cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gogo Nushi
Biografia
Më 1946 qe nënkryetar i Asamblesë Kushtetuese. Më 1948 - 1949 ministër i Industrisë dhe përkohësisht i Tregtisë. Më 1951 - 1953 dhe 1956 - 1958 zëvendëskryeministër. Më 1953 - 1954 ministër i Tregtisë dhe Komunikacioneve. Nga 1954 deri më 1956 qe sekretar i Partisë së Punës.
Vdiq në Tiranë më 9 prill 1970, ceremonia e varrimit u zhvillua më 11 prill dhe fjalën e rastit e mbajti Hysni Kapo.
Dekoratat
Pas zbulimit të shumë krimeve të komunizmit dhe kërkesave të vazhdueshme të opinionit publik me dekretin nr.1018, datë 13.2.1995 të Presidentit të Republikës, Sali Berisha, iu hoqën të gjitha dekoratat dhe titujt e nderit për aktin kriminal të gjenocidit të ushtruar ndaj popullit shqiptar gjatë viteve të diktaturës komuniste Gogo Nushit dhe zyrtarëve të tjerë të lartë të regjimit komunist.
Lista e filmave sipas fitimit
Kjo është lista e filmave sipas fitimit.
Shqind
SHQIND m. bot. Xinë, liqe.XINË II f. bot. arvanitasit e quajne"Shqindë"(lat. schinus molle) Shkurre me shumë degë, me lëvore të murrme leskra-leskra me gjethe vezake përherë të blerta që përmbajnë tanin e me lule të kuqërreme në vile që lidh si fryt disa kokrra të vogla të zeza, nga të cilat nxirret një lloj vaji me erë të këndshëm; shqind. Degë xinash. Pyll xinash.
Gramatikani
Gramatikani ose gramatiku (grammaticus) në botën antike greko-romake dhe ilire ishte përgjegjës për fazën e dytë në sistemin tradicional të arsimit, pasi një djalë kishte mësuar greqishten dhe latinishten e tij bazë. Puna e gramatikanit ishte të mësonte poetët e lashtë si Homeri dhe Virgjili, dhe mënyrën e duhur të të folurit përpara se një djalë të vazhdonte të studionte nën kujdesin e retorit. Pavarësisht nga origjina shpesh e përulur, disa gramatikanë vazhduan të arrinin pozita të larta në Romë, megjithëse pak patën sukses financiar.
Shefki Çota
parapamje Shefki Çota është një sipërmarrës, aktivist dhe poltikan shqiptar.
Gramatikani
Gramatika
Rreth vitit 100 para Krishtit, Dionisi Thraksi e përkufizoi gramatikën si një "ekspertizë të fituar të përdorimit të përgjithshëm të poetëve dhe prozatorëve". Ai identifikoi gjashtë elementë në fushën e gramatikës antike:
Shefki Çota
Biografia
Shefki Çota ka lindur në Librazhd. Ka ndjekur në 1987-1990 shkollën e mesme bujqësore ‘Shejnaze Juka’. Në 2005-2009, në Universitetin `Aleksandër Xhuvani` ,Elbasan ka ndjekur studimet për Financë-Kontabilitet. Më pas, në 2010-2011 ka kryer Master në Shkencat Ekonomike, Universiteti Ndërkombëtar I Strugës. Vazhdimisht bën trajnime dhe kualifikime brenda dhe jashtë vendit.
Gramatikani
Gramatika
Pothuajse dyqind vjet më vonë, mësuesi dhe pedagogu i shquar romak Kuintiliani e përcaktoi temën si njohjen e të folurit të duhur dhe shpjegimin e poetëve.
Shefki Çota
Biografia
Që në 1992 deri në 2011 ka zhvilluar biznesin e tij privat në qytetin e Librazhdit ndërsa në 2011-2015 ka qenë kryetar bashkie I qytetit të Librazhdit me Partinë Demokratike. Nga 2015 e në vazhdim menaxhon biznesin e tij familjar.
Prej aftësive të mira organizative, bashkëpunuese dhe punës në grup, ka qenë I angazhuar gjithmonë në jetën politike dhe shoqërore, ku që nga 1991 e në vazhdim ka qenë anëtar I Partisë Demokratike. Në 2009-2015 ka qenë kryetar I grupseksionit të qytetit të Librazhdit, njëkohësisht dhe anëtar kryesie. Që nga maj 2022 e në vazhdim është anëtar I Kryesisë së Degës PD Librazhd.
Gramatikani
Pozicioni
Disa gramatikanë arritën pozita të larta në botën romake dhe gëzonin trajtim preferencial, pavarësisht nga puna e tyre relativisht e ulët dhe origjina shpesh e përulur. Ata ishin të përjashtuar nga taksat lokale në Romë për shembull. Duke i mësuar fëmijët e të pasurve, gramatikanët mund të takoheshin dhe të shoqëroheshin me familje të shquara në Romë. Marcus Antonius Gnipho ishte pjesë e familjes së Jul Cezarit. Kjo përkundër faktit se disa gramatikanë të njohur fillimisht ishin sjellë në Romë si robër. Dymbëdhjetë nga njëzet gramatikanët e përshkruar nga Suetoniu në veprën me titull De Illustribus Grammaticis kishin qenë skllevër.
Hölstein
është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Gramatikani
Pozicioni
Gramatikanët latinë, si ekuivalentët e tyre grekë, erdhën nga e gjithë Perandoria Romake, duke përfshirë Sirinë, Spanjën, Galinë, Athinën dhe Italinë.
Mahmutaj
Mahmutaj ose Mafmutaj, (Мамудовци/Mamudovci) është fshat në komunën e Kërçovës, Maqedoni.
Gjeografia
Afër 3 km ne verilindje te qytetit të Kërçovës.
Demografia
Sipas regjistrimit të popullsisë së viti 2002, fshati kishte 401 banorë nga të cilët 400 ishin Shqiptarë dhe 1 Maqedonas.
Ekonomia
Është një fshat tipik qe merret me bujqësi dhe blegtori. Ka shumë fshatar qe gjinden ne gurbet përshkak te krizës se rende ekonomike gjatë kohës se ish Jugosllavisë.
Kultura
Shumica në gurbet kurse një pakicë merren me bujqësi dhe blegtori. I takojnë me shumicë besimit islam sunit
Historia
Thuhet se vijnë prej moti nga viset e Shqipërisë lindore.
Grupi i BE-së Pavarsia dhe Demokracia
Në grupin parlamentarë të periudhës së 6-të të Parlamentit të BE-së, Pavarsia dhe Demokracia janë 23 anëtarë. Udhëheqës të tyre janë Nigel Farage dhe Jens-Peter Bonde.
Atdhe Gashi
Atdhe Gashi lindi më 10 shkurt 1939
U lind në Tiranë, studioi në Lubjanë të Sllovenisë për Regjinë në Akademinë për Teatër, Film dhe Televizion. Më 1972 i mboroi studimet në Lubjanë.
Ndër të tjera ai është edhe regjisor i dramës "Cilen ta zgjedh" të shfaqur në Kosovë.
Misioni i Ministrisë së Mbrojtjes
1. Ministria e Mbrojtjes ka për mision ushtrimin e funksioneve dhe kompetencave të veta në përputhje me Kushtetutën, Strategjinë e Sigurimit, Politikën e Mbrojtjes, Strategjinë Ushtarake dhe ligjet e tjera të Republikës së Shqipërisë për hartimin dhe zbatimin e politikave shtetërore që sigurojnë mbrojtjen e vendit. Ministria e Mbrojtjes është në varësi të drejtpërdrejt të Këshillit të Ministrave. Ajo përbëhet nga administrata e Ministrit dhe Shtabi i Përgjithshëm i FA. 2. Ministria e Mbrojtjes është përgjegjëse përpara Presidentit të Republikës, Parlamentit dhe Këshillit të Ministrave për mbrojtjen e vendit duke zbatuar funksionet e mëposhtme :
Përfaqësimin në organet e lartpërmendura dhe në Këshillin e Sigurimit Kombëtar duke dhënë mendim të specializuar për problemet e mbrojtjes, zhvillimit të Forcave të Armatosura dhe integrimit në NATO, pasqyrimin në programin e zhvillimit perspektiv të FA, të politikave dhe direktivave të qeverisë në fushën e mbrojtjes, në fushën sociale, në atë të integrimit, zhvillimit e modernizimit të FA në nivelin e kërkesave të kohës, sigurimin e marrëdhënieve të qëndrueshme me bazë mirëbesimi në fushën ushtarake, ndërmjet shteteve. Ndërton politika e praktika që favorizojnë bashkëpunimin, përcaktimin e prioriteteve dhe synimeve të cilat krijojnë hapësira bashkëpunimi në interes të rritjes së sigurisë kolektive dhe plotësimin e interesave të vendit, ndërtimin e politikave të përshtatshme arsimimi për të gjithë personelin e FA duke synuar shkallë të lartë motivimi; standartizim të veprimtarisë së brendshme në FA dhe integrim normal në shoqëri, sigurimin e mbarëvajtjes së brendshme në FA në përputhje me zhvillimet e tjera shoqërore duke siguruar menaxhim optimal të burimeve njerëzore, financiare e materiale, me qëllim që zhvillimi e modernizimi i FA të jetë kurdoherë e në cdo rrethanë në përputhje me zhvillimet politike e ushtarake në rajon e më gjerë, hartimin e programeve të bashkëpunimit me të gjitha institucionet e tjera shtetërore në funksion të angazhimeve të tyre ligjore për zbatimin e kërkesave të Strategjisë së Sigurimit dhe Politikës së Mbrojtjes, si për mbrojtjen e vendit ashtu edhe për përballimin e fatkeqësive natyrore.
Gjuha kroate
Gjuha Kroate (kroatishtja), (kroatisht: hrvatski jezik) flitet nga ish-jugosllvët që vetëidentifikohen kroatë në Kroaci, Sllovaki, Bosnje-Hercegovinë dhe Serbi. thumb|right|250px| Gjuha Kroate 1000 - 1100. Është një gjuhë indo-europiane dhe i takon familjes së gjuhëve sllave. 400px|center
Dhimitër Tutulani
Dhimitër Tutulani, i njohur ndryshe edhe me trajtat e emrit Dhimitraq ose Taq (Berati, 19 mars 1875 - 1937) ishte avokat dhe nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë.
Biografia
U lind në lagjen Goricë në Berat në 19 mars të vitit 1875. Aty parardhësit e tij ishin vendosur gati rreth dy shekuj më parë kur u larguan nga Vithkuqi, të zhvendosur kohë më parë prej Voskopojës si shumë familje të tjera që u larguan pas shkatërrimit të qytetit të Akadademisë dhe kulturës mesjetare. Ata kishin ardhur në Berat me pasuri dhe shpejt nisën tregtinë. Blenë toka në fshatrat përreth Beratit si dhe ullishte, çka dëshmon nivelin ekonomik të familjes. Origjinën e Tutulanëve nga Vithkuqi e vërtetojnë toponimet e vjetra si “Ara e Tutulanëve” apo “Çezma e Tutulanit”.
Vitet kur u lind dhe u rrit Dhimitër Tutulani, ishin vitet kur çështja kombëtare kishte nisur të vlonte me ëndrrat dhe dëshirat patriotike për një Shqipëri të pavarur. Pasi mori mësimet e para në Berat, aj vazhdoi gjimanzin Zosimea në Janinë, ku mësoi disa gjuhë europiane dhe më tej studioi në Universitetin e Athinës ku u diplomua për Drejtësi. Studimet në jurisprudencë i krijuan avokatit të ri mundësinë të njihej me idetë që ngritën Rilindjen europiane, iluminizmin dhe humanizmin, që u paraprinë lëvizjeve të mëdha për liri në vendet e Ballkanit. Ai u kthye në vendlindje dhe çeli zyrën e avokatisë, ku punoi si avokat. U martua me Marie Nova nga lagja Kala, e cila solli në jetë tre fëmijët e tij, djalin, Milto, dhe dy vajza, Urania dhe Eftalia.
Dhimitër Tutulani u bashkua me qarqet intelektuale më të spikatura në ato vite në Berat, ndër të cilët mësuesi Jorgji Karbunara, Sulo Resuli, Llambi Goxhomani, Jorgji Manushi, Nyzhet Vrioni. I përfshirë në këtë mjedis patriotësh, Dhimitër Tutulani mori pjesë në lëvizjet patriotike antiosmane, zhvilluar në 10 vjeçarin e parë të shekullit XX, sidomos në vitet 1908-1912. Në 22 dhjetor 1908 u çel Klubi shqiptar i Beratit “Bashkimi”, një qendër kulturore ku mblidheshin qytetarë patriotë nga shtresa të ndryshme sociale, të cilët nën pektun e kulturës zhvillonin aktivitete për formatimin e një lëvizje patriotike, në të cilën nuk kishte si të mos përfshihej dhe Dhimitër Tutulani. Shumë shpejt, ai u bë një zë i fuqishëm që arsyetonte idetë me veprimet dhe elokuencën si avokat në mbrojtje të shtresave më të varfëra. Në vitet 1908-1912, në nahijen e Beratit u ngritën disa çeta të armatosura në mbështetje të të drejtave kombëtare në Shpirag, Skrapar, Gllavë, etj. Në 1911 u krijua në Berat Komiteti i Shqiptarëve për Mbrojtjen e të Drejtave Kombëtare, e drejtuar nga Pleqësia Këshillonjëse, ndërsa në 23 korrik 1912 u mblodh Kuvendi i Sinjës, që doli me kërkesa politike, pasi Memorandumi i Sinjës kërkonte autonominë e Shqipërisë. Në këto lëvizje të ethëshme, beratasit ishin aktorët kryesorë dhe mes patriotëve spikati me fjalimet e tij avokat Dhimitër Tutulani. Ishte ky kontribut aktiv që ai u zgjodh delegat në Kuvendin e Vlorës, në 28 nëntor 1912, bashkë me Babë Dudë Karbunarën dhe Iliaz Vrionin nga qyteti i Beratit, ku nënshkroi aktin e pavarësisë kombëtare, me siglën “Dh. Tout.”.
Dancing with the Stars 3
Sezonin e trete të Dancing with the Stars ishte postuar më 7 prill 2012 të pranverë 2012.
Dhimitër Tutulani
Biografia
Si jurist i diplomuar, aktiviteti i tij politik nuk u shkëput nga ai social dhe i kulturës kombëtare. Ai ka lënë firmën e vet edhe në në aktin e shkëputjes së Kishës shqiptare nga Partriakana greke. Avokat Tutulani ishte delegat në Kongresin e Kishës Ortodoke që u mbajt në 10 shtator 1922 në shkollën e lagjes Mangalem në Berat, prej nga doli vendimi për formimin e kishës autoqefale shqiptare, një dëshirë e hershme e besimtarëve për të pasur kishën e tyre të pavarur. Ortodoksët shqiptarë, të udhëhequr nga kanoni kryesor "Kishë e lirë në shtet të lirë", vendosën që të gjitha ritualet fetare të bëhen në gjuhën amtare, shqip. Dhimitër Tutulani shërbeu më se 35 vjet si anëtar i Dhimogjerondisë në Mitropolinë e Beratit deri në vdjekje. Si qytetar nuk la pas detyrimet ndaj qytetit. Ndër vite, Dhimitër Tutulani kreu disa detyra shtetërore. Në vitin 1923 u zgjodh zv/prefekt, ndërsa në janar 1925 kryetar i Bashkisë së Beratit. Në zgjedhjet e para lokale të Beratit, në maj 1922, ai ishte anëtar në komisionin e zgjedhjeve. Përgjatë viteve, ishte i zgjedhur në organet administrative qytetare. Në vitin 1930, u votua nga Asambleja e Bashkisë si anëtar në Këshillin e Përhershëm, pranë kryetarit të bashkisë. Vdiq në Berat, duke lënë të shkruar në testament se një pjesë të pasurisë së tij ia falte qytetit për shkolla, rrugë, mirëqënie, etj.
Ymer Shkreli
Ymer Shkreli lindi në vitin 1945 në Shkrel të Rugovës. Është shkrimtar shqiptar, dramaturg, prozator, poet, radio-dramaturg dhe skenarist filmash. Është një ndër shkrimtarët më të njohur shqiptarë.
Biografia
Ymer Shkreli lindi në Shkrel të Rugovës më 1945. Shkollën Fillore ai e kreu në Haxhaj, shkollën normale në Prishtinë. Pak kohë punoi si mësues në Rugovë. Studioi Gjuhë e letërsi në Prishtinë. Shkroi një numër të madh romanesh, dramash e poezish për të rritur.
Ishte redaktor i Rilindjes për fëmijë dhe momentalisht jeton në Zvicër.
Botime
Dramat: „Alter Ego”, monodramë, botoi revista „Fjala” nr 9 / 1969, Prishtinë „Hotel Kashta”, komedi, realizoi Teatri Popullor, 1975, Prishtinë „Trilogji ilire”, (tri drama: Pirrua, Teuta, Genci), botoi „Rilindja”, 1977, Prishtinë „Kërrasin sorrat mbi qytet”, botoi revista „Jehona” nr. 4 - 5 / 1978, Shkup „Meshari”, botoi revista letrare „Jeta e Re” nr. 5 - 6 / 1978 dhe 1 - 2 / 1979, Prishtinë „Shthurja”, botoi revista letrare „Jeta e Re” nr. 2 / 1982, Prishtinë „Zeka i Zi udhëton për në Babilon”, botoi „Rilindja”, 1984, Prishtinë „Teatri plak”, (katër drama: No Pasaran, Roja e shiut, Nëna shkon në parajsë, Teatri i vogël i Deli Ukës), botoi „Rilindja”, 1987, Prishtinë „Trilogjia e re”, (tri drama: Ulpiana 516, Shpend Sokoli i Sokol Shpendit, Paradoksi), botoi „Rilindja”, 1990, Prishtinë „Heronjtë e kombit”, farsë, Teatri „Dodona”, 1993, Prishtinë „Shqiptari me duar në xhepa”, monodramë, realizoi SHTF „AKT”, 1997, Prishtinë „Prometheu”, monodramë, realizoi Arnelproduction, 2012, Tetovë
Romanet: „Vjeshta e vdekur”, në vazhdime në „Flaka e vëllazërimit”, 1971, Shkup „Njeriu në bisht”, botoi „Rilindja”, 1975, Prishtinë „Vdekja në ajër të pastër”, botoi „Rilindja”, 1976, Prishtinë „Bima e dreqit”, tregime, botoi „Rilindja”, 1981, Prishtinë „Pikëpjekja”, botoi „Rilindja”, 1982, Prishtinë „Rapsodi kosovare”, (katër romane: Kali i Trojës, Heroi në gjumë, Shpendkeqja, Zeka i Zi), botoi „Rilindja”, 1986, Prishtinë „Doracak për tjetër botë”, botoi „Jeta e Re”, nr. 4 - 5 - 6 / 1986, Prishtinë „Ura e xhehnemit”, botoi „Rilindja”, 1989, Prishtinë „Azgal”, botoi „Rilindja”, 1993, Prishtinë
Poezitë: „Ditari i hajnit”, botoi „Rilindja”, 1971, Prishtinë „Romanella”, botim i autorit, 1974, Mitrovicë „Febris”, botoi „Rilindja”, 1975, Prishtinë „Kërkoj dënim me vdekje”, botoi „Flaka e Vllaznimit”, 1978, Shkup „Balcanica”, poemë, botoi „Rilindja”, 1980, Prishtinë
Për fëmijë: „Hana po shkon nuse”, tregime, botoi „Rilindja”, 1969, Prishtinë „Princesha e Dukagjinit”, poemë, botoi „Rilindja”, 1970, Prishtinë „Kthema pranverën time”, poezi, botoi „Rilindja”, 1972, Prishtinë „Princi i Bjeshkëve të Nemura”, poemë, botoi „Rilindja”, 1975, Prishtinë „Bali Katravella”, roman humoristik, botoi „Rilindja”, 1978, Prishtinë „Ditari i Lec Pazhecit”, poezi, botoi „Rilindja”, 1979, Prishtinë „Poezi të zgjedhura”, lektyrë shkollore, botoi Enti i teksteve, 1983/1999/2003/2012/..., Prishtinë „Lec Pazheci: Autobiografia”, ditar humoristik, botoi „Rilindja”, 1990, Prishtinë
Radiodrama: „Bute Bardhi”, Radio Prishtina, 1975 „Lulja e këputur”, Radio Prishtina, 1978 „Rrushja e Rexhës në fund të livadhit”, Radio Prishtina, 1979 „Ekzodus”, Radio Prishtina, 1979 „Rexha i Lokës në grazhd të kalit”, Radio Prishtina, 1980 „Lulja e ndryshkur”, Radio Prishtina, 1982 „Kurtha për një pikë lot”, Radio Prishtina, 1987 „Letra pa adresë”, Radio Prishtina, 1988 „Mjegulla”, Radio Prishtina, 1988 „Shkretëtira”, Radio Prishtina, 1988 „Fundi i lojës”, Radio Prishtina, 1989
Për TV e film: „Turbullira në Bukramira”, lojë televizive për fëmijë, realizoi TVP, 1977, (regjia: N. Istrefi) „Ditari i Lec Pazhecit”, serial televiziv për fëmijë, realizoi TVP, 1978, (regjia: F. Imeri) „Kur pranvera vonohet”, skenar në bashkautorësi me Azem Shkrelin, e realizoi „Kosovafilm”, 1979, Prishtinë (regjia: E. Kryeziu) „Megjithatë, toka është e rrumbullakët”, lojë televizive për fëmijë, realizoi TVP, 1986, (regjia: L. Daka) „Maçoku Bum - Bum shetitë botën në gjumë”, lojë televizive për fëmijë, realizoi TVP, 1981 (regjia N. Matoshi)
Marek Grechuta
Marek Michał Grechuta (10 dhjetor 1945 - 09 shtatori 2006) Këngëtarja polak, kompozitor, poet dhe piktor.
Ymer Shkreli
Botime
Në skenat teatrore: „Alter Ego”, Teatri gjysmëprofesional, 1975, Prizren (regjia: S. Prekazi) „Hotel Kashta”, Teatri Popullor, 1975, Prishtinë (regjia: L. Millosheviq) „Genci”, Teatri Popullor, 1979, Prishtinë (regjia: B. Sahatçiu) „Turbullira në Bukramira”, për fëmijë, Teatri i Pakicave, 1981, Shkup (regjia: D Vellanoski) „Roja e shiut”, Teatri Popullor, 1982, Prishtinë (regjia: F. Hysaj) „Pirrua”, Teatri Popullor, 1983, Gjakovë (regjia: A. Sopi) „No Pasaran”, Teatri Popullor, 1984, Prishtinë (regjia: F. Hysaj) „Zeka i Zi udhëton për në Babilon”, Teatri i Pakicave, 1985, Shkup (regjia: F. Hysaj) „Teatri i vogel i Deli Ukës”, Teatri Popullor, 1986, Prishtinë, (regjia: A. Sopi) „Nëna shkon në parajsë”, Teatri Popullor, 1987, Prishtinë (regjia: B. Sahatçiu) „Shpend Sokoli i Sokol Shpendit”, Teatri Populllor, 1990, Prishtinë (regjia: I. Qosja) „Letra pa adresë”, monodramë, Teatri „Dodona”, 1992 (regjia: M. Qena) „Heronjtë e kombit”, groteskë, Teatri „Dodona”, 1993, Prishtinë (regjia: F. Begolli) „Shqiptari me duar në xhepa”, monodramë, realizoi SHFK „AKT”, 1997, Prishtinë (regjia: I. Qosja) „Zeka i Zi”, Teatri Kombëtar, 2007, Prishtinë, (regjia I. Qosja) „Prometheu”, monodramë, ARNEL Production, 2013, Tetovë (regjia: E. Xani)
Marek Grechuta
Biografi
Ai ka lindur në Zamosc. Në vitin 1966 ai themeloi grup muzikë Anawa me Jan Kanty Pawluśkiewicz. Midis 1967 dhe 1970 ai krijoi këngët më të mira të tij të njohur në Poloni: "Niepewność", "Korowód", "Dni, których nie znamy". Në 1969, ai luajti një rol të vogël në filmin e Andrzej Wajda Polowanie na Muchy. Në vitin 1971 ai themeloi grupin e ri, të quajtur WIEM. Në vitet shtatëdhjetë ai bashkëpunoi me STU teatror në Krakov. Këngët e tij ishin të frymëzuar nga poezia polak i shekullit të 19-të dhe 20-të. Ai vdiq në vitin 2006 në Krakov dhe është varrosur në Cmentarz Rakowicki.
Sokol Sopi
Sokol Mustafë Sopi (1977 - 1999)
Eptingen
është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Kantoni Châteaubourg
Kantoni Châteaubourg (frëngjisht: Canton de Châteaubourg) është një kanton në departamentin Ille-et-Vilaine, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Châteaubourg. Ka sipërfaqe 107km2 dhe popullsi 12937 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Châteaubourg aktualisht përbëhet nga 6 komuna.
Arsimi në Kosovë
Arsimi në Kosovë zhvillohet në institucione shoqërore dhe private. Mësimi në shkollat fillore në Kosovë mbahet në pesë gjuhë: në gjuhën shqipe, serbe, boshnjake, turke dhe kroate.
Institucionet shtetërore të arsimit në Kosovë qeverisen nga Ministria e Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë (MASHT).
Historiku
Është vështirë të vërtetohet me saktësi se kur u themeluan shkollat e para dhe se kur filloi të zhvillohet sistemi i arsimit në trevat shqiptare, por me rëndësi është se format e para të mësimit të organizuar në institucione arsimore shënohen qysh në kohën e Ilirisë së lashtë. Sistemi i arsimit në ilirinë e lashtë, përfshinte në procesin arsimor, disa grupmosha të fëmijve dhe të rriturve. Fillimisht në shekullin e V – I p.e.r. punonin shkollat gramatikore ilire, që përfshinin fëmijët prej moshës 7 – 11 vjeç, shkolla gjimnastikore (mësimi në palestër), që përfshinte fëmijët prej moshës 12 – 14 vjeç, pasta fëmijët nga mosha 15 – 17 vjeç shkonin në gjimnaze shtetërore, ndërkaq të rinjtë nga mosha 18 – 20 vjeç, shkonin në eufebet ilire dhe prej moshës 19 vjeçare e tutje, disa të rinjë, mbase ata më të talentuarit, vazhdonin studimet në institucionet ilire të arsimit të lartë. Si po shihet ilirët kishin një sistem të plotë dhe të zhvilluar të arsimit. Zhvillimi i sistemit të arsimit shënon një rënie të madhe në mesjetë (V – XV), ku kanë vepruar kryesisht shkollat fetare ortodokse dhe katolike shqiptare. Kah fundi i shekullit të XIV, shënohet një kthesë e madhe, me themelimin e Universitetit të Durrësit, që ishte universiteti i parë mesjetar në Ballkan.
Në shek. XVII dhe XVIII shënohet një zhvillim më i hovshëm edhe i shkollave islame, si: mejtepet, medreset, teqet, etj. ku flitej e mësohej edhe shqip, si rezultat i depërtimit të ideve iluministe evropiane në Perandorinë Osmane. Në vitet e pushtimit osman mësimi i gjuhës shqipe bëhej fshehurazi në ato pak shkolla fetare që u lejuan të vazhdonin veprimtarinë e tyre, si në vitin 1584, në Stubëll të Kosovës, pastaj në Janjevë (Kosovë) (1665) etj.
Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare edhe në Kosovë sikurse në trojet tjera shqiptare në Ballkan u zgjeruan përpjekjet për ngritjen e shkollave dhe arsimit. Pasi që më 7 mars të vitit 1887 u hap në Korçë "Mësonjëtorja e parë shqipe" e cila me të drejtë konsiderohet si shkolla e parë kombëtare (laike) shqipe edhe në Kosovë filluan të hapen shkolla të tilla. Kështu që edhe në Prizren, (Kosovë), më 1 maj të vitit 1889 u hap "Shkolla Shqipe e Djemve" nën drejtimin e mësuesit Mati Logoreci. Më vonë në këtë shkollë punoi edhe mësuesi tjetër Lazër Lumezi. Në vitin 1892 në Prizren hapet edhe "Shkolla Shqipe e Vashave".
Pas tërheqjes së Turqisë, në asnjë sferë të jetës shoqërore, nuk ndryshoi gjë në të mirë të shqiptarëve. Regjimi hegjemonist i Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene jo vetëm që nuk lejoi hapjen e shkollave dhe veprimtarinë botuese në gjuhën shqipe, por edhe e ndaloi përdorimin e saj në jetën publike. Në këtë periudhë gati e tërë popullata shqiptare ishte analfabete.
Me krijimin e Mbretërisë Jugosllave nisi fushata kundër arsimit shqiptar: u mbyllën 55 shkolla shqipe me rreth 4 mijë nxënës dhe 100 mësues, u ndalua deri ushtrimi i riteve fetare në gjuhën shqipe mirëpo gjuha shqipe vijoi të mësohej fshehurazi.
Gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore, pas shkatërrimit të Mbretërisë Jugosllave, gjendja e arsimit dhe të shkollave shqipe në Kosovë u kushtëzua nga ndarja e Kosovës në tri zona pushtimi. Në zonën italiane të pushtimit që përfshinte pjesën më të madhe të viseve shqiptare, shkuan vullnetarisht disa mësues nga Shqipëria, të cilët dhanë ndihmesë të vyer në luftën kundër analfabetizmit masiv. Në Pejë më 21 nëntor 1941 u hap gjimnazi dhe Shkolla Femërore e Punës, në Prishtinë u ngrit Shkolla Normale "Sami Frashëri" dhe nisën nga puna shkollat e Prizrenit, Gjakovës, Mitrovicës etj. Në vitin 1942 u hap i pari kurs pedagogjik në Prishtinë
Mbarimi i Luftës së Dytë Botërore e gjeti Kosovën me një sistem arsimor relativisht të përhapur, me 278 shkolla fillore dhe 11 shkolla të mesme, madje më 26 tetor 1946 u rihap Shkolla Normale në gjuhën shqipe. Por nga ana tjetër, filloi menjëherë persekutimi i arsimtarëve shqiptarë me motive politike-ideologjike, duke i quajtur ata armiq, u dëbuan nga arsimi 714 mësues, një pjesë u burgosën dhe një pjesë u detyruan të largoheshin për në Turqi, filluan të ndaloheshin disa tekste në gjuhën shqipe dhe të përktheheshin të tjera nga gjuha serbo-kroate, etj.
Marrë në tërësi, zhvillimin e arsimit në Kosovë prej Luftës së Dytë Botërore e deri më sot mund ta ndajmë në pesë etapa kryesore:
Emrat e pakicës rome
parapamje|250x250px| Shpërndarja e popullit rom në Evropë bazuar në vetëpërcaktimin Populli rom njihet edhe me një sërë emrash të tjerë; në anglisht si gypsies ose gipsies dhe roma; në Evropën Qendrore dhe Lindore si ciganë; në Francë si gitanë; në Itali si rom dhe sinti përveç termave të datës zingari, zigani dhe gitani; në Spanjë si gitanos; dhe në Portugali si ciganos.
Arsimi në Kosovë
Arsimi sot
Nga viti 1999 deri më 2006 nga buxheti i Kosovës janë riparuar 39 objekte shkollore dhe janë ndërtuar 28 objekte të reja. Sipas MASHT, llogaritet se Kosovës i nevojiten së paku edhe 30 objekte të reja dhe riparimi i shumë objekteve të tjera, gjendja e të cilave nuk u përshtatet normave për zhvillimin e procesit arsimor.
Emrat e pakicës rome
Vetëpërcaktimi gjithashtu ndryshon: Në Evropën Qendrore dhe Lindore, romët janë të zakonshëm. Romët e Anglisë e quajnë veten (në angloromani) Romanichal, ata të Skandinavisë (në dialektin romani skandinav) Romanisæl. Në Evropën gjermanishtfolëse, vetë-përcaktimi është Sinti, në Francë Manush, ndërsa grupet e Spanjës, Uellsit dhe Finlandës përdorin Kalo/Kale (nga kalo që do të thotë "i zi" në gjuhën rome). Ekzistojnë nëngrupe dhe klane të shumta me vetë emërtimet e tyre, si Kalderash, Machvaya, Boyash, Lovari, Modyar, Xoraxai, Lăutari, etj.
Arsimi në Kosovë
Mësuesit
Te arsimimi për minoritetet, numri i mësimdhënësve në raport me nxënësit është 1 me 14, derisa për shqiptarët e Kosovës është 1 me 21. Shikuar nga aspekti financiar, për nxënësit nga radhët e minoriteteve ndahen 25 % më shumë mjete.
Programet e trajnimeve profesionale janë kryer nga shumë agjenci ndërkombëtare dhe vendore. Në vitin 2006 janë trajnuar 70 % të mësimdhënësve. Përqindja e mësimdhënësve të trajnuar dallon prej një rajoni në tjetrin. Në Gjakovë, p.sh., janë trajnuar mbi 90 % të mësimdhënësve, ndërsa ka komuna ku kjo përqindje nuk arrin 50 %.
Sa u përket plan-programeve mësimore, për minoritetin turk dhe boshnjak plan-programet e gjuhës amtare, historisë, gjeografisë, artit figurativ dhe edukatës muzikore janë hartuar nga ekspertët e këtyre komuniteteve, kurse materia mësimore për lëndët e tjera është përkthyer, duke ua përshtatur specifikave të komuniteteve të cilave u dedikohet. Gjatë zhvillimit të procesit arsimor, për plan-programet që përdoren janë bërë konsultime edhe me ekspertët e pakicës ashkalike, rome dhe egjiptiane. Minoriteti goran është integruar më vonë, mirëpo edhe për nxënësit e këtij komuniteti tashmë janë hartuar plan-programet mësimore. Profesionistët e komunitetit serb nuk kanë pranuar të angazhohen nga Ministria.
Nxënësit
Sipas ligjit, arsimi fillor dhe i mesëm në Kosovë është falas dhe financohet nga buxheti i Kosovës. Ligji për arsimin u garanton arsimim të barabartë të gjitha komuniteteve në Kosovë.
Numri mesatar i nxënësve për klasë në shkollat e Kosovës është 35.
Sipas statistikave të TASH-it, në vitin shkollor 2002/2003, nga numri i përgjithshëm prej 340,257 nxënësve të shkollës fillore, shkollën e kanë braktisur 5,682 apo 1.67 % (prej tyre 3,075 apo 54 % janë meshkuj, kurse 2,607 apo 46 % janë femra). Në vitin shkollor 2004/2005, nga 355,339 nxënës, shkollën e kanë braktisur 4,141 apo 1.17 % (1,932 apo 47 % meshkuj dhe 2,209 apo 53 % femra). Gjatë vitit shkollor 2002/2003, numri i nxënësve që e kanë braktisur shkollën e mesme është 1,554 apo 2.32 % (992 apo 64 % meshkuj dhe 562 apo 36 % femra), ndërsa në vitin shkollor 2004/2005, numri i nxënësve të shkollave të mesme që e kanë braktisur shkollën është 1,428 apo 2.07 %, (982 apo 67 % meshkuj dhe 446 apo 33 % femra).
Sistemi i arsimit në Kosovë
Sistemi aktual i arsimit në Kosovë ngërthen në vete këto nivele të arsimit:
Bllateci
Bllateci është një fshat në komunën e Vinicës, Maqedoni e Veriut. It used to be a municipality of its own.
Segunda División
Segunda División është liga e dyte elitare ne Spanje pas La Liges. Segunda División ku luajne ekipet B te ekipeve te mëdha siç janë Barcelona B dhe Real Madrid Castilla. Segunda División u krijua ne vitin 1929. Ne Segunda División garojnë 22 ekipe ku 3 vendet e para promovohen ne La Liga.
Kantoni Luxeuil-les-Bains
Kantoni Luxeuil-les-Bains (frëngjisht: Canton de Luxeuil-les-Bains) është një kanton në departamentin Haute-Saône, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Luxeuil-les-Bains. Ka sipërfaqe 25.71km2 dhe popullsi 7587 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Luxeuil-les-Bains aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Shinasi Dragoti
Shinasi Dragoti ishte Ministër i Ndërtimit në vitin 1963. U nda nga jeta në 23 maj 2007.
Restaurimi i Monumenteve të Arkitekturës (libër)
Restaurimi i Monumenteve të Arkitekturës libër nga Aleksandër Meksi, botuar në Tiranë në vitin 2004.
Diegten
është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Historia e fshatit Krivenik
parapamje|400px|Gdhendje në gurë si dëshmi për djegien e vendbanimit Krivenik nga Mulla llaha (Babai i Musa Vilës) Për historinë e vendbanimit Krivenik egzistojnë disa versione. Sot e këtë ditë nga më të moshuarit e vendbanimit por edhe banorët e tjerë mund të dëgjohen versione të ndryshme se si është krijuar vendbanimi, prej nga rrjedh emri Krivenik etj. Përveç gojëdhënave, historisë së Krivenikut i janë kushtuar rëndësi shumë të madhe sidomos në aspektin e luftës si vend historik. Kriveniku është një vendbanim i vjetër iliro – dardan, ku është zbuluar nekropoli (shek.II-III) në bregun e djathtë të lumit lepenc. Zbulimet e një llambe të qeramikës me ganiturë brezi të bronxit, pllaka stella prej guri, monedha bronxi në kët vendbanim tregojn edhe lashtësin e këtij vendi dhe autoktoninë e banorëve të saj. Në dokumentet e shkruara  përmendet në regjistrin sumar turk të tokave të mëkëmbësit të Shkupit, Isa Beg-Is’hakut në vitin 1452 dhe kishte  30 shtëpi ,7 të veja e 2 beqarë, po ashtu në defterin e vitit 1468 kishte 33 shtëpi dhe 5 të veja. Sa i përket gjenezës së Emrit Krivenik, nuk ka të dhëna të mjaftueshme dhe të sakta për prejardhjen, mirëpo dihet se ky emër i vendbanimit Krivenikë është shumë i lashtë  dhe  baza eketij emir rrjedh nga fjala nikaj , në vilajetin e shkupit përmendet si vendbanim me emrin NIKAJ.
Historiku
Sipas një studimi të profesor Shaban Qupit Kriveniki e ka marë emrin nga një ndodhi në të kaluarën. Dy udhëtarë që e kishin marrë rrugën për të arritur në një vend të caktuar gjatë rrugëtimit të tyre janë ulur për të pushuar nën hyjen e një druri që ka qenë në oborr të xhamis, ati afër ka qenë  një kro i ujit me mbishkrim NIKU që është  ndërtuar nga  banorët që në kohrat më të hershme .Me këtë rast ata e kanë shfryëtzuar kohën për të pushuar edhe për të ngrënë, ku me vete kishin vetëm bukë dhe gjat pirjes ujë në atë vend nga aj kro ata udhëtare  u freskuan dhe vazhduan rrugën dhe pikrisht nga aj moment  vendi ka shërbier si orientim për udhëtarët tjerë dhe është thënë “Mund të pini ujë tek kroji i nikut ,, Nga kjo mendohet se rrjedh edhe emri  i vendbanimit  Krivenik.
Gjatë shekujve të kaluar, ky vendbanim ka pësuar ndryshime si në numrin e banorëve të saj poashtu edhe në ngritjen ekonomike dhe shoqërore ,varësisht prej stuhive të kohës. Nëpër këto treva kanë kaluar shum ushtri pushtuese ,të cilat kanë lënë edhe gjurmët e veta ,por nuk kane arritur që ti shkulin shqipëtarët nga trojet e tyre të lashta. Shumë banorë të vendbanimit pas pushtimit serb të Kosovës dhe të këtyre trevave (1912),u vranë dhe udëbuan me dhunë për në Turqi, Maqedoni, Shqipëri dhe vende të tjera.
————————————————————
1.Prof.dr.Shaban Qupi dhe prof.sc. Emrush Dërnjani- “ Hani I Elezit me rrethinë ,, (2001) ,Prishtinë
Sipas regjistrimit të fundit tani vendbanimi ka mbi 850 banorë me 250 shtëpi. Sipas rrëfimit të Musa Vilës  ish imam i xhamis me vite të tëra tash në moshën 95 vjeqare thot se  Banorët e Krivenikut asnjëher nuk janë dërzuar për vendin e tyre as në kohrat më të lashta as sot edhe pse kanë pasur një historik të hidhur, ata kan qen gjithmon nën sundimin e shum ushtrive siq ishin ushtria turke dhe ajo jugosllave  ku në vitin 1690 vendi u djeg tërsisht.
Dashuria për atëdhen dhe vendlindjen nga banorët ka bërë që të kthehen në vendlindje dhe të mirren me  bujqësi dhe  blegtori ,ndërsa një numër i vogël  ishin punësuar në ,,SHARR” në Han të Elezit dhe në ndërmarrje tjera prej nga e siguronin ekzistencën e familjeve të tyre. Në vitet e shtatëdhjeta, me hapjen e Universitetit të Prishtinës fillon ngritja e vetëdijes dhe përmirsimi i kushteve të shkollimit tek  të rinjët e kësaj ane  ,ku një pjesë e tyre i vazhduan studimet nëpër fakultete të profileve të ndryshme .Kjo bëri që vendbanimi Krivenik të jet njëri prej vendbanimeve më të shkolluara të rrethit të Hanit të Elezit, i cili ka kuadra të të gjitha profileve.
Mëhallën e epërme e përbëjnë familjet e Berishve ,Thaçve ,Krasniqve ndërsa mëhallën e poshtme e përbëjnë familjet e Qajanve dhe ajo e Lecve. Si familje më të vjetra në vendbanim llogariten familja Krasniqi qe e tregon edhe vendosja e hershme e këtyre familjeve rreth lumit lepenc.Me kalimin e shekujve banorët e vendbanimit Krivenik kanë ndërtuar shtëpi në mënyr që sot vendbanimi të ketë këtë shtrirje hapësinore.
Përveç lagjeve që kanë toponimet e tyre, në vendbanimin  Krivenikë edhe fushat, malet dhe bjeshkët i kanë toponimet e tyre. Kryesisht dominojnë fjalët shqipe në emërtimin e tyre mirëpo nuk mungojnë edhe sllavizmat. Sa i përket maleve dhe Fushave janë të njohura vendet si : Fusha e Frashnit,Ara te Vorret,Arat në Kisha,Shullani i Isbegut,Lapgjani,Ara e Biznakut,Kepi i Shipës,Lama e Spahisë,Lugi i Megjeve,Te Krojnat,Lugi i Sharovit,Kodra e Hurdhës,Shullani i Vneshtave,Arat e Katunit,Kodra e Rrahit,Arat e Gjata etj.
3. Rrëfimi I Imamit të xhamis Musa Vila në moshën 95 vjeqare.(15 maj 2012).
4.Prof.dr.Shaban Qupi dhe prof.sc.Emrush Dernjani ,,Hani i Elezit me rrethinë” (2001),Prishtinë -Toponimet në Vendbanimin Krivenik ..fq.61-64
Prek Cali
Prekë Cali (Mal të Jushit barbullush, 29 korrik 1878 - Shkodër, 25 mars 1945) ishte vojvodë i Selcës së malit të Kelmendit të Malësisë së Madhe.
Më 25 qershor 1993, Presidenti i Republikës i akordoi medaljen «Martir i Demokracisë».
Rinia dhe familja
Preka u lind në Malin e Jushit barbullush të NënShkodrës, fëmija i parë i Cal Metit dhe Rudes të trungut Hasanaj-Selmanaj. Kishin pasur një vajzë e tre djem. I pari ishte Preka, Toma, që nuk e pati jetën e gjatë, mbasi si fëmijë u mbyt ujërat e lumit Buna. Një tjetër fatkeqësi, rëndoi familjen Cali, moshën 21 – vjeçare, djali i tretë, me armë zjarri aksidentalisht humbet jetën. Motra e vetme e Prekës, Lula, kur u rrit u martua në Rapsh të Hotit me Syn (Gjelosh) Mashin.
Veprimtaria
Në vitet 1908 - 1911 e 1912 udhëhoqi kryengritjet antiosmane në krye të kelmendasve. Më 1914 mbështeti qeverinë e Princ Vidit. Në krye të një çete malësorësh në gusht të 1920 mori pjesë në Luftën e Koplikut në cilësinë e komandantit.
Gjatë Lëvizjes së qershorit u radhit në krahun e Fan Nolit, duke hyrë në Tiranë më 11 qershor 1924 në krye të malësorëve të vet. Gjatë qeverisjes jetëshkurtër të Nolit, shërbeu si komandant i forcave të Malësisë së Madhe.
Pas kthimit të Ahmet Zogut dhe zgjedhjes së tij president, Prekë Cali u internua për rreth tre vjet në qytetin e Gjirokastrës. U lirua me ndërhyrjen e Át Anton Harapit, dhe pas Shpalljes së Mbretërisë më 1928 u gradua kapiten rezervist dhe për shumë vjet kreu detyrën e sigurimit të qetësisë publike dhe ruajtjes së kufijve të Kelmendit. Më vonë u zgjodh komandant i xhandarmërisë për Malësinë e Madhe.
Më 1945 mori pjesë në Kuvendin e Brojës, mbledhur më 13 janar 1945, për të organizuar rezistencën antikomuniste. Udhëhoqi kryengritjen e Kelmendit që u zhvillua më 12 dhe 13 janar të vitit 1945. Pas dështimit të saj, më 17 janar iu dorëzua Batalionit IV të Brigadës XXIII.
Gjyqi kundër Calit filloi më 28 shkurt 1945, u akuzua falsifikisht për « bashkëpunim me gjeneral Parianin dhe Melonin, duke përgatitur pushtimin e vendit nga Italia fashiste, se ka bashkëpunuar me regjimet e kaluara, se ka qenë armik i përbetuar i lëvizjes Nacionalçlrimtare». U pushkatua mëngjesin e 25 marsit të po atij viti pas murit të varrezave të Rrëmajit në Shkodër bashkë me trembëdhjetë burra të tjerë, ndër to edhe Dom Ndre Zadeja.
Më 15 gusht të po atij viti, Komiteti Ekzekutiv i Nënprefekturës së Malësisë së Madhe, urdhëroi sekuestrimin e gjithë pasurisë së tij. Ky urdhër u përsërit nga po ky komitet edhe më 25 prill 1946.
Pas pushkatimit e shoqja u detyrua të braktisë kullën në Vermosh, të cilën e përvetësoi pa të drejtë regjimi, për nevoja të veta ushtarake. Pashka, mundi të gjente strehim në shtëpinë e malësorit Dak Lucit, gruaja e të cilit Gjystja, ishte mbesa e Prekë Calit, ku, qëndroi për shumë vite deri sa mbylli sytë në fund të viteve ’60.
Hierapolisi
parapamje|300px|Pamukala Hierapolisi (nga greqishtja në kuptimin qytet i shenjtë) është emër i dy qyteteve të njohura antike. Njëri ekziston sot nën emrin Pamukkale në Turqi dhe tjetri në Siri, si duket i zhdukur por që më parë ishte emërtuar Mabbig.
Hierapolisi antik që sot quhet Pamuk-kale duket të jetë themeluar nën Eumenesin e II-të të Pergamonit rreth vitit 190 p.k. Kjo anë ishte pjesë e provincës Azia nën perandorin romake që në vitin 133 p,k. Qyteti ndër vite është goditur nga tërmete dhe shpesh shkatërruar mirëpo prapë është rindërtuar. Në ditët tona janë gjetur mbeturina të ndërtimit nga të cilat veçohen ato të kohës së artë të qytetit në shekullit III/IV. Ndërsa ndër këto dallohet rrënojat e tempullit, rrënojat në gjendje të mirë të Teatrit, mbeturina të rrugës si dhe muri i qytetit.
Hierapolisi antik në jug të Sirisë gjendet qyteti Mabbig pran rrugës së Alepos për në Urfa. Sipas burimit të të dhënave të shekullit të X, në kohën e Asirisë qyteti thirrej Bambuki ndërsa nga koha e perandorisë romake Hierapolis, e sot Manbidj (Manbixh). Qyteti i takonte Artagasit dhe ishte një stacion tregtar i rëndësishëm në mes Romës dhe qyteteve të lindjes. Rrënojat e qytetit po thuaj se nuk duken fare.
Lista e filmave sipas buxhetit
Kjo është lista e filmave sipas buxhetit.
Hasan Zyko Kamberi
Hasan Zyko Kamberi (XVIII-XIX) lindi në Starje të Kolonjës në gjysmën e dytë të shekullit të XVIII.
Jeta dhe karriera
Për jetën e tij nuk dihet shumë, pos që ka kaluar një jetë të rëndë. Jeta e tij njihet e dihet më shumë nëpërmjet teksteve të tij që kanë edhe shenja autobiografike. Mori pjesë në luftën turko-austriake të vitit 1789. Qe dervish bektashi Është autor i një mevludi.
Ka shënime të ketë improvizuar në vargje një lloj testamenti para se të vdiste. Ka shkruar vjersha fetare filozofike, poema fetare e shkrime të tjera që kanë humbur. Mirëpo, vjershat e tij që njihen sot nuk janë vjersha fetare, bile janë vjersha krejt laike.
Hasan Zyko Kamberi, jo vetëm në kuadër të Vjershëtarëve (Bejtexhinjëve), por përgjithësisht në letërsinë shqipe, është shkrimtari i parë i modelit të krijuesit kritik. Gjithë vepra e tij shquhet për praninë e madhe të qëndrimit autorial për çështjet që shkruan, për problemet personale dhe problemet shoqërore. Ky qëndrim bëhet elementi karakterizues i gjithë krijimtarisë së tij në vjersha. Për nga mënyra e artikulimit të këtij qëndrimi dhe për preokupimet e tyre vjershat e Hasan Zyko Kamberit mund të grupohen në poezi personale me të dhëna autobiografike si:
Poezi me temë shoqërore si:
Poezi satirike si:
Hasan Zyko Kamberi është vjershëtor i mungesave në jetën njerëzore, si kur merret me tema sociale, ashtu edhe me çështje shpirtërore. Vjersha Gjerdeku i vashës, të cilën Faik bej Konica e quante një vepër të dalluar të letërsisë së vjetër shqipe, tregon shkallë-shkallë bashkimin e Djalit me Çupën, duke portretuar ambientin shoqëror dhe zjarminë e atyre që duhet të martohen. Në mënyrë alternative portretohen djali e çupa, puna dhe mundimi i tyre për bashkim, që nuk është vetëm social por edhe psiqik, për të projektuar më në fund një embrion të lumturisë së jetës njerëzore.
Hasan Zyko Kamberi kritik e satirik shkëlqen në vjersha të tjera, për t’u bërë satiriku i parë i letërsisë shqipe. Nëse në vjershat e tija të para personale e shoqërore ky autor ironizon edhe vetëveten, në vjershat satirike ai nuk kursen askendin. Dy vjershat e tij Paraja dhe Trahani lidhen ndër vete si vjersha të situatave sociale, po edhe të sprovimeve morale, duke i karakterizuar një qëndrim autorial.
Të gjitha vjershat e Kamberit, duke qenë me frymë kritike ndaj dukurive shoqërore, domosdo karakterizohen me shprehje të ashpra, me një shpërthim deri në përmbysje dhe me një revoltë të përhershme deri në pëlcitje, si qëndrim autorial. Në anën tjetër, për nga ndërtimi formal i vargjeve janë të njënjëshme. Rregulla e tij krijuese është vjersha katërshe me varg tetërrokësh dhe me skemën e rimës (aaab). Kjo është një rregull e përgjithshme krijuese. Në anën tjetër krijimi i vjershës sociale shpesh formalisht i afrohet tregimit dhe ka elemente të poemave me subjekt e me rrjedhë kontinuitive, formë që do të shfaqet më vonë në letërsinë shqipe.
Vdiq në fillim të shekullit XIX.
Pishpiriku (revistë)
thumb|235px Pishpiriku është revistê me ilustrime për fëmijë.
Hasan Zyko Kamberi
Referime
hasan zyko kamberi ësht edhe shkoll ne komunen e lipjanit te fshatit sllovi ndertuar diku rreth vitev 1980-81
Fridrih Niçe
Friedrich Wilhem Nietzsche (sqt. Fridrih Niçe) lindi më 15 tetor 1844; vdiq më 25 gusht 1900. Është një nga filozofët më të shquar gjermanë i shek. të 19. Ai ka qenë një kritik i ashpër i Krishtërimit (dhe i fesë në përgjithësi), i idealizmit gjerman, i Feminizmit dhe i modernizmit në përgjithësi. Ai konsiderohet si një mjeshtër i vërtetë i aforizmave filozofike të krijuara në formë eksperimentale. Për këtë arsye, ai është urryer, adhuruar, keq-interpretuar dhe ndoshta mbetet edhe sot e kësaj dite filozofi më i vështirë për t’u kuptuar.
Nietzsche ka lindur me 15 tetor të vitit 1844 në Ryken të Lajpcigut, në Saksoni. Ai u rrit në gjirin e një familjeje protestante, ndërsa i ati ishte prift. Ky i fundit vdiq kur Friedrich ishte vetëm 4 vjeç, pasi vuante nga një sëmundje mendore. Së bashku me të ëmën dhe të motrën, Elizabeth, ai u transferua në Naumburg ku do të jetonte për tetë vite me radhë. Friedrich ishte një adoleshent tepër kurioz, një nxënës i shkëlqyer dhe në momentin e përballjes me besimin fetar, nisi të anonte nga ateizmi. Ai studioi filozofi në Universitetin e Lajpcigut ku do të njihej me veprat e Shopenhaurit, të cilat do të përbënin pikënisjen e frymëzimit të tij filozofik.
Në vitin 1865, në moshën 24 vjeçare, Nietzsche emërohet profesor në Universitetin e Bazelit dhe merr nënshtetësinë zviceriane. Një vit më parë, ai ishte njohur me kompozitorin Richard Wagner, me të cilin do të kishte një miqësi të gjatë, por kjo nuk e ndaloi ta kritikonte si përfaqësues të kulturës më dekadente në botë, asaj gjermane. Në këtë periudhë studion filozofinë antike greke, ne veçanti veprat e filozofëve para-sokratikë, Heraklitit dhe Empedokles.
Në vitin 1870 Nietzsche shërbeu si asistent mjekësor në Luftën Franko-Prusiane ku njohu nga afër traumat dhe mjerimin njerëzor, ku për më tepër u sëmur edhe vetë nga dizanteria dhe difteria. Pasojat e këtyre sëmundjeve ai i vuajti gjatë gjithë jetës. Pas rikthimit në Bazel, në vend që të pushonte, nisi të shkruajë pambarimisht, duke shfrytëzuar në maksimum fuqinë e tij mendore. Në vitin 1872 publikoi veprën e tij të parë të famshme Lindja e tragjedisë.
Në vitin 1879 braktisi mësimdhënien për shkak të problemeve shëndetësore dhe në dekadën në vazhdim e kaloi kohën në Venecia, Torino dhe Nisë.
Tre vite më vonë, bie në dashuri me Lou fon Salome, por kjo e fundit e refuzoi kërkesën e tij për martesë. Po në vitin 1882 Nietzsche nis të shkruajë kryeveprën e tij Kështu foli Zarathustra (Also spracht Zarathustra), e cila publikohet 3 vite më vonë.
Në vitin 1888 transferohet në Torino, ku dhe do të përfundojë veprat Perëndimi i idhujve dhe Ecce Homo – Si bëhet njeriu ai që është.
Filozofia e Nietzsches nis me trajtimin e filozofisë dhe artit të Greqisë Antike, në disfavor të klasicizmit, të cilin e vështronte si një afirmim të vizionit të arsyeshëm dhe për rrjedhimisht përfaqësues të dekadencës. Në veçanti tragjedia greke është interpretuar si një shprehje e impulsit jetësor, apo siç shprehet Nietzsche e "momentit dionisiak". Nietzsches kritikoi ashpër vlerat morale të shoqërisë dhe altruizmin, të cilat në fakt mohojnë vetë jetën. Sipas tij njeriu duhet të përjetojë edhe dhimbjen pasi "ajo çfarë nuk të vret, ajo të bën më të fuqishëm". Koncepti i njohur i Nietzsches "vullneti për fuqi" luan një rol kryesor në filozofinë e tij, duke u shprehur se "‘është esenca e ekzistencës njerëzore, sikur t’i thuash jetes po!", pra afirmimi i saj.
Nietzsche mendonte se udhëheqësit fetarë e përdorin besimin dhe moralin për të skllavëruar njerëzimin. Sipas tij, koncepti ‘fuqia e vullnetit’ lejon tejkalimin e njeriut jo eliminimin e tij, pra braktisjen e idhujve dekadentë dhe shpresës për një jetë në botën e pasvdekjes dhe pranimin e jetës ashtu siç është ajo. Pra ndryshe nga keqinterpretimet e filozofisë së tij, mbinjeriu nichean nuk është një njeri i gjithëfuqishëm, por një qënie që duhet të zhvillohet lirshëm për të tejkaluar vetveten ("..njeriu është një urë dhe jo një qëllim." – kjo është edhe ideja thelbësore e Zarathustrës.
Pikërisht këtë ide e keqpërdori ideologjia naziste. Shkrimet e tia përsa i përket fuqisë, dobësisë, feminizmit dhe fesë u bënë aksioma të nazizmit në hartimin e doktrinës së tyre totalitare, ndërkohë që vetë Nietzsche ishte kundër anti-semitizmit dhe dënimit me vdekje. Nietzsches i përket një nga thëniet më të famshme në histori, ‘Zoti ka vdekur’, por kuptimi nuk është aspak ai i supozuar. Nietzsche flet për bashkëkohësit e tij, hipokrizia e të cilëve le të kuptohet se ata në fakt jetojnë "sikur Zoti të kishte vdekur". Sipas Nietzsche "... ka ekzistuar vetëm një i krishterë i vërtetë, dhe Ai vdiq në Kryq".
thumb|200px|Friedrich Nietzsche 1868
Me 3 janar të vitit 1889, teksa ndodhej në Sheshin Karlo Alberto, në Torino, Nietzsche pësoi krizën e parë nervore duke shfaqur mendime delirante dhe duke u vetë-quajtur Krishti apo Dionisi, perëndia greke e dëfrimit. Sëmundja e papritur e tij është debat më vete. Disa mendojnë se ai e trashëgoi sëmundjen nga babai i tij, dhe ka mendimi të ndryshme se si dhe sa ndikoi kjo sëmundje në krijimtarinë e tij filozofike.
Fridrich Nietzsche i kaloi 2 vitet e fundit të jetës së tij në errësire mendore dhe nën përkujdesjen e së motrës, Elizabeta. Filozofi i madh u nda nga jeta me 25 gusht të vitit 1900, në Vajmar.
Rinia
I lindur më 15 tetor 1844, Nietzsche u rrit në qytetin Röcken (tani pjesë e Lützen), pranë Leipzig, në provincën prusiane të Saksonisë. Ai u emërua pas mbretit Friedrich Wilhelm IV të Prusisë, i cili mbushi 49 vjeç në ditën e lindjes së Niçes (Nietzsche më vonë hoqi emrin e tij të dytë Wilhelm). Prindërit e Niçes, Carl Ludwig Nietzsche (1813–1849), një pastor luteran dhe ish-mësues; dhe Franziska Nietzsche (1826–1897), u martuan në 1843, një vit para lindjes së djalit të tyre. Ata kishin dy fëmijë të tjerë: një vajzë, Elisabeth Förster-Nietzsche, e lindur në 1846; dhe një djalë të dytë, Ludwig Joseph, i lindur në 1848. Babai i Niçes vdiq nga një sëmundje e trurit në 1849; Ludwig Joseph vdiq gjashtë muaj më vonë në moshën dy vjeçare. Më pas, familja u zhvendos në Naumburg, ku jetuan me gjyshen nga nëna e Niçes dhe dy motrat e pamartuara të babait të tij. Pas vdekjes së gjyshes së Niçes në 1856, familja u zhvendos në shtëpinë e tyre, tani e quajtur Nietzsche-Haus, një muze.