cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jani Koleti
Jeta e hereshme
Në 1813, ai u vendos në Janinë, ku shërbeu si mjek dhe pasi fitoi qëndrimin, u rekrutua si mjeku personal i djalit të Ali Pashës, Muqtar Pasha. Ai mbeti në Janinë deri në Mars 1821, kur hyri në Filiki Eteria dhe u nis për në Sërakë, së bashku me kryepriftin Raggos, me qëllim përhapjen e revolucionit në Greqinë Qendrore (Rumeli), por përpjekjet e tij dështuan shpejt për shkak të reagimit të shpejtë të ushtrisë osmane. Kolettis ishte udhëheqësi i partisë pro-franceze dhe fuqinë e tij e bazoi në marrëdhëniet e tij me krerët e Greqisë Qendrore, por edhe në aftësinë e tij për të eleminuar kundërshtarët e tij duke vepruar prapa skenave.
Lufta Greke e Pavarësisë
Në Asamblenë e Parë Kombëtare Greke, në Epidavros, ai mori pjesë si përfaqësuesi i Epirit dhe në janar 1822 u bë Ministër i Punëve të Brendshme. Pas Asamblesë së Dytë Kombëtare Greke, në Astros në maj 1823 ai u emërua nënprefekt i Eubojas dhe arriti të largojë trupat turke nga ishulli. Në të njëjtën kohë, ai vazhdoi aktivitetet e tij politike, duke rezultuar në zgjedhjen e tij si anëtar i Trupit Legjislativ (Νομοθετικόν), një pozicion që e mbajti deri më 1826.
Në fund të 1824, gjatë luftës civile midis fraksioneve rebele, ai ishte në krye të partisë Roumeliot (Greqia Qendrore) dhe mposhti partinë Moreot ose Peloponnesian, e cila kundërshtoi qeverinë e Kunduriotit. Sidoqoftë, në Asamblenë e Tretë Kombëtare Greke, ai mbështeti partinë Peloponeziane dhe me mbështetjen e saj u caktua të stërviste trupa nga Thesalia dhe Maqedoni, me qëllim shkatërrimin e depove të burimeve osmane në Atalanti. Sidoqoftë, i gjithë operacioni dështoi për shkak të papërvojë të tij në çështjet ushtarake, gjë që shkatërroi reputacionin e tij.
Karriera politike pas vitit 1821
Kur Jani Kapodistria zbarkoi në Nafplio në janar 1828 si guvernator, ai u emërua si guvernator i Samos dhe më vonë, në korrik 1829 si Ministër i Mbrojtjes. Në tetor 1831, Kapodistria u vra; në luftën civile pasuese, e cila zgjati deri më 1832, Kolettis ishte edhe njëherë udhëheqës i Partisë Roumeliote. Ai u përpoq, së bashku me Teodor Kollokotroni dhe Augustinos Kapodistrias për të formuar një qeveri, por për shkak të mosmarrëveshjeve të rënda koalicioni u shpërbë. Për të marrë udhëheqjen pas vitit 1821, ai konsiderohet përgjegjës për vdekjen e një Heroi të madh të Pavarësisë Greke, Odysseus Androutsos, dhe gjithashtu përgjegjës për ndarjen ("përçani dhe pushtoni") një çift legjendar të Pavarësisë Greke: Princi Dimitrius Ypsilantis dhe Manto Mavrogenous.
Karriera politike gjatë mbretërimit të Otos
Derisa Otho i Greqisë të mbushte moshën madhore, Kolettis ishte Ministër i Marinës dhe Ministër i Mbrojtjes. Në 1835, ai u dërgua në Francë si ambasador, ku ai krijoi lidhje me politikanë dhe intelektualë francezë. Ai u kthye në Greqi pas grushtit të shtetit që shpërtheu në Athinë në Shtator 1843, i cili e detyroi Mbretin Otho të jepte një kushtetutë dhe Kolettis mori pjesë në Asamblenë Kushtetuese të mëvonshme. Për të kontestuar zgjedhjet në 1844, ai formoi një parti, Partia Franceze (Γαλλική World) dhe së bashku me Andreas Metaxas, udhëheqësi i Partisë Ruse formuan një qeveri. Kur Metaxas dha dorëheqjen, ai u bë Kryeministër dhe shërbeu si i tillë deri në vdekjen e tij në 1847. Atij i besohet konceptimi i Megali Idea ose "Ideja e Madhe" e cila u bë thelbi i politikës së jashtme Greke deri në fillim të shekullit të 20-të.
Ideja e madhe
Brenda kësaj atmosfere politike dhe ideologjike, më 14 janar 1844, Asambleja Kombëtare debatoi artikujt e kushtetutës së re. Një nga çështjet më të rëndësishme në diskutim ishte artikulli i tretë, i cili përcaktonte shtetësinë helene. Disa ditë më parë, një ligj i ri u fut në debat kur deputetë të caktuar propozuan përcaktimin e një dallimi midis homogjeneve dhe autoktonëve   Grekëve. Nën retorikën nacionaliste debati kishte një karakter tejet shoqëror. Kur shteti helen u themelua në 1830, shumica e zyrave në administratën publike ishin të zëna nga homogjene - kryesisht Phanariots, por edhe individë që vinin nga Evropa Perëndimore. Qysh në vitin 1844 Universiteti i Athinës, i cili ishte themeluar në 1837, prodhoi të diplomuarit e tij të parë. Këta profesionistë të rinj kundërshtuan me forcë të drejtën e emigrantëve për të zënë poste publike.
Në fjalën e tij, Kolettis, duke u mbështetur në argumente historike, demonstroi detyrën e helenëve të çliruar për të luftuar për çlirimin e të gjitha trojeve Greke. Kjo përbënte ‘Ideja e Madhe — e racës helenike. Greqia konsiderohej si qendra e Evropës. Ajo nuk i përkiste as perëndimit, as lindjes, gjë që e lejonte atë të ishte perëndimore dhe lindore në të njëjtën kohë, një goditje që do të ishte burimi i shumë projekteve kulturore dhe politike që pasuan. Në të kaluarën, Greqia kishte ndriçuar Perëndimin dhe tani ishte e destinuar që përmes rilindjes së saj të ofronte dritën e saj për në Lindje.
Për të arritur këtë qëllim, Helenët duhej të bashkoheshin në një shtet, një fe, një kauzë dhe një kushtetutë. Fokusi simbolik i mobilizimit të përhershëm të kombit duhet të jetë qyteti që kapi imagjinatën e të gjitha kombeve të Ballkanit, kryeqyteti i dy perandorive, Kostandinopoja. Kështu, ky ligjërim, përveç një artikulimi të irredentizmit territorial, përbënte ekuivalentin politik të një profecie. Eshtë interesant, edhe pse Kostandinopoja pushtoi një vend qendror si referencë politike, Bizanti si një diskurs historik dhe kulturor nuk e kishte akoma fituar vendin e tij mbizotërues në imagjinatën historike Greke dhe periudha Bizantine nuk ishte akoma e integruar në mënyrë efikase në kanunin kombëtar historiografik. Kjo do të ishte detyra e mbrojtësit të Kolettis, historianit Kostandinos Paparrigopoulos. Megjithë karakterin e tij të dukshëm oportunist, fjalimi i Kolettis arriti të përmbledhë shqetësimet dhe ëndrrat e një shteti të sapokrijuar që kërkon një vizion. Me aftësinë e tij retorike ai u bëri thirrje ndjenjave patriotike të audiencës së tij, duke kujtuar ata për betimin e marrë në 1821 kur të gjithë Grekët u ngritën kundër sundimit Osman.
Vetë koncepti i "Idesë së Madhe" përfundimisht u sfidua nga vetë vëllezërit "skllavëruar". Pas reformave të 1839 - 1856, i njohur si Tanzimat, dhe hapjes së mundësive të reja për komunitetet jo-muslimane të Perandorisë Osmane, në mënyrë të veçantë u promovuan elitat e lulëzuara greko-ortodokse të Kostandinopojës dhe Smyrna-s (Izmir, Turqia e sotme). politika e Ἑλληνο-οθωμανισμός (heleno-osmanizëm), e cila u përpoq të siguronte marrëdhënie miqësore midis dy shteteve dhe dënoi ekspansionizmin e shtetit helen. Sidoqoftë, pas Kongresit të Berlinit në 1878, mbështetja për "Idenë e Madhe" u rinovua dhe përfundimisht çoi në triumfin Grek në Luftërat Ballkanike të 1912-1313 dhe, me Traktatin e Sèvres, krijimin e një "Greqie të Madhe".
Fjalimi i Megali Ideas
14 Mbretëria e Greqisë nuk është vetem Greqi. Ajo përbën vetëm një pjesë, më e vogëla dhe më e dobëta. Emri Hellenes përshkruan jo vetëm ata që jetojnë në këtë mbretëri, por edhe ata që jetojnë në Janinë, në Selanik, në Serres, në Adrianopojë, në Kostandinopojë, në Trebizond, në Kretë, në Samos dhe në çdo territor të lidhur me historinë helene dhe raca helene. […] Ekzistojnë dy bërthamë kryesore të helenizmit: Athina, kryeqyteti i Mbretërisë Helenike dhe Qyteti (Kostandinopojë), vizioni dhe shpresa e të gjithë helenëve. […]
15 Dhe, sigurisht, ju keni të njëjtin besim, dhe të njëjtën dëshirë, sepse secili prej jush ka në vetvete idenë e origjinës së tij të lavdishme helene; secili nga ju mendon se ky Kuvend u mbajt në Athinë, lavdia, madhështia dhe monumentet e paimitueshme të të cilave janë admiruar me shekuj, dhe do të vazhdojnë të admirohen. Athina dhe e gjithë Greqia, e ndarë në kohërat e lashta në shtete të ndara, ra dhe, duke rënë ndriçuar botën. Cfare shprese ofron Greqia sot, rilindur dhe bashkuar në një Shtet, në një kauzë, dhe një forcë, në një fe, dhe, së fundi, në një kushtetutë, të cilën ne po sjellim tani?
Referenca
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
Eidur Gudjohnsen
Eidur Smari Gudjohnsen (lindi me 15 shtator te vitit 1978 në Reykjavík), është Islandez, sulmues dhe mesfushor i FC Barcelona, klubi katalanas e morri më 14 qershor te vitit 2006. Për gjashte vjet ishte sulmues/mesfushor në Angli të klubit Chelsea. Ai është kapiten i kombëtares islandez. Për FC Barcelona ai mban numrin shtatë kurse për Islandën numrin nënë. Guddy është djali i Arnór Guðjohnsen, ish lojtar futbolli.
Familja
Guddy ka dy djem, ata janë : Sveinn dhe Andri-Lucas, gruaja Ragnhildur.
Karriera
Me 24 prill te vitit 1996, Guddy dhe babi i tij hyn në histori të futbollit për kombëtaren e Islandez në lojën miqësore kundër Estones. Babai i tij filloi ndeshjen dhe në pjesën e dyte berri ndërrim ku në vend të tij hyn Guddy djali i tij. Chelsea e kishte marre Guddyn nga Boltoni vetëm për quatër milion funta.
FC Barcelona
FC Barcelona ka mposhtur Manchester United dhe Real Madrid për Guddyn. Ku kaloi vetëm për 12 milion euro, Barca e murr Guddyn për ta zëvendësuar Henrik Larsson. Me 28 gusht te vitit 2006, Guddy debutoi për herë të parë të Barca në La Liga kundër Celta Vigo. Atë ndeshje ai i dha fitore Barces ku shënoi golin e fundit te fitores 3-2, ishte goll fantastik. Po ashtu dhe Guddy shënon goll kundër Chelseas në Champions League.
Kombëtarja
Gudjohnsen debutoi për herë të parë për kombëtaren e Islandez në vitin 1996. Ai ka luajtur me shiritin e kapitenit 48 herë dhe ka shënuar 19 golla. Ai ka thyer rekordin për kombëtaren e Islandez për si golashënuesi më i mire, rekordin e mbajti Ríkhardur Jónsson me 17 golla.
Hodgeman County
Hodgeman County është një nga  qarqet në shtetin federal Kansas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Alfred Papuçiu
Alfred Papuçiu ka lindur në Tiranë, më 26 qershor 1947. Ka përfunduar studimet e larta në Universitetin e Tiranës, për gjuhë, letërsi shqipe dhe franceze, duke marrë në të njëjtën kohë një formim si përkthyes. Ka dhënë mësim frëngjishten në Fakultetin e Inxhinierisë së Universitetit të Tiranës. Ka punuar si gazetar në Radion e Jashtme dhe si shef redaksie. Më vonë ka punuar në diplomaci. Ka ndjekur Universitetin e Gjenevës ku ka mbrojtur “Diplomën e Studimeve të Larta Evropiane”. Ka dhënë provimin e formimit për funksionarët ndërkombëtarë në gjuhën frënge, organizuar nga Kombet e Bashkuara në Nju Jork, si dhe ka marrë certifikatën e aftësisë në gjuhën angleze. Ndër të tjera ka punuar në Zyrën e Kombeve të Bashkuara në Gjenevë, në Komisionin Ekonomik të OKB-së për Evropën, në UNCTAD (Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Tregtinë dhe Zhvillimin), në Departamentin e Edukimit Punëtor dhe Departamentin e Botimeve të Byrosë Ndërkombëtare të Punës (BIT), në OMS (Organizata Ndërkombëtare e Shëndetësisë), në një shoqëri multinacionale, përkthyes mediator kulturor, si dhe konsulent për botimet në gjuhën shqipe apo frënge të organizatave ndërkombëtare. Është anëtar i Komitetit të Shoqatës së Përkthyesve të Gjenevës - Mediatorë Kulturorë dhe Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Shqipërisë. Është anëtar i Bordit të Medias së lirë shqiptare.
Bislim Bajgora
Bislim Kadriu Bajgora
Bislim Bajgora gjatë Luftës së Dytë Botërore
Lufta e Dytë Botërore ishte lufta më e madhe që mbahej ndërmend në botë, luftë e cila nuk e kurseu asnjë pëllëmbë të botës. Kështu që me dëshirë apo edhe pa dëshirë edhe Kosova dhe trojet tjera shqiptare ishin pjesë e asaj lufte.
Kosova gjatë Luftës së Dytë Botërore kishte mbledh shume trima te vet nga Shqipëria te cilët ishin larguar nga forcat çetnike, i tille është rasti edhe me Bislim Bajgoren i cili me familje kishte qëndruar për 3 vjet ne Gjirokastër. Kosova gjate Luftës se Dyte Botërore ishte e pushtuar nga tri shtete të ndryshme në tri pjesë të ndryshme. Pjesa e Mitrovicës dhe Shalës ishte e pushtuar nga Gjermania Naziste.
Sipas disa autorëve arsyeja pse gjermanët morën Mitrovicën dhe Shalën ishte se Gjermania ishte në dijeni për pasurit e plumbit dhe zinkut që kishte miniera e Trepçës, dhe nga e cila do të kishte lehtësime për shpenzimet që i kishte në lidhje me plumbin dhe zinkun.
Gjermanët deri sa e pushtuan Mitrovicën dhe Shalën pothuajse nuk patën fare vështirësi pasi ky vend ishte i pushtuar nga forcat sllave me te cilët luftonin shqiptaret qe një kohe te gjate, dhe hyrja e forcave naziste ne Mitrovice e Shale u ndihmua nga ballistet shqiptar. Pasi që gjermanet e pushtuan Mitrovicën dhe Shalën ata gjetën mirëkuptim me popullin shumicë të atij vendi, që ishin shqiptarë dhe qe udhëhiqeshini nga disa njerëz me autoritet si Bislim Bajgora, Ahmet Selaci, Ukshin Kovaqica, etj.
Bislim Bajgora ishte i njohur për opinionin shaljan dhe atë mitrovicas për aftësitë e tij strategjike dhe luftarake, dhe në tërë territorin e Shalës gëzonte autoritet. Kështu që pasi që pushtuan forcat naziste qytetin e Mitrovicës ata kërkonin njeriun me më autoritet dhe njeriun që i’u përshtatet qëllimeve të Gjermanisë Naziste, kështu që qëllimet e Bislim Bajgorës dhe luftëtarëve të vet ishte çlirimi i popullit shqiptarë nga okupimi sllav dhe bashkimi i trojeve shqiptare këto ishin qëllime të përafërta me ato të forcave naziste, pasi që edhe gjermanëve i’u nevoitej aleat kundër sllavëve.
Kështu menjëherë filloi bashkëpunimi ndërmjet shqiptarëve të Shalës dhe gjermanëve. Në anën e shqiptarëve si njëri më i shkolluar ishte Xhafer Deva dhe ai kryente funksionin politik të shqiptarëve dhe përfaqësonte ata para forcave naziste. Bislim Bajgora njihej me Xhafer Deven nga aktivitetet e mëparshme kombëtare dhe kështu ndërmjet tyre kishte një lidhje të afërt dhe rrespekt reciprok.
Me 21 prill 1941 u organizua një mbledhje e shqiptarëve dhe forcave naziste ne hotelin “Jadran” në Mitrovicë ku Xhafer Deva kërkoi që pushtetin vendor në Mitrovicë ta kryejnë vetë shqiptarët kështu që forcat naziste pranuan pasi që shqiptarët e Mitrovicës dhe Shalës konsideroheshin si miqtë (aleat) të gjermanëve.
Bislim Bajgora fitoi rrespektë edhe nga autoritetet gjermane, pasi ata u njoftuan me aftësitë e tij strategjike dhe luftarake. Është me rëndësi të theksohet shoqëria e tij me shefin e Gestapos në Mitrovicë, Gunther Hausding.
Pas 21 prillit të 1941 filluan shkollat të funksiononin në gjuhën shqipe, pushtetin vendor e kontrollonin shqiptarët dhe përkrah forcave gjermane u formuan njësitet e armatosura në Shalë të Bajgorës e Mitrovicë me komandant Ahmet Selacin si dhe Xhandarmëria Shqiptare me komandant Pajazit Boletinin.
Xhandarmëria Shqiptare kishte selinë në Mitrovicë por hapi disa stacione në Shalë të Bajgorës ku si komandantë u emëruan Bislim Bajgora, Ukshin Kovaqica, Mehmet Gradica, Shaban Polluzha, Sylejman Viquterna, etj. Xhandarmëria Shqiptare patrullonte në qytet dhe kujdesej për qetësinë, por gjithashtu ata mbronin edhe kufinjët shqiptarë dhe popullatën shqiptare.
Kontributi i Bislim Bajgorës nuk kishte qenë i lokalizuar vetëm në Shalë të Bajgorës, ai kishte luftuar aty ku ishte rrezikuar shqiptari. Këtë e dëshmojnë disa beteja si ajo e Koloshinit 1941, beteja e Pazarit të Ri -1943, etj.
Bislim Bajgora dhe beteja e Koloshinit - 1941
Dikur Koloshini kishte qenë i mbushur me shqiptarë, këtë fakt sot është mjaft vështirë për ta vërtetuar. Shqiptarët e Koloshinit sulmoheshin në mënyrë të vazhdueshme nga çetnikët, kështu në vitin 1941 shqiptarët e Koloshinit rrezikohen nga çetnikët, të cilët donin të djegnin tërë fshatin dhe t’i vrisnin dhe t’i keqtrajtonin popullin shqiptarë të atij vendi.
Për këto kërcënime kishte dëgjuar e tërë Kosova, kishte dëgjuar edhe Bislim Bajgora dhe kështu u mobilizuan njerëzit me më autoritet të Kosovës për të shpëtuar shqiptarët e Koloshinit. Bislim Bajgora me vullnetarët e vet dhe me Idriz Rexhën,Ahmet Selacin,dhe Shaban Polluzhën shkuan atje për të t’i mbrojtur popullin shqiptarë nga forcat çetnike. Falë ndihmës së trimave Shqiptarë si Idriz Rexha nga Koshtova e Bobit,Bislim Bajgora nga Shala e Bajgorës dhe shokëve të tyre, nuk është djegur asnjë shtëpi në Koloshinë gjatë atyre sulmeve nga çetnikët serb.
Bislim Bajgora dhe beteja e Pazarit të Ri - 1943
Çetnikët ia mësynë Pazarit të Ri në vitin 1943, ku mbi popullatën shqiptare e boshnjake të pambrojtur atje shfrynë egërsinë e tyre. Kriminelët Vana Drekanoviq, Zhika Markoviq, Kosta Peqanci e të tjerë, urdhëronin njerëzit e tyre që të djegin, plaçkitin, dhe të vrasin madje edhe gra e fëmijë.
Shqiptarët e tjerë nga trojet shqiptare ishin të njoftuar për gjendjën e keqe që kishin vëllezërit shqiptarë nga Pazari i Ri dhe kështu u organizuan vullnetarët shqiptarë të cilët udhëhiqeshin nga bajraktarë e njerëz me autoritet, si :
Këta vullnetarë arritën t'u shkojnë shpejt në ndihmë popullit shqiptar në Pazarin e Ri. Dëshmori i parë në luftën për mbrojtjen e popullatës së Pazarit të Ri ka rënë Hysen Llakiqi nga Polaci i Drenicës. Gjatë luftimeve me çetnikët janë vrarë e plagosur edhe luftëtarë të tjerë, si : Kamer Tushila, Ramë Krasaliqi, Shaban Shipoli, Sali Rexha, Ramë Zuka, Shaqë Zhubi-Gjakova, Ahmet Galica e të tjerë. Lufta zgjati rreth shtatë javëve, dhe forcat shqiptare kishin vrarë 163 çetnike ne një aksion.
Vangjush Furxhi
Studioi për aktor në shkollën e lartë pranë Teatrit Kombëtar në Tiranë dhe në vitet 1966-1972 punoi si aktor në Teatrin profesionist të Korçës. Punon dhe si pedagog në Institutin e Lartë të Arteve ku bashkë me regjisorin Esat Oktrova do të themelojë katedrën e regjisurës. Më pas do të punojë për dy vjet si zv/minister i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve.
Gjatë karrierës së tij artistike interpreton një sërë rolesh në skenën e teatrit, si dhe mbi 15 role në kinematografi, ku mund të përmendim rolin e Arifit në filmin "I Teti në bronx" (Viktor Gjika, 1970), Peliçeli tek "Malet me blerim mbuluar" (Dhimitër Anagnosti, 1971), Kiço tek "Njeriu i mirë" (I.Muço, K. Mitro 1982), Besian Vorpsi tek "Të paftuarit" (Kujtim Çashku, 1985), si edhe rolet e spikatura në filmat televizivë: Xanini tek "Plumba perandorit" (Mevlan Shanaj, 1980), Latif Bora "Agimet e stinës së madhe" (Albert Minga, 1981). Për shumë nga këto role është vlerësuar me çmime në festivalet kombëtare të filmit. Për meritat e tij artistike Vangjush Furxhi është nderuar me titullin e lartë "Artist i Popullit". Padiskutim është një nga aktoret me te mirë shqiptar. Ndahet nga jeta në vitin 2001.
Filmografia
1- Të paftuarit (1985) Besian Vorpsi
3- Shirat e vjeshtës (1984)..........Astriti
4- Dora e ngrohtë (1983) Hetuesi
5- Era e ngrohtë e thellësive (1982) Sekretar Mihali- film televiziv.
6- Njeriu i mirë (1982)......Kiço
7- Shokët (1982) Bujari, Sekretari i Partisë
8- Agimet e stinës së madhe (1981)....Latif Bora
9- Gëzhoja e vjetër (1980).... Kryehetuesi
10- Plumba perandorit 1980
11- Kur zbardhi një ditë (1971)
12- Malet me blerim mbuluar (1971)..... Peliceli
13-I teti në bronx (1970)............ Arifi
14- Montatorja (1970) .................Agimi
Allvanosët
parapamje|right|300px|Viset greke të banuara nga shqipëtarët Shqiptarët që banojnë në Greqi dhe janë shtetas të shtetit grek, ndahen në dy grupe: ata që thirren nga grekët arvanitas dhe ata që i thërrasin allvanos ose allvani.
Shqiptarët që njihen me emrin allvanos banojnë në krahinën e Çamërisë si: Janinë, Gumenicë, Korfuz, Nartë, Prevezë, Konicë etj. Në kufirin e sotëm shqiptaro-grek, Bilisht-Follorinë, ku edhe atje ka disa fshatra nga Follorina e deri në qytetin e Vodenës. Janë rreth 39 fshatra që dikur banoheshin dhe banohen nga allvanosët. Më tej këta allvanos i kemi në kufirin greko-turk në zonën e quajtur Trakë-Maricë (gr.Evros). Në të gjitha këto zona që përmendëm shqiptarët thirren Allvanos sepse sipas dokumentave historike që njohim kanë ardhur në këto zona pas shek.XV, atëhere kur përmendet për herë të parë emërtimi shqiptar.
Me shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë më nëntor 1912 shqiptarët e Greqisë që jetonin në zonat e sotme të shteti Grek dhe në ato vite ishin ende nën pushtimin turk u quajtën Allvani, Allvanos (shqiptar) dhe jo Arvanitas (arbër). Kjo besoj se duhet të jetë ndarja e emërtimeve Arvanitas dhe Allvanos nga ana e grekëve, por edhe nga vetë këta arvanitas dhe allvanos.
Duhet thënë se këta allvani në fillim të vitit 1913 e deri më 1945, kur u bë spastrimi etnik i Çamërisë popullsia shqiptare e këtyre zonave ishin nën presionin shtetëror grek për t’u larguar nga Greqia ose për t’u deklaruar grek dhe jo më shqiptar. Pra, qëllimi ynë në këtë kumtesë është që të njohim të vërtetën e shqiptarëve të Greqisë që njihen me emrin arvanitas, për kontributin e tyre në themelimin dhe zhvillimin përpara të Greqisë moderne.
Industria e naftës në Azerbajxhan
Kompania Shtetërore e Naftës e Republikës së Azerbajxhanit (e njohur si SOCAR ), siguron një burim të rëndësishëm të të ardhurave për qeverinë e Azerbajxhanit. SOCAR është një kompani shtetërore e naftës dhe gazit me seli në Baku, Azerbajxhan.
Bumi i parë i naftës
djathtas|parapamje| Puset e naftës të Nobel Brothers në Balakhani, një periferi e Bakusë. Në vitin 1871, Ivan Mirzoev, një qytetar armen etnik i cili në atë kohë ishte një monopolist i otkupchina, ndërtoi stacionin e parë të naftës prej druri, i ndjekur nga një tjetër vitin e ardhshëm. Shpimi u krye në mënyrë primitive me një krah ekuilibri dhe një pompë manuale. parapamje| Rafineria e naftës në Baku rreth vitit 1912 Ka dëshmi të përdorimit të naftës në tregti që në shekujt III dhe IV. Informacion mbi prodhimin e naftës në gadishullin Apsheron mund të gjendet në dorëshkrimet e shumë autorëve arabë dhe persianë.
Paragrafi i mëposhtëm nga rrëfimet e udhëtarit të famshëm Marco Polo "il Milione" besohet të jetë një referencë për naftën e Bakusë: "Afër kufirit të Gjeorgjisë ekziston një burim nga i cili buron një rrjedhë nafte, me një bollëk aq të madh sa njëqind anije. mund të ngarkohet aty menjëherë. Ky vaj nuk është i mirë për t'u ngrënë; por është i mirë për djegie dhe si shërim për burrat dhe devetë e prekura me kruajtje ose zgjebe. Burrat vijnë nga një distancë e largët për të marrë këtë vaj dhe në të gjithë lagjen nuk digjet vaj tjetër përveç këtij .”
Shkencëtari dhe udhëtari turk i pjesës së dytë të shekullit të 17-të, Evliya Çelebi, raportoi se "kalaja e Bakusë ishte e rrethuar nga 500 puse, nga të cilat prodhohej vaj i rafinuar me acid të bardhë dhe të zi".
Në vitin 1636 Adam Oleary Elshleger (1603-1671), një diplomat dhe udhëtar gjerman, dha përshkrimin e 30 puseve të naftës në Baku dhe vuri në dukje se disa prej tyre ishin rrëke.
Shumë rrëfime evropiane të shekullit të 18-të dhe të 19-të për Kaukazin i referohen Tempullit të Zjarrit të Baku në Rajonin Suraxanı, ku zjarri ushqehej nga gazi natyror nga një shpellë poshtë zonës.
Haxhi Kasimbej Mansurbekov, në vitin 1803 për herë të parë në botë, filloi nxjerrjen e naftës detare në gjirin Bibi-Heybat nga dy puse në 18m dhe 30m larg vijës bregdetare. Nxjerrja e parë e naftës në det të hapur u braktis kur një stuhi e fortë në 1825 shkatërroi puset.
Në 1806, Perandoria Ruse pushtoi Bakunë dhe mori kontrollin monopolist të prodhimit të naftës. Atë vit, të gjitha burimet e naftës të Absheron, Guba dhe Salyan, që i përkisnin Bakusë, u shpallën pasuri shtetërore e Rusis. Gjithashtu, në kohën e bashkimit të khanatit të Bakusë me Rusinë, rreth 120 puse u vendosën në zonën e Bakut dhe nxjerrja vjetore nga këto puse përbënte rreth 200 mijë pood naftë.
Në vitin 1837, rusët ndërtuan një fabrikë distilimi vaji në Balaxani.
Në 1846, nën mbikëqyrjen e këshilltarit shtetëror VN Semyonov, u shpua një pus 21 m i thellë duke përdorur një mekanizëm primitiv shpimi me goditje, për të eksploruar për naftë, me rezultate pozitive. Në krahasim, më shumë se një dekadë më vonë, më 27 gusht 1859, "koloneli" Edwin L. Drake ishte i pari që filloi eksplorimin e tokëss amerikane për naftë.
Një industri e vogël petrokimike u ngrit rreth Bakut, ndërsa kërkesa për vajguri u rrit në nivel lokal.Në 1859, NI Vitte, një farmacist nga Tbilisi, ndërtoi fabrikën e dytë të prodhimit të parafinës në ishullin Pirallahi.
Deri në vitet 1870, Rusia kishte një monopol shtetëror të naftës për prodhimin dhe rezervat e naftës rreth Bakut, bazuar në kontrata 3-4 vjeçare. Prodhimi ishte i kufizuar në kullimin e rrjedhjeve nga puset e cekëta të gërmuara me dorë. Nafta më pas transportohej me arbos (karroca kuajsh që mbanin 2 fuçi) në bregun e gjirit të Bakut. Atje, vajguri distilohej në poza të hapura dhe më pas transportohej në tregjet ruse. Në vitin 1873, një ligj i ri zëvendësoi kontratën-monolopi me një sistem qiraje afatgjatë dhe hoqi akcizën e vajgurit në 1877.
Robert Nobel mbërriti në Baku në mars 1873, ku bleu një rafineri nafte dhe në 1875, bleu një pjesë të madhe të fushës së naftës Balakhani, ku ndërtoi një rafineri të re. Kompania e Prodhimit të Naftës Nobel Brothers u themelua në 1877, e ndjekur nga Branobel në 1879. Ata shtuan infrastrukturën, duke përfshirë sistemin e parë të tubacioneve të Rusisë në 1877, stacionet e pompimit, depot e magazinimit, autocisternat hekurudhore dhe cisternën e parë të suksesshme të naftës në oqean, Zoroaster. Në 1881, ata prezantuan distilimin e vazhdueshëm me shumë stacione dhe punësuan Hjalmar Sjögren si gjeolog të kompanisë në 1885. Nobelët ndërtuan Villa Petrolea si një qytet kompanie që përfshinte apartamente, shtëpi, shkolla dhe biblioteka, ndërsa punonjësve iu dha ndarja e fitimeve dhe arsimi falas.
Shoqata e Naftës Baku u krijua në 1884, për të parandaluar eksportimin e naftës bruto. Në vend të kësaj, një tubacion i madh vajguri u ndërtua midis 1897 dhe 1907, duke lidhur Bakun me Batumin.
Të drejtat ekskluzive për zhvillimin e fushave të naftës në Baku ishin në duart e bizneseve të regjistruara në Rusi dhe vetëm në 1898 kompanive të huaja iu dhanë të drejta për të eksploruar dhe zhvilluar fushat e naftës, si dhe për të marrë pjesë në procesin e tenderit vjetor. Ndërmjet viteve 1898 dhe 1903 firmat britanike të naftës investuan 60 milionë rubla në fushat e naftës në Baku. Armenët etnikë kontribuan gjithashtu në prodhimin dhe shpimin e naftës rreth Bakut. Ata thuhet se drejtonin pothuajse një të tretën e industrisë së naftës në rajon deri në vitin 1900.
Prodhimi i naftës
Rajonet kryesore të prodhimit të naftës ishin të vendosura afër Baku në Sabunchy, Surakhany dhe Bibi-Heybat. Deri në fillim të shekullit të 20-të, rajoni Sabunchi prodhonte 35% të naftës së Baku-s dhe rajoni Bibi-Heybat prodhonte 28%, i ndjekur nga rajonet e Romëve dhe Balakhanit. Shumica e prodhimit të naftës vinte nga derdhjet e naftës në ditët e para, megjithëse ky ishte një proces shumë joekonomik dhe i dëmshëm për mjedisin.
Në 1898, industria ruse e naftës prodhoi më shumë se niveli i prodhimit të naftës në SHBA. Në atë kohë, po prodhoheshin rreth 8 milion ton naftë në ditë. Deri në vitin 1901, Baku prodhonte më shumë se gjysmën e naftës në botë dhe 55% të gjithë naftës ruse.
Shpime Nëntokësore dhe magazinimi
Që nga fundi i viteve 1890, kompanitë e mëdha filluan të angazhojnë gjeologë për të studiuar dhe kartografuar strukturat e ardhshme. Dmitry Golubyatnikov, një specialist i naftës dhe gjeolog, filloi një hetim sistematik të rajonit të Absheronit dhe parashikoi që në atë kohë disponueshmërinë e depozitave të naftës në fushën e Surakhany. Në vitin 1901, u zbulua fusha naftëmbajtëse e Pirallahit dhe u nis prodhimi i saj. Shkencëtarë Gubkin, Golubyatnikov dhe Uskin, përshkruajnë depozitat e serisë produktive të Azerbajxhanit dhe prodhimin e naftës për herë të parë në 1916
Në vitin 1858, u krijua një ndër kompanitë kryesore të transportit detar në Detin Kaspik, e njohur si shoqëria aksionare "Kavkaz dhe Merkuriy", e cila fillimisht shërbeu si pikë transporti e naftës. Me ndryshimet e mëtejshme në fushën e ruajtjes së naftës nga Alfred Nobel, u bënë edhe ndryshime të mëdha. Qëllimi ishte luftimi i mbetjeve të naftës që depërtojnë në gropat tokësore, anijet dhe liqenet, duke shkaktuar kështu dëme të mëdha mjedisore. Si një zgjidhje për këtë problem, kompania filloi të përdorë rezervuarë hekuri për ruajtjen e naftës.
Cisterna e parë e suksesshme e naftës në botë, një anije metalike e rinovuar e quajtur Zoroastra, u ndërtua në vitin 1877 në Suedi nga Nobels. Deri në vitin 1890, 345 cisterna, duke përfshirë 133 anije me avull dhe 212 anije me vela, lundronin në Detin Kaspik.
Vëllezërit Nobel ishin të parët që futën cisternat hekurudhore për transportin e naftës, kur lidhja hekurudhore midis Baku dhe Tbilisi u ndërtua në 1883.
Revolucioni dhe Republika Sovjetike
Në vitin 1920, vetëm 1800 specialistë të kualifikuar punonin në industrinë ruse të naftës, nga të cilët 1232 punonin në Azerbajxhan. Shkëmbimi shkencor filloi me SHBA-në, ku vizitorët nga Baku u dërguan në fushat e naftës në Pensilvani, Oklahoma, Kaliforni, Teksas, mësuan metoda të reja të thellimit dhe shfrytëzimit të puseve. Akademia Shtetërore e Naftës së Azerbajxhanit u krijua në vitin 1920 për të trajnuar specialistë të naftës.
Nga fundi i viteve 1920, prodhimi u stabilizua. Deri në vitin 1940, prodhimi i përgjithshëm i Azerbajxhanit ishte 23,5 mln. ton, një rekord historik që nuk u thye deri në vitin 2005.
Lufta e Dytë Botërore
Midis 1939 dhe 1940, kur Bashkimi Sovjetik po furnizonte me naftë Gjermaninë naziste, Britania dhe Franca planifikuan një ofensivë të madhe bombardimi strategjik të quajtur Operacioni Pike për të shkatërruar objektet e prodhimit të naftës në Baku.
Deri në fund të vitit, aq shumë inxhinierë dhe naftëtarë ishin larguar në frontin e luftës, saqë pozitat e tyre duhej të plotësoheshin nga gra. Deri në verën e vitit 1942, më shumë se 25,000 gra ose 33% e të gjithë punëtorëve punonin me turne 18-orëshe në industrinë e naftës. Deri në vitin 1944, pjesëmarrja e grave ishte rritur në 60%.
Hitleri ishte i vendosur të pushtonte fushat e naftës të Kaukazit, në veçanti Baku, pasi do të siguronte furnizimet e nevojshme të naftës për ushtrinë gjermane, e cila vuante nga bllokada. Ofensiva gjermane e vitit 1942 e koduar Case Blue pa një përpjekje të vendosur për të kapur fushat e naftës në një përparim në shkallë të gjerë në zonë. Më 23 korrik 1942, Hitleri nënshkroi Direktivën nr.45 për kryerjen e një operacioni strategjik në Kaukaz, të koduar "Edelweiss". Sipas planit të Edelweiss, rajonet kryesore të naftës të Kaukazit do të pushtoheshin dhe Ushtria do të furnizohej me karburantin që i nevojitej dëshpërimisht nga këto territore. Por forcat e Boshtit u rrethuan dhe përfundimisht u mundën në Stalingrad, duke detyruar një tërheqje nga rajoni. Kontrolli i furnizimit me naftë nga Baku dhe Lindja e Mesme luajti një rol të madh në ngjarjet e luftës dhe fitoren përfundimtare të aleatëve. Ndërprerja e furnizimit me naftë e dobësoi ndjeshëm Japoninë në pjesën e fundit të luftës së Paqësorit.
Periudha e pasluftës
Prodhimi i naftës nga vendburimet ekzistuese filloi të bjerë pas Luftës së Dytë Botërore, si rezultat i mbiprodhimit katastrofik dhe nën-investimit. Megjithatë, potenciali real për zbulime të reja u ndje se ishte i pranishëm në det të hapur.
Zhvillimi intensiv filloi në vitin 1950.
Si rezultat i hartave intensive gjeologjike dhe gjeofizike gjatë viteve 1950-1960, u përcaktuan strukturat mbajtëse të naftës dhe gazit të Kaspikut. Zbulimet përfshinin fusha të tilla si Darvin Bank, Gum Deniz "Canub", "Gurgani-esea", "Ishulli Chilov ", "Hazi Aslanov", "Sangachalli-deti", " Duvanni -deti", " Ishulli Bulla " dhe Peschany.
Një nga fushat më të mëdha në det, "Sangacal-deniz", është shpuar disa herë që nga viti 1959, por suksesi erdhi vetëm në vitin 1965. Kjo fushë ka rreth 700 Moilbbl  të rezervave të naftës.
Disa fusha të mëdha nafte dhe gazi u zbuluan dhe u vunë në prodhim midis viteve 1968 dhe 1975: Bahar (1968), Sangachali-Duvanni (1969), Bulla Deniz (1975).
Si rezultat i metodave moderne të kërkimit të përdorura, katër fusha të reja me shumë rezervuarë u hapën në Kaspik në një thellësi prej 200 metrash. Pjesa e cekët e Guneshlit, ku thellësia e ujit lejonte zhvillimin e naftës u vu në prodhim deri në vitin 1989 dhe tani jep 120.000 fuçi.
Vitet e fundit
Pas fitimit të pavarësisë, Azerbajxhani filloi të tërheqë investime të huaja të nevojshme në vend.
Zbatimi i 20 kontratave PSA (që kërkojnë 60 miliardë dollarë investime) që janë lidhur deri më tani është një pjesë integrale e strategjisë së naftës të Azerbajxhanit. djathtas|parapamje| Nafta si pasuri natyrore e Azerbajxhanit e paraqitur në një kartëmonedhë AZM 1000 (2001)
Tubacioni Baku-Tbilisi-Cejhan u hap zyrtarisht më 13 korrik 2006 dhe tani transporton naftë bruto në një gjatësi 1.7 kilometrash, nga fusha e naftës Azeri–Chirag–Gunashli në Detin Kaspik deri në Mesdhe. Nafta pompohet nga terminali Sangachal pranë Baku, nëpërmjet Tbilisit, kryeqytetit të Gjeorgjisë, në Ceyhan, një port në bregdetin juglindor të Mesdheut të Turqisë. Është tubacioni i dytë më i gjatë dhe një nga më të rëndësishmit në botë. Në projektin gjigand përfshihen 11 koncerne dhe drejtimin e ka koncerni BP, i cili zotëron 30,1 për qind në këtë sipërmarrje. Pas tij renditet shoqëria azerbajxhanase e naftës.Projekti i naftësjellësit u mbështet në mënyrë masive nga qeveria amerikane.
2 milion 268 mijë 672 ton naftë Azerbajxhani u transportuan përmes tubacionit kryesor të eksportit BTC në tetor 2017. djathtas|parapamje| Tubacioni Baku-Tbilisi-Cejhan (i gjelbër) është një nga disa tubacionet që rrjedhin nga Baku. Fusha e gazit Shah Deniz, e zbuluar në vitin 1999, është një nga gjetjet më të mëdha të fushës së gazit të BP në dekadat e fundit. Fabrika e gazit Shah Deniz në Terminalin Sangachal filloi në 2007 dhe e shndërroi Azerbajxhanin në një prodhues të madh gazi. Në Dhjetor 2013, Faza 2 e Projektit Shah Deniz është miratuar dhe është duke u projektuar. Hidrokarburet e Shah Deniz Stage 2 janë planifikuar të transferohen në Turqi dhe Evropë përmes tubacioneve të eksportit TANAP dhe TAP.
Më 19 prill 2019, presidenti i SOCAR Rovnag Abdullayev dhe presidenti rajonal i BP për Azerbajxhanin, Gjeorgjinë dhe Turqinë, Gary Jones nënshkruan një kontratë me kosto 6 miliardë dollarë. Në ceremoninë e nënshkrimit është miratuar vendimi përfundimtar i investimit për platformën Azeri Central East (ACE), e cila është planifikuar të ndërtohet në bllokun Azeri-Chirag-Gunashli (ACG). Ndërtimi është planifikuar të fillojë në vitin 2019, ndërsa përfundimi është planifikuar në mesin e vitit 2022.
Në prill 2020, në mes të pandemisë COVID-19, Baku mbështeti një marrëveshje historike midis Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) dhe vendeve të tjera jo-prodhuese të naftës në OPEC për të ulur prodhimin në një përpjekje për të stabilizuar një treg të sëmurë të naftës. Gjatë kësaj periudhe, Azerbajxhani do të mbajë prodhimin mesatar ditor të naftës së papërpunuar në një nivel që nuk i kalon 554,000 fuçi dhe vendi do të duhet të mbajë prodhimin ditor të naftës në nivelin prej 587,000 fuçi gjatë periudhës korrik-dhjetor dhe 620,000 fuçi midis janarit 2021 dhe prillit 2022.
Shënime dhe referenca
<references group="" responsive="1">
Ahmet Selmani
Ahmet Selmani ka lindur më 7 mars 1965 në Shkup. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në vendlindje, ndërsa studimet e larta për letërsi - në Universitetin e Prishtinës, ku i ndoqi edhe studimet postdiplomike. Me krijimtari letrare nisi të merret që nga bankat shkollore, së pari duke botuar në revistat për fëmijë “Fatosi” dhe “Gëzimi”, e pastaj edhe në gazetën “Flaka” e në revistën “Jehona”. Më vonë punimet e tij nga fusha e letërsisë, kritikës letrare, si dhe studimit të letërsisë janë botuar në shumë revista dhe gazeta që dalin në mbarë hapësirën shqiptare dhe në mërgatë. Një kohë të gjatë ka punuar si gazetar i kulturës në të përditshmen “Flaka”, pastaj redaktor i kulturës, redaktor i botimeve, komentator dhe, kryeredaktor dhe redaktor përgjegjës i saj. Deri tani ka botuar: “Poezia dhe individualiteti” (studim për poezinë), Shkup,1996, “Tregu i djallëzisë” (tregime), Shkup, 1998, “Bashkëbiseduesit e mi” (biseda me shkrimtarë, studiues, gjuhëtarë etj), Tetovë, 2000, “Diskurs kritik” (studime, ese, vështrime), Tetovë, 2004, “Mur i gjallë” (poezi), Tetovë, 2005, “Abeja e akullt” (poezi), Shkup, 2009, “Profili krijues dhe moderniteti i Moikom Zeqos” (ese), Tiranë, 2010, “Hija e kalit” (roman), Shkup, 2010. "Poezia e shprishur" (studim letrar), Shkup, 2012 "Bërja e shkretëtirës" (roman), Shkup, 2014 Përveç krijitmtarisë letrare, merret edhe me përkthime. Deri tani ka përkthyer dhe botuar: Drago Stambuk: “Gishti i perëndisë” (poezi) (Nga kroatishtja në shqip), Drazhen Katunariq: “Kthimi i barbarogjenive” (ese) (nga kroatishtja në shqip), Millorad Paviq: “Fjalori kazar” (roman) (nga serbishtja në shqip), Rifat Kukaj: “Dreri me një bri” (roman) (nga shqipja në maqedonisht), Sali Bashota: “Nëse bëhem engjëll” (poezi) (nga shqipja në maqedonisht)etj.
Ummu Ubajs
Ishte sahabe e kohës së profetit.
FK Deçiqi
KF Deçiqi ( cirilik malazez : ФК Дечић - FK Dečić) është një klub futbolli malazez nga Tuzi. Aktualisht, klubi është anëtar i Ligës së Parë të Malit të Zi. Është pjesë e shoqërisë sportive të Deçiqit.
Historia
Klubi është themeluar në vitin 1926, dhe mban emrin e kodrës së Deçiqit. Skuadra luajti vetëm ndeshje jashtë ligës në periudhën para Luftës së Dytë Botërore. Gara e parë zyrtare në të cilën morën pjesë FK Deçiq liga e katërt e nivelit më të ulët - Qendrore në të cilën morën pjesë deri në fillim të viteve shtatëdhjetë. Në atë epokë, lindi një rivalitet i madh lokal midis FK Deçiqit dhe fqinjës FK Zeta.
Shumicën e sezoneve të tyre deri në fund të shekullit, FK Deçiq e kaloi në Ligën e Republikës, me pak rënie në Ligën e Katërt. Sukseset më të mira në atë kohë, Deçiç i bëri në sezonet 1988–89, me vendin e tretë në Ligën e Republikës së Malit të Zi dhe 1989–90, kur ishin nënkampione.Rezultatin më të madh në atë kohë, Deçiç e bëri në sezonin 2003–04. Pas një lufte të vështirë me FK Lovćen, skuadra nga Tuzi fitoi titullin kampion në Ligën Republikane dhe siguroi ngjitjen historike, të parë në Ligën e Dytë Jugosllave. FK Deçiç debutoi në Ligën e Dytë në sezonin 2004-05, dhe përfundoi lart, në pozitën e tretë. Vitin e ardhshëm, Deçiq përfundoi në vendin e shtatë.
Pas pavarësisë së Malit të Zi, FK Deçiq u bë anëtar i Ligës së Parë të Malit të Zi ( sezoni 2006-07 ), që ishte rezultat historik i skuadrës nga Tuzi. Deçiç luajti ndeshjen e parë në Ligën e Parë më 12 gusht 2006, kundër FK Mogren në Budva (1-1). Një javë më vonë, FK Deçiq luajti në divizionin e saj të parë në stadiumin e rinovuar në Tuzi kundër skuadrës më të fortë malazeze FK Budućnost (0-3) para 3,000 shikuesve. Kjo ishte një pjesëmarrje rekord në ndeshjet në shtëpi të FK Deçiç.
Deri në vitin 2012, FK Deçiç kaloi gjashtë sezone radhazi në Ligën e Parë. Por pas sezonit 2011–12, skuadra ra në Ligën e Dytë malazeze.
Sezonet e ardhshme, klubi i kaloi shpesh herë me promovime dhe rënie mes Ligës së Parë dhe të Dytë, me rikthimin përfundimtar në top-divizionin në sezonin 2015-16, pas rezultateve të shkëlqyera në ndeshjet e playoff-it të Ligës së Parë kundër FK Mogren (2-1; 5). –0). Gjatë dy sezoneve të ardhshme, me kryetrajnerët Viktor Trenevski dhe Edis Mulaliq, FK Deçiç ka shënuar rezultate të rëndësishme në Ligën e Parë, duke përfunduar në gjysmën e sipërme të tabelës.Epoka e rezultateve të mira përfundoi pas sezonit 2017-18, pasi FK Deçiç përfundoi në fund dhe zbriti në Ligën e Dytë.Dy vjet më vonë, skuadra nga Tuzi, si kampione e Ligës së Dytë të Malit të Zi 2019-20, bëri një rikthim në ligën e parë. Ata do të fillonin Ligën e Parë të Malit të Zi 2020–21 me një fitore premtuese 2–0 në shtëpi kundër ish-kampionëve të Ligës së Parë malazeze FK Budućnost . Ai sezon do të bëhej fillimi më i suksesshëm i një sezoni në historinë e klubeve.
Prodhimi i talenteve
Lojtari më i njohur që doli nga klubi është Refik Shabanadžović i cili më vonë vazhdoi një karrierë të dukshme me Željeznichar dhe Red Star Beograd dhe fitoi Ligën e Kampionëve të UEFA -s. Lojtarë të tjerë të shquar janë Ardian Gjokaj dhe Sanibal Orahovac.
Zef Jubani (jeta dhe veprat)
Zef Jubani jeta dhe veprat, me autor Jup Kastrati, red. Helena Kadare. Botuar në Tiranë në vitin 1987 nga "8 Nëntori". Libri ka 194 faqe.
FK Deçiqi
Rekordi evropian
Nga ndeshja e luajtur më 15 korrik 2021
Sponsorët
Stadiumi i FK Deçiç është Stadiumi Tushko Polje, i ndërtuar gjatë vitit 2006. Stadiumi u rinovua disa herë, kështu që sot ka një kapacitet prej 2000 vendesh në dy tribuna. Faza tjetër e punimeve do të jetë zgjerimi i tribunës perëndimore dhe më pas kapaciteti i stadiumit do të jetë 3000 vende. Përveç fushës kryesore është një fushë ndihmëse me bar artificial që përdoret për garat në kategoritë e të rinjve.
Urve ibn Mesud
Ishte shok i profetit Muhamed.
360
Mbi vitin 360.
Ummu Kulthum bint Ali
Zejneb el-Ṣughrā (arabisht: زَيْنَب ٱلصُّغْرَىٰ, fjalë për fjalë 'Zejnebja e Re'), gjithashtu e njohur me kunjen e saj Umm Kulthūm bint ʿAlī (أُمّ كُلْثُوم بِنْت عَلِيّ), ishte mbesa e profetit islam Muhamed dhe vajza e Aliut.
Familja
Ajo u lind rreth vitit 6 hixhri si fëmija e katërt e Aliut dhe vajzës së Muhamedit, Fatimes. Vëllezërit e motrat e saj ishin Hasani, Husejni dhe Zejneb el-Kubra. Muhamedi i dha asaj kunjen 'Umm Kulthum' sepse ajo i ngjante shumë vajzës së tij, Umm Kulthum bint Muhamed, hallës së Zejnebes.
Martesa e parë
Aliu donte që vajzat e tij të martoheshin me djemtë e vëllait të tij Xhaferit, por martesa e Ummu Kulthumit u kërkua nga kalifi, i cili premtoi: "Asnjë burrë në faqen e dheut nuk do ta trajtojë atë më mirë se unë".
Ata patën dy fëmijë, Zejdin dhe Rukejën. Rukeja më vonë u martua me Ibrahimin, djalin e Sa'd ibn Ebi Vekasit, nga i cili pati një vajzë.
Një histori nga jeta e tyre martesore tregon se si Umm Kulthum i dërgoi një dhuratë parfumi Perandoreshës së Bizantit. Perandoresha dërgoi një gjerdan "të shkëlqyer" për Umm Kulthumin. Omeri besonte se gruaja e tij nuk duhej të kishte kryer një korrespondencë private në kurriz të shërbimit postar shtetëror, kështu që ai e rimbursoi atë për koston e parfumit dhe e vendosi gjerdanin e Perandoreshës në thesarin e shtetit. Megjithatë, u tha se Omeri e trajtoi Ummu Kulthumin "me nder dhe respekt të jashtëzakonshëm" sepse ajo ishte mbesa e Muhamedit.
Sinodi i thëllëzave
Sinodi i thëllëzave poezi me autor Ndrekë Gjergji, red. Paulin Selimi. Botuar në Shkodër në vitin 2007. Libri ka 74 faqe.
Haskell County (Kansas)
Haskell County është një nga  qarqet në shtetin federal Kansas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Sport in Europe
Sporti në Evropë priret të jetë shumë i organizuar me shumë sporte që kanë liga profesionale. Origjina e shumë prej sporteve më të njohura sot në botë qëndron në kodifikimin e shumë lojërave tradicionale, veçanërisht në Britaninë e Madhe. Megjithatë, një tipar paradoksal i sportit evropian është shkalla e jashtëzakonshme në të cilën variacionet lokale, rajonale dhe kombëtare vazhdojnë të ekzistojnë, madje në disa raste të mbizotërojnë.
Lojera ne skuadra
Shoqata e futbollit
Premier League
Futbolli i Shoqatës është sporti më popullor pothuajse në të gjitha vendet e Evropës. Kombëtaret evropiane kanë fituar 12 nga 21 edicionet e Kupës së Botës FIFA. Italia dhe Gjermania kanë fituar nga katër tituj secila, e ndjekur nga Franca me dy tituj dhe Anglia dhe Spanja, secila fituan Kupën e Botës nga një herë. UEFA, organi qeverisës për futbollin evropian, ka pritur Kampionatin Evropian të UEFA-s që nga viti 1960, dhe Kampionatin UEFA për femra që nga viti 1984.
Basketboll
Kupa Italiane e Basketbollit
Basketbolli e ka origjinën në Amerikë. Ajo u shpik në 1891 nga kanadezi James Naismith në Springfield, Massachusetts. Në Evropë, basketbolli është sporti i dytë më i popullarizuar ekipor në shumë vende, duke përfshirë Greqinë, Serbinë, Turqinë dhe Spanjën. [citim i nevojshëm] Në Lituani, ai është sporti kombëtar. Është gjithashtu shumë popullor në Itali, Francë, Gjermani dhe në të gjitha vendet e ish-Jugosllavisë.
EuroBasket është gara kryesore evropiane e basketbollit për ekipet kombëtare të meshkujve, e mbajtur për herë të parë në 1935. Bashkimi Sovjetik dhe Jugosllavia kanë fituar më shumë tituj, me Spanjën që pretendon tre kampionate që nga fundi i viteve 2000.
EuroLeague është kompeticioni më i rëndësishëm i basketbollit për klube në Evropë. ajo u themelua si Kupa e Kampionëve Evropianë FIBA ​​në 1958, por organizohet nga Shoqata e Basketbollit të Euroligës që nga viti 2000. Është, globalisht, kompeticioni i dytë më i popullarizuar i klubeve të basketbollit, pas NBA.
Kriket
Lord's Cricket Ground njihet si "Shtëpia e Kriketit".
Kriketi është një sport i njohur veror në Mbretërinë e Bashkuar dhe është eksportuar në pjesë të tjera të ish-Perandorisë Britanike. Kriket e ka origjinën në Britaninë juglindore. Është popullor në të gjithë Anglinë dhe Uellsin, dhe pjesë të Holandës. Kriketi është gjithashtu i popullarizuar në zona të tjera dhe luhet gjithashtu në Evropën Veriperëndimore.
Skuadra e Anglisë së Kriketit dhe Ekipi i Kriketit të Irlandës janë të vetmet ekipe evropiane me status Testi. Rivali kryesor i Anglisë është Australia dhe ata luajnë me njëri-tjetrin në serialin The Ashes. Anglia fitoi Kupën e Botës së Kriketit në 2019 dhe ICC World Twenty20 në 2010. Irlanda së fundmi ka marrë statusin e Testit në 2017.
Ka një rritje të vazhdueshme të popullaritetit të kriketit për shkak të investimeve të mëdha në lojërat vendase T20 dhe turnetë e bazuar në ekskluzivitet si Euro T20 Slam, të cilat do të luhen midis ekipeve me bazë në qytet të Irlandës, Skocisë, Qipros së Kriketit dhe Holandës.
Hendboll