cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bresles
Historia
Qënia e saj dëshmohet që nga viti 1262 dhe kishëza e Shën Pjetrit dhe Shën Palit, që daton nga viti 1312, është gjithçka që ka mbetur nga një fortesë e themeluar në 1212. Faqja e internetit e krijuar nga departamenti Oise (shih freeoise.free.fr) përmend një këngëtar të famshëm të operës së shekullit të XIX-të me emrin Nicolas Levasseur si një vendas i rëndësishëm i Breslesit, por nuk përmend liderin fashist francez Jacques Doriot shumë më famëkeq.
Öland
Öland është ishulli i dytë më i madh suedez dhe më i vogli nga provincat e Suedisë. Kufizohet me Detin Baltik në lindje të Småland nga i cili ndahet nga Ngushtica e Kalmarit. Që nga viti 1972, ishulli është lidhur me kontinentin përmes Urës Öland, e cila është ura më e gjatë e Suedisë, duke numëruar pjesët e urës që shtrihen brenda kufijve të vendit.
Administrata
parapamje|majtas|100px|Stema dhe flamuri i Öland, i përdorur që nga viti 1555
Provincat e Suedisë nuk i shërbejnë më qëllimeve administrative apo politike, por ende ekzistojnë si entitete historike dhe kulturore. Öland është pjesë e qarkut administrativ të Qarkut Kalmar dhe përbëhet nga Komunat Borgholm dhe Mörbylånga. Në periudhën e shkurtër midis 1819 dhe 1826 ekzistonte Qarku Öland; përndryshe, ishulli ka qenë pjesë e Qarkut Kalmar që nga viti 1634.
Qytetet
Pesë qytetet më të mëdhaja në Öland janë:
Mjedisi
parapamje|Stora Alvaret në juglindje të Öland me kalanë Eketorp në sfond
Tipari dominues mjedisor i ishullit është Stora Alvaret, një trotuar gëlqeror i cili është habitati i llojeve të shumta të rralla dhe të rrezikuara. Studimi i parë shkencor i njohur i biotës së Stora Alvaret ndodhi në vitin 1741 me vizitën e Lineut.
Kultura
Kalaja Borgholm u ndërtua midis viteve 1669 dhe 1681 për Mbretëreshën Hedvig Eleonora, dhe projektuar nga Nicodemus Tessin Plaku. Në afërsi të tij ndodhet Pallati Solliden, shtëpia verore e familjes mbretërore.
Habitati i trotuareve gëlqerore të Ölandit jugor, i njohur si Stora Alvaret, është futur si një vend i programit të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Veçoritë e kësaj janë llojet e shumta të rralla të gjetura; vende parahistorike si Gettlinge dhe Eketorp; mullinj të shumtë të vjetër prej druri të mbetur në këmbë, disa prej të cilëve datojnë në shekullin e 17-të; dhe peizazhin e veçantë gjeologjik alvar.
Për një dekadë, Öland ka organizuar një festival vjetor të korrjeve të quajtur Skördefesten që zhvillohet çdo tetor. Në lidhje me këtë ngjarje, fermerët e ishullit mblidhen me fermerë nga pjesa tjetër e vendit dhe shesin të korrat e tyre dhe i lënë të interesuarit të marrin pjesë në jetën e përditshme në fermat e tyre, përveç aktiviteteve të tjera. Ka gjithashtu shumë ekspozita arti për shfaqje gjatë Skördefesten, veçanërisht gjatë natës së artit Konstnatten.
Feja ufologjike
Feja e ufologjike ose fetë ufologjike konsiderohet çdo fe në të cilën ekzistenca e entiteteve jashtëtokësore (ET) që operojnë objekte fluturuese të paidentifikuara (UFO) është një element besimi. Në mënyrë tipike, adhuruesit e feve të tilla besojnë se ET-të janë të interesuar për mirëqenien e njerëzimit, i cili ose tashmë është, ose përfundimisht do të bëhet, pjesë e një qytetërimi paraekzistues të ET.
Përmbledhje
Fetë e tjera i paraprijnë epokës së UFO-ve të mesit të shekullit të 20-të, por inkorporojnë ET-të në një botëkuptim më të mbinatyrshëm, në të cilin banorët e UFO-ve janë më të ngjashëm me engjëjt sesa me të huajt fizikë, por ky dallim mund të jetë i paqartë brenda nënkulturës së përgjithshme. Këto fe i kanë rrënjët në tropikët e trillimeve të hershme shkencore (veçanërisht të operës hapësinore ) dhe shkrimeve të çuditshme të trillimeve, në ufologji, dhe në nënkulturën e shikimeve të UFO-ve dhe tregimeve të rrëmbimeve nga jashtëtokësorët. Historianët e kanë konsideruar Shoqërinë Aetherius, të themeluar nga George King, si fenë e parë të UFO-ve.
Disa ithtarë të feve të UFO-ve besojnë se ardhja ose rizbulimi i qytetërimeve, teknologjive dhe spiritualitetit të huaj do t'u mundësojë njerëzve të kapërcejnë problemet aktuale ekologjike, shpirtërore dhe sociale. Çështje të tilla si urrejtja, lufta, fanatizmi, varfëria e kështu me radhë thuhet se mund të zgjidhen përmes përdorimit të teknologjisë superiore të huaj dhe aftësive shpirtërore. Sisteme të tilla besimi përshkruhen gjithashtu si mijëvjeçarë në këndvështrimin e tyre.
Gjarpëri i grurit
parapamje| Foto nga afër. parapamje| Femër e mbarsur. parapamje| Gjarpër i grurit i ri. Gjarpëri i grurit (Pantherophis guttatus) është një specie e gjarpërit të minjve në Amerikën e Veriut që nënshtron prenë e saj më të vogël me anë të shtrëngimit. Ajo gjendet në të gjithë Shtetet e Bashkuara juglindore dhe qendrore. Edhe pse i ngjajnë sipërfaqësisht kokëbakrit helmues dhe shpesh vriten si rezultat i këtij identiteti të gabuar, gjarpërinjve të grurit u mungon helmi funksional dhe janë të padëmshëm. Gjarpërinjtë e grurit janë të dobishëm për njerëzit duke ndihmuar në kontrollin e popullatave dëmtuese të brejtësve të egër që dëmtojnë të korrat dhe përhapin sëmundje.
Gjarpëri i grurit është emëruar për praninë pranë dyqaneve të grurit, ku u ngrenë pritë minjve që hanë misër dhe grurë të grumbulluar.
Përshkrim
Gjarpërinjtë e grurit të rritur kanë një gjatësi trupore 61 –. Në natyrë, ata zakonisht jetojnë rreth gjashtë deri në tetë vjet, por të mbajtur të mbyllura (në izolim) mund të jetojnë deri në moshën 23 vjeç ose më shumë. Rekordi për gjarprin e grurit më të vjetër në izolim ishte 32 vjet e 3 muaj. Ato mund të dallohen nga kokat në ngjyrë bakri, për ngjyrat e tyre më të ndritshme, strukturën e hollë, bebëzat e rrumbullakëta dhe mungesën e gropave që ndiejnë nxehtësinë.
Taksonomia
Deri në vitin 2002, Gjarpëri i grurit konsiderohej se kishte dy nënspecie: nënspeciet e nominuara (P. g. Guttatus) të përshkruara këtu dhe gjarpri i minjve të Rrafshit të Madh (P. g. Emoryi). Kjo e fundit që atëherë është ndarë si specie më vete (P. emoryi), por ende herë pas here trajtohet si një nënspecie e gjarprit të grurit nga hobistët.
P. guttatus është sugjeruar të ndahet në tri lloje: gjarpri i grurit (P. guttatus), gjarpri i minjve të Rrafshit të Madh (P. emoryi, që korrespondon me nënllojet P. g. Emoryi) dhe gjarpri i grurit i Slowinski-t (P. slowinskii, që gjëndet në Luizianën perëndimore dhe Teksasin ngjitur).
Gjitarët detarë
alt=A humpback whale swimming|parapamje|300x300px|Një [[Balena gungaçe|balenë gungaçe (Megaptera novaeangliae), anëtare e nënrendit Cetacea të rendit Cetartiodactyla]] alt=A black-speckled seal with a light-gray underside and a dark-gray back, sitting on rocks, its mouth agape showing sharp teeth|parapamje|300x300px|Një [[Leopardi i detit|leopard i detit (Hydrurga leptonyx), anëtar i kladës Pinnipedia të rendit Carnivora]] Gjitarët detarë janë gjitarë ujorë që mbështeten në oqean ose ekosisteme të tjera detare për ekzistencën e tyre. Ata përfshijnë kafshë të tilla si fokat, balenat, lopët e detit, lundërzat e detit dhe arinjt polarë. Ata nuk përfaqësojnë një takson të veçantë ose një grupim sistematik, por më tepër kanë një marrëdhënie polifiletike për shkak të evolucionit konvergjent. Ata janë gjithashtu të bashkuar për shkak se mbështeten tek mjedisi detar për t'u ushqyer.
Gjarpëri i grurit
Taksonomia
P. guttatus ishte vendosur më parë në gjini Elaphe, por Elaphe është gjetur të jetë parafiletike nga Utiger et al., Duke çuar në vendosjen e kësaj specie në gjini Pantherophis. Vendosja e P. guttatus dhe disa llojeve të lidhura në Pantherophis dhe jo në Elaphe është konfirmuar nga studime të tjera filogjenetike. Shumë materiale referimi përdorin ende sinonimin Elaphe guttata. Të dhënat molekulare kanë treguar se gjarpërinjtë e grurit në fakt janë më të lidhur me gjarpërinjtë mbretërorë (gjinia Lampropeltis) sesa gjarpërinjtë e minjve të Botës së Vjetër me të cilët ishin klasifikuar më parë. Gjarpërit i grurit madje janë kryqëzuar të mbajtura në izolim me gjarpërinjtë e Kalifornisë për të prodhuar hibride pjellore të njohura si "gjarpërinjtë e grurit të xhunglës".
Habitati natyror
Gjarpërinjtë e grurit të egër preferojnë habitate të tilla si fusha të mbipopulluara, hapje pyjore, pemë, drurë palmeto dhe ndërtesa dhe ferma të braktisura ose të përdorura rrallë, nga niveli i detit deri në lartësinë 6000 metra. Në mënyrë tipike, këta gjarpërinj qëndrojnë në tokë deri në moshën katër muajsh, por mund të ngjiten në pemë, shkëmbinj dhe sipërfaqe të tjera të ngritura. Ato mund të gjenden në Shtetet e Bashkuara Juglindore duke filluar nga Nju Xhersi te Florida Keys.
Gjitarët detarë
Gjitarët detarë për herë të parë u gjuajtën nga popujt aborgjinë, për ushqim dhe burime të tjera. Shumë prej tyre ishin edhe objekte të industrisë komerciale, duke çuar në një rënie të mprehtë të të gjitha popullatave të llojeve të shfrytëzuara, të tilla si balenave dhe fokave. Gjuetia komerciale ka çuar në  zhdukjen e †lopës së detit të Shtellerit dhe †fokës murgeshë të Karaibeve. Pasi gjuetia komerciale përfundoi disa lloje, të tilla si balena e hirtë dhe elefanti verior i detit, kanë rikthyer numrat; por në anën tjetër, lloje të tjera, të tilla si balenat e duhura të Atlantikut të Veriut, janë të rrezikuara në mënyrë kritike. Përveç gjuetisë, gjitarët detarë mund të vriten nga rrjetat e peshkimit të destinuara për peshq, ku ata ngatërrohen nëpër rrjeta, ku mbyten apo vdesin urie. Rritja e trafikut tejoqeanik shkakton përplasje mes anijeve të shpejta dhe gjitarëve detarë të mëdhejn. Degradimi i habitatit gjithashtu kërcënon gjitarët detarë dhe aftësinë e tyre për të gjetur dhe kapur ushqimin. Ndotja akustike, për shembull, mund të ndikojnë negativisht tek gjitarët që përdorin ekolokacionin, dhe efektet e ngrohjes globale degradojnë mjediset jetësore arktike.
Gjarpëri i grurit
Habitati natyror
Në rajonet më të ftohta, gjarpërinjtë vërshojnë gjatë dimrit. Megjithatë, në klimën më të butë përgjatë bregdetit, ata strehohen në çarje shkëmbinjsh dhe trungje gjatë motit të ftohtë; ata gjithashtu mund të gjejnë strehë në hapësira të vogla, të mbyllura, të tilla si nën një shtëpi, dhe të dalin në ditë të ngrohta për të thithur nxehtësinë e diellit. Gjatë motit të ftohtë, gjarpërinjtë janë më pak aktivë, kështu që ata gjuajnë më pak.
Gjitarët detarë
Taksonomia
Gjitarët detarë formojnë një grup të shumëllojshëm të 129 llojeve, të cilat mbështeten tek oqeani për ekzistencën e tyre. Ata nuk përfaqësojnë një takson të veçantë ose një grupim sistematik, por më tepër kanë një marrëdhënie polifiletike për shkak të evolucionit konvergjent. Ata janë gjithashtu të bashkuar për shkak se mbështeten tek mjedisi detar për t'u ushqyer. Niveli i varësisë nga mjedisi detar për ekzistencën e tyre varion në mënyrë të konsiderueshme nga lloji në lloj. Për shembull, delfinët dhe balenat janë krejtësisht të varur nga mjedisi detar për të gjitha fazat e jetës së tyre, fokat ushqehen në oqean por shumohen në tokë, dhe arinjt polarë duhet të ushqehen në tokë. 23% e llojeve të gjitarëve detarë janë të kërcënuar a.
Filogjenia
Taksat me shkronja të trasha janë detare.
Gjarpëri i grurit
Gama e prezantuar
I quajtur shpesh "gjarpri i grurit amerikan", P. guttatus është një dëmtues i ndaluar në pjesën më të madhe të Australisë. Ka fushata aktive shfarosëse dhe këshilla për publikun në Victoria, Uellsi i Ri Jugor, dhe Queensland.
Gjitarët detarë
Evolucioni
Gjitarët i janë kthyer oqeanit në shumë linja evolucionare të veçanta, domethënë: Cetacea, Sirenia, † Desmostylia, Pinnipedia, †Kolponomos (ariu detar), †Thalassocnus (përtaci ujor), Ursus maritimus (ariu polar) dhe Enhydra lutris (lundërza e detit); eutriconodontët †Ichthyoconodon dhe †Dyskritodon mund të kenë pasur gjithashtu mënyrë jetese detare. Pesë nga këto linja janë zhdukur (†Desmostylia; †Kolponomos; †Thalassocnus, †Dyskritodon, †Ichthyoconodon). Pavarësisht nga shumëllojshmëria në morfologjia mes grupeve, përmirësimi i efikasitetit për kërkimin e ushqimit ka qenë shtysa kryesore në evolucionin e këtyre linjave. Sot, gjitarët plotësisht detarë i përkasin njërës prej dy rendeve: Cetartiodactyla ose Sirenia. Linja e Cetartiodactyla u bë detare rreth 50 milion vjet më parë (mvmp), pastaj Sirenia 40 mvmp, dhe Pinnipedia rreth 20 deri në 25 mvmp, pastaj lundërzat e detit dy mvmp, dhe më së fundi arinjt polarë rreth 130,000 deri në 110,000 vjet më parë. Bazuar në hulumtimet molekulare dhe morfologjike, cetacetë gjenetikisht dhe morfologjikisht bien në mënyrë definitive brenda Artiodactyla (thundrakë me gishta të barabartë të këmbës). Termi Cetartiodactyla reflekton idenë se balenat kanë evoluar brenda thundrakëve. Termi është krijuar nga bashkimi i emrave të dy rendeve, Cetacea dhe Artiodactyla, në një fjalë të vetme. Sipas këtij përkufizimi, kushëriri më i afërt i balenave dhe delfinëve në tokë mendohet të jenë kuajt e nilit. Përdorimi i rendit Cetartiodactyla, në vend të Cetacea me nënrendet Odontoceti dhe Mysticeti, është i favorizuar nga shumica mamalogët evolucionarë, që punojnë me të dhëna molekulare     dhe mbështetet nga Grupi specialist për cetace i IUCN-së dhe nga Komiteti i Taksonomisë i Shoqërisë për Mamalogji Detare, shoqata më e madhe ndërkombëtare e shkencëtarëve të gjitarëve detarë në botë. Disa të tjerë, duke përfshirë edhe shumë të mamalogë dhe paleontologë detarë, favorizojnë mbajtjen e rendit Cetacea me dy nënrendet në interes të stabilitetit taksonomik.
Këmbëlopatat (pinipedët) u ndanë nga caniformët e tjerë 50 mvmp gjatë Eocenit. Lidhja evolucionare e tyre me gjitarët tokësorë ishte e panjohur deri në vitin 2007, kur u zbulua †Puijila darwini në depozita të Miocenit të hershëm në Nunavut të Kanadasë. Si një lundërz bashkëkohore, †Puijila kishte një bisht të gjatë, gjymtyrët të shkurtra dhe këmbë me mëmbrana në vend të lopatave. Linja e Otariidae (fokave me veshë) dhe Odobenidae (trikekëve) u nda pothuajse 28 mvmp. Phocidae (fokat pa veshë) dihet se kanë ekzistuar për të paktën 15 mvmp, dhe dëshmitë molekulare mbështesin një divergjencë të linjave Monachinae (fokave murgjesha) dhe Phocinae rreth 22 mvmp.
Provat nga fosilet tregojnë se linja e lundërzës së detit (Enhydra) u izolua në veri të Paqësorit rreth dy mvmp, duke i dhënë rritje †Enhydra macrodonta (tani e zhdukur) dhe lundërzës së sotme të detit, Enhydra lutris. Lundërza e detit fillimisht ka evoluar në pjesën veriore të Hokaidos dhe në Rusi, dhe pastaj është përhapur në lindje, kah Ishujt Aleutian, në pjesën kontinentale të Alaskës, dhe poshtë kah bregdeti i Amerikës së Veriut. Në krahasim me cetacetë, sirenianët, dhe pinipedët, të cilët u futën në det rreth 50, 40, respetivisht 20 mvmp, lundërza e detit është relativisht një i sapoardhur në jetën detare. Megjithatë, në disa aspekte, lundërza e detit është më e përshtatur në det sesa pinipedët, të cilët duhet të dalin në tokë ose akull për të lindur. Paraqitja e parë e sirenianëve (lopëve të detit) në të dhënat fosilore shfaqet gjatë fillimit të Eocenit, dhe sirenianët janë shumëllojshmëruar dukshëm deri në fund të Eocenit. Banorë të lumenjve, estuareve, dhe ujërave bregdetare, ato ishin në gjendje të përhapen me shpejtësi. Sireniani më primitiv, †Prorastomus, u gjet në Xhamajka, për dallim nga gjitarët tjerë detarë që kanë origjinën nga Bota e Vjetër (të tillë si cetacetë ). Sirenian i pari i njohur katërkëmbësh ishte †Pezosiren nga fillimi i Eocenit. opët e detit më të hershme të njohura, të familjeve †Prorastomidae dhe †Protosirenidae, që të dyja i takojnë Eocenit, dhe ishin krijesa amfibe me përmasat e një derri dhe me katër këmbë. Anëtarët e parë të Dugongidae u shfaqën nga fundi i Eocenit. Në këtë pikë, lopët e detit ishin plotësisht detare.
Gjarpëri i grurit
Riprodhimi
Është zbuluar se gjarpërinjtë e grurit (së bashku me kolubridët e tjerë) arrijnë pjekurinë seksuale me anë të madhësisë, më shumë sesa me moshën. parapamje|gjarpëri i grurit i ri Gjarpërinjtë e grurit janë relativisht të lehtë për t'u shumuar. Edhe pse nuk është e nevojshme, ato zakonisht kalohen në një periudhë ftohjeje (e njohur edhe si brumosje) që kërkon 60-90 ditë për t'i bërë gati për shumim. Gjarpërinjtë e grurit brumosen rreth 10 deri në 16 °C (50 deri në 61 °F) në një vend ku nuk mund të shqetësohen dhe me pak dritë dielli. parapamje|gjarpërinjtë e grurit të vegjël duke dalë nga veza Gjarpërinjtë e grurit zakonisht shumohen menjëherë pas ftohjes së dimrit. Mashkulli përballet me femrën kryesisht me shenja të prekshme dhe kimike, më pas zhvesh një nga hemipenet e tij, e fut atë te femra dhe ejakulon spermën e tij. Nëse femra është duke ovuluar, vezët do të fekondohen dhe ajo do të fillojë të sekuestrojë lëndët ushqyese në vezë, pastaj të sekretojë një guaskë.
Gjitarët detarë
Evolucioni
Arinjt polarë mendohet të kenë divergjuar nga një popullsi e arinjve të murrmë, Ursus arctos, që u izolua gjatë një periudhe të akullnajve gjatë Pleistocenit, ose nga pjesa lindore e Siberisë (nga Kamçatka dhe Gadishulli Kolim). Fosili më i vjetër i gjetur i një ariu polar është një kockë nofulle 130,000 deri në 110,000 vjeçare, e gjetur në Svalbard në vitin 2004. ADN-ja mitokondriale (mtDNA) e ariut polar divergjoi nga ariu i murrmë rreth 150,000 vjet më parë. Më tej, disa klada të ariut të murrmë, siç është vlerësuar nga mtDNA, janë më shumë të lidhur me ariun polar sesa me arinjt tjerë të murrmë, që do të thotë se ariu polar mund të mos konsiderohet si një lloj, sipas disa koncepteve të llojit.
Përhapja dhe habitati
parapamje|Modelet e parashikuara të pasurisë së llojeve të gjitarëve detarë. A) Të gjitha llojet (n = 115), B) Balenat me dhëmbë (n = 69), C) Balenat me mustaqe (n = 14), D) Këmbëlopatat (n = 32). Ngjyrat tregojnë numrin e llojeve që parashikohen të shfaqen në çdo qelizë 0.5°x0.5° në rrjet nga një model relativ i përshtatshmërisë mjedisore, duke përdorur të dhëna mjedisore nga vitet 1990–1999, dhe duke supozuar një prag të pranisë RES>0.6. Gjitarët detarë janë të përhapur në të gjithë globin, por përhapja e tyre është e parregullt dhe përkon me prodhueshmërinë e oqeaneve. Pasuria e llojeve arrin kulmin rreth gjerësisë gjeografike 40°, si në veri ashtu dhe në jug. Kjo korrespondon me nivelet më të larta të prodhimit parësorë rreth Amerikës së Veriut dhe të Jugut, Afrikës, Azisë dhe Australisë. Shtrirja e të gjithë llojeve varion shumë me shtrirjen e llojeve të gjitarëve detarë. Mesatarisht, shumica e gjitarëve detarë kanë një shtrirje e cila është ekuivalente ose më e vogël se një e pesta e Oqeanit Indian. Ndryshim i vërejtur në madhësinë e shtrirjes së tyre  është rezultat i kërkesave të ndryshme ekologjike të secilit lloj dhe aftësisë së tyre për të përballuar me një gamë të gjerë të kushteve mjedisore. Shkalla e lartë e përputhjes mes pasurisë së llojeve të gjitarëve detarë dhe zonave me ndikim njerëzor në mjedis është shqetësuese.
Gjarpëri i grurit
Riprodhimi
Riprodhimi në izolim duhet të bëhet në mënyrë korrekte në mënyrë që shkalla e vdekshmërisë së tufës të ulet. Kjo përfshin seksimin e saktë, vendosjen e kushteve të duhura para riprodhimit dhe çiftimin në kohë të të rriturve. Gjarpërinjtë e grurit janë kolubridë të zonës së butë dhe ndajnë një model riprodhues kur femrat rrisin ushqimin e tyre gjatë verës dhe vjeshtës. Kjo vlen vetëm për gjarpërinjtë e misrit që janë të pjekur seksualisht, gjë që zakonisht tregon se gjarpri është rreth 75 cm (30 inç) në gjatësi ose peshë 250 g.
Gjitarët detarë
Përhapja dhe habitati
Shumica e gjitarëve detarë, të tillë si fokat dhe lundërzat e detit, banojnë në bregdet. Fokat, megjithatë, përdorin gjithashtu edhe një numër të vendbanimeve tokësore, si në pjesën kontinentale ashtu dhe në ishuj. Në zona të buta dhe tropikale, ata përkohësiht dalin nga deti në plazhe me rërë dhe guralecë, brigje shkëmbore, cekëtina dhe shpella detare. Disa lloje çlodhen edhe në struktura të krijuara nga njeriu, si në skela, bankina, bova dhe platforma nafte. Fokat mund të shkojë më tej në brendësi dhe të pushojnë në dunat ose vegjetacionet e rërës, madje mund të ngjisin edhe shkëmbinj. Shumica e cetaceve jetojnë në oqean të hapur, dhe lloje si kashaloti mund të zhyten nga −300 deri në −760 m thellësi në kërkim të ushqimit. Lopët e detit jetojnë në ujëra të cekta bregdetare, zakonisht jetojnë rreth 9 m nën nivelin e detit. Megjithatë, ato mund të zhyten deri në –37 m thellësi në kërkim të barit të detit. Lundërzat e detit jetojnë në zonat e mbrojtura, të tilla si brigjet shkëmbore, pyjet kelp dhe barrierat koralore, ndonëse ato mund të banojnë në mes të akujve lëvizës ose në zona rënore, apo me baltë.
Gjarpëri i grurit
Dieta
djathtas|parapamje| Gjarpri i grurit që ha miun. Si të gjithë gjarpërinjtë, gjarpërinjtë e grurit janë mishngrënës dhe, në natyrë, ata hanë çdo disa ditë. Ndërsa shumica e gjarpërinjve të grurit hanë brejtës të vegjël, siç është miu me këmbë të bardha, ata gjithashtu mund të hanë zvarranikë të tjerë, ose amfibë, ose të ngjiten në pemë për të gjetur vezë shpendësh të pambrojtur.
Gjitarët detarë
Përhapja dhe habitati
Shumë gjitarë detarë shtegtojnë sipas ndryshimit të stinave. Akulli vjetor përmban sipërfaqe të ujit që duken dhe zhduken gjatë vitit sipas ndryshimeve të motit, dhe fokat shtegtojnë në bazë të këtyre ndryshimeve. Në anën tjetër, arinjt polarë duhet të ndjekin pretë e tyre. Në gjiret Hudson, James dhe disa zona tjera, akulli shkrin plotësisht çdo verë, duke detyruar arinjt polarë të shkojnë në tokë dhe të presin me muaj deri në rikthimin e akullit. Në detërat Çukçi dhe Bofort, arinjt polarë tërhiqen çdo verë në veri, kah akulli i cili mbetën i ngrirë gjatë gjithë vitit. Fokat mund të shtegtojnë edhe për shkak të ndryshimeve të tjera mjedisore, të tilla si El Ninjo, dhe fokat ushëtare mund të përdorin veçorti të ndryshme të mjedisit të tyre për të arritur destinacionin e tyre, duke përfshirë fushat gjeomagnetike, rrymat detare, erërat, pozicionin e diellit dhe hënës dhe shijen e temperaturën e ujit. Balenat me mustaqe shtegtojnë në distanca shumë të gjata, deri në ujërat tropikale për të lindur dhe rritur të rinjt, ndoshta për të parandaluar gjahun nga balenat vrasëse. Balena e hirtë është regjistruar të këtë shtegtimin më të gjatë nga çdo gjitar, me një udhëtim 23,000 km nga Deti Okhotsk deri tek Gadishulli Baja. Gjatë dimrit, lamantinat që jetojnë në pjesët veriore të shtrirjes së tyre shtegtojnë në ujëra më të ngrohta.
Gjarpëri i grurit
Dieta
Stinët luajnë një rol të madh në modelet e rregullimit termik të gjarpërinjve të grurit, i cili është mekanizmi kryesor i tretjes për gjarpërinjtë. Gjatë sezonit të vjeshtës gjarpërinjtë e grurit mbajnë një temperaturë trupi 3.0 gradë Celsius më e lartë se mjedisi përreth pasi konsumojnë një vakt. Ndërsa gjarpërinjtë e grurit në dimër u panë se nuk e rregullonin temperaturën e trupit pas tretjes. Gjarpërinjtë e izoluar e bëjnë këtë duke përdorur dyshekët e nxehtësisë si një burim për nxehtësi që imiton kushtet e tyre natyrore. Gjarpërinjtë e grurit demonstrojnë modele nate dhe përdorin tokën e ngrohtë gjatë natës për të rregulluar temperaturën, prandaj dyshekët e nxehtësisë e imitojne këtë burim.
Gjitarët detarë
Përshtatjet
Gjitarët detarë kanë një numër veçorishë fiziologjike dhe anatomike për të kapërcyer sfidat unike që lidhen me jetën e tyre ujore. Disa nga këto veçori veçohen nga lloji në lloj. Gjitarët detarë zhvilluan një mori veçorishë për një lokomocion efikas, të tilla si trupi në formë siluri për të zvogëluar fërkimin; gjymtyrë të modifikuara për shtytje dhe drejtim; si dhe pendë të bishtit dhe shpinore për shtytje dhe ekuilibër. Gjitarët detarë kanë aftësi të rregullojnë temperaturën trupore duke përdorur gëzofin e dendur ose dhjamin, dhe mund të përshtasin qarkullimin e gjakut; trupat e tyre në fomë siluri reduktojnë ekstremitetet trupore, dhe përmasat e mëdha parandalojnë humbjen e nxehtësisë.
Gjitarët detarë janë në gjendje të notojnë për periudha të gjata kohore. Pinipedët dhe cetacetë kanë sisteme të mëdha dhe komplekse të enëve të gjakut që shërbejnë për të mbajur oksigjenin, i cili mundëson zhytjet e thella. Rezervuarë të tjerë të rëndësishëm si muskujt, gjaku, dhe shpretka, kanë kapacitet për të mbajtur një përqendrim të lartë të oksigjenit. Ata gjithashtu mund të reduktojnë shpejtësinë e rrahjes së zemrës dhe të drejtojnë shumicën e oksigjenit kah organet jetësore të tilla si truri dhe zemra për të lejuar zhytje më të gjata dhe për t'u përballur me humbjen e oksigjenit. Nëse vjen deri tek zvogëlimi i sasisë së oksigjenit, gjitarët detarë mund të kenë përdorin rezervat e konsiderueshme të glikogjenit, i cili mbështet glikolizën anaerobike të qelizave të përfshira gjatë hipoksisë sistematike të lidhur me zhytjet e tejzgjatura.
Gjarpëri i grurit
Dieta
"Gjarpërinjtë e minjve" amerikanë, si P. guttatus, kishin paraardhës helmues, të cilët e humbën helmin e tyre pasi ata evoluan shtrëngimin si një mjet për kapjen e gjahut.
Gjitarët detarë
Përshtatjet
Zëri udhëton ndryshe nëpër ujë, prandaj dhe gjitarët detarë u përshtatën për të siguruar një komunikim dhe gjueti efektive, si dhe zbulimi efektiv të grabitqarëve. Përshtatja më e rëndësishme është zhvillimi i eholokacionit tek balenat dhe delfinët. Balenat me dhëmbë lëshojnë një rreze të fokusuar me klikime të frekuencave të larta në drejtimin që tregon koka e tyre. Zërat janë të krijuara nga kalimi i ajrit nga flegrat kockore përmes buzëve zanore. Këta zëra reflektohen nga kocka e denur konkave e kafkës dhe nga një qese ajri në bazën e saj. Rrezja e fokusuar rregullohet nga një organ i madh yndyror, i njohur si "pjepër". Ky organ vepron si një lente akustike, sepse është i përbërë nga lipide të dendësive të ndryshme.
Gjarpëri i grurit
Inteligjenca dhe sjellja
Ashtu si shumë lloje të Colubridae, gjarpërinjtë e grurit shfaqin sjellje mbrojtëse vibruese të bishtit. Studimet e sjelljes me gjarpërinjtë e grurit sugjerojnë se shenjat e erës janë të një rëndësie parësore për zbulimin e gjahut, ndërsa shenjat vizuale janë të një rëndësie dytësore.
Banesa e Sul Shahinit
Banesa e Sul Shahinit është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Elbasanit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture / Urbanistike", i miratuar me numër "6 më 15.01.1963".
Gjitarët detarë
Përshtatjet
Gjitarët detarë kanë zhvilluar në shumëllojshmëri të gjerë të veçorive për t'u ushqyer, të cilat kryesisht vërehen në dalje e dhëmbëve të tyre. Për shembull, dhëmbët e faqeve të pinipedëve dhe odontocetëve janë përshtatur në mënyrë të veçantë për të kapur peshkun dhe kallamarin. Në anën tjetër, balenat me mustaqe kanë zhvilluar pllaka ose fletëza brinake për filtrimin e planktonëve dhe peshqve të vegjël nga uji.
Gjarpëri i grurit
Inteligjenca dhe sjellja
Megjithatë; një studim i kryer nga Dr. David Holzman i Universitetit të Rochester-it në 1999 zbuloi se aftësitë njohëse të gjarpërinjve (në lidhje specifike me të mësuarit hapësinor) në fakt rivalizojnë atë të zogjve dhe brejtësve. Holzman sfidoi metodën tipike të testimit që po përdorej nga biologët për të ekzaminuar aftësitë lundruese të gjarpërinjve, duke pretenduar se vetë struktura e arenës ishte biologjikisht në favor të brejtësve. Ai hodhi hipotezën se nëse arena tipike që përdorej për të testuar kafshët modifikohej për të përmbushur qëllimet e lindura biologjikisht të gjarpërinjve, duke u siguruar atyre grupe problemesh që ata ka të ngjarë të hasin në mjedisin e tyre natyror, kjo do të jepte një pamje më të saktë të inteligjencës së tyre.
Gjitarët detarë
Përshtatjet
Kafshët llapashitëse dhe që ushqehen në fundit e detit (siç janë lamantinat) duhet të jenë më të rënda se uji në mënyrë që të mbajnë kontakt me fundit e detit ose të qëndrojnë të zhytura. Kafshëve që jetojnë në sipërfaqe të detit (siç janë lundërzat e detit) i duhet e kundërta, dhe kafshët që notojnë të lira dhe jetojnë në ujëra të hapura (siç janë delfinët) i duhet të kenë shtytje neutrale në mënyrë që të jetë në gjendje të notojnë lartë dhe poshtë nëpër ujë. Zakonisht, kocka të trasha dhe të dendura gjenden tek kafshët që ushqehen në fundit e detit dhe kocka me dendësi të ulët gjenden tek gjitarët që jetojnë në ujëra të thella. Disa gjitarët detarë, siç është ariu polar dhe lundërzat, kanë katër gjymtyrë peshëmbajtëse dhe mund të ecin në tokë sikurse të kafshët plotësisht tokësore.
Dieta
Të gjithë cetacetë janë mishngrënës dhe grabitqarë. Balenat me dhëmbë ushqehen kryesisht me peshq dhe cefalopodë, pasuar nga krustacët dhe bivalvorët. Disa mund të hanë edhe lloje të tjera të kafshëve, të tillë si lloje të tjera të balenave ose lloje të caktuara të këmbëlopatave. Një metodë e zakonshme e të ushqyerit është kullosja, ku një tufë cetaceshë mbledh një shkollë peshqish në një vëllim të vogël. Anëtarët individualë pastaj kthehen duke lëruar përmes shkollës, e kështu duke u ushqyer me peshkun. Vathimi (ang. Corralling) është një metodë ku delfinët ndjekin peshkun kah ujërat e cekët për ta kapur më lehtë. Balenat vrasëse dhe delfinët hundëshishe gjithashtu janë të njohur për të ndjekjen e presë së tyre kah një plazh për t'u ushqyer me të. Balenat tjera me nofulla të pamprehta dhe dhëmbë të reduktuar mbështeten në ushqimin me anë të thithjes. Lopët e detit ushqehen kryesisht me barin e detit. Kur hanë, ato gëlltisin të gjithë bimën, duke përfshirë edhe rrënjët, por kur kjo është e pamundur, ata ushqehen vetëm me gjethe. Një shumëllojshmëri e gjerë e barit të detit është gjetur në barkun e dugongëve, dhe ka dëshmi se ata do të hanë alga kur bari i detit është i pakët. Lamantinat e djepit mund të hanë deri në 60 lloje të ndryshme të bimëve, si dhe peshq dhe jovertebrorët të vegjël në një masë më të vogël.
Eksploatimi
Gjitarët detarë ishin historikisht pre e njerëzve aborigjenë të bregdetit, të cilët i gjuanin për ushqim dhe burime të tjera. Këto gjuajtje ekzistenciale vazhdojnë të ndodhin në Kanada, Groenlandë, Indonezi, Rusi, Shtetet e Bashkuara dhe në disa vende të Karaibeve. Efektet e këtyre gjuajtjeve janë vetëm të lokalizuara, sepse përpjekjet për gjueti janë në një shkallë relativisht të vogël. Gjuetia komerciale, e kthyer në një industri të vërtetë, i ngriti përpjekjet në një shkallë të gjerë dhe gjitarët detarë janë eksploatuar rëndë. Kjo çoi në zhdukjen e †lopës së detit të Shtellerit dhe †fokës murgeshë të Karaibeve. Sot, popullsia e llojeve që janë gjuajtur historikisht, siç është balena e kaltër (Balaenoptera musculus) dhe balena e duhur e Paqësorit të Veriut (Eubalaena japonica), është shumë më e ulëta sesa popullsia para gjuajtjes. Për shkak se balenat përgjithësisht kanë një ritëm të ngadalshëm të rritjes, janë të ngadalshëm për të arritur pjekurinë seksuale dhe kanë një nivel të ulët të riprodhimit, rimëkëmbja e popullsia ka qenë shumë e ngadalshme.
Një numër balenash janë ende subjekt i gjuetisë së drejtpërdrejtë, pavarësisht nga moratoriumi i vitit 1986 për ndalimin e gjuetisë së balenave, i miratuar sipas kushteve të Komisionit Ndërkombëtarë për Gjuetinë e Balenave (ang. International Whaling Commission, IWC). Ka vetëm dy kombe të mbetura të cilat sanksionojnë gjuetinë komerciale të balenave: Norvegjia, ku disa qindra balena minki gjuhen çdo vit; dhe Islanda, ku kuota e 150 balenave kokëmadhe dhe 100 balenave minki është e vendosur çdo vit. Japonia gjithashtu gjuan disa qindra balena minki të Antarktikut dhe të Paqësorit të Veriut çdo vit, gjoja për kërkime shkencor në pajtim me moratoriumin. Megjithatë, tregtimi i paligjshëm i mishit të balenave dhe delfinëve përbën një treg të rëndësishëm në Japoni dhe disa vende tjera.
Nxehtësia gjeotermale
Njeriu ka bere te mundur kalimin e energjise nga 1 trup ne tjetrin. Gjeja me e bukur ne jete eshte nxehtesia gjeotermale e cila eshte shpikur nga Asteriks Madlovi. Ky shkrimtar nga moldova ka bere te mundur pranveren ,veren, vjeshten dhe dimrin. Arsenali ka qene themeluesi i kesaj kompanie gjermane. Doni ta dini pse? Sepse Arsenali eshte ne vend te 9. Ahhahahahahaahahah. Barcelona eshte skuadra me e mire ne bote. Mirupafshim nga une Vegjetarian Sako.
Gjitarët detarë
Eksploatimi
Arinjt polarë mund të gjuhen për sport në Kanada me një leje të posaçme dhe shoqërimin e një udhëzuesi vendas inuit. Gjuetia sportive mund të jetë një burim i rëndësishëm i të ardhurave për bashkësitë e vogla, sepse ky lloj gjuetie sjellë më shumë të ardhura sesa shitja e gëzofit të arinjve polarë nëpër tregje. Shtetet e Bashkuara, Rusia, Norvegjia, Groenlanda, dhe Kanadaja lejojnë gjuetinë ekzistenciale. Kanadaja shpërndan leje gjuetie për bashkësistë indigjene. Shitja e këtyre lejeve është një nga burimet kryesore të të ardhurave për shumë nga këto bashkësi. Gëzofi i tyre mund të përdoret për qëllime ekzistenciale, të mbahet si trofe gjuetie, apo mund të shitet në treg.
Si ushqim
Për mijëra vjet, ekzistenca  e popujve autoktonë të Arktikut ishte varur nga mishi i balenës. Mishi korret nga gjuajtje ligjore dhe jokomerciale që ndodhin dy herë në vit, në pranverë dhe në vjeshtë. Mishi ruhet për t'u ngrënë gjatë gjithë dimrit. Lëkura dhe dënesa (muktuk) e marrë nga balena e groenlandës, beluga ose narvali është gjithashtu me vlerë, dhe mund të hahet e papërpunuar ose e gatuar. Gjuetia e balenave është praktikuar në Ishujt Faroe në Atlantikun verior, që nga dyndja e parë e vikingëve në këto ishuj. Rreth 1000 balena pendëgjate pilot vriten çdo vit, kryesisht gjatë verës. Sot, mishi i delfinit konsumohet në një numër të vogël të vendeve, ku përfshihet Japonia dhe Peruja (ku njihet si chancho marino, ose "mish derri deti"). Në disa pjesë të botës, siç është Taixhi, Japoni dhe Ishujt Faroe, delfinët tradicionalisht janë konsideruar ushqim, dhe vriten me anë të fuzhnjave ose duke i shtyrë kah bregu me anë të anijeve.
Gjarpëri i grurit
Inteligjenca dhe sjellja
Studimi përfshiu testimin e 24 gjarpërinjve të grurit të izoluar, duke i vendosur ata në një vaskë të hapur me mure shumë të larta për t'u ngjitur jashtë. Tetë vrima u prenë poshtë, me një vrimë që të çonte në një strehë. Një dritë intensive u pozicionua për të ndriçuar drejtpërdrejt në vaskë, duke shfrytëzuar mospëlqimin natyral të gjarprit ndaj hapësirave të hapura të ndritshme. Kjo siguroi një objektiv biologjikisht domethënës për gjarpërinjtë: të kërkonin një strehë komode të errët.
Në izolim
Gjarpërinjtë e grurit janë një nga llojet më të njohura të gjarpërinjve që mbahen të izoluara ose si kafshë shtëpiake, të dytët vetëm pas pitonit mbretëror. Sidoqoftë, ata janë gjarpri më i popullarizuar në Brazil. Madhësia e tyre, temperamenti i qetë dhe lehtësia e kujdesit kontribuojnë në këtë popullaritet. Gjarpërinjtë e grurit të kapur tolerojnë të trajtohen nga pronarët e tyre, edhe për periudha të zgjatura.
Shndërrimet e përbëra
Ka dhjetëra mijëra shndërrime të mundshme të përbëra. Disa nga më të njohurit janë renditur këtu.
Hibridët
Hibridet midis gjarpërinjve të grurit dhe çdo gjarpri tjetër janë shumë të zakonshme në izolim, por rrallë ndodhin në natyrë. Hibridet brenda gjinive Pantherophis, Lampropeltis ose Pituophis deri më tani janë vërtetuar të jenë plotësisht pjellore.
Shumë hibride të ndryshme të gjarpërinjve të grurit shumohen në izolim. Disa shembuj të zakonshëm përfshijnë:
Kur hibridet e gjarpërinjve të grurit gjenden në natyrë, ata zakonisht janë hibridizuar me specie të tjera Pantherophis, vargjet e të cilave mbivendosen me gjarpërinjtë e grurit.
Breteuil, Oise
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Breteuil ose Breteuil-sur-Noye (, fjalë për fjalë Breteuil në Noye; Shqip: Bretelja) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Ndodhet në luginën e lumit Noye.
Ligji i Breteljës
Duka i Normandisë i dha një kartë Breteljës duke i garantuar atij shumë liri. Pas pushtimit norman të Anglisë dhe më vonë pushtimit norman të Irlandës, "ligji i Breteljës" iu dha shumë qyteteve në ato vende.
Banesa e Tasim Qiftjes
Banesa e Tasim Qiftjes është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Elbasanit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar me numër "1886 më 10.06.1973".
Bazilika Gjuricaj
Bazilika daton që nga shekulli i 5-6-të dhe u zbulua në vitin 1980. Për praninë e bazilikës ende mungojnë tabelat treguese përgjatë aksit rrugor.
Mit'hat Fagu
Mit'hat Fagu është një regjisor dhe piktor shqiptar. Lindi në Tiranë më 4 shtator 1937. Kreu shkollën e lartë për aktor pranë Teatrit Kombëtar në Tiranë. Në kinematografi filloi punën më 1959 si asistent regjisor dhe më vonë si regjisor i filmave dokumentarë. Ndër filmat dokumentarë të xhiruar prej tij janë: Tregim për Naftëtarët (1965), Mali na Thërret (1966), Ata çanë Malin (1970), Higjenë, higjenë (1971), Dhuruesit e Jetës dhe Kirurgjia në stenozën mitrale (1971), etj. Në vitin 1968 xhiroi filmin e parë artistik Prita dhe vazhdoi përsëri me filmin dokumentar.
Më 1973 xhiroi një film dokumentar që i kushtohej revolucionit tekniko-shkencor të ndërtuar në intervistimet dhe ballafaqimin e mendimeve midis specialistëve dhe kuadrove shtetërore. Ky film shkaktoi reagime të aparatit burokratik, u konsiderua “ideologjikisht i rrezikshëm” dhe pas shumë debateve u pezullua shfaqja dhe autori u dënua duke u larguar nga Kinostudio.
Catenoy
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Mit'hat Fagu
Punoi për disa vjet si punëtor në fabrikën e tullave në Vorë, pranë Tiranës. Në vitin 1985 u rikthye në Kinostudio dhe për aftësitë e tij në pikturë u emërua në repartin e filmit vizatimor. Realizoi katër filma si piktor dhe regjisor: Orët e Gentit dhe Të mëdha dhe të vogla (1986), Vizatim për një zog (1989), Kush qesh i fundit (1991).
Catenoy
Catenoy (Shqip: Katena) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Mit'hat Fagu
Në vitin 1991 emigroi në Itali ku ndodhet edhe sot.
Banesa e Toli Dedes (Dedjes)
Banesa e Toli Dedes (Dedjes) është një monument i trashëgimisë kulturore në Zavaline (shpati Nr.1), rrethi i Elbasanit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "266/1 më 16.02.1979".
Futbolli në Kosovë
Futbolli në Kosovë udhëhiqet nga Federata e Futbollit të Kosovës, e cila u krijua në vitin 1946, si degë e Shoqatës së Futbollit Jugosllav. Prishtina është klubi nga Kosova me më së shumti pjesëmarrje në Ligën e Parë Jugosllave. Futbolli është sporti më popullor në Kosovë.
Në vitin 2008, Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia. Deri në vitin 2016, anëtarësimi në UEFA dhe FIFA ishte refuzuar për shkak të njohjes së diskutueshme të Kosovës si shtet i pavarur. Megjithatë, Kosova nuk ishte gjithashtu anëtare e Bordit të NF-së, i cili përfaqëson territore jo-FIFA, duke përfshirë grupe kulturore të papërfaqësuara dhe shtete të panjohura. Disa klube të futbollit, veçanërisht nga veriu i Kosovës, refuzojnë të hyjnë në institucionet e Republikës së Kosovës dhe vazhdojnë të jenë pjesë e Federatës së Futbollit të Serbisë. Më 3 maj 2016, Kosova u bë anëtarja e 55-të e UEFA-s pas një votimi 28-24 në favor të saj, dhe më 13 maj 2016, Kosova fitoi anëtarësimin në FIFA pas një votimi 141-23 në favor të saj. e para të futbollit në Kosovë u formuan pas Luftës së Parë Botërore dhe ata garuan në ligat provinciale të Nën-shoqatës së Futbollit Jugosllav në kuadër të sistemit të ligës së futbollit jugosllav.
Historia
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Jugosllavia u pushtua nga fuqitë e Boshtit dhe pjesa më e madhe e Kosovës u bë pjesë e Mbretërisë Shqiptare të dominuar nga gjermanët. Në kampionatin shqiptar gjatë luftës luajtën disa skuadra të qytetit nga Kosova. Dy lojtarët shqiptarë të Kosovës u bënë kryetituj në Serinë A italiane, Riza Lushta dhe Naim Kryeziu.
Në vitin 1945, Kosova u riintegrua në Serbi dhe Jugosllavi. Federata e Futbollit të Kosovës u themelua në vitin 1946 dhe në vitin 1948 ishte bashkëthemeluese e ish-FF të Jugosllavisë me të drejta dhe detyra të barabarta deri në vitin 1991. FC Prishtina dhe KF Trepça kaluan në Ligën e Parë Jugosllave. Në vitin 1992 RSF Jugosllavia u bë FR Jugosllavi. Në atë periudhë, të gjithë futbollistët shqiptarë e braktisën ligën jugosllave dhe ishin pjesë e Ligës së Pavarur të Kosovës (1991) dhe ndeshja e parë e luajtur ishte Flamurtari - Prishtinë (13 shtator 1991). Golin e parë të Ligës së Pavarur e shënoi Eroll Salihu, në fakt Sekretar i Përgjithshëm i FFK-së.
Gjatë kësaj periudhe jugosllave, shumica e lojtarëve më të mirë nga Kosova, pa dallim serbë apo shqiptarë, zakonisht e vazhduan karrierën e tyre në klube më të forta jugosllave. Shembuj janë gorani Fahrudin Jusufi (nënkampion i Evropës në vitin 1966 me Partizanin ), shqiptarët Xhevat Prekazi, Fadil Vokrri, Isa Sadriu, Agim Cana, Ardian Kozniku dhe Kujtim Shala, serbët Stevan Stojanoviç (portieri i Evropës, kur ata fituan Yllin e Kuq të Beogradit. titulli botëror i klubit në vitin 1991), Goran Gjorovic, Marko Perović, Nenad Vanić, Milan Bishevac, Miloš Krasić dhe të tjerë. Ndërsa të gjithë lojtarët serbë të Kosovës dhe shumica e lojtarëve shqiptarë të Kosovës përfaqësonin Jugosllavinë ndërkombëtarisht, disa zgjodhën të përfaqësonin Shqipërinë, si Besnik Hasi apo Mehmet Dragusha.
Tre futbollistë të lindur në Kosovë ( Milutin Šoškić, Fahrudin Jusufi, Vladimir Durković) ishin pjesë e ekipit kombëtar të futbollit të Jugosllavisë, të cilët fituan medaljen e artë në Lojërat Olimpike Verore 1960 dhe medaljen e Argjendtë në Kampionatin Evropian 1960
Pas Luftës së Kosovës në vitin 1999, shumica e lojtarëve shqiptarë kosovarë zgjodhën emigracionin dhe përfaqësonin ose vendet ku emigruan, ose Shqipërinë. Disa prej tyre janë Arjan Beqaj, Etrit Berisha, Lorik Cana, Debatik Curri, Armend Dallku, Besnik Hasi për Shqipërinë, Mehmet dhe Perparim Hetemaj, Njazi dhe Shefki Kuqi për Finlandën, Fatos Beqiraj, Jovan Tanasijeviq për Malin e Zi, Ardian Gashi për Norvegjinë, Emir Bajrami dhe Erton Fejzullahu për Suedinë, Valon Behrami, Albert Bunjaku, Milaim Rama, Xherdan Shaqiri dhe Granit Xhaka për Zvicrën.
Kombëtarja e Kosovës në futboll është formuar në fillim të viteve 1990 dhe ka luajtur një sërë ndeshjesh miqësore. Nga viti 2014 deri në vitin 2016, ata luajtën një sërë ndeshjesh të njohura nga FIFA, dhe nga viti 2016 e tutje, ndeshje zyrtare të FIFA-s. Ndeshja e tyre e parë konkurruese ishte një barazim 1-1 jashtë Finlandës në një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës.
Futbollistët kosovarë
parapamje| Stadiumi “Fadil Vokrri”, stadiumi më i madh në Prishtinë Janë disa futbollistë kosovarë (shqiptarë etnikë) nga Kosova që kanë luajtur ose luajnë futboll për ekipet e tjera kombëtare. Lorik Cana, i cili ka luajtur për herë të fundit për skuadrën franceze Nantes dhe ka përfaqësuar kombëtaren shqiptare të futbollit. Valon Behrami është një ndërkombëtar zviceran i lindur në Kosovë, i cili luan për Udinese Calcio. Shefki Kuqi, i cili ka luajtur për herë të fundit për skuadrën e Premierligës Newcastle United, është një shtetas i natyralizuar i Finlandës. Xhevat Prekazi, i njohur për karrierën e tij me skuadrën turke Galatasaray SK, është natyralizuar si shtetas i Turqisë. Xherdan Shaqiri është një kosovar shqiptar etnik i lindur në Kosovë që luan për kombëtaren zvicerane dhe skuadrën e Premierligës Liverpool, Granit Xhaka është një futbollist i lindur në Zvicër, i cili luan për kombëtaren zvicerane dhe skuadrën e Premierligës Arsenal, me origjinë nga Kosova me origjinë shqiptare.
Brétigny, Oise
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Futbolli në Kosovë
Futbollistët kosovarë
Lojtarja më e njohur në futbollin e femrave nga Kosova është ish- ndërkombëtarja gjermane Fatmire Alushi, e cila për herë të fundit ka luajtur për skuadrën franceze Paris Saint-Germain, ajo është e martuar me Enis Alushin, ish- kosovar si dhe Kosovare Asllani futbolliste suedeze me prejardhje nga Kosova.
Saint-Véran
Saint-Véran është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Véran ka një popullsi prej 262 banorë dhe sipërfaqe 44.75 km², me një dendësi prej 6 banor/km².
Orpierre
Orpierre është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Orpierre ka një popullsi prej 318 banorë dhe sipërfaqe 27.57 km², me një dendësi prej 12 banor/km².
Banesa e Vellezerve Kopili
Banesa e Vellezerve Kopili është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Elbasanit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar me numër "1886 më 10.01.1973".
Ekonomia e Gjilanit
Ekonomia e Gjilanit është në Makrorajonin e Anamoravës të Kosovës, me 42 fshatra pjesë e saj. Për shkak të rritjes së përgjithshme të zhvillimit ekonomik, Gjilani është bërë një rajon i njohur administrativ, tregtar dhe industrial. Territori i komunës së Gjilanit aktualisht ka një sipërfaqe prej 391 km me rreth 130,000 banorë. I gjithë territori zotëron rreth 24,230 hektarë tokë bujqësore, nga të cilat 18,224 hektarë konsiderohen tokë bujqësore që prodhojnë një shumëllojshmëri të kulturave tradicionale. Gjilani është i pozicionuar mirë gjeografikisht si njësi administrative. Autostradat automobilistike mundësojnë komunikim dhe lëvizje të mirë të mallrave dhe njerëzve, duke u lidhur me Prishtinën, Vitinë, Ferizajn, Kamenicën, Bujanocin dhe qendrat tjera të Kosovës. Pra, Gjilani ishte dhe është një qendër e rëndësishme strategjike që ka ndikim ekonomik në rajon. Burimet natyrore në rajon janë shfrytëzuar që në mesjetë. Burimet e dukshme përfshijnë kaliumin, magnezin dhe ujin termal mineral, ose burimet e nxehta. parapamje| GJILANI
Zhvillimi historik i Gjilanit
parapamje| Gjilani 1925 Historikisht, ekonomia e Gjilanit bazohej kryesisht në bujqësi. Toka punohej me mjete të thjeshta dhe primitive, duke prodhuar rendiment të ulët bujqësor. Pjesa më e madhe e prodhimit ishte për konsum të brendshëm, jo për eksport. Prodhimi bujqësor rajonal përfshinte tradicionalisht: shpendët, blegtorinë, zejtarinë, pemëtarinë, prodhimin e perimeve.
Industria
Pas Luftës së Dytë Botërore, në komunë filloi zhvillimi industrial. Kjo u arrit veçanërisht nga ngritja e kombinatit të duhanit. Kushtet e favorshme klimatike, aftësia paguese e tokës, angazhimi dhe masivizimi i fermerëve, çuan në zhvillimin e kësaj dege industriale. Gjatë 80 viteve në Duhan Kombinati prodhohen rreth 1156 ton duhan të fermentuar dhe cigare rreth 1400 ton të asortimenteve të ndryshme të cilësisë së lartë. Krahas zhvillimit të industrisë së duhanit ishte edhe industria e tekstilit, e cila Gjilani u njoh dhe u afirmua në tregun e brendshëm dhe të jashtëm. Mund të thuhet se përmes kësaj dege industriale në Gjilan atëherë identifikohej si qytet industrial. Gjatë viteve 1970, prodhimi industrial u përqendrua në industrinë e duhanit, tekstilit, miellit, në agroindustri, në industrinë e çelikut në industrinë e materialeve të ndërtimit dhe radiatorëve. Pas vitit 1980 po investohet edhe në një sërë degësh të tjera të veprimtarisë ekonomike në të cilat u ngritën dhe u zhvilluan objekte të tjera të kapaciteteve industriale.
Zhvillimi i sistemit bankar
Zhvillimi i sistemit bankar në komunën e Gjilanit bazohet në ekonominë e tregut të lirë dhe kapitalin privat. Pronarët e bankave private janë kryesisht nga jashtë dhe zotërojnë rreth 96% të aksioneve, ndërsa 4% e aksioneve i përkasin kapitalit vendas. Disa banka komerciale filluan të operojnë që në fillim: Kasabanka Banka e Re e Kosovës, 1. NLB, 2. BpB Private Business Bank, 3. Banka Tregtare, 4. MEB bëhet Pro Credit Bank, 5. Raiffeisen Bank 6. Banka Kombëtare Tregtare, 7. Banka TEB, pastaj institucionet mikrofinanciare dhe kompanitë e sigurimeve. Përveç bankave komerciale dhe institucioneve mikrofinanciare në Gjilan, funksionojnë edhe 8 kompani të sigurimit të cilat kryejnë aktivitete dhe shërbime financiare, ndër të cilat janë këto kompani: 1. Dukagjini, 2. Dardania, 3. Kosova e re, 4. Siguria, 5. Sigal, 6. UNIQA GRUP AUSTRIA, 7. Insig dhe 8. Sigma. Kompanitë e sigurimit kanë filluar të operojnë në Gjilan që nga viti 2002. Këto kompani kanë marrë licencat e tyre nga BPK (Autoriteti Bankar dhe i Pagesave të Kosovës) dhe operojnë sipas rregullave në fuqi. Këto kompani sigurimesh kanë produktet e tyre, të cilat kanë përcaktuar dhe ushtrojnë aktivitetet dhe operacionet e tyre.