cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siddhartha
Ngjarja
Përderisa Govinda i bashkohet pa hezitim ndjekësve të mësimit të Buddhës, Siddhartha nuk bën të njejtën gjë, me arsyetimin se edhe pse mësimet e Buddhës padyshim që ishin të mençura, këto mësime jo domosdoshmërisht duhen të merren të gatshme nga Buddha, por duhet të fitohen nga eksperienca vetjake e secilit person. Ai shkon më tutje duke sqaruar se individi duhet kërkuar një mënyrë unike të kuptimsisë së jetës, e kjo mënyrë nuk mësohet nga një mësues, Kështu vendos të vazhdojë rrugëtimin i vetëm.
Siddhartha kalon lumin me ndihmën e një lundërtari zemërgjerë, të cilin Siddhartha nuk kishte me çfarë ta paguante. Takohet me kurtizanen Kamala, gruan më të bukur që Siddhartha kishte takuar ndonjëherë, e cila ushtronte “zejen” e dashurisë. Kushti që Kamala t'i mësojë Siddharthës artin e të dashuruarit është që ai të bëhej i pasur. Kështu Kamala e propozon tek Kamaswami, i cili do ta trajtonte mjaftë mirë Siddharthën. Ai arrin me sukses të kryej punët që i jepte Kamaswami, dhe për një kohë të shkurtër bëhet i pasur duke shijuar të gjitha kënaqësitë e jetës, pijen, paratë, jetën e shfrenuar, dhe dashurinë e Kamalës. Me kalimin e kohës Siddharta e kupton se nuk gjen dot prehje as kënaqësi, mendonte se nuk e kishte arritur qëllimin e jetës, sepse dashuria trupore, sipas tij, iu takonte njerëzve fëmijëror dhe jo njerëzve të përkushtuar për të zbuluar hiret e vërteta të jetës.
Kanë kaluar shumë vjet dhe gjatë një pelegrinazhi ai takon Kamalën, kurtizanen e dikurshme e cila tani ishte konvertuar ne Buddhiste, e cila ishte nisur në rrugën për të takuar Buddhen që ishte në shtratin e vdekjes, bashkë me të birin. Ai e sheh Kamalën pikërisht në kohën, kur atë e kishte helmuar gjarpri pranë lumit ku qëndronte Siddhartha. Ajo, edhe pse me dhembje, në përpëlitje për të dhënë shpirt e njeh, Siddhartën dhe i tregon se djali, i cili i rrinte pranë, ishte biri i tij. Siddharta gëzohet që kishte gjetur djalin, për të cilin nuk kishte ditur se ekzistonte, ndërkohë që Kamala vdes.
Siddharta tashmë jeton me Vasudevën dhe djalin, i cili nuk mësohet dot me jetën e babait asket dhe një ditë e fyen për jetën e tij të mjerë dhe ikën duke marrë botën në sy. Siddharta ndien brengë të thellë për djalin, i cili kishte mbetur në botën e madhe e të pamëshirshme. Ai brengoset për fatin e tij, por nuk e kthen dot, ashtu sikur nuk kishte arritur ta kthente atë i ati, shumë kohë më parë. Fillon koha e Sansarës, që është burimi i dhembjes për të birin, i cili do të ikte sikur ai kishte ikur nga i ati... “Unë të urrej, nuk dua të bëhem i butë, më mirë bëhem cub, i kishte thënë ai.
Siddharta tashmë lundërtar kishte kuptuar simbolikën e rrjedhës së ujit në lum, meqë edhe jeta zhvillohej rrjedhshëm, po ashtu si uji që derdhet herë qetë herë rrëmbyeshëm në shtratin e lumit. Pas Vasudva sheh se Siddhartha kishte kuptuar këtë, ai konsideron se kishte kryer misionin e tij dhe ikën duke e lënë Siddharthën të vetëm por të pëmbushur me paqe.
Govinda kishte dëgjuar për lundërtarin e ndritur, dhe niset për tek ai pa e ditur që kishte të bënte me Siddharthën. Govinda i kërkon atij t'i tregoj se çfarë është mençuria dhe urtësia, ndërsa Siddhartha i përgjigjet se për çdo të vërtetë ekziston një qëndrim kundërt që gjithashtu është i vërtetë. Ai i thotë se kishte arritur në përfundimin se dija rrëfehet ndërsa urtësia jo. Ai i kërkon Govindës ta puthë në ballin e tij, Govinda e bën, dhe për një çast ndjeu kënaqësinë që dikur kishte ndjerë Siddhatha me Vasudevën pranë lumit. Govinda më pas i përkulet mikut të tij të mençur duke zbuluar se kishte arritur lartësimin shpirtëror.
Tema
Ky libër i meditimit dhe mençurisë zbulon para nesh konceptin budist mbi jetën, jetën të cilën Buda e kishte krahasuar me telin e instrumentit. “Telin po ta lësh krejt lirshëm, nuk nxjerr melodi, po ta shtrëngosh fort këputet”. Pikërisht kësaj filozofie iu ka përmbajtur shkrimtari Hese gjatë shtjellimit të romanit.
Siddhatra ishte në rrugën e tij jetësore duke hulumtuar për ta zbuluar misterin e mesit, e atij mesi që nuk duhet shtrënguar sa të këputet, pa e lënë edhe aq lirshëm, sa të mos jetë në gjendje të nxjerrë tinguj.
“Diturinë mund ta rrëfesh, por urtësinë jo. Urtësinë mund ta gjesh, mund ta jetosh, mund të bartesh prej saj, mund t’i bësh mrekullitë e saj, por ta thuash e ta mësosh nuk mundësh. Urtësia, që përpiqet ta rrëfejë ndonjë i urtë tingëllon si budallallëk...” Kështu thoshte Buddha, për të konstatuar se njeriu ishte i tillë çfarë ishte, duke përkufizuar se “kurrë në jetë nuk mund të gjendet një njeri tërësisht i shenjtë, apo tërësisht mëkatar.
Kënaqësitë që sjellë epshi janë sikur flaka e kashtës, e cila digjet përnjëherë por edhe shuhet shpejt dhe nuk lë asgjë prapa përveç hirit, që sakaq do të bëhet pluhur. Jeta e vërtetë është sikur guri, i thotë ai Govindës. Merr në dorë një gur dhe thotë: “Ky këtu është një gur dhe në një kohë të caktuar do të bëhet dhe, baltë, e prej dheut do të bëhet bimë, pastaj kafshë apo njeri. Kështu kam menduar dikur ndërsa tani tash mendoj se ky gur është edhe gur, është edhe kafshë është edhe Budë... Në momentet e fundit të jetës Siddharta pa fytyrën e një peshku që po ngordhte me sy të nxjerrë.... fytyrën e një fëmije të sapolindur të kuqe nga të qarët... pa fytyrën e një vrasësi duke ngulur një thikë në trupin e një njeriu. Siddharta vështroi në ujë, dhe në ujët që rridhte iu shfaqen atij pamje e figura, iu shfaq i ati i vetmuar, i hidhëruar për të birin, iu shfaq vetvetja edhe ai i lidhur në pranga malli për të birin e larguar, iu shfaq i biri edhe ai i vetmuar duke rendur plot lakmi në udhën përvëluese të dëshirave rinore, secili drejt qëllimit, secili i djegur nga qëllimi i vet, secili i vuajtur dhe i brengosur.
Versioni film
Një version film i quajtur Siddhartha u publikua në vitin 1972.
Në vitin 1971, u bë një adaptim surrealist në një mjuzikëll Zachariah. John Rubinstein
Terrori serbosllav gjatë luftërave ballkanike në Opojë (1912-1913)
Terrori serbosllav gjatë luftërave ballkanike në Opojë (1912-1913). Pas Marrëveshjes Bullgare-Serbe, e cila u mbajt në mars 1912, si çdo shtet ballkanik, edhe populli shqiptar ishte i interesuar për t’u çliruar nga zgjedha osmane. Kjo gjë nuk u realizua ashtu siç duhej ngaqë shtetet ballkanike kishin si synim t’i pushtonin tokat shqiptare dhe si pushtues i tmerrshëm ishte Serbia, e cila marshoi drejt Kosovës. Kështu filloi mospajtimi i shqiptarëve kundër serbëve.
Organizimi i kosovarëve, në veçanti i Prizrenit me rrethinë Sharr (Dragash), kishte filluar më 14 tetor 1912. Ishte parashikuar që në Prizren të ngriheshin në luftë rreth 15 mijë veta. Në Opojë ishin ngritur rreth tre mijë vullnetarë. Vijat bazë për qëndresën ishin dy: ajo e Carralevës-Qafës së Duhles-Lipushës dhe ajo e Qafës së Prushit, Qafa e Zhurit - Guri i Zi në Sharr (Dragash). Më 24 tetor 1912 armata e tretë serbe niset nga Prishtina për Shkup e Kumanovë. Në këtë drejtim u nisën edhe bajraqet e Perëndimit, Ostrozupit, Hasit e Opojës. U rreshtuan në Gryken e Carralevës, Qafë Duhle e Lipushë. Në krye ishin Ahmet Qahaja, Qazim Lika etj. Pavarësisht rezistencës dhe trimërisë së jashtëzakonshme të forcave shqiptare, ata u mposhtën, ndërsa ushtria serbe kishte arritur në Opojë e Lumë. Në lumë i bashkëngjiten edhe forcat e Isa Boletinit; rreth 25 mijë luftëtarë. Në krah të Sharrit dhe në pjerrtësinë e Pashtrikut dhe të Gjallicës, të gatshme për qëndresë, në krye të këtyre ishin Kapllan Opoja, Jahja Prizreni, Sheh Hasani etj.
Kapllan Opoja me trima ishin vënë përballë grupit të armatosur serb në Opojë, ku armata serbe kishte marshuar nga Zhuri deri në Gurin e Zi (në territorin e Zaplluxhes). Në vendin e quajtur Llapushnik zhvillohej lufta e ashpër mes serbëve e shqiptarëve, ku krejt Opoja ishte mbuluar me zi nga tymi. Pas rezistencës që i kishte bërë Opoja, armata serbe korri fitore në këtë betejë, ku u mbytën qindra veta.
Armata serbe kishte marshuar tri herë në Opojë, ku i dogji disa fshatra. Në Bellobrad 45 deri në 70 shtëpi, kurse janë bërë shkrumb e hi, janë vrarë 80 deri në 87 veta. Në fshatin Renc janë djegur 30 deri në 40 shtëpi dhe janë plagosur 40 deri 45, po asnjë i vrarë. Fshati Bresanë është sulmuar dy herë. Herën e parë 30 shtëpi janë bërë shkrumb e hi dhe janë vrarë 40 veta, kurse herën e dytë janë djegur 25 shtëpi dhe janë vrarë 25 veta. Fshati Zym kishte të djegura 30 shtëpi, kurse janë plagosur 27 veta, ndërsa në fshatin Brrut bëhen shkrumb diku 90 shtëpi dhe vriten 60 veta.
Plaku 90-vjeçar nga fshati Brrut i Opojës, Vahit Beshiri, ende i mban të freskëta tregimet e babait të vet, Ymerit, që i kishte treguar për ngjarjen e armatës serbe që kishte bërë si në shtëpi ashtu edhe në banorë, ku tregon vërtet një histori të tmerrshme për fshatin Brrut dhe banorëve të fshatit. Pasi i marrin disa fshatarë nga fshati dhe i tubojnë te vendi i quajtur Vidhi, aty i nisin drejt rrugës për tek vendi i quajtur Brijë (arat e poshtra), por gjatë rrugës ikën një nga ata dhe shpëton, kurse të tjerët i sigurojnë fort dhe i çojnë te Brija për t’i pushkatuar. Vetëm Tafili kishte shpëtuar nga pushkatimi. Më pas armata serbe ishte tërhequr nga vendi i ngjarjes. Tafili largohet dhe mundohet të ikë. Ai u mbulua me gjethe të malit por, për fat të keq, e vërejti armata serbe dhe e pushkaton. Edhe pse armata serbe e digjte fshatin, fshehtazi nëna me kushërira e marrin Tafilin dhe e varrosin te vendi i quajtur Ograde. Pasi u largua armata serbe nga fshati Brrut, banorët shkojnë te Brija dhe i varrosin të pushkatuarit. Sipas Ymerit, babait të Vahitit, vetëm njërit ia kishin njohur dorën dhe tjetrit xhamadanin, ndërsa të tjerët ishin bërë shkrumb e hi. Aty ishin të vrarë rreth 46 veta.
Kantoni Murat-sur-Vèbre
Kantoni Murat-sur-Vèbre (frëngjisht: Canton de Murat-sur-Vèbre) është një kanton në departamentin Tarn, rajonin Midi-Pyrénées në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Murat-sur-Vèbre. Ka sipërfaqe 171.11km2 dhe popullsi 1728 banorë.
Terrori serbosllav gjatë luftërave ballkanike në Opojë (1912-1913)
Në këtë varrezë masive janë identifikuar mbetjet mortore të: Bislim Dervishit, Bazë Rexhës, Metë Bajrës, Bisë Seronit, pastaj të Azizit, djali i Tixhës, Behxhet Alisë, Sahit Beqës, Kadri Bajrës, Demë Bajrës, Sylë Nurës, Hasani i biri i Zylfës, Meleq Alisë, Ukë Shabanit, Sylë Alisë, Nur Misinit, Fetah Azerit, Islam Myrtës, Jakup Miftari, Shaqir Isufit, Seron Halimit, Shitë Kamberit, Pajazit Zhelës, Sahit Beqës, Avdi Hasanit, Pajazit Beshirit, Mahmut Sylës, Batë Makës, Agush Mazllumi, Abaz Rexhepi, Nuhi Xhema, Mursel Kamberi, Kolë Jak Gjoni, dhe Gjon Jak Gjoni (dyqanxhi në fshatin Brrut) etj.
Kantoni Murat-sur-Vèbre
Përbërja aktuale
Kantoni Murat-sur-Vèbre aktualisht përbëhet nga 4 komuna.
Terrori serbosllav gjatë luftërave ballkanike në Opojë (1912-1913)
Ndërsa Shasivari, Rizahu, Nuridini, Beqiri, Ukë Shabani, Qazim Jakupi, Ramadan Çaushi, Selman Rama, pastaj Tafil Sinani, Ismail Zeneli, së bashku me të shoqen, vajzën dhe dy djemtë, Hasan Zeneli, Zylfi Hasani e shoqja e Kadriut së bashku me tre fëmijë në gji, në mesin e tyre edhe halla Shena e Ymeri Beshirit, janë mbytur në pusin e Qamil Kadrisë. “Serbët në këtë fshat i zunë disa fëmijë të gjallë dhe i dogjën në sanë. Bademe Agush Mazllumi gjeti vdekjen në zjarrin e shtëpisë bashkë me katër vajzat e saj. E ëma e Tahir Sallës u dogj pranë pusit, ndërsa nëna e Ramiz Rrustemit mbytet në pus për të mos u rënë në dorë kriminelëve serbë”, tregon Vahit Beshiri.
Gjithashtu, Beshiri tregon edhe për një varrezë tjetër masive të së njëjtës kohë. “Varri gjendet te vendi i quajtur Livadhi i Kasos. Aty janë të vrarë e të bërë shkrumb e hi disa viktima. Po ashtu, edhe në këtë varrezë janë të identifikuar mbetjet mortore. Të gjithë ishin njerëz të shquar të asaj kohe (pasanikë e udhëheqës të fshatrave). Ata janë: Abdyl Xhelaludini, Haxhi Idriz Meleqi, Rexhep Sinani, Shaban Sylemani, Emin Halimi, Sali Musliu, Sahadat Rystemi, Muhamet e Adem Brruti. Të njëjtit varr janë edhe eshtrat e Shaban Shabanit, Qerim Halimit, Nebi Idrizit dhe bashkëpunëtorë të tjerë: Destan Destanit, Veli Vesalit dhe të Sinan Musliut”, tregoi Beshiri.
Ushtria serbe i zuri në fshatin Pobreg mbi 50 burra e djem të Pllavës dhe i pushkatoi në fshatin Vraniq të Gorës.
Emrat e viktimave të identifikuar deri më tani janë: Elmaz Mehmet Tërshnjaku, Kasam Salë Tërshnjaku, Merxhan Kosum Tërshnjaku, Belul Kosum Tërshnjaku, Rahman Islam Tërshnjaku, Osman Rrahman Tërshnjaku, (si fëmijë shpëtoi i gjallë), Veli Selim Tërshnjaku, Aziz Selim Tërshnjaku, Sherif Ramadan Tërshnjaku, Destan Minir Tërshnjaku, Shasë Beluli (II) Tërshnjaku, Ajup Limon (II) Tërshnjaku, Myftar Ymer Tërshnjaku, Adem Ymer Tërshnjaku, Xhemshit Adem Tërshnjaku, Kasam Hajdar Bojaxhiu, Fazil Bojaxhiu, Xhelil Bojaxhiu, Qerim (Maksud) Bojaxhiu, Ymer (Maksud) Bojaxhiu, Tosun Hasan Piraj, Abdurraman Shaban Piraj, Milaim Piraj, Ibrahim Lekaj, Mulla Shabani Piraj, Kurtish Bati Hulaj etj.
Pribislavec
Pribislavec (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Međimurje në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 3134 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 3118 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2929 banorë. Popullsia ka ndryshuar me 0.51%.
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-2
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-2 (frëngjisht: Canton de Capesterre-Belle-Eau-2) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Capesterre-Belle-Eau. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-2 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Medreseja e Gjilanit
Vatër e arsimit
Me reformimin e arsimit të shtetit osman, nga gjysma e dytë e shek. XIX, ë gjitha llojet e shkollave (mejtepet, medresetë, ryzhdijet, idadijet etj. ) ishin në kompetencë të Ministrisë së Arsimit, ndërsa me ligj ishin të caktuara kualifikimet e arsimtarëve, të ardhurat dhe obligimet e tyre. Në qendër të vilajetit të Kosovës, në Shkup, ekzistonte Kuvendi Arsimor me drejtorinë e arsimit, e cilambikëqyrte gjendjen arsimore në tërë vilajetin, pra edhe në kazanë (rrethin) e Gjilanit, dhe për këtë përgjigjej para Ministrisë së Arsimit. Ndërkaq, në kazanë e Gjilanit ekzistonte Komisioni i Arsimit prej tre vetash dhe inspektorit (mufetishit) të arsimit. Të gjitha këto mundësuan që nga fundi i shek. XIX dhe fillimi i shek. XX, shkollat të ishin forcuar në mënyrë organizative dhe nga kuadrot. Kjo vërehet edhe në shtimin e numrit të shkollave fetare dhe të numrit të nxënësve edhe në kazanë e Gjilanit. Kështu, derisa sipas Sallnamesë së Prizrenit për vitin 1874, në Gjilan ekzistonin një sibijan-mekteb dhe një medrese, si dhe medreseja në fshatin Dobërçan, sallnameja e vilajetit të Kosovës për vitin 1887 (1304H.), e botuar në Shkup, flet për shtimin e numrit të sibijan - mektebeve, si në qytet ashtu edhe në fshatra, si dhe për shkollën “Ryzhdije” (progjimnaz) në Gjilan, me 36 nxënës, e cila pati punuar nga viti 1877-1912. Sipas Sallnameve për vitet 1893, 1896 e 1900/1 (1318H.), në tërë Kosovën kishte gjithsej 13 medrese dhe 7 shkolla ryzhdije, kurse në qytetin e Gjilanit asokohe punonin 5 shkolla zyrtare iptidaije-fillore, për djem e vajza, një ryzhdije me rreth 70 nxënës e tre mësimdhënës, dhe medreseja në Gjilan e Adem ef. Dhe ajo në Dobërçan e Jusuf ef., me nga rreth 60 nxënës. Medreseja e Dobërçanit, pushoi së vepruari sapo filluan Luftërat Ballkanike. Sipas Ulema Mexhlisit të Shkupit për vitin 1938/39, medreseja e Gjilanit shte nga medresetë më aktive në Kosovë.
Historia e Medrezes
Në një dokument të vitit 1913 thuhet se kjo medrese ishte hapur para 60 vjetësh dhe në të shkolloheshin fëmijët e fshatrave të afërta e të largëta. Sipas shtypit të kohës, një shkollë “ryzhdije”, nga fundi i vitit 1910, ishte hapur edhe në Bujanoc (“Zakonitost”, Shkup, nr. 53, më 19 dhjetor 1910. art. “Ruzhdija u Bujanovcu”) Ndërkaq Medreseja e Gjilanit do të vazhdonte të vepronte, në kushte dhe rrethana të ndryshme, deri në përfundimin e Luftës së Dytë Botërore dhe vendosjen e pushtetit sllavo-komunist në Kosovë.
Ilegalisht mësohej edhe abetarja në gjuhën shqipe
Nga viti 1930 u bënë ndryshime në strukturën udhëheqëse profesionale të BFI, u konstituua Ulema Mexhlisi I Shkupit, i cili ushtronte mbikëqyrjen e tërësishme të jetës fetare islame (kul-turë, arsim e administratë), “të viseve të Jugut”, pra edhe të medreseve, hartimin e plan-programeve mësimore, caktimin e mësimdhënësve etj.. Të gjitha këto kryheshin përmes komisionit të vakëfeve mearife të rrethit si njësi administrative fetare, të cilat ishin të vetmet organe institucionale legale për shqiptarët myslimanë, ku komunikohej në gjuhën shqipe, dhe të cilat luajtën rol të rëndësishëm në ruajtjen e identitetit kombëtar shqiptar. Me gjithë përpjekjet e Mbretërisë Jugosllave për t’i mbyllur të gjitha shkollat, edhe ato fetare, nga viti 1931 në Kosovë ishin lejuar të vepronin vetëm 8 medrese private, në mesin e të cilave dhe ajo e Gjilanit. Ministria e Arsimit kishte marrë të dhëna nga agjentët në terren, se aty-këtu në Anamoravë dhe në viset e tjera të Kosovës, po vepronin edhe shkolla ilegale shqipe, në të cilat punonin hoxhallarët, dhe se ato shkolla po i mbante Shqipëria. Edhe pse aty-këtu ishin bërë kontrollime, nuk kishin arritur t’i zbulonin, sepse mësimi zhvillohej në ilegalitet të thellë. Kjo bëri që organet e pushtetit të shtonin dyshimin për punën e të gjitha llojeve të shkollave dhe, me urdhrin e Ministrisë së Arsimit, filloi të ndiqej puna e imamëve dhe e të gjitha shkollave fetare islame, duke i detyruar që, për punën e tyre, të merrej leja e shtetit, kurse nga imamët e alimët kërkohej raport me shkrim për hapjen e këtyre shkollave, numrin e nxënësve, moshën e tyre dhe listën e teksteve qëi përdornin etj. Raporti, përmes myftinisë së rrethit do t’i dërgohej Ministrisë së Fesë. Shumica, për punën e tyre, merrnin instruksione nga Hasan Prishtina, Bajram Curri, Ferat Draga, Qamil Bala e të tjerë udhëheqës të Komitetit Mbrojtja Kombëtare e Kosovës, dhe nga pjesa më e madhe e hoxhallarëve, ose ishin anëtarë ilegalë të Komitetit të Kosovës, ose anëtarë të partisë “Xhemijeti” (Bashkimi), nëpër qytete, si dhe bashkëpunëtorë të revistës “Liria Kombëtare“ në Gjenevë dhe të revistës “Koha”. Prej tyre kërkohej organizimi i popullit në frymën kombëtare dhe përcjellja e nformacioneve, dhe kritikohej pushteti e informacione u jepnin udhëheqësve të Komitetit të Kosovës.
Polaciones
Polaciones është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Saja-Nansa, të provincës Cantabria, në Cantabria. Polaciones ka 225 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 89.77 km2.
Lidhje të jashtme
Polaciones
Bajroni në Shqipëri dhe takimet me Ali Pashë Tepelenën (Vjeshtë 1809)
"Bajroni në Shqipëri dhe takimet me Ali Pashë Tepelenën (Vjeshtë 1809)" libër me autor Kristo Frashëri. Shtëpia botuese "Dudaj", viti i botimit 2009. Faqet e librit 80. ISBN 978-99943-0-124-9
Poema romantike “Shtegtimet e Çajlld Ha-roldit” së bashku me njoftimet që përmbajnë letrat e Lordit drejtuar nënës së vet dhe shënimet në formë ditari që ka mbajtur bashkudhëtari i tij Xhon Kem Hobhauz, përbëjnë lëndën e kësaj trajtese. Ato dëshmojnë sesi një poet romantik i pararojës letrare evropiane dhe shoku i tij, një i ri i kulturuar anglez, e shihnin Shqipërinë në fillim të shekullit XIX dhe sesi e gjykonin në atë kohë “Asllanin” e Shqipërisë, Ali Pashë Tepelenën. Për Bajronin, Shqipëria ishte një vend me bukuri natyrore të rralla ; shqiptarët njerëz të pashëm, trima, krenarë, me fustanella të bardha ; kurse Ali Pashë Tepelena një kapedan i egër por jo mizor, vezir por i pavarur, figura e tretë historike pas Aleksandrit të Madh dhe pas Skënderbeut. Nuk ka dyshim se në vizionin e Bajronit në “Çajlld Harold” mbi Shqipërinë, mbi shqiptarët dhe mbi Ali Pashë Tepelenën ka ndikuar kryesisht formimi romantik i tij. Si rrjedhim, ai e pikturoi botën e panjohur shqiptare si poet dhe si kureshtar, jo si vëzhgues kritik. Vetëkuptohet se as bota e pa njohur shqiptare, as veziri pak i njohur i Janinës nuk mund të zbardheshin vetëm gjatë një udhëtimi trejavor. Si rrjedhim, portreti historik i Ali Pashë Tepelenës mund të jetë i saktë vetëm nëse shqyrtohet dhe gjykohet veprimtaria politike, shoqërore, ekonomike, diplomatike, kulturore dhe administrative, e parë për tërë harkun kohor të jetës së tij derisa përfundoi me prerjen e kokës së tij dhe me asgjësimin e përpjekjeve të tij 30 e ca vjeçare. Për të plotësuar këtë zbrazëti, autori e mbyll trajtesën e vet me një vlerësim si historian mbi “Portretin historik të Ali Pashë Tepelenës”.
Odda
Odda është një komunë në qarkun Hordaland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 1616 km² dhe popullsi 7468 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Shkozet
Shkozeti është një fshat në komunën Lekaj në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Uiskonsin
Wisconsin (shqiptimi: Uiskonsin) është një nga 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Wisconsin kufizohet në perëndim me Minesotën, në jugperëndim me Iowa në jug me Illinois në lindje me Liqenin Michigan në verilindje me Michigan dhe në veri me Liqenin e Sipërm. Kryeqytet i Uiskonsinit është Madison, dhe qyteti i tij më i madh është Milwaukee. Wisconsin është i ndarë në 72 qarqe dhe që nga regjistrimi i vitit 2020 kishte një popullsi prej afro 5.9 milionë banorë.
Gjeografia e Uiskonsinit është e larmishme, pasi është ndikuar shumë nga akullnajat gjatë Epokës së Akullnajave, me përjashtim të Driftless Area. Malësia Veriore dhe Malësia Perëndimore së bashku me një pjesë të Rrafshnaltës Qendrore zë pjesën perëndimore të shtetit, me ultësira që shtrihen deri në bregun e liqenit Miçigan. Wisconsin është i treti pas Ontarios dhe Michigan në gjatësinë e vijës bregdetare të Liqeneve të Madhe. Pjesa veriore e shtetit është shtëpia e Pyllit Kombëtar Chequamegon-Nicolet.
Në kohën e kontaktit evropian, zona ishte e banuar nga kombet Algonquian dhe Siouan, dhe sot është shtëpia e njëmbëdhjetë fiseve të njohura federale. Gjatë shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të, shumë kolonë evropianë hynë në shtet, shumica e të cilëve emigruan nga Gjermania dhe Skandinavia. Wisconsin mbetet një qendër e kulturës gjermano-amerikane dhe skandinave amerikane, veçanërisht në lidhje me kuzhinën e tij, me ushqime të tilla si bratwurst dhe kringle. Wisconsin është shtëpia e një Vendi të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, që përfshin dy nga ndërtesat më të rëndësishme të projektuara nga arkitekti i lindur në Wisconsin Frank Lloyd Wright: studion e tij në Taliesin pranë Spring Green dhe Shtëpia Jacobs 1 në Madison.
Kasam Limani
'''Kasam ef. Limani''' është i lindur më 25.04.1906 në fshatin Bresanë të komunës së Sharrit (ish-Dragashit). Vdiq në moshën 100 vjeçare 13. 12.2006
Biografia
Më simet e para i filloi te mulla Isak Kuklibegu, kurse më simet e mëtejshme i vazhdoi te mulla Mehmedi i Bresanës dhe te mulla Rexhep Rexhepi ku u diplomua në Medresen e Prizrenit. Mulla Kasami, do të mbetet sinonim për kontribut të gjatë në rrugë të Zotit xh.sh. Shërbimi i tij për afër 80 vite an gazhim, padyshim do të mbetet prej rasteve të rralla. Menjëherë pas dip lo mimit në Medresenë e Priz re nit, fillonpunë si imam në fsh. Zabërxh komuna e Pejës (10 vjet); pastaj në fshatin Pllajnik komuna e Dragashit (4 vjet); fsh. Drenovc të Zatriqit komuna e Rah ovecit (9vjet); fshatin Xërxë komuna e Rahovecit (2vjet); fshatin Atmaxhë ko munae Prizrenit (9 vjet); fsh. Hoqa e Qytetit komuna e Prizrenit (18 vjet). Prej vitit 1969 do të shërbejë në fshatin Leskovec komuna e Prizrenit për 18 vite radhazi. Edhe pse i pensio n uar në vitin 1974, Mulla Kasami nuk do të ndalet në shërbim të popullit. Për 4 vite ka shërbyer imam në fsh. Hoqa e Vogël komuna e Rahovecit. Pastaj ka qenë imam për 1 vit në xhaminë e ‘Hoqa Mahallës’ në Prizrenit, dhe për 1 vit e gjysmë në xhaminë e Osmanit r.a. po ashtu në Prizren dhe në shumë vende të tjera duke shërbyer vetem për Ramazan.
Privllaka (Zhupania e Vukovarit dhe Sremit)
Privlaka (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Vukovar-Srijem në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2893 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2962 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 3776 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -2.33%.
Gëzim Kruja
Gëzim Kruja humorist i shquar shqiptar nga Shkodra.
Biografia
Gëzim Kruja 4 prill 1939 - 5 prill 2020 Karrierën humoristike e ka nisur që në moshën 13-vjeçare. Fillimet me Estradën amatore nisin që në kohën kur ishte ushtar më 1958. Më pas vazhdon aktivizimin në vitin 1960 me Estradën profesioniste të Shkodrës. Gëzim Kruja ka mbaruar në vitin 1979 Institutin e Lartë Pedagogjik, dega e Gjuhës dhe Letërsisë në Shkodër. Ka shkruar 15 komedi, 10 recitate, 2 libra me monologë gazmor. Ka interpretuar mbi një mijë role në skeçe të ndryshme dhe ka 52 vite që ushtron profesionin e humoristit. Në vitin 2004 ka marrë titullin “Krenaria e Qytetit”. Në vitin 2005 merr titullin “Naim Frashëri i Artë” dhe në vitin 2010 titullin “Mjeshtër i Madh”. Vdiq me 05 prill 2020 në moshën 80 vjeçare
Synej
Syneji është një fshat në komunën Synej në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Polinyà
Polinyà është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vallès Occidental, të provincës Barcelona, në Katalonia. Polinyà ka 7984 banorë (2011), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 8.8 km2.
Lidhje të jashtme
Polinyà
Polanco, Cantabria
Polanco është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Besaya Valley, të provincës Cantabria, në Cantabria. Polanco ka 5585 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 17.55 km2.
Vaso Çubrilloviqi
200px|thumb|Vaso Qubrilloviq Vaso Çubrilloviqi, (me shkrim qirilik Васо Чубриловић; me shkronja latine: Vaso Čubrilović) lindi më 14 janar të vitit 1897 në Bosanska Gradishka në Bosnje dhe vdiq më 11 qershor të vitit 1990 në Beograd, Serbi, ishte historian, politikan dhe akademik jugosllav, i dekoruar me dekoratën e federatës Jugosllave për praktikimin e Doktrinës së shenjt serbe.
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-1
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-1 (frëngjisht: Canton de Capesterre-Belle-Eau-1) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Capesterre-Belle-Eau. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi banorë.
Vaso Çubrilloviqi
Qubrilloviq ishte një nga studiuesit jugosllav që kanë kryer studime për zhdukjen e shqiptarëve. Studimi i tij njihet me emërtimin "Iseljavanje Arnauta".
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-1
Përbërja aktuale
Kantoni Capesterre-Belle-Eau-1 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Bukaq
Bukaqi është një fshat në komunën Synej në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Rrikaj
Rrikaji është një fshat në komunën Synej në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Pandurët shqiptarë
Pandurët shqiptarë (Pandours d'Albanais) ka qenë një njësi policore - ushtarake e themeluar në bregun më jugor të Adriatikut dalmat, nga francezët të cilët pasi siguruan gjirin e Kotorrit apo ndryshe i quajtur Kataro, më 1 qershor 1810 krijuan batalionin policoro-ushtarak të cilët fillmisht u quajtën "Pandours of Cattaro" (Pandurët e Kataros). Kjo njësi merrej me ruajtjen e territorit të pushtuar nga sulmet e malazezve.
Pollença
Pollença është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Sierra de Tramontana, të provincës Ishujt Balearik, në Ishujt Balearik. Pollença ka 16200 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 151.65 km2.
Lidhje të jashtme
Pollença
Kantoni Bouillante
Kantoni Bouillante (frëngjisht: Canton de Bouillante) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Bouillante. Ka sipërfaqe 43.46km2 dhe popullsi 7336 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Bouillante aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Nexhati Ahmedi
parapamje|200px|Myderiz [[Hafëzi|hafëz Nexhati ef. Ahmedi]] '''Myderiz hafëz Nexhati ef. Ahmedi''' lindi në Prizren më 8 tetor 1910. Babai i tij, hfz. Aliu kishte marrë ixhazetin në Stamboll të Turqisë, por, edhe para tij, gjenerata të kësaj familjeje intelektuale ishin të përgatitur jashtëzakonisht mirë në profesionin teologjik islam. Që në moshë të vogël, afro 10 vjeç, Nexhati Ahmedi kishte kryer me sukses Hivzin e Kuranit Famëlartë. Pas nxënies përmendsh të Librit të Allahut, Kuranit Famëlartë, kishte vazhduar mësimet tek i ati, duke mësuar sarfin, nahvin (morfologjinë, sintaksën) e gjuhës arabe, akaidin, tefsirin, hadithin, rregullat e jurisprudencës islame, astronominë, irtifanë etj..
Pra myderriz hfz. Nexhati Ahmedi, mësimet e para fetare arsimore i mori nga i ati, myderriz hfz. Ali ef. Rexhaliu. Rrjedh nga një familje preshevare, me një histori të gjatë hoxhallarësh. Për më se njëzet vjet ishte kryetar i Këshillit të Bashkësisë Islame të Preshevës dhe anëtar i Kryesisë së Bashkësisë Islame të Kosovës, gati katër mandate.
Arsimimi i tijë
Pasi kreu shkollimin fillor, në Preshevë, të mesmin në Shkup dhe një vit të studimeve të larta në Karo të Egjiptit, u kthye në Shkup, ku në vitin 1934 mori diplomën për myderriz. Për dorëzimin e diplomave të shtatë talebeve të diplomuar në medresenë “Meddah”, në mesin e të cilëve ishte edhe hfz. Nexhati ef. Ahmedi, shte zgjedhur Xhamia e Jahja pashës e Shkupit. Në shenjë respekti, myderriz Ataullah Kurtishi, drejtor i medresesë “Medah”, hfz. Aliut nga Presheva, i dha të drejtën për ta bërë duanë e diplomimit të këtyre talebeve. Myderriz hfz. Nexhati ef. Ahmedi, këtë profesion e vazhdoi (zyrtarisht dhe jozyrtarisht) deri në vitin 1984, kur u nda nga kjo jetë. Veprimtaria e tij e palodhshme që u kushtoi njohurive të fesë islame dhe krijimi i kuadrove të reja në çdo drejtim të mësimeve islame, - myderriz hfz. Nexhati ef. Ahmedin e bënë një njeri shumë të respektuar, jo vetëm në Preshevë, por edhe në rrethinën e Kumanovës, Bujanocit, Gjilanit, Kamenicës etj.
Veprimtaria e tij arsimore-islame
Në vitin 1912, kur forcat turke u larguan nga trojet shqiptare kësodore gati sa ishte shpartalluar Perandoria Osmane, myderriz hfz. Ali ef. Rexhaliu, me familjen, u kthye në Preshevë për të vazhduar veprimtarinë e tij fetare. Pasi u kthyen në Preshevë, u vendosën në një shtëpi mu afër Atik Xhamisë, ndryshe e quajtur Xhamia e Ibrahim Pashës e cila edhe sot gjendet mu në qendër të qytetit të Preshevës. Kjo xhami, sipas shënimeve historike, do të jetë ndërtuar në vitin 1678, dhe është e para në atë komunë, kontribut i Ibrahim pashë Bushatliut, ndihmuar financiarisht nga disa mëhallë të qytetit të Preshevës. Aty hfz. Nexhatiu do të fillonte mësimet e para fetare tek i ati, për të vazhduar më vonë në Shkup (për shtatë vjet), në Kairo (një vit) dhe sërish në Shkup, deri në vitin 1934.
Në Medresenë e Preshevës, nxori tri gjenerata hoxhallarësh
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur nuk funksiononte gati asgjë dhe kur ishin mbyllur anekënd vendit, të gjitha medresetë, e vetmja medrese që funksiononte, ishte ajo në Preshevë. Aty, myderriz hfz. Nexhatiu përgatiti kuadrot e reja në të gjitha degët e mësimeve islame. Si shumë intelektualë të asaj kohe as hfz. Nexhatiu, nuk kishte mundur t’i shmangej ndjekjes dhe përcjelljes së qarqeve shtetërore të okupatorit bullgar. Ndërsa pas përfundimit të luftës, nuk e linin krejt të qetë, pa e trazuar kohë pas kohe as komunistët që ishin në krye të pushtetit të atëhershëm. Pavarësisht nga këto presione, arriti të realizonte ixhazetin (diplomimin) e tri gjeneratave të nxënësve të Medresesë së Preshevës. Krahas punës që bënte në medrese, për çdo të premte, para namazit të xhumasë, mbante ligjërata në xhaminë “Ibrahim pasha” të Preshevës, si dhe në Xhamiul- Xhedid, e cila gjendet afër Medresesë së Preshevës. Gjatë karrierës së tij, myderriz hfz. Nexhatiu punoi tre vjet imam në xhaminë Xhamiul-Xhedid të Preshevës, por, për shkak të angazhimit të madh që kishte me nxënësit e medresesë, u detyrua ta linte atë profesion dhe t’i kushtohej arsimimit të gjeneratave të reja.
Rakitje
Rakitje (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Zagreb në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2266 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2257 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2156 banorë. Popullsia ka ndryshuar me 0.4%.
Øksnes
Øksnes është një komunë në qarkun Nordland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 319 km² dhe popullsi 4633 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Selman Muzaqi
Mulla Selman Muzaqi lindi në fshatin Brusnik të Vushtrrisë më 20.03.1928 vdiq me 04.06.2007.
Biografia
Mulla Selman Muzaqi lindi në fshatin Brusnik të Vushtrrisë më 20.03.1928. Ai, si i ri, që nga mosha 9-vjeçare filloi mësimet e para tek daja i tij mulla Ahmet ef. Mehana. Lufta e Dytë Botërore përkohësisht e ndërpreu nga vijimi i mësimeve. Pas përfundimit të luftës, i etshëm për dije fetare, mësimet i vazhdoi tek myderrizët e njohur të asaj kohe, tek imami i xhamisë Gazi Alibeg, mulla Ibrahim Maxhuni, dhe tek haxhi Sabit ef. Zajmi. Me përkushtim për të nxënë dije, fati e deshi që mulla Selman Muzaqi të ishte një prej nxënësve të myderrizit të Stambollit, mulla Mustafë Bares nga Mitrovica, emri i të cilit ishte i njohur në mbarë Kosovën. Mulla Selman Muzaqi u inkuadrua në Këshillin e Bashkësisë Islame të Vushtrrisë më 01.05.1965, imam për 6 fshatra të Vushtrrisë për 14 vjet rresht. Më vonë kaloi imam në Xhaminë e Çarshisë dhe pas një kohe të shkurtër kaloi në detyrën e imamit në xhaminë “Gazi Alibeg” për 33 vjet me radhë, deri në pensionim. Meritat e shumta të këtij imami, i cili 47 vjet ia kushtoi Islamit, e gjetën në pozita të ndryshme funksionesh përbrenda Bashkësisë Islame: 21 vjet kryetar i KBI-së të Vushtrrisë, 20 vjet anëtar i Kuvendit të BI të Kosovës, 6 vjet anëtar i Kryesisë së BI të Kosovës dhe 4 vjet anëtar i Kuvendit Suprem të BI-së të Sarajevës. Hoxha i nderuar doli në pension të pleqërisë më 30.09.1997.
Dakota e Jugut
Dakota e Jugut (anglisht: South Dakota, Sioux: Dakȟóta itókaga, shqiptimi [daˈkˣota iˈtokaga]) është një shtet në rajonin qendror verior të Shteteve të Bashkuara. Është gjithashtu pjesë e Rrafshinave të Mëdha. Dakota e Jugut është emëruar pas fiseve amerikane vendase Lakota dhe Dakota Sioux, të cilët përbëjnë një pjesë të madhe të popullsisë me nëntë rezerva aktualisht në shtet dhe kanë dominuar historikisht territorin. Dakota e Jugut është e shtatëmbëdhjeta më e madhe për nga sipërfaqja, por e pesta më pak e populluar dhe e pesta më pak e populluar nga 50 Shtetet e Bashkuara. Si pjesa jugore e ish-Territorit të Dakotës, Dakota e Jugut u bë një shtet më 2 nëntor 1889, njëkohësisht me Dakotën e Veriut. Ata janë shtetet e 39-të dhe të 40-të të pranuara në bashkim; Presidenti Benjamin Harrison i ngatërroi dokumentet e shtetësisë përpara se t'i nënshkruante ato, në mënyrë që askush të mos mund të thoshte se cili u bë shtet i pari. Pierre është kryeqyteti i shtetit, dhe Sioux Falls, me një popullsi prej rreth 187,200, është qyteti më i madh i Dakotës së Jugut.
Dakota e Jugut kufizohet me shtetet e Dakotës së Veriut (në veri), Minesota (në lindje), Iowa (në juglindje), Nebraska (në jug), Wyoming (në perëndim) dhe Montana (në veriperëndim). Shteti është i ndarë nga lumi Missouri, duke e ndarë Dakotën e Jugut në dy gjysma të dallueshme gjeografikisht dhe shoqërore, të njohura për banorët si "Lumi Lindor" dhe "Lumi Perëndimor".
Njerëzit kanë banuar në këtë zonë për disa mijëvjeçarë, me Sioux duke u bërë dominues në fillim të shekullit të 19-të. Në fund të shekullit të 19-të, vendbanimet evropiano-amerikane u intensifikuan pas një vrull ari në Black Hills dhe ndërtimin e hekurudhave nga lindja. Shkelja e minatorëve dhe kolonëve shkaktoi një sërë luftërash indiane, duke përfunduar me Masakrën në Wounded Knee më 1890. Ngjarjet kryesore në shekullin e 20 përfshinin Dust Bowl dhe Depresionin e Madh, rritjen e shpenzimeve federale gjatë viteve 1940 dhe 1950 për bujqësinë dhe mbrojtjen, dhe një industrializim të bujqësisë që ka reduktuar bujqësinë familjare.
Ndërsa disa demokratë kanë përfaqësuar Dakotën e Jugut për mandate të shumta në të dy dhomat e Kongresit, qeveria e shtetit kontrollohet kryesisht nga Partia Republikane, të emëruarit e së cilës kanë mbajtur Dakotën e Jugut në secilën nga 13 zgjedhjet e fundit presidenciale. E mbizotëruar historikisht nga një ekonomi bujqësore dhe një mënyrë jetese rurale, Dakota e Jugut kohët e fundit ka kërkuar të diversifikojë ekonominë e saj në zona për të tërhequr dhe mbajtur banorët. Historia dhe karakteri rural i Dakotës së Jugut ende ndikojnë fuqishëm në kulturën e shtetit.
Historia
Njerëzit kanë jetuar në atë që sot është Dakota e Jugut për disa mijëra vjet. Banorët e parë ishin gjuetarë-mbledhës paleoindianë dhe u zhdukën nga zona rreth vitit 5000 para epokës sonë. Midis 500 p.e.r. dhe 800 e.r., një popull gjysmë nomad i njohur si Ndërtuesit e Tumave jetonte në Dakotën e Jugut qendrore dhe lindore. Në shekullin e 14-të, ndodhi Masakra Crow Creek, në të cilën disa qindra burra, gra dhe fëmijë u vranë pranë lumit Missouri.
Deri në vitin 1500, Arikara (ose Ree) ishte vendosur në pjesën më të madhe të luginës së lumit Missouri. Kontakti evropian me këtë zonë filloi në vitin 1743, kur vëllezërit LaVérendrye eksploruan rajonin. Grupi LaVérendrye varrosi një pjatë pranë vendit të Pierre moderne, duke pretenduar rajonin për Francën si pjesë të Luizianës së madhe. Në vitin 1762 i gjithë rajoni u bë pjesë e [[Luiziana (Spanja e Re)|Luizianës spanjolle}} deri në vitin 1802. Nga fillimi i shekullit të 19-të, Sioux kishin zëvendësuar kryesisht Arikara si grupi dominues në zonë.
Në vitin 1803, Shtetet e Bashkuara blenë Territorin e Luizianës, një zonë që përfshinte pjesën më të madhe të Dakotës së Jugut, nga Napoleon Bonaparte dhe Presidenti Thomas Jefferson organizoi ekspeditën e Lewis dhe Clark për të eksploruar rajonin. Në vitin 1817, në Fort Pierre të sotëm u ngrit një post amerikan për tregtimin e leshit, duke filluar vendbanimin e vazhdueshëm amerikan të zonës. Në vitin 1855, ushtria amerikane bleu Fort Pierre, por e braktisi atë më 1857 në favor të Fort Randall në jug. Zgjidhjet nga amerikanët dhe evropianët në këtë kohë po rriteshin me shpejtësi, dhe më 1858 Yankton Sioux nënshkroi Traktatin e vitit 1858, duke ia lëshuar pjesën më të madhe të Dakotës Jugore të sotme lindore Shteteve të Bashkuara. parapamje|majtas|upright=0.9|[[Deadwood, Dakota e Jugut|Deadwood, si shumë qyteza tjera të Black Hills, u themelua pas zbulimit të arit.]]
Spekulatorët e tokës themeluan dy nga qytetet më të mëdha të Dakotës Jugore lindore të sotme: Sioux Falls më 1856 dhe Yankton më 1859. Në vitin 1861, Territori i Dakotës u krijua nga qeveria e Shteteve të Bashkuara (kjo përfshinte fillimisht Dakotën e Veriut, Dakotën e Jugut dhe pjesë të Montanës dhe Wyoming). Vendbanimi i zonës, kryesisht nga njerëz nga Shtetet e Bashkuara lindore, si dhe nga Evropa perëndimore dhe veriore, u rrit me shpejtësi, veçanërisht pas përfundimit të një lidhjeje hekurudhore lindore me Yankton në 1873.
Në 1874, ari u zbulua në Black Hills gjatë një ekspedite ushtarake të udhëhequr nga George A. Custer dhe minatorët dhe eksploruesit filluan të hynin ilegalisht në tokën e premtuar Lakota. Ekspedita e Custerit u zhvillua pavarësisht nga fakti se Sioux iu dha e gjithë gjysma perëndimore e Dakotës së Jugut së sotme (Lumi Perëndimor) më 1868 nga Traktati i Laramie si pjesë e Rezervimit të Madh Sioux. Sioux refuzoi të jepte të drejta minerare ose tokë në Black Hills dhe lufta shpërtheu pasi SHBA dështoi të ndalonte minatorët dhe kolonët e bardhë të hynin në rajon. Përfundimisht, SHBA-të fituan dhe e ndanë Rezervimin e Madh të Sioux në pesë rezerva, duke e vendosur Lakotën atje. Në vitin 1980, Gjykata e Lartë dhe Kongresi urdhëruan kompensim, por Lakota ende refuzon ta pranojë atë, duke këmbëngulur në kthimin e tokës së tyre. parapamje|upright=1.15|Një korrje në Dakotën e Jugut, 1898
Më 29 dhjetor 1890, Masakra në Wounded Knee ndodhi në rezervatin Indian të Pine Ridge. I përmendur zakonisht si konflikti i fundit i madh i armatosur midis Shteteve të Bashkuara dhe kombit Lakota Sioux, masakra rezultoi në vdekjen e të paktën 146 Sioux, shumë prej tyre gra dhe fëmijë. 31 ushtarë amerikanë u vranë gjithashtu në konflikt.
Gjatë viteve 1930, disa kushte ekonomike dhe klimatike u kombinuan me rezultate katastrofike për Dakotën e Jugut. Mungesa e reshjeve, temperaturat jashtëzakonisht të larta dhe teknikat e papërshtatshme të kultivimit krijuan atë që njihej si Dust Bowl në Dakotën e Jugut dhe në disa shtete të tjera fushore. Dheu pjellor u hodh në erë nga stuhitë masive të pluhurit dhe disa korrje u shkatërruan plotësisht. Përvojat e Dust Bowl, së bashku me mbylljet e bankave lokale dhe efektet e përgjithshme ekonomike të Depresionit të Madh, rezultuan në largimin e shtetit nga shumë Dakotanë të Jugut. Popullsia e Dakotës së Jugut ra me më shumë se 7% midis 1930 dhe 1940.
Stabiliteti ekonomik u kthye me hyrjen e SHBA në Luftën e Dytë Botërore më 1941, kur kërkesa për produktet bujqësore dhe industriale të shtetit u rrit ndërsa kombi u mobilizua për luftë. Në vitin 1944, Plani Pick–Sloan u miratua si pjesë e Aktit të Kontrollit të Përmbytjeve të vitit 1944 nga Kongresi i SHBA-së, duke rezultuar në ndërtimin e gjashtë digave të mëdha në lumin Missouri, katër prej të cilave janë të paktën pjesërisht në Dakotën e Jugut. Kontrolli i përmbytjeve, hidroelektriciteti dhe mundësitë rekreative si lundrimi me varkë dhe peshkimi ofrohen nga digat dhe rezervuarët e tyre.
Në dekadat e fundit, Dakota e Jugut është transformuar nga një shtet i dominuar nga bujqësia në një shtet me një ekonomi më të larmishme. Industria e turizmit është rritur ndjeshëm që nga mesi i shekullit të njëzetë, me kodrat e zeza duke u bërë më të rëndësishme si destinacion. Industria e shërbimeve financiare filloi të rritet edhe në shtet, me Citibank duke lëvizur operacionet e saj me karta krediti nga Nju Jorku në Sioux Falls më 1981, një lëvizje që është ndjekur nga disa kompani të tjera financiare. Dakota e Jugut ishte shteti i parë që eliminoi kufijtë e normave të interesit.
Pavarësisht rritjes së popullsisë së shtetit dhe zhvillimit ekonomik të kohëve të fundit, shumë zona rurale kanë qenë duke luftuar gjatë 50 viteve të fundit me popullsi në rënie në nivel lokal dhe emigrimin e të rinjve të arsimuar në qytete më të mëdha të Dakotës së Jugut, si Rapid City ose Sioux Falls, ose në shtete të tjera. Mekanizimi dhe konsolidimi i bujqësisë ka kontribuar shumë në rënien e numrit të fermave më të vogla familjare dhe në sfidat ekonomike dhe demografike që rezultojnë me të cilat përballen qytetet rurale. Megjithatë, shteti shpesh renditet lart për mënyrën e tij të jetesës dhe indeksi i mirëqenies së Gallup në 2018 e quajti Dakotën e Jugut shtetin më të lumtur dhe më të shëndetshëm në Shtetet e Bashkuara.
Gjeografia
Dakota e Jugut është në veri-qendrën e Shteteve të Bashkuara dhe konsiderohet një pjesë e Midwestern nga Zyra e Regjistrimit të SHBA-së; është gjithashtu pjesë e rajonit të Rrafshnaltës së Madhe. Kultura, ekonomia dhe gjeografia e Dakotës së Jugut]] perëndimore kanë më shumë të përbashkëta me Perëndimin sesa me Midwest. Dakota e Jugut ka një sipërfaqe gjithsej prej 77,116 miljesh katrorë (199,730 km2), duke e bërë shtetin të 17-tin më të madh në Bashkim.
Black Elk Peak, i quajtur më parë Harney Peak, me një lartësi prej 7,242 ft (2,207 m), është pika më e lartë e shtetit, ndërsa vija bregdetare e Big Stone Lake është më e ulta, me një lartësi prej 966 ft (294 m). Dakota e Jugut kufizohet në veri me Dakotën e Veriut; në jug nga Nebraska; në lindje nga Iowa dhe Minesota; dhe në perëndim nga Wyoming dhe Montana. Qendra gjeografike e SHBA-së është 17 milje (27 km) në perëndim të Castle Rock në Butte County. Poli kontinental i Amerikës së Veriut i paarritshmërisë është midis Allen dhe Kyle, 1,024 mi (1,648 km) nga vija bregdetare më e afërt.
Lumi Missouri është lumi më i madh dhe më i gjatë në shtet. Lumenjtë e tjerë të mëdhenj të Dakotës së Jugut përfshijnë lumenjtë Cheyenne, James, Big Sioux, dhe White. Dakota e Jugut Lindor ka shumë liqene natyrore, kryesisht të krijuara nga periudhat e akullnajave. Për më tepër, digat në lumin Missouri krijojnë katër rezervuarë të mëdhenj: Liqeni Oahe, Liqeni Sharpe, Liqeni Francis Case, dhe Liqeni Lewis dhe Clark.
Hajdaraj (Kavajë)
Hajdaraji është një fshat në komunën Synej në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Ponga, Asturias
Ponga është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Oriente, të provincës Asturias, në Asturias. Ponga ka 694 banorë, dhe përfshinë një sipërfaqe prej 205.98 km2.
Lidhje të jashtme
Ponga
Reshetari
Rešetari (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Slavonski Brod-Posavina në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2426 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2448 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2672 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.9%.
Peqinaj
Peqinaji është një fshat në komunën Synej në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Kantoni Baie-Mahault
Kantoni Baie-Mahault (frëngjisht: Canton de Baie-Mahault) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Baie-Mahault. Ka sipërfaqe 4.4km2 dhe popullsi 21580 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Baie-Mahault aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Uajoming
Wyoming (shqiptohet "uajoming") është një shtet në nënrajonin malor perëndimor të Shteteve të Bashkuara Perëndimore. Është shteti i 10-të më i madh sipas sipërfaqes dhe më pak i populluar.
Gjysma perëndimore e Wyoming mbulohet kryesisht nga vargmalet e Maleve Shkëmbore, ndërsa gjysma lindore e shtetit është preri me lartësi të lartë të quajtur High Plains. Është më e thatë dhe më erë se pjesa tjetër e vendit, duke u ndarë midis klimave gjysmë të thata dhe kontinentale me ekstreme më të mëdha të temperaturës. Pothuajse gjysma e tokës në Wyoming është në pronësi të qeverisë federale, përgjithësisht e mbrojtur për përdorime publike. Shteti renditet i 6-ti për nga sipërfaqja dhe i pesti për nga proporcioni i tokës së një shteti në pronësi të qeverisë federale. Tokat federale përfshijnë dy parqe kombëtare (Grand Teton dhe Yellowstone), dy zona rekreative kombëtare, dy monumente kombëtare, disa pyje kombëtare, vende historike, çerdhe peshqish dhe strehimore të kafshëve të egra.
Popujt indigjenë banuan në rajon për mijëra vjet. Fiset historike dhe aktuale të njohura federale përfshijnë Arapaho, Crow, Lakotët, dhe Shoshone. Gjatë eksplorimit evropian, Perandoria Spanjolle ishte e para që "pretendonte" Wyomingun Jugor. Me pavarësinë e Meksikës, ajo u bë pjesë e asaj republike. Pas humbjes në Luftën Meksiko-Amerikane, Meksika ia dorëzoi këtë territor SHBA-së në vitin 1848.
Rajoni u emërua "Wyoming" në një projekt-ligj të paraqitur në Kongres në vitin 1865 për të siguruar një qeveri të përkohshme për territorin e Wyoming. Ajo ishte përdorur më herët nga kolonistët për Luginën Wyoming në Pensilvani dhe rrjedh nga fjala Munsee në gjuhën Lenape, fjala xwé:wamənk, që do të thotë "në rrafshin e lumit të madh".
Projektligjet për pranimin e territorit të Wyoming në bashkim u prezantuan në Senatin e SHBA-së dhe në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së në dhjetor 1889. Më 27 mars 1890, Dhoma e miratoi projektligjin dhe Presidenti Benjamin Harrison nënshkroi projektligjin e shtetësisë së Wyoming; Wyoming u bë shteti i 44-të në bashkim.