cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kërmilli
Torzioni
Trupi i kërmijëve është pak i modifikuar krahasuar me të parin hipotetik të butakëve. Modifikimi më i rëndësishëm është torzioni i kompleksit të mantit dhe i strajces viscerale. Plani primar i ndërtimit të butakëve kishte simetri bilaterale, por kjo simetri te butakët e sotëm është e modifikuar me torzionin ose zhvendosjen e strajcës viscerale për 180 gradë, kështu që vrima anale nga pozita primare në pjesën e pasme të trupit, zhvendoset përpara afër gojës. Me torsion sistemi nervor e ndron pazitën primarë të disa ganglioneve dhe e fiton formën e numrit 8.
Torzioni fillon me ritjën asimetrike të muskujve në dy anët e kompleksit kokë-shputë. Torzioni fillon në stadin Veliger të larvës dhe mund të jetë i hovshëm, kështu që kryhet për 2 -3 minuta, ose është i ngadalshëm. Te disa gastropode torzioni bëhet me dy herënga 90 gradë ne kohëzgjatje të ndryshme. Pasojat e torzionit te grupet e ndryshme të kërmijëve, janë të ndryshme.
Strajca viscerale ka qenë simetrikë vetëm të format fosile, e vendosur në anën dorzalë, në vijën mediale. Të kërmijt e sotëm është asimetrike, e vendosur gjithminë në njërën anë të trupit. Strajca viscerale mund përdredhët në atë mënyrë që kompleksi i organeve të mantit të gjendet përpara, dhe atëherë në këtë pozitë janë dy veshkat, dy branshitë dhe dy verzat e zemrës. Procesi i përdredhjës mund të shkojë përpara dhe kompleksi i organeve të mantit të arrijë në anën e majtë dhe të mbetet vetëm një branshi, një veshëz dhe një veshkë, si që është rasti te Prosobranchia. Kur nga kjo gjendje bëhët përdredhja e kompleksit të organeve të mantit prap në anën e djathtë si që është rasti te Opisthobranchia dhe Pulmonata, branshitë arrijnë pas zemrës, e cila e ka vetëm një veshëz, ose branshitë zhdukën dhe në vend të tyre paraqiten mushkëritë. Pos zhvendosjes së kompleksit të organeve të mantit dhe kryqëzimit të sistemit nervor në formë të numrit 8, si pasojë e torzionit janë edhe ndryshimet drastike të pozitës së organeve tjera.
Torzioni ndikon edhe te kërmijt dekstral që organet në anën e majtë të zhduken gradualisht, kurse te sinistrozet që organet e anës së djathte zhduken gjegjësisht atrofohen. Si provë se përdredhja e strajces trupore dhe e guaskës në njërën anë dhe torzioni në anën tjetër nuk kanë ndonjë lidhje të afërt, është që dis lloje të Gastropodave të cilat kanë torsion nyk e kanë trupin e spiralizuar.
Ka mendime të ndryshme për pasojat dhe rëndësinë e torzionit. Pos dobisë që ndoshta ka torzioni, në literaturë përmenden edhe ndikimet e pavolitshme të cilat i shkakton ajo.
Strajca viscerale ndodhet në anën dorzale mbi shputë dhe kokë, dhe është e spiralizuar. Ky spiralizim i strajcës viscerale si dhe spiralizimi i guaskës nuk duhet të përzihen me torzionin. Këto dy proçese nuk janë të njëjta. Spiralizimi i trupit, gjegjësisht i strajcës viscerale është si pasojë e zhvillimit jo të barabartë të njërës anë të strajcës viscerale dhe tjetrës.
Dihet se gastropodet e lashta kanë pasur guaskë me simetri dyansore, planospirale, ku të gjitha përdredhjet shtriheshin në një plan. Guaska e tillë nuk ishtë mjaft kompakte sepse secila përdredhjë e re e guaskës shtrihej krejtësisht rreth përdredhjës paraprake. Interesant është se disa lloje bashkohore të kërmijve në mënyrë sekondare janë kthyer në formën planospirale. Problemi i kompaktësisë së guaskës planospirale është zgjedhur me formën konspirale të guaskës e cila është formuar më vonë dhe ku secila përdredhje e re e spiralës shtrihet nën njërën anë të përdredhjës se mëparshme.
Poseidoni
parapamje|345x345px|[[Portreti i Andrea Doria si Neptuni|Andrea Doria në rolin e Neptunit, nga Angelo Bronzino.]] Poseidoni (greqisht: Poseidon, latinisht: Neptun) - biri i Titan Kronit dhe gruas së tij Rejës, ishte zoti i detit dhe i tërmeteve. Sipas mitologjisë greke, atij i përshtatet zoti Neptun. Vëllezërit e tij ishin: Zeusi dhe Hadi. Jetonte në pallatin e tij nëndetar dhe paraqitej gjithnjë i armatosur me tredhëmbëzorin e tij karakteristike në dorë. Është konsideruar si njeri ndër zotat më të respektuar të dymbëdhjetëshes së Olimpit, sepse, pas Zeusit dhe Herës, ishte si më i vjetri në moshë.
Kërmilli
Torzioni
Koka është e zhvilluar, te disa kërmij është dukshëm e ndarë nga trupi. Në të ndodhen një ose dy palë tentacle. Në kokë gjenden edhe shumica e shqisave. Në bazë të tentakleve ose në maje të tyre ndodhet nga një sy. Në kokë gjendet edhe goja e cila te llojet me feçkë gjendet në maje të saj.
Poseidoni
Përherë i rrethuar nga delfinët e hareshëm, në mes të valëve që nuk e lagnin fare dhe me karrocën e tij të artë, ai shëtiste nëpër mbretërinë e tij të madhe, respektivisht, nga oqeani në oqean.
Kërmilli
Torzioni
Shputa e gastropodeve gjendet në anën ventrale të trupit. Zakonisht ajo shërben për për lëvizje me anë të rrëshqitjes. Në këto raste nga ana ventrale ajo ka një shollë shumë të zhvilluar të pasur me gjëndra pedale jargore. Epiteli i shputës është ciliar dhe kjo ndihmon lëvizjet active me kontrakcione valore të muskujve. Shputa është e modifikuar varësisht nga mënyra e jetës. Gastropodat të cilat notojnë, në pjesën e përparme të shputës kanë penda ose zgjërme që quhen parapodie me të cilat notojnë. Gastropodat që futen depërtijnë në supstrat shputën e kanë të modifikuar për të gërmuar rërën, te format e përforcuara shputa është si ventuzë. Disa gastropoda janë endoparazite e në këto raste shputa është e redukuar si dhe pjesë tjera të trupit.
Poseidoni
Edhe Posedoni, sikurse Zotat tjerë nga Olimpi, kishte afera dhe marrëdhënie dashurore me shumë hyjnesha, gjysmë hyjnesha si dhe me njerëz të zakonshëm, dhe nga këto lidhjet i kanë lindur shumë fëmijë.
Kërmilli
Sistemi nervor
Sistemi nervor i gastropodeve është ganglionar. Përbëhet nga 6 palë ganglione: cerebralë, gojore, pedale, pleurale, parietale dhe viscerale. Renditja e këture ganglioneve deri diku ndryshon te grupet e ndryshme dhe varet nga shkalla e torzionit dhe e përeqëndrimit të tyre në kokë. Ganglonet cerebrale janë mbi ezofag dhe e inervojnë kokën dhe organet e kokës. Ganglionet e gojës janë në fund të zgavrës së gojës dhe e inervojnë radulën, gjëndrat pshtymore dhe pjesët e ezofagut. Ganglionet pedale jane afër cerebraleve dhe e inervojnë shputën dhe muskujt e guaskës. Pleuralet janë gjithashtu pran cerebraleve dhe i inervojnë buzët e mantit. Parietlet janë në masën viscerale dhe i inervojnë osfradiet, ktenidiet, mantin, ezofagun dhe gonadat. Visceralet e inervojnë rektumin. Të gjitha palët e ganglioneve me përjashtim të atyre parietale dhe pleuralei kanë ganglionet e lidhura me komisura (lidhje të tërthorta). Lidhjet gjatore të ganglioneve të ndryshme bëhen me konektiva të cilat emërtohen në bazë të ganglioneve qëi lidhin, p.sh. pleuroparietal.
Torzioni dhe përdredhja e zgavrës viscerale dhe e zgavrës s mantit, që janë përmendur më parë, i përfshijnë gjithashtu edhe konektivat pleuroviscerale. Këto konektiva kryqëzohen dhe ganglioni parietal i anës së majtë kalon nën zorë në anë të djathtë, kurse ai i anës së djathytë në të majtëmbi zorrë. Ganglioni pedal dhe pleural nuk përfshihen në këtë zhvendosje. Kërmijt e grupit Pulmonata, konektivat i kanë shumë të shkurtërë sa që të gjitha ganglionet ndidhen rreth fytit, dhe nuk i përfshinë torzioni.
Qelizat ndijore i kanë të përhapura nëpër tërë trupin. Kanë shqisa të parit, ekuilibrit, të prekjës shijimit, dhe të nuhatjes. Sytë të ciat gjenden në kokë, në bazë ose në maje të tentakleve janë në shkallë të ndryshme të ndërlikimit. Janë në formë të kupës ose mëshikzore me thjerzë kristalore. Organet e ekuilibrit janë statocistet të vendosura në shputë ose me shpesh afër ganglioneve cerebrale. Jane meshikzore te paisura me epitel qepallor dhe kokërza të CaCo3. Osfradiet janë organe kemoreceptore. Ndodhen në bazë të ktenidieve, kërmijt tpkësor nuk kanë osfradie.
Sistemi i organeve të tretjës
Te kërmijtë ky system ka ndërtim të ndryshëm gjë që varet nga mënyra e të ushqyerit dhe nga kualiteti i tij. Ka kërmij mikrofag, makrofag, rrëmbyes, herbivore etj. Goja e tyre ndodhet në kokë, në anën ventrale ose në maje të një trompe ose feçke të tkurrshme. Është e rrethuar me lobe gojore. Kanë 1 apo 2 nofulla të epërme të kitinizuara në fyt. Në fytin e tyre ndodhet edhe radula. Radula është e përbërë nga një membranë kitinore e dhëmbëzuar, me dhëmbë konik të kthyer mbrapa. Numri i dhëmbëve është i ndryshëm prej më pak se 20 (deri 75.000) dhe ata janë kriter për përcaktimin e llojeve të kërmijëve. Gjëndrat pshtymore tajojnë sekrete në gojë. Te disa kërmij gjëndrat pshtymore tajojnë helm i cili është vdekjeprues edhe për njeriun (Conus geographus).
Pas faringut vjen ezofagu, i gjatë i pasur me gjëndra. Rreth ezofagur janë gjëndrat pshtymore. Ezofagu vijon në gushë, te shumë kërmijë, e në te ndalet ushqimi për tu përgatitur për tretje. Këtu zbërthehet celuloza. Në gushë nodhen dhëmbët dhe pllakëzat kitinore si dhe muskujt, me të cilat imtësohet ushqimi. Kështu te këta kërmij gusha luan rolin e lukthit muskulor. Nga gusha ushqimi kalon në lukthi cili është në lidhje me një palë gjëndra të tretjës. Forma e lukthit është e ndryshme te llojet e ndryshmetë kërmijve. Në te dallohen 3 pjesë :
Shkopthi kristalor është i përbërë prej matrixit proteinik ku adsorbohen amilazat. Qepallëzat e lukthit e rrotullojnë shkopthin kristalor në drejtim të rrotullimit të akrepave të orës. maja e shkopthit tretet në lukth e enzimet e liruara me këtë rast, e bëjnë tretjën e ushqimit. Mëlçia luan rol të rëndësishëm në tretjën e ushqimit me encimet që i tajon për tretjën e ushqimit, grimcat e ushqimit depërtojnë në mëlçi dhe mund të tretën vetëm në brendi të qelizave të saj.
Pas lukthit vjen zorra e cila gjithashtu mund të jetë e ndërtuar në mënnyrë të ndryshme varësisht nga mënyra e ushqimit. Intestinumi (rektumi) është në formë të gypit të shkurtër të pa diferencuar te format karnivore, ndërsa te format herbivore është i gjatë dhe ipërdredhur. Produktet e patretura qiten jashtë nëpër vrimën anale cilandodhet në zgavrën e mantit afër spirakullumit (vrimës respirative).
Sistemi i organeve të frymëmarjes
Të gjithë kërmijt e sidomos ata që jetojnë në ujë mund të marrin frymë me lekurë. Krahas kësaj kërmijt i kanë edhe organet e frymëmarrjes, që janë branshitë apo ktenidiet të cilat ndodhen në zgavrën e mantit, në dy anët e saj si është rasti me format më primitive, ose vetëm në njërën anë. Te shumë lloje, për shkak të torzionit dhe përdredhjës së strajcës viscerale ka mbetur ktenidia e majtë, ndërsa ajo e djathta është zhdukur. Te kërmijt tokësor branshitë janë zhdukur, dhe zavendësuar me mushkëri. Mushkëria është pareti i zgavrës së mantit i paisur me kapilarë dhe enë të gjakut. Ajri hyn në zgavrën e mantit nëpër vrimën respirative e cila quhet spiraculum dhe ne cila ndodhet në anën e djathtë të trupit përpara.
Sistemi i organeve të qarkullimit të gjakut
Si pigment i gjakut është kemocianina e më rrallë hemoglobina. Zemra ndodhet pran organeve të frymëmarjes. Te disa lloje përbëhet nga një barkushë e dy veshëza, kurse te llojet tjera njëra veshëa, zakonisht e djathta është zhdukur. Nga zemra gjaku futet në aortë e cila ndahet në dy degë : njëra që qon gjakun në kokë dhe shqisa dhe tjetra në organe të brendshme. Nga degët e arterieve gjaku derdhet nëpër lakuna, pastaj nëpër vena shkon në organe të ekskretimit e në branshi. Prej branshive futet në veshëza të zemrës.
Sistemi i organeve të ekskretimit
Vetëm pak lloje të kërmijve i kanë nga dy nefridie, prej tyre e djathta është më e vogël. Shumica e llojeve e kanë vetëm veshkën e majtë e cila fillon me hinkën qepallore në perikard. Nga kjo hinke del kanali renoperikardial i cili qon në një zgjërim ku mblidhet urina e që quhet strajca veshkore. Prej strajces veshkore nëpër një gypi të veçantë ekskretet derdhen jashtë, në rënzën e spirakulumit. Qelizat epiteliale të nefridieve gjithashtu, i mbledhin ekskretet e kemolimfës nga lakunat në zgavrën e përmendur më parë.
Sistemi i organeve gjenitale
Gastropodet janë me gjini të ndara ose hermaphrodite. Gastropodet e nënklasës prosobranchia janë gadi të gjitha me gjini të ndara, kurse Opisthobranchia dhe Pulmonata janë hermaphrodite. Te format hermaphrodite ekziston gjëndra hermaphrodite e cila prodhon edhe spermatozoide edhe ëeliza vezë, në të gjitha pjesët e saj ose në pjesët e caktuara. Nga gonada vijon kanali hermafrodit. Në fund të këtij kanali derdhet gjëndra albuminore, dhe prej ekskreteve të saj përfitohet i bardhi i vesë dhe cipat e vezëve. Në vazhdim te disa grupe e gastropodeve kanali hermafrodit vazhdon në dy kanale : oviductin më të gjërë dhe spermiduktin me të ngushtë, të cilët shtrihen paralelisht përpara dhe përfundojnë me vrima të veçanta ose me vromë të përbashkët. Te kërmilli i vreshtës këto dy kanale janë plotësisht të ndara. Kështu në fund ovidukti vijon në vaginë, pastaj shkon në atrium genitale që përfundon me porin gjenital në anën e djathtë afër tentaklit. Afër kanalit vaginal gjenden gjëndrat që ndihmojnë bartjen e spermatozoideve. Këto janë gjëndrat gishtore rreth strajcës së dashurisë. Në strajcën e dashurisë ndodhen shigjetat nga CaCO3, që kanë rol stimulus gjatë kopulimit. Spermatozoidet që i shkëmbejnë gastropodet gjatë kopulimit, grumbullohen në receptaculum seminis. Spermidukti në anën tjetër, pasi që të ndahet nga ovidukti (afër kokës) vijon si kanal vas deferens i cili lidhet me një flagjel të gjatë. Në flagjel formohen spermatoforet. Vas deferensi përfundon me penisin. Gastropodet ujorë i lëshojnë vezët në shirita zhelatinoze, kurse ato toksoret në tokë të lagshtë. Llojet hermaphrodite gjatë kopulimit i shkëmbejnë spermatozoidet mes vedi. Kërmijt tokësor i bëjnë vezët të paisura me luspa, i vendosin në gropë dhe i mbulojnë. Kërmijt detar i bëjnë vezët në grupe, kokone, të mbështjellura me lëndë albuminoide. Vezët e fekonduara kanë segmentim spiral, të ngjashëm si poliketet. Pas gastrulimit zhvillohet larva me qepalla shumë e ngjashme me trokoforen. Prej saj zhvillohe larva Veliger. Si do të vijojë zhvillimi i individit brenda cipave të vezës varet nga sasia e ushqimit rezerv në vezë. Ato lloje që kanë pak ushqim rezerv në vezë, dalin shumë heret nga veza, të pazhvilluara, kështu që e vazhdojnë zhvillimin e metamorfozën jashtë cipave të vezës. Llojet që kanë shumë ushqim në vezë, tërë zhvillimin e përfundojnë në vezë, pa u dukur fare si larva.
Instituti Monetar Evropian
Instituti Monetar Evropian (IME) (ang: European Monetary Institute ose EMI) ishte paraardhësi i Bankës Qendrore Evropiane (BQE). Ajo inkurajoi bashkëpunimin mes bankave kombëtare të vendeve të Bashkimit Evropian.
Migrena
parapamje|Animacion i [[Depresioni|depresionit të përhapjes kortikale.]] Migrena është një çrregullim i zakonshëm neurologjik i karakterizuar nga dhimbje koke të përsëritura. Në mënyrë tipike, dhimbja e kokës e shoqëruar prek njërën anë të kokës, është me natyrë pulsuese, mund të jetë me intensitet mesatar deri në të rëndë dhe mund të zgjasë nga disa orë deri në tre ditë. Simptomat jo dhimbje koke mund të përfshijnë nauze, të vjella dhe ndjeshmëri ndaj dritës, zërit ose erës. Dhimbja në përgjithësi përkeqësohet nga aktiviteti fizik gjatë një sulmi, megjithëse ushtrimet e rregullta fizike mund të parandalojnë sulmet e ardhshme. Deri në një e treta e njerëzve të prekur kanë atmosferë: zakonisht, është një periudhë e shkurtër e shqetësimit të shikimit që sinjalizon se dhimbja e kokës do të ndodhë së shpejti. Herë pas here, aura mund të ndodhë me pak ose aspak dhimbje koke pas, por jo të gjithë e kanë këtë simptomë.
Instituti Monetar Evropian
E krijuar më 1 janar 1994, ishte instituti kyç monetar i fazës së dytë të Unionit Ekonomik dhe Monetar të Bashkimit Evropian, dhe u shpërbë me krijimin e BQE-së dhe Sistemit Evropian të Bankave Qendrore.
Migrena
Migrena besohet të jetë për shkak të një përzierjeje të faktorëve mjedisorë dhe gjenetikë. Rreth dy të tretat e rasteve ndodhin në familje. Ndryshimi i niveleve të hormoneve gjithashtu mund të luajë një rol, pasi migrena prek pak më shumë djemtë se vajzat para pubertetit dhe dy deri në tre herë më shumë femra se meshkujt. Rreziku i migrenës zakonisht zvogëlohet gjatë shtatzënisë dhe pas menopauzës. Mekanizmat themelorë nuk dihen plotësisht. Megjithatë, besohet se ato përfshijnë nervat dhe enët e gjakut të trurit.
Trajtimi fillestar i rekomanduar është me ilaçe të thjeshta kundër dhimbjeve si ibuprofen dhe paracetamol (acetaminophen) për dhimbjen e kokës, ilaçe për të përzierat dhe shmangien e shkaktarëve. Medikamente specifike si triptanet ose ergotamina mund të përdoren tek ata për të cilët medikamentet e thjeshta të dhimbjes nuk janë efektive. Kafeina në kombinim me analgjezikët e tjerë është e sigurt dhe efektive në trajtimin e migrenës akute. Një sërë medikamentesh janë të dobishme për të parandaluar sulmet duke përfshirë metoprololin, valproatin dhe topiramatin.
Në nivel global, rreth 15% e njerëzve janë të prekur nga migrena. Në Studimin Global të Barrës së Sëmundjeve, të kryer në vitin 2010, migrena renditet si çrregullimi i tretë më i përhapur në botë. Më shpesh fillon në pubertet dhe është më e keqja gjatë moshës së mesme. Që nga viti 2016, është një nga shkaqet më të zakonshme të aftësisë së kufizuar. Një përshkrim i hershëm në përputhje me migrenën gjendet në papirusin Ebers, i shkruar rreth vitit 1500 para Krishtit në Egjiptin e lashtë. Fjala migrenë vjen nga greqishtja ἡμικρᾱνίᾱ (hēmikrāníā), 'dhimbje në gjysmën e kokës', nga ἡμι- (hēmi-), 'gjysma' dhe κρᾱνίον (krāníon), 'kafkë'.
Simptomet
Fillon me simptome prodromale, gjysmë deri një orë para kokëdhimbjes, me eufori, depresion, lodhje, puls të shpejtuar, anoreksi.
Pastaj vijon dhimbja e fortë e kokës në të shumtën e rasteve vetëm nga njëra anë, por jo gjithnjë. Gjatë aktiviteteve trupore keqësohen simptomet. Shpesh shoqërohet kokëdhimbja me të përziera,të vjella, fotofobi dhe fonofobi.
Faktorët të cilët ndikojnë dhe shkaktojnë dhimbje koke janë: stresi, ndryshimi i bioritmit, mungesa e gjumit, ushqimi (djathi, çokollata, çaji, bananet, lajthia, arra, bajamja), alkooli, droga, ndryshimi atmosferik si dhe ndryshimi hormonal tek femrat.
Format
Ekzistojnë dy lloje kryesore të migrenës: migrena me aurë dhe migrena pa aurë. Aura zgjatë deri më 60 minuta. Ajo paraqitet me halucinacione optike.
Prevalenca
Nga migrena vuajnë 18 % e grave dhe 6 % e meshkujve.
Diagnoza
Diagnoza e migrenës bëhet nga pyetja e saktë e pacientëve si dhe nga studimi i historisë së sëmundjeve të pacientëve. Metoda speciale laboratorike për diagnozën e migrenës nuk ekzistojnë. Pra migrena është sëmundje e cila me mjete të mjekësisë nuk mund të verifikohet pa probleme. Mirëpo me ndihmën e Elektroencephalografisë (EEG), Computertomografisë (CT), Ultrazërit, mund të përjashtohen dhimbjet e shkaktuara nga tumoret, gjakderdhja në tru, etj.
Patogjeneza
Shumë premtuese qe për një kohë të gjatë hipoteza e "spreading depression" (e vëzhguar së pari më 1944 nga Leao në trurin e lepurit pas shpimit me gjilpërë), por mosvërejtja e këtij fenomeni tek njerezit in situ e ka pothuajse shuar entuziazmin në këtë drejtim.
Mekanizmi që sjell dhimbjen e kokës në rastin e migrenës, i studiuar për një kohë të gjatë nga Moskowitz, është postuluar si më poshtë:
Mjekimi i migrenës
thumb|Terapia e Migrenës në Egjiptin e Vjetër
Terapia e migrenës bëhet në dy shtylla: terapia akute dhe terapia profilaktike (parandaluese).
Terapia akute
Për rastet akute të dhimbjes së kokës preferohen:
Terapia profilaktike
Si metoda pa medikamente vlen të përmenden qetësimi në dhoma të errëta pa zhurmë, terapia aromatike dhe trajnimi autogjen.
Zuzgen
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Nikë Ukgjini
Nikë Ukgjini (Dugajevë, 19 janar 1957) është prift dhe studjues shqiptar.
Biografia
U lind më 19 janar 1957, në Dugojevë të Klinës. Shkollën fillore e ndoqi në vendlindje gjatë viteve 1964-1972. Mësimet e mesme në gjimnazin klasik fetar katërvjeçar, në Paulinum në Suboticë të Vojvodinës 1972- 1976. Studimet filozofike dhe teologjike, pesëvjeçare i ndoqi në Zagreb (Kroaci) gjatë viteve 1976 -1982. U shuguruar meshtar në Podgoricë më 20. 06. 1982. Si klerik i kishës katolike shërbeu në famullinë malore të Gucisë (pjesa veriore e Malit të Zi) nga viti 1982-1995; pastaj punoi si famullitar në kishën e Shkrelit dhe administrator i famullisë së Bogës dhe Reçit të Malësisë së Madhe, gjatë vitit 1996-2000; më pas nga viti 2000-2003, famullitar në kishën e Shën Gjergjit, buzë lumit Buna. Nga 3 tetori 2006 është famullitar në Kishën e Kuklit NJesia administrative Bushat, Bashkia Vau I Dejes.
Vepra
Në vitin 2003, pranë Universitetit të Zagrebit, në Fakultetin e Teologjisë, dega e historisë, mbrojti temën e doktoraturës me titull “Shqiptarët katolikë në Shqipërinë e Veriut dhe të Malit të Zi të sotëm gjatë shek. XV-XIX. Autor dhe redaktor: Autor i librit, “Shkreli”, Shkodër, 1989, dhe “Shqiptarët katolikë në Shqipërinë e Veriut dhe në Malin e Zi të sotëm gjatë pushtimit osman shek. XV-XIX, Universiteti i Zagrebit, (gjuhën kroate) Zagreb, 2002. Kisha katolike në trevat shqiptare (nga shek. XI- deri sot), Shoqata e Jezuitëve, Tiranë, 2016. Redaktor i librave dhe përgatitës i botimeve: Nevila Nika, “Dioqeza e Shkodrës në shek. XVIII sipas dorëshkrimeve arkivore”, Phoenix, Shkodër, 2001”; Dom Ndoc Nikaj, “Kujtime të nji jetës së kalueme”, Plejad, Tiranë, 2003; Zef Mark Harapi, “Dit e trishtimit n` Pejë e nder rrethe, 1912-1913”, “Dukagjini”, Prishtinë, 2004; Dom Mark Dushi, “Tirana dhe Rrethinat e saj”, Toena, Tiranë, 2005; At Benedit Dema, “Fjalë të rralla në gjuhën shqipe”, Toena, Tiranë, 2005; Lovro Mihaçeviq, “Nëpër Shqipëri”, Tiranë, 2006. Revista, “Mjedologji”, I-IV; Ndoc Nikaj, “Historija e Shqypnis” Vel.I-II, Lezhë, 2015; Ndre Miedia, “Juvenilia”, botim anastatik, Gjergj Fishta Lezhë, 201; Dom Ernesto Cozzi, “Studime Etnologjike të Shqipërisë S ‘Epërme”, Gjergj Fishta, Lezhë, 2017. Bashkëredaktor i librave: “Krishterimi ndër Shqiptarë”, Shkodër, 2000, dhe “Bibla Shqip” dhe “Tradita”, Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë, Tiranë, 2004. Bashkërecensent i librit: Romeo Gurakuqit, “Kryengritja e Malësisë së Mbishkodrës 1911”, Shkodër, 2002; Gjekë Gjonaj, “Prekë Cali, piramidë e gjallë e kufijve”, Gjergj Fishta, Tiranë, 2005; Tonin Çobanit, “Frango Bardhi dhe relacioni i tij”, Zagreb, 2006. Autor i shumë artikujve studimorë dhe pjesëmarrës i dhjetave Konferencave Shkencore, brenda dhe jashtë vendit. Është docent i lëndës së historisë pranë Institutit Filozofik dhe Teologjik në Shkodër dhe kryeredaktor i revistës Kumbona e së Dielës. Është themelues i Qendrës Muzeore “Ndre Mjeda”, në Kukël, Bushat. Veprimtaria filmike: Është producent i filmave dokumentar-artistik të shfaqur në, TVSH si dhe në Televizionin e Kosovë: “Dorarti gojëmbël”, 2003( kushtuar dom Simon Filipaj, përkthyes i parë të plotë të biblës në shqip ) ; U doni Gjoni, 2005 (Gjon Buzukut); “Pak dritë në errësirë”, 2006 (Franga Bardhit); “Misioni i ringjallur”, 2007 (Jezuitet ndër shqiptar); “Heronjtë e Librit”, 2008 (Përkthyesve të përkthimeve biblike nga shën Jeronimi deri tek dom Simon Filipaj). “Andrra e Jetës”, (kushtuar poetit Ndre Mjeda), Shkodër, 2009. “Çeta e Profeteve”, kushtuar Pjeter Bogdani, 2011; “Në Gjurmët e Fishtës dhe Gjeçovit”, (Rreth vizitës studimore, në Bosnje), qershor 2011; “Pasqyra e te Rrefyemit”, kushtuar, Pjeter Budit, 2013. Shkodër, Janar, 2017.
Jahmir Hyka
Jahmir Hyka (lindur më 8 Mars 1988 në Tiranë) është një futbollist profesionist shqiptar i cili luan si Mesfushor i majtë dhe qëndror për klubin amerikan San Jose Earthquakes dhe me kombëtaren shqiptare si
Vitet e hershme
Hyka u bashkua me klubin lokal Dinamo Tirana që në moshën 12 vjeçare, ku ai luajti me skuadrat e të rinjëve për katër vite, deri sa u bashkua me skuadrën e parë në vitin 2004. Ai ishte kërkuar nga disa klube europiane pavarësisht se nuk kishte bërë kurrë debutimin e tij kompetitiv me Dinamon përpara se të bashkohej te klubi norvegjez Rosenborg BK në formën e huazimit në vitin 2005. Te klubi norvegjez Hyka nuk arriti të zhvillonte asnjë paraqitje zyrtare, duke qënë dy herë si zëvëndësues në Gusht dhe Shtator 2006.
Greqia dhe rikthimi në Shqipëri
Kur ishte 18 vjeç, Hyka kaloi në Greqi ku firmosi për 875.000 €, ku pati disa probleme në lidhje me statusin e tij si "non-EU", duke bërë që të mos regjistrohej te grekët gjë që solli huazimin e tij.
Ai qëndroi në huazim te KF Tirana gjatë gjithë sezonit 2007–08. Gjatë këtij sezoni ai shfaqi një formë të mirë duke shënuar dy herë në 32 ndeshje, me Tiranën që e mbylli sezonin në vendin e gjashtë.
Mainz 05
Forma e tij e mirë me Tiranën nuk kaloi pa u vënë re nga skuadrat europiane. Skuadra kroate Dinamo Zagreb shfaqi interes për Hykën por ky i fundit vendosi të kalojë në Gjermani ku firmosi një kontratë katër vjeçare me Mainz 05 që luante në 2.Bundesliga, niveli i dytë i futbollit gjerman.
Panionios
Në vitin 2010, pas vetëm trembëdhjetë paraqitje në ligë me klubin gjerman, ku shumica e tyre si zëvëndësues, Hyka ishte sërisht në lëvizje, duke u rikthyer këtë herë në Greqi ku firmosi me Panionios për shumën e 120,000 €. Gjatë sezonit 2010–11, Hyka luajti për skuadrën greke Panionios duke zhvilluar nëntë paraqitje në të gjitha kompedicionet, ku tetë i zhvilloi në ligë. Nga tetë paraqitjet e zhvilluar në ligë, vetëm një prej tyre e nisi si titullar. Ai qëndroi vetëm në gjysmën e parë të sezonit duke koleksionuar vetëm 225 minuta.
Tirana
Hyka bëri debutimin e tij më 20 shkurt 2011 duke luajtur 90 minuta në barazimin pa gola kundër Shkumbinit në stadiumin Qemal Stafa. Fiks një muaj më vonë, në një tjetër ndeshje kundër Shkumbinit, Hyka shënoi golin e parë të sezonit me një goditje dënimi nga 25 metra duke i dhuruar skuadrës fitoren 1–0. Ai vazhdoi formën e mirë të tij duke shënuar dygolësh në fitoren 4–0 kundër Laçit në prill. Vetëm katër ditë më vonë, Hyka shënoi golin e katërt të sezonit duke shënuar të parin e fitores shkatërrimtare 6–1 kundër Elbasanit. Tirana e mbylli sezonin në vendin e pestë me 44 pikë, duke mos u kualifikuar dot në kompedicionet evropiane, duke sjellë edhe largimit e Hykës.
Karriera ndërkombëtare
Hyka ka luajtur me kombëtaren e moshave nën-17, nën-19 dhe nën-21.
Ai bëri debutimin e tij me kombëtaren e parë më 7 Shkurt 2007 duke luajtur 12 minutat e fundit të humbjes 0–1 në stadiumin Qemal Stafa kundër Maqedonisë. Më 13 Tetor të atij viti, Hyka luajti ndeshjen e tij të parë kompetitive duke hyrë në fushën e lojës në minutën e 90të të barazimit pa gola kundër Sllovenisë, ndeshje e vlefshme për kualifikueset e UEFA Euro 2008.
Hyka shënoi golin e parë me kombëtaren shqiptare kundër Lihtenshtajnit më 20 gusht. Goli i tij erdhi 46 sekonda pasi ndeshja kishte filluar, duke registruar golin më të shpejtë në historinë e kombëtares shqiptare.
Jeta personale
Hyka ka dy vëllezër dhe dy motra që jetojnë në kryeqytetin e Tiranës. Ai praktikon fenë islamike, duke u lutur pesë herë në ditë dhe duke agjëruar gjatë muajit të shenjtë të Ramazanit, gjë që ai e ka bërë që në moshë 12 vjeçare. Ai shkon në xhami sa herëtë jetë e mundur kur gjen kohë nga axhenda futbollistike, dhe gjatë kohës kur ishte te Mainz 05, ai shkonte në xhami me shokun e tij të skuadrës Chadli Amri.
Kombëtarja
Redaktuar më 2 maj 2015
Lidhje të jashtme
]
Plava (Sharr)
Plavë është një vendbanim në komunën e Sharrit, Kosovë.
Demografia
Banorët e parë të fshatit Plavë (Pllavë) (por edhe të Opojës) besohet të jenë familjet Piraj dhe Tërshnjaku (Kreshnajku, formë e të shqiptuarit në viset e sotme, që gjenden në territorin e dikurshëm të krahinës së Epirit). Në familjen Piraj hyjnë edhe familja Lekaj dhe familja Tahiraj, të cilat mbiemrin e modifikuan më vonë. Familjet tjera si ajo që është e mëhershmja familja Hulaj (Huçaj), pastaj vijnë familjet Cenaj (Xhabalaj), Bojaxhiu (Sadikaj), etj. janë vendosur më vonë në këtë fshat në fillim në numër simbolik, në këtë rast u mirëpritën nga vendësit dhe u shpërblyen me troje për ndërtimin e shtëpive dhe tokë bujqësore.
E dhëna që familjet Piraj dhe Tërshnjaku janë më të vjetrat në këto hapësira mund të vërtetohet nga pozita e shtëpive në fshat, varrezave dhe nga pozita e pronave të patundshme të tyre, pra e arave dhe livadheve të këtij fshati. Shtëpitë e familjes Piraj dhe asaj Tërshnjaku gjendeshin deri vonë mu në qendër të fshatit e gjithashtu pronat e tyre të patundshme gjendeshin në pozitat më të favorshme dhe gjithashtu në qendër të fshatit. Varri më i vjetër i fshatit ai i Mahmud Piraj gjendet në "Tyrben afër Xhamisë" pra te "Guri i Xhamisë" brenda fshatit dhe daton nga viti 1701.
Historia
Fshati Plavë (Pllavë) besohet të jetë fshati më i vjetër në Opojë. Këtë e dëshmon monumenti që gjendet në qendër të fshatit që njihet si "Minarja e Xhamisë së Plavës". Sipas analizave të vjetërsisë së materialit ndërtues të minares nga ana e Institutit Albanologjik (dega Arkeologji), dëshmohet se vjetërsia e saj është midis 500 dhe 550 vitesh. Kjo e dhënë shkencore, nga instituti në fjalë, natyrisht se vendos shumë pikëpyetje për kohën e përhapjes së Islamit në këto treva, madje edhe ndër shqiptarë në përgjithësi. Minare të tilla të vjetra gjenden edhe në fshatin Restelicë dhe fshatin Zgatar, por ato datojnë nga kohërat e mëvonshme.
Është fakt se familja Piraj dhe ajo Tërshnjaku (Kreshnajku e modifikuar më vonë në Tërshnjaku e më së voni edhe në Trinjaku, vlen të ceket se ka mendime alternative në lidhje me mbiemrin Tërshnjaku, p.sh. thuhet se rrjedh nga emri Tërshërë, por kjo nuk ka bazë të mjaftueshme etimologjike dhe historike) janë vendëse duke pasur parasysh se familja Piraj mbiemrin e trashëgoi nga Pirro sunduesi i Krahinës së Epirit nga territori i së cilës krahinë besohet të kenë ardhur këto dy familje që edhe e themelojnë fshatin Plavë. Bashkëdyzimi i mbiemrave të këtyre familjeve Pirro-Kreshnajku do të mbante të gjallë kujtimin për prejardhjen nga Epiri, ku sundonte mbreti i Epirit, gjenerali Pirro.
Shikimi i hartave që datojnë nga sundimi Osman dëshmon ekzistencën e fshatit Plavë që nga ato kohëra, ndërsa kufijtë e shtrirjes së këtij fshati shënohen deri në kufijtë mbi fshatrat e sotëm Zapluzhë dhe Bresanë. Gati e tërë krahina e Opojës ishte brendapërbrenda kufijve të këtij fshati. Territori i fundit që ky fshat e dhuroi është territori i "Malit të Plavës" të cilin ky fshat (sipas një gojëdhëne të pavërtetuar) “për një qyp me mjaltë” ia dhuroi fshatit Buçe.
Gjatë historisë fshati Pllavë kishte veprimtarë të shumtë, që punuan në mbrojtjen e trojeve shqiptare nga pushtuesit e huaj. Ndër më të njohurit është Shaban bej Piraj (Shaban Bej Prizreni, pjesëmarrës në Lidhjen e Prizrenit) dhe djali i tij Avdurrahman Piraj, te dy dëshmorë të vrarë nga ushtria serbe në vitin 1913.
Në kohën e sotme (2020) ky fshat kufizohet me fshatrat Buçe, Brezne, Brrut, Zym, Rrenc, Shajne dhe Krahinën e Gorës.
Dhambeli
Dhambel edhe Vembell (greqisht: Μοσχοχώρι/Moschokhóri) është fshat në qarkun i Follorinës, Greqi. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Βαμπέλι/Vampéli. Në mes të Luftës së Dytë Botërore dhe Luftës Civile greke, fshati Dhambel u bë e braktisur dhe nuk u ripopullua me njerëz.
Normandia e Epërme
Normandia e Epërme (frën:Haute-Normandie ) është një rajon administrativ i Francës i krijuar në vitin 1956. Rajoni përbëhet nga dy departamente, prefktura dhe qyteti më i madh i rajonit është Rouen. Egzistojnë dy Normandi Normandia e Epërme dhe Normandia e Poshtme.
Angjela Martini
Angjela Martini (23 maj 1986) është një modele shqiptaro - zvicerane, fituese e konkursit të bukurisë, trajnere e jetës, producente filmash dhe autore. Ajo fitoi Miss Universe Albania në vitin 2010.
Modelimi
Martini është marrë me modeling që në moshën 18-vjeçare, por karriera e saj mori hov pasi u transferua në Miami në moshën 21-vjeçare. Ajo nënshkroi me NEXT Model Management në Miami, Florida dhe Elite Model Managementnë New York City. Pasi në Amerikë, Martini filloi shpejt të rezervonte fushata me gjigantë të shitjes me pakicë si JCPenney dhe Macy's. Martini gjithashtu ka punuar me GQ, Maxim, dhe Esquire. Ajo është shfaqur në Javën e Modës së Mercedes-Benz, Javën e Modës së Mercedes-Benz në Miami si dhe në Radar Online, OK Magazine, dhe rubrikat "Spotted" të revistës Star. Martini modeloi në edicionin 2008 të Sports Illustrated Swimsuit Issue dhe u intervistua për numrin e shkurtit 2011 të Esquire.
Konkurimi
Martini konkurroi në konkursin Miss Universe 2010 në Las Vegas, Nevada, duke u renditur i 6-ti me një rezultat prej 8.693. Ajo aktualisht mban rekordin e Miss Universe Albania me vendin më të lartë në histori.
Intervistat
Në gusht të vitit 2019, Revista Trend Prive foli me Martinin për rrugëtimin e saj nga të qenit modele për të qenë një autore dhe trajnere e licencuar e jetës. Angela Martini foli gjithashtu me Viva Glam Magazine, Paraeles, Women Fitness, Trend Prive Magazine, Haute Living, Times of India, dhe të tjerë për modelimin e saj, konkursin e Miss Universe, duke u bërë trajnere e jetës, si dhe lançimi i Biografisë së saj.
Trajnere e jetës
Në vitin 2017, Angela Martini u bë një trajnere e certifikuar Jete.
Autore
Në vitin 2019, Angela Martini shkroi librin e saj debutues "Dashiria. Shpresa. Drita".
Filografia
Në vitin 2019, Angela Martini debutoi si producente në A Way Out (2018) dhe më pas prodhoi The Fusion (2020).
Olsberg
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Radesha
Radeshë është një vendbanim në komunën e Sharrit, Kosovë.
Kantoni Tergnier
Kantoni Tergnier (frëngjisht: Canton de Tergnier) është një kanton në departamentin Aisne, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Tergnier. Ka sipërfaqe 36.07km2 dhe popullsi 17871 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Tergnier aktualisht përbëhet nga 4 komuna.
Alda Kaçorri
Alda Kaçorri volejbolliste e njohur e Vllaznisë së viteve ’80 dhe njëkohësisht trajnerja e ekipit të të rejave të volejbollit të këtij klubi. Ndarë nga jeta më 24 mars 2016.
Mülligen
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Ajain
Ajain është një komunë në Francë. Ajain bën pjesë në departamentin Creuse të rajonit Nouvelle-Aquitaine. Komuna ka një popullsi prej 1099 banorë dhe sipërfaqe prej 33.14 km².
Holi
thumb|250px|Foto e një familje duke festuar Holin Holi (Sanskrit: होली Holī) është festival i cili mbahet në Nepal dhe Indi. Kjo festival njihet ndryshe si festivali i ngjyrave ose "festivali i dashurisë". Kjo festivalë do të thotë fitoren e mirës ndaj së keqës, fillimin e pranverës, fundin e dimrit, ditët tjera festive për t'u takuar me njërin-tjetrin, qeshje, falje dhe rregullim mes shoqërive të thyer. Zgjatë për dy ditë duke filluar në Purnima (ditën e Hënës së Plotë), i bie në muajin Falgun, i cili është mes muajit shkurt dhe mesin e muajit mars sipas kalendarit Gregorian. Në vitet e sotshme, festivali është përhapur edhe në pjesët e Evropës, Amerikës Veriore si festë i dashurisë dhe ngjyrës.
Alomorfi
Në gjuhësi, një alomorf është një formë fonetike e ndryshme e një morfeme, ose një njësi kuptimore që ndryshon në tingull dhe drejtshkrimin pa e ndryshuar kuptimin. Termi alomorf përshkruan realizimin e variacioneve fonologjike për një morfemë specifike. Format e ndryshme që një morfemë mund të marrë rregullohen nga rregulla morfofonemike. Këto rregulla fonologjike përcaktojnë se çfarë forme fonetike ose shqiptim specifik do të marrë një morfemë bazuar në kontekstin fonologjik ose morfologjik, në të cilin ato shfaqen.
Në anglisht
Anglishtja ka disa morfema që ndryshojnë në tingull, por jo në kuptim, të tilla si morfemat e kohës së shkuar, morfemat e shumësit dhe morfemat negative.
Alomorfe të kohës së shkuar
Për shembull, një morfemë e kohës së shkuar angleze është -ed, e cila shfaqet në disa alomorfe në varësi të mjedisit të saj fonologjik duke asimiluar zërimin e segmentit të mëparshëm ose futjen e një schwa-je pas një ndalese alveolare.
Alomorfe negative
Në anglisht, parashtesa privative in ka tri alomorfe: [ɪn], [ɪŋ] dhe [ɪm]. Forma fonetike që përdor morfema mohuese /ɪn/ përcaktohet nga rregullat morfologjike.
Alomorfia e stemit
Alomorfia mund të ekzistojë gjithashtu në stem ose rrënjë, si në sanskritishten klasike: Janë tre alomorfe të kërcellit,, dhe , të cilat kushtëzohen nga prapashtesat e veçanta të shënjimit të rasave.
Nikola Koperniku
Nikolaus Kopernikus (Koperniku), (Polonisht: Mikołaj Kopernik, lindi më 19 shkurt 1473 në Thorn dhe vdiq më 24 maj 1543 në Frauenburg) u bë njëri nga astronomët më të shquar evropianë me teorinë e tij të lëvizjes së planetëve nëpër orbita rreth diellit. Me zbulimet e tij ai krijoi një botëkuptim të ri pas mesjetar. Përveç kësaj ai ishte doktor,astrolog, astronom, jurist, fizikant, diplomat, ekonomist matematikan, mjek, qeveritar dhe ushtar.
Ekonomia e Sllovakisë
Sllovakia është shtet industrialo-agrar. Të ardhurat më të mëdha realizohen nga industria dhe veprimtaria terciare, edhe pse bujqësia është degë më e vjetër ekonomike.
Nikola Koperniku
Kombësia e Kopernikut që nga shekulli i 19 u bë shkak për shumë kundërshtime të ashpra. Një gjë por është e qartë se ai ishte ose polak, ose gjerman. Kjo gjë pasqyrohet në emrin e tij. Në gjermanisht ai quhet përgjithsisht Nikolaus Kopernikus, për shkak të versionit të latinizuar Copernicus nga mbiemri Koppernigk. Në polonisht ai quhet Mikołaj Kopernik. Koperniku ishte biri i një gruaje gjermane, kombësia e të atit është e paqartë. Qyteti i tij i lindjes Torn pak kohë pas lindjes së tij kaloi nën sundimin e mbretit polak, kështu që ai formalisht njihet si polak.
Kantoni Saint-Brieuc-Nord
Kantoni Saint-Brieuc-Nord (frëngjisht: Canton de Saint-Brieuc-Nord) është një kanton në departamentin Côtes-d'Armor, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Brieuc-Nord. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 14764 banorë.
Ekonomia e Sllovakisë
Edhe pse lëndët e para djegëse, si qymyri e nafta dhe gazi natyror janë me rezerva të kufizuara, baza e energjisë së Sllovakisë është 25 miliard kWh. Pjesa më e madhe gjegjësisht gjysma e energjisë, përfitohet nga energjia nukleare e më pak nga hidroenergjia -18%. Baza relativisht e mirë e energjisë, pasuritë me minerale të dobishme kanë qenë parakushte të mira për paraqitjen e metalurgjisë.
Komuna e Vasilevës
Komuna e Vasilevës është komunë që shtrihet në pjesën juglindore të Maqedonisë. Qendra e komunës është Vasileva.
Nikola Koperniku
Jeta
Koperniku lindi më 19 shkurt 1473 në qytetin Thorn (tani Toruń, Poloni). Babai i tij ishte një tregtar nga Krakovi dhe nëna e tij ishte vajza e një tregtari të pasur Toruń. Nikola ishte më i vogli nga katër fëmijët. Në Krakov dhe shumë universitete ai studioi matematikën, astronominë, teologjinë, drejtësinë dhe mjekësinë. Që nga viti 1512 derisa vdiq, më 1543, jetoi në Frauenburg, një qytet i vogël në Prusinë Lindore, ku u emërua kanonik në katedrale. Koperniku në fakt është specialist i së drejtës kanunore, disiplinë në të cilën arriti gradën doktor. Puna si kanonik në katedrale i plotësonte nevojat ekonomike, kështu që mund t'u kushtohej hulumtimeve shkencore të trupave qiellorë. Astronomia ishte disiplina e preferuar e tij. Pozicioni gjeografik i Frauenburgut, që ndodhej në bregdet, e favorizonte punën ajgëtuese të tij. Kopereniku e vendosi observatorin dhe vendbanimin në një nga kullat mbrojtëse të bregut. Instrumentat e tij ishin shumë të thjeshtë, por më i madhi i vazhduesve të veprës së tij, Tiho Brahe, ishte më i lumturi i njerëzve kur i ofruan një të tillë.
Ekonomia e Sllovakisë
Ndustria tekstile dhe ajo ushqimore kanë një shtrirje më tëmadhe. Dersa ajo e paraprej lëndëve të para të importuara të pambukut, ajo shqimore përpunon lëndët e para nga bujqësia.
Komuna e Vasilevës
Gjeografia
Komuna e Vasilevës ka një pozitë gjeografike ...
Nikola Koperniku
Jeta
Koperniku ishte më shumë teoricien se vrojtues. Ndihmesa e tij në astronomi, që është një ndihmesë mjaft e madhe, qëndron në një teori:në kundërshtim me idetë e pranuara deri atëherë, nuk është kupa qiellore që bën një rrotullim të përditshëm përreth tokës, por është toka që rrotullohet rreth boshtit të saj imagjinar, dhe përshkon në të njëjtën kohë një rrotullim rreth diellit. Koperniku arriti në këtë përfundim pasi studioi astronomët grekë e arabë, por edhe nga vrojtimet vetjake. Toka nuk është qendra e universit, por një nga planetet që rrotullohen rreth diellit. Kjo frazë e thjeshtë e thjeshtë është parimi themelor i "pikëpamjes kopernikiane për një nga miliona trupat e tjerë qiellorë. Koperniku në përfundimet e tij arriti pas shumë fakteve shkencore, por do të duhej të vinte gjysma e shekullit XIX për ta provuar atë përfundimisht.
Ekonomia e Sllovakisë
Bujqësia është veprimtaria më e vjetër e ekonomisë së Sllovakisë. Ajo nuk ka ndonjë strukturë të volitshme të tokave të punuara, pasi që pjesën më të madhe të tyre e bëjnë relieve malor. Vetëm 1/3 e tokave janë të kategorisë së tokave punuese. Kushtet mëe të volitdhme kanë pjesët e ulët rreth luginë së danubit. Blegtoria është degë përcjellëse e bujqësisë. gjithashtu sllovakia e ka turizmin te perparuar dhe nje pjese e te ardhurave t eshtetit vjen prej saj. zhillimin me te madh sllovakia e pat pas ndarjes nga cekia sepse socializmi e kishte lene mbrapa ate dhe sic dihet eshte vvend bujesor-agrar.
The Blues Brothers Complete
The Blues Brothers Complete është një album compilation i grupit blues The Blues Brothers, i lëshuar në vitin.
Eugjeni IV
Papa Eugjeni IV (Gabriele Condulmer l. 1383, Venecia - v. 23 shkurt 1447, Firence) ishte papa i 207 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më 3 mars 1431 dhe deri më 23 shkurt 1447. Paraardhës i tij ishte Papa Martini V, ndërsa pasardhësi papa Nikolla V.
Komuna e Vasilevës
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2002 në Komunën e ... jetojnë 12 122 banorë nga të cilët x % janë ...
Nikola Koperniku
Jeta
Sot ende, anipse Koperniku vërtetoi që kjo nuk ishte e vërtetë, ne themi "ngritja", apo "ulja" e diellit në fillim dhe në fund të ditës.
Kantoni Saint-Brieuc-Nord
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Brieuc-Nord aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Ryszard Kapuściński
thumb|200px Ryszard Kapuściński (1932–2007) ishte gazetar, fitues i shumë çmimeve ndërkombëtare, i konsideruar si “Princi i Reportazhit”. Kapuściński mbuloi vendet e Azisë, Afrikës dhe Amerikës Latine prej fundit të viteve 1950 si korrespondent shëtitës i disa gazetave polake dhe agjencisë shtetërore të lajmeve, PAP. Kur u kthye në Poloni, kishte raportuar mbi 27 revolucione e grushte shteti, ishte burgosur 40 herë dhe u kishte mbijetuar katër dënimeve me vdekje, duke qenë dëshmitar i fundit i regjimeve autokratike në Afrikë dhe dominimit kolonial të disa fuqive europiane.
Bedum
Bedum është një bashki në provincën Groningen në Holandë me sipërfaqe 44.96 km² dhe popullsi 10444 banorë. Bedum është kryeqendra e bashkisë.
Komuna e Vasilevës
Ekonomia
Popullata e komunës së ... më së shumti merret me ...
Vendbanimet
Komuna e Vasilevës i përfshin këto vendbanime :
Nikola Koperniku
Jeta
Sigmund Freud, në një nga veprat e tij, thotë se gjatë rrjedhës së kohëve, shkenca i ka dhënë dy goditje krusmuese mendimit naiv që njeriu kishte për vlerat e tij: herën e parë, kur Koperniku nuk e pranoi tokën si qendrën e universit dhe e dyta kur Darvini provoi t'i heqë njeriut pozicionin e privilegjuar që besonte se zinte përballë botës së kafshëve. Përpara Kopernikut mendohej se dielli dhe yjet ishin krijuar në funksion të tokës dhe toka në funksion të njeriut. Kur ai shpalli se universi nuk rrotullohej rreth planetit tonë, vetëdija njerëzore pësoi një trandje shungulluese. Koperniku pati një ndikim aq revolucionar në botëkuptimin që njerëzit kishin për botën, sa vetëm bashkëkohësi i tij, Kristofor Kolombi, mund të mendohej se kishte arritur një lavdi të atillë.
Frensis Hoxhson Bernet
Frances Hodgson Burnett e njohur si Frensis Hoxhson Bernet lindi në vitin 1849 në Manchester, rridhte nga një familje angleze. Pas vdekjes së babait u shpërngul në Amerikë, ku ajo filloi karrierën si shkrimtare ku tregimet e saj i botonte nepër revista. Pasi u martua me Suon Bërnetin ajo fitoi famë të madhe.
Deti i Kuq
Deti i kuq "Deti i kuq" është pjesë e Oqeanit Indian dhe shtrihet midis Afrikës dhe Azisë. Deti i kuq nëpërmjet Kanalit të Suezit lidhet me Detin Mesdhe, ndërsa nëpërmjet Ngushticës së Bab el Mandeb lidhet me Oqeanin Indian. Ai është rreth 2000 km i gjatë dhe rreth 300 km i gjerë. Përfshin një sipërfaqe prej 450 000 km2, ndërsa thellësia e tij maksimale arrin deri në 2211 m. Eshtë shumë i rëndësishëm për komunikimin ndërmjet Evropës dhe Afrikës Veriore me Azinë, Afrikën Lindore dhe Australinë. Ky det shquhet për një habitat të larmishëm me mbi 1000 specie ujore. Deti i kuq e merr ketë emër nga algat që i japin ngjyrën e tij të veçantë. Në brigjet e Detit të kuq kanë dalje këto shtete afrikane: Egjipti, Sudani dhe Eritreja.
Frensis Hoxhson Bernet
Ja disa nga veprat e saj:
-"Esmeralda"(1881) -"Lordi i vogël Fauntleroj"(1886) -"Një princeshë e Vogël"(1905) -"Kopshti sekret"(1910) -"Njerëzit e Bardhë" -"Zonja e Cilësisë"(1887)
Frensis Hoxhson Bërnet vdiq ne Plandome në vitin 1924 duke thënë:" Në pjesën më të mirë, jam munduar të shkruaj pë t'i dhënë botës shumë lumturi"
Rapça
Rapçë është një vendbanim në komunën e Sharrit, Kosovë.
Ligerz
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
Kasim Amin
Qasim Amin (Aleksandri, 1863 - Kajro, 1908) filozof dhe jurist egjiptian, themelues i lëvizjes nacionale egjiptiane dhe bashkëthemelues i Universitetit të Kajros, mbrojtës dhe propagandues i të drejtave të grave në shoqërinë arabe, autor i një vargu veprash lidhur me emancipimin e grave.
Smërdeshi
Smërdesh (greqisht: Κρυσταλλοπηγή/Kristallopiyí) është fshat në qarkun i Follorinës, Greqi. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Σμαρδέσι/Smardési.
Babrruja
Babrruja është një lagje e Tiranës e cila ndodhet në veri të qytetit. Dikur kur Tirana ishte qytet më i vogël përdorej për të treguar se sa larg ndodhej diçka si psh "Ohu s'do shkoj gjer në Babrru".
Aegerten
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës. parapamje|left|250px|Aegerten
Lunxhëria
Lunxhëria është një rajon në Qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Është krahinë etnografike së bashku me krahinat fqinje si Kurvelesh, Zagoria, Dropull. Është në periferi të një rajoni më të gjerë etnografik të njohur si Labëria, megjithëse popullsia e tij thuhet se është jo-lab. Shumë prej banorëve të saj vendas preferojnë që Lunxhëria të identifikohet në vend të toskëve, siç janë rajonet fqinje në lindje si Dangëllia dhe Kolonja, sesa Lab; disa studiues në vend të kësaj preferojnë ta shohin Lunxhërinë si një "rajon kalimtar" që është gjuhësisht pjesë e Labërisë (duke përdorur lumin Vjosa si kufi) por kulturalisht pjesë e Toskërisë (duke përdorur Drinon si kufi). Lunxhëria është e banuar kryesisht nga shqiptarët, por ka edhe minoritete arumune.
Periudha antike dhe mesjetare
Një numër i vendeve arkeologjike në rajon ndodhen pranë fshatrave moderne Këllez, Dhoksat, Erind si dhe qytetit antik grek të Antigoneas, sot një Park Kombëtar. Rrënojat antike pranë Erindit duket se kanë lidhje me vendbanimet e lashta të "Hekatopedion", "Ongolion" dhe "Eliaion".
Në vitin 1321, një dekret i Perandorit Bizantin i njihte statusin e veçantë fshatit Soucha (sot Suhë), ndërsa popullsia e tij arumune (vllahe) është e përjashtuar nga shërbimi ushtarak.
Periudha osmane
Në vitin 1571 shpërtheu një rebelim jetëshkurtër nën Emmanuel Mormoris dhe popullsia vendase ishte në favor të lëvizjes, megjithatë kontrolli osman u rivendos po atë vit.
Në vitet 1630-1653, banorët arumunë të Saraqinishtit mundën të kontribuojnë në themelimin e disa monumenteve ortodokse si kishat e Shën Nikollës, Profetit Elija dhe manastiri aty pranë i Hyjlindëses së Spilait.
Në fillim të shekullit të 19-të, udhëtarët austriakë, britanikë dhe francezë që vinin nga Janina në Lunxhëri mendonin se po hynin në një vend tjetër që ndryshonte nga rajonet fqinje greke në zakonet dhe mënyrën e jetesës lokale, ndërsa vunë në dukje se rajoni ishte i banuar nga të krishterë ortodoksë shqipfolës.