cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia e Dalmacisë
Dominimi romak
Në vitin 468 Flavius Julius Nepos u bë sundimtar i Provincës së Dalmacisë. Katër vjet më vonë, në pranverën e vitit 472, perandori perëndimor Anthemius u vra nga gjenerali i tij gjerman Ricimer ; emërimi i pasardhësit të tij i ra ligjërisht perandorit Leo I Trak i Oborrit Lindor. Leo megjithatë vonoi në takimin e tij. Ricimer, së bashku me nipin e tij Gundobad, emëruan Olybrius dhe më pas Glicerius si perandorët e tyre kukull në Perëndim. Kjo nuk u njoh nga Leoni I dhe Oborri Lindor, të cilët i konsideruan ata uzurpatorë. Në 473 Leo emëroi Flavius Julius Nepos, sundimtarin e Dalmacisë, si perandor ligjor perëndimor. Në qershor 474, Nepos lundroi përtej Adriatikut, hyri në Ravenna (selia e oborrit perëndimor), e detyroi Gliceriun të abdikonte dhe siguroi fronin. Megjithatë, vitin e ardhshëm Magister militum Orestes e detyroi Nepos të ikte përsëri në Salona (më 28 gusht 475). Romulus Augustulus, i biri i Orestit, u shpall Perandor brenda pak muajsh, por u rrëzua vitin e ardhshëm pas ekzekutimit të babait të tij. Odoacer, gjenerali që rrëzoi Romulus Augustulus, nuk emëroi një perandor kukull, por përkundrazi, nga ana e tij, shfuqizoi fare oborrin perëndimor. Julius Nepos, megjithatë, vazhdoi të sundonte në Dalmaci deri në vitin 480 si Perandori i vetëm ligjor i Perëndimit (Dalmacia ishte ende de jure pjesë e administratës së oborrit perëndimor).
Pas vdekjes së Julius Nepos në 480, Perandoria u ribashkua zyrtarisht nën sundimin e një froni të vetëm, nën perandorin Zeno në Kostandinopojë. Dalmacia vazhdoi si një pronë romake, e sunduar nga Kostandinopoja, dhe kështu ishte pjesë e shtetit të referuar në historiografi si Perandoria Bizantine (edhe pse historikisht ajo vazhdoi të njihej si "Perandoria Romake" gjatë gjithë ekzistencës së saj). Rënia e Perandorisë Perëndimore e la këtë rajon nën sundimtarët gotikë, Odoacer dhe Teodoriku i Madh, nga viti 480 deri në 535, kur u shtua nga Justiniani I në Perandorinë Lindore (Bizantine).
Rreth vitit 639, pjesa e brendshme e Dalmacisë ra pas pushtimit të avarëve dhe sllavëve, dhe qyteti i Salonës u plaçkit. Shumica e qytetarëve të zhvendosur u larguan nga deti në ishujt e afërt të Adriatikut. Pas rikthimit të sundimit bizantin në zonë, popullsia romake u kthye në kontinent nën udhëheqjen e fisnikut të njohur si Severus i Madh. Ata zgjodhën të banonin në Pallatin e Dioklecianit në Spalatum, për shkak të fortifikimeve të forta dhe mjedisit të mbrojtur. Pallati ishte shkretuar prej kohësh në këtë kohë dhe pjesa e brendshme u shndërrua në një qytet nga refugjatët e Salonës, duke e bërë Spalatumin kryeqytetin efektiv të Provincës.
Përgjatë shekujve në vijim, efektivisht deri në fillim të shekullit të 13-të dhe Kryqëzatën e Katërt, Spalatum do të mbetej një zotërim i perandorëve bizantinë, edhe pse pjesa e brendshme e tij rrallë do të ishte nën kontrollin bizantin dhe sundimi de facto mbi qytetin do të ushtrohej shpesh nga kroatët ., sundimtarë venecianë ose hungarez. Në përgjithësi, qyteti gëzonte autonomi të konsiderueshme gjatë kësaj kohe, për shkak të dobësisë periodike dhe/ose preokupimit të administratës perandorake bizantine.
Mesjeta
Pas shpërnguljes së madhe sllave në Iliri në gjysmën e parë të shekullit të 6-të, Dalmacia u nda dukshëm midis dy komuniteteve të ndryshme:
Dalmacia kroate
Sllavët që migruan shpejt formuan mbretërinë e tyre, Principatën e Kroacisë Bregdetare, e sunduar nga princat sllavë. Një fis i veçantë i quajtur Guduscani jetonte në pjesën veriperëndimore të Dalmacisë Romake. Borna i Kroacisë (803–821) ishte një nga sundimtarët më të hershëm të regjistruar të Principatës së Bregdetit të Kroacisë. Në vitin 806, Principata e Dalmacisë iu shtua përkohësisht Perandorisë Franke, por qytetet iu kthyen Bizantit me Traktatin e Aachenit në 812. Traktati gjithashtu kishte zgjeruar paksa Principatën e Dalmacisë drejt lindjes.
Vendosja e marrëdhënieve të përzemërta midis qyteteve dhe dukës kroate filloi me mbretërimin e Dukës Mislav (835), i cili nënshkroi një traktat zyrtar paqeje me Pietro, dozhin e Venedikut në vitin 840 dhe gjithashtu filloi t'u jepte toka kishave nga qytetet. .
Duka kroat i Dalmacisë Trpimir (845–864), themeluesi i Shtëpisë së Trpimirit, e zgjeroi shumë Dukatin e ri për të përfshirë territore deri në lumin Drina, duke mbuluar kështu të gjithë Bosnjën në luftërat e tij kundër khanëve bullgarë.
Saraçenët kishin bastisur qytetet më jugore në 840 dhe 842, por ky kërcënim u eliminua nga një fushatë e përbashkët franko-bizantine e vitit 871.
Duka i Kroatëve Tomislav kishte krijuar Mbretërinë e Kroacisë në 924 ose 925 dhe u kurorëzua në Tomislavgrad pasi mbrojti dhe aneksoi Principatën e Panonisë. Mbretëria e tij e fuqishme shtriu ndikimin më tej drejt jugut deri në Duklja.
Ndërsa Dukati Litoral Kroat u bë një Mbretëri pas vitit 925, kryeqytetet e saj ishin në Dalmaci: Biaći, Nin, Split, Knin, Solin dhe gjetkë. Gjithashtu, fiset fisnike kroate, që kishin të drejtë të zgjidhnin dukën kroate (më vonë mbret), ishin nga Dalmacia: Karinjani dhe Lapçani, Poleçiqi, Tugomiriqi, Kukari, Snaçiqi, Gusići, Šubići (nga e cila më vonë u zhvillua familja fisnike shumë e fuqishme Zrinski. ), Mogorovići, Lačničići, Jamometići dhe Kačić. Brenda kufijve të Dalmacisë së lashtë romake, fisnikët kroatë të Krk, ose Krčki (nga e cila më vonë u zhvillua familja fisnike shumë e fuqishme Frankopan ) ishin gjithashtu nga Dalmacia.
Ndërkohë, mbretërit kroatë kërkuan haraç nga qytetet bizantine, Tragurium, Iadera dhe të tjerë, dhe konsoliduan pushtetin e tyre në qytetet e banuara thjesht nga kroatët si Nin, Biograd dhe Shibenik. Qyteti i Shibenikut u themelua nga mbretërit kroatë. Ata gjithashtu konstatuan kontroll mbi dukatet kufitare jugore. Sundimtarët e shtetit mesjetar kroat që kishin kontroll mbi bregdetin dalmat dhe qytetet ishin dukat Trpimir, Domagoj, Branimir dhe mbretërit Tomislav, Trpimir II, Kreshimir I, Stjepan Držislav, Petar Krešimir IV dhe Dmitar Zvoni.
Pagania
Pagania mori emrin e saj për shkak të paganizmit të banorëve të saj, kur fiset fqinje ishin të krishtera. Populli i ngjashëm me piratët e Pagania/Narentës (emërtuar sipas lumit Narenta ) i shprehu aftësitë e tyre të egërsisë duke piratizuar Adriatikun e kontrolluar nga Venediku midis 827 dhe 828, ndërsa flota veneciane ishte më larg, në ujërat siciliane. Sapo flota e Republikës së Venedikut u kthye, neretvianët u kthyen; kur venedikasit u larguan, neretvianët do të fillonin menjëherë bastisjet e reja. Në 834 dhe 835, ata kapën dhe vranë disa tregtarë venecianë që ktheheshin nga Benevent. Për të ndëshkuar Neretvianët, Dozhët venecian nisën një ekspeditë ushtarake kundër tyre në 839. Lufta vazhdoi me përfshirjen e kroatëve dalmatë, por shpejt u nënshkrua një armëpushim, megjithëse, vetëm me kroatët dalmat dhe disa nga fiset pagane. Në vitin 840, venecianët nisën një ekspeditë kundër princit neretvian Ljudislav, por pa sukses. Në 846, filloi një operacion i ri që sulmoi tokën e Paganisë, duke shkatërruar një nga qytetet e saj më të rëndësishme ( Kaorle). Kjo nuk i dha fund rezistencës neretviane, pasi ata vazhduan të bastisnin dhe të vidhnin nga pushtuesit venecianë.
Vetëm në vitin 998 venedikasit fituan epërsinë. Dozhi Peter II Orseolo më në fund i shtypi neretvianët dhe mori titullin duka i dalmatëve ( Dux Dalmatianorum ), megjithëse pa kundërshtuar suzereninë bizantine. Në vitin 1050, Neretvianët ishin pjesë e Mbretërisë së Kroacisë nën Mbretin Stjepan I.
Zahumlje
Zahumlje e ka marrë emrin nga mali Hum afër Bonës, ku rridhte lumi i Bunës. Ai përfshinte dy qytete të vjetra: Bona dhe Hum. Zahumlje përfshinte pjesë të rajoneve moderne të Hercegovinës dhe Dalmacisë jugore. Sundimtari i parë i njohur i Zahumljes ishte Mikaeli i Zahumljes, ai u përmend së bashku me Tomislav të Kroacisë në letrën e Papa Gjon X të vitit 925. Në të njëjtin vit, ai mori pjesë në këshillat e para të kishës në Split. Mikaeli, me tituj të mëdhenj të oborrit bizantin si anthypatos dhe patrician ( patrikios ), mbeti sundimtar i Zahumljes gjatë viteve 940, duke ruajtur marrëdhënie të mira me Papën.
Travunia
Dragomir Hvalimiroviç rikthen titullin Travunia, por vritet në vitet 1010, dhe tokat detare aneksohen nga bizantinët dhe më pas nga Serbia. Grdeša, me gjenealogji të panjohur, i është dhënë sundimi i Travunia nën Uroš II Prvoslav. Është pjesë e Serbisë deri në vitin 1377, kur boshnjaku Ban Tvrtko merr zonën.
Republika e Venecias dhe Mbretëria e Hungarisë
djathtas|parapamje|350x350px| Harta e Republikës së Venedikut, rreth vitit 1000. Republika është në të kuqe të errët, kufijtë në të kuqe të hapur. Ndërsa qytetet-shtetet dalmate humbën gradualisht çdo mbrojtje nga Bizanti, duke mos qenë në gjendje të bashkoheshin në një ligë mbrojtëse të penguar nga mosmarrëveshjet e tyre të brendshme, atyre iu desh t'i drejtoheshin për mbështetje ose Venedikut ose Hungarisë. Secili nga dy fraksionet politike kishte mbështetje brenda qyteteve dalmate, bazuar kryesisht në arsye ekonomike.
Venedikasit, me të cilët dalmatët ishin të lidhur tashmë nga gjuha dhe kultura, mund të përballonin të pranonin terma liberalë pasi qëllimi i tyre kryesor ishte të parandalonte zhvillimin e çdo konkurrenti të rrezikshëm politik ose tregtar në Adriatikun lindor. Komuniteti i detarëve në Dalmaci e shikonte Venedikun si zonjë të Adriatikut. Në këmbim të mbrojtjes, qytetet shpesh i siguronin një kontigjent ushtrisë ose marinës së suzerenit të tyre, dhe ndonjëherë paguanin haraç ose në para ose në natyrë. Arbe (Rab), për shembull, i paguante Venecias dhjetë paund mëndafsh ose pesë paund ari çdo vit.
Hungaria, nga ana tjetër, mundi mbretin e fundit kroat në vitin 1097 dhe pretendoi të gjitha tokat e fisnikëve kroatë që nga traktati i vitit 1102. Mbreti Coloman vazhdoi të pushtonte Dalmacinë në 1102-1105. Fermerët dhe tregtarët që bënin tregti në brendësi favorizuan Hungarinë si fqinjin e tyre më të fuqishëm në tokë që pohoi privilegjet e tyre komunale. Në varësi të pëlqimit mbretëror, ata mund të zgjedhin kryemagjistratin, peshkopin dhe gjyqtarët e tyre. E drejta e tyre romake mbeti e vlefshme. Ata madje u lejuan të lidhnin aleanca të veçanta. Asnjë i huaj, madje as një hungarez, nuk mund të banonte në një qytet ku ai nuk ishte i mirëpritur; dhe njeriu që nuk e pëlqente sundimin hungarez mund të emigronte me gjithë shtëpinë dhe pasurinë e tij. Në vend të haraçit, të ardhurat nga doganat në disa raste ndaheshin në mënyrë të barabartë nga mbreti, kryemagjistrati, peshkopi dhe bashkia.
Megjithatë, këto të drejta dhe privilegjet e ngjashme të dhëna nga Venecia u shkelën shumë shpesh. Garnizonet hungareze ishin vendosur në qytete të padëshiruara, ndërsa Venecia ndërhyri në tregti, emërimin e peshkopëve ose mbajtjen e domeneve komunale. Rrjedhimisht, dalmatët qëndruan besnikë vetëm përderisa kjo u përshtatej interesave të tyre, dhe kryengritjet ndodhnin shpesh. Edhe në Zara janë regjistruar katër shpërthime midis viteve 1180 dhe 1345, megjithëse Zara u trajtua me konsideratë të veçantë nga zotërinjtë e tij venecianë, të cilët e konsideronin zotërimin e tij si thelbësor për epërsinë e tyre detare.
Popullsia dikur rivale romake dhe sllave më në fund filloi të kontribuonte në një qytetërim të përbashkët, dhe Raguza (Dubrovniku) ishte shembulli kryesor i kësaj. Deri në shekullin e 13-të, këshilltarët nga emrat raguzanë ishin përzier, dhe në shekullin e 15-të literatura raguzane madje shkruhej në gjuhën sllave (nga e cila rrjedh drejtpërdrejt kroatishtja), dhe qyteti shpesh quhej me emrin e tij sllav, Dubrovnik. Vetëm në vitin 1918 Raguza u quajt zyrtarisht "Dubrovnik", me krijimin e Jugosllavisë.
Besnikëria e dyshimtë e dalmatëve prirej të zgjaste luftën midis Venedikut dhe Hungarisë, e cila u ndërlikua më tej nga mosmarrëveshjet e brendshme kryesisht për shkak të përhapjes së herezisë bogomile dhe nga shumë ndikime të jashtme.
Qytetet Zara (Zadar), Spalato (Split), Trau (Trogir) dhe Raguza (Dubrovnik) dhe territoret përreth, secili ndërruan duart disa herë midis Venedikut, Hungarisë dhe Bizantit gjatë shekullit të 12-të.
Në 1202, ushtritë e Kryqëzatës së Katërt i dhanë ndihmë Venedikut duke pushtuar Zadarin për të. Në 1204 e njëjta ushtri pushtoi Bizantin dhe më në fund eliminoi Perandorinë Lindore nga lista e pretendentëve në territorin dalmat.
Fillimi i shekullit të 13-të u shënua nga një rënie në armiqësitë e jashtme. Qytetet dalmate filluan të pranonin sovranitetin e huaj (kryesisht të Republikës së Venecias ), por përfundimisht ata iu rikthyen dëshirës së mëparshme për pavarësi. Pushtimi mongol e dëmtoi rëndë Hungarinë, aq shumë sa në vitin 1241, mbreti Bela IV iu desh të strehohej në Dalmaci (në kalanë e Klisit). Mongolët sulmuan qytetet dalmate për disa vitet e ardhshme, por përfundimisht u tërhoqën.
Kroatët nuk konsideroheshin më nga populli i qytetit si një popull armiqësor, në fakt pushteti i disa manjatëve kroatë, veçanërisht kontëve Shubiq të Bribirit, ishte herë pas here suprem në rrethet veriore (në periudhën midis 1295 dhe 1328). .
Në vitin 1346, Dalmacia u godit nga Vdekja e Zezë. Situata ekonomike ishte gjithashtu e varfër dhe qytetet vareshin gjithnjë e më shumë nga Venediku.
Stephen Tvrtko, themeluesi i mbretërisë bosnjane, ishte në gjendje në vitin 1389 të aneksonte bregdetin e Adriatikut midis Kotorrit (Cattaro) dhe Shibenikut, dhe madje pretendoi kontrollin mbi bregdetin verior deri në Fiume ( Rijeka ), përveç Zarës (Zadar) të sunduar nga Venediku. ), dhe aleatin e tij të pavarur, Raguzën (Dubrovnik). Kjo ishte vetëm e përkohshme, pasi hungarezët dhe venecianët vazhduan luftën e tyre mbi Dalmacinë sapo Tvrtko vdiq në 1391.
Një luftë e brendshme e Hungarisë, midis mbretit Sigismund dhe shtëpisë napolitane të Anzhu, reflektoi edhe në Dalmaci: në fillim të shekullit të 15-të, të gjitha qytetet dalmate mirëpritën flotën napolitane me përjashtim të Dubrovnikut (Raguzës). Duka boshnjak Hrvoje kontrolloi Dalmacinë për Angevinët, por më vonë kaloi besnikërinë te Sigismund.
Për njëzet vjet, kjo luftë dobësoi ndikimin hungarez. Në 1409, Ladislaus i Napolit ia shiti Venecias të drejtat e tij mbi Dalmacinë për 100,000 Dukat. Venecia gradualisht pushtoi pjesën më të madhe të Dalmacisë deri në vitin 1420. Në 1437, Sigismund njohu sundimin venecian mbi Dalmacinë në këmbim të 100,000 Dukatëve. Qyteti i Omishit iu dorëzua Venecias në 1444 dhe vetëm Raguza (Dubrovnik) e ruajti përkohësisht lirinë e saj. parapamje|200x200px| [[Republika e Raguzës (Dubrovnik) para vitit 1808]] Sundimi i Venecias në pjesën më të madhe të Dalmacisë do të zgjasë gati katër shekuj (1420 - 1797).
Republika e Venedikut (1420–1796) dhe Dalmacia
Pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, qytetet ilire në bregdetin dalmat vazhduan të flisnin latinisht dhe gjuha e tyre u zhvillua relativisht e pavarur nga gjuhët e tjera romane, duke përparuar drejt një varianti rajonal dhe më në fund në një gjuhë të veçantë neolatine të quajtur dalmatisht (sot e zhdukur). . Referenca më e hershme për gjuhën daton nga shekulli i 10-të dhe vlerësohet se rreth 50,000 njerëz e flisnin atë në atë kohë përgjatë Adriatikut lindor në bregdetin dalmat nga Fiume (Rijeka) deri në jug deri në Kotor (Cattaro) në Mal të Zi (sipas gjuhëtari Matteo Bartoli ).
Pothuajse çdo qytet zhvilloi dialektin e vet, por dialektet më të rëndësishme për të cilat kemi informacione janë dialekti vegliot, një dialekt verior, i folur në ishullin Krk ( Veglia në italisht, Vikla në dalmatisht) dhe dialekt i Raguzanit, një dialekt jugor, i folur në Dubrovnik ( Raguza në italisht dhe dalmatisht).
Dialekti i Zarës u zhduk duke u shkrirë me gjuhën veneciane për shkak të ndikimit të fortë dhe afatgjatë të Republikës së Venedikut, ashtu si edhe dy dialektet e tjera deri në asimilimin nga folësit sllavë.
Dialektin dalmat të Raguzës e dimë nga dy shkronja, nga viti 1325 dhe 1397, dhe shumë tekste mesjetare, të cilat tregojnë një gjuhë të ndikuar shumë nga gjuha veneciane. Burimet e disponueshme përfshijnë pothuajse 260 fjalë raguzane. Fjalët e mbijetuara përfshijnë pen (bukë), teta (baba), chesa (shtëpi) dhe fachir (për të bërë), të cilat u cituan nga një italian, Fillipo Diversi, kreu i shkollës së Raguzës në vitet 1430.
Republika e Raguzës dikur kishte një flotë të rëndësishme, por ndikimi i saj u ul. Ne e dimë se gjuha ishte në telashe përballë zgjerimit kroat, pasi Senati i Raguzanit vendosi që të gjitha debatet të mbaheshin në Lingua veteri ragusea (Raguzanë e lashtë romantike) dhe përdorimi i lingua sclava ( kroatisht ) ishte i ndaluar. Megjithatë, në shekullin e 17-të, Raguzani doli jashtë përdorimit dhe u zhduk. parapamje|400x400px| Republika e Venecias në 1560 dhe Republika e Raguzës (Dubrovnik) Gjuhët e tjera ndikuan dalmatishten, por pa fshirë rrënjët e saj latine (superstrate): sllavët, më pas Republika e Venedikut. Disa qytete të rajoneve kanë emra italianë, dhe të tjerë kryesisht ilirë të romanizuar (si Zara, Spalato, etj. )
Dokumentet më të vjetra të ruajtura të shkruara në dalmatisht janë disa inventarë të shekullit të 13-të, në dialektin raguzan. Një letër e shek. Përçarja e krishterë ishte një faktor i rëndësishëm në historinë e Dalmacisë. Ndërsa dega e Kishës Katolike në Nin e mbajtur nga Kroacia ishte nën juridiksionin papnor, ata ende përdornin liturgjinë sllave. Si popullsia latine e qyteteve ashtu edhe Selia e Shenjtë preferuan liturgjinë latine, e cila krijoi tensione midis dioqezave të ndryshme. Popullsia kroate preferonte priftërinjtë vendas, të martuar dhe me mjekër, dhe mbanin mesha në kroatisht, kështu që ata kuptoheshin.
Përçarja e madhe midis krishterimit lindor dhe perëndimor 1054 e intensifikoi më tej përçarjen midis qyteteve bregdetare dhe territorit të brendshëm, me shumë nga sllavët në brendësi që preferonin Ortodoksinë Lindore. Zonat e Bosnjës dhe Hercegovinës së sotme kishin gjithashtu një kishë indigjene boshnjake, e cila shpesh ngatërrohej me bogomilët.
Ndikimi latin në Dalmaci u rrit dhe praktikat bizantine u shtypën më tej në sinodet e përgjithshme 1059-1060, 1066, 1075-1076 dhe në sinodet e tjera lokale, veçanërisht duke ulur peshkopinë e Ninit, duke instaluar kryepeshkopatat e Spalatum dhe Split. Dioklea ( Mali i Zi ), dhe në mënyrë eksplicite ndalon përdorimin e çdo liturgjie përveç greqishtes ose latinishtes.
Në shekullin e 13-të Republika e Venecias mori kontrollin përfundimtar të bregdetit të Malit të Zi dhe krijoi Shqipërinë Veneciane.
Dalmacia nuk arriti kurrë një unitet politik apo racor dhe nuk u formua kurrë si komb, por arriti një zhvillim të jashtëzakonshëm të artit, shkencës dhe letërsisë. Politikisht, qytetet-shtetet neolatine dalmate shpesh ishin të izoluara dhe të detyruara ose të riktheheshin në Republikën Veneciane për mbështetje, ose u përpoqën ta bënin vetë.
Pozicioni gjeografik i shteteve-qyteteve dalmate mjafton për të shpjeguar ndikimin relativisht të vogël të ushtruar nga kultura bizantine gjatë gjashtë shekujve (535-1102) gjatë të cilave Dalmacia ishte pjesë e Perandorisë Lindore. Nga fundi i kësaj periudhe sundimi bizantin prirej gjithnjë e më shumë të bëhej thjesht nominal, ndërsa ndikimi i Republikës së Venedikut u rrit.
Dalmacia mesjetare kishte përfshirë ende pjesën më të madhe të zonës së brendshme të mbuluar nga provinca e vjetër romake e Dalmacisë. Megjithatë, toponimi i "Dalmacisë" filloi të zhvendoset më shumë drejt përfshirjes vetëm të zonave bregdetare, të Adriatikut, sesa në brendësi të maleve. Nga shekulli i 15-të, fjala " Hercegovina " do të futej, duke shënuar tkurrjen e kufijve të Dalmacisë në zonën e ngushtë bregdetare ku flitej dalmatishtja (e cila po asimilohej në veneciane ).
Sundimi osman dhe venecian
qendër|parapamje|1000x1000px| Harta e [[Istria|Istrias dhe Dalmacisë me domenet e lashta të Republikës së Venecias (treguar në fuchsia. Të thyera diagonalisht, territoret që i përkisnin herë pas here]] Sundimi venedikas në Dalmaci zgjati nga 1420 deri në 1797.
Pasoi një interval paqeje, por ndërkohë përparimi osman vazhdonte.
Dubrovniku kërkoi siguri në miqësi me pushtuesit, dhe në një rast të veçantë, në fakt shiti dy rripa të vogla të territorit të tij ( Neum dhe Sutorina ) osmanëve për të parandaluar hyrjen në tokë nga territori venecian.
Në vitin 1508, Lidhja armiqësore e Cambrait e detyroi Venedikun të tërhiqte garnizonin e tij për shërbimin në shtëpi, dhe pas përmbysjes së Hungarisë në 1526, turqit mundën lehtësisht të pushtonin pjesën më të madhe të Dalmacisë deri në vitin 1537, kur Rrethimi i Klisit përfundoi me rënien e Kalaja e Klisit tek osmanët. Paqja e vitit 1540 i la Venedikut vetëm qytetet detare, pjesa e brendshme duke formuar një provincë turke, e qeverisur si sanxhaku i Klisit, pjesë e Ejaletit të Bosnjës. Kroatët e krishterë nga trojet fqinje tani u grumbulluan nëpër qytete, duke e tejkaluar numrin e popullsisë rome edhe më shumë dhe duke e bërë gjuhën e tyre kryesore. Komuniteti pirat i " uskoks " fillimisht kishte qenë një grup i këtyre të arratisurve, p.sh. afër Senisë ; shfrytëzimet e saj kontribuan në një përtëritje të luftës midis Venedikut dhe Turqisë (1571–1573). Një tablo jashtëzakonisht kurioze e sjelljeve bashkëkohore paraqitet nga agjentët venecianë, raportet e të cilëve për këtë luftë ngjajnë me ndonjë kronikë kalorësore të mesjetës, plot me beteja, turne dhe aventura të tjera kalorësiake. Ata tregojnë gjithashtu qartë se taksat dalmate ia kalonin shumë mercenarëve italianë në aftësi dhe guxim. Shumë nga këto trupa shërbyen jashtë vendit; në Betejën e Lepantos, për shembull, në 1571, një skuadril dalmat ndihmoi flotat aleate të Spanjës, Venecias, Austrisë dhe Shteteve Papale për të shtypur marinën turke.
Osmanët rivendosën serbët ortodoksë nga Bosnja në zonat e shkreta të Kninska Krajina dhe Bukovica, ndërsa Boka Kotorska mori migrime të vazhdueshme serbe nga Hercegovina dhe Mali i Zi. Republika Veneciane i premtoi popullatës fshatare të zonës së brendshme lirinë nga kufijtë feudalë në këmbim të shërbimit të tyre ushtarak.
Dalmacia përjetoi një periudhë të rritjes intensive ekonomike dhe kulturore në shekullin e 18-të, duke pasur parasysh se si rrugët tregtare me brendësinë u rivendosën në paqe.
Për shkak se venedikasit ishin në gjendje të rimarrë disa nga territoret e brendshme në veri gjatë luftërave turke, toponimi i Dalmacisë nuk ishte më i kufizuar në vijën bregdetare dhe ishujt. Kufiri midis brendësisë dalmate dhe Bosnje-Hercegovinës osmane luhatej shumë deri në Luftën Moreane, kur kapja veneciane e Kninit dhe Sinjit vendosi pjesën më të madhe të vijës kufitare në pozicionin e saj aktual. Kjo periudhë u ndërpre papritur me rënien e republikës veneciane në 1797.
Dalmacia në epokën e Napoleonit
djathtas|parapamje| Mbretëria Napoleonike e Italisë nga 1806 deri në 1810 përfshinte Dalmacinë që i përkiste Venedikut deri në 1797 Më vonë në 1797, në traktatin e Campo Formio, Napoleoni I ia dha Dalmacinë Austrisë në këmbim të Belgjikës. Republikat e Raguzës (Dubrovnikut) dhe Poljica ruajtën pavarësinë e tyre dhe Raguza u pasurua nga neutraliteti i saj gjatë luftërave të mëparshme Napoleonike.
Me Paqen e Pressburgut në 1805, Istria, Dalmacia dhe Gjiri i Kotorrit iu dorëzuan Francës.
Në 1805 Napoleoni krijoi Mbretërinë e tij të Italisë rreth detit Adriatik, duke aneksuar asaj ish Dalmacinë Veneciane nga Istria në Cattaro (Kotor).
Në 1806, Republika e Raguzës (Dubrovnikut) përfundimisht iu nënshtrua trupave franceze nën gjeneralin Marmont. Në të njëjtin vit një forcë malazeze e mbështetur nga rusët u përpoq të kundërshtonte francezët duke pushtuar Boka Kotorskën. Forcat aleate i shtynë francezët në Raguzë. Rusët i nxitën malazezët të jepnin ndihmë dhe ata vazhduan të merrnin ishujt e Korçulës dhe Braçit, por nuk bënë përparim të mëtejshëm dhe u tërhoqën në 1807 sipas Traktatit të Tilsit. Republika e Raguzës u aneksua zyrtarisht në Mbretërinë Napoleonike të Italisë në 1808.
Në 1809, shpërtheu Lufta e Koalicionit të Pestë dhe forcat franceze dhe austriake luftuan gjithashtu në fushatën Dalmatiane (1809). Në verë, forcat austriake rimorën Dalmacinë, por kjo zgjati vetëm deri në Traktatin e Schönbrunn, kur Austria i dha Francës një numër provincash shtesë në veri të Dalmacisë, kështu që Napoleoni e largoi Dalmacinë nga Mbretëria e tij e Italisë dhe krijoi Provincat Ilire.
Pjesa më e madhe e popullsisë dalmate ishte katolike romake.
Sundimi austriak i Habsburgëve
Në rrjedhën e Luftës së Koalicionit të Gjashtë, Perandoria Austriake i shpalli luftë Francës në 1813, rivendosi kontrollin mbi Dalmacinë në 1815 dhe formoi një Mbretëri të përkohshme të Ilirisë. Në 1822, kjo u eliminua dhe Dalmacia u vendos nën administrimin austriak.
Pas Revolucioneve të 1848-ës dhe veçanërisht që nga vitet 1860, në epokën e nacionalizmit romantik, në Dalmaci u shfaqën dy fraksione kryesore politike. E para ishte ajo pro-kroate ose unioniste, e udhëhequr nga Partia Popullore dhe Partia e të Drejtave, e cila avokonte për një bashkim të Dalmacisë me pjesën e mbetur të Kroacisë që ishte nën administrimin hungarez. E dyta ishte autonomiste, proitaliane, e quajtur Partia Autonomiste.
Perandoria Habsburge kishte axhendën e saj në Dalmaci, e cila kundërshtoi formimin e shtetit italian në Revolucionet e 1848 në shtetet italiane, por mbështeti zhvillimin e kulturës italiane në Dalmaci, duke ruajtur një ekuilibër delikat që u shërbente kryesisht interesave të saj. Në atë kohë, shumica dërrmuese e popullsisë rurale fliste kroatisht, ndërsa aristokracia e qytetit fliste italisht. Shoqëria e lartë me prirje italiane shpalli idenë e një identiteti kombëtar të veçantë dalmat nën monarkinë multietnike austro-hungareze (jo domosdoshmërisht e bashkuar me Italinë ), e cila, së bashku me një regjistrim të pronave që u dha atyre një përfaqësim politik disproporcional, prirej të ruante Statusi social.
Shumë italianë dalmatë e shikonin me simpati lëvizjen Risorgimento që luftonte për bashkimin e Italisë. Megjithatë, pas vitit 1866, kur rajonet Veneto dhe Friuli iu dorëzuan nga austriakët Mbretërisë së sapoformuar Italisë, Dalmacia mbeti pjesë e Perandorisë Austro-Hungareze, së bashku me zona të tjera italisht-folëse në Adriatikun lindor. Kjo shkaktoi rritjen graduale të irredentizmit italian midis shumë italianëve në Dalmaci, të cilët kërkuan bashkimin e Bregdetit Austriak, Fiume dhe Dalmaci me Italinë. Italianët në Dalmaci mbështetën italianët Risorgimento : si pasojë, austriakët i shihnin italianët si armiq dhe favorizuan komunitetet sllave të Dalmacisë, duke nxitur nacionalizmin e sapolindur të sllovenëve dhe kroatëve. Gjatë mbledhjes së Këshillit të Ministrave të 12 nëntorit 1866, perandori Franz Joseph I i Austrisë përshkroi një projekt të gjerë që synonte gjermanizimin ose sllavizimin e zonave të perandorisë me një prani italiane: "Her Majesty expressed the precise order that action be taken decisively against the influence of the Italian elements still present in some regions of the Crown and, appropriately occupying the posts of public, judicial, masters employees as well as with the influence of the press, work in South Tyrol, Dalmatia and Littoral for the Germanization and Slavization of these territories according to the circumstances, with energy and without any regard. His Majesty calls the central offices to the strong duty to proceed in this way to what has been established."
Dalmacia, veçanërisht qytetet e saj detare, dikur kishin një popullsi të konsiderueshme lokale etnike italiane ( italianët dalmatë ), duke përbërë 33% të popullsisë totale të Dalmacisë në 1803, por kjo u reduktua në 20% në 1816 Sipas regjistrimeve austriake, italianët dalmatë përbënin 12,5% të popullsisë në 1865, por kjo u reduktua në 2,8% në 1910.
Gjysma e parë e shekullit të 20-të
Më 1909 italishtja humbi statusin e saj si gjuhë zyrtare e Dalmacisë vetëm në favor të kroatishtes (më parë njiheshin të dyja gjuhët): kështu italishtja nuk mund të përdorej më në sferën publike dhe administrative.
Në prill 1941, gjatë Luftës së Dytë Botërore, fuqitë e Boshtit pushtuan dhe pushtuan Jugosllavinë. Një muaj më vonë, pjesë të mëdha të Dalmacisë u aneksuan nga Mbretëria e Italisë (në Guvernatën e Dalmacisë ), pjesa tjetër iu la zyrtarisht Shtetit të Pavarur të Kroacisë, por në realitet u pushtua nga forcat italiane që më vonë mbështetën çetnikët në popullsinë serbe. zonave.
Shumë kroatë nga Dalmacia iu bashkuan lëvizjes së rezistencës të udhëhequr nga partizanët e Titos, ndërsa të tjerë iu bashkuan Kroacisë fashiste të Ante Paveliçit. Rezultati ishte një luftë e tmerrshme guerile që shkatërroi të gjithë Dalmacinë.
Në shtator 1943, pas kapitullimit të Italisë, pjesë të mëdha të Dalmacisë u kontrolluan përkohësisht nga partizanët, vetëm për t'u ripushtuar, këtë herë nga Wehrmacht -i gjerman. Në fazat e mëvonshme të luftës, shumë kroatë dalmatë shkuan në mërgim, nga frika e veprimeve hakmarrëse të Rajhut të Tretë, veçanërisht pas thashethemeve të forta se do të formohej një front i dytë dhe se do të kishte një pushtim në bregdetin kroat. Në gjysmën e dytë të vitit 1944, partizanët, të furnizuar nga aleatët, morën më në fund kontrollin e gjithë Dalmacisë. Popullsia italiane e Dalmacisë, e përqendruar në Zara, pësoi humbje të mëdha civile për shkak të bombardimeve të aleatëve në 1944.
Pas vitit 1945, shumica e italianëve dalmatë të mbetur u larguan nga rajoni (350,000 italianë u arratisën nga Istria dhe Dalmacia në eksodin Istrio-Dalmatian ). Ata u trajtuan si mbetje të forcës pushtuese dhe iu dha mundësia të largoheshin për në Itali. Disa vdiqën në të ashtuquajturat masakra foibe, megjithëse kjo ishte më e zakonshme në Istria dhe gjetkë sesa në Dalmaci. "Zhdukja" e popullsive italishtfolëse në Dalmaci ishte pothuajse e plotë pas Luftës së Dytë Botërore. Gjuhëtari Matteo Bartoli llogariti se italianët ishin 33% e popullsisë dalmate gjatë luftërave të Napoleonit, ndërsa aktualisht ka vetëm 300 italianë në Dalmacinë Kroate dhe 500 italianë në Malin e Zi bregdetar.
Pas Luftës së Dytë Botërore, Dalmacia u nda midis tre republikave të Jugosllavisë socialiste - pothuajse i gjithë territori shkoi në Kroaci, duke i lënë Gjirin Cattaro të Kotorrit në Mal të Zi dhe një brez të vogël bregdeti në Neum në Bosnje-Hercegovinë.
Shpërbërja e Jugosllavisë
Në vitin 1990, kur Jugosllavia filloi të shpërbëhej, udhëheqja kroate njoftoi synimin e tyre për të shpallur pavarësinë, të cilën ata do ta shpallnin vërtet në 1991. Fushat e para të betejës dalmate të asaj që më vonë do të quhej Lufta e Atdheut (Domovinski rat ) u shfaqën në pjesë të Dalmacisë veriore, ku jetonte një popullsi e konsiderueshme serbe. Ata u rebeluan, nën inkurajimin dhe ndihmën e një sërë qarqesh nacionaliste serbe, dhe organizuan SAO-në e tyre Kninska Krajina dhe filluan të ashtuquajturin Revolucioni Log. Qendra e kësaj zone të trazuar ishte në qytetin verior dalmat të Kninit.
Ushtria Popullore Jugosllave vepronte nga kazermat e saj, të cilat kryesisht ishin të pozicionuara në qytete më të mëdha dhe në pika të rëndësishme strategjike. Në disa qytete më të mëdha, APJ-ja kishte ndërtuar blloqe të mëdha banimi, dhe në fazat e fillimit të luftës besohej se ato ndërtesa do të përdoreshin nga gjuajtësit e mprehtë ose për qëllime zbulimi.
Beteja për kontrollin e Dalmacisë gjatë Luftës Kroate për Pavarësi u zhvillua në tre fronte kryesore:
Më 2 maj 1991, ndodhi trazira antiserbe e vitit 1991 në Zadar, në të cilën 168 dyqane në pronësi serbe u plaçkitën nga civilët kroatë për të ndaluar veprimet e reja terroriste serbe kundër popullsisë joserbe në atë zonë.
Nga fillimi i vitit 1992, pozicionet ushtarake ishin kryesisht të ngulitura, dhe zgjerimi i mëtejshëm i RSK u ndal. Forcat serbe vazhduan aksionet terroriste përmes granatimeve të rastësishme të qyteteve kroate dhe kjo vazhdoi herë pas here gjatë katër viteve të ardhshme.
Përveç territorit verior që kufizohej me Bosnjën dhe Hercegovinën, Ushtria Popullore Jugosllave pushtoi gjithashtu pjesë të Dalmacisë jugore rreth Dubrovnikut, si dhe ishujt Vis dhe Lastovë. Këto zgjatën deri në vitin 1992.
Forcat Mbrojtëse të Kombeve të Bashkuara (UNPROFOR) u vendosën në të gjithë zonat e UNPA-së, duke përfshirë ato në Dalmacinë veriore, si dhe në Prevlakë. djathtas|parapamje|258x258px| [[Operacioni "Stuhia"|Operacioni Stuhia rivendosi kontrollin kroat mbi Dalmacinë veriore.]] Qeveria kroate rivendosi gradualisht kontrollin mbi të gjithë Dalmacinë, në operacionet e mëposhtme ushtarake:
Marie-Louise von Franz
Marie-Louise von Franz (4 janar të 1915 – 17 shkurt 1998) ishte një psikologe dhe shkollare Jungiane zvicerane, e njohur për interpretimet e saj psikologjike të përrallave dhe të dorëshkrimeve alkimike.
Jeta e hershme dhe edukimi
Pas Luftës së Parë Botërore, në vitin 1919, familja e saj u shpërngul në Zvicër, pranë St. Gallen. Nga viti 1928, ajo jetoi në Cyrih, së bashku me motrën e saj më të madhe, në mënyrë që të dyja të mund të ndjekin një shkollë të mesme (gjimnazin) në Cyrih, duke specializuar në gjuhë dhe letërsi. Tre vjet më vonë, edhe prindërit e saj u zhvendosën në Cyrih.
Karriera
Von Franz punoi me Carl Jung, të cilin e takoi në vitin 1933 dhe me të cilin bashkëpunoi deri në vdekjen e tij më 1961.
Nga viti 1942 deri në vdekjen e saj, Marie-Louise von Franz punoi si analiste psikologjike, kryesisht në Küsnacht, Zvicër. Në vitin 1987, ajo deklaroi se kishte interpretuar mbi 65,000 ëndrra.
Ajo shkroi më shumë se 20 libra mbi psikologjinë analitike, sidomos në përralla, pasi ato lidhen me psikologjinë arketipale dhe me psikologjinë e thellë. Ajo përforcoi temat dhe personazhet e këtyre tregimeve dhe u përqendrua në tema të tilla si problemi i së keqes, ndryshimi i qëndrimit ndaj arketipit të femrës.
Bibliografia
<div class="cx-template-editor-title" title="This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.">Cite book  Title <span data-key="title" title="The title of the book; displays in italics" class="cx-template-editor-param-desc">  Man and His Symbols    Last name <span data-key="last" title="The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors" class="cx-template-editor-param-desc">  Jung    First name <span data-key="first" title="Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors" class="cx-template-editor-param-desc">  Carl G.    Date <span data-key="date" title="Full date of the source; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  1968    Publisher <span data-key="publisher" title="Name of the publisher; displays after title" class="cx-template-editor-param-desc">  Dell Publishing    ISBN <span data-key="isbn" title="International Standard Book Number; use the 13-digit ISBN where possible" class="cx-template-editor-param-desc">  0-440-35183-9    Location of publication <span data-key="location" title="Geographical place of publication; usually not wikilinked; omit when the publication name includes place" class="cx-template-editor-param-desc">  New York    Authors list <span data-key="authors" title="List of authors as a free form list. Use of this parameter is discouraged, "lastn" to "firstn" are preferable. Warning: do not use if last or any of its aliases are used." class="cx-template-editor-param-desc"> Jung
Kërpicë
Kërpicë është një fshat në Komunën Kushovë në Rrethin e Gramshit të Shqipërisë.
Gniezno
Gniezno është qytet në qendër-perëndim të Polonisë, ndodhet rreth 50 kilometra në lindje të Poznań. Sipas regjistrimit të popullsisë më 2016, qyteti ka pasur 69.312 banorë.
Lufta e Dytë Botërore
Gniezno u okupua nga ushtarët gjermanë më 11 shtator 1939 dhe u aneksua në Gjermaninë Naziste më 26 tetor 1939 pas invadimit të Polonisë dhe u bë pjesë e Reichsgau Wartheland. Qyteza u çlirua nga Ushtria e Kuqe më 21 janar 1945 dhe u kthye në Poloni.
Koji Miyata
(lindur më 15 Janar 1923) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 6 ndeshje.
Spar Albania
SPAR Albania u themelua në 20 Qershor 2016 si pjesë e Grupit Balfin. SPAR International operon me një rrjet hipermarketesh dhe supermarketesh në 44 shtete dhe 4 kontinente, me mbi 13 700 dyqane. Kompania ofron produkte ushqimore të freskëta, të paketuara, produkte jo ushqimore, produkte për kafshë etj. SPAR është themeluar në vitin 1932 në Hollandë.
Rrjeti aktual i SPAR në Shqipëri, numëron 34 njësi shitje, 30 prej të cilave janë në formatin e supermarketeve dhe 4 hipermarkete dhe mbi 500 punonjës. Super marketet SPAR gjenden aktualisht në këto qytete të Shqipërisë: Tiranë, Durrës Fier Shkodër Lezhë Fushë Krujë Elbasan Pogradec Korcë Sarandë Gjirokastër Vlorë
Boruto: Naruto the Movie
Boruto: Naruto the Movie është film japonezë i vitit 2015 me regji të Hiroyuki Yamashita. Është filmi i njëmbëdhjetë i Narutos nga Masashi Kishimoto. Filmi është publikuar më 7 gusht 2015, ndërsa në DVD dhe Blu-ray është publikuar më 6 korrik 2016.
Historia
Filmi fillon me Sasuke Uchiha i cili është duke luftuar kundër një personit të panjohur. Pas shumë vitesh Naruto Uzumaki bëhet Hija e shtatë e zjarrit i fshatit prej gjethes. Ai u martua me Hinata Hyuga dhe kanë dy fëmijë, Boruto Uzumaki dhe Himawari Uzumaki. Boruto është në skuadrën me vajzën e Sasukes Sarada Uchiha dhe me një djalosh mistrioz me emrin Mitsuki.
Boruto nuk e pëlqen punën e Narutos, pasi që ai qëndron më shumë në zyrë sesa në familjen e tij. Sasuke rikthehet në fshatin e gjethes ku ai e paralajmëron Naruto për një armik shumë të rrezikshëm. Kur Boruto mëson për Sasuken, ai kërkon Sasuken të bëhet mësuesi i tij në mënyrë që të bëhet më i fuqishëm se Naruto. Sasuke e pranon kërkesën e tij me kusht që ai ta bëj Rasenganin që ka mësuar prej Konohamarus.
Gjatë provimit të ninxhave, Boruto ndeshet me Shikadai Nara. Pas ndeshjes, Naruto e vëren se Boruto ka bërë diqka që e thenë rregullat e provimit dhe e shpalli Shikadain fitues. Pas kësaj shfaqen dy njerëz me emrin Kinshiki Otsutsuki dhe Momoshiki Otsutsuki. Qëllimi i tyre është se ata janë pas çakër së Kuramës në mënyrë që ta krijojnë një frutë të çakrës. Naruto Uzumaki sakrifikon vetën në mënyrë që të tjerët të shpëtojnë dhe i thotë Sasukes që ta dërgojë Boruton në një vend të sigurtë. Në mënyrë që ta shpëtojnë Naruton, Sasuke i'u thotë hijeve se ai është në një dimesion tjetër dhe bashkohet me ta për ta shpëtuar. Boruto insiston që t'iu bashkohet atyreve.
Ata e gjejnë Naruton dhe fillojnë të luftojnë kundër armiqëve. Hijet luftojnë kundër Kinshikit, por nuk mundën ta mposhtën. Kështu që Naruto dhe Sasuke fillojnë të luftojnë kundër Momoshikit, por Momoshiki e bën Kinshikin si tabletë dhe e gapërdinë në mënyrë që fuqia e tij të rritet.
Kur Naruto dhe Sasuke e shohin fuqinë e Momoshikit dhe e shohin se nuk ka zgjidhje tjetër, Naruto i'a jep çakrën e tij Borutos për ta bërë Rasenganin. Pas kësaj Borutos e përdorë Rasenganin e padukshme dhe e mposhtë Momoshikin. Pas fitores, Boruto i thotë babait të tij se ai do të bëhet ninxha i cili do t'a mbrojë fshatin prej hijes.
Në fund të filmit, Boruto dhe Sarada e pyesin Mitsukin se kush janë prindërit e tij, ai thotë se Oroçimaru është babai i tij.
Pushtimi rus i Ukrainës në 2022
Prapavija
Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, Ukraina dhe Rusia vazhduan të mbanin lidhje të ngushta. Në vitin 1994, Ukraina ra dakord të braktiste arsenalin e saj bërthamor dhe nënshkroi Memorandumin e Budapestit mbi Garancitë e Sigurisë me kusht që Rusia, Mbretëria e Bashkuar (MB) dhe Shtetet e Bashkuara (SHBA) të jepnin garanci kundër kërcënimeve ose përdorimit të forcës kundër territorit, integritetin apo pavarësinë politike të Ukrainës. Pesë vjet më vonë, Rusia ishte një nga nënshkruesit e Kartës për Sigurinë Evropiane, e cila "ripohoi të drejtën e natyrshme të çdo shteti pjesëmarrës për të qenë i lirë të zgjedhë ose të ndryshojë marrëveshjet e tij të sigurisë, duke përfshirë traktatet e aleancës, ndërsa ato zhvillohen".
Në vitin 2004, Viktor Janukoviç, atëherë kryeministër, u shpall fitues i zgjedhjeve presidenciale, të cilat ishin manipuluar kryesisht sipas një vendimi të Gjykatës Supreme të Ukrainës. Rezultatet shkaktuan një protestë publike në mbështetje të kandidatit të opozitës, Viktor Jushçenko, i cili sfidoi rezultatin. Gjatë muajve të trazuar të revolucionit, kandidati Jushçenko u sëmur rëndë dhe shpejt u zbulua nga grupe të shumta mjekësh të pavarur se ishte helmuar nga dioksina TCDD. Jushçenko dyshonte fuqishëm për përfshirjen ruse në helmimin e tij. E gjithë kjo përfundimisht rezultoi në Revolucionin paqësor Portokalli, duke sjellë në pushtet Jushçenkon dhe Julia Timoshenkon, ndërkohë që hodhi Janukoviçin në opozitë.
Në vitin 2008, presidenti rus Vladimir Putin foli kundër anëtarësimit të mundshëm të Ukrainës në NATO. Në vitin 2009, analisti rumun Iulian Chifu dhe bashkëautorët e tij menduan se në lidhje me Ukrainën, Rusia ka ndjekur një version të përditësuar të Doktrinës Brezhnev, një politikë e Luftës së Ftohtë të ndërhyrjes sovjetike në vendet e sferës së ndikimit sovjetik gjatë fundit të viteve 1980. dhe fillimi i viteve 1990.
Shënime
<references group="lower-alpha"/>
Kënga Magjike 2018
Kënga Magjike 2018 ishte edicioni i 20-të i konkursit vjetor të muzikës shqiptare Kënga Magjike dhe u mbajt mes 5 dhjetorit 2018 dhe 8 dhjetorit 2018 në Pallatin e Kongreseve në Tiranë. Tri shfaqjet live u pritën nga Ardit Gjebrea, Klaudia Pepa dhe Bora Zemani.
Fitues i konkursit ishte Flori Mumajesi me këngën e titulluar "Plas". Kjo ishte fitorja e tij e parë në konkurs si këngëtar edhe pse ai ishte gjithashtu kompozitori i hyrjeve fituese "Hape Vetën" nga Aurela Gaçe më 2007 dhe "Ma Zgjat Dorën" nga Eneda Tarifa në edicionin pasardhës 2019.
Formati
Kënga Magjike 2018, e organizuar nga Televizioni Klan (TV Klan), ishte edicioni i njëzetë me radhë i konkursit vjetor. Dy gjysmëfinalet dhe finalja e madhe u mbajtën në Pallatin e Kongreseve në Tiranë përkatësisht më 5, 6 dhe 8 dhjetor 2018.
Finalja
Çelësi : Fitues  Vendi i dytë  Vendi i tretë
Taro Kagawa
(9 Gusht 1922 – 6 Mars 1990) ishte një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 5 ndeshje.
Konferenca shkencore kushtuar 25-vjetorit të Kongresit të drejtshkrimit të gjuhës shqipe : Tiranë, 12 dhjetor 1997
Konferenca shkencore kushtuar 25-vjetorit të Kongresit të drejtshkrimit të gjuhës shqipe : Tiranë, 12 dhjetor 1997 libër nga Emil Lafe (përg.), Pavli Haxhillazi (përg.), Mariana Ymeri (përg.). Botuar në Tiranë nga "Mësonjëtorja e parë", në vitin 2000. Faqe 114. ISBN 99927-46-19-X
Metodologjia
Metodologjia (greqisht:μεθοδολογία) paraqet studimin sistematik, shkencor dhe profesional në një fushë të caktuar. Ajo përfshin analizën teorike të metodave dhe parimeve hulumtuese që lidhen me një degë të diturisë. Në mënyrë tipike, ajo përfshin koncepte të tilla si paradigma (mostra), modeli teorik, fazat, instrumentet dhe teknikat sasiore e cilësore.
Përkufizimi
Në të kaluarën metodologjia ka qenë përkufizuar si:
Metodologjia ofron një mbështetje teorike për të kuptuar se cila metodë, grup metodash ose praktikash më të mira mund të aplikohen në rastin konkret, për shembull, për të llogaritur një rezultat specifik.
Qasjet metodologjike
Ekzistojnë dy qasje kryesore metodologjike:
Kryeministri i Turqisë
parapamje|Kryeministria turke. Kryeministri i Turqisë, zyrtarisht kryeministri i Republikës së Turqisë (Turqisht: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı), ishte kreu i qeverisë së Republikës së Turqisë nga viti 1920 deri në vitin 2018, i cili udhëhoqi një koalicion politik në Parlamentin turk dhe kryesoi kabinetin. Gjatë gjithë historisë politike të Turqisë, funksionet dhe kompetencat e postit kanë ndryshuar herë pas here. Para shpërbërjes së tij si rezultat i Referendumit Kushtetues të vitit 2017, mbajtësi i kryeministrisë ishte përgjithësisht figura dominuese në politikën turke, duke tejkaluar presidentin.
Bicaj (Gramsh)
Bicaj është një fshat në Komunën Shënepremte, Rrethi i Gramshit, Qarku i Elbasanit, Shqipëri.
Grabovë e Poshtme
Grabovë e Poshtme është një fshat në Komunën Shënepremte, Rrethi i Gramshit, Qarku i Elbasanit, Shqipëri.
Langon, Gironde
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Langon (Ocitanisht: Lengon; Shqip: Langoni) është një komunë në departamentin Gironde në Nouvelle-Aquitaine në Francën jugperëndimore. Langoni shërben si selia e rrethit, kantonit dhe nënprefekturës së tij. Banorët e saj quhen Langonnais.
Gjeografia
Langoni ndodhet në pjesën veriore të departamentit 48 km në juglindje të Bordosë në bregun e majtë të lumit Garonës. Ai shtrihet pranë kufirit midis një rajoni të verës (Premières côtes de Bordeaux) dhe pyllit të Landakut.
Transporti
Tradicionalisht ishte një ndalesë në rrugën Bordo- Tuluzë ; qyteti tani shërbehet nga autooute Entre-Deux-Mers. ( A62 Bordeaux-Tulouse).