cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pteranodon
Pteranodon ishte një pterosaur, që do të thotë se nuk është një dinozaur. Sipas përkufizimit, të gjithë dinozaurët i përkasin njërit prej dy grupeve brenda Dinozaurisë, d.m.th. Saurischia ose Ornithischia. Si e tillë, kjo përjashton pterosaurët. Sidoqoftë, Pteranodon është paraqitur shpesh në mediat dinozaur dhe janë të lidhur fort me dinozaurët nga publiku i gjerë. Megjithëse nuk janë dinozaurë, pterosaurët si Pteranodon formojnë një klade të lidhur ngushtë me dinozaurët pasi të dy bien brenda grupit Avemetatarsalia.
Shumica e fosileve të pteranodonit janë gjetur në Kanzas. Universiteti i Kanzasit në Lawrence, Kanzas, ka mbi 480 fosile pteranodone. Kafka e parë e pteranodonit u gjet më 2 maj 1876 në Lumin Smoky Hill në Wallace County, Kanzas nga Samuel Wendell Williston, një koleksionist fosile që punonte për Othniel Charles Marsh. Doli që kjo hardhucë ​​fluturuese nuk kishte dhëmbë dhe Marsh e quajti atë Pteranodon, "krah pa dhëmbë".
An Naqubah
An Naqubah është një qytet në governoratin Madaba në Jordani.
Bufi i verbër
Bufi i verbër (1936) (persisht: بوف کور‎‎, Boof-e koor) mbahet si kryevepra e Sadek Hedajatit dhe si një nga veprat më të rëndësishme iraniane të shekullit XX.
Përmbajtja
"Ç ‘është, në të vërtetë, romani „Bufi i verbër"  S. Hedajatit? Kur e lexova për të parën herë „Bufin...", fitova përshtypjen se e kam lexuar një vepër nja 400-500 faqesh, kurse ajo në të vërtetë ka mezi  100 faqe të plota. Nga kjo përshtypje, duhet pranuar, nuk munda të lirohem as pas leximit të dytë e të tretë e as gjatë tërë kohës kur i hyra përkthimit të saj në gjuhën shqipe. M’u  mbush mendja se ky roman është shumë i dendur, i shtresuar; se prosedeu i tij është mjaft i ndërlikuar dhe se ngërthen një mori temash, që do të mund të emëroheshin edhe si romane në miniaturë brenda një tërësie romaneske. Po ashtu, për kah forma, ky roman është tejet modern, i liruar fare nga konvencionalja dhe nga çdo gjë tjetër tradicionale. Në të asimilohen më së miri përvojat e letërsisë më të mirë e të avancuar evropiane të shekullit tonë. Shprehja moderne e kësaj proze është evidente, ngjarjet në të si kanë konstatuar kritikët kane simbolikë të dyfishtë, ka elemente të spikatura surrealiste në strukturë" - shkruan Musa Ramadani, përkthyesi i romanit në shqip.
Psikiatria
parapamje| Fjala [[wikiwikiweb:psyche|psikikë vjen nga greqishtja e lashtë e që d.m.th. shpirt ose flutur. Insekti që fluturon shfaqet në stemën e Kolegjit Mbretëror të Psikiatërve në Britani ]] Psikiatria është specialiteti mjekësor kushtuar diagnostikimit, parandalimit dhe trajtimit të çrregullimeve mendore. Këto përfshijnë pamundësi të ndryshme të përshtatjeve që lidhen me disponimin, sjelljen, njohjen dhe perceptimet.
Përmbledhje
Vlerësimi fillestar psikiatrik i një personi zakonisht fillon me një histori rasti dhe ekzaminim të gjendjes mendore. Krahas kësaj mund të bëhen ekzaminime fizike dhe teste psikologjike. Me raste, përdoren neuroimazheringu ose teknika të tjera neurofiziologjike. Çrregullimet mendore shpesh diagnostikohen në përputhje me konceptet klinike të listuara në manualet diagnostikuese si Klasifikimi Ndërkombëtar i Sëmundjeve (ICD), të redaktuara dhe të përdorura nga Organizata Botërore e Shëndetit (OBSH) dhe Manuali diagnostik dhe statistikori çrregullimeve mendore, botuar nga Shoqata Psikiatrike Amerikane (APA). Edicioni i pestë i DSM ( DSM-5 ) u botua në vitin 2013 i cili riorganizoi kategoritë më të mëdha të sëmundjeve të ndryshme dhe u zgjerua në edicionin e kaluar duke përfshirë informacione dhe pasqyra që janë në përputhje me hulumtimet aktuale.
Trajtimi i kombinuar i ilaçeve psikiatrike dhe psikoterapisë është bërë mënyra më e zakonshme e trajtimit psikiatrik në praktikën e tanishme, por praktika bashkëkohore gjithashtu përfshin një larmi të modaliteteve të tjera, p.sh., trajtimi pohues i komunitetit, përforcimi i komunitetit dhe punësimi i mbështetur. Trajtimi mund të bëhet mbi baza spitalore ose ambulantore, në varësi të ashpërsisë së dëmtimit funksional ose nga aspektet e tjera të çrregullimit në fjalë. Një rast psikiatrik mund të trajtohet edhe në një spital psikiatrik. Hulumtimi dhe trajtimi brenda psikiatrisë në tërësi kryhet në baza ndërdisiplinore me profesionistë të tjerë, siç janë epidemiologët, infermierët ose psikologët.
Etimologjia
Shprehja "psikiatri" për herë të parë është përdorur nga mjeku gjerman Johann Christian Reil në vitin 1808 dhe fjalë për fjalë do të thotë 'trajtim mjekësor i shpirtit' (psikë- "shpirt" nga greqishtja e lashtë psykh soul "shpirt"; -iatry "trajtim mjekësor" nga gk . iātrikos "mjekësor" nga iāsthai "për tu shëruar"). Një doktor i mjekësisë i specializuar në psikiatri është psikiatër.
Demiraj (Gjilan)
Demiraj është një vendbanim në komunën e Gjilanit, Kosovë.
Dorëshkrimi i Ungjillit të Elbasanit
Dorëshkrimi i Ungjillit të Elbasanit është një përmbledhje përkthimesh e shek. XVIII të Dhjatës së Re në gjuhën shqipe. Megjithëse autori njihet më së shumti si Anonimi i Elbasanit, sipas Mahir Domit dhe Robert Elsie të dhënat gjuhësore dhe historike tregojnë se është vepër e Gregorit nga Durrësi. Emri i një Papa Totasi të panjohur gjendet i shkruar përmbi ballinë me të njëjtën bojë si teksti, për këtë arsye teksti i atribuohet Totasit për nga pronësia, në mos fare për nga autorësia e dorëshkrimit.
Punimi mendohet të jetë vepra më e vjetër e literaturës ortodokse shqiptare dhe përkthimi i parë i Biblës në shqip. Sipas Elsie dorëshkrimi u krijua më 1761, pak para se Gregori të bëhej Mitropolit i Peshkopatës së Durrësit (1762-1772). Selia e arqipeshkëvisë atbotë qe në Kishën e Shën Jon Vlladimirit në Shijon të Elbasanit.
Dorëshkrimi u gjet ose u ble pak para Luftës Botërore nga Lef Nosi, që shquhej si koleksionit, dhe kishte në zotërim një bibliotekë personale mjaft të pasur. Iu konfiskua atij nga regjimi komunist më 1945 dhe tani ruhet në Arkivin e Shtetit.
Injac Zamputti transkriptoi dorëshkrimin, që mundësoi publikimin e tij në shqipen standarde për herë të parë. Pas qëmtimeve origjina mendohet të jetë në fshatin Polis pranë Librazhdit, fshat i cili në atë kohë qe pjesë e krahinës së Shpatit, sot në qarkun e Elbasanit, popullsia e të cilës u konvertua në Islam në fillimet e shek. XIX.
Andalucia (Jordani)
Andalucia (Jordan) (الأندلسية) është një qytet në governoratin Amman në Jordani.
Saint-Firmin
Saint-Firmin është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Firmin ka një popullsi prej 478 banorë dhe sipërfaqe 22.39 km², me një dendësi prej 21 banor/km².
An Nuwayjis
An Nuwayjis (الهاشمي الشمالي) është një qytet në governoratin Amman në Jordani.
Susanne Albers
Susanne Albers është një shkencëtare teorike kopjuterash, nga Gjermania dhe profesoreshë e shkencave kompjuterike në Universitetin Teknik ne Mynih. Ajo është vlerësuar duke marrë "Medaljen Otto Hahn" dhe  çmimin " Gottfried Wilhelm Leibniz".
Edukimi dhe karriera
Albers studioi matematikë, shkenca kompjuterike dhe administrim biznes në Osnabrück dhe mori Doktoraturën e Filozofisë në  vitin1993 në Universitetin Saarland nën mbikëqyrjen e Kurt Mehlhorn. Deri në vitin 1999 ajo ishte e lidhur me "Institutin Max Planck për Shkenca Kompjuterike" dhe mbajti poste vizituese dhe postdoktorale në Institutin Ndërkombëtar të Shkencave të Kompjuterave në Berkeley, Universitetin e Lirë të Berlinit dhe Universitetin e Paderborn. Në 1999 ajo arriti nje nivel shumë të lartë kualifikimi për të kryer mësimdhënie dhe pranoi një pozicion në Universitetin Dortmund. Nga viti 2001 deri në vitin 2009 ajo ishte profesoreshë e shkencave kompjuterike në Albert-Ludwigs-Universität Freiburg. Nga 2009 deri në 2013 ajo ka qëndruar në Universitetin Humboldt në Berlin. Që nga 2013 Albers është profesoreshë përsa i përket algoritmeve efikase në Universitetin Teknik në Mynih.
Hulumtimi
Hulumtimi i Albers është në hartimin dhe analizën e algoritmeve, veçanërisht algoritmeve në internet, algoritmeve të përafrimit, teorisë së lojërave algoritmike dhe inxhinierisë së algoritmeve.
Çmime dhe nderime
Në vitin 1993 Susanne mori Medaljen Otto Hahn nga Shoqëria Max Planck, dhe në vitin 2008 mori çmimin Gottfried Wilhelm Leibniz nga Fondacioni i Kërkimeve Gjermane, i konsideruar si çmimi më i lartë i kërkimit gjerman dhe duke përfshirë një vlerësim monetar prej 2.5 milion euro. Në vitin 2011 ajo u zgjodh si bashkëpunëtore e "Gesellschaft für Informatik". Në vitin 2014 Albers u bë një nga dhjetë anëtaret inauguruese të Shoqatës Evropiane për Shkenca Teorike të Kompjuterave.
Jeanne Clare Adams
Jeanne Clare Adams (15 qershor 1921 - 21 prill 2007) ishte një shkencëtare kompjuterike amerikane. Ajo ishte Kryetare e Komitetit të Standardeve ANSI X3J3 Fortran që "zhvilloi propozimin e diskutueshëm Fortran 8X".
Ajo u diplomua për ekonomi nga Universiteti i Miçiganit në 1943, dhe ka nje diplome master në telekomunikacion dhe inxhinieri elektrike nga Universiteti i Kolorados në 1979. Pozicioni i saj më i gjatë i mbajtur ishte në Qendrën Kombëtare për Kërkime Atmosferike, Boulder, Kolorado, gjatë viteve 1960-1981, dhe më pas gjatë 1984-1997, si nënkryetar i Divizionit të Informacionit. Për një periudhë të shkurtër ajo koordinoi CYBER 205 projekt për Institutin e Universitetit Shtetëror të Kolorados për Studime Kompjuterike. Adams shkoi në CSUI në shkurt 1982 nga Qendra Kombëtare e Kërkimeve Atmosferike, ku ajo kishte qenë nënkryetare e Divizionit të informatikës, asistent për planifikim dhe menaxher i ndërlidhjes së universitetit. Ajo ishte një statistike kërkimore për një projekt mbi delikuencën e të miturve në Universitetin e Harvardit dhe shërbeu si analist i shërbimit të sistemeve për Forcën Ajrore të Ushtrisë.
Adams ishte gjithashtu kryetare e Komitetit të Organizatës së Standardeve Ndërkombëtare për Gjuhët e Programimit (TC97 / SC5), tani ISO / IEC JTC 1 / SC 7 dhe Komiteti i Standardeve ANSI Fortran (X3J3). Adams shkroi manuale referimi për pajisjet kompjuterike siç është CYBER 205.
Publikime të zgjedhura
Botime të rëndësishme
Referime
<references group="" responsive="1">
Janet Rowley
Janet Davison Rowley (5 prill 1925 - 17 dhjetor 2013) ishte një gjenetiste amerikane dhe shkencëtarja e parë që identifikoi një translokacion kromozomik si shkak i leukemisë dhe kancereve të tjerë.
Jeta
Janet Davison ka lindur në New York City në 1925, e vetmja fëmijë e Hurford dhe Ethel Ballantyne Davison. Babai i saj kishte master në administrimin e biznesit nga Shkolla e Biznesit në Harvard dhe nënën e saj një diplomë master në arsimin nga Universiteti i Columbias. Prindërit e saj ishin edukatorë në kolegj dhe në nivel të shkollave të mesme, respektivisht, dhe nëna e saj më vonë dha dorëheqjen për t'u bërë një bibliotekare e shkollës. Davison ndoqi shkollën e mesme në New Jersey dhe ishte e interesuar veçanërisht për shkencën. Në vitin 1940, në moshën 15-vjeçare, iu dha një bursë për të studiuar në një program të posaçëm të vendosjes në Shkollat e Laboratorit të Universitetit të Çikagos, ku mbaroi shkollën e mesme dhe dy vitet e para të kolegjit, pasuar nga diplomimi në Universitetin e Çikagos, ku mori diplomën e filozofisë në vitin 1944, një diplomë shkence shkencore në vitin 1946 dhe doktor i mjekësisë në vitin 1948, me moshën 23 vjeçare. Ajo u martua me Donald Adams Rowley, gjithashtu një mjek, një ditë pasi u diplomua nga shkolla mjekësore. Rowley punoi me kohë të pjesshme derisa më i riu nga katër djemtë e saj ishte 12 vjeç.
Karriera
Pasi mori licencën e saj mjekësore në vitin 1951, Dr. Rowley punoi si mjeke në Klinikën e Foshnjave dhe Prenatale në Departamentin e Shëndetit Publik, Montgomery County, Maryland. Në vitin 1955 ajo mori një post shkencor në Fondacionin Dr Julian Levinson të Çikagos, një klinikë për fëmijët me aftësi të kufizuara zhvillimore, ku ajo mbeti deri në vitin 1961. Ajo gjithashtu mësoi neurologji në Kolegjin e Mjekësisë të Universitetit të Illinois.
Si i mëson Gertruda fëmijët e vet
Përmbledhje
Vepra e Pestalozzit me titull, Si i mëson Gertruda fëmijët e vet është libër që kishte një ndikim të thellë në opinionin profesional dhe praktikën e arsimore duke tërhequr një rreth të gjërë lexuesish. Vepra është shkruar në formën e 14 letrave të shkruara nga Pestalozzi për mikun e tij Heinrich Gessner, një libërlidhës nga Berna. Në 3 letrat e para Pestalozzi flet për planet dhe arritjet e tij edukative dhe arsimore (më konkretisht flet se si Pestalozzi, Krüsi, Tobler dhe Büss arritën në situatën në të cilën ndodheshin në Burgdorf). Në letrat 4, 5 dhe 6 flet me një qëndrim kritik për edukatën dhe arsimin deri në kohën e tij si dhe paraqet pikëpamjet e përgjithshme pedagogjike, në letrat 7 dhe 8 flet për elementet e mësimit si bazë e të nxënit në përgjithësi, në letrat 9,10 dhe 11 flet për të vërejturit (intuitën) si parim themelor të të nxënit (mësimit), në letrën 12 flet për formimin e shkathtësive punuese si dhe ato të edukimit fizik, ndërsa dy letrat e fundit flasin për edukimin moral dhe religjioz. Qëllimi i Pestalozzit në këto letra ishte të tregonte se, duke reduktuar njohuritë në elementet e saj dhe duke ndërtuar një sërë ushtrimesh të renditura psikologjikisht, çdokush mund t'i mësonte fëmijët e tij në mënyrë efektive.
Për shkak të suksesit të veprës, njerëz nga të gjitha anët e Zvicrës dhe Gjermanisë erdhën për të parë shkollën e tin në Burgdorf. Si rezultat i kësaj, shkolla u rrit, por Pestalozzi ende ndjente se nuk po bënte mjaftueshëm dhe aq sa duhej. Edhe pse kishte edhe një sukses financiar, shkolla nuk mundi të bënte atë që dëshironte Pestalozzi: edukimin dhe arsimimin e fëmijëve të varfër. Ai i komunikoi qeverisë zvicerane se do të dëshironte më shumë mundësi për të arsimuar të varfërit. Si përgjigje, qeveria dërgoi dy komisionerë për të vlerësuar punën e tij arsimore dhe edukative, dhe pas shqyrtimit të tyre të favorshëm, qeveria vendosi të transformojë shkollën e Pestalozzit në një institucion kombëtar të arsimit. Stafi i kësaj shkolle tani do të merrte paga fikse dhe paratë do të shpenzoheshin për botimin e teksteve shkollore të shkruara nga Pestalozzi dhe stafi i tij.
Çeliku (Gjilan)
Çelik është një vendbanim në komunën e Gjilanit, Kosovë.
Gjeografia
Fshati Çelik shtrihet në thellësi të Grykës së Kardakut rreth 8 km në jug të Zhegrës. Në të djathtë të rrugës Gjilan-Kumanovë, rreth 1 km në perëndim të fshatit Shurdhan. Sot në fshatin Çelik jetojnë 15 familje, me rreth 100 banore.
Fshati Çelik kufizohet me këto fshatra: me fshatin Stançiq, Shurdhan, Pidiq, Stubell si dhe me fshatin Verrnez tani të braktisur (i banuar me kroat).
Relievi i fshatit është në përgjithësi kodrinoro-malor me një lartësi mbidetare rreth 700 m. Dallohet me toke të bute, me kullosa ta pasura, pyje e burime të shumta te ujit.
Më vonë është bere edhe një incizim i tokës ku është vërtetuar se tokat tona janë të pasura me minerale të ndryshme siç janë hekuri, boksiti, plumbi, ari e argjendi.
Mes fshatit Çelik dhe Pidiq gjendet "Guri i Madh", një prerje e rrepinjt gurerore i cili bashkë me "Zdravecin" formojnë një kanjon të bukur. Në maje të "Gurit te Madh" gjenden themelet e Kalasë së vjetër e cila i takon kohës së Perandorisë Romake. Në këtë bregore gjenden edhe disa forma të shpellave, mjaft të pasura me stalagmite dhe stalagmite, por ende të pa eksploruara plotesisht.
Sot fshati ka infrastruktura të re pas luftës shkatërruese që pësoi më 1999. Tani fshati ka rruge të re si dhe urën mbi Lumin e Karadakut që lidh Celikun me fshatin Shurdhan, respektivisht me rrugën magjistrale Gjilan-Kumanovë.
Demografia
Fillet e të para të fshatit nuk dihen, por sipas të dhënave të ndryshme dihet se në këtë fshat kanë jetuar afër 10 breza që në llogari i bie diku që nga mesjeta e hershme.
Të paret dhe themeluesit e fshatit ishin : Islami, Hysi dhe Muja që më vonë duke u zgjeruar u bene edhe 3 mëhalle prej tyre që ekzistojnë edhe sot.
Kushtet jo të mira, ndjekjet e persekutimi i ish pushteti serb, si dhe kërkesa për një jetë më të favorshme ishin faktorët kryesor për shpërnguljen sistematike të banoreve të këtij vend. Realisht sot ekzistojnë rreth 350 familje çelikase të shpërngulura kryesisht në Shkup, Kumanovë, Gjilan, Presheve, Viti, Ferizaj, Prishtine si dhe në rrethet e Fierit, Elbasanit dhe të Tiranës në Shqipëri.
Çelikasit dallohen për trimëri, bujari, mikpritje etj. Kryesisht njerëz tradicional, me pikëpamje idealiste atdhetare.
Barzah (Jordani)
Barzah, Jordan është një qytet në governoratin Amman në Jordani.
Saint-Crépin
Saint-Crépin është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Crépin ka një popullsi prej 665 banorë dhe sipërfaqe 46.3 km², me një dendësi prej 14 banor/km².
Cervières
Cervières është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Cervières ka një popullsi prej 179 banorë dhe sipërfaqe 109.68 km², me një dendësi prej 2 banor/km².
Kostoja ekonomike
Kostoja ekonomike është kombinimi i humbjeve të çdo malli që ka një vlerë bashkangjitur tyre nga çdo individ. Kostoja ekonomike përdoret kryesisht nga ekonomistët si mjete për të krahasuar maturinë e një kursi veprimi me atë të një tjetri. Faktorët që duhet të merren parasysh janë paraja, koha dhe kostoja e burimeve të tjera është shuma e kostos së qartë.
Aspektet e kostove ekonomike
parapamje| Tregon Kostot Ekonomike të një firme në "Afatin e shkurtër" - i cili, siç përcaktohet, përmban të paktën 1 "Kosto fikse" që nuk mund të ndryshohet ose të shmanget, edhe nëse firma del nga biznesi (ndalon prodhimin)
Liga amfiktionike
Në Greqinë arkaike, një amfiktioni ((greqisht: ἀμφικτυονία, "ligë e fqinjëve"), ose lidhja amfiktionike, ishte një shoqatë e lashtë fetare fisnore e formuar përpara ngritjes së poliseve (qytet-shteteve) greke.
Tukididi kujton Luftën Lelantine, me sa duket e zhvilluar në Eube diku midis fundit të shekullit të 8-të pr.e.s dhe gjysmës së parë të shekullit të 7-të pr.e.s: "Lufta midis Kalkidës dhe Eretrisë ishte ajo në të cilën ishin shumica e qyteteve që i përkisnin pjesës tjetër të Greqisë. të ndarë në aleanca me njërën ose tjetrën palë.”
Edhe Frigjia dhe Asiria ishin në luftë me njëra-tjetrën rreth vitit 720. –710 pr.e.s, duke rritur tensionet mes grekëve të interesuar.
Në kohët historike, një amfiktioni mund të mbijetojë si një formë e organizimit fetar të urdhëruar për të mbështetur tempuj të veçantë ose vende të shenjta; amfiktionitë tradicionale koordinonin Lojërat Olimpike dhe Pitiane. Dymbëdhjetë anëtarë do të mblidheshin në kohë të caktuara në të njëjtën shenjtërore për të mbajtur festat fetare dhe për të drejtuar edhe çështje të tjera.
Një amfiktioni e hershme me qendër në Kalaureia, një ishull afër bregut të Troezen në Peloponez, i shenjtë për Poseidonin, është shënuar nga Straboni. Sipas zbulimeve arkeologjike lidhja e shenjtë u themelua në çerekun e dytë të shekullit të 7-të pr.e.s, rreth 680–650 pr.e.s ; para kësaj date nuk kishte pothuajse asnjë mbetje në vend, të cilat nuk mund të ishin përdorur më shumë se në mënyrë sporadike. Ishulli njihej në një kohë si Eirene (Εἰρήνη, "Paqja"), qartësisht në lidhje me amfiktioninë. Straboni rendit poliset që i përkisnin:
"Dhe kishte gjithashtu një lloj lige amfiktionike të lidhur me këtë tempull, një ligë prej shtatë qytetesh që morën pjesë në sakrificën; ato ishin Hermiona, Epidauri, Aegina, Athina, Prasïeis, Nauplïeis, dhe Orkhomenus Minyeius; megjithatë, Argivët paguanin detyrimet për Nauplianët, dhe Lakedaemonianët për Prasianët. AMFIKTIONIA DELFIKE
Amfiktionia Delfike
Amfiktionia më pak e errët dhe më jetëgjatë ishte Amfiktionia Delfike ose Lidhja e Madhe Amfiktionike që u organizua për të mbështetur tempujt më të mëdhenj të Apollonit dhe Demetrës. Këshilli i saj kishte autoritet fetar dhe fuqi për të shpallur dënime kundër shkelësve (të cilat mund të varionin nga gjobat deri në dëbim) dhe për të kryer luftëra të shenjta. Lidhja Amfiktionike vendosi gjithashtu rregullat e betejës për të mbrojtur vendet e shenjta dhe për të vendosur dënime për ata që cenonin vendet e shenjta. Të gjithë anëtarët ishin të detyruar të zotoheshin me një betim, siç raportohet nga Eskini (389-314 pr.e.s).
Bazuar në legjendën, Lidhja e Madhe Amfiktionike u themelua disi pas Luftës së Trojës, për mbrojtjen dhe administrimin e tempullit të Apollonit në Delfi dhe tempullit të Demetrës në Anthele, afër Termopileve. Miti themelues pretendonte se ai ishte themeluar në të kaluarën më të largët nga një themelues me emër Amfiktion, vëllai i Helenit, paraardhësi i përbashkët i të gjithë helenëve. Përfaqësuesit e dymbëdhjetë anëtarëve (të quajtur hieromnemones) takoheshin në Termopile në pranverë dhe në Delfi në vjeshtë.
Dymbëdhjetë popullsitë themeluese të numëruara nga Eskini, ishin Aenianët ose Oitajët, Beotët e Tebës, Dolopët, Dorët e Spartës, Jonët, Fthianët Akeasit, Lokrianët (Opuntianët) dhe Ozolianët, Magnetët, Malienët, Perraibët, Fokejtë, Pitianët e Delfit, dhe Thesalianët. Doktrina e Lidhjes kërkonte që asnjë anëtar të mos fshihej krejtësisht në luftë dhe asnjë anëtari të mos i ndërpritej furnizimi me ujë as në kohë lufte. Kjo nuk i pengonte anëtarët të luftonin për dominimin mbi tempujt.
Lidhja më e vjetër fetare amfiktionike njihej si Antheliane sepse ishte e përqendruar në kultin e perëndeshës ktonike Demeter në Anthela. Dymbëdhjetë delegatët ishin titulluar Pylagorai, ndoshta një referencë për Portat lokale të Hades, pasi Demetra ishte një perëndeshë ktonike në kultet e saj më të vjetra lokale. Banorët e menjëhershëm përreth ishin disa shtete të vogla dhe gjithashtu Akea-Fthiotis që ndoshta i hapën rrugën hyrjes së trupit të fiseve të tjera të beotiane që jetonin rreth Thesalisë (perioikoi). Beotia dhe Fokida më e largët mund të jenë bashkuar vetëm gjatë ose pas "Luftës së Parë të Shenjtë", e cila çoi në humbjen e priftërisë së vjetër dhe në një kontroll të ri të prosperitetit të orakullit në Delfi.
Si rezultat i luftës, grupi i Anthelanit u njoh që atëherë si Amfiktionia Delfike dhe u bë mbikëqyrësi zyrtar dhe mbrojtësi ushtarak i kultit Delfik. Një ndjenjë e çuditshme dhe zbuluese anti-thesaliane shfaqet dhe një mur u ndërtua nëpër grykën e ngushtë në Termopileve për të mbajtur thesalianët jashtë.
Emri ‘helenë’, mund të lidhet me anëtarët e ligës dhe mund të jetë zgjeruar për t'iu referuar të gjithë grekëve kur u shpik miti i themeluesit të tyre Helen. Në mitologjinë greke Amfiktioni ishte vëllai i Helenit dhe Graeku ishte djali i motrës së tij Pandora. Sipas Kronikës Pariane, ata që më parë quheshin Graekes u riemëruan Helenë.
Luftrat e shenjta
Fillimisht një organizatë fetare, Lidhja Amfiktionike Delfike u bë e rëndësishme politikisht në shekullin e 6-të pre.s, kur qytet-shtetet më të mëdha filluan ta përdorin atë për të ushtruar presion ndaj atyre më të vegla.
Orakulli arriti të bëhej i pavarur nga qyteti i Krisës, të cilit tempulli i përkiste fillimisht. Populli i Krisës vendosi më pas një taksë për ata që kalonin nëpër zonën e tyre për të shkuar në Delfi, duke shkaktuar ankesa të forta dhe duke zvogëluar burimet e Orakullit. Amfiktionia, pasi kishte shteruar të gjitha mjetet e tjera për të zgjidhur në mënyrë paqësore krizën, shpalli Luftën e Parë të Shenjtë (ose Luftën Cirrheane)[ kundër Krisës që zgjati një dekadë, nga 596 deri në 585 pr.e.s. Rezultati ishte shkatërrimi i Krisës dhe përkushtimi i këtij vendi ndaj Apollonit, Letos, Artemisës dhe Athena Pronaias. Pas kësaj, Lojërat Pitiane u mbajtën çdo katër vjet, nën drejtimin e Amfiktionëve.
Në vitet 449-448 pr.e.s, fokianët, duke dashur të bëheshin zotër të shenjtërores, marshuan kundër Delfit, por spartanët dërguan një ushtri dhe rivendosën gjërat, duke shkaktuar kështu Luftën e Dytë të Shenjtë. Pas largimit të spartanëve, athinasit, të udhëhequr nga Perikliu, u kthyen fokianëve sundimin e Delfit dhe menaxhimin e Lojërave Pitiane. Në 421 pr.e.s, pas Paqes së Nikias, Delfi u bë përsëri autonom. Megjithatë, nuk ka gjasa që Fokida të ketë mbetur nën kontrollin e Delfit pasi anëtarët e Lidhjes Beotiane mundën Athinën në Betejën e Koroneas (447 pr.e.s).
Në vitin 356, fokianët nën Filomelin pushtuan dhe plaçkitën Delfin, dhe një luftë tjetër e shenjtë u shpall kundër tyre. Pas një lufte dhjetëvjeçare, fokianët u përjashtuan nga Lidhja në vitin 346 dhe dy votat e tyre iu dhanë maqedonasve që kishin ndihmuar për t'i mposhtur ata. Filipi II i Maqedonisë e përdori këtë fuqi për të çuar përpara politikën e tij ekspansioniste në Greqi. Kjo përfundoi në Luftën e Katërt të Shenjtë, e cila kulmoi në Betejën e Kheroneas (338 pr.e.s), duke shënuar dominimin përfundimtar të maqedonasve mbi Greqinë.
Në vitin 279 pr.e.s Amfiktionia Delfike pranoi si anëtarë të rinj Lidhjen Etoliane, e cila kishte mbrojtur me sukses shenjtëroren si dhe pjesën tjetër të Greqisë kontinentale kundër Galëve. Në këtë rast, fokianët u ripranuan gjithashtu sepse kishin marrë pjesë në mbrojtjen e rajonit. Në shekullin III, Soteria (festë) u mbajt për nder të fitores greke kundër galëve. Në vitin 191, Lidhja kishte 17 anëtarë, por vetëm më dominuesi kishte dy votat, ndërsa të tjerët kishin vetëm një. Liga vazhdoi të ekzistonte nën Perandorinë Romake, por autoriteti i saj ishte i kufizuar në kujdesin e tempullit të Apollonit në Delfi. Perandori romak Augusti bashkoi Enianët, Malienët, Magnetët dhe Pitianët me Thesalianët. Meqenëse Dolopët ishin zhdukur ndërkohë, ai ia dha votën e tyre qytetit të Nikopolit (në Epir).
Lidhja Amfiktionike ra gradualisht dhe në shekullin II të erës sonë ajo u zëvendësua nga Panhelenioni, i themeluar nga perandori romak Hadriani. Megjithatë, selia e Lidhjes Amfiktionike ishte në Athinë, qyteti i preferuar i perandorit. Kështu, duket se më në fund Amfiktionia është zbehur, megjithëse nuk kemi një datë specifike për ndërprerjen e saj.
Kongresi i Panamasë, i organizuar nga Simón Bolívar në 1826 me synimin për të bashkuar republikat e reja të Amerikës Latine në një aleancë të përhershme, shpesh quhej ‘Kongresi Amfiktionik’, si homazh për Ligën Amfiktionike të Greqisë së lashtë.
Referime
Ermal Meta
parapamje|Ermal Meta Ermal Meta (lindur më 20 prill 1981) është një kantautor Shqiptar, i rritur në Itali. Ai ka qenë anëtar i bandave italiane Ameba4 dhe La Fame di Camilla, të cilat konkuruan në seksionin e Festivalit të Muzikës Sanremos Të rinjtë. Pasi kompozoi për disa artistë italianë, ai filloi karrierën e tij solo, duke publikuar tre albume në studio: Umano (2016), Vietato morire (2017) dhe Non abbiamo armi (2018)
Biografia
I lindur në Fier, Shqipëri, Meta u zhvendos në Bari, Italinë e Jugut, në moshën 13 vjeçare, së bashku me familjen e tij. Meta ka debutuar si kitarist i grupit italian Ameba4, të cilët konkuruan në seksionin 'Të rinjtë' në Festivalin e Muzikës 'Sanremo' 2006 me këngën "Rido ... forse mi sbaglio", përfshirë në albumin e tyre të vetë-titulluar, i cili u publikua në shkurt 2006.
Geraldine Seydoux
Geraldine C. Seydoux është profesoresh e Biologjisë Molekulare dhe Gjenetikës në Universitetin Johns Hopkins që nga viti 1995, dhe Hetuese e Institutit Mjekësor të Howard Hughes.
Ermal Meta
Biografia
Në bashkëpunim me Fabrizio Moro me këngën "Non mi avete fatto niente" ata triumfuan në këtë garë të fortë Ermal Meta fiton Sanremon 2018.
Geraldine Seydoux
Ajo mori një B.S. Universiteti i Maine, Orono në vitin 1986, u diplomua nga Universiteti Princeton me një Ph.D. në vitin 1991, dhe bëri trajnime pas-doktorature në Institucion Carnegie. [5] [6] Puna e saj u përqendrua në fazat më të hershme të embriogjenezës dhe se si vezët me qeliza të vetme zhvillohen në embrione shumë qelizore. Ai fokusohet në atë se si embrionet zgjedhin midis soma dhe germline. Qëllimi i laboratorit Seydoux është të konstatojë procesin në të cilin zhvillimi embrional dhe polarizimi është aktivizuar duke përdorur Caenorhabditis elegans. Ajo gjithashtu ka vërtetuar se proteinat në një spermë fertilizing shkaktojnë riorganizimin e proteinave strukturore brenda vezës. Ky është një hap thelbësor në formimin e polarizimit anterior-posterior të embrionit të një qelizë. Studimet e Geraldine Seydoux ofrojnë shumë njohuri për krijimin e një organizmi multicellular të formuar plotësisht nga një qelizë e vetme. Ajo u zgjodh në Akademinë Kombëtare të Shkencave në vitin 2016.
Kupa Ndërkontinentale
Kupa Ndërkontinentale, njohur gjithashtu si Kupa Evropiane/Amerikano Jugore si dhe Kupa Toyota në periudhën 1980–2004 për arsye reklamuese, ishte një kompeticion ndërkombëtar futbolli i krijuar nga Union of European Football Associations (UEFA) dhe Confederación Sudamericana de Fútbol (CONMEBOL). Në këtë kompeticion garonin klubet nga këto dy konfederata (përfaqësuesit e shteteve më të zhvilluara në futboll), zakonisht fituesit e UEFA Ligës së Kampioneve dhe Kupës Libertadores. Të gjitha edicionet ishin kompeticione zyrtare të UEFA and CONMEBOL dhe mënyrë indirekte edhe të FIFA-s.
Rinoceronti Javanez
Rinoceronti Javanez (Rhinoceros sondaicus), i njohur gjithashtu si rinoceronti Sunda, është një anëtar shumë i rrallë i familjes së Rinocerotidae dhe një nga pesë ekzistues e rinocerontëve. Ai i përket së njëjtës gjini si rinoceronti indian, dhe ka lëkurë të ngjashme me atë, por në 3.1-3.2 m (10-10 ft) në gjatësi dhe 1.4-1.7 m (4.6-5.6 ft) në lartësi, ai është më i vogël (më afër madhësisë së rinocerontëve të zinj të gjinisë Diceros ). Briri i tij zakonisht është  i shkurtër ,25 cm (9.8 in), dhe është më i vogël se ato të llojeve të tjera të rinocerontëve. Vetëm meshkujt e rritur kanë brirë; femrave i mungojnë.
Rinoceronti javan mund të jetojë rreth 30-45 vjet në të egër. Ai historikisht kishte banuar në ultësira, kullota të lagështa, dhe sipërfaqe të mëdha ku kishte përmbytje. Ai është kryesisht i vetmuar, me përjashtim të shoqërimit dhe rritjes së pasardhësve, edhe pse grupet mund të mblidhen herë pas here për kullotje dhe ngrënjes së kripës. Përveç njerëzve, të rriturit nuk kanë grabitqarë në rangun e tyre. Rinoceronti javan zakonisht i shmang njerëzit. Shkencëtarët dhe konservatorët rrallë i studiojnë kafshët drejtpërsëdrejti për shkak të rrallimeve të tyre ekstreme dhe rrezikut të ndërhyrjes në një specie të tillë të rrezikuar. Studiuesit mbështeten në kurthe kamera dhe mostrat fekale për të vlerësuar shëndetin dhe sjelljen. Rrjedhimisht, rinoceronti javan është më së paku studiuar nga të gjitha llojet e rinocerontëve. Dy rinoceront të rritur me viçat e tyre u filmuan në një video të shkaktuar nga lëvizja e lëshuar më 28 shkurt 2011, nga WWF dhe Autoriteti i Parkut Kombëtar të Indonezisë, i cili provoi se po vazhdon të mbijetojë në të egër. Në prill të vitit 2012, Autoriteti i Parqeve Kombëtare lëshoi ​​video që tregon 35 rinoceront individual javan, duke përfshirë çiftet e nënës / pasardhësve dhe të rriturit e tjerë. Ka vetëm 58 deri në 68 individë të mbetur në të egër, dhe asnjë në robëri, pas vdekjes së një rinoceronti mashkull të quajtur Sanson. Sansoni vdiq në prill të vitit 2018 në moshën 30 vjeçare, shumë më i ri se jetëgjatësia e zakonshme e 50 deri në 60 vjet, kështu që testimi i ADN po zhvillohet për të treguar shkakun e vdekjes, duke përfshirë mundësinë e helmimi nga bimët.
Taksonomia dhe emërtimi
Studimet e para të rinocerontit javan nga natyralistët jashtë rajonit të tij u zhvilluan në vitin 1787, kur dy kafshë u qëlluan në Java. Kafkat u dërguan te natyralisti i mirënjohur hollandez Petrus Camper, i cili vdiq në 1789 para se ai të ishte në gjendje të botonte zbulimin e tij se rinoceronti javan ishin një specie e dallueshme. Një tjetër rinoceront javan u qëllua në ishullin e Sumatrës nga Alfred Duvaucel, i cili dërgoi mostrën tek nipi i tij Georges Cuvier , shkencëtari i famshëm francez. Cuvier njohu kafshën si një specie të veçantë në 1822, dhe në të njëjtin vit ai u identifikua nga Anselme Gaëtan Desmarestsi si Rhinoceros sondaicus. Ishte speciea e fundit e rinocerontëve I zbuluar. Desmarest fillimisht identifikoi rinocerontin si nga Sumatra, por më vonë ndryshoi këtë për të thënë se ekzemplari i tij ishte nga Java.
Emri i gjinisë Rhinoceros, i cili gjithashtu përfshin rinocerontin indian, rrjedh nga fjalët e lashtë greke ῥίς ( rhis ), që do të thotë "hundë" dhe κέρας ( ceras ), që do të thotë "bri"; sondaicus rrjedh nga sunda, rajoni biogeografik që përfshin ishujt e Sumatra, Java, Borneo , dhe ishujt më të vegjël përreth. Rinoceronti javan është i njohur edhe si rinoceronti më i vogël me një brirë (në kontrast me rinocerontët më të mëdhenj me një brirë, një emër tjetër për rinocerontin indian).
Evolucioni parapamje|Në foto këtu është rinoceronti indian,specie e lidhur më ngushtë me rinoceront Javanit; ata janë dy anëtarë të  gjinis Rhinoceros. Paraardhësi i rinocerontit  mbahen të kenë divergjencë të parë nga perisodaktilët e tjerë në Eocenin e hershëm. Krahasimi i ADN mitohondriale sugjeron paraardhësit e rinocerontit moderne të ndarë nga paraardhësit e Equidae rreth 50 milion vjet më parë. Familja e tanishme, Rhinocerotidae, u shfaq së pari në Eocenën e Vonë në Euroazi, dhe paraardhësit e specieve të rinocerontëve ekzistues të shpërndarë nga Azia që filluan në Miocene.
Rinoceronti indian dhe javan, të vetmit anëtarë të gjinisë Rhinoceros, fillimisht u shfaqen në rekordin  e fosileve në Azi rreth 1.6 milion-3.3 milion vjet më parë. Vlerësimet molekulare, megjithatë, sugjerojnë se dy llojet dallohen nga njëri-tjetri shumë më herët, rreth 11.7 milion vjet më parë. Ndonëse i përkasin të njëtin gjini , rinoceronti indian dhe javan nuk besohet të jetë e lidhur ngushtë me llojet e tjera të rinocerontëve. Studimet e ndryshme kanë hipoteza se ata mund të jenë të lidhura ngushtë me të zhdukurin Gaindatherium ose Punjabitherium. Një analizë e hollësishme klasës Rinocerotidae vendosur rinocerontin dhe Punjabitherium në një degë me Dicerorhinus, rinocerontin Sumatran. Studime të tjera kanë sugjeruar se rinoceronti sumatrani është më i lidhur ngushtë me dy speciet afrikane. Rinoceronti sumatran mund të ketë ndryshuar nga rinocerontët e tjerë aziatik 15 milion vjet më parë,  ose  në 25.9 milion vjet më parë bazuar në të dhënat mitokondriale.
Përshkrimi
parapamje|Rinoceronti javan, rreth vitit 1900 Rinoceronti java është më i vogël se rinoceronti indian, dhe është afër madhësisë së rinocerontëve të zinj. Është kafsha më e madhe në java dhe kafsha e dytë më e madhe në Indonezi pas elefantit aziatike. Gjatësia e rinocerontit javan përfshirë kokën e tij është 2 deri në 4 metra (6.5 deri në 13 këmbë), dhe mund të arrijë një lartësi prej 1.4-1.7 m (4.6-5.6 ft). Të rriturit  peshojnë ndërmjet 900 dhe 2300 kg (1.980 dhe 5.070 lb), megjithëse një studim për të mbledhur matje të sakta të kafshëve nuk është kryer asnjëherë dhe nuk është prioritet për shkak të statusit të tyre ekstrem të ruajtjes. Asnjë ndryshim i madh në madhësi shihet midis gjinive, por femrat mund të jenë pak më të mëdha. Rinoceronti në Vietnam duket të jetë dukshëm më i vogël se ai i javan, bazuar në studimet e provave fotografike dhe matjeve të gjurmëve të këmbëve të tyre.
Ashtu si rinoceronti indian, rhinoceros javan ka një bri të vetëm (llojet e tjera ekzistuese kanë dy brirë). Briri i tij është më i vogli i të gjithë rinocerontëve ekzistuese, zakonisht më pak se 20 cm (7.9 in) me më të gjatë të regjistruara vetëm 27 cm. Vetëm meshkujt kanë brirë. Rinocerontët femra javan janë të vetmet rinoceront ekzistues që mbeten të pahijshëm në moshë madhore, edhe pse ato mund të zhvillojnë një përplasje të vogël prej një inç ose dy në lartësi. Rinoceronti javan nuk duket se përdor shpesh bririn e tij për të luftuar, por në vend të kësaj përdoret për të korrur baltë në rrymat, për të rrëzuar bimët për të ngrënë dhe për të hapur rrugët përmes bimësisë së trashë. Ngjashëm me llojet e tjera ,rinoceronti javan ka një buzë të gjatë, të theksuar, e cila e ndihmon në kapjen e ushqimit. Dhëmbët e tij të ulët janë të gjata dhe të mprehta; kur rinoceronti javan lufton, ai përdor këto dhëmbë. Ashtu si të gjith rinocerontët, rinoceronti javan nuhat dhe dëgjon mirë, por ka një shikim shumë të dobët. Ata vlerësohen të jetojnë për 30 deri në 45 vjet.
Lëkura pa flokë, e zbehtë ose gri-kafe bie në copa në shpatull, mbrapa. Lëkura ka një model mozaik natyral, i cili i jep rinocerontit një pamje të blinduar. Mbulesat e qafës së rinocerontit javan janë më të vogla se ato të rinocerontit indian, por ende formojnë një shalë mbi supe. Për shkak të rreziqeve të ndërhyrjes me një specie të tillë të rrezikuar, megjithatë, rinoceronti javan është studiuar kryesisht nëpërmjet marrjes së mostrave fecal dhe kurtheve të kamerave. Ato rrallë ndeshen, vërehen ose maten direkt.
Shpërndarja dhe habitati
parapamje|Parku Kombëtar i Ujung Kulonit në Java është shtëpia e të gjitha rinocerontëve të mbetur Javan. Rinoceronti javan është një kafshë e vetme, me përjashtim të çifteve të mbarështimit dhe nënave me viça. Nganjëherë ata grumbullohen në grupe të vegjël ku ka lëngje kripë dhe vende me baltë. Përpëlitej në baltë është një sjellje e zakonshme për të gjitha rinocerontët; aktiviteti u lejon atyre të ruajnë temperaturat e freskëta të trupit dhe ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve dhe infektimit të parazitëve. Rinocerontët e Javan nuk gërmojnë në përgjithësi, duke preferuar përdorimin e gropave të kafshëve të tjera ose gropa natyrale, të cilët do ta përdorin bririn e tij për t'u zgjeruar. Lëngjet e kripës janë gjithashtu shumë të rëndësishme për shkak të lëndëve ushqyese thelbësore që rinoceronti merr nga kripa. Territori i meshkujve janë më të mëdha në 12-20 km (7.5-12.4 mi) ² krahasuar me femrat, të cilat janë rreth 3-14 km (1.9-8.7 mi) ². Territoret e meshkujve mbivendosen me njëri-tjetrin më pak se ato të femrës. Nuk dihet nëse ka luftime territoriale.
Meshkujt shënojnë territoret e tyre me grumbuj plehrash dhe me spërkatje të urinës. Këmba të bëra me fidanë të përdredhur gjithashtu duket se përdoren për komunikim. Anëtarët e llojeve të tjera të rinocerontëve kanë një zakon të veçantë për të defekuar në grumbujt masiv të plehrave të rinocerontit dhe pastaj të heqin këmbët e tyre të pasme në pleh. Kjo përshtatje në sjellje mendohet të jetë ekologjike; në pyjet e lagura të Javës dhe Sumatrës, metoda mund të mos jetë e dobishme për përhapjen e aromave. Rinoceronti javan është shumë më pak i zëshëm se sumatrani; shumë pak vokalizime të rinocerontit javan janë regjistruar ndonjëherë. Të rriturit nuk kanë asnjë grabitqar të njohur përveç njerëzve. Speciet, sidomos në Vietnam, janë të papërshtatshëm dhe tërhiqen në pyje të dendura sa herë që njerëzit janë afër. Megjithëse një tipar i vlefshëm nga pikëpamja e mbijetesës, ai e ka bërë të vështirë të studionojë rinocerontin. Megjithatë, kur njeriu afrohet shumë afër, rinoceronti javan bëhet agresiv dhe do të sulmojë. Sjellja e tij relativisht antisociale mund të jetë një përshtatje e kohëve të fundit ndaj streseve të popullsisë; dëshmitë historike sugjerojnë se ato, si rinocerontët e tjerë, ishin dikur më të shoqërueshëm.
Sjellja
parapamje|Një mostër statuj i një të riu të R. s. sondaicus Rinoceronti javan është një kafshë e vetme, me përjashtim të çifteve të mbarështimit dhe nënave me viça. Nganjëherë ata grumbullohen në grupe të vegjël ku ka lëngje kripë dhe vende me baltë. Përpëlitej në baltë është një sjellje e zakonshme për të gjitha rinocerontët; aktiviteti u lejon atyre të ruajnë temperaturat e freskëta të trupit dhe ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve dhe infektimit të parazitëve. Rinocerontët e Javan nuk gërmojnë në përgjithësi, duke preferuar përdorimin e gropave të kafshëve të tjera ose gropa natyrale, të cilët do ta përdorin bririn e tij për t'u zgjeruar. Lëngjet e kripës janë gjithashtu shumë të rëndësishme për shkak të lëndëve ushqyese thelbësore që rinoceronti merr nga kripa. Territori i meshkujve janë më të mëdha në 12-20 km (7.5-12.4 mi) ² krahasuar me femrat, të cilat janë rreth 3-14 km (1.9-8.7 mi) ². Territoret e meshkujve mbivendosen me njëri-tjetrin më pak se ato të femrës. Nuk dihet nëse ka luftime territoriale.
Ushqimi
Rinoceronti javan është herbivor, duke ngrënë lloje të ndryshme të bimëve, sidomos fidan, degë, gjethe të rinj dhe fruta të rënë. Shumica e bimëve të favorizuara nga speciet rriten në zona me diell në pastrimin e pyjeve, shkurreve dhe llojeve të tjera të vegjetacionit pa pemë të mëdha. Rinoceronti godet fidanët për të arritur ushqimin e tij dhe e kap atë me buzën e sipërme të përparmë. Rinoceronti ha rreth 50 kg (110 lb) ushqime çdo ditë. Ashtu si rinoceronti sumatran, ai ka nevojë për kripë në dietën e tij. Kripërat e zakonshme në rangun e tyre historik nuk ekzistojnë në Ujung Kulon, por rinocerontët janë vërejtur për të pirë ujin e detit, të ngjarë për të njëjtën nevojë ushqyese.
Konservimi
parapamje|Një pikturë e vitit 1861 përshkruan gjuetinë e R. s. sondaicus Faktori kryesor në rënien e vazhdueshme të popullsisë së rinocerontëve javan ka qenë gjuajtur për brirë, një problem që prek të gjitha llojet e rinocerontëve. Brirët kanë qenë një mall i tregtuar për më shumë se 2,000 vjet në Kinë, ku besohet se kanë veti shëruese. Historikisht, brirët e rinocerontëve u përdorën për të bërë forca të blinduara për ushtarët kinezë, dhe disa fise vendase në Vietnam besonin briri mund të përdoret për të bërë një antihelm për helm gjarpërinjsh. Për shkak se rajoni i rinocerontit përfshin shumë fusha, ka qenë e vështirë për të bindur njerëzit lokalë që të mos vrasin një kafshë të dukshme (ndryshe) të padobishme që mund të shitet për një shumë të madhe parash. Kur Konventa mbi Tregtinë Ndërkombëtare në Speciet e Rrezikuara të Faunës dhe Florës së Egërsë hyri në fuqi në vitin 1975, rinoceronti javan u vendos nën mbrojtje të plotë  i gjithë tregtia ndërkombëtare e rinocerontin e javan dhe produktet që rrjedhin prej tij është e paligjshme. Sondazhet e tregut të zi të bririt të rinocerontëve kanë përcaktuar që briri i rinocerontit aziatik merr një çmim sa më të lartë se 30,000 dollarë për kilogram, tre here më i lartë se vlera e bririt i rinocerontëve afrikanë.
Ashtu si me shumë lloje të megafaunës aziatike dhe afrikane ,rinoceronti javan u gjuajt nga  gjuetarët e lojërave të mëdha për dekada pas mbërritjes së evropianëve në gamën e tij.Rinocerontët ishin objektiva të lehtë, kjo ishte një kontribues i madh në rënien e tyre. I tillë ishte numri i gjuetisë së lojërave të mëdha që deri në kohën kur gjendja e rinocerontit u bë e njohur për botën.
Humbja e habitatit për shkak të bujqësisë ka kontribuar gjithashtu në rënien e tij, edhe pse kjo nuk është më një faktor i rëndësishëm sepse rinocerontët jetojnë vetëm në një park të mbrojtur në nivel kombëtar. Habitatet e përkeqësuara kanë penguar rimëkëmbjen e popullsive të rinoceronëtve që kanë rënë viktima të gjuetisë. Edhe me të gjitha përpjekjet e ruajtjes, perspektivat për mbijetesën e tyre janë të zymta. Për shkak se popullata është e kufizuar në një zonë të vogël, ata janë shumë të ndjeshëm ndaj sëmundjes dhe depresionit të brendshëm. Gjenetistët e konservimit vlerësojnë se një popullatë prej 100 rinoceront do të ishte e nevojshme për të ruajtur diversitetin gjenetik të këtyre. parapamje|Një gjuetar holandez me një R. s. sondaicus në Ujung Kulon, 1895
Ujung Kulon
Në mars të vitit 2011, u botua video me kamera të fshehura që tregonte të rriturit dhe të miturit. Gjatë periudhës janar-tetor 2011, kamerat kishin kapur imazhe nga 35 rinoceront. Që nga dhjetori 2011, një vendtakim për mbarështimin e rinocerontit në një sipërfaqe prej 38,000 hektarësh po finalizohet për të ndihmuar në arritjen e objektivit të 70 deri 80 rinoceront javan deri në 2015.
Në prill të vitit 2012, WWF dhe Fondacioni Ndërkombëtar i Rinocerontit shtuan 120 kamera video  ekzistues për të monitoruar më mirë lëvizjet e rinocerontit dhe për të gjykuar madhësinë e popullsisë së kafshëve. Një studim i kohëve të fundit ka gjetur shumë më pak femra sesa meshkujt. Vetëm katër femra në mesin e 17 rinocerontëve u regjistruan në gjysmën lindore të Ujung Kulon, e cila është një pengesë e mundshme në përpjekjet për të shpëtuar speciet.
Me Ujung Kulonin si mjetin e fundit të kësaj specie, të gjitha rinocerontët javan janë në një vend, një avantazh për rinocerontin sumatran i cili është i shpërndarë në zona të ndryshme, të pa lidhura. Mburoja për brirët e tyre gjithashtu nuk është më një kërcënim serioz si në të kaluarën, për shkak të rregullave më të rrepta ndërkombëtare mbi bririn e rinocerontit, përpjekjeve aktive të mbrojtjes nga autoritetet lokale, zhdukjes së rinocerontit dhe largësisë së Ujung Kulonit. Megjithatë, ka akoma pengesa për rimëkëmbjen e specieve. Duke u përqendruar në një zonë kaq të vogël, këto specie janë jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj sëmundjeve dhe tsunami.
Në vitin 2012, Projekti aziatik i rinocerontit po punonte për programin më të mirë të çrrënjosjes për palme arenga, e cila ishte duke mbuluar parkun dhe duke shtrydhur burimet ushqimore të rinocerontit. Pas shtigjeve të rinocerontit javan lejohej vëzhgimi i thellë i zakoneve të tyre të ushqyerit në habitatin e tyre natyror. Krahasimi i përmbajtjes së hirit të patretshëm (MA) të jashtëm të fekaleve dhe në peshën e thatë të ushqimit siguroi vlerësime të besueshme të tretshmërisë dhe kjo metodë ka potencial për aplikim më të gjerë në situata ku mbledhja e përgjithshme e lëndëve fekale nuk është e realizueshme. Ka pasur një korrelacion të fortë pozitiv ndërmjet madhësisë së vargut të shtëpisë dhe diversitetit të marrjes së ushqimit, dhe mes madhësisë së vargut të shtëpisë me numrin e vrimave të derdhura të përdorura. Sasia dhe cilësia e marrjes së ushqimit ishin të ndryshueshme midis rinoceronteve dhe me kalimin e kohës. Konsumi i përgjithshëm i energjisë ishte i lidhur me madhësinë e kafshës,
Në Maj 2017, Drejtori i Konservimit të Biodiversitetit në Ministrinë e Mjedisit dhe Pyjeve, Bambang Dahono Adji njoftoi planet për të transferuar rinocerontin në qendrën për jetën e egër në Cikepuh të vendosura në Javën perëndimore. Kafshët së pari do t'i nënshtrohen testeve të ADN-së për të përcaktuar linjën e gjakut dhe rrezikun ndaj sëmundjeve në mënyrë që të shmangen çështje të tilla si lidhja e martesës. Që nga dhjetori i vitit 2018, këto plane nuk duhej të konkretizoheshin.
Në dhjetor të vitit 2018, popullsia e mbetur e rinocerontit javan u rrezikua rëndë nga cunami i shkaktuar nga vullkani i afërt, Anak Krakatau. parapamje|Koka i një mashkulli R. s. Annamiticus shtënë në Perak në gadishullin Malay
Cat Tien
Të përhapur në Azinë Juglindore, rinoceronti javan u supozua të jetë zhdukur në Vietnam në mesin e viteve 1970, në fund të Luftës së Vietnamit. Lufta shkaktoi kërcënime në ekosistemet e rajonit përmes përdorimit të napalmit, largimit të gjerë nga agjenti Orange , bombardimeve ajrore, përdorimit të minave tokësore dhe mbingarkesat nga luftëtarët lokalë.
Në 1988, supozimi i zhdukjes së nëngrupit u sfidua kur një gjuetar gjuajti një femër të rritur, duke dëshmuar se speciet kishin mbijetuar disi në luftë. Në vitin 1989, shkencëtarët vëzhguan pyjet jugore të Vietnamit për të kërkuar dëshmi të të mbijetuarve të tjerë. Gjurmët e freskëta që u përkisnin deri në 15 rinoceront u gjetën përgjatë lumit Dong Nai. Kryesisht për shkak të rinocerontëve, rajoni ku ata banonin u bë pjesë e Parkut Kombëtar të Cat Tien në 1992.