cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Herakliu
12 Bëmat e Heroit
As pikëllimi i thellë dhe as përbuzja e rezultateve të tilla të ndërmarrjeve të tij nuk e thyen Herakliun. Me vendosmëri shkon në ujdhesën Erite nga është dashur që Euristeut t'ia sjellë kopenë e bagëtisë, e cila i ka takuar viganit me tre trupa, Gorion. Kjo ujdhesë gjendej larg në perëndim ku toka përfundonte me një rrip të ngushtë. Herakliu e theu me top urrën e vet dhe kështu në ngushticën detare të krijuar i vendosi dy shtylla (në antikë Gjibraltari quhej "shtyllat e Herakliut"). Në pjesën perëndimore të botës arriti pikërisht në çastin kur zoti Helios, zbriti nga qerrja e artë në Oqean. Për t'u mbrojtur nga rrezet e tij shkatërruese, deshti që ta gjuajë me shigjetë. Natyrës dhe sjelljes së zotërave nuk u shpëton pa e vërejtur. Heliosit i pëlqeu trimëria e Herakliut andaj edhe ia ofroi anijen e vet prej ari që me të të shkojë në Erite. Atje e sulmoi qeni dykrerësh i Ortit dhe vigani Eurition, të cilët e ruanin bagëtinë. Herakliu i vret dhe pas tyre e vrau edhe Gerionin. Pas shumë vuajtjeve e sjell bagëtinë në brigjet e Peloponezit. Rrugës e mposht Eriksin e fuqishëm i cila ia vodhi një lopë dhe pastaj edhe viganin Kakaun, i cili ia vodhi disa lopë. Kur tani më shpresonte se fatbardhësisht do te kthehet në Mikenë, Hera e lëshoi tërbimin në bagëtinë e tij. Bagëtinë e shkapërderdhi anembanë kështu që qe i detyruar ta përdorë tërë fuqinë edhe shkathtësinë e vet për ta mbledhur sërish. Euristeu pastaj ia bëri fli tërë bagëtinë kundërshtares së tij, Herës.
Ndërmarrja e re heroike e Herakliut ishte ekspedita në tokën e luftëtareve të ashpra amazone nga ishte i detyruar t'ia sjellë bijës së Euristeut, Admetës, brezin e Hipolitës, hyjneshës së tyre. Niset për atje me një grup jo të madh shokësh dhe në rrugë ndalet në Mizi, ku sundonte mbreti Lik, i njohur për nga mikëpritja e tij. Mbreti i organizoi gosti madhështore. Deri sa ata gostiteshin në qytet sulmuan bebrikët e egër dhe filluan ta plaçkisin. Herakliu u çua nga tryeza dhe me shokët e vet i dëbon bebrikët, e vret mbretin e tyre dhe tërë tokën e tyre ia dhuron Likës, të cilën për nderë të tij e quan Heraklea. Me ngadhënjimin e vet fitoi aq famë sa që mbretëresha Hipolita vetë ia plotësoi dëshirën dhe vullnetarisht ia fali brezin e vet. Por, hyjnesha Hera e përhap lajmin se Herakliu tenton ta çojë Hipolitën në skllavëri dhe amazonet i besuan. I sulmuan shokët e Herakliut kështu që atyre nuk u mbet gjë tjetër përveç se të luftonin. Në fund amazonet u mposhtën, shumë prej tyre i zunë rob dhe në mesin e tyre dy udhëheqëse, Melanipa dhe Antiopa. Hipolita ia bleu lirinë e Melanipës me brez të vetin. Antiopën Herakliu ia dhuroi mikut të vet, Tezeut, që kështu t'i dalë borgjit për trimërinë e tij, por edhe për arsye se Tezeut i pëlqente shumë dhe u martua me të.
Kështu Herakliu plotësisht i kreu dhjetë detyra, ndonëse në fillim Euristeu nuk ka dashur të pranojë se Hidra lernease është mbytur (me pretekst se Herakliu ka pasur ndihmesë), sikurse edhe pastrimin e shtallave të Augeut (sepse këtë kinse nuk ka dashur ta kryejë falas). Për ta kryer detyrën e njëmbëdhjetë, Herakliut i është dashur të shkojë në botën nëntokësore që ta sjellë vetë Cerberin. Ky ishte në të vërtetë qeni i ferrit. Ka pasur tri koka, rreth qafës gjarpinj dhe në fund të bishtit kokën e dragoit me turi të gërditshëm. Edhe pse deri më atëherë askush nuk është kthyer nga bota nëntokësore, Herakliu nuk u luhat. Zotëravet guximi e tij iu bënte përshtypje dhe vendosën që t'i ndihmojnë. Zoti Hermes, udhëheqësi i shpirtërave, e sjell deri te gremina Tenara (në kepin e sotëm Matapan, në pjesën më jugore të Peloponezit dhe bregut evropian), ku ishte hyrja e fshehtë për në perandorinë nëntokësore të Hadit. Aty e pranoi hyjnesha Athina. Nëpër rrugë të vegullisë, ku ka ndeshur shpirtrat e miqve të vdekur dhe armiqve të vrarë, erdhi para fronit të Hadit, sunduesit të botës nëntokësore i cili, si djalë të Zeusit, e pranoi miqësisht. I lejoi që ta zë dhe ta marrë Cerberin. Por në këtë ndërmarrje nuk guxoi t'i përdorë armët. Mirëpo, rreth kësaj është dashur ta thotë edhe Cerberi të veten. Mbrohej me dhëmbë dhe me thonj (ose më mirë të thuhet me kthetra), rrihte me bisht ku gjendej koka e dragoit dhe aq tmerrshëm ulurinte sa që shpirtrat e të vdekurve fluturonin nëpër botën nëntokësore si të lafitur. Pas betejës së shkurtër Herakliu e shtrëngoi aq fort sa që Cerberi nuk mundi të shpëtojë nga duart e tij përveç nëse i premtonte se do të shkonte pas tij në Mikenë. Duke e parë rojtarin e botës nëntokësore, Euristeu u ul në gjunj (kurse sipas një versioni tjetër ai u fsheh në fuçi ose në enë për drithëra) dhe duke i thyer duart e luste Herakliun që ta largojë këtë fantazëm ferri nga edhe e ka sjellë.
Mbeti edhe detyra e fundit, të cilën Herakliu është dashur ta kryejë. Euristeu i urdhëroi që t'ia sjellë tri mollë të arta nga kopshti i Hasparidës, bijës së Atlantit, titanit të pushtetshëm i cili për shkak të kryengritjes kundër zotërave u denua që në supa ta mbajë kupën qiellore. Se ku gjendeshin këto kopshte askush nuk e ka ditur. Mirëpo, dihej se rruga që çonte deri te ato ruhej prej Ladonit, dragoit i cili kurrë nuk ka fjetur, pastaj nga vigani Anteu, i cili secilin e mposht dhe e vret, dhe poashtu edhe vetë titani Atlant. Herakliu u nis për në Egjipt, kaloi Libinë dhe të gjitha tokat, të cilat i ka mësuar gjatë udhëtimit për bagëtinë e Gerionit. Por kopshtet e kërkuara nuk i gjet. Mu kur arriti larg në veri deri te ujërat e pakufijshëm të Eridanit, nimfet e atjeshme e këshilluan që për të të pyesë Nereun, zotin e detit. Mirëpo, Nereu do t'ia tregojë pasi që ta detyrojë për këtë. Prandaj Herakliu papritmas e sulmoi Nereun dhe pas betejës së rëndë gjatë së cilës Nereu përherë e ndërronte pamjen e vet, e lidhi dhe nuk e lëshoi, deri sa nuk mësoi krejt çka ka dashur të dijë. Kopshtet e Hasparideve ishin diku në perëndimin e largët, diku ndërmjet Marokut të sotëm dhe Francës.
Herakliut i është dashur që sërish të shkojë në Libi dhe pastaj në tokën ku jetonte vigani Anteu, i biri i Gjeas, hyjneshës së tokës. Sipas zakonit të vet Anteu e fton në dyluftim. Në këtë dyluftim Herakliu e mund vetëm për arsye se në luftë e kuptoi nga e merrte fuqinë e vet vigani. Kur në të vërtetë Anteu e ndien se po dobësohej, puqet mirë për toke, me nënën e vet dhe kështu mbledh fuqinë për betejë të re. Herakliu e shkoqit nga toka dhe e çon lartë. Në këtë gjendje vigani mbeti i paaftë dhe Herakliu e mbyti. Në rrugën deri te Hesperidet Herakliu qe i detyruar që t'i mposhtë dhe t'i kapërcejë pengesat e shumta, të cilat udhëtarëve ua krijojnë cubat dhe sunduesit. Ndër të tjera e menjanon edhe mbretin egjiptian, Buzirisin, i cili i kapte të huajt dhe ua flijonte zotërave. Më në fund, Herakliu arrin deri te Atlanti. Kur ia shpjegoi se pse ka ardhur tek ai, Atlanti me një mikëpritje të dyshimtë i propozoi se vetë do t'ia sjellë mollët poqese gjatë kësaj kohe Herakliu do t'ia mbante kupën qiellore. Herakliu u pajtua me këtë. Atlanti e plotësoi premtimin e vet. Por vetë deshti t'i çojë mollët në Mikenë, e pastaj të kthehet. Dinakërisë mund t'i përballohet vetëm me dinakëri. Herakliu sa për sy e faqe pranoi, por e luti Atlantin që për një çast t'ia mbajë peshën vetëm deri sa të bëjë mbështetësen për supa që kupa mos t'i shkaktojë plagë. Posa Atlanti u gjet në pozitën e mëparshme Herakliu i mori mollët dhe iu falënderua njerëzishëm viganit dhe askund nuk u ndal deri në Mikenë. Euristeu nuk u besoi syve të vet dhe nga vetë befasia ia ktheu mollët. Herakliu i ofroi si fli hyjneshës Athena dhe ajo ua ktheu Hesperideve. Me këtë u plotesua edhe detyra e dymbëdhjete dhe Herakliu tani më ishte i lirë.
JETA, DASHURIA DHE BËMAT NË LIRI
Pak kohë pas kësaj u lirua edhe në kuptimin e tjetër të fjalës. Gruan e vet, Megarën, Herakliu zemërgjerë ia jep Jolaut, i cili gjatë mungesës së tij e ngushëllonte si mik besnik dhe kështu u mësua me të sa që pa të nuk mundte të jetonte më. Heralkliu pastaj e braktisi Tebën për të cilën nuk e lidhte më asgjë dhe u kthye në Tirint. Por jo për një kohë të gjatë. Aty e pritnin pusitë e hyjneshës Hera dhe me to edhe vuajtjet dhe trimëritë e reja.
Nuk dihet saktësisht se, vallë, a ia nxiti Hera dëshirën për grua të re apo në të u zgjua ambicia për ta mundur Euritiun, mbretin e Ehailës, shigjetarin më të madh në Heladë. Të dyja këto qenë në lidhje të ngushtë. Euriti në të vërtetë, shpalli se Jolën, bijën e vet flokëkuqe dhe të bukur do t'ia japë atij që do të fitojë në gjuajtje me hark. Për këtë arsye Herakliu shkoi në Ehali (në Thesali, ndërsa sipas Sofokliut në Eube), u paraqit në pallatin e mësuesit të vet të dikurshëm dhe në shikim të parë u dashurua në bijën e tij dhe menjëherë ditën e dytë e mundi. Mbreti Eurit, ndërkaq, nuk mundi që ta flakë urrejtjen pse e mundi nxënësi i tij dhe shpalli se bijën e vet nuk do t'ia japë njeriut i cili ka shërbyer te Euristeu i gjorë.
Herakliu u fye dhe shkoi të kërkojë grua tjetër. E gjeti në Kalidon. Ishte kjo Deianira e bukur, e bija e mbretit Ene. Nuk e fitoi lehtë. U detyrua që për të të dalë në dyluftim me një krushqar tjetër, me Akeloun, zotin e lumit, i cili ka mundur të shndërrohet në gjarpër dhe në dem. Pas dasmës bashkëshortët e rinjë mbetën në pallatin e Eneut. Mirëpo, Hera nuk e harroi Herakliun. Ia muar arsyen dhe ai gjatë gostisë e mbyti djalin e Arhitelit, mikut të vet: deshti që vetëm t'i mëshojë shuplakë për arsye se në duar ia derdhi ujin që ka qenë i përgatitur për larjen e këmbëve. Mirëpo, djaloshi nga goditja nuk u këndell më. Arhiteli, në të vërtetë, ia fali. Mirëpo, Herakliu megjithatë e braktisi Kalidoninë dhe me Deianirën shkoi në Tirint.
Duke udhëtuar arritën deri te lumi Euena mbi të cilin nuk ka pasur urë. Me një pagesë modeste udhëtarët i kalonte në anën tjetër të bregut Centauri Nemo. Herakliu ia dha në besë gruan ndërsa ai vetë notoi në lumë. Mirëpo, bukuria e Deianirës e magjepsi aq fortë Centaurin sa që u përpoq ta rrëmbejë. Herakliu e ndali me shigjetën vdekjesjellëse. Tëmëlthi i Hidrës e helmoi gjakun e Centaurit aq sa vdiq shpejt. Mirëpo, para vdekjes i shkoi përdore që të hakmerret. E këshilloi Deianirën që të marrë gjak të tij dhe, po qe se ndonjëherë Herakliu nuk do ta dojë më, le t'ia fërkojë rrobet me gjak dhe dashuria e tij do të kthehet përsëri. Sa arritën në Tirint Deianirës iu duk se gjaku i mrekullueshëm kurrë nuk do t'i nevojitet. Jetuan siç u ka hije bashkëshortëve, së bashku e edukonin fëmijën e tyre, Hillin, dhe fëmijët e tjerë - deri sa në fatin e Herakliut nuk ndërhyri Hera.
Kjo ndodhi krejt rastësisht. Kur Herakliu shkoi në Ehali, mbretit Eurit i humb bagëtia. Ia kishte vjedhur Autoliku, hajn i njohur dhe me qëllim që hetimin ta çojë në rrugë të gabuar, Herakliun e shpalli vjedhës, me qëllim që kështu t'i hakmerret mbretit për fyerjet e mëparshme. E tërë Ehalia i besoi kësaj, me përjashtim të Iftit, djalit të madh të Euritit. Për ta dëshmuar pafajsinë e Herakliut, shkoi ta lypë bagëtinë e vjedhur. Rruga e çon në Argolidë dhe mbasi kishte shkuar deri atje shkoi edhe në Tirint. Herakliu e pranoi përzemërisht. Por kur gjatë gostisë mësoi për ç'arsye Euriti e vë në dyshim u hidhërua pa masë. Ndërkaq, Kera nxiste në të asi zemërimi sa që nuk mundi të përmbahet dhe e hudhi Ifitin nga muret. Nuk ishte kjo vetëm vrasje, por edhe shkelje e ligjit më të shenjtë të mikpritjes. Zeusi u zemërua në birin e vet dhe çoi sëmundje në të.
Pasi që sëmundja nuk i kalonte, duke i mbledhë të gjitha fuqitë e veta, Herakliu shkoi në Delfi për ta pyetur për këshillë Apollonin se si të pendohet për mëkatin e vet. Mirëpo, Pitia nuk i përgjigj. Herakliu i zemëruar ia muar trekëmbëshin nga i shpallte orakujt e vet. Kur nuk do të qesë parashikime atëherë nuk i nevojitet as trekëmbëshi. Menjëherë pastaj u paraqit Apolloni dhe kërkoi që t'ia kthejë trekëmbëshin. Herakliu nuk deshti t'ia kthejë, kurse Apolloni donte që t'ia marrë dhe kështu filluan të zihen djemt e mëdhenj të Zeusit dhe të rrihen si fëmijët. Kur nuk pushuan së rrahuri bubulloi dhe i ndau me rrufe. Pas kësaj u qetësuan dhe Apolloni i urdhëroi Pitias që ta këshillojë Herakliun. Ka qenë i detyruar që për tri vjet të shërbejë si shërbëtor, ndërsa paratë e fituara t'ia japë Euritit si shpërblim për Ifitin e vrarë.
RIDËNIMI I HERKULIT
Herakliu sërish qe i detyruar të ndahet nga liria. U bë skllav i Omfallës, mbretëreshës së Lidisë, grua mendjemadhe dhe e vrazhdë, e cila e nënçmonte pandërprerë. Aq më tepër që i detyruar të bëjë vek së bashku me shërbëtorët dhe kështu të bëjë rrobet e femrave, ndërsa vet ajo ecte para tij në lëkurën e luanit të Kiteronit. Kohë pas kohe i jepte liri, por jo për shkak të mirësisë, por për arsye që pas kthimit t'i ndiejë vuajtjet edhe më të mëdha të fatit të skllavit.
Pas një leje të tillë Herakliu iu bashkangjit argonautëve të cilët shkonin në Kolhidë. Gjate lejes së dytë ra në skllavëri të mbretit Sile në Aulidë, i cili e detyronte secilin të huaj që të punojë në vreshtën e tij, por shpejt iku prej atje. Në Efez, deri sa ishte në gjumë, e sulmuan shkurtabiqët Kërkopitë (ose Daiktilët) dhe ia vodhën armët. Deshti t'i dënojë, por pasi që ishin të vegjël dhe qesharakë, i liroi. Përherë kthehej në detyrën e robërisë vetë, deri sa nuk u pastrua tëresisht.
Më në fund, arriti dita e fundit e vitit të tretë dhe Herakliu i fitoi armët prej mbretëreshës Omfalla dhe u lirua. Prej saj u nda pa zemërim, për më teper, ia plotësoi dëshirën e saj, që në shenjë kujtimi, t'ia dhurojë një trashëgimtar, të cilin e pagëzoi me emrin Atis, i cili pas saj e muar fronin e Lidisë. Kur u kthye në atdhe, Herakliu i mblodhi të gjithë miqtë e vet besnikë dhe u përgatit për qërimin e madh të hesapeve.
I pari për fyerjen e kahmotshme, ia pagoi mbreti Avgji dhe pastaj në radhë erdhi Laomedonti, mbreti trojan. Ishte ky borxh i papaguar që në kohën kur Herakliu shërbente te Euristeu dhe nuk ishte zot i vetvetes. Pasi u kthye nga ekspedita kunder amazoneve Lamedontit ia bëri një shërbim të konsiderueshëm: e çliroi Trojën nga përbindshi i detit, të cilit është dashur që t'i flijohet Heziona, e bija e Laomedontit. Laomedonti i premtoi kuajt të cilët gjyshi i tij, Trosi, i kishite fituar prej Zeusit si shpërblim për djalin Ganimed, që u bart në Olimp. Mirëpo, Laomedonti nuk kishte zakon t'i plotësonte premtimet e dhëna. Kur Herakliu erdhi për shpërblim e dëboi, duke e fyer. Tani Herakliu mori hakun: erdhi nën Trojë me gjashtë anije, e pushtoi dhe e vrau Laomedontin.
Nuk duhet të befasohemi se pas të gjitha atyre veprave heroike fama e Herakliut i ka arritur lartësirat e Olimpit me borë. Dhe këto as për së largti nuk ishin të gjitha që i kishte kryer. E ka çliruar, për shembull, titanin Promete, të cilin Zeusi dikur e kishte gozhduar në maje të Kaukazit, ku për çdo ditë shqiponja ia qukaste mëlqinë, e cila përherë sërish i rritej. Me një goditje të qëlluar mirë e vret shqiponjën dhe e çliron Prometeun nga vuajtjet dhe dënimi i turpshem. Prej zotit të vdekjes, Tanatit e fitoi shpirtin e Alkestidës e cila vullnetarisht vendosi të vdesë në vend të Admetit, bashkëshortit të vet dhe e ktheu përsëri në jetë. I mposhti dhe i vrau shumë armiq dhe përbindësh, në mesin e tyre edhe Kiknin, të birin e Aresit, zotit të luftës. Themeloi shumë qytete prej të cilëve më i famshmi ka qenë çeraklea (Herkulanumi) në rrëzë të Vezufit. I kënaqi shumë gra (vetëm në një natë të vetmën të cilën e kaloi me argonautet në Lemnos u bë babë i pesëdhjetë fëmijëve të lemnanve). Për disa vepra dhe ndërmarrje të tij të mëvonshme hulumtuesit dyshojnë, prandaj nuk do të ndalemi në to. Mirëpo, të gjithë pajtohen se Herakliu e ka fituar admirimin si asnjë njeri i asaj kohe. Vetë Zeusi, zoti suprem, e ka lutur për ndihmë.
LUFTA ME TITANËT
Kundër zotërave olimpikë u çuan Gjigantët, djemt e Uranit, zotit të rrëzuar të qiellit dhe Gesë, hyjneshës së tokës. Ngadhnjimin e kanë pasur gati të siguruar, sepse kanë qenë tejet të fuqishëm dhe përveç kësaj nga ana e tyre e kanë fituar bimën e cila i mbronte prej armëve të zotërave. Zotërat atëherë u gjeten në gjendje të vështirë, andaj edhe u ranë ndërmend njerëzit e gjorë, sepse nga armët e njeriut Gjigantët, nuk i ka mbrojtur kurrfarë magjie. Për këtë arsye Zeusi e dërgoi Athenën te Herakliu. Nuk ka qenë e detyruar ta përfitojë me bindje të jashtëzakonshme. Me një gatishmëri i qe nënshtruar thirrjes së babës së vet, dhe shkoi shpejt në fushëbetejë. Më së pari e vrau Alkioneun, Gjigantin më të fuqishëm, pastaj edhe kryengritësit e tjerë dhe, në bashkëpunim me zotërat, më në fund, e theu rrezistencën e tyre. Kështu me këtë e fitoi jo vetëm dashamirësinë e zotërave, por edhe të njerëzve. Pa marrë parasysh se çfarë ka qenë Zeusi, megjithatë, ai ka qenë sundimtari më i mirë se sa paraardhësit e tij, Kroni dhe Urani ose Kaosi i mirëfilltë.
Pasi kthehet nga lufta me Gjigantët, Herakliu vendosi që ta spastrojë edhe llogarinë e fundit. U nis për në Ehali, e pushtoi dhe e mposhti Euritin, mbretin e fundit, për arsye të fyerjeve të hershme. Në mesin e robëve të zenë, e vërejti Jolën flokëkuqe, të cilën Euriti dikur nuk ka dashur t'ia japë për grua dhe sërish në të gufoi dashuria e dikurshme. Posa mori vesh për këtë Deanira, i ra ndërmend gjaku i mrekullueshëm i Kentaurit, Nes, e lagu në të gunën e Herakliut dhe përmes Lihasit e çoi në Ehali. Helmi i Hidrës nga shigjeta e e Herakliut i cili e ka helmuar gjakun e Nesit, depërtoi në trupin e Herakliut dhe i shkaktoi dhëmbje të tmerrshme. Herakliu trimërisht i duronte këto vuajtje dhe kur mësoi prej birit të vet, Hillit, për shkakun e tyre, kuptoi sa i ka ardhur fundi. Urdhëroi që ta çonin në oborrin e tij. Mirëpo, Deanira tani më ishte e vdekur. Nga deshpërimi se për shkak të dashurise ia ka shkaktuar vdekjen burrit të vet u therr me shpatë. Vuajtjet e padurueshme e kanë shtyrë Herakliun që të lirohet nga barra e rëndë e jetës. I luti shokët e vet që në kodrën Eta ta ngrisin stivën funerale. E ndëgjuan dhe sipas dëshirës së tij e vendosën në të. Por askush nuk deshti t'ia vërë zjarrin edhe pse për këtë i luste përzemërisht. Në fund mori guximin Filokteti i ri. Për shpërblim Herakliu ia dha harkun dhe shigjetën e vet. Zjarri i pishës së Filoktetit shpërtheu, por edhe më qartë shëndrisin rrufete e Zeusit. Me to nga Olimpi zbriti Hyjnesha Athena së bashku me Hermesin, kasnecin e zotërave dhe kështu e çoi Herakliun në qerre të arta në Olimp. I tërë Olimpi e përshëndeti Herakliun, madje edhe Hera e mposht urrejtjen e vjetër dhe për grua ia jep Hebën, të bijën e vet të bukur, hyjneshën e rinisë së amshueshme. Zeusi e vendosi pranë tryezës së zotërave, e gostiti me nektar e ambrozium dhe si shpërblim për veprat e tija heroike dhe vuajtjet e tij e shpalli të pavdekshëm.
Vendimi i Zeusit të madh vlen edhe sot e kësaj dite. Herakliu vërtet u bë i pavdekshëm. Sot e kësaj dite jeton në legjenda dhe proverbe, sot e kësaj dite është shembull i trimit (madje aq pozitiv sa që patjetër ka edhe vija negative), sot e kësaj dite mbahen lojërat olimpike, të cilat thonë se ai i themeloi në kujtim të ngadhënjimit të tij mbi mbretin Augeu ose pas kthyerjes së argonautëve nga Kolkida. Sot e kësaj dite gjendet në qiellin e lartë. Gjatë netve të kthjellta mund ta shohim me sy mu në afërsi të hyllesisë së Hidrës. Greket dhe romakët e kanë nderuar si hero më të madh. I kanë kushtuar qytete, tempuj dhe elterë. Famën e tij e paraqesin veprat e artistëve antikë dhe modernë. Eshtë shembëlltyrë e paraqitur më së shpeshti në mitet antike në përgjithësi.
Herkuli në Letërsi dhe Arte
Veprat antike për Herakliun nuk është e mundur të numrohen. Vetëm piktura në vazo me pamjet nga jeta e tij janë ruajtur (sipas katalogut të Bromerit) më së njëmijë e tetëqind. Më së pesëqind paraqesin Herakliun në luftë me luanin, më se treqind Herakliun në luftë me amazonet, më se njëqind e pesëdhjetë Herakliun me demin e Kretës, më se njëqind e njëzet Udhëtimin e Herakliut në Olimp, me se njëqind Herakliun me Kikën, gati njëzet Herakliun me Kerberin, saktësisht tetëdhjetë Herakliun në luftën me Gerionm etj. Gjenden gati në të gjitha muzetë e mëdha botërore. Skulptura e vjetër me pamjen e tij Herakliu në luftë me Hidrën, e zbukuronte frontonin e tempullit të lashtë në Akropolin athinas (përafërsisht eshtë e vitit 570 para e.s.). Me siguri nga viti 530 para e.s. janë ruajtur metopat nga tempulli C në Selinunt që e paraqesin Herakliun dhe Kerkopët dhe Herakliu e vret amazonen (sot në Muzeun Kombëtar në Palermo). Nga fillimi i shek. 5. para e.s. është truporja Herakliu e gjuan shigjetën nga harku që gjendet në frontonin lindor të tempullit të Afaniut në Eginë (sot gjendet në Gliptotekën e Mynihut). Nga koha përafërsisht e vitit 460 para e.s. janë metopat e Veprave të Herakliut nga tempulli i Zeusit në Olimp (sot gjendet në Muzeun e Olimpisë). Prej skulpturave romake më të njohura jane Veprat e Herakliut në Muzeun e Kapitolit në Romë, ndërsa prej pikturave murale janë freskat Herakliu i mbyt gjarpinjët dhe Herakliu e mbron Deanirën prej Kentaurit Nes nga Pompejët (sot gjenden në Muzeun Kombëtar në Napoli). Disa piktura të Herakliut janë ruajtur edhe në katakombet e krishtera (Herakliu me Hidrën, Herakliu ia sjell Alkestidën mbretit Admet e të tjera, nga mesi i shek. IV të e.s.) që gjendet në Via Latina të Romës. Prej skulpturave janë ruajtur më së shumti kopjet e Herakliut të Poliktetit, me siguri nga shek. V para e.s. (kopja më e bukur është ndoshta Herakliu, kopja e Lisipit nga fundi i shek. IV para e.s. (më e bukura është e ashtuquajtura Herakliu Farnese (Farneze) që gjendet në Muzeun Kombëtar të Napolit; kopja romake e veprës së dytë të Lisipit Herakliu në luftë me luanin, gjendet në Ermitazhin e Leningradit. Prej të tjerave të ruajtura janë veçmas i ashtuquajturi Herakliu i Vatikanit, ;trupore e gjatë gati katër metra prej bronze të praruar që është nga theatari i Pompeut në Romë (sot gejndet në Muzeun e Vatikanit), pastaj Herakliu e vret drenushën, trupore romake prej bronze sipas modelit grek nga shek. IV para e.s. nga Pompejët (sot gjendet në Muzeun kombëtar në Palermo) dhe Herakliu i dehur nga shtëpia Cervia (Çervia) në Herkulanum (sot gjendet në Muzeun Kombëtar në Napoli); prej veprave artistike që kanë të bëjnë me shembëlltyrën e Herakliut në vend të parë duhet përmendur kopjen e vogël të Lisipit Herakliun, përafërsisht nga fillimi i shek. III para e.s. dhe gjendet në Muzeun Popullor në Beograd.
Prej veprave arkitektonike që kanë të bëjnë me Herakliun rëndom në vend të parë përmendet tempulli më i vjetër grek në Sicili, i ashtuquajturi Tempull i Herakliut në Agrigent (nga gjysma e dytë e shek. VI para e.s.). Identifikimi i tij, ndërkaq, ëishtë mjaft i dyshimtë. Në Romë Herakliu i ka pasur dy tempuj njërin nën Kapitol, tjetrin pas Cirkus Maximus-it (Cirkus Maksimus) pranë lumit Tibër, dhe prej tempujve të tjerë, të cilët i janë kushtuar veçmas ishte i njohur ai në Cora (Kora) afër Romës (në stilin italodorik nga shek. I para e.s., sot për fat të keq në gërmadhat).
Gllogoci (Ranillug)
Gllogoc është një vendbanim në komunën e Ranillugut, Kosovë.
Herakliu
Herkuli në Letërsi dhe Arte
Prej veprave të mjeshtërve të kohës së re që frymëzohen nga mitet mbi Herakliun po i përmendim vetëm më të vlefshmet dhe më të famshmet. Në rend të parë po i përmendim tri piktura të Pjetër Paul Rubensit Herakliu i dehur (1615-1616, sot gjendet në Galerinë e Drezdenit), Herakliu në luftë me luanin e Nemeut (pas vitit 1620 dhe sot gjendet në Galerinë Kombëtare në Bukuresht) dhe Herakliu te mbretëresha Omfalla (sot gjendet në Prado të Madridit, ndërsa kopja është e shek. XVII dhe gjendet në Galerinë e Pallatit në Ryhnovo në Çekosllovaki), pastaj pikturat e Jan Gosaert Mabuscut Herakliu dhe Omfalla e vitit 1513 (sot gjendet në koleksionin e H.Cook-ut (Kukut) në Richmond) të Nikoias Pusinit pejzazhi Herakliu dhe Kaku, me siguri i vitit 1649-1650 (sot gjendet në Ermitazhin e Leningradit) dhe Guido Renit Vdekja e Herakliut, përafërsisht e viteve 1617-1621 dhe sot gjendet në Luvër të Parizit. Prej pikturave murale duhet përmendur pikturën Herakliu dhe Atlanti dhe Herakliu i rrethuar me virtyte të vëllazërve Ludoviko, Augustino dhe Anibale Carraccit (Karaqit) e vitit 1582 dhe gjendet në Pallatin Sanpiere në Bolonjë. Prej veprave skulpturale duhet veçmas përmendur Herakliu dhe Kako e Baccio Bandinellit (Bakçio Bandinelli) e vitit 1534 dhe sot gjendet në Piaizza della Siguria në Firencë, Herakliu e vret Kentaurin Nes e Giovani de Bologna (Gjovani da Bolonja) e vitit 1594-1599 dhe sot gjendet në Loggi dei Lanzi në Firencë; Herakliu pushon dhe Herakliu në luftë me Hidrën e Pierre Pugetut (Pjer Puzheut) pas vitit 1675, Herakliu dhe Lihasi e Antonio Canoves (Aantonio Kanoves) sot gjendet në Galerinë Corsini (Korsini) në Romë dhe Herakliu i madh prej bronze e Antione Bourdellit (Antoan Burdellit) e vitit 1090 në Muzeun Metropolitan në Nju Jork. Në Pragë gjenden pesë skulptura të shkëlqyeshme të Herakliut. Tri janë të Adriaen de Vriesit (1625-1626), dhe ato Herakliu (origjinali gjendet në Muzeun e qytetit), Herakliu në luftë me dragoien (origjinali gjatë luftës tridhjetëvjeçare është bartur në Suedi, ndërsa kopja gjendet në pallatin e Vaddshtejnit), Herakliu i sjeli mollët prej kopshtit të Hesperideve (poashtu kopjet e origjinalit janë nga Suedia), sot gjenden në Galertnë e Qytetit në Pragë, pastaj Herakliu me Hidrën e Ignac Platzerit (Flatcerit) e vitit 1746 (gjendet në Pallatin Çerninslki dhe Herakliu e ngre hakun e Antoine Bourdellit (Antoan Burdelli) e vitit 1909 dhe sot gjendet në Galerinë Kombëtare, pastaj Herakliu dhe Anteu e Giovani da Bologna (Gjovani da Bolonja) e vitit 1570, sot gjendet në Muzeun Artistiko-historik në Vjenë.
Trajtime poetike dhe dramaturgjike të aventurave të Herakliut poashtu ka shumë. Për herë të parë veprat e Herakliut permenden (kuptohet jo të gjitha) te Homeri. Prej atëherë nuk i ka lënë anash pothuajse asnjë autor antik. Sofokliu e trajtoi fazën e fundit të jetës së Herakliut në tragjedinë Trakinaset. Tragjedia e Euripidit Herakliu, në të vërtetë, nuk e përfshin verzionin tradicional të mitit (i cili edhe ashtu ka variante të shumta), por, përkundër kësaj me përpunimin e vet e ka ruajtur primatin gati më tepër se dy mijë vjet. Dy tragjedi për Herakliun i ka shkruar edhe poeti romak Lucius Annaeus Seneca: Herkuli i tërbuar sipas Euripidit dhe Herkulit në Eta sipas Sofokliut. Të përditshmen e Herakliut, jetën e tij që e ka kaluar në mes të veprave të tij heroike, e ka trajtuar në epilin Shekulli i heronjëve të Teokritit, poet i Aleksandrisë (nga gjysma e parë e shek. III para e.s..). Prej veprave më të reja dramtike të njohura janë Herakliu dhe stallat e Mbretit Avgjia të Frieddrich Dürrennmattit (Fridrih Dyrenmahit) dhe Herakliu i Marjan Matkoviqit, shkrimtarit kroat.
Agimi (revistë)
Revista Agimi, botohej në Shkodër në vitin 1919 si organ i Shoqërisë patriotike e kulturore “Vëllaznija”, nën drejtimin e Dr. Kristo Floqit.
The Princess (film aksion 2022)
The Princess është një film aksion thriller amerikane i vitit 2022 me regji të Le-Van Kiet dhe luan Joey King në rolin kryesor me Dominic Cooper, Olga Kurylenko, dhe Veronica Ngo. Filmi fokusohet në një princeshë me vullnet të fortë, e cila lufton për të mbrojtur familjen e saj dhe për të shpëtuar mbretërinë, kur i padituri i saj, një sociopat mizor me të cilin ajo refuzon të martohet, synon të marrë mbretërinë.
The Princess, u lansua në Hulu më 1 korrik 2022, mori vlerësime të përziera në pozitive nga kritikët, të cilët vlerësuan performancën e King, por kritikuan skenarin.
Përmbajtja
Filmi zhvillohet në një mbretëri mesjetare të sunduar nga një Mbret dhe Mbretëresha e tij, të cilët kanë dy vajza, Princeshën titullare dhe motrën e saj më të vogël Violet. Me miratimin e qetë të Mbretëreshës, Princesha u trajnua në artet luftarake nga Linh, mbesa e Khai, një nga këshilltarët e Mbretit. Meqenëse mbretëresha nuk lindi djem, mbreti kishte ndërmend të martonte Princeshën me Julius, djalin e pamëshirshëm të një diplomati mbretëror, i cili përçmon mbretërimin paqësor të Mbretit për shkak të besimit të tij se një mbret "i fortë" duhet të sundonte me një grusht të hekurt. . Princesha e la atë në altar dhe si rezultat, Julius, gruaja e tij me kamxhik Moira dhe një bandë mercenarësh brutalë e morën kështjellën me forcë, duke kapur familjen mbretërore dhe mbajtësit e tyre.
Princesha është mbyllur në majën e kullës më të lartë të kështjellës së saj për të pritur martesën e saj të detyruar me Julius. Kur dy mercenarë hyjnë dhe përgatiten ta përdhunojnë, ajo i vret dhe niset për të shpëtuar familjen e saj. Pasi ajo vret disa mercenarë në rrugën e saj, Julius dhe Moira më në fund alarmohen dhe dërgojnë njerëzit e tyre pas saj. Ajo u shmanget ndjekësve të saj dhe takohet me Linh, i cili i ka shpëtuar pushtimit të kështjellës dhe bashkohet në luftën e saj. Ndërsa përpiqen të arrijnë te kanalizimet, rrugës për në birucat, ata janë të detyruar të luftojnë Moira dhe Linh qëndron prapa për ta ngecur. Princesha liron familjen e saj, por ata dhe Linh kapen shpejt dhe sillen para Julius. Kur ajo vazhdon t'i rezistojë atij, Julius vendos të çimentojë pretendimin e tij për fronin duke u martuar me Violetën. Kur Princesha lufton, ajo hidhet në liqenin e afërt të kështjellës për t'u mbytur, ndërsa Linh dhe Violet arratisen përmes një dere sekrete.
Princesha shpëton nga rënia me jetën e saj dhe kthehet fshehurazi në kështjellë, ku ribashkohet me Linh dhe Violet. Të tre pajisen me armë në një depo sekrete, dhe Princesha dhe Linh luftojnë me mercenarët, ndërsa Violet liron Khai-n; megjithatë, Violet shpejt zbulohet dhe kapet. Linh plagoset ndërsa luftonte me Julius, por Princesha vret Moira dhe e përfshin atë në një luftim të vetëm. E dobësuar dhe e gjunjëzuar, ajo kalon kohën e saj, ndërsa Julius gëzohet përpara se të përgatitet për ta vrarë. Në momentin e duhur, ajo rrëmben shpatën e Juliusit dhe ia preu kokën. Më në fund, i bindur për forcën dhe përkushtimin e së bijës, Mbreti e bën atë trashëgimtare të fronit dhe dekreton që gratë e mbretërisë të lejohen të zgjedhin rrugën e tyre në jetë.
Luajtën
Për më tepër, Katelyn Rose Downey shfaqet si Violet, motra e Princeshës, Kristofer Kamiyasu luan Khai, xhaxhain e Linh, dhe Fergus O'Donnell shfaqet si Kurr, një nga ushtarët e Julius. Antoni Davidov dhe Todor Kirilov paraqiten përkatësisht Lideri Merc dhe Heavy Merc.
Prodhimi
Më 30 tetor 2020, 20th Century Studios fitoi të drejtat për skenarin e specifikave të Ben Lustig dhe Jake Thornton The Princess, me Hulu të vendosur për të shpërndarë. Original Film i Neal H. Moritz bashkëprodhoi filmin me 20th Century dhe Derek Kolstad, Joey King (i cili u luajt si aktore kryesore ), Lustig dhe Thornton shërbyen si producentë. Më 12 nëntor 2021, Le-Van Kiet u shpall si regjisor i filmit.
Lansimi
Më 12 nëntor 2021, The Princess u vendos të dilte në verën e vitit 2022 në Hulu në Shtetet e Bashkuara, në Disney+ ndërkombëtarisht. Më 12 prill 2022, u zbulua se filmi do të dilte më 1 korrik 2022. dhe në Star+ në Amerikën Latine më 22 korrik 2022.
Shikueshmëria e audiencës
Sipas Whip Media, The Princess ishte filmi i tretë më i transmetuar në të gjitha platformat, në Shtetet e Bashkuara, gjatë javës nga 1 korriku 2022 deri më 3 korrik 2022, dhe i 4-ti gjatë javës së 8 korrikut 2022, deri më 10 korrik 2022.
Përgjigje kritike
Në faqen e internetit të grumbulluesit të rishikimeve Rotten Tomatoes, filmi mban një miratim prej 61% bazuar në 85 kritikë, me një vlerësim mesatar prej 5.5/10. Konsensusi i kritikëve të faqes në internet thotë: "Joey King është një yll i besueshëm aksioni dhe princeshë, por ajo meriton një mbretëri më të mirë se ky mjet i pabarabartë që rëndohet nga një skenar i ngathët dhe vlerat e dobëta të prodhimit." Metacritic, i caktoi filmit një rezultat prej 43 nga 100, bazuar në 18 kritikë, duke treguar "vlerësime të përziera ose mesatare".
Scott Mendelson i Forbes e gjeti The Princess si një film solid aksion dhe e komplimentoi konceptin e tij, duke bërë disa krahasime me ekskluzivitetin e filmit Die Hard, ndërsa vlerësoi performancën e Joey King dhe sekuencat e veprimit. Jesse Hassenger i Consequence e gjeti filmin qesharak dhe vlerësoi premisën e tij, duartrokiti regjinë e Le-Van Kiet, duke thënë se regjisori ofron shumë sekuenca veprimi në një drejtim të furishëm, ndërsa thotë se performancat e aktorëve arrijnë të jenë të fuqishme. Andy Crump i Paste e vlerësoi filmin 7.4 nga 10, vlerësoi performancën e anëtarëve të kastit, duke thënë se Joey King ofron një performancë të ashpër në të gjithë filmin, komplimentoi koreografinë përmes sekuencave të veprimit dhe tha Le-Van Kiet, Ben Lustig dhe Jake Thornton ia doli të sigurojë një film aksion me një patriarkalitet sfidues femëror në drejtimin dhe skenarin. Jennifer Green nga Common Sense Media e vlerësoi filmin me 3 nga 5 yje, vlerësoi përshkrimin e mesazheve pozitive dhe modeleve të roleve, duke përmendur fuqizimin dhe guximin e femrave, dhe komplimentoi përfaqësimet e ndryshme të personazheve dhe origjinës së tyre. Brian Tallerico i RogerEbert.com e vlerësoi filmin me 2 nga 4 yje, tha se performanca e Joey King arrin të jetë elementi më i mirë i filmit dhe i gjeti disa nga sekuencat e veprimit argëtuese, por tha se filmi nuk arrin të sigurojë një skenar që është mjaft krijues.
Kalishti (Strugë)
Kalisht, (Калишта/Kališta) është fshat në komunën e Strugës, Maqedoni. Ky fshat shtrrihet rreth brigjeve të Liqenit të Ohrit, është një nga fshatrat më turistik në rrethinën e Strugës duke mirëpritur shumë turistë nga shumë vende të ndryshme,Kryesisht është i banuar nga popullsia Shqiptare, flitet rrjedhshëm dhe pastër gjuha Shqipe Standarte.
Gjeografia
Fshati Kalishtë ka një pozitë shumë të mirë gjeografike,duke theksuar këtu Liqenin i cili i jep një imazh relaksues Fshatit
Demografia
Është një fshat i madh i banuar shumicë nga popullsia shqiptare.Sipas vitit 2002 ka 1178 banorë. Tabela e Popullsisë (2002)
Solstiku
thumb|Simbol që tregon diellndalimet dhe baraznetët. thumb|125px|Diellndalimi veror thumb|125px|Diellndalimi dimëror Solstiku apo solstici (lat solstitium; dhe gr. iliostasio) - Diellndalimi, është çasti kohor i vitit në të cilin boshti tokësor arrin pjerrësinë më të madhe dhe më të vogël ndaj diellit.
Solstiku, diellndalimi, ndodh dy herë në vit, 21 qershor, që quhet diellndalimi veror (solstici i verës), dhe më 21 dhjetor, i cili quhet diellndalimi dimëror (solstici i dimrit).
Diellndalimi veror ndodh më 21 qershor, në gjysmëlëmshin verior dhe gjysmëlëmshin jugor të tokës. Diellndalimi i verës është dita më e gjatë e vitit, dhe për pasojë nata më e shkurtër. Në çastin e diellndalimit, Dielli arrin pjerrësinë më të madhe të lëvizjes së tij në krahasim me eklipsin (errësimin), dhe është në zenit të tropikut të Gaforres. Diellndalimi veror përfaqson fillimin e verës dhe ka qenë në histori shkak festimesh.
Diellndalimi dimëror ndodh në gjysmëlëmshin jugor, më 21 dhjetor, apo 22 (21 apo 22 qershor) në gjysmëlëmshin verior të Tokës. Data e diellndalimit dimëror shënon edhe ditën më të shkurtër dhe natën më të gjatë të vitit. Dielli mbërrin pjerrësinë më të vogël dhe ndodhet në zenit në tropikun e Bricjapit. Edhe diellndalimi i dimrit ka qenë me qindra vjet me radhë shenjë festimesh të ndryshme dimërore, p.sh. Saturnalia në Romën e lashtë, Kvanza për disa popuj afrikanë, si edhe Krishtlindja ndër të krishterët.
Lidhje të jashtme
Kesäpäivänseisaus
572 p.e.s.
Mbi vitin 572 p.e.s..
Harun Aliu
Harun Aliu (20 Maj 1971 – 12 Maj 2010) i njohur si Komandant Kushtrimi, ishte njëri nga komandantët dhe themeluesit më të shquar të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe politikan shqiptar nga Maqedonia e Veriut. Lindi më 20 Maj 1971 në fshatin Hasanbeg të Shkupit, dhe u vra më 12 Maj 2010 në afërsi të fshatit Radushë të Shkupit sëbashku me shokët e tij të luftës. Ai u vra nga Forcat e Armatosura Maqedonase, pasi ra në një pritë të organizuar mirë. Vrasja e tij kishte ndodhur gjatë qeverisjes së politikanit kontravers dhe anti-shqiptar Nikolla Gruevskit, i cili e kishte partner kryetarin e partisë demokratike për integrim (BDI) Ali Ahmetin. Vrasja e këtij trimi cilësohet si e dyshimtë dhe e montuar.
Jeta e hershme
Pas përfundimit të Shkollës fillore në vendlindje, për të mos vazhduar në paralelet e përziera - që ishte model për pengimin e shkollimit shqip, Haruni Shkollën e mesme zgjodhi që ta vazhdonte në Damask të Sirisë. Fakultetin e Historisë do ta vazhdonte në Universitetin e Tetovës, që në atë kohë nuk njihej nga shteti i Maqedonisë. Harun Aliu gjithashtu ishte hafëz i Kuranit - Librit të shenjtë të muslimanëve.
Në moshën 24 vjeçare, ai iu bashkangjit Lëvizjes Popullore të Kosovës, kurse në vitin 1998, bashkë me shokët e tij, themeloi celulat e para të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) në Maqedoni, për të luftuar për avancimin e të drejtave të shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut (atëkohë të Maqedonisë). Menjëherë pas arritjes së Marrëveshjes së Ohrit, marrëveshje kjo që i dha fund luftës së armatosur për të drejtat e shqiptarëve të Maqedonisë, më 5 shtator të vitit 2001 Haruni burgoset nga policia ndërkombëtare e Unmikut në Kosovë, me ç’rast dënohet me 4 vjet burg, ku dhe vuajti 3 vjet e 6 muaj, herë pas here në burgun e Prishtinës, e në pjesën më të madhe në burgun famëkeq të Dubravës. Dita kur është liruar Haruni prej burgut të Dubravës, ka qenë edhe dita e parë kur ai e shkeli pragun e shtëpisë së tij që prej vitit 1998. Duke qenë i bindur dhe i shqetësuar se implementimi i Marrëveshjes së Ohrit nuk shkonte ashtu sipas ujdisë, Harun Aliu së bashku me shokët e idealit - të pakënaqur me avancimin e çështjes shqiptare, në vitin 2006 vendosi të formojë subjektin politik që e quajti, ashtu siç e kërkonte koha, "Alternativa Kombëtare" - AK.
Hyrja në Politikë
Paraqitja e Harunit në skenën politike si duket ishte një shqetësim për qeverinë e atëbotshme maqedonase, madje vetë prania e tij në Maqedoni ishte irrituese për ta, sepse ata si duket e njihnin komandantin më shumë se sa bashkëkombësit e tij, prandaj edhe u vunë në kerkim të ndonjë preteksti për ta larguar prapë nga vendi i vet për të cilin kishte luftuar vite me radhë.
Në vitin 2008, emri i tij do të përfshihet në vrasjen e një polici maqedonas të njësisë speciale "Tigrat", nje montim i radhës për ta dëbuar atë nga vendlindja. Për këte montim të paskrrupullt politik, nga ana e Gjykatës Themelore të Shkupit, Harunit iu shqiptua në mungesë: dënimi kapital, burg i përjetshem. Mirëpo ai prapë nuk dinte të dorëzohej, sepse motoja e tij ishte “o vdekje o liri “.
Vrasja
Veprimtaria politike e këtij trimi u ndal më 12 Maj të vitit 2010, kur u vra nga Forcat e Armatosura të Republikës së Maqedonisë sëbashku me shokët e tij të idealit. Vrasja e tij u cilësua si e dyshimtë dhe e montuar. Haruni la pas vetes bashkëshorten dhe djalin e tij të vogël Fisnikun. Harun Aliu u varros me nderime të larta ushtarake dhe fetare në varrezat e fshatit të tij të lindjes, në Hasanbeg të Shkupit.
Pas ngjarjes
Përveç ish-eprorëve të UÇK-së, dyshime për aksionin policor në Radushë kanë shprehur edhe të gjitha partitë politike shqiptare, me përjashtim të BDI-së në pushtet. Sipas tyre, bëhet fjalë për aksione të inskenuara të policisë me qëllim të komprometimit të shqiptarëve, jo vetëm në Maqedoni, por edhe në rajon. Xhezair Shaqiri i njohur si Komandant Hoxha, ndërkaq ka kritikuar qëndrimin e Kosovës dhe Shqipërisë për ngjarjet në Maqedoni.
“Po befasohemi nga politika e Kosovës dhe e Shqipërisë, që me ose pa qëllim po e ndihmojnë Gruevskin në ofensivat e tij ndaj shqiptarëve të Maqedonisë”, thotë ai. Sipas tij, është dashur që të ushtrohet presion i drejtpërdrejtë ndaj Gruevskit, ashtu që ai të ndalojë montimet aktuale dhe ta implementojë Marrëveshjen e Ohrit. Nga ana tjetër, sipas Shaqirit, Ahmeti e Thaçi janë nën ndikim të plotë të Gruevskit. “Po ju paralajmëroj se Gruevski nuk ndalet me kaq”, theksoi Shaqiri për gazetën "Lajm", duke iu apeluar ish-ushtarëve të UÇK-së që të ruhen nga proceset e montuara që tashmë po përgatiten nga policia maqedonase.
“Edhe rasti i Harun Aliut është i montuar. Ai sigurisht është ekzekutuar më herët”, pohoi Shaqiri, i cili kërkon që bashkësia ndërkombëtare t’i bëjë presion Gruevskit për ndaljen e ofensivës ndaj shqiptarëve.
Referencat
Biografia e zgjeruar e dëshmorit.
573 p.e.s.
Mbi vitin 573 p.e.s..
Rudi Bregu
Rudi Bregu, lindi në Zemblak të Korçës dhe sot banon në Durrës. Ka kryer Liceun Artistik (për pikturë) në Korçë. Ka rreth 20 vjet përvojë pune. Në vitet ’83-’89, ka punuar si stilizues i dhomave të pritjes në Hotel Adriatiku në Durrës. Pas ’90-ës, punime druri me gdhendje, riprodhime të stileve të ndryshme antike, në punishten e tij, po në Durrës.
Sonvilier
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
Zhorzh Sand
“Rrëfimi i një fëmijë të këtij shekulli”. Pas vdekjes së Mysesë, Sand boton “Ajo dhe Ai”, ku tregon historinë e tyre. Në vitin 1835, Sand njihet me një avokat të famshëm i cili e mbron në divorcin me të shoqin. Ky avokat e frymëzon për personazhin e Simonit në romanin me të njëjtin titull. Ndahet prej tij në 1837 dhe po atë vit, mësuesi i djalit të saj bëhet një nga të dashurit e saj të shumtë. Më 28 gusht 1836, shkon në Zvicër ku e pret Franz List, të cilin e kishte njohur nëpërmjet Mysesë. Lidhja e tyre mbetet miqësore. Sand takohet me kompozitorin polak, Frederik Shopen në 1836 dhe jeton me të për dhjetë vjet. Lidhja e tyre ishte shumë e ndërlikuar. Në fillim ishin miq, pastaj të dashur dhe pasi Shopeni sëmuret, lidhja e tyre bëhet gati si marrëdhënia nënë – bir. Marrëdhëniet jo të mira të çiftit me fëmijët e saj çuan drejt ndarjes së tyre. Sand lidhet me demokratët dhe në 1848 gëzohet për rënien e mbretit Luigj – Filip dhe për fundin e Monarkisë së korrikut. Megjithatë, nuk i pëlqen lëvizja e Komunës së Parisit dhe pas dhunës së revoltave kthehet në Nohant. Për shkaqe financiare detyrohet të shkruajë për teatër. Në Nohant, ushtron edhe funksionin e mjekut dhe ndërkaq udhëton shumë nëpër Francë. Mban lidhje miqësore nëpërmjet letrave me shkrimtarin Gustav Flober, dhe njihet edhe me Teofil Gotje, Sënt – Bëv, vëllezërit Gonkur, etj… Nuk ndalet së shkruari derisa vdes më 8 qershor të vitit 1876, në moshën 71 vjeçe.
Proceset akullnajore
thumb|right|30px| Fundi i akullnajës dhe formimi i rrjedhës së lumit RonaProceset akullnajore (glaciale, lat. glacies-akull). Akulli duke lëvizur mbi sipërfaqen e tokës, nën ndikimin e gravitetit dhe masës së tyre, bën veprim eroziv duke krijuar forma erozive dhe akumulative glaciale.
Akulli nga shtypja e masës së epërme lëvizë dhe thellon bazën shkëmbore. Në këtë mënyrë krijon thellime gjysmë rrethore që quhen cirqe, që janë “fole të akullnajave”. Disa prej tyre cirqeve pas tërheqjes së akullnajave janë shndërruar në liqene të quajtura “sy malesh”. Këso liqenesh ka mjaft edhe në Alpet shqiptare, malet e Sharrit e gjetiu. Në forma erozive glaciale bëjnë pjesë edhe luginat e akullnajave – në formë të govatës, nëpër të cilën lëviz akulli dhe thellon, i zgjeron ato vazhdimisht. Rezultatet e erozionit glacial më së miri mund të vërehen në vendet nga të cilat është tërhequr akulli.
Kantoni Molliens-Dreuil
Kantoni Molliens-Dreuil (frëngjisht: Canton de Molliens-Dreuil) është një kanton në departamentin Somme, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Molliens-Dreuil. Ka sipërfaqe 229.65km2 dhe popullsi 9595 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Molliens-Dreuil aktualisht përbëhet nga 27 komuna.
574 p.e.s.
Mbi vitin 574 p.e.s..
Vojniku (Berat)
Vojniku është një fshat në Rrethin e Beratit në Shqipëri.
Kantoni La Roche-Bernard
Kantoni La Roche-Bernard (frëngjisht: Canton de La Roche-Bernard) është një kanton në departamentin Morbihan, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është La Roche-Bernard. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 12404 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni La Roche-Bernard aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Anbeta Toromani
Anbeta Toromani ka lindur në Tiranë, Shqiperi ku ka frekuentuar Akademinë Kombëtare të Dancit. Pas diplomimit ajo u perfeksionua në Baku, të Azerbajxhanit. Pas kthimit në Shqipëri ajo menjeherë fillon punë në Teatrin e Operas dhe Baletit. Që nga hyrja e saj në kompani, rolet e saj kryesore janë në baletet “Giselle”, “Don Chisciotte”, “Cenerentola”, “Paquita”, “Carmen”. Në sezonin 2002-2003 ka marrë pjesë, duke arritur në finale në emisionin “Amici”, të drejtuar nga Maria de Filipi dhe zgjidhet nga regjisori Patrick Rossi Gastaldi për të kërcyer në vënien në skenë të “L' Histoire du sondat” me Rocco Papaleo. Që nga viti 2003 Anbeta është pjesë e kastit të programit “Amici” si balerinë e parë. Midis çmimeve në këto vite mund të përmëndimin çmimin Gino Tani (2004) për artin e spektaklit dhe çmimin Danza & Danza(2005). Në dy sezonet e fundit Anbeta Toromani është ftuar të kërcejë në Sferisterio di Macerata të “Macbeth”, “Carmen”, me koreografi të Gheorghe Iancu dhe me regji të Premio Oscar Dante Ferretti. Në verën e vitit 2009 ka qënë protagoniste e “Anbeta&Jose” –Tur 2009 një mbrëmje Gala që ka risjelle Anbetën në Teatër bashkë me një grup kërcimtarësh që janë të kompanive më të mira të kërcimtarëve të botës. Në 2010 është ftuar nga Teatri San Carlo i Napolit për disa mbrëmje Gala dhe përsëri në Sferisterio di Macerata për “I Lombardi all'ultima crociata” me regji të Pier Luigi Pizzi dhe koreografi të Gheorghe Iancu. Në 2010 dhe në 2011 është rekomanduar për në Festivalin e Filmit Danza del Giffoni. Në 2012 është ftuar në shumë gala të rëndësishme në Parma, në Udine për Kryqin e Kuq Italian dhe Mirandola për viktimat e tërmetit dhe kryen me dy hapa Carmen dhe Romeo e Xhulieta me koreografi të maestro Amedeo Amodio. Në 2013 është e ftuar nga Opera e Bratislavës për “Romeo dhe Xhulieta” të Massimo Moricone.
575 p.e.s.
Mbi vitin 575 p.e.s..
Sornetan
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
Laboratori i Lirisë
Laboratori i Lirisë Gjinia: Shkenca politike. Autori: Beqë Cufaj. Shtëpia botuese: PA. Viti i botimit 2011. Faqet e librit 352. ISBN 978-9951-613-01-9
Legjendat krijojnë luftërat! Luftërat krijojnë legjendat! E këto të dyja së bashku shkruajnë historinë. Po kush e përcjell këtë më mirë sesa letërsia. "Laboratori i Lirisë" i Beqë Cufajt mëton që në mënyrë krejt personale dhe pa pretendime për të dhënë përgjigjen e fundit të përshkruajë dekadën politike, historike e gjeografike të Kosovës, Ballkanit dhe Europës. Përmes eseve, reportazheve, portreteve, polemikave, tregimeve... lexuesi preket me një botë të cilën jo vetëm e ka përjetuar por përgjatë shfletimit të këtij libri do ta gjejë veten në çdo ditë, javë, muaj e vit të dhjetëvjeçarit që lamë prapa.
Lugina e Aostës
Lugina e Aostës (fren.: Vallée d'Aoste, it.: Valle d'Aosta ) është rajon malor autonom në veriperëndim të Italisë.
Lugina e Aostës kufizohet në perëndim nga Franca, në veri nga Zvicra dhe në lindje dhe jug nga Rajoni i Piemontes. Qendra administrative e Luginës së Aostës është qyteti Aosta.
Historia
Banorët e hershëm të Luginës së Aostës ishin Keltët dhe Ligurët, trashëgimia gjuhësore e të cilëve mbetet në disa emra lokalë. Roma pushtoi rajonin nga Salassi lokal rreth 25 pes dhe themeloi Augusta Prætoria Salassorum (Aosta e sotme) për të siguruar kalimet strategjike malore, dhe ata vazhduan të ndërtonin ura dhe rrugë nëpër male. Kështu, emri "Valle d'Aosta" fjalë për fjalë do të thotë 'Lugina e Augustit'.
Laert Duraku
Laert Duraku i lindur në Tiranë diplomohet në Shkollën Kombëtare të Dancit dhe menjëherë pas diplomimit fiton një bursë studimi në Itali për kursin e perfeksionimit në Aterballeto. Nga 2001-2006 është solist dhe balerin i parë në Baletin e Romës ku kërcen role kryesore në koreografinë e Mauro Bigonzetti, Fabrizio Monteverde, Eugenio Scigliano etj. Ka qënë i ftuar në Teatrin Massimo di Palermo nën drejtimin artistik të A. Amodio. Aktualisht është solist në Baletin e Montecarlos nën drejtimin e Jean-Christophe Maillot ku kërcen si solist në shumë balete të repertorit të shoqërisë.