shqiptare të vitit 1911 dhe në revoltën shqiptare të vitit 1912. Disa trupa qeveritare shqiptare ndërruan anën.
Në maj të vitit 1912, rebelët shqiptarë që kërkonin autonomi kombëtare dhe rivendosjen e Sulltan Abdul Hamidit II në pushtet, i larguan forcat xhonturke nga Shkupi dhe vijuan në jug drejt Manastirit, duke i detyruar xhonturqit të jepnin autonomi në një pjesë të madhe të rajoneve në qershor 1912. Serbia, e cila kishte ndihmuar armatosjen e rebelëve shqiptarë katolikë dhe hamidianë dhe kishte dërguar agjentë sekretë te disa nga udhëheqësit e shquar, e mori revoltën si pretekst për luftë. Serbia, Mali i Zi, Greqia dhe Bullgaria kishin qenë të gjithë në bisedime rreth ofensivave të mundshme kundër Perandorisë Osmane përpara se të shpërthente revolta shqiptare e vitit 1912 dhe një marrëveshje zyrtare midis Serbisë dhe Malit të Zi ishte nënshkruar më 7 mars. Më 18 tetor 1912, Mbreti Pjetri I i Serbisë lëshoi një deklaratë, "Popullit serb", e cila dukej se mbështeste shqiptarët si dhe serbët: "Qeveritë Turke nuk treguan interes ndaj detyrave ndaj qytetarëve të tyre dhe treguan një vesh të shurdhër ndaj sugjerimeve dhe ankesave të tyre. Gjërat u përkeqësuan kaq shumë saqë askush nuk ishte i kënaqur me situatën në Turqinë europiane. U bë e papërballueshme për serbët, grekët dhe për shqiptarët gjithashtu. Në emër të Zotit, unë e kam urdhëruar ushtrinë time për t'u bashkuar në luftën e shenjtë për të çliruar vëllezërit tanë dhe për të kërkuar një të ardhme më të mirë. Në Serbinë e vjetër, ushtria ime do të bashkohet jo vetëm me serbët e krishterë, por edhe me ata muslimanë të cilët janë po aq të dashur për ne, përveç tyre, edhe me shqiptarët muslimanë e të krishterë me të cilët populli ynë ka ndarë të gëzime e trishtime për trembëdhjetë shekuj tashmë. Te të gjithë këta do të sjellim liri, vëllazëri dhe barazi."
Pas grushtit të shtetit të suksesshëm për bashkimin me Rumelinë Lindore Bullgaria filloi të ëndërronte se bashkimi i saj kombëtar do të realizohej. Për këtë qëllim, ajo zhvilloi një ushtri të madhe dhe u identifikua si "Prusia e Ballkanit". Megjithatë, Bullgaria nuk mund të fitonte një luftë e vetme kundër osmanëve.
Në Greqi, oficerët e Ushtrisë Helene ishin rebeluar në grushtin e shtetit në Goudi të gushtit 1909 dhe siguruan emërimin e një qeverie progresive nën Eleftherios Venizelos, e cila ata shpresonin se do të zgjidhte çështjen e Kretës në favor të Greqisë. Ata gjithashtu donin të kthenin humbjen e tyre në Luftën Greko-Turke (1897) nga osmanët. Për këtë qëllim kishte filluar një riorganizim ushtarak urgjent, i udhëhequr nga një mision ushtarak francez, por puna e tij u ndërpre me shpërthimin e luftës në Ballkan. Në diskutimet që çuan Greqinë drejt anëtarësimit në Ligën Ballkanike, Bullgaria refuzoi të angazhohej për ndonjë marrëveshje për shpërndarjen e fitimeve territoriale, ndryshe nga marrëveshja e saj me Serbinë për Maqedoninë. Politika diplomatike e Bullgarisë ishte ta shtynte Serbinë në një marrëveshje që kufizonte aksesin e saj në Maqedoni por, në të njëjtën kohë, të refuzonte çdo marrëveshje të tillë me Greqinë. Bullgaria besonte se ushtria e saj do të ishte në gjendje të pushtonte pjesën më të madhe të Maqedonisë së Egjeut dhe qytetin port të rëndësishëm të Selanikut përpara se grekët ta bënin këtë.
Në vitin 1911, Italia kishte nisur një pushtim të Tripolitanisë, tani në Libi, i cili u pasua shpejt nga pushtimi i ishujve Dodekanezë në detin Egje. Fitoret vendimtare ushtarake të italianëve mbi Perandorinë Osmane dhe revolta e suksesshme shqiptare e vitit 1912 i inkurajuan shtetet ballkanike të imagjinonin se mund të fitonin një luftë kundër osmanëve. Në pranverë dhe verë të vitit 1912, kombet e ndryshme të krishtera ballkanike kishin krijuar një rrjet aleancash ushtarake, i cili u bë i njohur si Lidhja Ballkanike.
Rendi i betejës dhe planet
Kur shpërtheu lufta, Perandoria Osmane kishte gjithsej 12.024 oficerë, 324.718 grada të tjera, 47.960 kafshë, 2.318 artileri dhe 388 mitralozë. Gjithsej 920 oficerë dhe 42.607 burra prej tyre ishin caktuar në njësitë dhe shërbimet jo-divizionale, 293.206 oficerë dhe burra të mbetur ishin të caktuar ndër katër ushtri.
Pjesa më e madhe e forcave bullgare (346,182 burra) duhej të sulmonin Trakën dhe të viheshin përballë Ushtrisë Osmane Trakase prej 96,273 burrash dhe rreth 26,000 trupash garnizoni, ose rreth 115,000 gjithsej. Ushtria e mbetur osmane prej rreth 200,000 vetësh ishte në Maqedoni, për t'u përballur me ushtritë serbe (234,000 serbë dhe 48,000 bullgarë nën komandën serbe) dhe greke (115,000 burra). Ajo u nda në ushtritë osmane të Vardarit dhe Maqedonisë, me roje të pavarura statike rreth qyteteve të Janinës (kundër grekëve në Epir) dhe Shkodrës (kundër malazezëve në Shqipërinë veriore).