cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xhevdet Shehu
''“Njëherë të vetme kam dështuar dhe këtë e kam pranuar. Sa kishte filluar të lulëzonte korrupsioni në Shqipëri dhe shefi i “Zërit të Amerikës” nga Uashingtoni, Elez Biberaj më thotë se kjo është një dukuri e rrezikshme për vendet në tranzicion dhe ka filluar dhe në Shqipëri. Vendosëm të bëjmë një cikël prej 5 emisionesh të cilat do t’i transmetonim radhë. Bëj emisionin e parë, të dytin po kur pa nisur të tretin më bie telefoni dhe personi në anën tjetër me thotë qartësisht “Atë punë që ke nisur lëre në mes ose në të kundërt nesër të hidhet në erë gjithë familja.” Menjëherë telefonova Elezin në Uashington dhe i tregova se ndihesha vërtet i kërcënuar dhe vendosëm të mos vazhdonim më me emisionet. Këtë e quaj një dështim timin dhe ma ka mbetur peng”'', rrëfen gazetari Xhevdet Shehu.
Për të, pavarësisht dështimit në mbulimin e një ngjarjeje të caktuar gazetarët nuk duhet ta lënë asnjëherë profesionin e tyre.
Më tej, zoti Shehu thotë se me kolegët kishte një marrëdhënie të mirë dhe i dilnin shpesh në mbështetje njëri-tjetrit. Për të, ata janë miqtë më të mirë dhe me disa prej tyre i ruan kontaktet dhe sot, ndërsa i përmend një nga një, nga Ymer Minxhozi, te Kiço Blushi, Xhevahir Spahiu, Andrea Stefani, Bedri Isami e Moikom Zeqo.
Si një gazetar me një përvojë të vyer mbi 40-vjeçare, Xhevdet Shehu në mbyllje jep disa këshilla për qasjet që duhet të ketë gazetaria e sotme.
''“Unë gazetarët i quaj misionarë sepse ashtu si shpërndahej Bibla apo mesazhet e Krishtit për shembull, edhe gazetari është misionar i së vërtetës, shpërndan dije. Dua që gazetarët e rinj të jenë të pavarur dhe të thonë gjithmonë të vërtetën përpara njerëzve, me kurajo. Ky vend ka shumë nevojë për të vërtetën për të ngjallur shpresën”'', përmbyll zoti Shehu.
Dynym
Dynym ose Dylym (turqishtja osmane: دونم; turqisht: dönüm) ishte njësia osmane dhe shqiptare e sipërfaqes ekuivalente me stremma greke ose acre angleze, që përfaqësonte sasinë e tokës që mund të lërohej nga një ekip demash në një ditë. Përkufizimi ligjor ishte "dyzet hapa standarde në gjatësi dhe gjerësi", por sipërfaqja e saj aktuale ndryshonte në mënyrë të konsiderueshme nga vendi në vend, nga pak më shumë se 900 metra katrorë në Palestinën Osmane në rreth 2500 metra katrorë në Irak.
Njësia është ende në përdorim në shumë zona të sunduara më parë nga osmanët, megjithëse dynymi i ri ose metrik është ripërcaktuar si saktësisht një dekar (1000 metra katrorë), që është 1/10 hektar (1/10 × 10,000 metra katrorë) si stremma mbretërore moderne greke.
Tërnava e Epërme (Prokuplë)
Tërnavë e Epërme (serbisht: Горња Трнава/Gornja Trnava) është fshat në komunën e Prokuplës, Serbi.
Rryma e ndryshueshme
Rryma alternative (AC) është një rrymë elektrike e cila ndryshon periodikisht drejtimin dhe ndryshon madhësinë e saj vazhdimisht me kalimin e kohës, në ndryshim nga rryma e vazhduar (DC), e cila rrjedh vetëm në një drejtim. Rryma alternative është forma në të cilën energjia elektrike u shpërndahet bizneseve dhe banesave dhe është forma e energjisë elektrike që konsumatorët përdorin zakonisht kur futin pajisjet e kuzhinës, televizorët, freskueset dhe llambat elektrike në një prizë muri. Një burim i zakonshëm i energjisë DC është një bateri në një elektrik dore. Shkurtesat AC dhe DC shpesh përdoren për të nënkuptuar thjesht të alternuar dhe të drejtpërdrejtë, përkatësisht, si kur modifikojnë rrymën ose tensionin. Forma e zakonshme valore e rrymës alternative në shumicën e qarqeve të energjisë elektrike është një valë sinus, gjysmëperiudha pozitive e së cilës korrespondon me drejtimin pozitiv të rrymës dhe anasjelltas (periudha e plotë quhet cikël). Në aplikacione të caktuara, si përforcuesit e kitarës, përdoren forma të ndryshme valore, të tilla si valë trekëndore ose valë katrore. Sinjalet audio dhe radio që barten në telat elektrikë janë gjithashtu shembuj të rrymës alternative. Këto lloje të rrymës alternative bartin informacione të tilla si zëri (audio) ose imazhe (video) ndonjëherë të bartura nga modulimi i një sinjali bartës AC. Këto rryma zakonisht alternojnë në frekuenca më të larta se ato të përdorura në transmetimin e energjisë.
Kabllo elektrike
Një kabllo elektrike është një bashkim i një ose më shumë telave që kalojnë krah për krah ose të bashkuar, i cili përdoret për të bartur rrymë elektrike. Një ose më shumë kabllo elektrike dhe lidhësit e tyre përkatës mund të formohen në një grup kabllor, i cili nuk është domosdoshmërisht i përshtatshëm për lidhjen e dy pajisjeve, por mund të jetë një produkt i pjesshëm (p.sh. për t'u bashkuar në një tabelë qarku të printuar me një lidhës të montuar në kutinë). Asambletë e kabllove mund të marrin gjithashtu formën e një peme kablloje ose parzmore kabllore, e cila përdoret për të lidhur shumë terminale së bashku.
Jashar Mezenxhiu
Jashar Mezenxhiu ka qenë kryetar i bashkisë së Tiranës në vitet 1984-1985.
Drudas
Drudas (Ocitanisht: Drudàs ; Shqip: Drudas) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.
Arnac-la-Poste
Arnac-la-Poste është një komunë në Francë. Arnac-la-Poste bën pjesë në departamentin Haute-Vienne të rajonit Nouvelle-Aquitaine. Komuna ka një popullsi prej 1036 banorë dhe sipërfaqe 46.62 km².
Kenzo Ohashi
(lindur më 21 Prill 1934) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Irfan Çelkupa
Irfan Çelkupa ka qenë kryetar i bashkisë së Tiranës në vitet 1954- 1955. Irfan është me lindur ne Durres dhe është i shkolluar në Durrës. Është aktivizuar  në formacionet partizane të Pezes ku edhe u caktua me një sërë detyrash si përgjegjës rinie grup, zv/komisar dhe komisar batalioni etj. Si Komisari i Batalioni të Dytë të brigadës XXII ka hyrë në histori si i pari partizan që mbajti fjalim nga ballkoni i Bashkisë Shodres duke deklaruar çlirimin e Shkodrës dhe si rredhojë edhe gjithë Shqipërisë.Mmori pjesë edhe në luftimet për çlirimin e Malit të Zi, Kosovës e Maqedonisë. Pas çlirimit për vite me rradhë zgjidhet deputet i Durrësit dhe i Tiranës. Ishte anëtar i Komitetit Qëndror të PPSH.
Holtas
Holtas është një fshat në Komunën Poroçan, Rrethi i Gramshit, Qarku i Elbasanit, Shqipëri.
Grifini
parapamje|Një ushtar që lufton një griffin, Psalteri 'Alphonso', 1284. Griffin, griffon ose gryphon (greqishtja e vjetër: γρύψ, gryps; latinishtja klasike: grȳps ose grȳpus; latinishtja e vonë dhe mesjetare: gryphes, grypho etj.; frëngjishtja e vjetër: griffon) është një krijesë legjendare me trup, bisht dhe shpinë. Këmbët e një luani; koka dhe krahët e një shqiponje; dhe nganjëherë kthetrat e shqiponjës si këmbët e saj të përparme. Për shkak se luani konsiderohej tradicionalisht mbreti i kafshëve, dhe shqiponja mbreti i zogjve, në mesjetë, griffin mendohej të ishte një krijesë veçanërisht e fuqishme dhe madhështore. Që nga antikiteti klasik, griffins ishin të njohur për ruajtjen e thesareve dhe pasurive të paçmueshme.
Në tekstet greke dhe romake, griffins dhe Arimaspians u shoqëruan me depozitat e arit të Azisë Qendrore. Në të vërtetë, siç shkroi Plini Plaku, "thuhej se grifinat vendosnin vezë në strofulla në tokë dhe këto fole përmbanin copa ari".
Në heraldikën mesjetare, griffin u bë një simbol i krishterë i fuqisë hyjnore dhe një kujdestar i hyjnores.
Tërnava e Poshtme (Prokuplë)
Tërnavë e Poshtme (serbisht: Доња Трнава/Donja Trnava) është fshat në komunën e Prokuplës, Serbi.
Lista e shteteve sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor
UN Human Development Report 2014.svg (të bazuar në të dhënat e vitit 213, i publikuar në 24 korrik, 2014).
2014_UN_Human_Development_Report_Quartiles.svg sipas shteteve (të bazuar në të dhënat e vitit 213, i publikuar në 24 korrik, 2014).
Kjo është një listë e të gjitha shteteve sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor si pjesë e "Raportit të Zhvillimit Njerëzor" të Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin. Raporti i fundit u lëshua më 24 korrik 2014 dhe është hartuar në bazë të vlerësimeve për vitin 2013.
Afrika
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të larta
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Amerika, Veriore
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të larta
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Amerika, Jugore
6 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të larta
6 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Azia
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të larta
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Evropa
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të larta
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Oqeania
5 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Liga Arabe
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Komonuelthi i Kombeve
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Këshilli i Evropës
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Azia lindore dhe Paqësori
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Bashkimi Evropian
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Amerika Latine
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
Bazilisku
__NOINDEX__ parapamje|Basilisk aldrovandi. Në bestiaret dhe legjendat evropiane, një bazilisk (/ˈbæsɪlɪsk/ ose /ˈbæzɪlɪsk/) është një zvarranik legjendar i njohur si një mbret gjarpër, i cili shkakton vdekjen për ata që e shikojnë në sy. Sipas Natyralis Historia të Plinit Plakut, bazilisku i Kirenës është një gjarpër i vogël, "jo më shumë se dymbëdhjetë centimetra i gjatë", që është kaq helmues, saqë lë pas një gjurmë të gjerë helmi vdekjeprurës dhe vështrimin e tij. është gjithashtu vdekjeprurëse.
Lista e shteteve sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor
Amerika Latine
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Bazilisku
Dobësia e baziliskut është aroma e nuselalës, e cila, sipas Plinit, u hodh në vrimën e baziliskut, e dallueshme sepse disa nga shkurret dhe bari përreth ishin djegur nga prania e saj. Është e mundur që legjenda e baziliskut dhe lidhjes së tij me nuselalin në Evropë të jetë frymëzuar nga rrëfimet e disa llojeve të gjarpërinjve aziatikë (siç është kobra mbreti) dhe grabitqari i tyre natyror, mangusta.
Lista e shteteve sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor
Lindja e Mesme dhe Afrika Veriore
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Organizata e Shteteve Eksportuese të Naftës
'''6 highest Indeksi i ZH. NJs'''
'''6 lowest Indeksi i ZH. NJs'''
Shoqata e Azisë së Jugut për Bashkëpunimin Rajonal
4 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
4 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Evropa Perëndimore
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Evropa Lindore dhe Ballkani
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të lartë
10 shtete me Indeksin e Zhvillimit Njerëzor më të ulët
Karolina Goceva
Karolina Gočeva, shpesh e kredituar si Karolina Gocheva (Maqedonisht: Каролина Гочева, lindur 28 Prill 1980), është një artiste regjistrimi maqedon. Ajo e ka përfaqësuar Maqedoninë në Festivalin Evropian të këngës të viteve 2002 dhe 2007, në pozitën e 19 dhe të 14.
Jeta e hershme dhe edukimi
Gočeva e morri thyerjen e parë të saj në moshën 10 vjecare kur ajo luajti në festivalin e fëmijëve "Si-Do" në Manastir dhe në festivalin vjetor "Makfest 91" në Shtip me këngën "Mamo, pušti me" ("Nënë, më lër të shkoj"). Kariera e saj vec po fillonte, prandaj ajo i shfrytëzoi festivalet kombëtare për ta promovuar zërin e saj dhe talentin.
Kariera
Ajo u bë një pjesëmarrëse e rregullt në SkopjeFest, duke debutuar në vitin 1994 me një performancë të këngës "Koj da ti kaže" ("Kush të të tregojë ty"). Në vitet e ardhshme ajo morri pjesë me sukses, ku zgjidhet kënga Maqedone e Festivalit Evropian të këngës. Në vitin 1996, Gočeva morri pjesë me "Ma, ajde kaži mi" ("Hajde, tregomë") dhe mbërriu në vendin e 9. Në vitin 1998, ajo morri pjesë me "Ukradeni noќi" ("Mbrëmjet e vjedhura") dhe ishte më e suksesshme, duke mbrrirë vendin e 4 me 10,454 televota.
Yoshinori Shigematsu
(lindur më 2 Prill 1930) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Halka
Halka (Shqip: Rrethi) është një serial turk prodhuar nga Es Film. Seriali ka filluar transmetimin më 15 janar 2019 në kanalin TRT 1. Emri Halka vjen nga një organizatë kriminele me një simbol që ka tre rrethe.
Përmbledhje
Halka është një organizatë kriminele që arriti të hyjë në botën e errët në Turqi. Kurdo një anëtar bëhet i fuqishëm, organizata vendos ta vras atë.
25 vjet më parë, një udhëheqës mafia Eren Karabulut bëhet kërcënim për Halkën dhe ai bie në kurth të tyre. Bebeja e tij rrëmbehet nga një nga anëtarët e Halkës. Për ta shpëtuar fëmijën, Ereni shkon në vendtakimin, por ai vritet.
Gruaja e Erenit, Humejra nuk mund ta gjej fëmijën e saj. Fëmija e saj Xhihangir u mor nga Ilhan dhe në kthim ajo mori beben Kaan. Humejra e kupton se nuk ka zgjidhje tjetër vetëm ta rrisë Kaan si djalin e vetë.
25 vjet më vonë, Xhihangir tani djali i Ilhan Tepeli, nuk din për të kaluarën e tij. Ai beson se është djali i Ilhanit. Ai vuan nga pagjumësia dhe shpesh konsulltohet me psikologun e tij. Ai punon së bashku me ashtuquajturin babain e tij në biznes jo të ligjshme.
Në anën tjetër, Kaan Karabulut u rrit nga Humejra pa e ditur të kaluarën e tij. Ai beson se Humejra është nëna e tij biologjike dhe se babai i tij u vra nga disa persona të panjohur. Ai ka qenë në burg për 2 vjet për shkak vjedhjes. Qëllimi i tij është se ai dëshiron ta zbulon shpifjen kundër tij dhe të gjej vrasësin e babait të tij.
Xhihangir dhe Kaan ecin ngadalë-ngadalë në lojën e krijuar nga organizata Halka.
Një ditë në stacionin policor, Kaan shikon videon se si babai i tij vdiq. Kjo vrasje u fillua të hapet përsëri pas 25 vite. Kaan dhe dy policë tjerë, Xhemali dhe Bahari vendosin ta lirojnë Kaan në mënyrë që të shkoj pas organizatës Halka.
Në të njëjtin ditë, Xhihangir merr videon e njëjtë nga një person i panjohur, dhe pas kësaj Xhihangir kupton se babai i tij biologjik u vra 25 vjet më parë. Ai e kupton se është mes një loje dhe fillon ta kupton se kush është pas kësaj.
Kaan dhe Xhihangir shkojnë kundër Halka për arsye të ndryshme, por të njëjtin qëllim. A do të bëhen Xhihangir dhe Kaan shok apo armiq? A do të mundin ta gjejn udhëheqësin e Halkës?
Titulli “Honoris Causa”
“Honoris Causa” është titulli akademik që një universitet apo një tjetër institucion që jep tituj i akordon si mënyrë nderimi për kontributet, një vizitori të shquar në një fushë të caktuar apo përgjithësisht në shoqëri. Ky titull shoqërohet me një ceremoni solemne dhe me fjalime që mbeten në kujtesë të studentëve dhe publikut duke shkruar një histori më vete në universitet, historinë e të mëdhenjve që janë nderuar e kanë lënë gjurmën e tyre aty.
David Diop
David Diop (i lindur më 1966) është një romancier dhe akademik francez. Një specialist në letërsinë e shekullit të 18-të, atij iu dha Çmimi Goncourt des Lycéens në vitin 2018 dhe Çmimi Ndërkombëtar Booker në vitin 2021 për romanin e tij At Night All Blood Is Black (botuar për herë të parë në frëngjisht më 2018 si Frère d'âme).
Biografia
David Diop lindi në Paris më 1966 nga një nënë franceze dhe një baba senegalez. Ai u transferua në Dakar në moshën pesëvjeçare dhe pjesën më të madhe të fëmijërisë së tij e kaloi në Senegal përpara se të kthehej për të studiuar në Francë në moshën tetëmbëdhjetëvjeçe pas mbarimit të shkollës së mesme. Diop mori një doktoraturë nga Sorbonne për studimet e tij mbi letërsinë franceze të shekullit të 18-të.
Në vitin 1998, ai u bë lektor i letërsisë në Universitetin e Pau dhe rajonin Adour i specializuar në letërsinë franceze të shekullit të 18-të dhe në letërsinë franceze afrikane. Në vitin 2009 ai u emërua të drejtojë një grup kërkimor mbi përfaqësimin e Afrikës dhe Afrikanëve në letërsinë Evropiane të shekullit 17 dhe 18. Ai e mori habilitimin e tij më 2014. Diop tani kryeson departamentin e arteve, gjuhëve dhe letërsisë në universitet. Ai jeton në Pau.
Në tetor 2021, David Diop publikoi La Porte du voyage sans retour, éditions du Seuil, 2021.
Punime të hershme
Ai botoi librin e tij të parë, një vepër me trillime historike me titull 1889, l'Attraction universelle, më 2012. Romani përshkruan përvojat e 11 anëtarëve të një delegacioni senegalez në Ekspozitën Universelle të vitit 1889 në Paris.
Në vitin 2018, ai botoi veprën e tij të parë të plotë shkencore, Rhétorique nègre au xviiie siècle, e cila merret me përfaqësimin e afrikanëve në shkrimet e udhëtimit të shekullit të 18-të dhe tekstet abolicioniste.
Frère d'âme / At Night All Blood Is Black
Romani i dytë i Diop, Frère d'âme, i cili ndërthur historinë e Luftës së Parë Botërore me historinë e kolonializmit, u botua më 2018. Romani përshkruan përvojat e Tirailleurs Senegaleze duke luftuar për Francën në llogore. Personazhi kryesor, Alfa Ndiaye, kalon në çmenduri pas vdekjes së një shoku të fëmijërisë dhe u shkakton brutalitet ekstrem armiqve të tij gjermanë. Diop u frymëzua për të shkruar librin nga shërbimi i stërgjyshit të tij në Tirailleurs gjatë luftës. Diop deklaroi "Ai kurrë nuk i tha asgjë gruas së tij, ose nënës sime, në lidhje me përvojën e tij. Kjo është arsyeja pse unë gjithmonë isha shumë i interesuar nga të gjitha përrallat dhe llogaritë që i jepnin mundësinë një njeriu në një formë intimiteti me atë luftë të veçantë." Për shkak se stërgjyshi i tij refuzoi të fliste për luftën, Diop lexoi shumë llogari të botuara në lidhje me shërbimin e Tirailleurs.
Frère d'âme u përzgjodh në listën e ngushtë për Prix Goncourt, Prix Renaudot, Prix Médicis dhe Prix Femina dhe gjashtë çmime të tjera letrare Franceze. Në vitin 2018 Diop mori Çmimin Goncourt des Lycéens për romanin. Ai gjithashtu fitoi
Frère d'âme u botua në përkthimin anglisht në nëntor 2020 nën titullin At Night All Blood Is Black. Ai fitoi Çmimin e Librit të Fiksionit <i id="mwYw">2020 Los Angeles Times</i>. Së bashku me përkthyesen e tij Anna Moschovakis ai fitoi Çmimin Ndërkombëtar Booker 2021. Kjo e bëri atë personin e parë francez dhe personin e parë të një trashëgimie afrikane që fitoi çmimin.
Arnac-sur-Dourdou
Arnac-sur-Dourdou është një komunë në Francë. Arnac-sur-Dourdou bën pjesë në departamentin Aveyron të rajonit Occitanie. Komuna ka një popullsi prej 23 banorë dhe sipërfaqe 16.57 km².
Skënderbegas
Skënderbegas është një fshat në Komunën Skënderbegas, Rrethi i Gramshit, Qarku i Elbasanit, Shqipëri.
Fonbeauzard
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Fonbeauzard (Ocitanisht: Fontbausard ; Shqip: Fontbazarda) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.
Samuel Quiccheberg
Samuel Quiccheberg (1529, Antwerp - 1567, Mynih) ishte këshilltar artistik i Albertit V të Bavarisë dhe themelues i muzeologjisë.
Lugina e Lumit Llapushnik
Lugina e lumit Llapushnik është një “Peizazh i Mbrojtur” që gjendet në bjeshkët e fshatit Pogragjë, në komunën e Gjilanit. Në vitin 2020 është marrë nën mbrojtje si kategori e peisazhit nga Kuvendi i Komunës se Gjilanit, me sipërfaqje prej 76 ha. Llojet e vegjetacionit pyjor dhe barishtor të cilat gjenden në këtë zonë kanë vlera natyrore dhe shkencore dhe si të tilla i japin pamje shumë të bukur kësaj pjese. Në kuadër të vegjetacionit pyjor, janë prezente këto lloje: Krekza (Acer campestre), Shkoza e bardhë (Carpinus betullus), Thana (Cornus mas), Murizi (Crataegus monogyna), Bagremi (Akacia) etj. Prej faunës janë llojet: Ujku (Canis lupus), Dhelpra (Ursus arctos), Derri i egër (Sus scrofa), macja e egër (Felis silvestris), vjedulla (Meles meles), shqarthi i artë (Martes martes), qyqja (Cuculus canorus), qukapikthi pika pika (Dendrocopos major) dhe qukapikthi i zi (Dryocopus martius).
Osman Sınav
Osman Sınav lindi në vitin 1956 në Burdur, Turqi, është regjisorë, producent dhe skenar.
Jose Carlos Rodrigo Breto
José Carlos Rodrigo Breto (shqiptimi: Hose Karlos Rodrigo Breto) është shkrimtar spanjoll i lindur në vitin 1967 në Madrid, Spanjë. . Ka diplomuar në degën e gazetarisë dhe të letërsisë së krahasuar në Universitetin e Madridit. Studimet master i ka kryer në degën "Letërsi spanjolle dhe hispanike".
Në vitin 2015 ka përfunduar studimet e doktoraturës ku ka mbrojtur temën e diplomës me titull "Ismail Kadare dhe stratagjema e madhe", një punim prej gati 1000 faqesh kushtuar shkrimtarit Ismail Kadare. Ai është eksperti më i madh spanjoll i veprës së Kadaresë
Amber L. Hollibaugh
Karriera dhe shkrimet
Hollibaugh është e bija e një babai rom me origjinë spanjolle dhe një mamaje irlandeze. Ajo është fituese e një sërë çmimesh, feministe, aktiviste e majtë dhe gazetare. Ajo është momentalisht drejtoreshë ekzekutive e organizatës jo-fitimprurëse New York Queer's for Economic Justice (QEJ).
Jose Carlos Rodrigo Breto
Ai është autor i disa romaneve. Kontribon me artikuj në gazeta e revista të ndryshme. Drejton një blog me analiza të detajuara të veprave të Kadaresë në gjuhën spanjolle.
Amber L. Hollibaugh
Karriera dhe shkrimet
Hollibaugh është drejtoreshë ekzekutive pranë Shërbimeve Shëndetësore për gratë LBTI në Çikago. Ajo ka qenë drejtoreshë për edukimin, advokimin, organizimin komunitar pranë SAGE ( Services & Advocacy for GLBT Elders ), një program në New York i dedikuar ndaj edukimit të personave gej, lezbike, biseksuale, transgjinore.
Në 1970 Hollibaugh ishte drejtuese në lëvizjen për të drejtën e abortit në Kanada. Në 1978 ajo themeloi së bashku me Allan Berube në San Francisko “Lesbian and Gay History Project”. Në 1982 ajo ishte e ftuar si folëse në një konferencë mbi seksualitetin, një event kyç i cili u bë i njohur si Feminist Sex Wars. Hollibaugh ka shkruar rreth margjinalizimit që ka përjetuar si rezultat të punës që ka ushtruar si punonjëse seksi në të kaluarën, dde angazhimin e saj në komunitetin sadomazokist.
Hollibaugh është regjisore dhe bashkëproducente me Gini Reticker të dokumentarit The Heart of the Matter, dokumentar i dedikuar ndaj keqinformimit që studentet vajza kishin rreth seksualitetit dhe sëmundjeve seksualisht të transmetueshme sikurse SIDA. Filmi fitoi çmimin Freedom of Expression në festivalin e filmit Sundance Film Fetival në 1994.
Dame Gruev
Damjan Jovanov Gruev (Bullgarisht: Дамян Йованов Груев, Maqedonisht: Дамјан Јованов Груев, 19 janar 1871 – 23 dhjetor 1906) ishte mësues bullgar, udhëheqës revolucionar dhe kryengritës në rajonet osmane të Maqedonisë dhe Trakisë. Ai ishte ndër themeluesit e Organizatës së Brendshme Revolucionare Maqedonase (fillimisht e njohur si Komiteti Revolucionar Bullgar Maqedono-Adrianopolitan). Pavarësisht nga vetë-identifikimi i tij bullgar, An excerpt from the appeal sent to the Bulgarian government by the Ilinden uprising's leaders (General Staff) in the Bitola area. This appeal was written by Gruev himself: ''"Considering the critical and terrible situation that the Bulgarian population of the Bitola Vilayet found itself in and following the ravages and cruelties done by the Turkish troops and irregulars,... considering the fact that everything Bulgarian runs the risk of perishing and disappearing without a trace because of violence, hunger, and the upcoming misery, the Head Quarters finds it to be its obligation to draw the attention of the respected Bulgarian government to the pernicious consequences vis-a-vis the Bulgarian nation, in case the latter does not fulfill its duty towards its brethren of race here in an imposing fashion which is necessary by virtue of the present ordeal for the common Bulgarian Fatherland... Being in command of our people's movement, we appeal to you on behalf of the enslaved Bulgarians to help him in the most effective way - by waging a war. We believe that the response of the people in free Bulgaria will be the same... No Bulgarian school is opened, neither will it be opened... Nobody thinks of education when he is outlawed by the state because he bears the name Bulgarian... Waiting for your patriotic intervention, we are pleased to inform you that we have in our disposition the armed forces we have spared by now..."''; Проф. д-р Веселин Трайков. сп. Македонски преглед, година XIX, 1996, кн. 4, изд. Македонския научен институт, Безсмъртният Даме Груев (17.XII.1871 - 23.XII.1906) стр. 20-21). The whole text in English and the scanned original can be seen in collection "Macedonia, documents and materials", Bulgarian Academy of Sciences, Institute of history, Bulgarian language institute, Sofia 1978, Document #72, Letter No. 534. More how the letter was written and send to the government see: Mercia MacDermott, Freedom or Death, The Life of Gotsé Delchev, Journeyman Press, London & West Nyack, 1978, p. 379. sipas historiografisë maqedonase të pas Luftës së Dytë Botërore, ai ishte një maqedonas etnik.
Jeta e hershme
parapamje|majtas|250px|Dame Gruev së bashku me udhëheqës të tjerë rebel parapamje|djathtas|250px|Gruev dhe nxënësit e tij nga shkolla bullgare në Shtip në vitin 1894. Dame Gruev lindi në 1871 në fshatin Smillova, Vilajeti i Manastirit, Perandoria Osmane (Maqedonia e Veriut e sotme). Shkollën fillore e kreu në Smillovë dhe vazhdoi në Gjimnazin Bullgar për Meshkuj të Selanikut. Ai ishte pjesë e një grupi të përjashtuar nga shkolla pas një revolte studentore. Në fillim të vitit 1888, grupi, i përbërë nga 19 persona, duke përfshirë edhe revolucionarë të tjerë të ardhshëm të OBRM-së, u tërhoq nga propaganda serbe. Si rezultat, ata shkuan për të studiuar në një gjimnaz serb në Beograd me shpenzimet e shoqatës Shën Sava. Gruev më vonë vazhdoi shkollimin në Grande école në Beograd. Pas një revolte tjetër, Gruev dhe bashkëpunëtorët e tij u përjashtuan nga Shkolla e Madhe dhe emigruan en block në Bullgari. Gruev u regjistrua në Universitetin e Sofjes dhe më vonë në Shoqërinë e Re Letrare Maqedonase. Ai gjeti edhe rrethin "Druzhba", qëllimi i të cilit ishte zbatimi i "nenit 23" të Traktatit të Berlinit (1878) për autonominë e Maqedonisë. Në vitin 1891 Gruev u përjashtua nga universiteti pasi dyshohej për vrasjen e ministrit Hristo Belçev, por më pas ky pretendim rezultoi i pabazë.
Më pas, Gruev u largua nga universiteti dhe u kthye në rajonin e Maqedonisë Osmane për të aplikuar në një organizatë të re revolucionare. Për të realizuar më me sukses planet e tij dhe ndoshta për të shmangur dyshimin e autoriteteve turke, ai vendosi të bëhej mësues shkolle bullgare. Dy vitet e para pas kthimit në rajonin e Maqedonisë ai i kaloi mësimdhënien, fillimisht në fshatin e tij të lindjes Smilevë, e më vonë në qytetin e Prilepit. Më vonë, Gruev u vendos në Selanik dhe këtu hodhi themelet e KRBMA (Komitetet Revolucionare Bullgare Maqedono-Adrianopole). Me bashkëpunimin e Hristo Tatarçevit dhe Petar Poparsov, ndër të tjera, doli me Kushtetutën dhe aktet nënligjore të IMARC-së. Ajo do të ishte një organizatë sekrete nën drejtimin e një Komiteti Qendror, me komitete revolucionare lokale në të gjithë Maqedoninë dhe rajonin e Adrianopojës (Edirne). Këto rajone do të ndaheshin në rrethe ose rayon revolucionare si në Kryengritjen e Prillit. Në përputhje me Kushtetutën, Komiteti i parë Qendror Revolucionar u formua në verën e vitit 1894, nën kryesinë e Hristo Tatarçevit.
Gouzens
Gouzens (Ocitanisht: Gosens ; Shqip: Gozenca) është një komunë në departamentin Garonë e Epërme në Francën jugperëndimore.
Dame Gruev
1894 deri në 1900
parapamje|200px|Monumenti i Dame Gruev në Shkup, Republika e Maqedonisë ([[Maqedonia e Veriut e sotme)]] Në verën e vitit 1894 në Negotinë organizon komitetin e parë revolucionar vendor, kurse së shpejti me bashkëpunimin e Pere Toshev, komitetin e parë rrethor në qytetin e Shtipit. Gruev vizitoi edhe qytetet e Resnjës, Ohrit dhe Strugës dhe gjeti se popullata vendase po i pranonte shumë mirë idetë revolucionare të organizatës së tij. Në vitin akademik 1894–1895 ka mbetur mësues në Shtip. Në vjeshtën e vitit 1895 Goce Dellçev mbërriti në Shtip me idenë për të hedhur themelet e një lëvizjeje revolucionare që kërkon autonomi për Maqedoninë dhe Adrianopojë Trakinë. Gruev dhe Delçev u takuan për herë të parë dhe ndanë idetë e tyre atje. Gruev e prezantoi Dellçevin me planin tashmë të përvijuar nga Komiteti Qendror i Selanikut. Pas kësaj, Gruev dhe Goce Dellçev punuan së bashku në Shtip dhe rrethinë.
Njeriu ujk
parapamje|Prerje druri e një sulmi ujku nga Lucas Cranach der Ältere, 1512. Në folklor, njeriu-ujk (nga anglishtja e vjetër werwulf 'njeri-ujk '), ose herë pas here likantrop (nga greqishtja e lashtë λυκάνθρωπος, lukánthrōpos, 'ujk-njeri'), është një individ që mund të shndërrohet në një ujk (ose, veçanërisht në modernen film, një krijesë hibride theriantropike e ngjashme me ujkun), ose me qëllim ose pasi është vendosur nën një mallkim ose mundim (shpesh një pickim ose gërvishtje të herëpashershme nga një ujk tjetër) me transformimet që ndodhin natën e hënës së plotë. Burimet e hershme për besimin në këtë aftësi ose mundim, të quajtur likantropi, janë Petronius (27-66) dhe Gervase of Tilbury (1150-1228).
Gouzens
Gjeografia
Gozenca kufizohet nga dy komuna të tjera: Montesquieu-Volvestre në lindje dhe së fundi nga Montberaud në perëndim.
Njeriu ujk
Ujku është një koncept i përhapur në folklorin evropian, që ekziston në shumë variante, të cilat lidhen me një zhvillim të përbashkët të një interpretimi të krishterë të folklorit themelor evropian të zhvilluar gjatë periudhës mesjetare. Nga periudha e hershme moderne, besimet e ujqërve u përhapën edhe në Botën e Re me kolonializëm. Besimi në ujqër u zhvillua paralelisht me besimin te shtrigat, në rrjedhën e mesjetës së vonë dhe periudhës së hershme moderne. Ashtu si gjyqet e magjisë në tërësi, gjyqi i ujqërve të supozuar u shfaq në atë që është sot Zvicra (veçanërisht Valais dhe Vaud) në fillim të shekullit të 15-të dhe u përhap në të gjithë Evropën në 16-të, duke arritur kulmin në 17-të dhe u zvogëlua në shekullin e 18-të.
Dame Gruev
1894 deri në 1900
Zgjerimi i IMRO-së në atë kohë ishte fenomenal, veçanërisht pasi Gruev u vendos në Selanik gjatë viteve 1895-1897, në cilësinë e një inspektori bullgar të shkollës. Gruev ishte bërë shpirti dhe trupi i Komitetit Qendror revolucionar. Nën drejtimin e tij u lëshuan letra sekrete revolucionare, u futën shifra, u përdorën pseudonime ose një nom de plume dhe u mbajtën kanale për komunikim të fshehtë midis komiteteve të ndryshme lokale dhe maqedonase. Një përfaqësues i Komitetit Qendror Revolucionar u dërgua në Sofje për të marrë përsipër blerjen dhe dërgimin e furnizimeve të nevojshme të luftës për IMARC. Gruev udhëtoi pa u lodhur nëpër Maqedoni dhe Vilajetin e Adrianopojës dhe sistematikisht themeloi dhe organizoi komitete nëpër fshatra dhe qytete. Në vitin 1897, Gruev ishte edhe një nga themeluesit e Shoqërisë kundër serbëve. Fatkeqësisht, për arsye thjesht politike dhe për të shmangur dyshimet e autoriteteve osmane, IMARC vendosi të shkarkojë Gruevin në vitin 1898. Menjëherë pas shkarkimit të tij Gruev u zhvendos në Manastir dhe atje me bashkëpunimin e Petar Poparsov, Vasil Paskov dhe të tjerë, ai filloi për të nxjerrë një letër revolucionare.
Njeriu ujk
Persekutimi i ujqërve dhe folklori shoqërues është një pjesë integrale e fenomenit të "gjuetisë së shtrigave", ndonëse margjinale, akuzat për likantropi janë përfshirë vetëm në një pjesë të vogël të gjyqeve të magjisë. Gjatë periudhës së hershme, akuzat për likantropi (shndërrim në ujk) u përzien me akuzat për hipur në ujk ose ujk-simpatik. Rasti i Peter Stumpp (1589) çoi në një kulm të rëndësishëm në interesin dhe persekutimin e ujqërve të supozuar, kryesisht në Evropën frëngjisht-folëse dhe gjermanishtfolëse. Fenomeni vazhdoi më gjatë në Bavari dhe Austri, me persekutimin e magjistarëve të ujqërve të regjistruar deri pas vitit 1650, rastet përfundimtare u zhvilluan në fillim të shekullit të 18-të në Carinthia dhe Styria.
Dame Gruev
1894 deri në 1900
Ai organizoi një sistem në të cilin paratë mblidheshin nga shkollat ​​e së dielës përmes një "takse revolucionare" të veçantë dhe bliheshin një sasi materialesh luftarake. Gruev u emërua sërish në kuadrin mësimor tani në qytetin e Manastirit dhe si i tillë mori edhe drejtimin e lëvizjes revolucionare në Vilajetin e Manastirit (Bitola), ndërsa personat aktivë në Komitetin në Selanik ishin Hristo Tatarçevi. Pere Toshev dhe Hristo Matov. Veprimtaritë e Gruevit në rrethin e Manastirit nuk mbetën pa u vënë re nga autoritetet osmane. Çeta (banda) të shumta nëpër malet përreth filluan të terrorizonin autoritetet lokale. Gruev, i dyshuar si faktor kryesor në nxitjen e kësaj lëvizjeje, u arrestua më 6 gusht 1900. Ai u mbajt në burgun e Manastirit deri në maj 1902. Megjithatë, duke përdorur shkrime dhe shifra sekrete, ai mundi të qëndronte në kontakt me revolucionarin vendas. komitetet dhe drejtonte punët e rrethit revolucionar të Bitolës.
Njeriu ujk
Pas përfundimit të gjyqeve të shtrigave, ujku u interesua për studimet folklorike dhe për zhanrin e horrorit gotik; Fiksioni i ujqërve si zhanër ka precedentë paramodernë në romancat mesjetare (p.sh. Bisclavret dhe Guillaume de Palerme) dhe u zhvillua në shekullin e 18-të jashtë traditës "gjysmë-fiktivale" të kapave. Grumbullimet e letërsisë horror në shekullin e 20-të u bënë pjesë e zhanrit horror dhe fantazi të kulturës moderne popullore.
Dame Gruev
Kryengritja
Në fund të majit 1902, Gruev u dënua me dëbim në burgun e Podrum Kale në Anadoll. Aty gjeti Hristo Matovin dhe Hristo Tatarçevin, të dy të dënuar me internim në janar 1901. Gruev dhe shokët e tij u mbajtën në Podroum Kale për dhjetë muaj. Ndonëse ishte larg nga vetë Maqedonia dhe Trakia, Gruev arriti të mbante veten të informuar për zhvillimin dhe punët e OBRM-së. Ai mbajti një rrjedhë të qëndrueshme korrespondence të koduar me Selanikun, Bitolëm dhe Sofjen. Në Pashkë të vitit 1903, me rastin e një amnistie të përgjithshme, ai u lirua. Gruev nxitoi në Selanik dhe atje ai zbuloi se Komiteti Qendror, i cili ishte në krye të OBRM-së, kishte vendosur tashmë të shpallte një kryengritje të përgjithshme që do të ndodhte gjatë vitit 1903. Megjithëse Gruev nuk ishte në përputhje me vendimin e Komitetit Qendror, në radhë të parë për shkak të mungesës së gatishmërisë së SMARO-s, ai iu dorëzua vendimit të Komitetit Qendror.
U largua nga Selaniku dhe shkoi në Smillovë ku do të mbahej Kongresi kryengritës. Qëllimi i këtij kongresi ishte caktimi i datës së shpalljes së kryengritjes së përgjithshme dhe përvijimi i metodave dhe taktikave të ndjekjes së saj. Këtu Gruev u takua me Boris Sarafov, i cili sapo kishte ardhur nga Bullgaria. Kryetar i këtij Kongresi u zgjodh Gruev dhe ky i fundit vendosi që dita e shpalljes së kryengritjes të ishte 2 gushti 1903. Gruev, Boris Sarafov dhe Anastas Lozançev u zgjodhën nga Kongresi si tre anëtarë të Shtabit të Përgjithshëm. , dhe fuqizoi të drejtonte forcat kryengritëse në rajonin e Manastirit. Gruev jetoi për të parë tërheqjen e trupave turke nga fshati i tij i lindjes Smilevo. Ai u angazhua gjatë kryengritjes në përleshje të shumta me ushtrinë osmane. Por me ardhjen e trupave osmane, çdo përparim i kryengritjes u bë i pamundur dhe në një periudhë prej gjashtë javësh ajo u shtyp plotësisht. Gruev i vuri vetes detyrën për të vizituar rrethe të ndryshme revolucionare, për të çarmatosur kryengritësit dhe për të ruajtur materialet e luftës për përdorim në të ardhmen. Gruev dhe pasuesit e tij vazhduan punën e organizimit dhe përgatitjes për një kryengritje tjetër.
Pas Kryengritjes
parapamje|djathtas|250px|Trupi i vdekur i Dame Gruevit. Në vitin 1904 Dame Gruev kryesoi Kongresin e Prilepit të Rrethit Revolucionar të Manastirit të OBRM-së. Në vjeshtën e atij viti, Dame u kap nga udhëheqësi serb Micko Kërstiq, por u lirua, me ndihmën e Gligor Sokoloviqit, pas negociatave të tij me Pere Toshev. Në vitin 1905 Gruev drejtoi Kongresin e parë të Përgjithshëm të organizatës pas kryengritjes, të ashtuquajturin Kongresi i Rilës. Këtu Dame Gruev u zgjodh anëtar i Komitetit Qendror dhe u bë në fakt udhëheqës i tij, deri në vdekjen e tij. Në të vërtetë, Dame ishte i vetmi që dukej se ishte i aftë të zotëronte ambicien e Jane Sandanskit për lidership. Megjithatë, Kongresi i Rilës nuk arriti t'i fshijë dallimet politike në organizatë. Lindi nevoja për të mbajtur një kongres të ri special në Sofje në dhjetor 1906, i cili nuk u mbajt kurrë. Në fund të vitit 1906, Gruev me çetën e tij u zhvendos nga Maqedonia osmane në Sofje për të marrë pjesë në Kongresin special. Më 23 dhjetor 1906, Dame Gruev dhe çeta e tij u zbuluan nga autoritetet turke pranë fshatit Rusinovë (rrethi i Maleshevës). Gruev dhe çeta e tij u përballën me forcat osmane dhe në betejën e ardhshme ai u vra.
Jitte
Historia
Në Japoninë feudale, ishte një krim i dënueshëm me vdekje për të sjellë një shpatë në pallatin e shōgun. Ky ligj zbatohet pothuajse për të gjithë, përfshirë rojet e pallatit. Për shkak të këtij ndalimi, disa armë pa-thikë ishin mbajtur nga rojet e pallatit. Jitte u tregua veçanërisht efektive dhe evoluar për t'u bërë simbol i pozicionit të lartësuar të rojes së pallatit.
Në periudhën Edo, jitte ishte një zëvendësim për një distinktiv, dhe ai përfaqësonte dikë në biznesin zyrtar. Ajo u mbajt nga të gjitha nivelet e oficerëve të policisë, duke përfshirë zyrtarët e lartë të policisë samurai dhe zyrtarët e zbatimit të ligjit të samurai në nivel të ulët (të quajtur okappiki ose doshin). Zyrtarë të tjerë të rangut të lartë samurai mbanin një jite si një simbol të zyrës, duke përfshirë inspektorët e hotelit, orizit dhe grurit (aratame). Jitte është subjekt i artit ushtarak japonez të jittejutsu.
Stema e Vojvodinës
parapamje|Stema parapamje|Stema tradicionale Stema e Vojvodinës është një stemë e tillë që karakterizohet me dy stema në përdorim zyrtar në Krahinën Autonome të Vojvodinës, të njohura si Stema e Vojvodinës dhe Stema Tradicionale e Vojvodinës. Dy stemave u jepet statusi i barabartë në Vendimin e Asamblesë Krahinor për Paraqitjen dhe përdorimin e simboleve dhe simboleve tradicionale të AP Vojvodina të miratuar në vitin 2016.
Kuvendi i Vojvodinës miratoi Stemën e Vojvodinës më 28 qershor 2002. Kuvendi po ashtu miratoi stemën tradicionale më 15 shtator 2016. Stema bazohet në stemën historike të Vojvodinës Serbe nga flamuri i Gardës Kombëtare të Zemunit nga viti 1848, si dhe në stemën historike të Principatës së Serbisë.
Përshkrimi
Tre fushat e stemës së Vojvodinës mbajnë stemat e 3 rajoneve historike të Vojvodinës, të dhëna në shekullin e 18-të:
Stema historike
Stema historike e Vojvodinës u miratua në vitin 1848. Në pjesën qendrore të tij është një kryq.
a b c d
Në anën e majtë dhe të djathtë janë një stemë e vogël e katër rajoneve historike të Vojvodinës Serbe: Sremi (sipër majtas), Banat (sipër djathtas), Baçka (poshtë majtas) dhe Baranja (poshtë djathtas).
Në krye është një kurorë e Shën Stefanit. Kurora u vendos në stemë sepse synimi i parë i serbëve ishte krijimi i Vojvodinës serbe, e cila do të ishte rajon autonom në kuadër të Mbretërisë së Hungarisë, por që kur filloi lufta midis serbëve dhe hungarezëve, qëllimi u ndryshua në atë serb. Vojvodina duhet të ndahet plotësisht nga Mbretëria e Hungarisë dhe t'i nënshtrohet drejtpërdrejt Vjenës.
Komuna (Itali)
Komuna është një njësi vendore administrative italiane.
Stema e Vojvodinës
Stema historike
Më 17 mars 2015, Kuvendi i Vojvodinës nuk arriti të mbledhë dy të tretat e votave për legjislacionin e përdorimit paralel të stemës dhe flamurit historik të vitit 1848.
Komuna (Itali)
Rendësia dhe funksionimi
Komuna ofron shumë prej funksioneve themelore civile: regjistri i lindjeve dhe vdekjeve, regjistrin e veprave, dhe kontraktimet për rrugët lokale dhe punëve publike.
Ajo drejtohet nga një kryetar bashkie (Sindaco) i ndihmuar nga nga këshilli i komunës (Consiglio comunale) një organ ligjbërës dhe nga këshilli bashkiak (Giunta Comunale) një organ kryerëse.
Depresioni
Depresioni është një gjendje me humor të ulët dhe neveri ndaj aktivitetit. Mund të ndikojë në mendimet, sjelljen, motivimin, ndjenjat dhe ndjenjën e mirëqenies së një personi. Mund të shfaqë trishtim, vështirësi në të menduar dhe përqendrim dhe një rritje ose ulje të ndjeshme të oreksit dhe kohës së kaluar për të fjetur. Njerëzit që përjetojnë depresion mund të kenë ndjenja degjenerimi, mungesë shprese dhe ndonjëherë, mendime vetëvrasëse. Mund të jetë afatshkurtër ose afatgjatë. Simptoma thelbësore e depresionit thuhet se është anhedonia, e cila i referohet humbjes së interesit ose humbjes së ndjenjës së kënaqësisë në aktivitete të caktuara që zakonisht sjellin gëzim te njerëzit. Gjendja depresive është një simptomë e disa çrregullimeve të humorit siç janë çrregullimi depresiv madhor ose distrofia; është një reagim normal i përkohshëm ndaj ngjarjeve të jetës, siç është humbja e një të dashuri; dhe është gjithashtu një simptomë e disa sëmundjeve fizike dhe një efekt anësor i disa ilaçeve dhe trajtimeve mjekësore.
Ngjarjet e jetës
Vështirësitë në fëmijëri, të tilla si humbja e nje personi te dashur, pakujdesia, abuzimi mendor, abuzimi fizik, abuzimi seksual ose trajtimi i pabarabartë prindëror i vëllezërve dhe motrave mund të kontribuojnë në depresionin në moshën e rritur. Abuzimi fizik ose seksual i fëmijës në veçanti lidhet ndjeshëm me mundësinë e përjetimit të depresionit gjatë jetës së viktimës.
Ngjarjet në jetë dhe ndryshimet që mund të ndikojnë në gjendjen depresive përfshijnë (por nuk kufizohen vetëm nga): lindja e fëmijëve, menopauza, vështirësitë financiare, papunësia, stresi (siç janë nga puna, arsimi, familja, kushtet e jetesës etj.), Një diagnozë mjekësore (kancer, HIV, etj.), ngacmimi, humbja e një personi të dashur, fatkeqësitë natyrore, izolimi social, përdhunimi, problemet në marrëdhënie, xhelozia, ndarja ose dëmtimi katastrofik. Adoleshentët mund të jenë veçanërisht të prirur për të përjetuar një gjendje depresioni pas refuzimit shoqëror, presionit të bashkëmoshatarëve ose ngacmimit.
Personaliteti
Ndryshimet në personalitet ose në mjedisin shoqëror të një personi mund të ndikojnë në nivelet e depresionit. Rezultatet e larta në neurotizmin e fushës së personalitetit bëjnë më shumë të ngjarë zhvillimin e simptomave depresive, si dhe të gjitha llojet e diagnozave të depresionit, dhe depresioni shoqërohet me ekstraversion të ulët. Tregues të tjerë të personalitetit mund të jenë: ndryshime të përkohshme por të shpejta të humorit, mungesa e shpreses në afatë tëshkurtër, humbje interesi në aktivitetet që dikur ishin pjesë e jetës së dikujt, përçarje gjumi, tërheqje nga jeta e mëparshme shoqërore, ndryshime të oreksit dhe vështirësi për t’u përqendruar.
Trajtimet mjekësore
Depresioni mund të jetë gjithashtu rezultat i kujdesit shëndetësor, siç është depresioni i shkaktuar nga mjekimi. Terapitë e lidhura me depresionin përfshijnë terapinë e interferonit, beta-bllokuesit, izotretinoinën, kontraceptivët, agjentët kardiakë, antikonvulsantët, ilaçet antimigrenë, antipsikotikët dhe agjentët hormonalë siç janë agonisti i hormoneve që lëshojnë gonadotropin.
Sindromat psikiatrike
Një numër i sindromave psikiatrike shfaqin gjendjen depresive si një simptomë kryesore. Çrregullimet e humorit janë një grup çrregullimesh që konsiderohen si shqetësime parësore të humorit. Këto përfshijnë çrregullime depresive të mëdha (MDD; zakonisht quhen depresione të mëdha ose depresion klinik) ku një person ka të paktën dy javë humor depresivë ose një humbje interesi ose kënaqësie në pothuajse të gjitha aktivitetet; dhe distrofia, një gjendje e depresionit kronik, simptomat e së cilës nuk plotësojnë ashpërsinë e një episodi depresiv të madh. Një çrregullim tjetër i humorit, çrregullimi bipolar, përmban një ose më shumë episode të gjendjes shpirtërore të ngritur, njohjes dhe nivelit të energjisë, por gjithashtu mund të përfshijë një ose më shumë episode të depresionit. Kur rrjedha e episodeve depresive ndjek një model sezonal, çrregullimi (çrregullimi depresiv i madh, çrregullimi bipolar, etj.) mund të përshkruhet si një sëmundje afektive sezonale. Jashtë çrregullimeve të humorit: çrregullimi i personalitetit kufitar shpesh përmban një humor depresiv jashtëzakonisht intensiv; çrregullimi i përshtatjes me humor depresiv është një shqetësim i humorit që shfaqet si një përgjigje psikologjike ndaj një ngjarje ose shkaktari të identifikueshëm, në të cilin simptomat emocionuese ose të sjelljes që rezultojnë janë domethënëse, por nuk plotësojnë kriteret për një episod depresiv kryesor; dhe çrregullimi i stresit post-traumatik, një çrregullim mendor që ndonjëherë pason traumën, shoqërohet zakonisht me humor të depresionit.
Trashëgimia historike
Studiuesit kanë filluar të konceptojnë mënyra me të cilat trashëgimia historike e racizmit dhe kolonializmit mund të krijojnë kushte depresive.