cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gol D. Roger
Trashëgimia
Vullneti i Roger është trashëguar dhe ritransmetuar nga fjalët e fundit të Mjekërrbardhit, i cili filloi "Epokën e Re të Piratëve".
Informatika me performancë të lartë
Përmbledhje
Termi zakonisht është më i lidhur me informatikën të përdorura për kërkime shkencore ose shkencën llogaritëse.
Russell County (Virginia)
Russell County është një nga  qarqet në shtetin federal Virginia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Tale 2
Taleja 2 është një fshat në komunën Shënkoll në rrethin e Lezhës të Shqipërisë. Plazhet e tij të tërhequr shumë turistë, veçanërisht me rritjen e lokalet dhe hotelet e vogla.
Nokia Lumia 1520
Nokia Lumia 1520, pas një sërë sugjerimeve nga përdoruesit që duhej një Nokia më i madh, vjen me këtë smartphone prej 6 inch, që në fakt duhet të quhet phalbet. Deri tani, Nokia Lumia 1520 ka ekranin më të madh dhe procesorin më të shpejtë për Windows Phone, rezolucionin më të madh dhe një ndër kamerat më të mira të kompanisë.
Ky model i ri nga Nokia nuk ka shumë ndryshim në pamje të jashtme nga pjesa tjetër e familjes (pervecse është pak më i madh) por përbëhet nga një kasë plastike prej polikarbonati që është parë edhe tek paraardhësit e tij. Përmasat e tij janë 162.8 x 85.4 x 8.7 mm dhe peshon 209 gram. Ekrani i tij është plot 6 inch me rezolucion 1920 x 1080 Full HD IPS LCD dhe përdor teknologjinë ClearBlack të Nokias. Një ndër vecantitë e këtij ekrani në modelin e ri është që ndricimi optimizohet sipas kushteve të dritës së ambientit, duke ndryshuar pixelat për të rritur kontrastin dhe qartësinë.
Për më tepër për kameran, tashmë, një ndër prioritetet e smartphonevë të Nokias, vjen me një seri aplikacionesh por që tashmë janë të bashkuar në një software të vetëm. Dicka tjetër që ka të bëjë me fotot këtu është një risi në Nokia dhe quhet Nokia Storyteller. Ky është një aplikacion që ka për qëllim të krijojë libra me figura duke përdorur foto të renditura, duke krijuar kështu historitë tuaja.
Vecantia më e madhe, përvec parametrave software dhe hardware, është ekrani i madh nga i cili mund të konsiderohet edhe si phalbet. Pritet që pas bashkëpunimit aq të ngushtë mes Microsoft dhe Nokia, smartphonet e rinj të vijnë gjithë e më shumë të stilit Windows.
Mbretëria e Armenisë
Mbretëria e lashtë e Armenisë, i njohur gjithashtu si Armenia e Madhe, ishte një monarki e pavarur nga 331 BC deri në 428 AD. Kulmin e fuqisë së mbretërisë dhe integrimin e saj në kulturën helene nën Tigranes dhe Artavasdes e birit të tij referohen edhe si Perandoria Armene. Pas rënies së Perandorisë Akamenide, Satrapi i mëparshëm e Armenisë u nda në rreth 120 territoreve të sunduara nga nakharar-ët klanore. Këto iu bashkohen nën Artaksias-it i parë, themeluesi i dinastisë e Artaksiad-it, pas të cilit, faza e hershme e mbretërisë armene njihet edhe si Armenisë e Artaksiad-it (ne Armenisht: Արտաշեսյանների Թագավորություն "Artashesianneri Tagavorutyun").
Armenia ka arritur madhësinë e saj më të madh dhe influencën nën Mbretin Tigranes II (r. 95-55 pes). Ajo shtrihu nga verilindjes të Detit Mesdhetar tek lumit Kura. Artaxiadet u u shfronësuan nga romakët në vitin 12, i cili rezultoi në një periudhë të trazirave dhe luftës civile. Dy mbretërit romakë kukull u instaluan, Tigranes V dhe pastaj Tigranes VI. Pas 54 pas Krishtit, mbretëria erdhi për t'u sundua nga dinastia e Arsacid-it, pas së cilës ajo njihet edhe si Armenia Arsacide(ne Armenisht: Արշակունիների Թագավորություն Arshakunineri Tagavorutyun). Në vitin 387 pas Krishtit, Armenia u nda në Armeni Bizantine në perëndim, dhe Armeni Perse në lindje. Armenia Perse mbeti nën sundimin e mbretërve Arsacid deri në 428 pas Krishtit.
955
Mbi vitin 955.
Lista e aktorëve indianë: A
A
List of Indian film actresses
956
Mbi vitin 956.
Michael Palin
Michael Edward Palin lindi më 5 maj 1943 në Sheffield, Angli. Është një aktor dhe këngëtar britanik. Ka qenë anëtar i grupit komik Monty Python.
Sussex County (Virginia)
Sussex County është një nga  qarqet në shtetin federal Virginia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Mali i Robit
Mali i Robit ndodhet në rrethin e Kavajës në Shqipëri. Mali i Robit në të vërtetë është një kodër me përmasa të mëdhaja. Aty gjendet dhe fshati i Golemit si dhe Shkëmbi i Kavajës si pjesë e zonës turistike gjer në Karpen.
Evropa Qendrore
Evropa e Mesme është regjion i Evropës kufijtë e së cilit vështirë përkufizohen. Evropa e Mesme shtrihet ndërmjet asaj Perëndimore, Jugore dhe Evropës lindore.
Zakonisht konsiderohet se Evropës së Mesme i takojnë Gjermania, Polonia, Çekia, Sllovakia, Zvicra, Austria, Hungaria edhe Sllovenia,Romania.
Moska
Moska (rusisht: Москва́) është kryeqyteti i Rusisë. Moska është një ndër qytetet më të vjetra dhe më të bukura të Rusisë, ndodhet në pjesën evropiane të Rusisë. Perandorët ose carët e kthyen qytetin në bazën e tyre të urdhrave deri në vitin 1712, kur kryeqytet i Rusisë u bë Saint Petersburg. Moska u rikthye në kryeqytet të Rusisë në vitin 1918 dhe shërbeu si kryeqyteti i ish-Bashkimit Sovjetik nga viti 1922 deri në vitin 1991. Moska ka qenë historikisht kryeqyteti i BRSS, Perandorisë Ruse, Regjimeve cariste dhe Dukatit Moskovit. Moska konsiderohet si një prej qyteteve më të gjelbra të Evropës dhe ka rreth 27 kilometra katrorë gjelbërim në parqe për person. Infrastruktura historike e kombinuar me zhvillimin modern të viteve të fundit e kanë bërë Moskën një prej destinacioneve më intriguese dhe tërheqëse të Evropës.
Evropa Qendrore
Pozita gjeografike
Ka pozitë shumë të mirë gjeografike sepse është urë lidhëse mes Evropës Perëndimore, Evropes Jugore dhe Evropes Lindore.
Moska
Gjatë viteve, Moska ka marrë një sërë emërtimesh si Roma e Tretë (Третий Рим), Guri i Bardhë (Белокаменная), Froni i Parë (Первопрестольная) dhe 40 Dyzetat (Сорок Сороков).
Evropa Qendrore
Pozita gjeografike
Evropa Qendrore nuk ka kufij të qartë me regjionet tjera, pos me Evropën Jugore. Ajo është udhëkryq i komunikacionit evropian. Ky regjion shtrihet prej Detit të Veriut e Baltik e deri në Detin e Zi, prej Ultësirës Gjermano-Polake e deri në Ultësirën e Panonisë e të Vllahisë. Edhe pse në veri dhe në lindje ka dalje në dete, ky regjion më tepër ka karakter kontinental.
Moska
Një person nga Moska quhet Moskovit në Shqip ose Moskvich ne Rusisht.
Evropa Qendrore
Pozita gjeografike
Evropa e Mesme përfshinë një sipërfaqe prej 1 274 091,5 ose 12,14 % të sipërfaqes së Evropës dhe 23,1 % të popullsisë.
Moska
Historia
Moska ka një histori të gjatë dhe dramatike. Përmendet për herë të parë në kronikat mesjetare të vitit 1147. U bë shpejt qyteti kryesor i princërve moskovitë. Moska u bë kryeqytet i perandorisë së re nga cari Ivani i Tmerrshëm në shekullin XVI. Qyteti është shkatërruar dhe rindërtuar disa herë përgjatë viteve. Ndërtesat e saj më të vjetra prej druri janë zhdukur në zjarre. Sa herë që qyteti e merrte veten pas hirit të flakëve, bëhej gjithmonë e më i bukur. Për çdo ndërtesë të Moskës thirreshin arkitektët më të mirë nga e gjithë bota për ta restauruar. Historia e rikonstruksionit të Moskës është një ndër arsyet që ajo ka absorbuar stile të ndryshme e të veçanta. Dukati i Madh i Moskës, shërbeu si forca kryesore në ecurinë e ribashkimit të Rusisë dhe luftën për pavarësi kundër Hordhisë së Artë (mongolëve). Moska gradualisht ribashkoi principatat ruse përreth saj dhe arriti të mbizotërojë trashëgiminë kulturore e politike të Rusisë së Kievit. Kah shekulli XVIII, vendi qe zgjeruar përmes pushtimeve, aneksimit dhe eksplorimit, duke u kthyer në Perandorinë Ruse, të tretën perandori më të madhe në histori, që shtrihej nga Polonia drejt lindjes deri në Oqeanin Paqësor dhe në Alaskë.
Evropa Qendrore
Relievi
parapamje|Fusha e Panonisë Në relievin e Evropës së Mesme dominojnë tri njësi të mëdha regjionale : Ultësira në veri, Malet mesatare në mes dhe Malet e larta në jug.
Moska
Historia
Për 30 vjet me radhë tunelet e Stalinit kanë qenë protagonistet e fshehtë të Luftës së Ftohtë.
Evropa Qendrore
Relievi
Malet mesatare të kësaj tërësie janë Vogezet, Shvarcvaldi, Malet Shistoze të Renit, Harci, Pyllii Turingisë, Malet Minerale, Shumava, Sundet.
Moska
Historia
Për një Moskë të dytë, qindra metra poshtë së parës, në të vërtetë është folur prej kohësh. Kanë folur për këtë ekspertë, njerëz që kishin dëgjuar diçka, por edhe të tjerë, të cilët nuk e kishin idenë fare. Në fakt, jo më kot thuhet se rusët i adhurojnë misteret. Faktikisht, rreth njëzet vjet më parë bëri bujë të madhe një artikull i shfaqur në të përjavshmen popullore "Argumente dhe Fakte".
Evropa Qendrore
Relievi
Me orogjenezën alpine shumë prej këtyre maleve kanë pasur ngritje horstike, siç është rasti me i Malt Harc dhe Vogezet.
Moska
Historia
Për herë të parë, drejtori i saj, Vladislav Starkov, vendosi të publikojë një përmbledhje për veprën misterioze të regjimit. Në tregim, qyteti antiatomik dukej një treg i madh i mbuluar, ku ishte shumë e thjeshtë të krijoje ato kontakte njerëzore që në Moskën e hierarkizuar në sipërfaqe nuk do të ishin kurrë të mundura: për shembull të kalonte afër balerina më e mirë e Bolshoj-it, madje edhe të buzëqeshte, në dyqanet e saj, si në ndonjë aeroport ndërkombëtar, shiteshin xhinse, vodka konsumohej me dëshirë dhe pa limit, madje një shitëse e vogël, në një cep të këtij qyteti të "vdekur", të ofronte me xhentilesë edhe banane.
Gjeografia e San Marinos
San Marino ndodhet në pjesën jugore të Evropës dhe është një vend kontinental pa dalje në det. Sipërfaqja e përgjithshme e San Marinos është 61,2 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 43 46 V, 12 25 L.
Evropa Qendrore
Relievi
Në Alpe është edhe pika më e lartë në Evropë Mon Blan 4808 m (në kufi të Italisë dhe Francës). Për të gjitha malet në vargmalet e Alpeve shih artikullin kryesorë: Lista e maleve të Alpeve.
Moska
Historia
Pikërisht aty mund të përshëndesje dhe shumë akademikë e njerëz të shquar, sikur të ishin shokët e t‘u prej kohësh. Me pak fjalë, të gjithë vëllezër me njëri-tjetrin, në fatin e tyre të përbashkët në qytetin e fshehtë të librit. Drejtori i revistës kishte qenë shumë i matur në tregimin e tij, nuk përshkruante as atmosferën, as pllakat dhe as ngjyrën e kaltër të qiellit të "improvizuar", por, megjithatë, jepte lajmin e madh. Qyteti ekzistonte. Ajo që të bënte përshtypje në rrëfimin e tij ishte dimensioni i bunkerit, i aftë që të mbante 120 mijë persona.
İsmail Küçükkaya
İsmail Küçükkaya (lindur më 20 janar 1970 në Kutahya) është një gazetar dhe shkrimtar turk.
Moska
Historia
Tregimi të sugjeronte, edhe pse në mënyrë indirekte, një hipotezë politike që përbënte skandal, se qyteti i varrosur në zemër të Moskës mund të përdorej vetëm në rast të ndonjë sulmi të mundshëm sovjetik kundër Amerikës. Por, po ta mendosh mirë, ishte vërtet diçka e pamundur, sepse ata që do të arrinin të shpëtonin do të ishin vetëm zyrtarët e lartë të Kremlinit.
İsmail Küçükkaya
Biografia
İsmail Küçükkaya ka lindur në vitin 1970 në Kutahya.
Evropa Qendrore
Relievi
Fjala "Alpe" është marrë përmes frëngjishtes nga latinishtja Alpes që do të thotë Alpet, fjalë e cila vlerësohet të ketë rrjedhur nga fjala latine albus (bardhë) ose altus (lartë).
Gjeografia e San Marinos
Vija kufitare e San Marinos është 39 km e cila krijon kështu një oazë në Italin qendrore.
Evropa Qendrore
Relievi
Alpet përgjithësisht janë të ndara në Alpet Perëndimore dhe Alpet Lindore. Ndarja shkon përmes liqenit Bodensee dhe liqenit Komo, duke përcjell lumin Rhine. Alpet Perëndimore janë më të larta, po vargu qendrorë është më i shkurtër dhe i lakuar dhe janë të shtrira në Itali, Francë dhe Zvicër. Alpet Lindore shtrihen në Austri, Gjermani, Itali, Lihtenshtajn, Slloveni dhe Zvicër. Pikat më të larta të Alpeve Perëndimore janë majat : Mont Blanc me 4.808 m, Mont Blanc de Courmayeur me 4.748 m, Dufourspitze me 4.634 m dhe Dom me 4.545 m lartësi mbidetare. Pika më e lartë e Alpeve lindore është maja Piz Bernina me 4.049 m lartësi mbidetare.
Gjeografia e San Marinos
Klima e San Marinos është lagësht subtropikale me dimër të butë gjerë të ftoftë dhe verë të nxehtë me diell.
İsmail Küçükkaya
Biografia
Küçükkaya filloi jetën e saj profesionale si gazetare në Hürriyet në vitin 1993.
Evropa Qendrore
Klima
Klima e Evropës së Mesme nuk është e dhe gjithaq e llojllojshme sikurse në viset tjera, dhe në pjesën më të madhe mbizotëron klima e mesme kontinentale. Kontinentaliteti vjen në shprehje në lindje ku ka më pak të reshura atmosferike. Në veri-perëndim në viset e ulëta pranbaltike ka ndikimtë madh Oqeani Atlantik, dhe për këtë arsye mbizotron klima oqeanike, prandaj dimrat janë më të butë ndërsa reshjet janë më të mëdha. Ndikimi i Mesdheut është i kufizuar në një hapsirë të vogël të Sllovenisë përshkak të ndikimit të Alpeve. Me rritjen e lartësisë mbidetare temperature zbret dhe klima në male është e ashpër kontinentale dhe malore. Të reshurat mesatare osilojnë nga 750 – 1000 mm krejt në perëndim, deri në 2000 mm në Alpe, ndërsa kah lindja ato sillen dhe zbresin nga 750-500 mm. Temperatura më e ulët është nmatur në Insbruk -31 °C, ndërsa më e larta në Poznan në Poloni +39,4 °C. Temperatura mesatare e janarit është -4 °C, ndërsa e korrikut +20 °C.
Moska
Historia
Shumë i kërkonin adresën e qytetit sekret, ndërsa ai përgjigjej si ndonjë fëmijë, që nuk i kishte mësuar akoma fjalët. Ndoshta e kishte kuptuar se i ishte futur një loje të rrezikshme. Artikulli ngjalli kureshtje aq të madhe, sa shumica e njerëzve filluan të mendonin se qyteti tjetër gjendej në një hapësirë të stërmadhe brenda Universitetit të Moskës, i kufizuar nga Akademia e KGB-së dhe nga një bllok shtëpish popullore, ku thuhej se banonin funksionarët e të njëjtës organizatë.
İsmail Küçükkaya
Biografia
Küçükkaya u diplomua për Gazetari në Universitetin e Gazit në vitin 1993. Ai ka shkruar dy libra dhe ka drejtuar programet Çalar Saat në FOX që nga gushti 2013.
Moska
Historia
Të gjithë moskovitët mendonin një qytet-fantazmë me banesa luksoze, kinema, restorante, salla lojërash, rrugë, stalla, varreza dhe depozita të mëdha me veshje e ushqime, ku mund të jetoje pa problem për një çerekshekull. Thuhej se aty kishte intelektualë dhe shkencëtarë. Për të gjitha këto flitej 20 vjet më parë, por meqë nuk u gjet asnjë gjurmë nga qyteti tjetër, të gjitha argumentet u braktisën dhe ideja për ekzistencën e tij u harrua. Tani është e qartë se qyteti mister nuk ishte gjë tjetër veçse një bunker normal antibërthamor, në shërbim të nxënësve të shkollës së KGB-së.
Askush nuk e ka parë. Por të gjithë e dinë që ekziston. Quhet "Metro-2" dhe është metroja sekrete e Kremlinit. Misteri i fundit i regjimit sovjetik. Ajo u ndërtua me urdhër të Stalinit dhe shërbente për të evakuuar nomenklaturën në rast rreziku.
Megjithatë, një herë e kreu funksionin e saj, më 6 nëntor të vitit 1941, kur fati i Moskës varej në një fije peri, pasi trupat gjermane të gjeneralit Guderian ishin vetëm 30 kilometra larg kryeqytetit rus.
İsmail Küçükkaya
Biografia
Ai drejtoi gazetat Akşam dhe Star.
Moska
Historia
Por Stalini donte të organizonte një mbledhje solemne me rastin e përvjetorit të 24 të revolucionit, pikërisht në stacionin majakovskaja, ndoshta më i bukuri dhe më i famshmi i rrjetit të metrosë moskovitë. Këtë e bëri për t‘i treguar popullit të tij që qeveria sovjetike nuk e kishte braktisur Moskën.
Gjeografia e San Marinos
Si pasuri natyrore e këtij vendi llogaritet të jetë guri që përdoret për ndërtim.
Evropa Qendrore
Hidrografia
Ujërat e Evropës së mesme u takojnë tre pellgjeve detare : të Detit të Veriut, atij Baltik dhe atij të Detit të Zi. Të gjitha rrjedhat ujore të cilat janë të orientuara kah jugu dhe juglindja i takojnë pellgut të Detit të Zi, të cilat janë : Danubi me degët e veta rab, Sava, Tisa, Morava e Çekisë, ndërsa pellgut të Detit Verior i takojnë rrjedhat ujore siq janë : Laba, Vezer dhe Rajna. Rrjedhat në të rëndësishme të cilat i takojnë pellgut të Baltikut janë : Odra dhe Vistulla.
Sa i përket liqeneve më i madhi është Liqeni Ballaton në Hungari, mandej liqenet e Alpeve siç janë : ai i Bodenit, dhe i Gjenevës.
Demografia(Popullsia)
Në këtë regjion jetojnë 51 % të popullsisë gjermane, 28 % të sllavëve, afro 14 % të romanëve dhe 6 % të popullsisë hungareze dhe popujve të tjerë të vjetër të këtij kontinenti. Nuk mund të caktohet ndonjë vijë ku jetojnë një popull e ku tjetri, përshkak se gjatë historisë popullsia e këtij regjioni është përzier me të tjerët.
Shtimi i popullsisë është kryesisht i ulët, dhe pse ka diferenca të cilat dalëngadalë po zhduken tërësisht. Edhe dendësia e popullsisë ndryshon varësisht nga kushtet natyrore dhe shkalla e zhvillimit ekonomik. Viset e ulëta, të pëlleshme, me bujqësi dhe industri të zhvilluar, kanë dendësi më të madhe se viset moçalike ne veri ose viset malore në Alpe e Karpate, në pjesën qendrore të Evropës së Mesme.
Pasuritë natyrore dhe zhvillimi ekonomik
Ekonomia
Ekonomia e Evropës së mesme është shumë e zhvilluar, pasi që ajo ka shumë shtete të cilat janë ndër shtetet më të mëdha dhe më të pasura në botë. Kanë ekonomi të pasur për shkak të infrastrukturës, shtetet e Evropës së mesme kanë infrastrukturë të mahnitëshme. Ka ekonomi të pasur për shpërndarjen e mallrave përmes lumenjëve(Visla, Reni, Rejna, Danubi etj.). Gjithashtu, ka ekonomi të pasur me agrikulturën, Gjermania e zë vendin e parë në botë. Ka edhe ekonomi të pasur me turizëm, pasi ka disa nga shtetet më të bukura në botë, dhe kanë shumë male të zhvilluara(mali i Bardhë, mali Dufourspitze, Zugspitze, Karpatet etj.), me lumenj(Danubi, Reni, Rejna), me dete(Baltik, i Veriut) etj.
Në aspektin ekonomik regjioni i Evropës së Mesme është mjaft heterogjene. Ultësira Veriore ofron kushte për zhvillimin e bujqësisë. Mirëpo, klima jo aq e përshtatshme, tokat morenike, prania e madhe e ujit në to e bëjnë që ajo më tëpër të shfrytëzohet për kultivimin e thekrës, elbit, patates, lirit dhe panxharsheqerit.
Në kohën e fundit në Ultësirën veriore janë konstatuar rezervat e naftës, të gazit natyral dhe të kriorave.
Malet mesatare në të kaluarën kanë pasur rëndësi për shfrytëzimin e komplekseve të mëdha të pyjeve.
Në kohën e e revolucionit industrial fillon të afirmohet për pasuritë e mëdha në mineralet e dobishme. Sidomos rezervat e mëdha të qymyrit e intensifikojnë zhvillimin e industrisë.
Alpet në saje të sipërfaqeve me kullosa dhe cilësore ekonomia është përqendruar në zhvillimin e blegtorisë, e cila është orientuar në prodhimin e qumështit dhe të mishit. Energjia ujore e përfituar nga lumenjtë e shumt dhe të pasur me ujë mundëson zhvillimin e industrisë.Kumunikacioni është i zhvilluar,por më tepër ka karakter transit.
Kantoni Alban
Kantoni Alban (frëngjisht: Canton d'Alban) është një kanton në departamentin Tarn, rajonin Midi-Pyrénées në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Alban. Ka sipërfaqe 182.09km2 dhe popullsi 2733 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Alban aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Moska
Historia
Në të vërtetë, vetëm pak e dinin se në majokovskaja Stalini kishte mbërritur nga një rrjet i fshehtë i metrosë, duke u shfaqur papritur, pa dalë nga zyrat ku të gjithë e kishin parë vetëm pak orë më parë. Nga kishte mbërritur aty. Pyetje e gabuar. Metroja sekrete e Moskës gjithmonë ka qenë një tabu.
1950 Çmimi i madh i Monakos
ka qen Formula 1 garë e mbajtur më 21 maj, 1950 në Monako. Kjo është gara e dytë e garave të vitit 1950.
Moska
Historia
I pari që kishte guxuar të fliste rreth saj kishte qenë Vladimir Gonik në romanin e tij "Mbretëria e territ" në vitin 1992. Por ai pati probleme me inteligjencën ruse, se si i dinte të gjithë këto gjëra. Në të vërtetë, ai ishte një mjek ushtarak dhe kishte shërbyer në një spital të posaçëm të Ministrisë së Brendshme.
Mes pacientëve kishte pasur persona vërtet interesantë, që e kishin ndihmuar të zbulonte shumë gjëra. Shumë prej tyre i kishin treguar për punën që kishin bërë nën tokë. Ato tunele pa emër, stacionet e padukshme. Ato stacione, të njohura vetëm nga departamentet speciale të KGB-së, do të jenë në shërbim të publikut, se metroja e Moskës nuk mban më, sepse qyteti rus prej kohësh është në një krizë transporti.
Drejtuesit më të lartë të qytetit mendojnë se nëse nuk do të përdoren, atëherë do të jenë të kota dhe të panevojshme. Çdo linjë e metrosë të çonte në zona të rëndësishme, jashtë dhe brenda qytetit. Çdo anëtar i Byrosë Politike kishte bunkerin e tij, i cili ishte një apartament luksoz: të paktën 180 metra katrorë, me studio, dhomë ndenjjeje, kuzhinë dhe dhomë gjumi. Madje, apartamenti i Brezhnjevit ishte "binjak" me zyrën e tij në Kremlin.
Përveç këtyre, rrjeti i metrosë kishte edhe një linjë që lidhte Kremlinin me aeroportin e qeverisë.
Demografia
thumb|Rritja e popullsisë 1350-2009 Moska është qyteti më i populluar i Rusisë dhe njëkohësisht një nga më te populluarit në botë. Sipas regjistrimit të vitit 2002 qyteti kishte 10.382.754 banorë ndërsa sipas atij të vitit 2010 është 10.562.098 banorë. Duke llogaritur qytetin së bashku me rrethet numri shkon në 17.314.766 banorë sipas regjistrimit të 1 janar 2010. 86,8% e popullsisë është ruse; 3,36% nga vendet e ish Bashkimit Sovjetik; 2,9% kaukaziane; 0,84% aziatike; 0,76% hebrenj dhe pjesa tjetër përbën 4,02%. Popullsia e Rusisë eshte pakësuar me 700,000 banorë çdo vit që nga rënia e Bashkimit Sovjetik. Edhe megjithëse popullsia e Rusisë është ulur përgjatë këtyre viteve ajo e Moskës rritet çdo vit.
Kushtet natyrore
thumb|Mot tipik veror moskovit Moska përshkohet nga lumi i Moskës, i cili përbëhet nga shumë degë, midis tyre Oka dhe Vollga. Degët më të mëdha të këtij lumi janë Yausa dhe Setun.
Ekziston një legjendë që thotë se Moska mbështetet në shtatë kodra. Në të vërtetë, kodrat janë vetëm një pjesë e territorit të Moskës, por pjesa më e lartë është ajo jugperëndimore e qytetit. Gjeografikisht, përkufizohet si “Teplostanskaya mbikodrinore”.
Pjesa qendrore e zonës së qytetit dhe ajo lindore janë më tepër të rrafshëta dhe të ulëta. Klima e Moskës është kontinentale, më tepër se në çdo qytet tjetër evropian. Temperaturat janë tepër të ulëta. Periudha e shirave zgjat nga prilli në nëntor, ndërsa periudha e borës nga nëntori në prill.
Klima
Klima e Moskës është kontinentale, më tepër se në çdo qytet tjetër evropian. Temperaturat janë tepër të ulëta. Periudha e shirave zgjat nga prilli në nëntor, ndërsa periudha e borës nga nëntori në prill.
Ekonomia
Pamje e përgjithshme thumb|250px|Moscow-City Moska është një qytet me një ekonomi mjaft të zhvilluar duke u renditur si një nga qytetet më të zhvilluara evropiane dhe më gjerë. Të ardhurat nga Moska përbëjnë 20% te gjithë GDP-së së Rusisë (8,44 trilion rubla në 2008 ose $459 miliard).
Në vitin 2008 renditej si qyteti më i shtrenjtë në botë, ndërsa në vitin 2009 renditej si qyteti i tretë më i shtrenjtë në botë pas Tokios dhe Osakas, falë stabilitetit të Rublës dhe rritjes së çmimeve të pronave brenda qytetit. Moska është gjithashtu qendra e shumë kompanive me kapital të huaj që operojnë në Rusi dhe ndërkombëtarisht. Për të pestin vit radhazi, Moska është vlerësuar si qyteti me hotelet më të shtrenjtë në botë. Dhomat luksoze në kryeqytetin rus variojnë nga 480 dollarë amerikanë deri në 550 dollarë në natë, 67 më shumë se në vitin 2008. Sido që të jetë, këtu suitat marramendëse kushtojnë 80 dollarë më shumë se në destinacionin e dytë më të shtrenjtë në botë, në Abu Dhabi.
Në vitin 2008 Moska kishte 74 miliarderë, me një pasuri mesatare $5,9 bilion duke u renditur përpara New York-ut me 71 miliarderë. Megjithatë në vitin 2009 Moska kishte vetëm 27 miliarderë kundrejt 55 të New York-ut (Rusia humbi 52 miliarderë për shkak të recensionit). Kryesues i listës së vitit 2009 ishte Mikhail Prokhorov me $9,5 miliard dhe në vendin e dytë me $8,5 miliard gjendej Roman Abramovich. Kompania në pronësi të Prokhorov-it "ОНЭКСИМ" group zotëron asete të çmueshme në energjinë hidrogjenore, nanoteknologji, energji tradicionale, sektorin e metaleve të çmuara, ndërsa Abramovich, që pas shitjes së kompanisë së tij të naftës Sibneft tek gjiganti i gazit Gazprom në 2005, zotëron asete në industrinë e rëndë. Ai gjithashtu ka në pronësi edhe klubin e futbollit anglez Chelsea dhe një zonë në Hënë. Yelena Baturina mbetet ende gruaja më e pasur në Rusi, ajo është 45-vjeçe dhe është gruaja e dytë e kryebashkiakut Yuri Luzhkov. Në vitin 2008 i pari në këtë listë renditej Oleg Deripaska $28 me bilion, ndërsa sot ai renditet i dhjet-i me vetëm $3,5 bilion.
Enver Maloku
Më 4 prill 2016, Presidebtja e Republikës së Kosovës, SHT Atifete Jahjaga, e ka dekoruar Enver Malokun me Urdhërin "Hero i Kosovës", për kontributin e tij në lirinë dhe pavarësine e Kosovës.
Moska
Kultura
thumb|“Gorky Park” Një numër i madh festivalesh zhvillohen në Moskë, sipas traditës së kishës ortodokse. Krishtlindjet ortodokse fillojnë me meshën në mesnatën e 7 janarit. Pashkët ortodokse, të njohura si “Paskha”, festohen në mars ose në prill dhe fillojnë në mesnatë me një ceremoni në kishë, pas së cilës njerëzit hanë kekun e veçantë të kishës, si dhe vezë me ngjyrë.
Enver Maloku
Presidenti historik i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova për kontributin e tij në shtetndërtimin e Kosovës, e ka dekoruar Enver Malokun me Urdhërin "Medalja e Artë e Pavarësisë".
Gjithashtu, Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Shkëlqësia e Tij, z. Bujar Nishani, e ka dekoruar Enver Malokun me Medaljen "Urdhëri i Artë i Shqiponjës".
Moska
Kultura
“Novy God” është “viti i ri rus” dhe është festivali më i rëndësishëm i vitit, në të cilin bëhen dhurata pa fund, shpesh të vendosura poshtë bredhit të Vitit të Ri. Moskovitët e lënë pas vitin e vjetër me vodka dhe e mirëpresin vitin e ri me shampanjë.
Enver Maloku
Me iniciativë dhe nën Patronatin e Presidentit Rugova, për ta nderuar veprimtarinë e tij, më 12 korrik 2005 në Prishtinë, në vendin ku është vrarë, Enver Malokut i është ngritur një Monument.
Moska
Kultura
Pishinat publike janë disi dredharake, pasi të duhet një vërtetim mjeku, i cili të pohojë se jeni aq të shëndetshëm sa të mundeni të zhyteni. “Pishina Chaika” ofron vetë një kontroll të tillë. Në ditët me diell të verës mund të shkoni në Serebryaniy, në pjesën veriore të qytetit, për të ndjerë pak nga ngrohtësia e rërës.
Enver Maloku
Për nder të veprimtarisë së tij të pashoq, shumë rrugë e shkolla në Kosovë mbajnë emrin "Enver Maloku".
Moska
Kultura
“Banya” është një traditë e vjetër ruse dhe shumë moskovitë e kanë atë pjesë të rëndësishme të javës së tyre. Elementët kryesorë të saj janë një dhomë me avuj të nxehtë (e cila, siç thuhet me shaka, i bën finlandezët të duken të butë) dhe një kamxhik i mirë prej mështekne (sigurisht për vetitë e tij detoksifikuese). Banjat Sandunovskiye, me dhomat gotike dhe me atmosferën e përgjithshme aristokratike dekadente, janë vendi më i përshtatshëm “për të thekur” veten.
Enver Maloku
Tituj të veprave
Shumë tituj të pa botuar ende.
Moska
Ski në borë
Rusia nuk mund të konceptohet pa ski në borë. Është aktivitet klasik, i cili do t’ju sjellë në kontakt me banorët vendës. Vendet më popullore dhe më tradicionale janë “Gorky Park” dhe “Izmaylovsky Park”.
Enver Maloku
Mirënjohjet
Enver Malokut i janë ndarë dhjetëra mirënjohje Post Mortum në Kosovë dhe jashtë saj për veprimtarinë e tij.
Moska
Vende për t'u parë
thumb|left|Teatri Bolshoi thumb|Museu Historik Kombëtar Kremlini i Moskës është zemra e kryeqytetit rus. Rrugë kryesore të qytetit takohen në një pikë në Kremlin ose formojnë seri rrathësh të përqendruar rreth tij. Pallati i madh i Kremlinit dhe Pallati i Kongreseve janë vendet e zhvillimit të kongreseve të deputetëve të Rusisë.
Koleksionet e muzeve të Kremlinit janë të veçanta në llojin e tyre. Ato përmbajnë piktura të hershme ruse, ikona, fresko të shekujve të 12–17-të, karroca, slita dhe rroba ceremoniale kuajsh të shekujve të 16–19-të, tapete orientale dhe tapiceri evropiane perëndimore, artikuj nga argjendari ruse dhe evropiane, artikuj shtëpiakë, libra, porcelane, gurë të gdhendur dhe gjetje arkeologjike. Muzetë me famë botërore të Moskës dhe galeritë me koleksionet e tyre janë disa nga më të mëdhenjtë e më të rëndësishmit në mbarë botën. Ekspozita të ndryshme arti shpalosin bashkë të renë me klasiken, ashtu siç bënin dikur në kohërat para-revolucionare dhe derivohen nga degë të ndryshme të artit, si piktura, fotografia dhe skulptura.
Një nga muzetë e artit më të vizituar në Moskë është Galeria Tretyakov, e cila u hap nga Pavel Tretyakov, njeri shumë i pasur i artit, i cili dhuroi një koleksion privat shumë të madh. Kjo galeri është e ndarë në dy ndërtesa.
Tretyakovi i Vjetër, galeria e vërtetë në zonën Tretyakovskaya, në pjesën jugore të lumit të Moskës, përmban punimet tradicionale klasike ruse. Punimet e piktorëve pararevolucionarë të famshëm, si Ilya Repin, ashtu si edhe punimet e piktorëve rusë të ikonave, mund të gjenden në këtë galeri. Vizitorët mund të shikojnë edhe piktura të rralla origjinale të përpara shekullit të 15-të, të punuara nga ikonografi Andrei Rublev.
thumb|left|Galeria Tretiakov
Tretyakovi i Ri, i krijuar gjatë epokës sovjetike, kryesisht përmban punimet e artistëve sovjetikë, si edhe koleksione kontemporane. Një tjetër muze në qytetin e Moskës është edhe Muzeu Pushkin i Arteve Të Bukura, i cili është hapur nga i ati i Maria Tsvetaevas. Muzeu Pushkin është i afërt me Muzeun Britanik të Londrës, në hollët e të cilëve kryqëzohen punime të qytetërimit modern me skulptura antike. Ky muze përmban piktura të famshme nga çdo epokë e rëndësishme e artit perëndimor, punime nga Claude Monet, Paul Cezanne dhe Pablo Picasso.
Muzeu Historik Shtetëror i Rusisë është muze i historisë ruse, në të cilin përfshihen që nga reliket prehistorike e deri punimet e artit të dinastisë Romanov. Totali i objekteve në muze numëron miliona. Muzeu Politeknik u formua në vitin 1872 dhe është muzeu më i madh teknik në Rusi, i cili ofron një sërë shpikjesh historike dhe zhvillimesh teknologjike.
Moska është gjithashtu zemra e arteve ruse të performuara, përfshi këtu baletin dhe filmin. Në Moskë ekzistojnë 93 teatro, 132 kinema dhe 24 salla koncertesh. Midis shumë teatrove të Moskës dhe studiove të baletit, është edhe Teatri Bolshoi dhe Teatri Malyi, por edhe Moscow Art Theatre.
Kantoni Béziers-4
Kantoni Béziers-4 (frëngjisht: Canton de Béziers-4) është një kanton në departamentin Hérault, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Béziers. Ka sipërfaqe 80km2 dhe popullsi 36403 banorë.
Moska
Vende për t'u parë
Salla Qendrore Shtetërore e Koncerteve është e famshme për performancat e baletit dhe estradës, si dhe është vendi i koncerteve të artistëve të mëdhenj. Është e pozicionuar pranë ndërtesës së Hotel Rossiya, më i madhi në Evropë.
Qendra Ndërkombëtare e Arteve të Performuara të Moskës u hap në vitin 2003 dhe njihet për performancat e muzikës klasike. Gjithashtu, ka organon më të madhe në Rusi. Në Moskë ka edhe dy cirqe të mëdha, Cirku Shtetëror i Moskës dhe Cirku i Moskës në bulevardin “Tsvetnoy”.
Ibn Shatiri
parapamje|Modeli i Ibn al-Shatir për paraqitjet e Merkur, duke treguar shumëzimin e epicycles në një ndërmarrje të Ptolemeut Ebu’l-Hasan Ala Al-Din Ali Ibn Ibrahim Ibn el-Shatir, shkencar mysliman u lind në vitin 1304 në Damask të Sirisë.
Ai ishte një shkencëtar arab mysliman, astronom, matematikan, inxhinier, zbulues dhe inovator, i cili pjesën më të madhe të jetës së tij e kaloi duke punuar si muvakkit në xhaminë qendrore të Emevinjve në Damask.
Ibn Shatiri qysh në rini tregoi zgjuarsi dhe interesim për nxënie të diturisë, prandaj kishte vendosur të vizitonte qendrat intelektuale si : Aleksandrinë dhe Egjiptin, ku në Kajro studioi astronominë dhe matematikën. Megjithatë, formimin intelektual dhe afirmimin i arriti në Damask, ku zhvilloi veprimtarinë e tij shkencore. Vdiq në vendlindjen e tij më 1375.
Kontributet shkencore
Që nga shekulli i dytë p.e.r. e deri në periudhën e mesjetës, mund të themi se autoriteti kryesor shkencor në fushën e astronomisë ishin teoritë e filozofit grek Klaud Ptoleme. Që të gjitha përpjekjet për hulumtimet shkencore dhe studime në fushën e astronomisë, bazoheshin në veprat e Ptolemeut, nga të cilat duhet veçuar punimi Almagest, në të cilin trajtohej edhe tema e lëvizjeve planetare, ku modeli i tij planetar (edhe pse me defekte të shumta), konsiderohet të jetë edhe kontributi i tij kryesor shkencor, i cili do të pasohej për shekuj me radhë. Mirëpo e tërë kjo do të ndryshonte me ardhjen në skenë të dijetarëve myslimanë, të cilët ruajtën veprat shkencore të grekëve, të cilave u kanosej rreziku për shkatërrim nga fondamentalizmi religjioz i krishterë, meqë këto mësime binin ndesh me doktrinat e kishës katolike. Po, shkencëtarët myslimanë, përveç qëllimit për të ruajtur trashëgiminë shkencore të grekëve, gjatë interpretimit të tyre, ata korrigjuan dhe përplotësuan në masë të madhe ato punime. Shembull i kësaj është edhe dijetari Ibn el Shatir, i cili në veprën e tij të famshme Kitab nihajat el-sul fi tashih el-usul (Shtegtimi i fundit për sa i përket korrigjimit të parimeve), në mënyrë drastike reformoi modelet e Ptolemeut për Diellin, Hënën dhe planetët, duke bërë prezantimin e vet origjinal që e eliminoi epiciklin në modelin diellor, dhe kjo eliminoi ekscentrikën dhe kuantin(4) duke prezantuar epicikle shtesë në modelet planetare përmes Dyshes-Tusi, dhe kjo eliminoi të gjitha ekscentrikat, epiciklet dhe ekuantet në modelin hënor. Përderisa modelet e shkollës Maragha ishin po aq të sakta sa ishte edhe modeli i Ptolemeut, modeli planetar i Ibn Shatirit ishte i pari që doli të ishte superior ndaj modelit të Ptolemeut, për sa i përket përputhshmërisë më të madhe me faktet shkencore. Një e arritur tjetër e Ibn Shatirit është edhe ndarja e filozofisë natyrore nga astronomia, dhe refuzimi i modelit të Ptolemeut më tepër në baza shkencore sesa filozofike.
Veprimtaria e Ibn Shatirit shënoi kthesë në astronomi, dhe ajo mund të konsiderohet si revolucion shkencor para se të ndodhte renesanca Për dallim nga astronomët e tjerë të kohës së tij, Ibn Shatiri nuk mbështetej aq në parimet teorike të kozmologjisë, filozofisë natyrore apo fizikës së Aristotelit, por u angazhua në punimin e një modeli i cili përputhej më tepër me vrojtimet empirike, dhe kjo ishte esenca e konceptit të tij planetar. Veprimtaria e Ibn Shatirit shënoi kthesë në astronomi, dhe ajo mund të konsiderohet si revolucion shkencor para se të ndodhte renesanca.
Në dallim nga astronomët e mëparshëm, Ibn Shatiri, në përgjithësi, nuk kishte vërejtje filozofike ndaj astronomisë së Ptolemeut, mirëpo, edhe pse kishte admirim për punën e tij, ai nuk mund të anashkalonte vakuumet e mospërputhjes, kështu që vazhdoi rrymën arabe të kritikës së astronomisë të ilustruar me shembuj konkretë nga vrojtimet e tij. Ai ishte astronomi i parë që prezantoi eksperimentimin në teorinë planetare, sepse ai testonte vazhdimisht modelet e Ptolemeut dhe, nëse asnjë prej tyre nuk përputhej me të dhënat nga vrojtimet e bëra, atëherë formulonte modelin e tij origjinal, i cili ishte konform me ato vrojtime. Edhe pse për sistemin e tij ka rezerva se mund të jetë gjeocentrik, ai eliminoi ekuantin dhe ekscentrikën e Ptolemeut, kurse detajet matematikore të tij ishin identike me ato të Kopernikut, që janë paraqitur në veprën De Revolutionibus.
Koncepti i tij planetar dhe teoria mbi lëvizjet hënore, nuk dallonin nga ato që iu atribuuan Kopernikut afro 150 vjet më vonë. Për këtë arsye besohet se modelet e Ibn Shatirit u adaptuan nga Koperniku në modelin heliocentrik. Po ashtu dihet se diagramet e Kopernikut për modelin e tij heliocentrik, përfshirë edhe shenjimet e pikave, ishin pothuajse identike me diagramet dhe shënimet e përdorura nga Ibn Shatiri për modelin e tij planetar, dhe është evidente që Koperniku përdori të njëjtin koncept të lëvizjeve, për të prezantuar modelin e tij planetar me Diellin në qendër, që na bën të kuptojmë se Koperniku ishte në dijeni për punën e Ibn Shatirit.
Një punim tjetër shumë me rëndësi, ku Ibn Shatiri diskuton çështjet dhe teoritë astronomike, është edhe vepra e tij Zixh Ibn Shatir (Doracaku i astronomisë), ise skur quhet nganjëherë El zixh el xhedid, e cila u përpilua me urdhër të Muratit I, i cili ishte sundues osmanli nga viti 1360 deri më 1389.
Në parathënien e këtij punimi, Ibn Shatiri përmend burimet e tij, siç janë : Maslamah Ibn Ahmed el Maxhriti, Ibn el-Hejthem, Muhamed ibn Husein nga Granada, Nasir el- Din el Tusi, Mu’ajjad el Din el Urdi, Muhij el Din el Magribi dhe Kutb ed-Din esh-Shirazi.(5) Ndër kontributet e tij të tjera shkencore, duhet të përmendet edhe arritja e tij që bëri me sukses përllogaritjen e pjerrtësisë së boshtit të Tokës, një zbulim që më 1365 arriti ta demonstronte me një saktësi të lartë se këndi i pjerrtësisë eliptike të boshtit të Tokës është 23 shkallë e 31 minuta(6), kurse vlera e saktë është kalkuluar nga shkencëtarët e shekullit njezet, e cila ishte e mundur të bëhej vetëm nëpërmjet kompjuterëve dhe vlera është 23 shkallë e 31 minuta e 19.8 sekonda, që do të thotë se vlera që kishte proklamuar Ibn Shatiri, dallonte për vetëm 19 sekonda e 8 të qindtat nga përllogaritja e bërë përmes teknologjisë bashkëkohore që posedojmë ne sot. Përveç koncepteve planetare dhe përllogaritjeve astronomike, Ibn Shatiri dha kontribut të jashtëzakonshme edhe në konstruktimin e instrumenteve astronomike, duke bërë në këtë drejtim avancime substanciale.
Ibn Shatiri konstruktoi orë të mrekullueshme diellore për xhaminë e Emevinjve në Damask, një prej të cilave ishte e ngritur në minaren veriore të xhamisë. Instrumenti që ndodhet tash në këtë minare, është kopje identike, e cila është punuar në fund të shekullit XIX, kurse fragmente nga instrumenti origjinal ruhen në kopshtin e Muzeut Kombëtar, në Damask të Sirisë. Orët diellore antike tregonin kohën me orë jo të barabarta; ato ndryshe quheshin edhe orë të përkohshme, të cilat ndryshonin sipas stinëve. Çdo ditë ishte e ndarë në dymbëdhjetë segmente të barabarta, si rrjedhim i kësaj orët ishin më të shkurtra në dimër e më të gjata gjatë verës. Ideja për të përdorur orët me gjatësi të njëjtë kohore gjatë tërë vitit, ka qenë zbulim i Ibn Shatirit më 1371, dhe kjo ishte bazuar në zhvillimet e bëra në trigonometri nga Muhamed el Bataniu. Ora e tij diellore ishte e punuar nga mermeri, kishte madhësinë 2 x 1 metra dhe kishte një sistem shenjash të gdhendura në mermer, që i mundësonte muvakitit ta lexonte kohën ekuinoksale, që nga agimi e deri në mbrëmje. Ky koncept i orëve diellore u paraqit në Perëndim 100 vjet më vonë. Ora diellore me përmasa më të vogla, pjesë të instrumentit Përmbledhësi i Ibn Shatirit, tani gjendet në Aleppo. Ai është i përforcuar për një kuti që quhet Sanduk al-xhavakit (arka e thesarit), e cila ka përmasat 12 x 12 x 3 cm.(7) Ky instrument përdorej për të përcaktuar kohët e namazeve, si dhe për të përcaktuar meridianin lokal dhe drejtimin e Kibles.
Ibn Shatiri shkroi edhe mbi hartën yjore dhe konstruktoi astrolabin, të cilin e quajti Instrumenti universal, që e kishte përshkruar në veprën e tij Al-Ashi’a al-lāmi’a fī ‘l-’amal bi-’l-āla al xhāmi’a, (Rreze ndriçimi mbi operimet me instrumentin universal). Një komentim kësaj vepre i pati bërë astronomi dhe inxhinieri i famshëm osmanli, Teki al Din, i cili e kishte futur në përdorim instrumentin universal në observatorin el Din të Stambollit gjatë viteve 1577-1580 dhe vlen të përmendim se një astrolab dhe një instrument universal që kishte konstruktuar Ibn Shatiri, kanë mbijetuar.
Veprat
Librat e tij mbi astrolabin shërbyen si referim për shekuj me radhë në territoret e Shamit e Egjiptit dhe përgjatë tërë Perandorisë Osmane e vendeve të tjera Islame, meqë ishin të domosdoshëm për përcaktimin e kohëve të namazeve tek myslimanët. Përveç punimeve ku bëhet fjalë rreth konstruktimit të instrumenteve të reja astronomike që kishte zbuluar vetë, Ibn Shatiri po ashtu kishte shkruar manuale, ku përshkruhej mënyra e përdorimit të këtyre mjeteve.
Librat e tij mbi astrolabin referim për shekuj me radhë në territoret e Shamit e Egjiptit dhe përgjatë tërë Perandorisë Osmane e vendeve të tjera Islame.
Nga zbulimet e instrumenteve të shumta astronomike, një vend shumë të rëndësishëm zë edhe instrumenti që njihet si Përmbledhësi, të cilin së pari e kishte konstruktuar Ibn Shatiri dhe u quajt kështu, sepse ishte shumëfunksional dhe shërbente për shumë qëllime. Ky mjet, në mes të tjerash, përmbante në vete një alhidade e orën diellore polare dhe më vonë, në Evropën e renesancës, u bë shumë i famshëm. Ai kishte zbuluar edhe lloje kuadrantësh të rinj, siç ishte Kudranti i përsosur (el-rub el-tamm), që ishte përshkruar në traktatin e tij El-naf El-amm fi-l-‘amal bil-rub el-tamm.
Punime të tjera të tij mbi instrumentet, janë edhe: Risalat al-istralab, Mukhtasar fi-l-amal bil-istralab... Idah el-mughaijab fi-l-amal bil-rub el-muxhaijab, e të tjerë. Një model i kuadrantit që kishte konstruktuar Ibn Shatiri për shejh Ali ibn Muhamed el-Darbandin, është i ruajtur deri më sot në Bibliotekën Kombëtare të Parisit.
Ai po ashtu shkroi mbi variacionet trigonometrike dhe punoi traktatin Bil nisaba el-sittinija, i cili bën fjalë për përpjesëtimin seksadecimal (të gjashtëdhjetë), që supozohet të ishte mbi thyesat e gjashtëdhjeta. Ibn Shatiri ishte njëri ndër shkencëtarët më të mëdhenj gjatë historisë. Ai dha kontribut të jashtëzakonshëm në zhvillimin e shkencës e në modernizimin e saj dhe njëherësh, me intelektin e tij, krijoi shtigje të reja për kuptimin dhe interpretimin e astronomisë për gjeneratat qe do te vinin shekuj me vone.
Gülbin Tosun
Gülbin Tosun Ünaldı, i njohur më mirë si Gülbin Tosun ose Gylbin Tosun (lindur më 10 nëntor 1977 në Stambolli), është një prezantuese dhe gazetare televizive turke.
Biografia
Pasi filloi karrierën e saj si gazetare në Reuters në 1994, ajo u diplomua për gazetari në Universitetin e Stambollit në 1995 dhe drejtoi programet e lajmeve të CNBC-E dhe Show TV (1995-2001), të Kanal D (2001-2006), nga Skyturk. (2006-2008), nga Bugün TV (2008-2009) dhe nga FOX (që nga shtatori 2009). Tosun është mik me gazetarët turq Nazlı Tolga, Fatih Portakal, Murat Güloğlu, İsmail Küçükkaya, Selçuk Tepeli dhe İrfan Değirmenci. Ajo u martua në vitin 2011 me Atıf Ünaldı në Venecia.
957
Mbi vitin 957.
Hamburger SV
Hamburger SV është një klub futbollit nga Hamburgu.
Kristoforidhi, një vështrim rinjohës
Kristoforidhi, një vështrim rinjohës Autore: Fatbardha Nergjoni. Shtëpia Botuese "Naimi". Faqet e librit 200.
Zbulohen të dhëna të reja për një nga rilindësit më të mëdhenj shqiptarë, Kostandin Kristoforidhi përmes monografisë së titulluar “Kristoforidhi: një vështrim rinjohës”, publikuar nga shtëpia botuese “Naimi”. “Jam përpjekur të bëj maksimumin, thotë autorja Fatbardha Nergjoni, duke shfrytëzuar materiale të Kristoforidhit në Arkivin Qendror Shqiptar dhe në arkiva të tjerë si: Muzeu i Elbasanit, arkiva familjare, fonde të rralla biblioteke, etj. Një pjesë e materialeve sidomos të lidhura me të birin e Kostandin Kristoforidhit dalin në dritë për herë të parë”.
Dëshmi interesante vijnë nga pasardhësit e K. Kristoforidhit dhe nga dokumente apo vepra që mund të konsiderohen edhe të rralla sot. Në këtë studim monografik janë konsultur dhe ofrohen për lexuesit të dhëna nga fondi “Kristoforidhi”, fondi “Lef Nosi”, fondi “Shoqëria e të shtypurit shkronja shqip”, fondi “Komisioni për kremtimin e 25 vjetorit të Mëvetësisë” në AQSH, fondi i mbetur i shtëpisë-muze të Kristoforidhit në Elbasan dhe fondi familjar i pasardhësve të Kristoforidhit. Me interes është fondi “Lef Nosi” për Kristoforidhin dhe në mënyrë të veçantë të fondit të familjes Deliana. Në këtë studim vjen për herë të parë një vështrim mbi të birin e Kristoforidhit, Filipin, i cili, sipas autores së librit, për angazhimin e tij, ndjenjat patriotike dhe përpjekjet për të ndjekur rrugën e të atit, “ka të dhëna të jetë edhe një shkrimtar i pazbuluar në letërsinë shqiptare”.
Për të shëndetësuar argumentin e saj dhe për të theksuar pjesën e ndihmesës vetjake studiuesja ka përveçuar kontributet e studiuesve të mëhershëm për Kristoforidhin, që prej biografit të parë të tij Simon Shuteriqi, vepra e të cilit gati-gati është harruar, deri tek A. Xhuvani e brezi i studiuesve të fundmë si Xh. Lloshi.
958
Mbi vitin 958.
Jean Sibelius
250px|thumb|Portret i Jean Sibelius prej [[1913]] Johan Julius Christian Sibelius (8 dhjetor 1865 – 20 shtator 1957) ishte një kompozitor Finlandez i Periudhës romantike, muzika që kishte rol të rëndësishëm pë identitetin kombëtar Finlandez. Pjesa kryesore e Sibelius është vendosur në simfonin e shtatë. Si Beethoven, Sibelius ka ërdorur gjithçka të personale për të zhvilluar stilin e tij personal në kompozim. Ndryshe nga Beethoven që e përdorte sinfonin pë paraqitje publike, dhe që i ruante ndjenjat e tij për për veprat e tij ë të vogle, Sibelius i lëshonte ndjenjat e tij personale në sinfoni.
Jeta dhe veprat
Johan Julius Christian Sibelius ka lindur në një familje që flisnin suedisht, në Hämeenlinna në Rusi Grand Duchy of Finland, djali i Christian Gustaf Sibelius dhe Maria Charlotta Sibelius. Gjithashtu nihet si "Janne" në familjen e tij, që prej viteve studentore ai filloj të përdorë formën franceze të emrit të tij "Jean". Ai nihet në botë si Jean Sibelius. Si atdhetar i flakte tere krijimtarine e mbeshteti ne frymezimet qe i mori nga historia, nga legjendat dhe nga bukurit e atdheut.
Lista e aktorëve indianë: B
B
List of Indian film actresses
Gërmadhat e Gjytetit në Shalc
Historia
Në vargun e kështjellave të ngritura në malet e Qyqavicës, krahas kështjllës së Dubovcit, kështjllës së Strovcit, bënë pjesë edhe Kështjlla e fshatit Shalc. Kështjlla gjendet afro 1km në perëndim të fshatit mbi një kodër të cilën banorët vendës e quajnë me emrat ‘Gjytet’ dhe ‘Kodra e Gjytetit’, kurse majen më të lartë të saj ‘Gumuri i Gjytetit’. Rrënojat e mureve rrethuese që fortifikojnë një Kështjllë të vogël më sipërfaqe rreth 0.10–0.15ha, revijëzohen nga linjat e ledheve.
Rreth 20m në veri të kështjellës gjendet një burim uji i emërtuar Kroni i Gjytetit. Rrëzë anës lindore të kodrës janë gjetur eshtra të një varreze dhe një ‘arkë’ rrethore e bunarit e latuar në gur i brekqe të shpatit. Edhe pse nuk ka gjetje të qarta që do të ishin ndihmesë lidhur me kohën e ngritjes të Kështjellës në Shalc, megjithatë, emërtimet ‘Gjytet’, ‘Kodra e Gjytetit’, ‘Gumuri i Gjytetit’, ‘Kroni i Gjytetit’ dhe tregues të tjerë pothuajse nuk lënë fije dyshimi që kemi të bejmë me Kështjellë të epokës së antikitetit.
959
Mbi vitin 959.
İrfan Değirmenci
İrfan Değirmenci ose Irrfan Degirmengji (lindur më 3 Nëntor 1977 në Ankara) është një prezantues televiziv, gazetar dhe shkrimtar turk.
Biografia
İrfan Değirmenci e filloi karrierën e tij si reporter për një radio stacion lokal të Ankarasë në vitin 1996. Ai u diplomua për Gazetari në Universitetin e Ankarasë. Değirmenci priti lajmet e FOX (2007-2010), Kanal D (2010-2017) dhe Halk TV (2019-. . . . ). Ai flet turqisht dhe anglisht.
Muhu
Muhu është ishulli i tretë për nga madhësia në Estoni. Ishulli është mbetje e rifeve koralore të mërparshme, kur Estonia gjendej më në jug dhe klima ishte më e ngrohtë. Ka një sipërfaqe prej 206.12 km² dhe një popullsi prej 1697 banorësh.
Shpyllëzimi
thumb|250px|Shpyllëzim në [[Paraguaj]]thumb|right|250px|Shpyllëzim në [[Amazonë]] thumb|right|250px|Shpyllëzimi në Malin e Priskës, [[Tiranë]]
Shkaqet
Shkaqet e shpyllëzimit janë të shumta. Në Shqipëri, prerja e pyjeve ndodh më tepër për qëllime monetare, dhe më pas vijnë prerjet për dru zjarri e hapje tokash buke. Në vitet e fundit, shumë pyje e zabele të Ultësirës Perëndimore të Shqipërisë janë djegur për të ndërtuar mbi atë tokë.