cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nacionalizmi maqedonas
Idetë e sotme
djathtas|parapamje|333x333px|Monumenti i [[Samoili|Samuilit të Bullgarisë në Shkup. Në Republikën e Maqedonisë, ai identifikohet si një mbret maqedon Në vitin 2012 Parlamenti Evropian i ka kërkuar Maqedonisë të krijojë një komitet të përbashkët ekspertësh me Bullgarinë për të trajtuar çështjen e ndjeshme të mësimit të historisë në vend ]] Ndër këndvështrimet dhe mendimet që shpesh shihen si përfaqësuese të nacionalizmit maqedon dhe që kritikohen si pjesë të "maqedonizmit" nga ata që përdorin këtë term, janë ato në vijim:
Tjera fusha ku ka polemika mes bullgarëve dhe maqedonëve janë:
Bauzemont
Bauzemont është një komunë në Francë. Bauzemont bën pjesë në departamentin Meurthe-et-Moselle të rajonit Lorraine. Komuna ka një popullsi prej 163 banorë dhe sipërfaqe 6.32 km².
Sorcy-Bauthémont
Sorcy-Bauthémont është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Sorcy-Bauthémont ka një popullsi prej 146 banorë dhe sipërfaqe 11.14 km², me një dendësi prej 13 banor/km².
Uria e Madhe e 1315-1317
Uria e Madhe e viteve 1315-1317 (herë pas here daton 1315-1322) ishte e para nga një seri krizash në shkallë të gjerë që goditi Evropën në fillim të shekullit të 14-të. Pjesa më e madhe e Evropës (që shtrihet në lindje deri në Poloni dhe në jug deri në Alpe) u prek. Zia e bukës shkaktoi shumë vdekje gjatë një numri të zgjatur vitesh dhe shënoi një fund të qartë të periudhës së rritjes dhe prosperitetit nga shekulli i 11-të deri në shekullin e 13-të.
Uria e Madhe filloi me motin e keq në pranverën e vitit 1315. Dështimet e të korrave zgjatën deri në vitin 1316 deri në korrjen e verës në 1317 dhe Evropa nuk u rikuperua plotësisht deri në vitin 1322. Dështimet e të korrave nuk ishin problemi i vetëm; sëmundja e gjedhit bëri që numri i deleve dhe gjedhëve të bjerë deri në 80%. Periudha u shënua nga nivele ekstreme të krimit, sëmundjeve, vdekjeve masive, madje edhe kanibalizmit dhe vrasjes së foshnjave. Kriza pati pasoja për kishën, shtetin, shoqërinë evropiane dhe për fatkeqësitë e ardhshme që do të pasonin në shekullin e 14-të.
Sfondi
Uritë ishin dukuri të njohura në Evropën mesjetare. Për shembull, uria e lokalizuar ndodhi në Mbretërinë e Francës gjatë shekullit të 14-të në 1304, 1305, 1310, 1315-1317 (Uria e Madhe), 1330-1334, 1349-1351, 1358-1360, 1374-1374 1390. Në Mbretërinë e Anglisë, mbretëria më e begatë e prekur nga uria e madhe, pati zi buke të tjera në 1321, 1351 dhe 1369. Për shumicën e njerëzve shpesh nuk kishte mjaftueshëm për të ngrënë dhe jeta ishte një luftë relativisht e shkurtër dhe brutale. për të mbijetuar deri në pleqëri. Sipas të dhënave zyrtare për familjen mbretërore angleze, një shembull i më të mirëve në shoqëri, për të cilin mbaheshin shënime, jetëgjatësia mesatare në lindje në 1276 ishte 35.28 vjet. Midis 1301 dhe 1325, gjatë Urisë së Madhe ishte 29.84 vjet, por midis 1348 dhe 1375 gjatë Murtajës, ishte vetëm 17.33 vjet. Ai tregon një rënie relativisht të madhe të popullsisë midis 1348 dhe 1375 prej rreth 42%.
Gjatë periudhës së ngrohtë mesjetare (shek. 10-13), popullsia e Evropës shpërtheu në krahasim me epokat e mëparshme dhe arriti nivele që nuk u përputhën përsëri në disa vende deri në shekullin e 19-të. Në të vërtetë, pjesë të Francës rurale janë ende më pak të populluara se në fillim të shekullit të 14-të. Raportet e rendimentit të grurit (numri i farave që mund të korreshin dhe konsumoheshin për farë të mbjellë) kishin rënë që nga viti 1280 dhe çmimet e ushqimeve ishin rritur. Pas korrjeve të favorshme, raporti mund të ishte deri në 7:1, por pas korrjeve të pafavorshme ishte deri në 2:1 - domethënë, për çdo farë të mbjellë, u korrën dy farëra, një për farën e vitit të ardhshëm dhe një për ushqimi. Për krahasim, bujqësia moderne ka raporte 30:1 ose më shumë (shih produktivitetin bujqësor).
Beauvau, Maine-et-Loire
Beauvau është një komunë në Francë. Beauvau bën pjesë në departamentin Maine-et-Loire të rajonit Pays de la Loire. Komuna ka një popullsi prej 251 banorë dhe sipërfaqe 7.98 km².
Mary Susan McIntosh
Jeta e hershme dhe edukimi
Mary Susan McIntosh u lind më 13 Mars të vitit 1936 në Hampstead, në veri të Londrës, e bija e Helena Agnes (Jenny) Britton dhe bashkëshorti i saj Albert William McIntosh, një biznesmen i lindur në Jedburgh dhe i diplomuar në Universitetin e Edinburgut, Profesor i parë i Marketingut në Shkollën e Biznesit të Londrës. Të dy prindërit ishin socialistë, anëtarë të Klubit të vitit 1917 dhe më vonë Partisë Komuniste. Vëllai i saj më i madh, Andrew Robert McIntosh, ishte një politikan i punës dhe ministër i cili u krijua një koleg i jetës, Lord McIntosh i Haringey, në vitin 1982.
McIntosh u arsimua në Shkollën High Wycombe për Vajzat dhe në Kolegjin St Anne, Oxford, ku lexoi Filozofinë, Politikën dhe Ekonominë. Pasi u diplomua në vitin 1958, u zhvendos në Shtetet e Bashkuara ku punoi si studente e diplomuar dhe asistente në Departamentin e Sociologjisë në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley. Në vitin 1960, ajo u dëbua nga SHBA meqë foli kundër Komitetit të Veprimtarive "House Un-American Activities Committee]".
Karriera Akademike
Në kthimin e saj në Mbretërinë e Bashkuar, McIntosh punoi si studiuese për Zyrën e Shtëpisë nga viti 1961 deri në vitin 1963, para se të merrte postin e pedagoges në Sociologji në Universitetin e Leicesters prej vitit 1963 deri në vitin 1968. Më vonë punoi në Politeknikun e Borough nga viti 1968 deri në vitin 1972, dhe si një studiuese që studioi prostitucionin në Kolegjin Nuffield, Oksford, nga viti 1972 deri në vitin 1975. Ajo u bashkua me Universitetin e Essex në vitin 1975 si ligjëruese në Departamentin e Sociologjisë. Ajo më vonë u bë kreu i parë femër i departamentit dhe mbeti në Universitet deri në pension në vitin 1996. Gjatë gjithë karrierës së saj ajo mësoi një gamë të gjerë kursesh që mbulonin kriminologjinë, teorinë, sociologjinë, politikën sociale, familjen, studimet gjinore, feminizmin dhe marksizmin.
Kriminologjia dhe ndërtimi socialist
Hulumtimi më i hershëm i McIntosh ishte në fushën e kriminologjisë dhe sociologjisë së homoseksualitetit. Në vitin 1968 ajo publikoi gazetën "Roli homoseksual" në gazetën "Problemet sociale". Bazuar në një studim të meshkujve homoseksualë në Leicester dhe Londër, ky punim argumentonte se, në vend që të ishte një patologji psikiatrike ose klinike, homoseksualiteti dhe marrëdhëniet e gjinisë së njëjtë ishin të ndikuara nga faktorët historikë dhe kulturorë dhe se "homoseksualiteti" është një kategori sociale e imponuar detyrimisht në disa individë për qëllime të kontrollit shoqëror. Ky artikull është përshkruar si vendimtar në formësimin e konstruksionizmit social, një teori e zhvilluar më vonë dhe i atribuohet gjerësisht filozofit francez Michel Foucault.
McIntosh kritikoi pikëpamjen ortodokse të kriminologjisë dhe në vitin 1967 u bë një nga bashkë-themelueset e Simpoziumit të Deviancës Kombëtare pas Konferencës së Tretë Kombëtare të Mësimit dhe Kërkimit mbi Kriminologjinë në Universitetin e Kembrixhit. Ndikuar nga qasjet sociologjike dhe ndërveprimi simbolik amerikan, Simpoziumi synonte të sfidonte ortodoksitë dominantë të krimit dhe devijimit dhe të nxiste qasje radikale dhe kritike ndaj kriminologjisë.
Megjithëse McIntosh u largua nga fusha e kriminologjisë akademike në mesin e viteve 1970, ajo ishte anëtare e Komitetit Këshillues të Politikave në Komisionin e Rishikimit të Ligjit Penal nga viti 1976 deri në vitin 1985 i cili rishikoi legjislacionin në lidhje me veprat seksuale. Nëpërmjet këtij komiteti, ajo u përfshi në përpjekjet për të ulur moshën e pëlqimit mashkull homoseksual nga mosha 21 deri në 18 vjeç.
Fronti i Çlirimit Gay
Në vitin 1970, McIntosh dhe partnerja e saj Elizabeth Wilson ishin në mesin e një grupi të vogël lesbikesh që kontribuan në themelimin dhe formimin e drejtimit të Fronit të Çlirimit Gay Gay në Shkollën e Ekonomisë në Londër. McIntosh ishte me ndikim në Frontin e Çlirimit Gay dhe ishte një nga grupi i vogël që krijoi Frontin e Çlirimit Gay: Manifest në vitin 1971. Gjatë gjithë jetës së saj McIntosh vazhdoi të krijojë lidhje midis lëvizjes çlirimtare të homoseksualëve, lëvizjes së grave dhe lëvizjeve lezbike.
Gjuhët e Shqipërisë
Shqipëria është një nga vendet më poliglot në Evropë. Shumë shqiptarë në shtëpi, në rajon dhe në mbarë botën flasin më shumë se dy gjuhë. Italishtja flitet gjerësisht në të gjithë Shqipërinë. Greqisht, gjuha e minoritetit grek të jugut, është gjithashtu shumë e përhapur në atë rajon. Në ditët e sotme, njohja e anglishtes po rritet shumë shpejt, veçanërisht në mesin e të rinjve. Gjuhë të ndryshme fliten nga pakicat etnike: greqisht, maqedonisht, etj.
Statusi i gjuhës shqipe
Neni 14 i Kushtetutës shqiptare thotë se "gjuha zyrtare në Republikën e Shqipërisë është gjuha shqipe". Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2011, 2,765,610, apo 98,76 %, 7 % e popullsisë e shpalli gjuhën shqipe si gjuhë amtare ("gjuha amtare është e definuar si gjuha e parë ose kryesore e folur në shtëpi ").
Dialektet
Dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë: Gegërishtja dhe Toskërishtja. Dialekte të tjera apo si nëndialekte janë Arbërishtja (Itali),Arbërishtja (Greqi) Çamërishtja, Labërishtja
Mikrokontrolluesi AVR
AVR është një familje mikrokontrolluesish e zhvilluar që nga viti 1996 nga Atmel, e blerë nga Microchip Technology në 2016. Këta janë mikrokontrollues të modifikuar të Harvardit me 8-bit RISC me një çip të vetëm. AVR ishte një nga familjet e para të mikrokontrolluesve që përdori memorien flash në çip për ruajtjen e programit, në krahasim me ROM, EPROM ose EEPROM të programueshëm një herë të përdorur nga mikrokontrolluesit e tjerë në atë kohë.
Mikrokontrolluesit AVR gjejnë shumë aplikacione si sisteme të integruara. Ato janë veçanërisht të zakonshme në aplikacionet e integruara hobiste dhe arsimore, të popullarizuara nga përfshirja e tyre në shumë nga linjat Arduino të bordeve të hapura të zhvillimit të harduerit.
Arkitektura AVR u konceptua nga dy studentë në Institutin Norvegjez të Teknologjisë (NTH),[1] Alf-Egil Bogen[2] dhe Vegard Wollan[3].
Atmel thotë se emri AVR nuk është një akronim dhe nuk qëndron për asgjë të veçantë. Krijuesit e AVR nuk japin asnjë përgjigje përfundimtare se çfarë përfaqëson termi "AVR".[3] Megjithatë, zakonisht pranohet se AVR qëndron për procesorin RISC të Alf dhe Vegard.[4] Vini re se përdorimi i "AVR" në këtë artikull në përgjithësi i referohet linjës RISC 8-bit të mikrokontrolluesve AVR Atmel.
MCU origjinal AVR u zhvillua në një shtëpi lokale ASIC[nevojitet sqarim] në Trondheim, Norvegji, e quajtur Nordic VLSI në atë kohë, tani Nordic Semiconductor, ku Bogen dhe Wollan punonin si studentë. (Micro RISC)[5] dhe ishte në dispozicion si IP/bllok ndërtimi silikoni nga Nordic VLSI.[6] Kur teknologjia iu shit Atmel nga Nordic VLSI, arkitektura e brendshme u zhvillua më tej nga Bogen dhe Wollan në Atmel Norway, një degë e Atmel. Dizajnerët punuan ngushtë me shkrimtarët e përpiluesve në IAR Systems për të siguruar që grupi i udhëzimeve AVR siguron një përmbledhje efikase të gjuhëve të nivelit të lartë.[7]
Ndër të parët e linjës AVR ishte AT90S8515, i cili në një paketë DIP me 40 pin ka të njëjtën pikë si një mikrokontrollues 8051, duke përfshirë adresën e jashtme të shumëfishuar dhe autobusin e të dhënave. Polariteti i linjës RESET ishte i kundërt (8051 kishte një RESET aktiv-të lartë, ndërsa AVR ka një RESET aktiv-të ulët), por përveç kësaj, pinout ishte identik.
Arkitektura e mikrokontrolluesve AVR 8-bit u prezantua në vitin 1997. Deri në vitin 2003, Atmel kishte dërguar 500 milionë mikrokontrollues AVR flash.[8] Platforma Arduino, e zhvilluar për projekte të thjeshta elektronike, u lëshua në vitin 2005 dhe përmbante mikrokontrolluesit ATmega8 AVR.
Kurt Seyit ve Şura
Kurt Seyit ve Şura është një serial televiziv dramë historik turk i përshtatur nga romani i Nermin Bezmen me të njëjtin emër dhe i transmetuar në Star TV më 2014. Në serial filtet rreth dashurisë së Kurt Seyit Eminof, një ushtar turk i Krimesë, dhe Shura/Alexandra Julianovna Verjenskaya, vajza e një familjeje fisnike ruse.
Skenari i serialit u shkrua nga Ece Yörenç dhe regjisor i serialit ishte Hilal Saral. Toygar Işıklı bëri muzikën hapëse dhe gjithë muzikën tjetër të serialit. Seriali, i cili ishte planifikuar të zgjaste të paktën 26 epizoda në fazën e parë dhe shitjet jashtë shtetit u bënë në përputhje me rrethanat, përfundoi në episodin e 21-të me arsyetimin se nuk mori vlerësim. Gjithsej përbëhet nga 2 sezona.
Shtatzanitë e padëshiruara
Shtatzënitë e padëshiruara janë shtatzëni që keqtrajtohen,të paplanifikuara ose të padëshiruara në kohën e konceptimit.
Aktiviteti seksual pa përdorimin e një kontracepsioni efektiv përmes zgjedhjes ose shtrëngimit është shkaku mbizotërues i shtatzënisë së paqëllimtë. Në të gjithë botën,shkalla e shtatzënisë së paramenduar është afërsisht 45% e të gjitha shtatëzënive,por shkalla e shtatzënisë së paqëlluar ndryshon në zona të ndryshme gjeografike dhe midis grupeve të ndryshme sociodemografike. Shtatzënitë e padëshiruara mund të jenë shtatzëni të padëshiruara ose shtatzëni të gabuara. Ndërsa shtatzënitë e padëshiruara janë arsyeja kryesore për abortet e shkaktuara, shtatzënitë e padëshiruara mund të rezultojnë gjithashtu në lindje të drejtpërdrejta ose aborte.
Shtatzënia e paqëllimtë ka qenë e lidhur me rezultate të shumta të shëndetit të nënave dhe fëmijëve, pavarësisht rezultatit të shtatëzënisë. Përpjekjet për të ulur normat e shtatzënisë së paramenduar janë përqendruar në përmirësimin e qasjes në kontracepsion efektiv përmes këshillimit të përmirësuar dhe heqjes së barrierave për hyrje të kontracepsionit.
Përkufizimet
Hulumtimi mbi shkallët e shtatzënisë së paramenduar është sfiduese,pasi kategorizimi i një shtatëzënie si "e synuar" ose "e padëshiruar" nuk kap shumë konsiderata komplekse që hyjnë në ndjenjat e një personi ose çifti ndaj vetë shtatzënisë ose planet e tyre riprodhuese në përgjithësi. Sidoqoftë,për qëllime të mbledhjes së të dhënave,një "shtatëzani e paqëllimshme" përkufizohet si shtatëzani që ndodh ose kur një grua dëshironte të mbetet shtatzënë në të ardhmen,por jo në kohën kur mbeti shtatzënë,ose ajo që ndodhi kur ajo nuk dëshironte të mbetet shtatzënë atëherë ose në çdo kohë në të ardhmen.
Në të kundërt,një "shtatëzani e synuar" është ajo që dëshirohet me vetëdije në kohën e konceptimit ose më shpejt. Për qëllime hulumtimi,të gjitha shtatëzënitë që nuk kategorizohen në mënyrë të qartë si "të paqëllimta" janë të kombinuara,përfshirë ato shtatëzani kur personi shtatzënë ndihet ambivalent ose i pasigurt për shtatzëninë. Shumica e burimeve marrin në konsideratë vetëm synimet e personit shtatzënë kur përcaktojnë nëse një shtatëzani është e paqëlluar,por burime të tjera marrin parasysh edhe qëllimet e partnerit të personit shtatzënë.
Përfundimi i një shtatzënie "të padëshiruar" nuk tregon nëse një shtatëzani është e mirëpritur, ose cili është rezultati i shtatzënisë; shtatzënitë e padëshiruara mund të përfundojnë në abort,pështjellim ose lindje.
Muzeu Baroni Martin
parapamje|[[Pirro i Epirit|Pirro i vogël në oborrin e Mbretit Glauku dhe Mbretëreshës Beroja (pikturë, shek. XIX - Muzeu Baron-Martin)]] Muzeu Baroni Martin (Le Musée Baron-Martin) është një muzeum i artit dhe historisë i qytetit të Greit në Haute-Saône, në Bourgogne-Franche-Comté. Muzeu është hapur që nga viti 1903 në kështjellën e qytetit, me pamje nga Saône dhe posedon një koleksion të pasur veprash arti dhe arkeologjie, duke filluar nga antikiteti deri në ditët e sotme. Emri i muzeut i referohet Baronit Alexandre Martin (ish-pronar i kështjellës).
Historiku
Kalaja e Greit është para së gjithash një kështjellë mesjetare që daton nga shekulli XIV nga e cila tani ka mbetur vetëm kulla e Paravisit, muret rrethuese dhe harqet e bodrumeve.
Shtatzanitë e padëshiruara
Evropë
Nga 1990-1994 deri në 2010-2014,normat evropiane të shtatzënisë së paramenduar ranë nga afro 66 shtatzëni të tilla për 1000 gra të moshës 15-44 vjeç në 41. Këto norma ndryshojnë midis vendeve të ndryshme të Evropës.
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Louis Fabry de Montcault, guvernator i kalasë së Besançonit, është ai i cili e shndërroi kështjellën në një vend kënaqësie në fillim të shekullit XVIII. Pikërisht në këtë ndërtesë të rizhvilluar ndodhet aktualisht Muzeu Baron-Martin. Në vitin 1777, ajo u ble nga Louis Stanislas, vëllai i mbretit Louis XVI dhe mbreti i ardhshëm Louis XVIII. Kur shpërtheu Revolucioni, ai duhej të ikte nga Kalaja, e cila më pas u shpall pronë kombëtare.
Shtatzanitë e padëshiruara
Britani
Sipas një studimi të vitit 2013 afërsisht 16% e shtatëzënive britanike janë të paplanifikuara,29% janë ambivalente,dhe janë 55% të planifikuara.
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Piktori, Pierre-Paul Prud'hon, i cili kishte qenë nxënës i François Devosge, u largua nga Parisi për arsye ekonomike dhe politike dhe shkoi në Rigny, afër Greit në vitin 1794.
Shtatzanitë e padëshiruara
Francë
Në Francë,33% e shtatëzënive janë të paqena. Nga gratë në rrezik për shtatëzani të paqëllimshme,vetëm 3% nuk përdorin kontracepsion,dhe 20% përdorin pajisje intrauterine (IUDs).
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Kur mbërriti në Rigny, Prud'hon ishte një piktor neoklasik, një lexues i zjarrtë i Winckelmann. Ai bënte portrete me vaj dhe pastel të njerëzve që takonte. Pikërisht në këtë moment ndjeshmëria e tij ndryshon dhe neoklasicizmi i tij kthehet në pararomantizëm; personazhet e tij fitojnë natyrshmëri dhe tension dramatik. Ky përdorim i pastelit është një parantezë e frytshme gjatë së cilës ai pikturoi portretet e tre personave nga Gray, ato të zotit dhe zonjës Febvre dhe të Perron, kujdestarit të Kështjellës Gray.
Shtatzanitë e padëshiruara
Suedi
Një studim nga Suedia (2008-2010) tregoi se prevalenca e shtatëzënive të padëshiruara ishte 23.2%. Një studim i kryer në Uppsala (2012–2013) zbuloi se 12% e shtatëzënive ishin në mënyrë të drejtë ose shumë të paplanifikuara.
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Ndërsa Prud'hon përfundoi qëndrimin e tij këtu në vitin 1796, Alexandre Martin morri Château de Grey në të njëjtin vit. Ai u martua me vajzën e të zotriut dhe zonjës Febvre dhe e bëri këtë kështjellë vendbanimin e tij. Edmond Pigalle, nipi i tyre, i kalonte rregullisht pushimet e fëmijërisë në Château. Alexandre Martin jetoi në këtë kështjellë deri në vdekjen e tij në 1864. Që nga ajo datë prona kaloi në duart e familjeve të ndryshme nga Gray të cilat e pasuan njëra-tjetrën.
Shtatzanitë e padëshiruara
Rusi
Sipas një studimi të vitit 2004,shtatzënitë aktuale u quajtën "të dëshiruara dhe me kohë" nga 58% e të anketuarve,ndërsa 23% i përshkruan ato si "të dëshiruara,por jo në kohë",dhe 19% thanë se ishin "të padëshirueshme".
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Çështja e marrjes së kështjellës nga Këshilli i qyteti u ngrit në vitin 1788 kur Louis Stanislas propozoi blerjen e saj nga këshilltarët e qytetit1. Kjo temë shfaqet mjaft rregullisht pasi pronarët pasojnë njëri-tjetrin dhe një muze i parë që paraqet një koleksion të vogël të hapur në sallonet e bashkisë në vitet 1850. Megjithatë, blerja e kështjellës u shty gjithmonë për shkak të një çmimi shitjeje tepër të lartë.
Shtatzanitë e padëshiruara
Amerika e Veriut
Nga 1990-1994 deri në 2010-2014, niveli i shtatzënisë së paqëllimshme në Amerikën e Veriut u ul nga afërsisht 50 shtatzëni të tilla për 1000 gra të moshës 15-44 vjeç në 47 vjeç.
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Vendimi i trashëgimtarëve të pronarit të fundit për të mos e mbajtur kështjellën, e përshpejtoi blerjen e saj nga qyteti në vitin 1901, me qëllim vendosjen e një muzeu në hapësirat e tij dhe funksione të tjera të ngjashme. Në vitin 1902, këshilltarët bashkiakë vendosën hapjen e muzeut në kështjellë. Kështu, muzeu, i cili u hap në vitin 1903, është i kufizuar në katin e parë të ndërtesës dhe përbëhet nga 14 dhoma, duke përfshirë një "Salon des Glaces" të stilit Louis.
Shtatzanitë e padëshiruara
Shtetet e Bashkuara të Amerikës
Sipas Institutit Guttmacher, pak më pak se gjysma (45%) e shtatëzënive në SHBA në vitin 2011 ishin të paqëllimta,afërsisht 2.8 milion shtatëzani në vit. Në vitin 2006,shumica e shteteve ishin midis 40 dhe 65 shtatzëni të paqena për 1000 gra. Shteti me shkallën më të lartë të shtatëzënive të paramenduara ishte Mississippi,69 për 1000 gra, e ndjekur nga California, Delaware,District of Columbia,Hawaii dhe Nevada (66 në 67 për 1,000). New Hampshire kishte nivelin më të ulët,36 për 1000 gra,e ndjekur nga Maine,North Dakota,Vermont dhe Virginia West (37 deri 39 për 1000 gra).
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Funksioni kuratorial iu besua Joseph Roux (profesor i dizajnit në Kolegjin e Greit) i cili hartoi një katalog të parë të muzeut në të cilin renditi 244 referenca. Profesori në Beaux-Arts de Paris, Jean-Léon Gérôme ishte gjithashtu i lidhur me projektin ashtu si edhe studenti i tij Antoine Druet, prandaj koleksionet e muzeut pasurohen nga blerjet e bëra në Salon des artistes français.
Shtatzanitë e padëshiruara
Shtetet e Bashkuara të Amerikës
Mbi 92% e aborteve janë rezultat i shtatzënisë së paqëllimtë, dhe shtatëzënitë e paqëlluara rezultojnë me rreth 800,000 aborte në vit. Në vitin 2001,44% e shtatëzënive të paqena rezultuan në lindje,42% rezultuan në abort të indikuar, dhe pjesa tjetër në abort. Vlerësohet se më shumë se gjysma e grave amerikane kanë pasur një shtatëzani të paqëllimshme në moshën 45 vjeç. Sipas një studimi, mbi një e treta e njerëzve të gjallë në SH.B.A nën moshën 31 vjeç (lindur që nga viti 1982) ishin rezultat i shtatëzënive të paqena, një normë që ka mbetur kryesisht e pandryshuar deri më sot.
Muzeu Baroni Martin
Historiku
Nga viti 1906, pra tre vjet pas hapjes, u përhap ideja për zgjerimin e funksioneve të muzeut. Prandaj, qyteti porositi arkitektin Natey të hartonte plane për zhvillimin e papafingoje për të zgjeruar hapësirën e përdorshme, e cila ofron një hapësirë ​​të madhe ekspozite, gjë e cila përfundoi në vitin 1913. Bombardimet gjermane të vitit 1940 dëmtuan ndërtesën, e cila më pas duhej të riparohej. Bodrumi i kalasë u rehabilitua në vitin 1974 dhe i dha shprehje konkrete dëshirës për të pasur një muze arkeologjik në Grei duke ofruar këtë hapësirë ​​të re tërësisht të përkushtuar ndaj arkeologjisë.
Kalaja kishte qenë një vend arti në kohën e Baron Martinit, i cili kishte filluar koleksionimin e tij me pastelat e Prud'hon. Pastaj pasardhësit e tij kishin vazhduar mbledhjen e tyre jashtë kështjellës. Kur qyteti morri ndërtesën, koleksionet e baronit nuk mbetën më aty dhe qyteti u përpoq vazhdimisht të krijojë dhe pasurojë një koleksion përmes blerjes së veprave artistike.
Shtatzanitë e padëshiruara
Faktorët që lidhen me shtatzëninë e paqëllimtë
Ka shumë faktorë që mund të ndikojnë në përdorimin e vazhdueshëm të kontracepsionit të një personi ose çifti; një grua mund të mos e kuptojë rrezikun e saj për një shtatëzani të paqëllimtë,dhe / ose mund të mos jetë në gjendje të përdorë kontrollin efektiv të lindjes për të parandaluar shtatzëninë. Në mënyrë të ngjashme,ajo gjithashtu nuk mund të jetë në gjendje të kontrollojë kur / si angazhohet në aktivitet seksual. Kështu që,shumë faktorë janë shoqëruar me gjasat më të larta të një shtatëzënie të paqëllimshme:
Mosha e re
Në SH.B.A.,gratë më të reja që janë seksualisht aktive kanë më pak të ngjarë të përdorin kontracepsion sesa grupmoshat e tjera,dhe kështu ka më shumë të ngjarë të kenë shtatzëni të padëshiruara. Përafërsisht 18% e grave të reja të moshës 15-19 vjeç në rrezik të shtatzënisë së paramenduar nuk përdorin kontracepsion,krahasuar me 13% të grave të moshës 20–24 dhe 10% të grave të moshës 25–44.
Nga 574,000 shtatzënitë e adoleshentëve (tek gratë e reja të moshës 15-19 vjeç) në SHBA 2011, 75% ishin të paqëllimta. Në vitin 2011,shkalla e shtatzënisë së paramenduar ishte 41 për 1.000 gra të moshës 15-19 vjeç. Për shkak se shumë adoleshentë nuk janë aktivë seksualë,këto vlerësime nënvlerësojnë rrezikun e shtatzënisë së paramenduar midis adoleshentëve që bëjnë seks. Llogaritjet që përbëjnë aktivitetin seksual zbulojnë se shkalla e shtatzënisë së paramenduar është më e larta tek gratë aktive seksuale të moshës 15-19 vjeç në krahasim me grupmoshat e tjera. Rreth një e treta e shtatëzënive të adoleshencës së adoleshencës përfundojnë në abort.
Shkalla e shtatëzënësisë së shtatzënisë në adoleshencë ka rënë në SH.B.A. Midis vitit 2008 dhe 2011,shkalla e shtatëzënësisë së shtatzënisë ra 44% në mesin e grave të moshës 15-17 vjeç dhe 20% në mesin e grave të moshës 18-19 vjeç. Kjo rënie i atribuohet përdorimit të përmirësuar të kontraceptivëve në adoleshencë aktive seksuale,sesa ndryshime në aktivitetin seksual.
Statusi i marrëdhënies
Në SH.B.A.,gratë që nuk janë martuar,por jetojnë me partnerët e tyre ( bashkëjetojnë ) kanë një shkallë më të lartë të shtatzënisë së paramenduar në krahasim me gratë e jo martuara  (141 vs 36-54 për 1,000) dhe gratë e martuara (29 për 1.000).
Të ardhura më të ulëta
Varfëria dhe të ardhurat më të ulëta rrit rrezikun e një gruaje për shtatzëni të paqëllimtë. Shkalla e shtatëzënësisë në mesin e grave me të ardhura më pak se 100% të kufirit të varfërisë ishte 112 për 1000 në 2011,më shumë se pesë herë më e lartë sesa niveli i grave me të ardhura të paktën ose më të mëdha se 200% të varfërisë (20 për 1000 gra).
Sfondi racial i pakicave / etnia
Në SH.B.A.,gratë që identifikohen si pakica raciale janë në rrezik të rritur nga shtatzënia e paqëllimtë. Në vitin 2011,niveli i shtatzënisë së paramenduar për gratë e zeza jo-spanjolle ishte më shumë se dyfishi i grave të bardha jo-spanjolle (79 përkundrejt 33 për 1,000).
Niveli i ulët i arsimit
Gratë pa një shkollë të mesme kishin nivelin më të lartë të shtatzënisë së paramenduar midis çdo niveli arsimor në 2011,në 73 për 1000,duke përbërë 45% të të gjitha shtatëzënive në këtë grup. Shkalla e shtatzënisë së paramenduar u ul me secilin nivel të arritjeve arsimore.
Implikimet e shëndetit publik
Në Shtetet e Bashkuara në vitin 2011,42% e të gjitha shtatëzënive të pa dashura përfunduan në abort,dhe 58% përfunduan në lindje (duke mos përfshirë aborte). Pavarësisht nga rezultati i shtatzënisë,shtatzënitë e paqëllimta kanë ndikim të konsiderueshëm negativ në shëndetin individual dhe publik.
Lindje të paqëllimta
Shtatzënia,qoftë e qëllimshme apo e paqëllimtë, ka rreziqe dhe komplikime të mundshme. Mesatarisht, shtatzënitë e padëshiruara që barten në term rezultojnë në rezultate më të dobëta për gruan shtatzënë dhe për fëmijën sesa gjatë shtatëzënive të destinuara.
Mungesa e mundësive për kujdesin paraprak
Shtatzënia e paqëllimtë zakonisht parandalon këshillimin para konceptimit dhe kujdesin para konceptimit. Pacientët me shtatzëni të paqëllimshme me komorbiditete mjekësore ekzistuese si diabeti ose sëmundja autoimune mund të mos jenë në gjendje të optimizojnë kontrollin e këtyre kushteve përpara se të mbeten shtatzënë,gjë që shpesh shoqërohet me rezultate më të dobëta gjatë shtatëzënësisë që rezulton. Pacientët që marrin ilaçe të njohura teratogjene,të tilla si disa nga ato të përdorura për epilepsi ose hipertension, mund të mos kenë mundësinë për të kaluar në një regjim jo-teratogjenik të barnave përpara një konceptimi të paqëllimtë. Shtatzënitë e padëshiruara parandalojnë mundësinë për të zgjidhur sëmundjet seksualisht të transmetueshme (STD) përpara shtatzanisë; STD-të e patrajtuara ndoshta janë të shoqëruara me lindje të parakohshme ose infeksion të mëvonshëm të të porsalindurit. =
Pacientët me shtatzëni të paqëllimshme hyjnë në kujdesin para lindjes më vonë. Shtatzënitë e padëshiruara kanë më shumë vonesë sesa keqtrajtohen. Pacientët që paraqesin vonesë në kujdesin para lindjes,gjithashtu mund të humbasin mundësinë e testimit gjenetik të fetusit në tremujorin e dytë,i cili mund të identifikojë fetuset anormale dhe mund të përdoret në vendimin për të vazhduar ose përfunduar shtatzëninë.
Shëndeti mendor i nënës
Gratë me një shtatëzani të paqëllimshme kanë më shumë të ngjarë të pësojnë depresion gjatë ose pas shtatëzanisë.
Stresi i marrëdhënies
Gratë me shtatzëni të paramenduar janë në rrezik të rritur të dhunës fizike gjatë shtatëzanisë dhe raportojnë se ndjejnë paqëndrueshmëri më të madhe në marrëdhënie.
Përdorimi i substancave gjatë shtatëzënësisë
Gratë me shtatzëni të paqëllimshme kanë më shumë të ngjarë të pinë duhan pirë alkool gjatë shtatëzënësisë, dhe pije të tepërt gjatë shtatëzanisë, gjë që rezulton në rezultate më të dobëta shëndetësore. (Shih gjithashtu çrregullimin e spektrit të alkoolit fetal )
Ritmet e rritura të lindjes së parakohshme dhe peshës së ulët të lindjes
Shtatzënitë e padëshiruara kanë më shumë të ngjarë të lindin para kohe, dhe kanë një gjasë më të madhe të peshës së ulët të lindjes, veçanërisht për shtatzënitë e padëshiruara.
Ulje e lidhjes me foshnjen
Shtatzënitë e padëshiruara janë shoqëruar me cilësi më të ulët të marrëdhënies nënë-fëmijë. (shiko gjithashtu lidhjen e nënës)
Rritje të niveleve të neglizhencës dhe abuzimit të fëmijëve
Fëmijët e lindur nga shtatzënitë e paramenduara kanë rrezik më të lartë të abuzimit dhe neglizhencës së fëmijëve.
Rezultatet e varfra të zhvillimit afatgjatë
Fëmijët e lindur nga shtatzënitë e paramenduara kanë më pak të ngjarë të kenë sukses në shkollë, me rezultate të konsiderueshme më të ulëta të testeve, më të predispozuar të jetojnë në varfëri dhe kanë nevojë për ndihmë publike, dhe më shumë të ngjarë të kenë sjellje delikate dhe kriminale.
Adoptim
Shtatzënitë e paqëlluara mund të rezultojnë në adoptimin e foshnjës,ku prindërit biologjikë (ose prindërit e lindjes) transferojnë privilegjet dhe përgjegjësitë e tyre te prindërit birësues. Prindërit e lindjes zgjedhin birësimin kur nuk dëshirojnë të bëjnë prindin e shtatzënisë aktuale dhe ata preferojnë ta mbajnë shtatzëninë në afat,sesa të përfundojnë shtatzëninë përmes një aborti. Vetëm në Shtetet e Bashkuara, 135,000 fëmijë birësohen çdo vit që përfaqëson rreth 3% të të gjitha lindjeve të gjalla. Sipas regjistrimit të vitit 2010,në Shtetet e Bashkuara ishin 1.527.020 fëmijë të birësuar,që përfaqësojnë 2.5 përqind të të gjithë fëmijëve në SH.B.A. Ekzistojnë dy forma të birësimeve: birësime të hapura dhe birësime të mbyllura. Birësimi i hapur lejon që prindërit e lindjes të njohin dhe të kenë kontakte me prindërit birësues dhe fëmijën e birësuar. Në një birësim të mbyllur,nuk ka asnjë kontakt midis prindërve të lindjes dhe prindërve birësues,dhe informacionet që identifikojnë prindërit birësues dhe prindërit e lindjes nuk janë të përbashkëta. Sidoqoftë,informacioni jo-identifikues (d.m.th. informacioni mjekësor) për prindërit e lindjes do të ndahet me pri
Aborti i detyruar
Aborti, ndërprerja vullnetare e shtatzënisë, është një nga pasojat kryesore të shtatzënisë së paqëllimshme. Një pjesë e madhe e aborteve të shkaktuara në të gjithë botën janë për shkak të shtatzënisë së padëshiruar ose të gabuar. Shtatzënitë e padëshiruara rezultojnë në rreth 42 milion aborte të shkaktuara në vit në të gjithë botën. Në Shtetet e Bashkuara, afërsisht 42% zbritje nga të gjitha shtatëzënitë pa dashje përfunduan në abort. Mbi 92% e aborteve janë rezultat i shtatzënisë së paramenduar. Shtetet e Shteteve të Bashkuara me nivelet më të larta të aborteve të kryera ishin Delaware, New York dhe New Jersey, me norma 40,38 dhe 31 për 1000 gra, përkatësisht. Norma të larta janë parë edhe në shtetet e Maryland, California, Florida, Nevada dhe Connecticut me norma nga 25 në 29 për 1000 gra. Shteti me shkallën më të ulët të abortit ishte Wyoming, i cili kishte më pak se 1 për 1.000 gra, i ndjekur nga Mississippi, Kentucky, Dakota e Jugut, Idaho dhe Misuri me normat 5 deri në 6 aborte për 1000 gra.
Aborti mbart disa rreziqe shëndetësore kur kryhet në përputhje me teknikën moderne mjekësore. Në fushat me burime më të larta ku aborti është i ligjshëm, ai ka sëmundshmëri dhe vdekshmëri më të ulët për gruan shtatzënë sesa lindja. Sidoqoftë, kur abortet e sigurta nuk janë të disponueshme, aborti mund të kontribuojë ndjeshëm në vdekshmërinë dhe sëmundshmërinë e nënës. Ndërsa vendimet për abortin mund të shkaktojnë shqetësime psikologjike te disa individë, disa gjejnë ulje të shqetësimit pas abortit. Nuk ka asnjë provë të dëmtimit të përhapur psikologjik nga aborti.
Sidoqoftë, përveç kërcënimeve për shëndetin fizik ose mendor, të paturit e një aborti është një barrë e rëndësishme logjistike dhe financiare për gratë në drejtim të pagimit për emërimin dhe procedurën, si dhe sigurimin e transportit, kohën e lirë nga puna, dhe / ose kujdesin për fëmijët.
Vdekja e nënës
Gjatë gjashtë viteve ndërmjet 1995 dhe 2000 ka pasur rreth 338 milion shtatëzëna të cilat ishin të paqëllimta dhe të padëshiruara në të gjithë botën (28% e 1.2 miliardë shtatzënive gjatë asaj periudhe). Këto shtatzëni të padëshiruara rezultuan në afro 700,000 vdekje nëna (afërsisht një e pesta e vdekjeve të nënave gjatë asaj periudhe). Më shumë se një e treta e vdekjeve ishin nga problemet që lidhen me shtatzëninë ose lindjen e fëmijëve, por pjesa më e madhe (64%) ishin nga komplikimet nga aborti i pasigurt ose jo-sanitar. Shumica e vdekjeve kanë ndodhur në rajone me burime të ulëta të botës, ku planifikimi i familjes dhe shërbimet e shëndetit riprodhues ishin më pak të disponueshëm.
Në kulturat që praktikojnë vrasjen e nderit, shtatzënia e paqëllimtë mund të rrisë mundësinë e gruas për t'u vrarë.
Kostot dhe kursimet e mundshme
Kostoja publike e shtatzënisë së paramenduar vlerësohet të jetë rreth 11 miliardë dollarë në vit në shpenzime mjekësore afatshkurtra. Kjo përfshin kostot e lindjeve, një vit të kujdesit mjekësor për foshnjat dhe kostot e humbjes së fetusit. Parandalimi i shtatzënisë së paramenduar do t’i shpëtonte publikut mbi 5 miliardë dollarë në vit në shpenzime mjekësore afatshkurtra. Kursimet në kosto afatgjata dhe në fusha të tjera do të ishin shumë më të mëdha. Sipas një vlerësimi tjetër, kostot e drejtpërdrejta mjekësore të shtatzënive të paqena, duke mos përfshirë kujdesin mjekësor për foshnjat, ishin 5 miliardë dollarë në 2002. Institucioni Brookings kreu një studim dhe rezultatet e tyre tregojnë se taksapaguesit shpenzojnë më shumë se 12 miliardë dollarë çdo vit për shtatzënitë e paqena. Ata gjithashtu zbulojnë se, nëse të gjitha shtatëzënitë e paramenduara do të parandaloheshin, kursimet që rezultuan vetëm në shpenzimet mjekësore do të ishin të barabarta më shumë se tre të katërtat e ndarjes federale FY 2010 për programet Head Start dhe Early Head Start dhe do të ishin afërsisht të barabarta me shumën që qeveria federale shpenzon çdo vit në Fondin e Kujdesit dhe Zhvillimit të Fëmijëve (CCDF). Përdorimi i kontraceptivëve shpëtoi rreth 19 miliard dollarë në kosto të drejtpërdrejta mjekësore nga shtatzënitë e paqena në 2002.
Parandalimi
Shumica e shtatzënive të paqena vijnë nga mos përdorimi i kontracepsionit, ose nga përdorimi i kontraceptivëve në mënyrë të vazhdueshme ose jo të saktë. Prandaj, parandalimi përfshin një edukim gjithëpërfshirës seksual, disponueshmërinë e shërbimeve të planifikimit familjar dhe rritjen e aksesit në një sërë metodash efektive të kontrollit të lindjes.
Përdorimi i kontracepsionit efektiv
Në SH.B.A vlerësohet se 52% e shtatëzënive të pa dashura vijnë nga çifte që nuk përdorin kontracepsion në muajin që gruaja mbeti shtatzënë, dhe 43% rezultojnë nga përdorimi kontraceptiv jo konsistent ose jo i duhur; vetëm 5% rezultojnë nga dështimi i kontraceptivëve, sipas një raporti nga Instituti Guttmacher.
Përmirësimi i qasjes në kontracepsion efektiv
Sigurimi i kontraceptivëve dhe shërbimeve të planifikimit familjar me kosto të ulët ose pa kosto të përdoruesit ndihmon në parandalimin e shtatzënive të paqena. Shumë prej atyre që janë në rrezik të shtatzënisë së paramenduar kanë pak të ardhura, kështu që edhe pse kontraceptivët janë shumë me kosto efektive, kostoja e përparme mund të jetë një pengesë. Shërbimet e planifikimit të familjeve të subvencionuara përmirësojnë shëndetin e popullatës dhe kursen para për qeveritë dhe siguruesit shëndetësor duke ulur arsimin mjekësor.
Në vitin 2006, shërbimet e planifikimit të familjes të financuara nga publiku (Titulli X, Medicaid dhe fondet e shtetit) ndihmuan gratë të shmangnin 1.94 milion shtatzëni të paqena, duke parandaluar kështu rreth 860,000 lindje të paqëllimta dhe 810,000 aborte. Pa shërbimet e planifikimit të familjes të financuara nga publiku, numri i shtatëzënive dhe aborteve të paqëndrueshme në Shtetet e Bashkuara do të ishte gati dy të tretat më të larta midis grave në përgjithësi dhe në adoleshencë, dhe numri i shtatëzënive të padëshiruara midis grave të klasës së ulët do të dyfishohej. Shërbimet e ofruara në klinikat e financuara nga publiku shpëtuan qeveritë federale dhe shtetërore përafërsisht 5.1 miliard dollarë në vitin 2008 në kosto afatshkurtra mjekësore. Në shkallë vendi, çdo 1.00 $ e investuar për të ndihmuar gratë të shmangin shtatzëninë e paqëlluar, kursyen 3,74 dollarë në shpenzime të Medicaid që përndryshe do të ishin të nevojshme.
Në Shtetet e Bashkuara, gratë që kanë një shtatëzani të paqëllimshme kanë më shumë të ngjarë të kenë shtatzëni pasuese të paplanifikuara. Sigurimi i planifikimit familjar dhe shërbime kontraceptive si pjesë e kujdesit para lindjes, pas lindjes dhe abortit mund të ndihmojë në zvogëlimin e përsëritjes së shtatzënisë së paramenduar.
Jashtë Shteteve të Bashkuara, sigurimi i kontraceptivëve modernë për 201 milion gra në rrezik të shtatzënisë së paramenduar në vendet me të ardhura të ulëta, të cilët nuk kanë qasje në kontracepsion efektiv, do të kushtonte rreth 3.9 miliardë dollarë amerikanë në vit. Kjo shpenzim do të parandalonte rreth 52 milion shtatzëni të paqena çdo vit, duke parandaluar 1.5 milion vdekje të nënave dhe fëmijëve në vit, dhe zvogëlimin e aborteve të shkaktuara me 64% (25 milion në vit). Sëmundja e zvogëluar në lidhje me shtatzëninë do të ruante 27 milion vjet jetë të shëndetshme, me një kosto prej 144 $ në vit të jetës së shëndetshme.
Histori
Mënyrat e hershme për të parandaluar shtatzëninë e paqëlluar përfshinin tërheqjen dhe alternativa të ndryshme për marrëdhëniet seksuale; ato janë të vështira për t'u përdorur si duhet dhe, megjithëse më mirë se asnjë metodë, kanë shkallë të lartë dështimi në krahasim me metodat moderne. U përdorën gjithashtu pajisje dhe ilaçe të ndryshme që mendohet se kanë veti spermicidale, kontraceptive, abortifikuese ose të ngjashme.
Abortet janë nxitur për të parandaluar lindjet e padëshiruar që nga lashtësia, dhe metodat e abortit përshkruhen në disa nga tekstet më të hershme mjekësore. Shkalla e sigurisë së metodave të hershme në lidhje me rreziqet e lindjes së fëmijëve është e paqartë. =
Infantilidi (' neonaticid zakonor') ose braktisja (nganjëherë në formën e ekspozimit) janë mënyra të tjera tradicionale për t'u marrë me foshnjat që nuk ishin të kërkuar ose që një familje nuk mund të mbështeste. Mendimet për moralin ose dëshirueshmërinë e këtyre praktikave kanë ndryshuar gjatë historisë.
Në shekujt XIX dhe XX, numri i dëshiruar i shtatëzënive ka rënë pasi zvogëlimi i vdekshmërisë foshnjore dhe fëmijërisë kanë rritur probabilitetin që fëmijët të arrijnë moshën e rritur. Faktorë të tjerë, siç është niveli i arsimimit dhe mundësitë ekonomike për gratë, gjithashtu kanë çuar në zvogëlimin e numrit të dëshiruar të fëmijëve. Ndërsa numri i dëshiruar i fëmijëve zvogëlohet, çiftet kalojnë më shumë nga jeta e tyre riprodhuese duke u përpjekur të shmangin shtatzënitë e padëshiruara.
Historia e SHBA
Shkalla e lindjeve në SHBA u zvogëlua në vitet 1970. Faktorët që ka të ngjarë të kenë çuar në këtë rënie përfshijnë: Futjen e pilulës së kontrollit të lindjes në 1960 dhe rritjen e saj të shpejtë të popullaritetit; përfundimi i legalizimit të kontraceptivëve në vitet 1960 dhe fillimin e viteve 1970; futja e fondeve federale për planifikimin e familjes në vitet 1960 dhe Titulli X në 1970; rritjen e përfitimeve të karrierës dhe arsimit për gratë dhe pasojat e rritjes së kostove të mundësive; dhe legalizimi i abortit në 1973. Rënia e nivelit të lindjes shoqërohej me ulje të numrit të fëmijëve të vendosur për birësim dhe ulje të shkallës së neonaticidit.
Shkalla e infantidideve gjatë orës së parë të jetës ra nga 1.41 për 100,000 gjatë vitit 1963 në 1972 në 0.44 në 100,000 për 1974 në 1983; norma gjatë muajit të parë të jetës gjithashtu ka rënë, ndërsa shkalla për foshnjat më të moshuara u rrit gjatë kësaj kohe.
Shkalla e shtatzënisë së paramenduar ra në mënyrë të konsiderueshme nga viti 1987 deri në vitin 1994, për shkak të rritjes së përdorimit të kontraceptivëve. Që atëherë, norma ka mbetur relativisht e pandryshuar, siç përshkruhet më lart.
Leximi më tej
=
Cirili dhe Metodi
Origjina dhe misioni
Kirili dhe Metodi ishin dy misionarë grek nga rrethi i Selanikut. Këta dy misionar i dërgoi në Moravi perandori bizantin Mihajlo III, me ftesën e dukës së Moravisë, Rastisllavit. Qëllimi ishte për të përhapur fenë e krishterë në mes Sllavëve politeist. Duke pasur parasysh se predikimi duhej të bëhej në gjuhën e këtij populli, sepse ata do ta bënin atë më të lehtë për tu kuptuar dhe në këtë mënyrë do të pranohej më lehtë, kjo formë e re e besimit. Kirilo ishte përgjegjës për të hartuar një lloj alfabeti të ri me shkronja të reja.
Gllagolica
Alfabeti dhe shkrimi i parë sllavë quhej gllagolica. Me këtë alfabet është shkruar libri i parë sllav (disa pjesë të Biblës). Kirilo për bazë të gjuhës kombëtare vendosi të marrë dialektin të cilin e kishte mësuar në afërsi të Selanikut. Dallimet në mes të folmeve dhe gjuhëve sllave në atë kohë nuk ishin të mëdha, kështu që kjo gjuhë ishte më e pranueshme nga shumica dhe sot quhet gjuha e vjetër sllave (staroslavenski jezik).
Çirilica
Priftërinjtë sllavë me origjinë nga urdhri i Shën Kirilit dhe Metodit në fillim shkruanin me shkronjat e alfabetit gllagolicë. Megjithatë, njëri nga studentët e Kirilit, ndoshta Klementi i Ohrit, i cili ishte gjithashtu një hartues i biografisë së Shën Kirilit me titullin Jeta e Shën Kirilit prezantoi veprën me alfabetin cirilik. Shkrimi cirilik ishte alfabeti i dytë sllavë i hartuar mbi bazën e shkronjave të alfabetit grek. Ky alfabet i ri shumë shpejt e largoi gllagolicën nga përdorimi. Ai së pari u pranua në Bullgari, por edhe në Serbi, Rusi dhe pjesërisht në Bosnjë. Në Bosnjë, këtë lloj alfabeti, sipas të gjitha gjasave e sollën Maqedonasit.
Bibliografia
... Two Christian brothers of Slavic descent, Cyril and Methodius, set out in about 862 as missionaries from the Byzantine ... ... Being of Slavic descent, both of them spoke the old Slavic language fluently ... ... In the ninth century two brothers Cyril and Methodius, Macedonian educators of Slavic origin from Solun, brought literacy and Christianity to the Slavs... ... 63-68 (Cyril and Methodius were Slavs) ... There remains that argument for Cyril's and Methodius' Slavic origin which has to do with the Slavic translation of the Gospels and ... ... Two missionaries of Slavic origin, Cyril (baptized Constantine) and Methodius, adapted the Greek alphabet and translated both the Bible and the liturgy into the Slavic tongue... ..Byzantine emperor Michael, on the request of the Moravian prince Ratislav, decided to send Slav priests as educators, he chose the Salonika brothers Cyril and Methodius... ... They may have been of wholly Slavic descent or of mixed Greco-Slav origin... ... century in Salonika, then one of the largest towns in the Byzantine Empire. The brothers were of Slav origin ... ... Cyril and Methodius not only lived among Slavs. ... of Slavonic, which the not only spoke and understood, but in which they also wrote — translated and composed — and for which they invented an alphabet, is proof of their Slav origin ... ... brothers of Slavic origin, Cyril and Methodius, who, after being ordained at Constantinople, preached the Gospel to the Slavs... ...Two missionaries of Slavic origin, Cyril (baptized Constantine) and Methodius, adapted the Greek alphabet and translated both the Bible and the liturgy into the Slavic tongue... ... There is disagreement as to whether Cyril and his brother Methodius were Greek or Slavic, but they knew the Slavic dialect spoken in Macedonia... ... Cyril and Methodius derived from a rich family of Salonica, perhaps of Slavic origin, but Grecized in those times. Methodius (815-885) ... .. Born at Thessalonica, and so probably of Slavic descent, at least acquainted with the language of the Slavs, ... .. This man and his brother Cyril became the and Cyril apostles of the Slavic people. These two brothers seemed to have been raised up for such a mission. They were probably of Slavic descent ...
Ibn Kajim el-Xheuzije
Shems el-Din Ebu Abullah Muhamed ibn Ebi Bekër ibn Ejub el-Zehri el-Dimashki el-Hanbeli (29 janar 1292–15 shtator 1350 / 691–751 hixhri), zakonisht i njohur si Ibn Kajim el-Xheuzije ("Djali i kujdestarit"; ابن القيّم الجوزيّة) ose Ibën Kajimi, ishte një imam, verifikues, dijetar, studiues i gramatikës arabe, shkrimtar i shquar dhe autor i shumë librave. Duke qenë se i përket shkollës të jurisprudencës synite ortodokse Hanbeli, nga e cila ai konsiderohet si "një nga mendimtarët më të rëndësishëm", Ibn el-Kajimi ishte gjithashtu nxënësi dhe nxënësi më i shquar i Ibn Tejmijes, me të cilin u burgos në vitin 1326 në Kalanë e Damaskut.
Babai i Ibn el-Kajimit ishte kujdestari (qayyim) i Shkollës së Xheuzijes, e cila gjithashtu shërbeu si gjykatë e ligjit për gjykatësin Hanbeli të Damaskut gjatë periudhës kohore. Ibn el-Kajimi vazhdoi të bëhej një dijetar produktiv, duke prodhuar një korpus të pasur veprash "doktrinale dhe letrare". Si rezultat, shumë dijetarë të rëndësishëm myslimanë të periudhës mamluke ishin në mesin e studentëve të Ibn al-Kajjimit ose, të paktën, të ndikuar shumë prej tij, duke përfshirë, ndër të tjera, historianin shafi'i, Ibn Kethirin (v. 774/1373), dijetarin e hadithit hanbeli Ibn Rexheb (v. 795/1397), dhe dijetarin shafi'i Ibn Haxher el-Askalani (v. 852/1449).
Biografia
Ibn el-Kajimi lindi në një familje dijetarësh dhe fisnike më 7 Safar 691 hixhri (29 janar 1292) në Damaskë. Më pas banoi në Damaskë, ku edhe mori mësim prej dijetarëve të këtij qyteti dhe poashtu nga babai i tij.
Mësuesit
Ndërsa mësuesi kryesor i Ibn el-Kajimit ishte dijetari Ibn Tejmije, ai gjithashtu studioi nën një numër dijetarësh të tjerë duke përfshirë babain e tij, Ebu Bekr ibn Ejub, Ibn 'Abd el-Da'im, Shems ed-Din edh-Dhehebi, and Safi el-Din el-Hindi. Ibn el-Kajimi filloi të studionte nën Ibn Tejmije në moshën 21 vjeçare (1313-1328, pasi ky i fundit u zhvendos në Damask nga Kajro, dhe ai qëndroi duke studiuar me të dhe duke qenë një shok i ngushtë i tij derisa Ibn Tejmije vdiq në vitin 1328 të e.r. Si rezultat i këtij bashkimi 16-vjeçar, ai ndau shumë nga pikëpamjet e mësuesit të tij për çështje të ndryshme, megjithëse qasja e tij në marrëdhëniet me studiues të tjerë është parë si më pak polemizuese.