Njerëzit_romakë
jo-romakë
parapamje| Monedha e perandorit [[Konstantini i II|Konstandin II ( r. 337–340), që përshkruan perandorin mbi kalë, duke shkelur dy barbarë (djathtas)]] Edhe pse Roma e lashtë është quajtur një 'shoqëri dukshëm jo-raciste', romakët mbanin stereotipe dhe paragjykime të konsiderueshme kulturore kundër kulturave dhe popujve që nuk ishin të integruar në botën romake, dmth. " barbarë ". Megjithëse pikëpamjet ndryshonin gjatë historisë romake, qëndrimi ndaj popujve përtej kufirit romak në mesin e shumicës së shkrimtarëve romakë në antikitetin e vonë mund të përmblidhet me "i vetmi barbar i mirë është një barbar i vdekur". Përgjatë antikitetit, shumica e perandorëve romakë përfshinin imazhe anti-barbare në monedhat e tyre, të tilla si perandori ose Victoria (personifikimi dhe perëndeshë e fitores) duke u përshkruar si duke shkelur ose duke tërhequr zvarrë armiqtë barbarë të mundur. Sipas shkrimeve të Ciceronit, ajo që i bëri njerëzit barbarë nuk ishin gjuha ose prejardhja e tyre, por zakonet dhe karakteri i tyre, ose mungesa e tyre. Romakët e shihnin veten si superiorë ndaj të huajve, por kjo buronte jo nga dallimet e perceptuara biologjike, por nga ajo që ata e perceptonin si një mënyrë jetese superiore. "Barbar" ishte si i tillë një term kulturor dhe jo biologjik. Nuk ishte e pamundur që një barbar të bëhej romak; vetë shteti romak shihej se kishte për detyrë të pushtonte dhe transformonte popujt barbarë, dmth. parapamje| Reliev nga Harku i Titit që përshkruan romakët duke plaçkitur [[Tempulli i Jeruzalemit|tempullin në Jerusalem]] Një grup veçanërisht i papëlqyer i jo-romëve brenda perandorisë ishin hebrenjtë. Shumica e popullsisë romake i urrente hebrenjtë dhe judaizmin, megjithëse pikëpamjet ishin më të ndryshme në mesin e elitës romake. Edhe pse shumë, si Taciti, ishin gjithashtu armiqësorë ndaj hebrenjve, të tjerë, si Ciceroni, ishin thjesht indiferentë në mënyrë josimpatike  dhe disa nuk i konsideronin fare hebrenjtë si barbarë. Shteti romak nuk ishte plotësisht kundër hebrenjve, pasi kishte një popullsi të konsiderueshme hebreje në vetë Romë, si dhe të paktën trembëdhjetë sinagoga në qytet. Antisemitizmi romak, i cili çoi në disa persekutime dhe masakra, nuk ishte i rrënjosur në paragjykimet racore, por më tepër në perceptimin se hebrenjtë, në mënyrë unike midis popujve të pushtuar, refuzuan të integroheshin në botën romake. Judenjtë iu përmbaheshin rregullave, kufizimeve dhe detyrimeve të tyre, të cilat zakonisht ose nuk u pëlqyen ose keqkuptoheshin nga romakët, dhe ata i qëndruan besnikë fesë së tyre. Praktikat ekskluzive fetare të hebrenjve dhe kundërshtimi i tyre për të braktisur zakonet e tyre në favor të atyre të Romës, edhe pasi u pushtuan dhe u shtypën në mënyrë të përsëritur,  ngjallën dyshimin e romakëve. parapamje| Një skenë banketi [[Republika Romake|republikan i vonë në një afresk nga Herculaneum, Itali, 50 para Krishtit]] Themelimi i Romës dhe historia e qytetit dhe e njerëzve të tij gjatë shekujve të parë të tij, është e zhytur në mite dhe pasiguri. Data tradicionale për themelimin e Romës, 753 para Krishtit, dhe data tradicionale për themelimin e Republikës Romake, 509 pes, megjithëse përdoret zakonisht edhe në historiografinë moderne, janë të pasigurta dhe mitike. Mitet që rrethojnë themelet e Romës kombinuan, nëse jo të ngatërruara, disa histori të ndryshme, që shkojnë nga origjina e popullit latin nën një mbret me emrin Latinus, te Evander i Pallantium, i cili thuhej se kishte solli kulturën greke në Itali dhe një mit me origjinë trojane nëpërmjet figurës heroike Eneas. Themeluesi aktual mitik i vetë qytetit, Romulus, shfaqet vetëm shumë breza në rrjetin kompleks të miteve të themelimit. Interpretimet e këtyre miteve ndryshonin midis autorëve në Antikitet, por shumica ranë dakord se qytetërimi i tyre ishte themeluar nga një përzierje emigrantësh dhe të arratisurve. Këto rrëfime të origjinës do të favorizonin integrimet e mëvonshme të gjera të të huajve në botën romake.