cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinastia Ming
Në kohën e dinastisë Ming, në Kinë u zhvillua ekonomia e mallrave dhe u dukën filiza të kapitalizmit. Në vitet e para të dinastisë Ming, shumë toka të punueshme ishin lënë pa pronar, prandaj perandori Taizu grumbulloi fshatarët që kishin braktisur vatrat dhe u dha atyre toka të punueshme, duke pakësuar ose hequr taksat, si rezultat, u rrit numri i fshatarëve me toka private dhe u përhapën në Kinë bimë të reja bujqësore, si duhani, patatet, misri, kikiriku e të tjera. Artizanati kinez, si porcelani, tekstilet e të tjera, arriti nivel relativisht të lartë. Veçanërisht në fushën e tekstileve, kishin dalë pronarë që zotëronin dhjetëra makina endëse; kishin dalë edhe “punëtorë me teknikë”, që ishin të kualifikuar me teknikën përkatëse dhe që pajtoheshin nga pronarët. Kjo gjë tregonte për daljen në Kinë të filizave delikate të kapitalizmit. Në atë kohë, llojet e mallrave ishin të shumta dhe shkëmbimet e tyre ishin të dendura. Ishin formuar edhe shumë qendra të mëdha dhe të vogla të tregtisë në krahinat me materiale të pasura dhe me kushte të mira të transportit. Kishin dalë qytete me ekonomi të lulëzuar, siç ishin Pekini, Nankini, Suzhou, Hangzhou, Guangzhou e të tjera.
Në provimet perandorake gjatë kohës së dinastisë Ming, kërkoheshin medoemos artikuj të ndarë në 8 pjesë, që quheshin “ba gu wen”. Në fushën letrare, ku vihej re një tablo e lulëzuar, u krijuan romanet《Buzë Ujërave》,《Tre Perandoritë》,《Udhëtim nëpër perëndim》,《Lulja kumbull në vazo të artë》e të tjera. U krijuan një numër veprash klasike, si vepra gjeografike 《Shënime të udhëtimit të Xu Xia Kesë, vepra farmaceutike e Li Shi Zhenit 《Klasifikimi i Barnave Medicinale》, vepra agroteknike e Xu Guang Çisë 《Enciklopedia mbi Shërbimet Bujqësore》, vepra teknologjike e Song Ying Singut 《Ekzistenca e Materies》, vepra shumëvëllimeshe 《Kodi i Madh Yongle》 e të tjera.
Në vitet e vonshme të dinastisë Ming, u krijua një gjendje e rëndë e përqendrimit të tokave në duart e një pakicë njerëzish. Oborri perandorak dhe familjet e mbretërve të shteteve vasale zotëronin plantacione në të gjitha krahinat e vendit, qeveria shtonte çdo ditë e më shumë taksat dhe tatimet, si rrjedhim, kontradiktat shoqërore acaroheshin dita ditës. Një pjesë e zyrtarëve dhe funksionarëve shpresonin që të zbuteshin kontradiktat shoqërore dhe kërkonin që të kufizoheshin privilegjet e eunukëve dhe aristokratëve. Ata organizonin leksione dhe diskutime lidhur me situatën politike, por atyre ua vunë etiketën “Partia Donglin” dhe u goditën nga eunukët dhe aristokratët, gjë që shtoi më tej mosstabilizimin e shoqërisë.
Ishin acaruar edhe kontradiktat në fshat. Në vitin 1627, ndodhi një fakteqësi natyrore në provincën Shensi, por megjithatë, funksionarët zyrtarë ende kërkonin me pahir tatimet dhe kjo shkaktoi rebelimin e fshatarëve. Mijëra dhe dhjetëra mijëra fshatarë të uritur u organizuan në forca të armatosura kryengritëse. Në vitin 1644, forcat e armatosura të kryengritësve fshatarë sulmuan dhe morën kryeqytetin Pekin, si rrjedhim, perandori Çong Zhen vrau veten, duke u varur në një dru në parkun Jingshan të Pekinit.
Teqja e Bllagajt
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/-Tekija._The_dervish_house_at_the_Buna_spring._-bosnia_-bosna_-waterscape_%2836999560861%29.jpg/220px--Tekija._The_dervish_house_at_the_Buna_spring._-bosnia_-bosna_-waterscape_%2836999560861%29.jpg|djathtas|parapamje| Teqja në Bllagaj Teqja në Blagaj gjendet në burimin e lumit Buna, jo shumë larg qendrës së Blagajt afër Mostarit në Bosnje dhe Hercegovinë. Ai përfaqëson një objekt të vlefshëm sakralo-rezidencial të arkitekturës islame në Bosnje dhe Hercegovinë, me tipare shumë të theksuara që dolën nga ndikimi i barokut në arkitekturën osmane. Komisioni për ruajtjen e monumenteve kombëtare, në seancën e mbajtur nga 6 deri më 11 dhjetor 2003 në Sarajevë, mori vendim që Teqja në Bllagaj të shpallet monument kombëtar i Bosnjës dhe Hercegovinës. Ky vendim është marrë nga Komisioni në këtë përbërje: Zeynep Ahunbay, Amra Haxhimuhamedoviq, Dubravko Lovrenoviq, Ljiljana Shevo (kryetare) dhe Tina Wik.
Sufizmi i ka rrënjët në jetën e Profetit Muhamed, i cili dikur ishte i vetëm në lutje. Kur në shekullin e 12-të sufizmi mori forma institucionale të shprehjes dhe kur u krijuan tarikatet e para (vëllazëritë sufiste), ky fenomen u reflektua edhe në shfaqjen e një forme të re arkitekturore, me emra të ndryshëm: hanikah, teqe, zavije, derga, ribat etj. Sufizmi u shfaq në të gjitha pjesët e Perandorisë Osmane. Ai la gjurmë në letërsi, filozofi dhe në jetën e vetë popullatës myslimane. Anëtarë të atij drejtimi janë dervishët të cilët ndahen në disa rende.
Në Bosnje dhe Hercegovinë zakonisht përdoret emri tekija, ndonëse dalin edhe emrat zavija dhe hanikah, me një kuptim pak të modifikuar. Në Bosnje dhe Hercegovinë kishte disa urdhra dervishësh dhe ato u përhapën në të gjithë territorin e saj, kështu që në atë kohë nuk kishte asnjë vend të madh që të mos kishte të paktën një teqe.
Historia
Kompleksi i Teqes në Bllagaj është ndërtuar pas vendosjes së sundimit osman në Hercegovinë, më së voni rreth vitit 1520. Fillimisht u drejtua nga urdhri Bektashi, dhe më vonë, në shekullin e 18-të, pas rinovimit nga myftiu i Mostarit Zijaudin Ahmed-ibn-Mustafa, do të bëhet qendra e grumbullimit të Halvetive.
Teqja e Bllagajit u dëmtua dhe u rindërtua disa herë nga shembja e shkëmbit dhe gurëve mbi burim. Me kërkesë të Açik Pashës (Muhamed Hindi), i cili u bë sheik i kësaj teqeje në vitin 1848, Omer Pashë Latasi urdhëroi restaurimin e parë të teqesë, turbesë dhe musarfihanës në vitin 1851. Tridhjetë vjet pas restaurimit, teqeja u shkatërrua kur mbi të ra një shkëmb.
Gjatë luftës së vitit 1993, objekti pësoi dëmtime të vogla në çatinë dhe kurorën e fasadës perëndimore, e cila u riparua pas përfundimit të luftës.
Teqja punoi aktivisht deri në vitin 1925. kur i vdiq shehu i saj i fundit Sejdo Shehoviq. Që nga Lufta e Dytë Botërore, puna e dervishëve dhe teqeve ishte e ndaluar zyrtarisht në Bosnje dhe Hercegovinë. Koleksioni menaxhohej nga Muzeu Kombëtar i Bosnjë dhe Hercegovinës deri në fillim të viteve 1970. Që atëherë e deri në vitin 1974. zyrtarisht ishte pa titull, kur bashkësia islame e mori sërish dhe filloi ta përdorë dhe ta mbrojë nga përkeqësimi i mëtejshëm.
Përshkrimi
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Blagaj%2C_tekija%2C_detail_drevene_konstrukce.jpg/200px-Blagaj%2C_tekija%2C_detail_drevene_konstrukce.jpg|parapamje|267x267px| Detaj i konstruksionit prej druri të teqesë së Bllagaj Musafirhana ka bodrumin, përdhesen dhe katin e parë. Bodrumi ndodhet poshtë dhomës së ndenjes dhe dhomës në katin përdhes dhe zë 1/3 e sipërfaqes përdhese. Bodrumi përbëhet nga një sallë me sallon dhe një dhomë ndeje. Ka një qasje në lumë me 5 shkallë guri. Një shkallë guri me një këmbë të vetme të çon në katin e parë. Një ballkon del nga hajati dhe zgjatet mbi lumë. Lozha është e punuar me konstruksion druri me dysheme druri dhe gardh druri.
Kati përdhe ka bazament të çrregullt dhe përbëhet nga katër dhoma. Në këto dhoma hyhet nga zona e mbuluar, hajati. Kuzhina ka një tavan të sheshtë (nuk hapet në çati, që ishte një zgjidhje e zakonshme për ndërtesat e asaj periudhe), dhe vatra ngrihet dhe tërhiqet në një kamare nga e cila tymi shkarkohet përmes një oxhaku të gjerë. Muret e dhomave me pamje nga verilindja dhe veriperëndimi janë gërmuar në shkëmb.
Pranë teqesë ndodhet një turbë në të cilën ndodhen dy varre, të shënuara me varre druri. Nuk ka të dhëna të shkruara se kush është varrosur këtu, por sipas legjendës, aty shtrihet shehu i vjetër i teqesë së Bllagajës, Açik Pasha (Muhamed Hindija), i cili u bë sheh i kësaj teqeje në vitin 1848. Ai shtirej si indian, por në fakt u dërgua nga Stambolli për të spiunuar punën e Ali Pashë Rizvanbegoviqit dhe feudalëve të tjerë në Herecegovinë.
Sipas nominimit për listën e monumenteve kombëtare të Bosnjë-Hercegovinës me titull Ansambli Ambiental i qytetit të Bllagaj, i përgatitur nga Instituti për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, Historike dhe Natyrore të Bosnjë-Hercegovinës, burimi i lumit Buna me shkëmbinj klasifikohet si një monument natyror gjeomorfologjik, dhe burimi i Bunës si monument natyror hidrologjik. Pjesë e kompleksit të shenjtë është edhe shkëmbi mbi ndërtesat e Teqesë. Në të njëjtën kohë, është pjesë e objektit.
Gjendja e tanishme
Tyrbja me musafirhanin e teqesë në Bllagaj është në gjendje të mirë konstruktive. Përveç qëllimit të saj të shenjtë, musafirhana përdoret sot edhe si një objekt ushqimi si dhe për shitjen e suvenireve. Mulliri me ujë në anën e djathtë të lumit është në gjendje të mirë dhe tani përdoret për shitjen e suvenireve, ndërsa nga mulliri në anën e majtë të lumit kanë mbetur vetëm mbetjet e mureve prej guri.
Placebo (bend)
Placebo është një rok-grup internacional. Në Evropë llogariten si një ndër grupet më të rëndësishme të muzikës në dekadën e fundit. thumb|250px|Placebo
Karriera
Në vitin 1994 Brian Molko (amerikan dhe anglez) dhe Stefan Olsdal (suedez) u takuan rastësisht në një stacion metroje në Londër. Që të dy shkonin në të njëjtën shkollë në Luksemburg, mirëpo nuk kishin asnjë kontakt me njëri tjetrin. Brian e ftoi Stefanin të këndojnë një herë së bashku. Pasi që Stefani e vërejti talentin e Molkos vendosën të dytë që të themelojnë një bend. Në fillim u quajtën „Ashtray Heart” mirëpo shpejt e ndërruan emrin në “Placebo”. Si tupanxhi morën Steve Hewitt-in (anglez), i cili pasi që ishte shume i angazhuar me një bend tjetër u zëvendësua nga Robert Schultzberg.
Më 1996 nënshkruan një kontratë me “Deceptive Records” dhe nxorën në shitje këngën „Come Home“. David Bowie i fton të marrin pjesë në turne të tij, para vënies në treg të albumit të tyre të parë!
Në qershor 1996 del në shitje albumi i tyre i parë “Placebo”. Në Britani të Madhe bëhet “album i artë” dhe kënga “Nancy Boy” arrin menjëherë vendin e 4-të të top-listave britanike, pasi që Placebo me muzikën e tyre ishin në një drejtim plotësisht tjetër nga grupet që në këtë kohë dominonin Anglinë dhe prej të cilave dëgjuesit ishin ngopur më. Edhe pse ishin të suksesshëm ndahet Robert Schultzberg nga grupi për shkak të problemeve me anëtarët tjerë dhe Stewe Hewitt përsëri i bashkohet Placebos.
Albumi “Without You I'm Nothing”, që publikohet në tetor të vitit 1998, ndryshon shumë për nga stili prej albumit të tyre të parë, që ishte shumë rok punk. Në këtë album mbizotërojnë baladat e errëta dhe melankolike. Kënga e këtij albumi “Every you and every me” bëhet kënga më e njohur dhe më e suksesshme në Gjermani. Gjendet edhe në muzikën e filmit “Cruel Intentions”. Nëpërmjet të reklamës së këtij filmi, në të cilën kënga është e shkurtuar dhe e ndryshuar, arrin Placebo të bëhet shumë shpejt i njohur edhe për dëgjuesit jashtë Anglisë.
Më 2000 doli në shitje albumi i tyre i tretë “Black Market Music”. Edhe ky album dominohet nga këngët melankolike por edhe nga këngët e rokut.
Albumi “Sleeping With Ghosts” (2003) tingëllon më elektronik mirëpo mban ende të njëjtin stil artistik, që jeton nga zërat e veçantë të kitarës dhe nga zëri i ndjeshëm dhe dekadent i Brian Molkos.
Edhe pse “Placebo” përmenden në të njëjtën frymë me “Oasis” dhe “Blur”, ky bend nuk dëshiron assesi të quhet grup i pop-muzikës britanike. Këtu kanë të drejtë, pasi që me ndryshimin e stileve të tyre muzikore gjatë karrierës së tyre është e vështirë që ky grup të renditet në një zhanër muzikor: ata janë diku në mes të rokut, punkit, muzikës alternative dhe rokut elektronik.
Kënga e re e tyre „Because I Want You“u publikua më 6 mars 2006 në Angli. Në pjesën tjetër të botës u publikua po ashtu më 6 mars 2006 kënga „Song To Say Goodbye“. Këto këngë i takojnë albumit të tyre të ri “Meds” që po ashtu në mars do të pasoj. Për nga stili shkon përsëri në drejtim të albumit të parë. Ata u distancuan përsëri nga ndikimet e elektronikës dhe përdorën më shume kitarën, basin, tupanin dhe pianon. Adhuruesit dhe grupet tjera e quajnë këtë si kthim tek rrënjët e grupit (Back To The Roots).
Placebo filloi në shkurt 2006 turne botërore.
Tingulli i Placebos (Placebo-Tuning)
Placebo përdor në një numër të madh të këngëve të tyre një metodë karakteristike alternative të luajtjes së kitarës, që ndryshon nga ajo klasike (E A D G H E). Telat e kitarës luhen me një gjysmë ton më lartë (F A#/Bb D#/Eb G#/Ab C F) në mënyrë që të përputhen me tingullin e lartë të zërit të këngëtarit.
Tiago Mendes
Tiago Cardoso Mendes ( Portugalisht : [tiˈaɣu]; lindur më 2 Maj 1981), njohur zakonisht si Tiago, është një futbollist portugez i cili luan me klubin spanjoll Atlético Madrid në La Liga dhe me kombëtaren portugeze si mesfushor.
Një mesfushor i zhdërvjellët, i cili mund të luaj edhe në qëndër ose si mesfushor mbrojtës. Tiago ka aftësi të mira, duke luatjur në pesë ligat madhore të Europës: Angli, Francë, Itali, Portugali dhe Spanjë. Ai më së shquari ka shpenzuar katër sezone me Atlético Madrid, duke fituar pesë tituj madhorë, përfshirë ligën në vitin 2014 dhe UEFA Europa League në vitin 2012.
Portugali
Lindur në Viana do Castelo, Tiago e nisi karrierën me klubin portugez Braga, duke u vendosur në formacionin titullar të skuadrës që në moshën 19 vjeçare, duke u paraqitur në 27 ndeshje me skuadrën që e mbylli sezonin 2000–01 në vendin e katërt, duke u kualifikuar për në Kupën UEFA.
Vonë në dhjetor 2001, performancat e dalluara individuale të Tiagos i dhuruan atij – dhe shokëve të skuadrës Armando Sá dhe Ricardo Rocha – një kalim te gjigandët e ligës Sport Lisboa e Benfica; në sezonin e tij të parë të plotë ai shënoi plot 13 gola, shifra më e madhe e karrierës së tij, duke ndihmuar të kuqtë t'a përfundonin ligën në vendin e dytë, dhe në vitin tjetër, ai fitoi Kupën Portugeze kundër Portos.
Çelsi
Tiago ishte një lojtar titullar i skuadrës në atë sezon, duke humbur vetëm katër ndeshje në ligë. Ai e mbylli sezonin në mënyrë të suksesshme duke u konfirmua si e ardhmja e mesfushës së bluve, duke zhvilluar 51 paraqitje në të gjitha kompedicionet dhe duke shënuar edhe katër gola me klubin që fitoi Football League Cup të atij sezoni. Megjithatë, pavarësisht suksesit të tij fillestar, sezoni e ardhshëm pa mbërritjen e Michael Essien nga Olympique Lyonnais, gjë që i pakësoi mundësitë e tij në formacionin titullar; gjatë kësaj kohe në Stamford Bridge, përqindja e tij e humbjes ishte 2.94%, vetëm një në 34 paraqitje (një humbje 0–1 kundër Manchester City më 16 tetor 2004), e cila ishte përqindja më e ulët në histori të një lojtari i cili kishte luajtur të paktën 20 ndeshje.
Lyon
thumb|djathtas|Tiago duke luajtur për Lyonin në vitin 2007 Vonë në gusht 2005, Tiago firmosi me Olympique Lyonnais në një kontratë katër vjeçare për shumën e 10.1 milion €. Mourinho në një intervistë tregoi se lënja e tij për të ikur ishte një "gabim i madh".
Zakonisht duke luajtur si mesfushor mbrojtës sëbashku me mesfushorët Juninho Pernambucano, Mahamadou Diarra dhe Florent Malouda, Tiago shkëlqeu te Lyon, duke shënuar shtatë gola në 37 paraqitje. Një pjesë e përmbledhjes së sezonit të tij të parë në Francë ishte dygolëshi i shënuar kundër PSV Eindhoven, gjë që e çoi skuadrën në çerek–finalen e Ligës së Kampioneve, dhe goli i fitores kundër Troyes AC më 1 prill 2006; klubi e përfundoi sezonin në Ligue 1 në vendin e parë, duke e fituar titullin për herë të pestë.
Pas largimit të Diarras te Real Madridi në sezonin e ardhshëm, Tiago filloi duke luajtur në një rol më të rëndësishëm në mesfushën e Lyonit sëbashku me zëvëndësuesin e Diarras, Jérémy Toulalan. Ai fitoi titullin e tij të dytë të ligës dhe ndihmoi skuadrën të arrinte në finalen e Coupe de la Ligue, ku Lyon humbi kundër FC Girondins de Bordeaux pas një goli të pësuar në minutën e fundit; gjithsej ai shënoi gjashtë gola në 40 paraqitje në sezonin e tij të dytë.
Juventus
Fillimi i sezonit 2008–09 i dha mundësinë Tiagos të rikthehej në Premier League pas një oferte huazimi të plotë një vjeçar nga Everton. Juventusi e pranoi ofertën por Tiago refuzoi kushtet e tyre, duke pëlqyer më shumë qëndrimin në Itali. Negociatat ndërmjet lojtarit dhe klubit patën një fund të dhunshëm kur Tiago e mbylli me forcë presidentin e Juventusit Giovanni Cobolli Gigli brënda një banjo – presidenti u shpëtua më pas nga kapiteni i skuadrës Alessandro Del Piero pas më shumë se një ore. Pas një sezoni të parë të vështirë ai e rregulloi veten në formacionin e trajnerit Claudio Ranieri, por në nëntor 2008, në një ndeshje kundër Interit, ai doli jashtë me barrelë pasi kishte pësuar një dëmtim serioz në gju vetëm disa minuta pasi kishte filluar ndeshja, duke bërë që të qëndonte jashtë fushave të lojës për dy muaj.
Pjesa e parë e sezonit 2009–10 ishte për t'u harruar për Tiagon. Me mbërritjen e mesfushorëve Diego dhe Felipe Melo dhe me formën e tij disi të dobët, paraqitjet e tij u pakësuan sërisht; nën drejtimin e trajnerit Ciro Ferrara ai u vendos në stolin e rezervave sërisht, duke zhvilluar vetëm shtatë paraqitje në Serie A.
Atlético Madrid
thumb|majtas|Tiago (djathtas) në aksion me Atléticon kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit në vitin 2013]] Më 8 janar 2010, Tiago kaloi te Atlético Madrid në formën e huazimit deri në fund të sezonit. Ai shënoi golin e parë në ligë pas gati tre vitesh më 21 janar, duke shënuar me kokë në barazimin 1–1 në shtëpi kundër Celta de Vigo në ndeshjen e Copa del Rey të atij sezoni (2–1 rezultati i përgjithshëm); gradualisht, ai e vendosi veten e tij në formacionin titullar sëbashku me mesfushorin Raúl García dhe gjithashtu ish shokun e tij te Benfica, Simão Sabrosa.
Pasi ndihmoi Colchoneros të arrinin në finalen e kupës – ai nuk mund të luante në Ligën e Evropës – por u arrit një marrëveshje e re me Juventusin. Sërisht, ai luajti më shumë minuta se García me Atléticon e cila më në fund u kualifikua në Ligën e Europës, me Tiagon që shënoi katër gola në La Liga, përfshirë në dygolësh kundër Málaga CF në fitoren 3–0 jashtë fushe, të dy golat u shënuan me kokë.
Më 20 korrik 2011, Tiago firmosi një kontratë dy vjeçare me Atlético Madrid. Ai ishte një pjesë e rëndësishme e skuadrës që arriti në finalen e Ligës së Europës, zakonisht duke luajtur si titullar nën drejtimin e trajnerit Diego Simeone, i cili zëvëndësoi spanjollin Gregorio Manzano në mes të sezonit; ai humbi një ndeshje vendimtare në Bukuresht, megjithatë, ai nuk luajti në finale për shkak dalë jashtë me karton të kuq në ndeshjen e dytë të gjysmë–finales kundër Valencias (fitore 1–0 jashtë fushe, 5–2 rezultati i përgjithshëm) pasi goditi me shuplakë sulmuesin Roberto Soldado.
Më 21 korrik 2014, në moshën 33 vjeçare, Tiago rinovoi kontratën e tij me klubin edhe për dy sezone të tjera. Më 13 shtator, ai shënoi golin e avantazhit kundër Real Madridit pasi shënoi me kokë pas një krosimi të Koke, duke ndihmuar skuadrën të fitonte ndeshjen 2–1 në Santiago Bernabeu.
Karriera ndërkombëtare
Tiago shënoi golin e parë me kombëtaren në Mars 2007, duke shënuar golin e vetëm në barazimin 1–1 kundër Serbisë, ku falë performancës së tij u shpall lojtari i ndeshjes. Megjithatë, ai u la jashtë skuadrës që do të luante në UEFA Euro 2008.
Tiago ishte në listën e lojtarëve të thirrur për të luajtur në Kupën e Botës 2010 e zhvilluar në Afrikën e Jugut. Ai bëri debutimin e tij në turnament duke zëvëndësuar Decon në ndeshjen e parë, një barazim pa gola kundër Bregut të Fildishtë. Ai mori vendin e brazilianit të natyralizuar edhe në ndeshjen e dytë, kundër Koresë së Veriut në Cape Town më 21 qershor 2010, duke shënuar dy herë (përfshirë një gol me kokë) në fitoren spektakolare 7–0.
Pas Kupës së Botës, Tiago zyrtarisht lajmëroi tërheqjen nga kombëtarja duke thënë se u largua për shkaqe personale, dhe "për t'i lënë hapsirë të rinjëve", duke e mbyllur karrierën e tij ndërkombëtare me 58 ndeshje me tre gola. Megjithatë, më 3 tetor 2014, pas një mungese katër vjeçare, ai u thirr nga trajneri i ri Fernando Santos për një ndeshje miqësore kundër Francës dhe për ndeshjen kualifikuese të UEFA Euro 2016 kundër Danimarkës.
Klube
Redaktuar më 7 Shkurt 2015
Kombëtarja
Redaktuar më 7 Shkurt 2015
Zemzem
parapamje|240px|Vendodhja e vjetër e Zemzemit për meshkuj. Vendodhja për femra ishte ndarë. Zemzemi (Arabisht: زَمْزَم‎ Zamzam) është një pus brenda Xhamisë së Shenjtë në Mekë (Arabinë Saudite), 20 metra në lindje të Qabes. Sipas fesë Islame, Zemzemi është një burim i mrekullueshëm i ujit nga Zoti, i cili u përhap mijëra vjet më parë kur Ismaili, djali i Ibrahmit u la me nënën e tij Haxherja në shkretëtirë, ku ai kishte etje dhe vazhdonte të qante. Miliona pelegrinë vizitojnë pusin çdo vit gjatë kryerjes së pelegrinazheve të Haxhillëkut ose Umrës për të pirë ujin e tij.
Historia
Islami thotë se Zemzemi i'u zbrit Haxherës, gruas së dytë së Ibrahimit dhe nëna e Ismailit. Sipas udhëzimeve të Zotit, Ibrahimi la gruan e tij, Haxherën dhe djalin Ismailin mes shkretëtirës dhe u largua. Ajo dëshpërimisht kërkonte ujë për djalin e saj të mitur, por ajo nuk mundi të gjente ndonjë, pasi Meka ndodhej në një luginë të nxehtë të thatë me pak burime uji. Haxherja vrapoi shtatë herë mbrapa dhe me radhë në nxehtësinë e nxehtë midis dy kodrave të Safa dhe Marva, duke kërkuar ujë. Duke u trishtuar nga i dyti, Ismaili i mitur e kishte skrapuar tokën me këmbët, ku papritmas uji doli jashtë. Ka versione të tjera të historisë që përfshijnë se Zoti dërgoi engjëllin e tij, Xhibrilin (Gabrieli), i cili shkelmoi tokën me thembër (ose me krah), dhe uji u rrit. Një histori e ngjashme për një pus është përmendur edhe në Bibël.
Lista e shkrimtarëve shqiptarë: V
Kjo është lista e shkrimtarëve shqiptarë.
Shqipëria dhe Mbretëria e Sicilisë shek.XIII
Manfred Hohenshtaufeni në Shqipëri
Kapërcimi i shek. XII-XIII solli në Mbretërinë e Sicilisë një ndryshim të dinastisë sunduese. Vendin e dinastisë normane Altavila, e zuri dinastia perandorake gjermane Hohenshtaufen. Bashkë me fronin e Sicilisë, sovranët e rinj gjermanë trashëguan dhe planet pushtuese në Lindje të paraardhësve të tyre.
Henriku VI Hohenshtaufen që me ardhjen e tij në pushtet i shpalli hapur pretendimet e tij në bregun lindor të Adriatikut. Sipas historianit bizantin Niketë Koniati, Henriku pretendonte të ishte zot i gjithë territorit që shtrihej prej Durrësit e deri në Selanik, territor i pushtuar për një kohë të shkurtër nga paraardhësi i tij norman, Guljelmi II, gjatë fushatës së vitit 1185. Por as Henriku VI, as pasardhësi i tij i madh, Frederiku II Hohenshtaufen, nuk qenë në gjendje të organizonin ndonjë ekspeditë si ato të normanëve në Shqipëri. Një gjë të tillë e bëri djali i Frederikut, Manfred Hohenshtaufeni. Duke përfituar nga konflikti midis despotit Mihali II i Epirit dhe perandorit të Nikesë, Teodorit II Laskari, si dhe i inkurajuar nga pakënaqësia e thellë që kishte pushtuar popullsinë shqiptare kundër këtyre dy rivalëve bizantinë, në mesin e dimrit të vitit 1257-1258 flota e Manfredit e komanduar nga admirali i tij, Filip Kinardi, zbarkoi në bregdetin shqiptar dhe pushtoi Durrësin, Vlorën, Spinaricën e Beratin. Ndonëse këto kështjella juridikisht ishin në atë kohë nën sundimin e perandorit të Nikesë (Durrësi), apo të despotit të Epirit (Vlora, Berati e Spinarica), as njëri e as tjetri nuk ushtronin pushtet real në to. Kryengritja e fundit e vitit 1257 e shqiptarëve i kishte detyruar garnizonet dhe administratën e perandorit apo të despotit të tërhiqeshin dhe ta linin qeverisjen e atyre vendeve në dorë të parisë lokale, e cila, me sa duket, ishte marrë vesh paraprakisht me Manfredin e Sicilisë për ndërmarrjen e tij.
I ndodhur para faktit të kryer, despoti Mihali II i Epirit e pa me vend mos të ndizte armiqësi të reja me mbretin e Sicilisë. Përkundrazi, me qëllim që ta tërhiqte atë në një aleancë ushtarake kundër rivalit të tij kryesor, perandorit të Nikesë, ai ia njohu Manfredit pushtimet e reja në bregdetin shqiptar. Madje i ofroi atij dhe dorën e së bijës, Helenës, bashkë me një sërë zotërimesh të tjera në cilësinë e pajës: Himarën, Sopotin (Borshin), Butrintin e Korfuzin. Në këtë mënyrë ndër të gjithë sovranët e mbretërisë së Sicilisë të dy shekujve të fundit, Manfredi qe i pari që zuri një pjesë të mirë të brezit bregdetar të Shqipërisë në pritje të kushteve të përshtatshme për të zgjeruar pushtimet në thellësi të Ballkanit.
Por beteja e Pelagonisë (Manastirit), në pranverë 1259, ku bashkë me forcat e despotit, Mihalit II të Epirit, u shpartallua edhe reparti i vogël prej 300 luftëtarësh që Manfredi i kishte dërguar për ndihmë vjehrrit të tij, i vuri në pikëpyetje vetë zotërimet siciliane në Shqipëri. Ngadhënjyesi i Pelagonisë, perandori i ri i Nikesë, Mihali VIII Paleologu (prej 1261 perandor i Bizantit), e vazhdoi mësymjen deri në bregdet, duke marrë të gjitha zotërimet e Manfredit, me përjashtim të Durrësit. Gjithsesi, në shtator të vitit 1261 Manfredi organizoi një fushatë të re në Shqipëri dhe arriti përsëri zotërimet e bregdetit, të cilat i mbajti deri në fund të jetës së tij (1266).
Baza e qeverisjes së zotërimeve të Manfredit në Shqipëri ishin kështjellat. Këtu u vendosën garnizonet siciliane nën komandën e kështjellarëve. Kështjellari i Kaninës, që kontrollonte dhe zonën e Vlorës, në vitet 1258-1274 ishte Jakob Balsiniani, pas çdo gjase një fisnik gjerman. Juridiksioni i tij shtrihej në një perimetër të gjerë rreth kështjellës, që përfshinte edhe fshatrat e Orikumit, Vranishtit, Vonicës etj. Krerët feudalë vendas ishin përfshirë në sistemin e mbrojtjes së kështjellës së Kaninës dhe të territorit të saj. Përveçse në rast lufte, ata, normalisht, të shoqëruar nga njerëzit e tyre, kryenin për një muaj në vit shërbimin e garnizonit brenda në kështjellë.
Si mëkëmbës të përgjithshëm të zotërimeve të tij në Shqipëri, Manfredi caktoi njeriun e tij të besuar, admiralin Filip Kinardi. Megjithatë, pushteti i tij realizohej në zotërimet jugore. Treva Durrës-Arbër, si zonë me rëndësi të posaçme strategjike, ishte nën vëzhgimin e drejtpërdrejtë të mbretit Manfred.
Fillimisht, selia e admiral Kinardit ndodhej në Korfuz, por me kohë u zhvendos në Kaninë. Këtu ai u martua me të venë e një fisniku nga familja e vjetër Frëngu, që ishte njëherësh kunata e despot Mihalit II të Epirit. Miqësia që Filip Kinardi kishte me peshkopin ortodoks të Kaninës është një tjetër tregues i lidhjeve të ngushta, që Kinardi, e në përgjithësi gjithë administrata e Manfredit, vendosi me mjedisin, e veçanërisht me parinë vendase. Me këtë shpjegohet fakti që, pas vrasjes së Manfredit në Betejën e Beneventit (1266), disa nga bashkëpunëtorët më të ngushtë të tij, midis tyre dhe konti Frederik Lançia, dajë i Manfredit dhe personi numër një në oborrin e tij, erdhën dhe u strehuan në Shqipëri.
Fundi i mbretit Manfred në Betejën fatale të Beneventit, shkaktoi pështjellim në zotërimet shqiptare të Hohenshtaufëve të Sicilisë. Menjëherë pas Manfredit, edhe mëkëmbësi i tij admiral Kinardi ra viktimë e një komploti të kurdisur në Kaninë nga despot Mihali II Engjëlli i Epirit në bashkëpunim me të shoqen e njeriut të Manfredit, Maria Frëngun, që ishte edhe kunatë e tij. Por, pavarësisht nga kjo, despoti nuk arriti t’i shtinte në dorë zotërimet e Manfredit. Njerëzit e këtij, si këshilltari i Kaninës, Jakob Balsiniani, ai i Korfuzit, Verner Alamani, dhe kapiteni i Durrësit-Arbrit, Andrea Vrana, refuzuan t'ia dorëzojnë despotit të Epirit viset nën juridiksion të tyre. Të njëjtën gjë bënë edhe më 1267, kur ngadhënjyesi i Beneventit e vrasësi i Manfredit, francezi Karl Anzhu, u çoi fjalë funksionarëve të ish-mbretit Hohenshtaufen në Shqipëri që ta njihnin atë si mbret i ri i Sicilisë.
Anzhuinët dhe “Mbretëria e Arbrit”
Sovrani i ri i mbretërisë së Sicilisë, Karli I Anzhu, trashëgoi synimet e vjetra të dinastive të Altavilëve normanë e të Hohenshtaufëve gjermanë. Në qendër të politikës së tij të jashtme u vu pushtimi i Lindjes e marrja e Konstandinopojës. Kjo politikë u nxit e u ushqye vazhdimisht nga kisha e Romës, e cila llogariste të organizonte, nëpërmjet anzhuinëve, një kryqëzatë të re kundër Bizantit dhe të realizonte kështu bashkimin me dhunë të kishave. Pikërisht në praninë e papës Klementit IV u nënshkrua në maj të vitit 1267 në Viterbo marrëveshja midis Karlit I Anzhu e perandorit të shfronëzuar latin të Konstandinopojës, Balduinit II, në bazë të së cilës ky i fundit ia kalonte të drejtat e tij në Lindje mbretit anzhuin. Marrëveshja në fjalë përcaktonte si fazë të parë të ndërmarrjes anzhuine zënien e një kryeure në bregdetin shqiptar, në zotërimet e ish-mbretit Manfred.
Karli I Anzhu u mundua të afirmonte të drejtat e tij në vijë trashëgimije mbi zotërimet shqiptare të Manfredit, duke i shndërruar në vasalë të tij bashkëpunëtorët e Manfredit në Shqipëri. Në këtë kuadër, më 1267, Karli I emëroi si mëkëmbës të tij në Shqipëri Gaco Kinardin, një i afërm i mëkëmbësit të vrarë të Manfredit, Filipit. Por as kështjellari i Korfuzit, as ai i Vlorës, i Butrintit e i Sopotit dhe as kapiten Vrana e qytetarët e Durrësit nuk dëgjuan të kalojnë nën sovranitetin anzhuin. Përkundrazi, marrëdhëniet e mbretit Karl me bregun përballë mbetën të ndera deri në vitin 1271. Atë kohë, vetë ai shprehej në një letër se shqiptarët e "urrenin emrin e tij" (in odium nostri nominis).
Gjithsesi, anzhuinët nuk ndërmorën ndonjë fushatë të armatosur. Karli I u përpoq të tërhiqte me anë premtimesh krerët shqiptarë dhe në vitin 1271 ai duket se kishte vendosur një dialog me aristokracinë e Arbrit si edhe me bashkësinë qytetare të Durrësit. Gjatë atij viti dy priftërinj katolikë shqiptarë, Gjoni nga Durrësi dhe Nikolla nga Arbri, si të besuar të mbretit Karl dhe të aleatit të tij të madh, papës Gregori X, bënë disa udhëtime midis Napolit e Durrësit, duke përcjellë mesazhet e mbretit te krerët shqiptarë. Në fillim të shkurtit 1272 mbërriti në oborrin anzhuin në Napoli një përfaqësi e fisnikërisë së Arbrit dhe e bashkësisë qytetare të Durrësit. Në përfundim të traktativave me Karlin Anzhu u shpall bashkimi i "Mbretërisë së Arbrit" (Regnum Albaniae) me mbretërinë e Sicilisë nën sovranitetin e mbretit Karl (Carolus I, dei gratia rex Siciliae et Albaniae).
Kthesa e fisnikëve shqiptarë në marrëdhëniet me mbretin anzhuin ndodhi për një sërë arsyesh të jashtme dhe të brendshme. Në atë kohë bizantinët dhe serbët e kishin rritur presionin në trevat shqiptare që ishin ende jashtë kontrollit të tyre. Serbët i ishin afruar tashmë zonës së Dibrës, kurse Perandoria Bizantine e kishte rivendosur sundimin e saj në një pjesë të mirë të Shqipërisë së brendshme. Marrja e Beratit menjëherë pas fitores së bizantinëve në Pelagoni (Manastir), më 1259, i jepte Bizantit një bazë strategjike mjaft të rëndësishme për të shtrirë më tej zonën e kontrollit të vet deri në vijën bregdetare.
Vështirësive të aristokracisë shqiptare në marrëdhëniet me këto fuqi të huaja, u shtoheshin edhe ndarjet e konfliktet midis vetë fisnikëve shqiptarë. Në këtë kohë edhe Principata e dikurshme e Arbrit e kishte humbur shkëlqimin që kishte pasur në kohën e princit Dhimitër. Në vend të një familjeje feudale, në trevën e Arbrit ushtronin ndikimin dhe pushtetin e tyre disa familje, shpesh herë në konflikt me njëra-tjetrën, siç ishin familjet Skurra, Vrana, Blinishti, Topia, Arianiti etj. Në këtë mënyrë, njohja e një sovrani të huaj u pa edhe si një mjet për të qetësuar rivalitetet midis tyre. Së fundi, jo pa rol ishte edhe fakti që në Shqipëri, veçanërisht në zonën e Durrësit dhe të Arbrit, ekzistonte tashmë një grupim filo-anzhuin, që përfaqësohej kryesisht nga kleri katolik i Durrësit dhe i Arbrit, që nën sundimin e Manfredit, armikut të egër të Papatit, kishte pësuar përndjekje nga më të ashprat. Për rrjedhojë, ky ishte i prirur të bashkëpunonte me sovranin e ri të Sicilisë, Karlin Anzhu, që ndryshe nga Manfredi, ishte beniamin dhe krahu i djathtë i kishës katolike të Romës.
Pavarësisht nga motive të tilla që flisnin në të mirë të anzhuinëve, kompromisi i vitit 1272 midis anzhuinëve e aristokracisë shqiptare u bë i mundur vetëm pasi Karli I Anzhu u dha krerëve shqiptarë garancitë e kërkuara. Në dy diploma të dala nga kancelaria e tij më 20 e 21 shkurt 1272, u premtonte atyre mbrojtjen e tij (protectionem suam) dhe njohjen e të gjitha privilegjeve, normave e dokeve "të mira" të mëparshme. Teksti i tyre tregon qartë që njohja e sovranitetit anzhuin nga krerët shqiptarë nuk qe një "dorëzim" pa kushte, por një ujdi e arritur, siç shprehej vetë mbreti Karl, "pa kurrfarë dhune e shtrëngimi" (absque aliqua violentia seu cohactione). Anzhuinët kënaqnin në thelb dy kërkesat themelore të shqiptarëve: kërkesën për një angazhim të anzhuinëve në marrëdhëniet e ndera të shqiptarëve me fuqitë e tjera, kryesisht Bizantin e Serbinë, dhe kërkesën për njohjen e autonomisë politiko-administrative të fisnikëve vendas brenda kuadrit të "Mbretërisë së Arbrit".
Pavarësisht nga premtimet joshëse të anzhuinëve, jo menjëherë e jo të gjithë fisnikët shqiptarë u tërhoqën prej tyre. Koha e gjatë, që iu desh Karlit I Anzhu për të realizuar planin e vet, ishte prova më e mirë se në gjirin e aristokracisë shqiptare kishte ngurrime lidhur me një orientim proanzhuin. Në fakt, anzhuinët përcaktuan qysh në fillim hapësirën midis Durrësit e Vlorës ose më saktë midis Matit e Seman-Devollit, si zonë e interesave të tyre jetike në Shqipëri. Tokat jashtë tyre anzhuinët i panë para së gjithash në funksion të marrëdhënieve me shtetet aleate ballkanike, në radhë të parë me mbretërinë e Serbisë. Kjo vijë politike e anzhuinëve i prishi këta qysh në fillim me një krah të rëndësishëm të aristokracisë shqiptare. Aleanca me Mbretërinë Serbe pati gjithmonë përparësi për Karlin Anzhu dhe ky refuzoi të merrte në mbrojtje fisnikët shqiptarë, si Gropajt e Dibrës, tokat e të cilëve ndodheshin nën kërcënimin e pushtimit serb.
Por regjimi i ri anzhuin nuk pati pasoja negative vetëm në planin politik. Anzhuinët vendosën në zotërimet e tyre një regjim të rreptë shfrytëzimi. Fonde të mëdha tokësore iu rrëmbyen pronarëve vendas, në radhë të parë kundërshtarëve të regjimit anzhuin, e u shpërndanë në të mirë të kurorës, të funksionarëve e feudalëve anzhuinë dhe të kishave, kuvendeve e manastireve katolike të themeluara me shumicë nga klerikët e huaj, të ardhur bashkë me anzhuinët e që përfaqësonin një mbështetje shoqërore e mjet diversioni ideologjik të tyre. Fshatarësia shqiptare, që punonte në këto toka, iu nënshtrua një shfrytëzimi intensiv e të panjohur deri atëherë. Të ardhura të mëdha hynin në arkën mbretërore e të funksionarëve anzhuinë nga taksat e detyrimet që shpeshherë këta ia impononin në mënyrë arbitrare popullsisë vendase.
Vendosja e regjimit anzhuin pati reflekse negative edhe në jetën e qyteteve. Autonomia e tyre u ngushtua, organet bashkiake të qeverisjes pushuan së funksionuari e u zëvendësuan nga administrata anzhuine. Interesat ekonomikë të shtresave tregtare-zejtare e të vegjëlisë u dëmtuan rëndë nga politika e monopolit shtetëror mbi prodhimin e shitjen e produkteve kryesore, si dhe nga detyrimet nga më të ndryshmet që nëpunësit anzhuinë ngarkonin në kurriz të popullsisë qytetare. Të ardhurat e shumta që vinin nga prodhimi dhe tregtia e kripës shkonin në dobi të mbajtjes së trupave dhe të administratës anzhuine në Shqipëri.
Në këtë mënyrë regjimi anzhuin ngjalli që në muajt e parë zhgënjim e pakënaqësi midis shtresave më të ndryshme të shoqërisë shqiptare. Zëdhënëse e kësaj pakënaqësie u bë aristokracia shqiptare, brenda e jashtë kuadrit të "Mbretërisë së Arbrit", e cila e pa se anzhuinët i shkelën pa ngurruar aspiratat e saj politike. Për t'i detyruar krerët shqiptarë që t'i rrinin besnikë e mos të ngrinin krye, Karli I filloi të marrë peng fëmijët e tyre, të cilët i çonte e i ruante në kështjellat e Italisë së Jugut, ku këta trajtoheshin si të ishin robër, aq sa në mjaft raste ata të tentonin të arratiseshin.
Përplasjet e shqiptarëve me anzhuinët, që në fillimet e vendosjes së këtyre të fundit në Shqipëri, favorizuan lojën e bizantinëve. Duke filluar nga vera e vitit 1272, perandori bizantin Mihali VIII Paleolog ishte vënë në kontakt me fisnikët shqiptarë dhe përpiqej t'i bënte ata për vete e t'i hidhte kundër anzhuinëve. Përpjekja e tij mbështetej në premtimet e garancitë që u paraqiste shqiptarëve e s'ka dyshim që në këtë pikë ai nuk mbeti pas, madje e kapërceu rivalin e tij, Karlin I Anzhu, përderisa arriti qysh në fillim të bënte për vete ("të mashtrojë", sipas shprehjes së Karlit I) mjaft prej tyre.
Në verën e vitit 1274, vetë dokumentet anzhuine bëjnë fjalë për një aleancë operative midis bizantinëve e fisnikëve shqiptarë. Në gusht të atij viti aleatët kishin arritur një fitore të parë mbi anzhuinët, duke u shkaktuar atyre mjaft të vrarë e duke zënë shumë të tjerë robër. Në muajin nëntor komandantët anzhuinë në Shqipëri i raportonin mbretit anzhuin Karl se "arbëreshët e bizantinët kishin rrethuar Durrësin". Informatat e mëvonshme konfirmonin se luftimet tashmë ishin përqendruar në afërsi të kështjellave bizantine. Shpërthimi i konfliktit të hapur me shqiptarët bëri që fronti i luftimeve të zhvendosej me shpejtësi në afërsi të kështjellave anzhuine të bregdetit.
Rrjedhja e re, që morën marrëdhëniet e shqiptarëve me anzhuinët, dhe aleanca shqiptaro-bizantine, që pasoi, i përmbysi planet e mëdha të Karlit I Anzhu, i cili kishte shpresuar t'i çonte ushtritë e tij deri në Konstandinopojë. Për më tepër planet e mbretit anzhuin u komprometuan edhe nga afrimi i perandorit bizantin, Mihalit VIII Paleolog, me Papën. Ujdia që këta të dy arritën në Koncilin e Lionit, më 1274, për të realizuar bashkimin e kishave, e izoloi Karlin Anzhu duke i hequr atij përkrahjen e pakushtëzuar të Papatit. Në vend që të vazhdonte mësymjen drejt Lindjes, Karli u detyrua të nënshkruante një armëpushim me Mihalin VIII Paleolog (1276). Ndërkohë "bizantinët" e kishin kthyer Beratin në qendrën ku së bashku me fisnikët shqiptarë organizoheshin operacionet kundër kështjellave anzhuine. Komandën e kësaj kështjelle ata ia kishin besuar një fisniku vendas, sebastit Stano, që kryente funksionin e qefalisë (qeveritarit) të qytetit. Në atë kohë bizantinët kishin arritur të rrëmbenin edhe Spinaricën, lokalitetin bregdetar midis Vlorës e Durrësit. Në këtë mënyrë, zotërimet jugore të anzhuinëve ishin ndarë nga Durrësi nëpërmjet këtij pykëzimi bizantin nga Berati në bregdet. Ndërlidhjet midis zotërimeve anzhuine dhe midis tyre e Mbretërisë së Sicilisë kryheshin vetëm me anën e detit. Por edhe komunikimi detar ishte bërë i rrezikshëm, sepse një flotë bizantine me bazë në Spinaricë e në Butrint sulmonte anijet anzhuine.
Duke parë gjendjen katastrofike të trupave të tij në Shqipëri, mbreti Karli I Anzhu mendoi të organizonte një fushatë të re, gjatë së cilës të nënshtronte krerët kryengritës shqiptarë dhe të merrte kështjellat e pushtuara ndërkohë nga perandori bizantin Mihali VIII Paleolog. Në këtë kuadër rëndësi e posaçme iu dha kështjellës së Beratit, kundër së cilës u përqendrua goditja kryesore anzhuine. Marrja e Beratit do të çlironte nga presioni bizantin bazat bregdetare të anzhuinëve (Vlorën, Durrësin) dhe do të krijonte kushtet për përparimin e ushtrive të Karlit Anzhu në brendësi të vendit. Është për këto arsye që Karli I i shkruante komandantit të ushtrisë anzhuine në Shqipëri se "nuk mund ta shprehte me fjalë rëndësinë që i jepte pushtimit të kështjellës së Beratit" (ad captionem castri Bellgradi, que ultra quam dici valeat cordi nostro residet ).
Në prag të mësymjes, Karli I Anzhu konfirmoi aleancat me Serbinë e me Despotatin e Epirit. Despot Niqifori I i Epirit u shpall vasal i mbretit anzhuin dhe i dorëzoi këtij kështjellat e Butrintit, të Sopotit e të Porto-Palermos. Por para së gjithash Karli I bëri një përpjekje të re për t'i rregulluar marrëdhëniet me shqiptarët e për t'i shkëputur këta nga bizantinët. Në këtë kuadër Karli I liroi nga burgjet italiane një numër krerësh shqiptarë kryengritës, mes të cilëve Gjin Muzakën, i cili mbahej "i lidhur me pranga të forta hekuri" në burgun e kështjellës së Brindizit së bashku me Dhimitër Zogun, Kasnec e Guljelm Blinishtin. Karlit I Anzhu i erdhën kërkesa të përsëritura nga fisnikët shqiptarë për ta liruar Muzakën. Me sa duket, Gjin Muzaka gëzonte pozitë e autoritet të veçantë dhe nëpërmjet tij mbreti anzhuin u përpoq të ndikonte mbi krerët shqiptarë. Në gusht të vitit 1280 ai urdhëroi lirimin e robit Muzaka, "pasi të kishte dhënë peng gruan e fëmijët e pasi të ishte betuar se nuk do të bashkohej më me armiqtë e mbretit Karl e nuk do të fliste e do të vepronte më kundër tij". Në kushtet e përgatitjes së mësymjes anzhuine mbi Beratin, neutralizimi i Muzakajve, zotër të vendit, merrte kuptim të veçantë.
Megjithatë, përpjekjet e anzhuinëve për diversion në radhët e aristokracisë shqiptare nuk dhanë rezultat. Në prag të betejës vendimtare për Beratin lajmet që i vinin Karlit I nga komandatët e tij në Shqipëri e njoftonin se "arbrit kishin ngritur përsëri krye dhe sulmonin trupat anzhuine". Qëndrimi i vendosur antianzhuin i shumicës së fisnikëve shqiptarë kushtëzoi në mënyrë vendimtare ecurinë e mësymjes anzhuine. Ndërkohë që ushtria e Hygo de Sylit, e përforcuar nga kontingjentet e ardhura nga Durrësi, Vlora e Butrinti, kishte mbyllur rrethimin e Beratit, shqiptarët sulmonin kështjellat anzhuine të bregdetit duke e detyruar komandantin anzhuin t'i shpërqendronte forcat e të niste përforcime në drejtim të atyre kështjellave.
Rrethimi anzhuin i Beratit zgjati disa muaj. Në dhjetor të vitit 1280 anzhuinët mundën më në fund të zinin lagjet e jashtme të qytetit (suburbia). Por në betejën finale, që u zhvillua në pranverën e vitit tjetër buzë Osumit, mbrojtësit e kështjellës i shkaktuan një disfatë të rëndë kalorisë frënge, duke zënë rob edhe vetë komandantin e ushtrisë anzhuine.
Pas disfatës së Beratit anzhuinët u tërhoqën me shpejtësi në skajin bregdetar, ku mundën të ruajnë edhe për ca kohë kështjellat e rëndësishme të Durrësit, Vlorës e Kaninës. Në vitin 1282 Karli I projektoi një fushatë të re kundër Bizantit, por po atë vit në Sicili shpërtheu kryengritja e madhe anti-anzhuine e "Mbrëmjeve siciliane", në të cilën kishin dorë edhe perandori bizantin, Mihali VIII Paleologu, e mbreti i Aragonës. Paskëtaj nisi një periudhë 20-vjeçare luftërash midis aragonasve e anzhuinëve për zotërimin e Sicilisë. Në kushte të tilla ekspedita e re kundër Bizantit mbeti e parealizuar. Kështjellat që anzhuinët mbajtën edhe për disa vjet në bregdetin shqiptar mbetën si ishuj të izoluar nën rrethimin e vazhdueshëm të shqiptarëve e të bizantinëve. Brenda vitit 1285 anzhuinët braktisën edhe Durrësin, Vlorën e Kaninën. Fortesat e Butrintit, Sopotit e Porto-Palermos, që ata mundën të mbajnë në jug, në territoret e Despotatit të Epirit, ishin pika mbështetëse pa ndonjë rëndësi strategjike të veçantë. Në këtë mënyrë, pas rreth 15 vjetësh përpjekjesh për të fituar e për të mbajtur pozitat e tyre në Shqipëri, anzhuinët u detyruan të tërhiqen e t'ia lënë vendin Perandorisë Bizantine, që sakaq rivendosi autoritetin e saj në një pjesë të mirë të tokave shqiptare.
Lista e shkrimtarëve shqiptarë: X
Kjo është lista e shkrimtarëve shqiptarë.
Ura e Dajlanit (Durrës)
parapamje|Ura e Dajlanit në Durrës (1914) Ura e Dajlanit lidhte Durrësin me prapatokën shqiptare. Ura kapërcente kanalin natyror midis detit Adriatik dhe kënetës së Durrësit.
Sllobodan Millosheviç
Slobodan Milosheviq (serbisht: Слободан Милошевић Slobodan Milošević, 20 gusht 1941 - 11 mars 2006) ishte një politikan jugosllav dhe serb i cili ishte president i Serbisë brenda Jugosllavisë nga viti 1989-1997 (fillimisht Republika Socialiste e Serbisë, një republikë përbërëse e Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë 1989-1992) dhe president i Republikës Federale të Jugosllavisë nga viti 1997 deri në vitin 2000. Ish anëtar i rangut të lartë i Lidhjes së Komunistëve të Serbisë (SKS) gjatë viteve 1980, ai udhëhoqi Partinë Socialiste të Serbisë nga themelimi i saj në 1990 deri në 2003.
I lindur në Pozharevc, ai studioi drejtësi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Beogradit dhe si student iu bashkua Lidhjes së Rinisë Socialiste të Jugosllavisë. Gjatë viteve 1960 ai shërbeu si këshilltar i kryetarit të komunës së Beogradit Branko Peshiq, dhe më vonë u emërua kryetar i Tehnogas dhe Beobanka, role të cilave ai shërbeu deri në vitet 1980. Millosheviqi u ngrit në pushtet në vitin 1987 duke promovuar pikëpamje populiste dhe nacionaliste, duke argumentuar për reduktimin e pushtetit të provincave autonome të Serbisë dhe rritjen e centralizmit. Ai u zgjodh president i Republikës Socialiste të Serbisë në vitin 1989 dhe udhëhoqi revolucionin anti-burokratik, pas së cilës ai reformoi kushtetutën e Serbisë duke e kaluar Serbinë në një sistem shumëpartiak dhe reduktoi fuqinë e krahinave autonome. Pas zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 1990, Millosheviqi miratoi një sundim të partisë dominuese ndërsa partia e tij mbajti kontrollin mbi burimet kryesore ekonomike të shtetit.
Republikat përbërëse të Jugosllavisë u ndanë në mes të shpërthimit të Luftërave Jugosllave, ndërsa Serbia dhe Mali i Zi formuan Republikën Federale të Jugosllavisë. Millosheviqi luajti një rol të madh në luftëra, dhe në emër të serbëve të Bosnjës negocioi Marrëveshjen e Dejtonit, e cila i dha fund Luftës së Bosnjës në vitin 1995. Gjatë mbretërimit të tij u zhvilluan protesta të shumta kundër qeverisë dhe kundër luftës, ndërsa vlerësohet gjithashtu se ndërmjet 50.000 dhe 200.000 njerëz dezertuan nga Ushtria Popullore Jugosllave e kontrolluar nga Millosheviqi, dhe se midis 100.000 dhe 150.000 njerëz emigruan nga Serbia, duke refuzuar të marrin pjesë në luftëra. Gjatë bombardimeve të NATO-s në Jugosllavi në vitin 1999, Millosheviqi u akuzua nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY) për krime lufte në lidhje me Luftën e Bosnjës, Luftën kroate për pavarësi dhe Luftën e Kosovës. Ai u bë kreu i parë në detyrë i shtetit që u akuzua për krime lufte.