cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shkolla e vashave, Korçë
Shkolla e parë e vajzave, Korçë apo Shkolla shqipe e vashave në Korçë ishte një shkollë për vajza që u hap më 23 tetor 1891 në Korçë. Me hapjen e konviktit në 1900, u krijua mundësia që shumë vajza nga krahina të tjera të studionin aty.
Themelimi i shkollës së parë shqipe në Korçë të njohur zyrtarisht në Korçë më 1887 frymëzoi Gjerasim Qiriazin dhe motrën e tij Sevasti Qiriazi-Dakon të hapin një shkollë për vajza. Me ndihmën e Naim Frashrit dhe veçanërisht misionarëve amerikan dhe anglez ata i siguruar lejet e nevojshme nga Stambolli.
Personeli i shkollës në vitet e para sipas Polikseni Luarasit përbëhej nga: Gjerasim Qiriazi, drejtor, Sevasti Qiriazi, Thanas Sina Postenani dhe Fanka Eftim. Mësues të tjerë që kanë dhënë mësim në këtë shkollë janë edhe patriotët e shquar Grigor e Katerina Cilka, Gjergj Qiriazi, Kristo Dako, Parashqevi Qiriazi, nxënëse të kësaj shkolle Polikseni Luarasi, Helidhona Titu (Falli), amerikanët Fineas e Violet Kenedi të Misionit Amerikan, etj. Në planin mësimor të shkollës përfshiheshin 18 lëndë (shoqërore, shkencore e artistike) midis të cilave mësimi i lexim-shkrimit shqip, gramatika shqipe, historia e Shqipërisë etj.
Shkolla u hap në shtëpinë e Grigor Eliadhe Frashërit, pranë kishës së Shën Gjergjit, shtëpi në të cilën Gjerasimi me të motrën Sevastia banonin me qira. Sevastia kujton se atë ditë erdhën “''tri vajza mjaft inteligjente e premtuese, vetëm për shkak të lajmit që ishte përhapur në qytet. Fillimi ishte shumë i thjeshtë, por kur mbyllëm vitin shkollor, në qershor, numri kishte arritur në 27 nxënëse, më shumë nga çfarë kishim guxuar edhe të shpresonim si fillim lidhur me punimin e një toke kaq të fortë''”.
Në shtator 1892 shkolla u çel në ndërtesën e re që bleu Gjerasimi në lagjen e re aty afër vendit që quhej “Çezma e Arave”. Aty vazhdoi derisa u mbyll më 10 korrik të vitit 1914.
Hierarkia e Kishës Ordodokse kundërshtoi me ngulm shkollën që nga fillimi. Më 14 nëntor 1892 Gjerasim Qiriazi themeloi Vëllazërinë Evangjeliste të Shqipërisë në Korçë dhe mbante shërbime në objektin e shkollës. Për shkak të popullaritetit tij, për një kohë edhe Kisha Ortodokse filloi të mbaj shërbesa në shqip. Gjerasim Qiriazi ishte autor i poezive, këngëve, skeçeve, dialogjeve dhe librave shkollor dhe redaktoj dhe përkthej tekste për Shoqërinë Biblike dhe për shkollën.
Pas vdekjes së Gjerasimit në vitin 1894, vendin e tij e zuri i vëllai Gjergj Qiriazi e më pas Thanas Sina e Grigor Cilka. Edit Durham, pas vizitës në Korçë në vitin 1903 e përshkruante kështu shkollën e Vashave: “''Zonjusha Kyrias (Sevasti Qiriazi), një grua shumë e përgatitur dhe kurajoze, pati shkuar në Amerikë me ndihmën e misionarëve amerikanë, qe trajnuar atje dhe kur u kthye në Korçë qe emëruar drejtoreshë e një shkolle femërore nën patronazhin e Misionit Amerikan. Sevasti përdorte tekste shkollorë amerikanë dhe jepte mësim në gjuhën shqipe. Mbas mbylljes së shkollës mashkullore të Korçës, kjo mbeti e vetmja shkollë në Shqipërinë Jugore, ku mund të mësohej shkrim e këndim në gjuhën shqipe. Edhe pse frekuentimi i asaj shkolle sillte rrezikun që vajzat dhe prindërit të ishin persekutuar nga autoritetet turke, klasat ishin gjithmonë plot. Vajzat krishtere dhe myslimane mësonin të shkruanin dhe të lexonin në shqip dhe i mësonin edhe vëllezërve të tyre. Shkolla e Vashave ishte kaq moderne sa që më dukej se isha kthyer papritur në Europë''”.
Në vitin 1907 autoritetet osmane u përpoqën ta mbyllnin shkollën, por pa sukses. U tentua përsëri të mbyllej në vitin 1910, por tashmë shkolla ndodhej nën administrimin dhe mbrojtjen direkte të Misionit Amerikan, i cili kishte një marrëveshje me Portën e Lartë për ushtrim të lirë të veprimtarisë. Prandaj përfaqësues i këtij misioni në Korçë protestoi dhe refuzoi që kjo shkollë të mbyllej. Shkolla u mbyll më 10 korrik 1914 kur kishte nisur Lufta e Parë Botërore dhe ushtria greke kishte hyrë në Korçë.
Monumente kulture
Shkolla është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Korçës, në qarkun e Korçës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "1886" më "10.06.1973".
Xhamia e Janjevës
Xhamia e Janjevës është një monument i trashëgimisë kulturore në Janjevë, Lipjan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Tsukimi
thumb|240px|Tsukimi dango (në të majtë), bari susuki (në mes) dhe gështenja (në të djathtë) Tsukimi (月見) ose Otsukimi (お月見) gjithashtu i njohur si Jugoya (十五夜) janë festivale japoneze që nderojnë hënën e vjeshtës, një variant i Festës së Hënës. Festimi i hënës së plotë bëhet zakonisht në ditën e 15-të të muajit të tetë sipas kalendarit japonez; hëna e depilimit festohet në ditën e 13-të të muajit të nëntë. Këto ditë normalisht bien në shtator dhe tetor sipas kalendarit diellor.
Tradita daton në epokën e Heian, dhe tani është aq e popullarizuar në Japoni sa që disa njerëz përsërisin aktivitetet për disa mbrëmje pas shfaqjes së hënës së plotë gjatë muajit të tetë lunisolar.
Traditat e Tsukimi përfshijnë shfaqjen e dekoratave të bëra nga barishtja pampas japoneze (susuki) dhe ngrënia e ëmbëlsirave të orizit të quajtur Tsukimi dango në mënyrë që të festojnë bukurinë e hënës. Prodhimet sezonale shfaqen gjithashtu si oferta për Hënën. Patatet e ëmbla i ofrohen hënës së plotë, ndërsa fasulet ose gështenjat i ofrohen hënës së depilimit muajin vijues. Emrat alternative të festimeve, Imomeigetsu (fjalë për fjalë "hëna e korrjes së patates") dhe Mamemeigetsu ("hëna e korrjes së fasules") ose Kurimeigetsu ("hëna e korrjes së gështenjës") rrjedh nga këto oferta.
Historia
Tsukimi i referohet traditës japoneze të mbajtjes së ahengjeve për të parë hënën e korrjeve. Zakonet mendohet se kanë origjinën nga aristokratët japonezë gjatë periudhës Heian; të ndikuar nga zakoni kinez i festës së hënës, ata do të mblidheshin për të recituar poezi nën hënën e plotë të muajit të tetë të kalendarit diellor, i njohur si "Hena e Mesit të Vjeshtës". Në mbrëmjen e hënës së plotë, është tradicionale të mblidhen në një vend ku hëna mund të shihet qartë, të dekoroni skenën me bar të pampas japonez, dhe të shërbejmë dumplings me oriz të bardhë (i njohur si Tsukimi dango), taro, edamame, gështenja dhe ushqime të tjera sezonale, plus sake si ofertë për hënën në mënyrë që të luten për një korrje të bollshme. Këto pjata njihen kolektivisht si enët Tsukimi (月 見 料理, tsukimi ryōri). Për shkak të zbehjes së patates së ëmbël ose taros në mesin e këtyre pjatave, tradita njihet si Imomeigetsu (芋 名 月) ose "Hëna e korrjes së patates" në disa pjesë të Japonisë.
Nga viti 862 deri në 1683, kalendari japonez ishte rregulluar në mënyrë që hëna e plotë të binte në ditën e 13-të të çdo muaji. Në vitin 1684, megjithatë, kalendari u ndryshua në mënyrë që hëna e re të binte ditën e parë të çdo muaji, duke lëvizur hënën e plotë dy javë më vonë, në ditën e 15-të të muajit. Ndërsa disa njerëz në Edo (Tokjo e sotme) zhvendosën aktivitetet e tyre Tsukimi në ditën e 15 të muajit, të tjerët vazhduan të vëzhgonin festivalin në ditën e 13-të. Për më tepër, pati vëzhgime të ndryshme rajonale në disa pjesë të Japonisë në ditën e 17-të të muajit, si dhe vëzhgime budiste në ditën e 23-të ose të 26-të, të gjitha këto u përdorën si pretekste për festa të vonshme gjatë vjeshtës gjatë gjithë periudhës Edo. Ky zakon u soll në një fund të shpejtë gjatë periudhës së Meiji.
Drazha Mihajlloviq
parapamje|Drazha Mihailoviqi Dragoljub "Draža" Mihailović (27 prill 1893 – 17 korrik 1946) ishte një gjeneral serb jugosllav gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai ishte udhëheqës i Detashmenteve çetnike të Ushtrisë Jugosllave (çetnikët), një lëvizje mbretërore dhe nacionaliste dhe forcë guerile e krijuar pas pushtimit gjerman të Jugosllavisë në 1941.
Vështrim
Drazha Mihailoviq ka lindur në Ivanjica dhe është rritur në Beograd, Mihailović luftoi me dallueshmëri në Luftërat Ballkanike dhe Luftën e Parë Botërore. Pas rënies së Jugosllavisë në prill 1941, Mihailoviç organizoi çetnikët në Ravna Gora dhe u angazhua në luftën guerile përkrah partizanëve të Josip Broz Titos kundër forcave pushtuese gjermane. Strategjitë e kundërta, dallimet ideologjike dhe mosbesimi i përgjithshëm i larguan ata, dhe nga fundi i vitit 1941 të dy grupet ishin në konflikt të hapur. Shumë grupe çetnike bashkëpunuan ose krijuan modus vivendi me fuqitë e Boshtit, gjë që së bashku me zhgënjimin britanik për mosveprimin e Mihailović-it çoi në zhvendosjen e aleatëve ndaj Titos në vitin 1944. Vetë Mihailović bashkëpunoi me Milan Nediq dhe Dimitrije Ljotić në fund të luftës.
Mihailović u fsheh pas luftës, por u kap në mars 1946. Ai u gjykua dhe u dënua për tradhti të lartë dhe krime lufte nga autoritetet komuniste të Republikës Popullore Federale të Jugosllavisë, dhe u ekzekutua me pushkatim në Beograd në korrik të po atij viti. Natyra dhe shtrirja e përgjegjësisë së tij për bashkëpunimin dhe masakrat etnike mbetet e diskutueshme. Në maj 2015, vendimi për denimin e Mihailovićit u anulua në apel nga Gjykata Supreme e Kasacionit të Serbisë, duke përmendur gjykimin dhe dënimin e tij si të motivuara politikisht dhe ideologjikisht.
Mont-Notre-Dame
Mont-Notre-Dame është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Mont-Notre-Dame ka një popullsi prej 736 banorë dhe sipërfaqe 9.96 km², me një dendësi prej 74 banor/km².
Bashkëshorti
Bashkëshorti në një marrëdhënie martesore quhet partneri i gjinisë mashkullore ose burri. Të drejtat dhe detyrimet e burrit ndaj bashkëshortes (gruas) së tij ashtu si edhe statusi i tij në bashkësi dhe përpara ligjit, ndryshojnë midis kulturave të ndryshme ashtu siq kanë ndryshuar edhe me kalimin e kohës.
Në kulturat monogame, në një martesë ka vetëm dy palë pjesëmarrëse. Kjo zbatohet nga kodet ligjore të cilat nxjerrin jashtë ligjit si bigaminë ashtu edhe poligaminë. Në mënyrë të ngjashme, nuk është e lejuar polandria, martesa e një partneri femër me më shumë se një partner mashkull në të njëjtën kohë. Në kulturat poligame dhe poliandrike, mund të ketë më shumë se dy palë pjesëmarrëse në një lidhje martesore.
Togiak, Alaska
Togiak, Alaska (Togiak) është një qytet në qarkun Dillingham të shtetit federal Alaska, SHBA. Në Togiak, Alaska jetojnë 821 banorë (2007), dhe dendësia e popullisë është 6.9 banor/km2 (17.9 banorë/sq mi). Qyteti ka një sipërfaqe prej 591.7 km2 (228.5 sq mi) dhe lartësi mbidetare prej 1 m (3 ft).
Shkolla fillore në gjuhën Sërbe - 1882
Shkolla fillore në gjuhën Sërbe - 1882 është një monument i trashëgimisë kulturore në gushtericë e Epërme, Graçanicë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 03 - 114/83.
Lisa Spoonauer
Lisa Ann Spoonauer (16 dhjetor 1972 – 20 maj 2017) ishte një aktore dhe komediane amerikane.
Shpërndarja normale
Në statistikë, një shpërndarje normale ose shpërndarje Gausiane është një lloj shpërndarjeje e vazhdueshme probabiliteti për një ndryshore të rastësishme me vlera reale. Forma e përgjithshme e funksionit të densitetit të probabilitetit të tij është
Parametri \mu është mesatarja ose pritja matematike e shpërndarjes (dhe gjithashtu mesorja dhe moda e saj), ndërsa parametri \sigma është devijimi standard i tij. Varianca e shpërndarjes është \sigma^2. Një ndryshore e rastësishme me shpërndarje Gausiane thuhet se është e shpërndarë normalisht.
Për më tepër, shpërndarjet Gausiane kanë disa veti unike që janë të vlefshme në studimet analitike. Për shembull, çdo kombinim linear i disa ndryshoreve që ndjekin ligj normal është një ndryshore rasti që ndjek po një ligj normal. Shumë rezultate dhe metoda, të tilla si përhapja e pasigurisë dhe përshtatja e parametrave të katrorëve më të vegjël, mund të nxirren në mënyrë analitike në formë të qartë kur ndryshoret përkatëse shpërndahen normalisht.
Një shpërndarje normale nganjëherë quhet joformalisht një kurbë këmbanë. Megjithatë, shumë shpërndarje të tjera janë në formë këmbane (të tilla si Cauchy, e Studentit dhe shpërndarjet logjistike ).
Shpërndarja e probabilitetit njëdimensional përgjithësohet për vektorët në shpërndarjen normale multivariate dhe për matricat në shpërndarjen normale të matricës.
Shpërndarja normale standarde
Rasti më i thjeshtë i një shpërndarjeje normale njihet si shpërndarja normale standarde ose shpërndarja normale njësi. Ky është një rast i veçantë kur \mu=0 dhe \sigma =1, dhe përshkruhet nga ky funksion i densitetit të probabilitetit (ose densiteti):
Ndryshorja z ka një mesatare 0 dhe variancë dhe devijim standard të barabartë me 1. Dendësia \varphi(z) arrin majën e saj në z=0 dhe pikat e infleksionit në z=+1 dhe z=-1.
Shpërndarja e përgjithshme normale
Çdo shpërndarje normale është një modifikim i shpërndarjes normale standarde, domeini i së cilës është shtrirë me një faktor \sigma (devijimi standard) dhe më pas zhvendoset me \mu (vlera mesatare):
Funksioni mbledhës i shpërndarjes
Funksioni kumulativ (mbledhës) i shpërndarjes (CDF) i shpërndarjes normale standarde, zakonisht i shënuar me germën e madhe greke \Phi, jepet si integrali
Funksioni i gabimit jep probabilitetin që një ndryshore rasti, me shpërndarje normale dhe mesatare 0 dhe variancë 1/2   të bjerë në intervalin [-x, x]. Kjo është:
Këto integrale nuk mund të shprehen në terma të funksioneve elementare, pra janë të paintegrueshme me kuadraturë, dhe shpesh thuhet se janë funksione speciale. Megjithatë, njihen shumë përafrime numerike të tyre.
Të dy funksionet janë të lidhura ngushtë, domethënë
Për një shpërndarje normale të zakonshme me dendësi f, pritje matematike \mu dhe devijimi \sigma, funksioni mbledhës i shpërndarjes është
Një përafrim i shpejtë i CDF-së së shpërndarjes normale standarde mund të gjendet duke përdorur një përafrim nëpërmjet serisë Tejlor:
Devijimi standard dhe mbulimi
parapamje|350x350px| Për shpërndarjen normale, vlerat më pak se një devijim standard larg mesatares përbëjnë 68.27% të grupit; ndërsa dy devijime standarde nga mesatarja përbëjnë 95.45%; dhe tre devijime standarde përbëjnë 99.73%. Rreth 68% e vlerave të nxjerra nga një shpërndarje normale janë brenda një devijimi standard σ larg mesatares ; rreth 95% e vlerave qëndrojnë brenda dy devijimeve standarde; dhe rreth 99.7% janë brenda tre devijimeve standarde. Ky fakt njihet si rregulli 68-95-99.7 (empirik), ose rregulli 3-sigma.
Më saktësisht, probabiliteti që një realizim (rast) i n.r me ligj normal të jetë në intervalin ndërmjet \mu-n\sigma dhe \mu+n\sigma jepet nga
Vetitë
Shpërndarja normale është e vetmja shpërndarje kumulantët e së cilës përtej dy të parave (dmth., përveç mesatares dhe variancës ) janë zero. Është gjithashtu shpërndarja e vazhdueshme me entropinë maksimale për një mesatare dhe variancë të caktuar. Geary ka treguar, duke supozuar se mesatarja dhe varianca janë të fundme, se shpërndarja normale është e vetmja shpërndarje ku mesatarja dhe varianca e llogaritur nga një grup i pavaru janë të pavarura nga njëra-tjetra.
Shpërndarja normale është simetrike me bosht simetrie mesataren e saj dhe është jo zero mbi të gjithë vijën reale. Si e tillë, mund të mos jetë një model i përshtatshëm për variablat që janë në thelb pozitive ose shumë të anuara, si pesha e një personi ose çmimi i një aksioni. Ndryshore të tilla mund të përshkruhen më mirë nga shpërndarje të tjera, të tilla si shpërndarja log-normale ose shpërndarja Pareto.
Shpërndarja gausiane i përket familjes së shpërndarjeve të qëndrueshme. Me përjashtim të Gaussian-it që është një rast kufizues, të gjitha shpërndarjet e qëndrueshme kanë bishta të rëndë dhe variancë të pafundme. Është një nga shpërndarjet e pakta që janë të qëndrueshme dhe që kanë funksione të densitetit të probabilitetit të cilat mund të shprehen në mënyrë analitike, të tjerat janë shpërndarja Cauchy dhe shpërndarja Lévy.
Teorema e kufirit qendror
djathtas|parapamje|250x250px| Ndërsa numri i ngjarjeve diskrete rritet, funksioni fillon të ngjajë me një shpërndarje normale Teorema qendrore limite pohon se në kushte të caktuara (mjaft të zakonshme), shuma e shumë ndryshoreve të rastit do të ketë një shpërndarje afërsisht normale. Më konkretisht, kur janë variabla të rastësishme të pavarura dhe të shpërndara identikisht me të njëjtën shpërndarje çfarëdo, mesatare zero dhe variancë \sigma^2 dhe Z është mesatarja e tyre e shkallëzuar nga \sqrt{n}
Atëherë, kur n rritet, shpërndarja e probabilitetit të Z do të prirent drejt shpërndarjes normale me mesatare 0 dhe variancë \sigma^2.
Teorema mund të shtrihet për variabla (X_i) që nuk janë të pavarura dhe/ose jo të shpërndara identikisht nëse vendosen kufizime të caktuara mbi shkallën e varësisë dhe momentet e shpërndarjeve.
Teorema e kufirit qendror nënkupton gjithashtu që shpërndarje të caktuara mund të përafrohen me shpërndarjen normale, për shembull:
Nëse këto përafrime janë të sakta mjaftueshëm varet nga qëllimi për të cilin nevojiten dhe nga shkalla e konvergjencës me shpërndarjen normale. Zakonisht ndodh që përafrime të tilla janë më pak të sakta në bishtat e shpërndarjes.
Veprimet dhe funksionet e ndryshoreve normale
Dendësia e probabilitetit, shpërndarja kumulative dhe shpërndarja kumulative e anasjelltë e çdo funksioni të një ose më shumë ndryshoreve normale të pavarura ose të ndërlidhura mund të llogariten me metodën numerike të gjurmimit të rrezeve ( kodi Matlab ). Në seksionet e mëposhtme do të shohim disa raste të veçanta.
Veprimet në dy ndryshore normale standarde të pavarura
Nëse X_1 dhe X_2 janë dy n.r standarde të pavarura me mesatare 0 dhe variancë 1, atëherë
Ndodhja dhe aplikimet
Ndodhja e shpërndarjes normale në problemet praktike mund të klasifikohet lirshëm në katër kategori:
Normalitet i saktë
parapamje| Gjendja bazë e një oshilatori harmonik kuantik ka shpërndarjen Gausiane. Madhësi të caktuara në fizikë shpërndahen normalisht, siç u demonstrua për herë të parë nga James Clerk Maxwell. Shembuj të madhësuve të tilla janë:
Normalitet i përafërt
Shpërndarjet përafërsisht normale ndodhin në shumë situata, siç shpjegohet nga TQL. Kur rezultati prodhohet nga shumë efekte të vogla që veprojnë në mënyrë mbledhëse dhe të pavarur, shpërndarja e tij do të jetë afër normales. Përafrimi normal nuk do të jetë i vlefshëm nëse efektet veprojnë në mënyrë shumëzuese (në vend të shtimit), ose nëse ka një ndikim të vetëm të jashtëm që ka një madhësi dukshëm më të madhe se efektet e tjera.
Normalitet i supozuar
djathtas|parapamje| Histogrami i gjerësisë së sepalit për Iris versicolor nga grupi i të dhënave të luleve të Iris, me shpërndarjen normale ë të përshtatshme të mbivendosur. Ka metoda statistikore për të testuar në mënyrë empirike atë supozim; shih seksionin e mësipërm të testeve të normalitetit.
Pozicioni kalorëse
parapamje|Paraqitje e një çifti të angazhuar në [[Marrëdhënia seksuale|marrëdhënie seksuale në pozicionin kalorëse|250x250px]] Pozicioni femra sipër, i quajtur edhe pozicioni kalorëse, është një grup pozicionesh seksuale në të cilat mashkulli qëndron me shpinë ose ulur, ndërsa femra vendoset mbi të ose përballë ose në drejtim të këmbëve, dhe mashkulli fut penisin e ngritur në brendësi të vaginës apo anusit të femrës.
Emri "kalorëse" rrjedh nga imazhi i femrës, e cila duket sikur po e "kalëron" partnerin. Ky pozicion bën pjesë në një numër pozicionesh seksual ku partneri marrës është në krye, ku varianti tjetër është pozicioni "kalorëse" nga prapa. Ky pozicion është goxha i preferuar, pasi është mjaft i thjeshtë për t'u arritur dhe për t'u ruajtur dhe ofron kënaqësi për të dy partnerët.
Ky pozicion përmendet zakonisht si një prej pozicionet më popullore me femrat,  pasi në këtë pozicion, femra është zakonisht partneri aktiv gjatë aktivitetit seksual.
Teknika
parapamje|Paraqitje e pozicionit misionar me mashkull poshtë, nga Johann Nepomuk Geiger (1840)|250x250px Në pozicionin kalorëse, mashkulli qëndron me shpinë ose ulet, ndërsa femra vendoset mbi zonën e legenit të tij duke vështruar ballazi, në pozicion të gjunjëzuar ose të përkulur. Femra e pozicionon vaginën mbi penisin e ngritur të mashkullit, dhe ulë veten mbi penis, ndërkohë që ajo ose mashkulli e drejtojnë penisin për te vagina për penetrim. Me penisin e ngritur tashmë brenda femrës, ajo mund ta rrëshqasë atë sa lart e poshtë penisit të mashkullit,  duke kontrolluar ritmin dhe tempin e stimulimit vaginal dhe shkallën dhe kohëzgjatjen e penetrimit. Gjatë aktit, femra është e lirë që të ndryshojë pozicionin e saj duke shtyrë kurrizin ose duke i'u afruar gjoksit të mashkullit, ose duke tundur legenin në sens rrethor. Secila nga këto variacione sjellin ndryshimin e këndit dhe thellësisë së penetrimit dhe stimulimin e pjesëve të ndryshme të zonës vaginale dhe organeve seksuale.
Në këtë pozicion femra mund të vazhdojë me lëvizjen lart e poshtë edhe pasi mashkulli të ketë arritur orgazmën derisa ajo të arrijë në orgazmë. Në anën tjetër, nëse femra arrin në orgazmë para mashkullit, ajo mund të ngrejë legenin për t'i mundësuar mashkullit rolin aktiv në penetrim ose çifti mund të ndryshojë pozicionin, në një pozicion që i mundëson mashkullit vazhdimin e penetrimit aktiv, të tilla si pozicioni misionar.
Variacione
parapamje|Paraqitje e pozicionit kalorëse nga prapa, nga I Modi, mesi i shekullit të 16-të|340x340px Kur femra qëndron mbi gjoksin e partnerit, ky variacion mund të cilësohet si një pozicion misionar i anasjelltë. Shtrirja e këmbëve mbi trupin e mashkullit,  shton presionin mbi mons pubis dhe klitorisin e femrës.
Në pozicionin kalorëse nga prapa, i njohur edhe si pozicioni gaforre, femra vendoset mbi mashkullin në drejtim të këmbëve të këtij të fundit, dhe gjunjëzohet ose përkulet. Pasi ajo ose mashkulli kanë pozionuar penisin mbi vaginë, femra mund të qëndrojë drejt ose mund të anojë para ose pas, për tu mbështetur mbi gjoksin e mashkullit, ose mund të anojë nga njëra anë. Ndërkohë, këmbët e mashkullit mund të rrinë drejt mbi krevat ose të përthyera. Femra gjithashtu ka kontroll mbi tempin, ritmin, thellësinë dhe kohëzgjatjen e penetrimit. Duke ndryshuar pozicionin dhe tundjen e saj, femra mund të ndryshojë nivelin e stimulimit për mashkullin, ndërkohë që stimulon veten nga fërkimi i klitorisit ose zonën G-spot në të njëjtën kohë.
Stolat në park
Filmi "Stolat në park" prodhim i vitit 1988.
Pozicioni kalorëse
Avantazhe
Një avantazh për femrën në këtë pozicion është që pesha e mashkullit nuk është mbi të, ndaj ku pozicion është i rekomanduar gjatë periudhës së shtatzanisë, pasi nuk ka presion mbi abdomenin e femrës, dhe është më e thjeshtë për të kontrolluar thellësinë dhe shpejtësinë e penetrimit.
Stolat në park
Regjia: Bujar Kapexhiu, Skenari: Pullumb Kallfa, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Rexhep Hasimi.
Përmbajtja e filmit
Shumë pallto të dashuruarish të qytetit shkojnë direkt për pastrim kimik mbas uljes në stolat e sapolyer të parkut të qytetit. Midis tyre është Edlira e bija e shefes së pastrimit kimik. Prindërit e saj fillojnë hetimin për të njohur dhëndërin e tyre të ardhshëm. Një shkrimtar i shkëputur nga jeta dhe që ankohet gjithmonë për fatin e keq të punëve të tij ndihmon në “hetime”.
Fidja dhe Kefareti
Fidja (Arabisht: الفدية‎ Fidyah) dhe Kefareti (Arabisht: كفارة‎ Kaffarah) janë dhurime fetare që bëhen në Islam kur një agjërim (veçanërisht në Ramazan) humbet ose prishet. Donacionet mund të jenë me ushqim, ose para, dhe ato përdoren për të ushqyer ata që kanë nevojë. Këto dyja përmenden në Kuran.
Fidja
Fidja është bërë për agjërimet e humbura nga nevoja, ku personi nuk është në gjendje të kompensojë agjërimin më pas - për shembull, nëse dikush nuk mund të agjërojë numrin e kërkuar të ditëve për shkak të shëndetit të keq, shtatzënisë ose moshës ekstreme (i moshuar ose i ri). Në Ramazan, fidja duhet paguar për çdo agjërim të humbur. Sidoqoftë, nëse dikush e humb agjërimin për shkak të sëmundjes ose udhëtimit, por do të jetë mjaftueshëm i shëndetshëm për ta kompensuar atë, preferohet që agjërimin ta kompensojë më vonë, siç është përshkruar në Kur'an.
Kefareti
Kefareti është bërë për agjërimet e humbura në mënyrë të panevojshme – për shembull, nëse dikush e humb ose e prish agjërimin në muajin e Ramazanit pa arsye të vlefshme. Për të kompensuar agjërimin e prishur, një person duhet të agjërojë vazhdimisht për 60 ditë. Nëse nuk janë në gjendje ta bëjnë këtë, ata duhet të japin një kompensim bamirësie për koston e një vakti mesatar për 60 të varfër. Pagimi i një kefareti është gjithashtu i nevojshëm në Islam për shkeljen e një premtimi ose betimi.
Në Kuran
""(jeni të obliguar për) Ditë të caktuara, e kush është i sëmurë prej jush ose është në udhëtim (e nuk agjëroi), atëherë ai (le të agjërojë) më vonë aq ditë. E ata që i rëndon ai (nuk mund të agjërojnë), janë të obliguar për kompenzim, ushqim (ditor), i një të varfëri ai që nga vullneti jep më tepër, ajo është aqë më mirë për te. Mirëpo, po që se dini, agjërimi është më i mirë për ju.""
- Kuran: 2:184
Mëhalla (Follorinë)
Mëhallë (greqisht: Τροπαιούχος/Tropaioúkhos) është fshat në qarkun i Follorinës, Greqi. Përpara vitit 1929, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Μαχαλάς/Makhalás.
Saadet Ozkan
Saadet Ozkan (lindur në 1978) është një aktiviste turke për mbrojtjen e fëmijëve nga abuzimi. Ajo është mësuese në ciklin e ulët dhe zbuloi se nxënësit e saj ishin abuzuar nga drejtori i shkollës. Pavarësisht presionit gjatë investigimit të krimit, ajo ia arriti me sukses të zbulonte të vërtetën. Ajo është nderuar me çmimin për “International Women of Courage Award” për kurajon e treguar.
Naşide Gözde Durmuş
Naside Gözde Durmuş (lindur në 1985, Izmir) është një shkencëtare turke dhe kërkuese shkencore në fushën e gjenetikës.
Kërkimi i saj fokusohet në nanoteknologji dhe aplikimet e mikro-teknologjisë për çështje aktuale të shëndetit që janë shqetësuese në botë, si përshembull kanceri ose rezistenca anti-biotike. Revista shkencore “MIT Technology Review” e liston shkencëtaren turke nën kategorinë e pionerëve në rubrikën “Inovatoret nën 35 vjeç”, si një prej 35 liderëve të rinj në 2015.
Biografia
Durmuş lindi në 1985 në Izmir, Turqi. Në 2003 ajo nisi studimet universitare në Universitetin Teknik të Lindjes së Mesme”, duke u specializuar në Biologjinë Molekulare dhe Gjenetikë. Më vonë, ajo arriti të fitojë një bursë për tu zhvendosur në SHBA për edukim, duke fituar në këtë mënyrë gradën master në Inxhinieri nga Universiteti i Bostonit në 2009, si dhe duke fituar titullin e doktoraturës në inxhinierinë Bio-mjekësore nga Universiteti Brown në maj 2013.
Në 2014 ajo mori pozicionin e kërkueses shkencore pas doktoraturës në Universitetin Stanford. Momentalisht ajo po zhvillon një kërkim shkencor së bashku me Ronald W. Davis pranë qendrës së Universitetit të Stanford për Teknologjinë e Gjenomit si dhe në shkollën mjekësore të Stanford.
Spitali i Partizaneve 1944
Spitali i Partizaneve 1944 është një monument i trashëgimisë kulturore në Novosellë - Berishë, Drenas, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 0301 - 356/88.
Poliandria
Poliandria është një formë raportesh familjare në të cilën një grua krijon marrëdhënie martesore me dy ose më shumë burra në të njëjtën kohë. Poliandria është në kontrast me poligjininë. Nëse një martesë përfshin një numër të shumtë të pjesëmarrësve nga të dy gjinitë "bashkëshortë dhe bashkëshorte", atëherë mund të quhet poligami (poligamizëm): martesë grupore ose e bashkuar. Në përdorimin e saj më të gjerë, poligamia i referohet marrëdhënieve seksuale të një femre me disa meshkuj brenda ose jashtë martesës.
Besëlidhja Gorare (gazetë)
Është gazetë në gjuhën shqipe. Botim periodik i Shoqatës Atdhetare - Kulturore  "Besëlidhja Gorare".
Adultizmi
Adultizmi është "fuqia të cilën e manifestojnë të rriturit mbi fëmijët". Më konkretisht, adultizmi përcaktohet si "paragjykim i shoqëruar me diskriminim sistemik ndaj të rinjve". Me një shprehje më filozofike, termi gjithashtu mund të përcaktohet si "paragjykim ndaj të rriturve ... si rezultat i varësisë sociale prej njerëzve të rritur, duke përfshirë idetë, aktivitetet dhe sjelljet e tyre".
Masakra e Rugoves 1919
Masakra e Rugovës ishte një seri vrasjesh të shqiptarëve të kryera nga forcat serbe serbe dhe malazeze kundër civilëve shqiptarë në rajonin e Rugovës më 16 shkurt 1919. Ushtarët dogjën gra dhe fëmijë, përdhunuan dhe masakruan gjithsej 432 shqiptarë. Raporti u mblodh nga dy priftërinjtë në mërgim të cilët e hartuan dhe ia dorëzuan gjeneral brigadës Brtish George Fraser Philips, kreu i Komisionit Britanik të Kontrollit Miltar në Shqipëri dhe Mal të Zi, në Shkodër. Të mbijetuarit ikën në malësitë e Gjakovës në Shqipëri.
Hekurudha e Birmanisë
thumb|240px|Ura hekurudhore mbi lumin [[Mae Klong (ose lumi Kwai Yai) në Provincën Kanchanaburi, Tajlandë. Hapësira e kësaj ure është e përbërë nga nëntë segmente të mbërthimit të lakuar (origjinalet që datojnë nga Lufta e Dytë Botërore) dhe dy segmente këndore-mbërthese (zëvendësime (nën dëmshpërblime të luftës) nga Japonia pas vitit 1945).]] Hekurudha e Birmanisë e njohur si Hekurudha e Vdekjes, Hekurudha Tajlandë-Birmani e shumë emra tjerë të ngjajshme, ishte një hekurudhë 415 kilometra (258 milje) midis Ban Pong, Tajlandë dhe Thanbyuzayat, Birmani, e ndërtuar nga Perandoria e Japonisë në vitin 1943 për të mbështetur forcat e saj në fushatën e Birmanisë të Luftës së Dytë Botërore. Kjo hekurudhë përfundoi lidhjen hekurudhore midis Bangkok, Tajlandë dhe Rangoon, Birmani (tani Yangon, Mjanmar).
Linja u mbyll në vitin 1947, por seksioni midis Nong Pla Duk dhe Nam Tok u rihap përsëri dhjetë vjet më vonë.
Historia
Një rrugë hekurudhore midis Birmanisë dhe Tajlandës, duke kaluar Qafën e Tre Pagodëve dhe duke ndjekur luginën e lumit Khwae Noi në Tajlandë, ishte vrojtuar nga qeveria britanike e Birmanisë qysh në vitin 1885, por kursi i propozuar i linjës - përmes terrenit xhungël kodrinor e ndarë nga shumë lumenj - konsiderohej shumë e vështirë për t'u ndërmarrë.
Në fillim të vitit 1942, forcat japoneze pushtuan Birmaninë dhe kapën kontrollin e kolonisë nga Mbretëria e Bashkuar. Për të furnizuar forcat e tyre në Birmani, japonezët vareshin nga deti, duke sjellë furnizime dhe trupa në Birmani rreth Gadishullit Malajzezë dhe përmes Ngushticës së Malakës dhe Detit Andaman. Kjo rrugë ishte e ndjeshme për të sulmuar nga nëndetësit e Aleatëve, veçanërisht pas humbjes japoneze në Betejën e Midway në qershor të vitit 1942. Për të shmangur një udhëtim të rrezikshëm prej 2,000 milje (3,200 km) detare rreth gadishullit Malajzi, një hekurudhë nga Bangkoku në Rangoon dukej një alternative e mundshme. Japonezët filluan këtë projekt në qershor 1942..
Projekti synonte të lidhë Ban Pong në Tajlandë me Thanbyuzayat në Birmani, duke u lidhur me hekurudhat ekzistuese në të dy vendet. Rruga e saj ishte përmes Qafës së Tre Pagodëve në kufirin e Tajlandës dhe Birmanisë. 69 milje (111 km) e hekurudhës ishin në Birmani dhe 189 milje (304 km) të tjera ishin në Tajlandë. Lëvizja e POWs në veri nga burgu Changi në Singapor dhe kampe të tjera të burgjeve në Azinë Juglindore filloi në maj 1942. Pas punës paraprake të fushave ajrore dhe infrastrukturës, ndërtimi i hekurudhës filloi në Birmani më 15 shtator 1942 dhe në Tajlandë në nëntor. Data e përfundimit të parashikuar ishte në dhjetor 1943.
Hekurudha ishte përfunduar përpara afatit. Më 17 tetor 1943, bandat e ndërtimit me origjinë nga Birmania që punonin në jug u takuan me bandat e ndërtimit me origjinë nga Tajlanda që punonin në veri. Dy seksionet e linjës u takuan në kilometër 263, rreth 18 km (11 milje) në jug të Qafës së Tre Pagodëve në Konkuita (Kaeng Khoi Tha, Distrikti Sangkhla Buri, Provinca Kanchanaburi).
Siç tha një inxhinier amerikan pasi shikoi projektin, "Ajo që e bën këtë një inxhinieri inxhinierike është tërësia e tij, grumbullimi i faktorëve. Gjatësia totale e miljeve, numri i përgjithshëm i urave - mbi 600, përfshirë gjashtë deri në tetë gjatësi ura - numri i përgjithshëm i njerëzve që ishin të përfshirë (një e katërta e një milion), koha shumë e shkurtër në të cilën ata arritën ta realizojnë atë, dhe kushtet ekstreme që i realizuan nën të. Ata kishin shumë pak transport për të marrë sende në dhe nga punëtorët, ata nuk kishin pothuajse asnjë ilaç, ata nuk mund të merrnin ushqime le të vetëm materiale, ata nuk kishin mjete për të punuar me të, përveç për gjërat themelore si lopatë dhe çekiça, dhe ata punuan në kushte jashtëzakonisht të vështira - në xhungël me nxehtësinë e saj dhe lagështia. E gjithë kjo e bën këtë hekurudhë një arritje të jashtëzakonshme."
Harmandir Sahibi
Sri Harmandir Sahibi (Banesa e Zotit) (në gjuhën panxhabe: ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ), i quajtur edhe Sri Darbar Sahibi (në gjuhën panxhabe: ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, dəɾbɑɾ sɑhɪb) dhe në mënyrë informale i konsideruar si Tempulli i Artë, është Gurdvara më e shenjtë e Sikizmit, e vendosur në qytetin e Amritsarit, në Punxhabin indian. Amritsari (fjalë për fjalë do të thotë depozita e nektarit të përjetësisë) u themeluan në vitin 1577 nga guruja i katërt Sikh, Guru Ram Dasi. Guruja i pestë Sikh, Guru Arjani, e projektoi Harmandir Sahibin për tu ndërtuan në qendër të depozitës së shenjtë dhe deri në ndërtimin e tij, vendosi Adi Granthin, shkrimin e shenjtë Sikhist, brenda Harmandir Sahibit. Kompleksi i Harmandir Sahibit është gjithashtu shtëpia e Akal Takhtit (froni i të pakohut), i ndërtuar nga guruja i gjashtë, Guru Hargobindi. Ndërsa Harmandir Sahibi vlerësohet si shtëpia e atributit shpirtëror të Zotit, Akal Takhti është vendi i autoritetit tokësor të Zotit.
Hekurudha e Birmanisë
Historia
Linja u mbyll në vitin 1947, por seksioni midis Nong Pla Duk dhe Nam Tok u rihap përsëri dhjetë vjet më vonë në vitin 1957.
Sateliti Janus
Janus është një satelit i brendshëm i Saturnit. Ai gjithashtu njihet si Saturn X (nga gjuha romake X=10). Emrin e ka marrur nga Janusi zoti i fillimeve nga mitologjia romake
Harmandir Sahibi
parapamje|309px|Harmandir Sahibi (Banesa e Zotit), i njohur si Tempulli i Artë Ndërtimi i Harmandir Sahibit synonte të ndërtohej një vend adhurimi për burrat dhe gratë nga të gjitha zanafillat jetësore dhe shoqërore, madje edhe besimtarë të feve të tjera do ishin të mirëpritur dhe të adhuronin në mënyrë të njëllojtë Zotin. Në këtë mënyrë, si një gjest i këtij përbotshmërie jo sektare të Sikizmit, Guru Arjani ftoi në mënyrë të veçantë shenjtin mysliman sufi, Sai Mian Mirin të vendoste gurin e themelit të Harmandir Sahibit. Katër hyrjet (që përfaqësojnë katër drejtimet) për tu futur në Harmandir Sahib simbolizojnë gjithashtu hapjen e sikhëve drejt gjithë njerëzve dhe besimeve. Mbi 100,000 njerëz vizitojnë faltoren e shenjtë çdo ditë për adhurim dhe gjithashtu për të marrë pjesë bashkarisht në vaktin dhe kuzhinën bashkësore falas (Langari) pavarsisht dallimeve, një traditë që është veçoria dalluese e të gjitha Gurdvarave Sikhe. Gurdvara e tanishme u rindërtuan në vitin 1764 nga Jassa Singh Ahluwalia me ndihmën e mislive të tjerë Sikhë. Në fillim të shekullit të XIX, Maharaxha Ranjit Singhu e siguroi rajonin e Punjabit nga sulmi i jashtëm dhe e mbuloi katin e sipërm të gurdvarës me ar, që i jep asaj pamjen e veçantë dhe emrin e saj popullor.
Hekurudha e Birmanisë
Historia
Më 16 janar 1946, britanikët urdhëruan të burgosurit japonez të luftës që të largonin një hekurudhë prej katër kilometrash midis Nikki dhe Sonkrai. Lidhja hekurudhore midis Tajlandës dhe Birmanisë duhej të ndahej përsëri për të mbrojtur interesat britanike në Singapor. Pas kësaj, seksioni i hekurudhës u hoq sekuencialisht, binarët u mblodhën në Mawlamyine dhe shtrati i rrugës u kthye në xhungël. Qeveria britanike i shiti hekurudhën dhe materialet e lidhura qeverisë tajlandeze për 50 milion baht.
Sateliti Janus
Zbulimi dhe orbita
Janusi zë të njëjtën orbit si hëna Epitheus. Kjo shkaktoi konfuzion për astronom të cilët supozojnin se ishte vetëm një trup në atë orbitë dhe për një kohë të gjatë nuk e kuptuan se çfarë po ndodhte. Eventualisht ata e kuptuan se po shikonin 2 planete jo 1. Zbulimi i Janus i atribuohet vëzhguesit të tij të parë: Audouin Dollfus më 15 dhjetor 1966. Objektit të ri i dha një emërtim të përkohshëm  S/1966 S 2. Më parë, Jean Texereau fotografoi Janusin më 29 tetor 1966, pa e kuptuar. Më 18 dhjetor, Richars Walker, bëri një vëzhgim të ngjajshëm që tani njihet si zbulimi i Epimetheus.
Pas dymbëdhjetë vitesh, në tetor të vitit 1987, Stephen M. Larson dhe John ë. Fountaiun kuptuan se vëzhgimet e vitit 1966 ishin bërë në dy objekte të ndryshëme (Janus and Epimetheus) që kishin orbita të ngjajshme. Voyager 1 e konfirmoi këtë në 1980.
Janusin e vërejtën edhe më vonë, duke i dhënë gjithmonë përcaktime të ndryshme; U vëzhgua nga Pioneer 11, kur kaloi afer Saturnit, me 1 shtator 1979: ku tre detektorë vërejtën “hijen” e tij (S/1979 S 2). U vërejt edhe nga Dan Pascu me 19 shkurt 1980 (S/1980 S 1), e pastaj nga John W. Fountain, Stephen M. Larson, Harold J. Reitsema and Bradford A. Smith me 23 shkurt, (S/1980 S 2.[11]) Të gjithë kta njerëz ndajnë titullin ‘zbulues të Janusit’.
Emri
Janusi u emërtua sipas Janusit, perëndisë romake me dy fytyra. Edhe pse emri u propozua menjëherë pas zbulimit më 1966, nuk u zyrtarizua deri më 1983, kur edhe Epimetheus u emërtua. Sipas OED (Oxford English Dictionary), njihet edhe si Janian.
Karakteristikat fizike
Janusi përbëhet nga disa gropa më të mëdha se 30 km por jo shume te gjëra. Sipërfaqja Janiane duket se është më e vjetër se ajo e Prometheusit po më e re se e Pandorës. Nga dendësia e tij shumë e vogël dhe albedo e lartë, duket se Janusi është i brishtë edhe i akullt rubble pile.Hëna është gjithashtu jo sferike.
Arkitektura e lashtë kineze prej druri
Arkitektura e lashtë kineze prej druri është midis më pak të studiuarave të ndonjë tradite të madhe botërore arkitekturore nga këndvështrimi perëndimor. Megjithëse historia arkitekturore e Kinës është shumë e hershme, përshkrimet e arkitekturës kineze janë shpesh të kufizuara në të mirënjohurin Qytet ë Ndaluar me pak të tjerë të shqyrtuar nga perëndimorët. Megjithë veçoritë e zakonshme të arkitekturës kineze kanë qenë përmbledhur në një fjalor që ilustronte format dhe metodat e veçanta kinezse, deri së fundmi nuk ka pasur të dhënat të disponueshme. Për shkak të mungesës së njohurisë së rrënjëve arkitekturore kineze, përshkrimi i elementeve të saj është përkthyer shpesh në termat perëndimore të teorisë arkitekturore, duke humbur kuptimin e tyre unik. Një shkak i kësaj mangësie është se dy manualet arkitekturore më të rëndësishme të Kinës, Manuali Yingzao Fashi i Dinastisë Song dhe Standardet e Arkitekturës Qing nuk janë përkthyer kurr në ndonjë gjuhë perëndimore.
Hekurudha e Birmanisë
Pas luftës
Pas luftës hekurudha ishte në gjendje të dobët dhe kishte nevojë për rindërtim për t’u përdorur nga sistemi Hekurudha shetërore e Tajlandës. Më 24 qershor 1949, përfundoi pjesa nga Kanchanaburi në Nong Pla Duk; në datën e parë të prillit 1952, u bë seksioni tjetër deri në Wang Pho. Më në fund, më 1 korrik 1958 linja hekurudhore u përfundua në Nam Tok. Pjesa në përdorim sot është rreth 130 km (81 mije) e gjatë. Linja u braktis përtej Nam Tok Sai Yok Noi; binarët e çelikut u shpartalluan për ripërdorimin në zgjerimin e oborrit hekurudhor Bangsue, duke përforcuar gjurmën e dyfishtë BKK-Banphachi, duke rehabilituar gjurmët nga Thung Song në Trang, dhe ndërtimin e të dy linjave të degës Nong Pla Duk-Suphanburi dhe Ban Thung Pho-Khirirat Nikhom. Pjesë të rrugës së braktisur janë shndërruar në një shteg në këmbë.
Harmandir Sahibi
Historia
parapamje|majtas|327px|Hyrja e Tempullit të Artë në vitin 1947 Harmandir Sahib do të thotë Tempulli i Zotit. Guru Amar Dasi urdhëroi Guru Ram Dasin të krijonte një depozitë nektari si një vend adhurimi për besimin Sikh. Guru Ram Dasi udhëzoi të gjithë sikhët ti bashkoheshin punimeve, nën mbikqyrjen e Bhai Budhas dhe të angazhoi punëtorë për ti ndihmuar ata. Ati tha se depozita e nektarit duhet të jetë shtëpia e Zotit çdokush mund që lahej në të duhet të siguronte të gjitha përparësit shpirtërore dhe mondane. Gjatë përparimit të punimeve, kasollja në të cilën qëndronte vetë guruja i parë u zgjerua si rezidenca e tij; tani njihet si mahali ose pallati i gurusë.
Arkitektura e lashtë kineze prej druri
Të dhënat historike
Arkitektura e lashtë kineze ka elemente të shumta të ngjashme pjesërisht për shkak të standardizimit dhe përshkrimit të hershëm të veçorive strukturore uniforme. Standardet janë regjistruar në manuale burokratike dhe vizatime që përcollën nëpërmjet gjeneratave dhe dinastive pasardhëse. Këto përmbledhje për veçoritë e ngjashtme arkitekturore duke vazhduar me mijëra vjet, duke filluar me dëshminë më të hershme të urbanizmit perandorak kinez, tashmë të disponueshme nga gërmimet e nisura në fillim të viteve '80. Planet përfshinin, për shembull, vizatime dy-përmasore arkitekturore që nga mijëvjeçari i parë dhe shpjegojnë prirjen e fortë drejt veçorive të përbashkëta në arkitekturën kineze, që evoluan përmes një procesi të komplikuar por të unifikuar për mijëvjeçarëve. Gjenerata ndërtuesisht dhe artizanësh i regjistruan punimet e tyre si dhe mbledhësit që i përmblodhën informacionet në standarde ndërtimi (për shembull Yingzao Fashi) dhe Standardet e Arkitekturës Qing ishin gjerësisht të disponueshme, në fakt në rregullore strikte dhe u transmetuan përgjatë viteve. Regjistrimi i praktikave dhe detajeve arkitekturore lehtësuan përcjelljen nëpërmjet gjeneratave pasuese të një sistemi unik ndërtimi që u bë korpusi i karakteristikave arkitekturore unike. Më së afërmi, varësia nga tekstet për përshkrimet arkeologjike ka rezultuar në kuptimin se gërmimet arkeologjike nga Kina ofrojnë dëshmi më të mira të jetës së përditshme dhe ceremonive kineze që nga koha e Neolitit deri në shekujt më të afërt. Për shembull, gërmimi i varreve ka sjellë dëshmi të prodhimit të riprodhimit të pjesëve të ndërtesave prej druri dhe krijimin e mjaft planeve mjëra vjet të vjetra. Gërmimi i afërt i sitit para-historik Beifudi është një shembull i tillë. Tre komponente përbënin themelet e arkitekturës së lashtë kineze: plaforma e themeleve apo zoglaturës, skeleti prej druri dhe çatia dekoruese. Për më tepër, veçoria më themelore është një rrethim katër-faqësh drejtëkëndor, që është struktura me mure të formuar me kënde të drejta dhe të orientuara sipas drejtimeve kardinale. Besimi tradicional kinez në një univers në formë katrore me katër ndarjet e botës është mishëruar fizikisht në arkitekturën e saj.
Hekurudha e Birmanisë
Pas luftës
Që nga vitet 1990 janë bërë propozime të ndryshme për të rindërtuar hekurudhorin e plotë, por që nga viti 2014 këto plane nuk ishin realizuar. Meqenëse një pjesë e madhe e linjës origjinale hekurudhore tani është zhytur nga Vajiralongkorn Dam, dhe terreni përreth është malor, do të duhej të bënte tunele të gjera për të rilidhur Tajlandën me Birmaninë me hekurudha.
Harmandir Sahibi
Historia
parapamje|327px|Maharaxha Ranjit Singhu duke dëgjuar Guru Granth Sahibin pranë Harmindir Sahibit Në vitin 1578 Guru Ram Dasi gërmoi një depozitë, që në vazhdim u bë e njohur si Amritsari (pellgu i Nektarit të Përjetësisë), duke i dhënë emrin e tij qytetit që u zhvillua përreth tij. Përgjatë kohës, Harmandir Sahibi, u ndërtua në me të kësaj depozite dhe u bë qendra kryesore e Sikhizmit. Shenjtërorja e tij u bë për të bujtur Adi Granthin, që përfshin kompozime të guruve Sikhë dhe shenjtëve të tjerë të konsideruar se kishin vlera dhe parime të Sikizmit, si psh.: Baba Faridi dhe Kabiri. Hartimi i Adi Granthit u fillua nga guruja i pestë i Sikizmit, Guru Arjani.
Arkitektura e lashtë kineze prej druri
Platforma e themeleve
Nga fundi i periudhës së mesme të Neolitit, përdorimi i dheut të ngjeshur dhe tullave të thara ishte mbizotërues. Hangtu, ngjeshja e shtresasve të dheut për të bërë mure, altare dhe themele mbeti një element i ndërtimit kinez për mjaft mijëvjeçarë të ardhshëm. Muri i Madh Kinez, i ndërtuar me Hangtu, u ngrit duke filluar në mijëvjeçarin e parë p.e.s.. Tulla balte të thara në diell dhe muret me baltë të ngjeshur ndërtoheshin tipikisht brenda strukturave prej druri. Dyshemetë me dhe të ngjeshur fort forcoheshin nëpërmjet nxehtësisë.
Hekurudha e Birmanisë
Punëtorët
Ushtarë japonezë, 12,000 prej tyre, përfshirë 800 koreanë, ishin të punësuar në hekurudhë si inxhinierë, roje dhe mbikëqyrës të të burgosurëve të luftës dhe punëtorëve të rōmusha. Megjithëse kushtet e punës ishin shumë më të mira për japonezët sesa të të burgosurëve të luftës dhe punëtorët e rōmusha, rreth 1.000 (tetë përqind) e tyre vdiqën gjatë ndërtimit. Shumë kujtojnë ushtarët japonezë si mizorë dhe indiferentë ndaj fatit të të burgosurve të luftës aleatë dhe rōmusha aziatik. Shumë burra në forcën punëtore hekurudhore bartën roje të pamëshirshme ose të palara. Mizoria mund të marrë forma të ndryshme, nga dhuna ekstreme dhe torturat e deri te veprimet e vogla të ndëshkimit fizik, poshtërimit dhe neglizhencës.
Harmandir Sahibi
Ndërtimi
parapamje|327px|majtas|Harmandir Sahibi natën Guru Arjani konceptoi idenë e krijimit të një vendi qendror të adhurimit për sikhët dhe dizenjoi arkitekturën e Harmandir Sahibit. Planet më të hershme për të gërmuar depozitën e shenjtë (Amritsari ose Amrit Sarovari) u shënua nga Guru Amar Dasi, guruja i tretë Sikh, por u zbatua nga Guru Ram Dasi nën mbikqyrjen e Baba Budhas. Toka për vendin e ndërtimit u sigurua nga Guru Sahibët e mëparshëm me pagesë ose falas nga Zamindarët (pronarët e tokave) të fshatrave vendore. Plani për të ndërtuar një vendbanim qytetar ishte gjithashtu i bërë dhe puna për ndërtimin e Sarovarit (depozita) dhe qytezës nisi njëkohësisht në vitin 1570. Punimet në të dy projektet u përfundua në vitin 1577. Në dhjetor të vitit 1588, Guru Arjani nisi ndërtimin e gurdvaras dhe guri i themelit u vendos nga Hazret Mian Miri më 28 dhjetor 1588. Gurdvara u përfundua në vitin 1604. Guru Arjani vendosi Guru Granth Sahibin në të dhe caktoi Baba Buddhan si granthin (lexuesin) e parë të tij në gusht të vitit 1604. Në mes të shekullit të XVIII ai u sulmua nga afganët, nga një nga gjeneralët e Ahmed Shah Abdalit, Jahan Khani dhe u desh të rindërtohej thelbësisht në vitet 1760. Megjithatë, në përgjigje të kësaj një ushtri Sikhe u dërgua për të ndjekur forcën afgane. Forcat u takuan pesë milje jashtë Amritsarit ku ushtria e Jahan Khanit u shkatërrua.