cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kantoni Bayonne-Est
Përbërja aktuale
Kantoni Bayonne-Est aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Vepra 4 (Pashko Vasa)
Vepra 4 me Autor: Pashko Vasa. Botuesi: Toena. Faqet e librit 198.
Këtu përfshihen: Shqypnija e shqiptart; E vërteta për Shqipërinë dhe shqiptarët; Memorandume; Letërkëmbimi.
Sun Tzu
Emri i tij i vёrtetё ishte Sou Vou dhe lindi nё Lii An, tё mbretёrisё Chi(sot quhet Huming i krahinёs Shangtong). Nuk dihet me saktёsi dita dhe viti i lindjes, por thuhet se u lind nё mesin e shekullit tё 6 para erёs sonё. Shkruajti librin e famshёm ‘’Arti i Luftёs’’, i cili pёrbёhet nga 13 kapituj. thumb|250px Sipas kronikografit tё njohur Sou Ma Cien, ky libёr, ishte arsyeja qё tёrhoqi vёmёndjen e mbretit Ho Lou, i cili i ngarkoi nё vazhdim drejtimin e ushtrisё sё mbretёrisё sё tij.
Pёr shumё vite me rradhё ushtria e kёtij mbretit fitonte vazhdimisht kundёrshtarёt e pёrhershёm tё tij dhe gjatё kёtyre luftrave vdiq edhe Gjenerali Sun Tzu. Edhe vetё mbreti vdiq rreth vitit 496 para erёs sonё.
Ata qё trashёguan Sun Tzunё ndoqёn kёshillat e librit tё tij, dhe si rezultat vazhduan tё kishin suksese vazhdimisht. Mё vonё udhёzimet e tij filluan tё harrohen dhe tё nёnvlerёsohen, dhe kёshtu erdhi dhe humbja e mbretёrisё Vou dhe kёshtu shteti u shpёrbё.
Sun Tzu kishte pёrmbledhur tё gjithё diturinё e tij nё librin ’’ ARTI I LUFTЁS’’. Ёshtё njё libёr i vogёl qё pёrbёhet nga 13 kapituj. Nёpёrmes kёtij teksti Gjenerali i madh, shpjegon sekretet e luftёs, me njё mёnyrё tё thjeshtё dhe tё qartё por edhe shumё tё ngjeshur gjithashtu. Nё tё gjitha idetё e tij duket kuptimi qёndror qё nuk ёshtё tjetёr pёrveç se qёllimit pёr tё shmangur luftёn  dhe nё pёrgjithёsi tё arrijё tё jetё i suksesshёm pa u nevojitur tё pёrleshet. Thotё se nё tё vёrtetё lufta sjell pasoja shkatёrruese dhe shumё mё tepёr luftrat shumёvjeçare.
Çdo lider ushtarak, na thotё Sun Tzu, nёse do tё fitojё, duhet tё pёrdorё dinakёrinё, duhet tё njohё shumё mirё tё gjithё faktorёt qё influencojnё çdo situatё. Kёto faktorё janё: qёllimi i misionit tё tij, gjёndja e ushtrisё, fuqia e ushtrisё sё armikut, terreni, moti dhe koha e disponueshme. Tek tё gjithё kёto faktorё duhet tё ketё njё vlerёsim objektiv, dhe tё mos influencohet nga  opinionet e ndryshme  dhe tё mos veproje me rregulla stereotipe. Ne çdo rast duhet tё funksionojё sipas elementeve qё ka pёrpara tij.
Gjithashtu duhet tё shmangё veprimet e influencuara nga ndjenjat e ndryshme, duhet tё ketё njё mendje gjithmonё tё qetё dhe njё vlerёsim tё qёndrueshёm.Mos tё zemёrohet, pa keqardhje apo turp, pa hakmarrje, akoma dhe pa entusiazёm. Gjithmonё nё çdo mision, tё japё rёndёsinё mё tё madhe manovrimeve dhe kurtheve, befasisё dhe lёvizjeve tё rrufeshme kur ti jepet mundёsia. Nёse nuk ka shumё mundёsi pёr tё fituar, ёshtё mё mirё tё braktisё luftёn. Thekson gjithmonё kёtё pjesё tё teksti tё tij ’’ Gjenerali i mirё fiton pa u pёrleshur fare’’. Vetёm kur tё mos kemi asnjё shpresё pёr tё marrё njё fitore tё tillё, vetёm atёherё jemi tё detyruar tё pёrplasemi detyrimisht.
Nёse pёrfundimisht do tё vendoset pёr luftё, atёherё dy janё mёnyrat qё duhet tё veprojnё trupat. Mёnyra e parё ёshtё sulmimi i menjёhershёm qё quhet sulm i pёrballshёm dhe ёshtё Forca Cheng. Mёnyra e dytё ёshtё afrimi dinak. Atёherё kur armiku nuk e pret. Kёshilla e Sun Tzu ёshtё tё pёrdoret sidomos mёnyra e dytё, Forca e sё cilёs quhet Chi.
Sun Tzu ёshtё gjenerali i parё qё sistemoi Teknikat e Strategjikёs, duke futur nё tё gjithashtu edhe filozofi Taoiste. Kёto kёshilla tё Sun Tzu ёshtё baza e stёrvitjes e tё gjithё trupave ushtarakё, ashtu si edhe tё atyre qё janё drejtues njerёzish pёr çdo lloj veprimi njerёzor. Dhe pikёrisht aty gjendet edhe vlera e tij mё e madhe, pasi nё kёtё mёnyre ky libёr bёhet diakronik (pёrhershёm). Njё vepёr qё u shkrua 2 500 vite mё parё dhe ёshtё njё udhёzues pёr njeriun e sotёm dhe pёr shumicёn e situatave tё qytetёrimit tonё. Janё tё shumtё ata qё e kanё si njё shembull Strategjie efektive, si pёr shёmbull ushtarakё, akademi ushtarake nё pёrgjithsi, por edhe njerёz tё letrave dhe tё Shkencave Bashkёkohore.
Sun Tzu arriti tё fitonte atё qё tё tjerё e quanin krejt tё pamundur tё arrihet. Njё fakt i njohur ёshtё kur u kritikua nga gjeneralёt e tjerё, atёherё kur gjendej nё terren inferior dhe i nevojiteshin pёr ditёn tjetёr mbi 2 000 shigjeta, tё cilat nuk i kishin. Atёherё Sun Tzu dёrgoi natёn dy anije tё mbushura me kashtё, tё lundronin nё lumin qё kishin afёr, kundёr armikut. Armiqtё tё cilet kujtuan se po i sulmonin natёn, qёlluan dhe i mbushёn varkat me shigjeta, tё cilat i mblodhёn ushtarёt e Sun Tzu, dhe ja dorёzuan gjeneralit tё tyre i cili ja u dha gjeneraleve tё tjerё, duke u thenё se asgjё nuk ёshtё e pamundur.
Disa fragmente nga ‘’ Arti i Luftёs’’ :
‘’Mendohuni mirё dhe me maturi para se tё bёni njё lёvizje’’
‘’Mosbёrja e gabimeve ёshtё ajo qё themelon sigurinё e fitores’’
Dukagjin i Ri
Dukagjin i Ri është një fshat në Komunën Kodër-Thumanë në Rrethin e Krujës të Shqipërisë.
Sun Tzu
Disa fragmente nga ‘’ Arti i Luftёs’’ :
‘’Nuk ekziston asnjё shembull i ndonjё shteti qё doli i fituar nga njё luftё qё zgjati shumё’’
Jonathan Moreira
Jonathan Cícero Moreira (lindur më 27 shkurt 1986 në Conselheiro Lafaiete) është një futbollist brazilian i cili luan si mbrojtës i djathtë. Ai njihet thjeshtë si Jonathan. Ai gjithashtu ka pasaportën italiane, kështu që është në gjëndje për të luajtur me kombëtaren italiane.
Cruzeiro
Jonathan bëri debutimin e tij si profesionist në Campeonato Brasileiro me Cruzeiron në fitoren 3–2 në shtëpi kundër Santosit më 24 korrik 2005. Ai shënoi golin e parë si futbollist profesionist në fitoren 3–0 jashtë fushe kundër Corinthians më 25 gusht 2007.
Santos
Në dhjetor 2010, Jonathan firmosi me klubin tjetër brazilian Santos për 2 miljon € (me Cruzeiron e cila mbajti 50% të të drejtave të tij). Santos pagoi 1.2 milion € për të marrë 30% të të drejtave të tij, kurse partneri investues i Santosit Terceira Estrela Investimentos S/A (TEISA) mori 20% të të drejtave të lojtarit për 800,000 €. Jonathan firmosi një kontratë katër vjeçare me një klauzolë largimi 15 milion €. Ai fitoi me klubin Campeonato Paulista dhe Copa Libertadores.
Internazionale
Më 13 korrik 2011, u lajmërua se Jonathan do të largohej nga Santos për tu bashkuar me gjigandët italian të Interit, duke pritur përfundimin e transferimit. Dy ditë më vonë, më 15 korrik, ai u bë zyrtarisht një lojtar i Interit duke firmosur një kontratë katër vjeçare. Jonathan bëri debutimin e tij me Interin në ndeshjen e javës së dytë të 2011–12 Serie A, duke luajtur në të gjithë ndeshjen në humbjen 4–3 jashtë fushe kundër Palermos. Tre ditë më vonë, Jonathan debutoi edhe në UEFA Ligën e Kampioneve, duke luajtur si titullar për 90 minuta në ndeshjen e parë të fazës së grupeve kundër turkëve të Trabzonspor, ku Inter humbi me rezultatin 1–0 në San Siro.
Huazimi te Parma
Në janar 2012, ai kaloi tek Parma në formën e huazimit deri në fund të sezonit ku fitoi pozitën e tij në formacion duke luajtur si mbrojtës i djathtë. Ai debutoi me klubin më 28 janar, duke luajtur në pjesën e dytë në vend të mbrojtësit Brandão në barazimin 1–1 kundër Catanias. Ai shënoi golin e parë me Parmën më 11 prill 2012 në fitoren 2–0 në Stadio Ennio Tardini kundër skuadrës së sapongjitur Novara. Ai e ndihmoi Parmën që ta përfundonte sezonin në vendin e tetë.
Rikthimi te Inter
Pasi luajti me Parmën në gjysmën e dytë të sezonit, Jonathan u rikthye në Milano dhe ishte në listën e 20 lojtarëve të përzgjedhur për turin e skuadrës në Indonezi, ku ai luajti në të dyja ndeshjet që Inter zhvilloi atje. Në ndeshjet play-off të Ligës së Europës, ai luajti në të dyja ndeshjet kundër kroatëve të Hajduk Split. Më 17 prill 2013, Jonathan shënoi golin e parë me Zikaltrit në ndeshjen e kthimit të gjysëm–finales së Coppa Italias në San Siro kundër Romës; ndeshja u mbyll me fitoren e miqve 2–3, me Jonathan i cili shënoi golin e avantazhit momenal pas një asisti me thembër të italianit Tommaso Rocchi. Më 21 prill, Jonathan asistoi Tommaso Rocchin për golin e vetëm të ndeshjes kundër Parmës; Goli u shënua në minutën e 82të, duke i dhënë skuadrës tre pikë jetike në garën për t'u kualifikuar për në kupat evropiane sezonin e ardhshëm.
Në fund të sezonit, Inter e përfundoi kampionatin në një vend të nëntë zhgënjyes, gjë që do të thoshte që për herë të parë që pas sezonit 1999–00, Inter dështonte për tu kualifikuar në Ligën e Kampioneve ose Ligën e Europës. Për këtë sezon zhgënjyes, Stramaccioni u shkarkua dhe u zëvendësua nga Walter Mazzarri, ku Jonathan e siguroi vendin e tij në formacionin titullar.
Më 18 gusht 2013, në ndeshjen e parë të sezonit 2013–14, kundër Cittadellës në ndeshjen e raundit të tretë të Coppa Italias, Jonathan shënoi golin e parë të Interit për sezonin e ri duke mposhtur portierin Raffaele Di Gennaro me një gjuajtje me kokë pas krosimit të Fredy Guarín. Inter fitoi ndeshjen me rezultatin 4–0 duke u kualifikuar për në raundin tjetër. Në ndeshjen e parë të sezonit të ri në Serie A, Jonathan dhuroi asistin e golit të parë të shënuar nga Yuto Nagatomo në fitoren 2–0 në San Siro kundër Genoas, duke ndihmuar skuadrën që ta niste sezonin me një fitore. Në ndeshjen e dytë më 1 shtator, Jonathan dhuroi asistin e dytë të sezonit duke i pasuar topin Rodrigo Palacios i cili shënoi golin e parë të fitores 3–0 kundër Catanias. Më 26 shtator, Jonathan shënoi golin e parë në ligë me fanellën e Interit në fitoren 2–1 kundër Fiorentinës, duke kaluar skuadrën në avantazh me një goditje të fuqishme brënda zonës. Një muaj më vonë, Jonathan shënoi golin e parë të fitores 4–2 në shtëpi kundër skuadrës së sapongjitur Hellas Verona, por ky gol më pas u quajt autogol i mbrojtësit kundërshtar. Jonathan shënoi për të dytën herë në Serie A, këtë herë golin e barazimit 1–1 në ndeshjen jashtë fushe kundër Bolonjës më 24 nëntor. Jonathan vazhdoi formën e tij pozitive, duke dhuruar asistin e tretë sezonal në barazimin 3–3 kundër Parmës në San Siro. Ai assistoi Rodrigo Palacion në minutën e 44të të ndeshjes.
Sun Tzu
Disa fragmente nga ‘’ Arti i Luftёs’’ :
‘’Zotёsia mё e madhe nё luftё ёshtё tё nёnshtrosh armikun pa luftuar’’
Jonathan Moreira
Karriera ndërkombëtare
Ai ka përfaqësuar Brazilin në nivelin U–17, duke luajtur në 2003 Kupën e Botës U–17. Brazili arriti në finale ku Jonathan luajti në të gjithë ndeshjen dhe ndihmoi Seleçãon që të mposhte Spanjën U–17 me rezultatin 1–0. Gjatë turnamentit, ai mbajti fanellën me numrin 7.
Trofe
thumb|right|220px|Jonathan në një ndeshje në Europa League.
Sun Tzu
Disa fragmente nga ‘’ Arti i Luftёs’’ :
‘’Qёllimi i luftёs ёshtё paqja’’.
Claude Debussy
thumb|alt=Example alt text |Claude Debussy Klod Debysi, lindi më 12 gusht 1862 në Saint German-en-Laye, pjesa perëndimore e Parisit. Prindërit e tij ishin tregtar që shitnin artikuj porcelani dhe metalik. Ishte fëmija më I madh. Vinte nga një familje e varfër.
Ai e shfaqi talentin si pianist që në moshën 9 vjeç. Ishte I frymëzuar nga Zonja Maute de Fleurville (e shoqja e ëmës), një ditë e dëgjoi teksa I binte pianos dhe u habit nga zgjuarsia e tij. Kështu që I ofroi atij orë për piano. Pas një kohe përsëri nëpërmjet saj do të konkurron për në Konservatoriumin e Parisit, ku prej 38 kandidatëve do pranohen vetëm 8, përfshirë këtu edhe Debysi. Atje studio për 10 vjet.
Karriera e tij filloi atëherë kur e fitoi konkursin Çmimi I Madh I Romës, me kantatën L’Enfant Produique- Fëmija I çudirave. Debysi studio në Romë dhe Rusi.
Në moshën 25 vjeçare rikthehet në Paris. Gjatë kësaj periudhe ai zhvilloi kontaktet e para me botën letrare. Takoi : Xhejms Mkneil Uistler, Odilen Redon, Pol Velen, Zhul Laforg, Pjer Lui. Një nga ndikimet e tij më të hershme është Pre-Rafaelitët në Angli dhe poezia e D. G. Rossetti. U martua dy herë. Fillimisht me Rosali Tekser, e njohur si Lili ne 1899 dhe me Ema Bardak në 1905. Ai pati një vajzë, Claude-Ema.
Në fillim të viteve 1900, lufta e tronditi Debysi dhe për një kohë ndaloi së kompozuari. Gjatë kësaj vërejti se nëse nuk bënte muzikë nuk kishte arsye përse të jetonte. Dëshironte ta zgjeronte stilin e tij dhe të përfshinte më shumë traditën franceze të shek. XVI dhe XVII. Muzika që krijoi me pas pas u konsiderua si abstrakte.
Gjatë viteve të tij të fundit shkroi 12 prelude. Ishte një gjeni që u vendoste muzikë fjalëve. E krijoi Suiten Bergomasque (Prelude, Menuet, Clair de lune, Passepied) në vitin 1890, shembull i teknikës së tij të butë. Në vitin 1892 shkroi pjesën simfonike “Pelleas et Melinde”, I inspiruar nga poezia e mikut të tij Stefan Mallarme (1972). Më vonë me kërkesë e kthen në operë. Kjo do të qëndrojë si kryevepër në mesin e operave tjera, e shkruar me atmosferë të plotë. Është e rëndësishme të përmendet se Debysi ishte I ndikuar prej Simbolistëve.
E kishte shok edhe Moris Meterlink, por në çështjen e rolit në operën e tij, ky ia dha dikujt tjetër në vend të dashnores së Meterlink dhe I acaruan marrëdhëniet. Në 12 preludet secila ishte e ilustruar me titull.
Pas etydeve, ai shkroi 6 sonata njëra prej të cilave është për çelo dhe piano. Secila sonatë u shkrua për instrumente të ndryshme. Sonatat e tij janë fillimi I periudhës neo-klasike të muzikës abstrakte. Në vitin 1917, luajti në piano, që ishte pjesa e sonatës tij në koncertin në Paris, në maj. Ishte paraqitja e tij e fundit. Gjithashtu që në vitin 1909 u diagnostifikua me kancer kolorektal. Klod Debysi vdiq në Paris, më 25 mars 1918 prej bombardimeve nga forcat gjermane.
Flamuri i Maltës
thumb|right|300px|Flamuri i Maltës Flamuri i Maltës është një flamur dyngjyrësh. Ana e djathtë është e bardhë kurse ana e majtë e kuqe. Sipas traditës këto ngjyra i janë dhënë Maltës Roger I of Sicily, më 1091. Flamuri i Roger-it ishte i kuq dhe i bardhë dhe ai ia dha këto ngjyra Maltës. Sidoqoftë, shumë njerëz besojnë se kjo është thjeshtë një legjendë e krijuar gjatë kohës.Ndërsa në anën e majtë lart gjendet kryqi i Xhorxhit që i është shtuar flamurit me 1942 nga mbreti anglez Xhorxhi VI për nder të trimerisë së popullit te maltës në mbrojtjen e ishullit nga gjermanët dhe italianët gjatë luftës së dytë botërore.
Vepra 3 (Pashko Vasa)
Vepra 3 me Autor: Pashko Vasa. Botuesi: Toena. Faqet e librit 188.
Kantoni Bourges-2
Kantoni Bourges-2 (frëngjisht: Canton de Bourges-2) është një kanton në departamentin Cher, rajonin Région Centre në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Bourges. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 12033 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Bourges-2 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Ferizaji
Ferizaj ka qenë i populluar që në epokën parahistorike nga kultura e Starçevës, Vinçës dhe Badenit. Gjatë periudhës osmane, Ferizaji shërbeu si qendër tregtare në rrugën ndërmjet Beogradit dhe Selanikut. Ferizaj gjithmonë është konsideruar si një qytet ku toleranca dhe bashkëjetesa në aspektin fetar dhe kulturor ka qenë pjesë e shoqërisë në shekujt e fundit. Gjatë dhe pas Luftës së Kosovës në vitin 1999, baza e ushtrisë amerikane Kampi Bondsteel u krijua jashtë qytetit, tani duke u përdorur nga forcat që i përkasin KFOR-it. Është baza më e madhe dhe më e shtrenjtë ushtarake e huaj e ndërtuar nga amerikanët në Evropën Juglindore, që nga Lufta e Vietnamit.
Ferizaji ndodhet në pjesën juglindore të Kosovës, rreth gjysmës së rrugës ndërmjet qyteteve të Prishtinës dhe Shkupit. Është rreth 230 kilometra në veri-lindje të Tiranës, 55 kilometra në veri të Shkupit, 300 kilometra në perëndim të Sofjes, 35 kilometra në jug të Prishtinës dhe 300 kilometra në lindje të Podgoricës. Ferizaj është i famshëm edhe për një fenomen gjeografik të njohur si bifurkacioni i lumit. Lumi i Nerodimës është i ndarë në dy degë dhe ato përfundojnë në dy dete të ndryshme.
Historia
Qyteti i Ferizajt është një ndër qendrat më të reja të Kosovës, andaj ekonomia e këtij qyteti është zhvilluar në vitet e vonshme. Një ndër faktorët më të rëndësishëm nga e kaluara historike për formimin e qytetit të Ferizajt dhe të zhvillimint ekonomik të tijë, është padyshim ndërtimi i vijës hekurudhore (1873) dhe stacionit hekurudhorë, linjë kjo shumë e rëndësishme për transportimin e udhëtarëve dhe të mallrave, që një kohësisht ndikoi shumë në ndryshimin e fizionomisë së vendbanimit shëndrruar atë në qytet. Zanafilla e ekonomisë së qytetit fillon me disa veprimtari, kryesisht zejtare dhe tregtare. Kështu p.sh në vitin 1900, Ferizaj nga 40 shtëpi sa kishte në atë kohë, 20 prej tyre ishin dyqane. Përveç fabrikës së tjegullave, të gjitha ndërrmarrjet tjera që egzistojnë në Ferizaj, janë themeluar pas luftës së dytë botërore.
parapamje|djathtas|Ferizaji në vitin 1903 parapamje|majtas|Ferizaji në vitin 1925 parapamje|center|Në hyrje të Ferizajt Idriz Seferi, pas Betejës së Grykë së Kaçanikut kundër [[Ushtria osmane|ushtrisë turke që i printe Shefqet Dërgut Pasha.]]
Një ndër faktorët më të rëndësishëm nga e kaluara historike për formimin e qytetit të Ferizajt dhe të zhvillimint ekonomik të tijë, është padyshim ndërtimi i vijës hekurudhore (1873) dhe stacionit hekurudhorë, linjë kjo shumë e rëndësishme për transportimin e udhëtarëve dhe të mallrave, që një kohësisht ndikoi shumë në ndryshimin e fizionomisë së vendbanimit shëndrruar atë në qytet. "«1913 Idriz Seferi u prin edhe një herë kryengritsvë shqiptarë në Grykë të Kaçanikut kësaj here kundër pushtuesit serb, me kryengritësit në hyrje të Ferizajit.»"'' Pjesë nga udhpërshkrimi i Henry Noel Brailsfold-gazetar anglez :" Një hekurudhë strategjike, e cila si duket nga mallrat bart vetëm topa dhe nga udhtarët vetëm ushtarë ose robër të luftës, përshkon një grykë të ngushtë prej Shkupit deri në stacionin e fshatit të vogël të Ferizajt, një vend i cili u bë i njohur para disa viteve për shkak të kryengritjes së tij kundër nënprefektit turk, i cili u dëbua me vesh të prerë.
Zanafilla e ekonomisë së qytetit tonë fillon me disa veprimtari, kryesisht zejtare dhe tregtare. Kështu p.sh në vitin 1900, Ferizaj nga 400 shtëpi sa kishte në atë kohë, 200 prej tyre ishin dyqane. Përveq fabrikës së tjegullave, të gjitha ndërrmarrjet tjera që egzistojnë në Ferizaj, janë themeluar në kohën e pas luftës së dytë botërore.
Krijimi i rajonit
Pas fundit të sundimit osman dhe disa lloje të administrimit gjerë pas shtet rrethimit të shpalluar në Kosovë nga RSF e Jugosllavisë, qyteti shërbente si qendër administruese për hapsira të ndryshme. Pas shtet rrethimit dhe me ndarjen në rajone ekonomike dhe shoqërore, qyteti bëhet qendër e një hapësirë që në histori hyri si rajoni i Ferizajt. Këtë ndarje në vitet e fundit, para shëndrimit të konfliktit në luftë të armatosur e kundërshtonte sistemi i dhunëshem i instaluar nga Sllobodan Millosheviqi, të cilët kishin parashikuar ndarjen sipas një sistemi tjetër. Ky sistem i pregatitur nga Beogradi i përgjigjej më shumë strategjisë ushtarake dhe politikave aktuale të kohës (Rasti i komunës së Fushë Kosovës). Pas disa kundërshtimeve rreth reformave për komua, sistemi i Milosheviqit me heqen e Autonomis dhe shpëndarjen e Kuvendit të Kosovës, e futi në zbatim sistemin e ri. Ndarjen në rajone sipas sistemit të Beogradit pas nënshkrimi të marrveshjes teknike për sektore e morri edhe NATO.
Gjeografia
Ferizaji shtrihet në jug të pjesës qendrore të Kosovës. Paraqet një udhëkryq të rëndësishëm, sepse nëpër Ferizaji kalojnë të gjitha rrugët e rëndësishme që e përshkojnë Kosovën nga veriu në jug dhe nga lindja në perëndim. Këto rrugë pastaj vazhdojnë edhe në shtetet fqinje dhe në rajon. Komuna e Ferizajt ka 720 km katrorë, ka gjithsejtë 44 fshatra, në të cilat jetojnë gjysma e popullatës së kësaj komune. Fshatat më të mëdha janë Dardania, Gremja, Komogllava, në të cilat jetojnë nga 6.000 banorë.
Kultura
Para masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, komuna e Ferizajt ka pasur 7 biblioteka publike me 60.565 libra. Biblioteka kryesore ka pasur 30. 913 libra, derisa degët në Gaçkë, Komogllavë, Talinoc të Muhaxherëve, Nerodime, Babush dhe Shtërpcë kanë pasur 29.525 libra, por pas luftës bibliotekat dhe koleksionet e librave duke përfshirë edhe ndërtesat dhe inventarin kanë qenë shkatërruar. Për pasojë, kjo komunë tash ka vetëm 5 biblioteka me gjithësejt 26. 352 libra. Dy bibliotekat në Nerodime dhe Babush dhe 34. 213 libra kanë qenë shkatërruar.
Teatri
Ferizaji ka edhe Teatrin Profesional "Adriana Abdullahu". Veprimtaria teatrore zë fill që nga viti 1943, ku sipas shënimeve themelues i teatrit mendohet të ketë qenë Hasan Dyngjeri. Deri më sot jan dhënë afro 143 Premiera teatrore.
Arti letra
Ka mbi tridhjetë vite që funksionon grupi letrar "Jeronim de Rada", i cili ka zhvilluar një aktivitet të dendur letrar mbi 30 vjet. Janë botuar shumë vepra, panorama poezish etj., dhe herëpasherë është nxjerr revista për letërsi, kulturë, e arte "ZGJIMI". E gjithë veprimtaria është kryer në baza vullnetare. As sot pas lufte klubi nuk ka zyrë.
Surja Muhammed
është surja e 47 e radhitur në Kur'an, me 38 ajete.
Mëngjeze lufte
Regjisor : Kristaq Dhamo. Skenari : Dhimitër Xhuvani. Producent : Shqipëria e Re. Muzika : Robert Radoja. Operator: (Faruk Basha)
Përmbajtja e filmit
Lufta e Dytë Botërore. Jashtë luftës së madhe antifashiste që bëri populli shqiptar nën udhëheqjen e Partisë Komuniste nuk mbeten as fëmijët. Gurin, Piron, Milon dhe Tomin i bashkojnë lodrat e tyre fëmijrore. Ky gëzim i pakët i tyre herë pas here trazohet dhe prishet nga hija e rëndë e ushtarëve pushtues. Ata e kuptojnë se s'është më koha e lodrave. Edhe ata duhet të bëjnë diçka. Të paktën, të gjejnë mënyrën për t'i rrëmbyer armë dhe veshje armikut të urryer. Përmes kësaj urrejtjeje dhe lufte ata bashkohen me shokë më të ritur, të cilët i organizojnë e i udhëheqin në veprime luftarake.
Flamuri i Monakos
thumb|right|300px|Flamuri i Monakos Flamuri i Monakos ka dy vija horizontale me ngjyrë të kuqe dhe të bardhë. Është e ngjajshme me flamurin indonezian, e cila është më e gjatë, dhe me flamurin polak, por ky i fundit është i kthyer përmbys.
Surrey (Kolumbia Britanike)
Surrey është një qytet në Distrikti rajonal i Vankuverit të Madh, provinca Kolumbia Britanike, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 317.4 km² dhe popullsi 394976 banorë.
Sukth-Vendasi
Sukth Vendasi është një fshat në Komunën Thumanë në Rrethin e Krujës të Shqipërisë.
Vuadens
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Vepra 2 (Pashko Vasa)
Vepra 2 me Autor: Pashko Vasa. Botuesi: Toena. Faqet e librit 348.
Këtu përfshihen: Bardha e Temalit
Romani “Bardha e Temalit” është një pasqyrë e gjallë e jetës shqiptare në shekullit të XIX. Me frymëzimin e tij pasionant autori ka pasqyruar skena të jashtëzakonshme familjare dhe sociale në ambjente tipike shqiptare, përmes një sfondi të theksuar romantik. Po në këtë roman nuk mungojnë edhe pamjet realiste si edhe situatat sentimentale me një dramacitet të ndjerë, që mund të shpjegohen me depërtimin në bodrumin e vetëdijës, pra në subkoshiencën e karaktereve.
Noordwijk
Noordwijk është një komunë në provincën Hollanda e Jugut në Holandë me sipërfaqe 51.53 km² dhe popullsi 25424 banorë. Noordwijk është kryeqendra e komunës.
Vepra 1 (Pashko Vasa)
Vepra 1 me Autor: Pashko Vasa. Botuesi: Toena. Faqet e librit 176.
Sheshi i Kuq
parapamje|280px|Sheshi i Kuq Sheshi i Kuq (rusisht: Красная площадь, romanizuar: Krasnaya ploshchad) është një nga sheshet më të vjetra dhe më të mëdha në Moskë, kryeqyteti i Rusisë. Për shkak të rëndësisë së tij historike dhe ndërtesave historike ngjitur, ai konsiderohet si një nga sheshet më të famshme në Evropë dhe në botë. Ndodhet në qendrën historike të Moskës, në muret lindore të Kremlinit. Është pikë referimi e qytetit të Moskës, me ndërtesa ikonike si Katedralja e Shën Vasilit, Mauzoleumi i Leninit dhe [GUM (supermarket)|GUM]]. Përveç kësaj, ajo ka qenë një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 1990.
Vendndodhja
parapamje|majtas|Harta e Sheshit të Kuq në vitin 1917 Sheshi i Kuq ka një formë pothuajse drejtkëndore dhe është 70 metra i gjerë dhe 330 metra i gjatë. Ai shtrihet gjatë nga veriperëndimi në juglindje përgjatë një pjese të murit të Kremlinit që formon kufirin e tij në anën jugperëndimore. Në verilindje, sheshi kufizohet nga ndërtesa e supermarketit GUM dhe lagjen e vjetër të Kitay-gorod, në veriperëndim nga Muzeu Historik Shtetëror dhe Porta e Ringjalljes dhe në juglindje nga Katedralja e Shën Vasilit. Rruga Tverskaya fillon në veriperëndim të sheshit pas ndërtesës së Muzeut Historik Shtetëror, dhe në juglindje është i ashtuquajturi shpat Basilius, i cili të çon në lumin Moskva, i cili zbret poshtë dhe mbi një urë në distriktin Zamoskvorechye. Dy rrugë degëzohen në verilindje nga Sheshi i Kuq: Rruga Nikolskaya, e cila mban emrin e Kullës Nikolaus të Kremlinit, e cila është drejtpërdrejt përballë, dhe Ilyinka (Ильинка), që të dyja kanë ekzistuar që nga shekulli i 14-të dhe dikur kanë qenë të rëndësishme. Arteriet e Moskës së vjetër. Sot vetë sheshi, me përjashtim të rrugës hyrëse që çon përmes tij në Portën e Shpëtimtarit të Kremlinit, është një zonë këmbësore.
Emri dhe prejardhja
Sheshet kryesore në qytetet ruse, si ato në Suzdal, Yelets dhe Pereslavl-Zalessky, shpesh quhen Krasnaya ploshchad, ose Sheshi i Bukur. Në mënyrë arkaike, fjala ruse красная (krasnaya) do të thoshte "e bukur", por tani do të thotë "e kuqe", me fjalën aktuale për "e bukur", красивая ("krasivaya"), që rrjedh prej saj.
Në Moskë, emri Sheshi i Kuq fillimisht përshkruante zonën e vogël midis Katedrales së Shën Vasilit, Kullës Spasskaya të Kremlinit dhe platformës së lajmëtarit Lobnoye Mesto. Cari Alexei Mikhailovich e zgjeroi zyrtarisht emrin për të përfshirë të gjithë sheshin, i cili më parë ishte quajtur Pozhar, ose "vendi i djegur", duke reflektuar se ndërtesat e mëparshme që zinin vendin ishin djegur.
Historia
Historia e Sheshit të Kuq pasqyrohet në pikturat e Vasily Surikov, Konstantin Yuon dhe të tjerë. Sheshi ishte menduar të shërbente si tregu kryesor i Moskës. Ishte gjithashtu vendi i ceremonive dhe shpalljeve të ndryshme publike dhe herë pas here bëhej kurorëzimi i carëve të Rusisë. Sheshi është ndërtuar gradualisht që nga ajo pikë dhe është përdorur për ceremoni zyrtare nga të gjitha qeveritë ruse që kur u krijua.
Para shekullit të 18-të
Ana lindore e trekëndëshit të Kremlinit, e shtrirë ngjitur me Sheshin e Kuq dhe e vendosur midis lumenjve Moskva dhe lumit tani nëntokësor Neglinnaya, u konsiderua ana më e cenueshme e Kremlinit për t'u sulmuar, pasi nuk mbrohej as nga lumenjtë, as nga ndonjë tjetër pengesë natyrore, siç ishin palët e tjera. Prandaj, muri i Kremlinit u ndërtua në lartësinë më të madhe në këtë anë dhe arkitektët italianë të përfshirë në ndërtimin e këtyre fortifikimeve e bindën Ivanin e Madh të pastronte zonën jashtë mureve për të krijuar një fushë për të shtënat. Dekretet përkatëse u nxorën në 1493 dhe 1495. Ata kërkonin prishjen e të gjitha ndërtesave brenda 110 sazhens (234 metra) nga muri.
Nga viti 1508 deri në 1516, arkitekti italian Aloisio i Ri organizoi ndërtimin e një hendeku përpara murit lindor, i cili do të lidhte Moskën dhe Neglinnaya dhe do të mbushej me ujë nga Neglinnaya. Kjo hendek, e njohur si hendek i Alevizov, me një gjatësi prej 541 metrash dhe gjerësi 36 metra, si dhe një thellësi prej 9,5-13 m, ishte e veshur me gurë gëlqerorë dhe, në 1533, u rrethua në të dyja anët me mure me tulla të dhëmbëzuara të ulëta, 4 metra të trasha. Në këtë anë të murit ekzistonin tre porta katrore, të cilat në shekullin e 17-të njiheshin si: Konstantino-Eleninsky, Spassky, Nikolsky (emrat e tyre i detyrohen ikonave të Kostandinit dhe Helenës, si dhe Krishti Shpëtimtar dhe Shën Nikolla. të cilat vareshin mbi to). Dy të fundit janë drejtpërdrejt përballë Sheshit të Kuq, ndërsa porta Konstantino-Elenensky ndodhej pas Katedrales së Shën Vasilit. Në fillim të shekullit të 19-të, porta e Harkut të Konstantino-Elenensky ishte e shtruar me tulla, por Porta Spassky ishte porta kryesore e përparme e Kremlinit dhe përdorej për hyrjet mbretërore. Nga kjo portë, nëpër hendekë shtriheshin ura prej druri dhe (pas përmirësimeve të shekullit të 17-të) prej guri. Në këtë urë shiteshin libra dhe aty pranë u ndërtuan platforma prej guri për armë – “raskat”. Topi Tsar ishte vendosur në platformën e Lobnoye Mesto.
Sheshi quhej Veliky Torg (Treg i madh) ose thjesht Torg (Tregu), më pas Troitskaya me emrin Kisha e vogël Troitskaya (Triniteti), e djegur në zjarrin e madh gjatë pushtimit tatar në vitin 1571. Pas kësaj, sheshi u mbajt emri Pozhar që do të thotë “i djegur”. Vetëm në vitet 1661–62 u përmend për herë të parë me emrin Krasnaya bashkëkohor - "i Kuq".
parapamje|[[Kremlini i Moskës]] Sheshi i Kuq ishte atëherë skena kryesore e uljes dhe qendra tregtare për Moskën. Edhe pse Ivani i Madh dekretoi që tregtia të bëhej vetëm nga personi në person, me kalimin e kohës, këto rregulla u lehtësuan dhe ndërtesat e përhershme të tregut filluan të shfaqen në shesh. Pas një zjarri të vitit 1547, Ivani i Tmerrshëm riorganizoi dyqanet prej druri që rreshtonin anën lindore të saj në vija tregu. Rrugët Ilyinka dhe Varvarka u ndanë në vijat e sipërme (tani dyqani GUM), vijat e mesme dhe vijat e poshtme, megjithëse vijat e poshtme ishin tashmë në Zaryadye.
Pas disa vitesh, Katedralja e Ndërmjetësimit të Virgjëreshës, e njohur zakonisht si Katedralja e Shën Vasilit, u ndërtua në hendek nën sundimin e Ivan IV. Kjo ishte ndërtesa e parë që i dha sheshit siluetën e tij karakteristike të ditëve të sotme (çatitë piramidale nuk ishin ndërtuar ende në kullat e Kremlinit). Në vitin 1595, linjat e tregut prej druri u zëvendësuan me gurë. Në atë kohë, ishte ndërtuar edhe një platformë me tulla për shpalljen e dekreteve të carit, e njohur si Lobnoye Mesto.
Sheshi i Kuq konsiderohej një vend i shenjtë. Aty u mbajtën procesione të ndryshme festive dhe gjatë të Dielës së Palmave u organizua e famshmja "parakalimi mbi gomar", në të cilën patriarku, i ulur mbi një gomar, i shoqëruar nga cari dhe populli, doli nga Katedralja e Shën Vasilit në Kremlin.
Gjatë dëbimit të ushtrisë polake nga Moska më 1612, Princi Dmitry Pozharsky hyri në Kremlin përmes sheshit. Në kujtim të kësaj ngjarje, ai ndërtoi Katedralja e Kazanit për nder të "Ikonës Kazane të Nënës së Zotit", e cila kishte ndjekur ushtrinë e tij në një fushatë.
Në të njëjtën kohë (1624–1625), kulla Spasskaya mori çatitë bashkëkohore të tendave. Kjo u bë me propozimin dhe draftin pasues të Christopher Galloway nga Skocia, i cili u thirr për të projektuar orën e kullës së re dhe sugjeroi rregullimin e çatisë së tendës mbi orën. Në mesin e shekullit, në majë të kullës u vendos një shqiponjë me dy koka të praruar. Pas kësaj, sheshi u bë i njohur si Krasivaya ("i bukur").
Në fund të shekullit të 17-të (1679-1680) sheshi u pastrua nga të gjitha strukturat prej druri. Pastaj të gjitha kullat e Kremlinit morën çati çadrash, përveç Nikolskaya. Një tendë u ngrit në murin mbi Sheshin e Kuq (e ashtuquajtura Kulla Tsarskaya, në mënyrë që cari të mund të shikonte nga ky vend ceremonitë në shesh). Çatitë e tendave u ndërtuan gjithashtu në portat Voskrerensky (Iberike), të rregulluara në murin e Kitay-gorod. Këto ishin portat e fortifikuara në urën Voskresensky mbi lumin Neglinnaya.
Në 1697 dhe 1699, portat në të dy anët e urës Voskresensky u rindërtuan në ndërtesa të mëdha guri: Mint dhe Zemsky prikaz (departamenti përgjegjës për çështjet urbane dhe policore). Zemsky prikaz (në vendin e Muzeut Historik aktual) njihej atëherë si Farmacia kryesore, e themeluar nën urdhrat e Pjetrit të Madh. Në vitin 1755, universiteti i parë rus u vendos fillimisht në ndërtesën e Zemsky prikaz, përpara se të zhvendosej në ndërtesën më të njohur në rrugën Mokhovaya më tej nëpër sheshin Manege. Në të njëjtën kohë, hendeku i Alevizov (i kulluar deri atëherë) u përdor si kopsht i Farmacisë shtetërore për rritjen e bimëve mjekësore.
Shekulli i 18-të
Në vitin 1702, teatri i parë publik në Rusi u ndërtua pranë portës Nikolsky. Ajo ekzistonte deri në vitin 1737, kur u shkatërrua nga një zjarr. Në vitet 1730, një ndërtesë e re nenexhik, e quajtur Gubernskoye pravlenie (Bordi Provincial), u ndërtua përballë asaj të vjetër.
Gjatë mbretërimit të saj, Katerina e Madhe vendosi të bënte përmirësime në shesh. Në vitin 1786, kati i sipërm i linjave të tregut ishte prej guri. Kjo linjë u ndërtua në anën e kundërt të sheshit, pranë një hendeku midis kullave Spasskaya dhe Nikolskaya. Pastaj arkitekti Matvey Kazakov ndërtoi (në format e vjetra) mesto të re Lobnoye prej guri të latuar, pak në perëndim të vendit ku ishte më parë.
Ndërtesat
Në vijim, të gjitha ndërtesat që ndodhen direkt në Sheshin e Kuq do të prezantohen në drejtim të akrepave të orës, duke filluar nga Muzeu Historik Shtetëror në skajin veriperëndimor të sheshit.
Muzeu Historik Shtetëror
parapamje|Muzeu Historik Shtetëror, siç shihet nga Sheshi i Kuq Ndërtesa goditëse e kuqe e errët e Muzeut Historik Shtetëror formon fundin e Sheshit të Kuq nga ana veriperëndimore. Është ndërtuar në vitet 1875–1883 dhe për këtë arsye është një nga komponentët më të rinj të ansamblit arkitektonik të Sheshit të Kuq. Para se të ndërtohej, ndërtesa e parë e farmacisë në Moskë qëndronte në këtë vend që nga fillimi i shekullit të 18-të, e cila u rindërtua në 1755 dhe shërbeu si kampusi i parë i Universitetit Shtetëror të Moskës të sapothemeluar në atë kohë për dy dekada.
Ndërtesa e sotme e muzeut u ndërtua posaçërisht për muzeun historik, i cili u themelua rishtazi në vitin 1872, dhe u dorëzua me ceremoni në destinacionin e tij në maj 1883. Arkitekti i tij ishte Vladimir Osipovich Sherwood, i cili konsiderohet të jetë një nga përfaqësuesit kryesorë të "stilit rus”, një variant i historicizmit i bazuar në arkitekturën tradicionale ruse, e cila u përdor gjerësisht në atë kohë. Ndërtesa e muzeut duket përkatësisht "ruse e vjetër": fasadat janë të zbukuruara me dritare të harkuara dhe zbukurime që kujtojnë kishat tradicionale ortodokse ruse, disa kulla dekorative që kujtojnë disa nga kullat e Kremlinit janë ngjitur në anët, dhe forma e çatisë të kujton e Pallatit të Madh të Kremlinit në Kremlin, një formë e rezidencës ruse që preferohej veçanërisht në shekujt e 16-të dhe 17-të.
Sot Muzeu Historik është muzeu më i madh dhe më i famshëm historik në Rusi. Në 16 departamente të specializuara, ai strehon rreth 4.5 milionë ekspozita mbi historinë ruse nga pothuajse të gjitha epokat dhe gjithashtu organizon ekspozita speciale me tematikë disa herë në vit. Përveç ndërtesës aktuale të muzeut, kompleksi i muzeut historik përfshin gjithashtu Katedralen e Shën Vasilit dhe Manastirin Novodevichy, i cili është një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.
Porta e Rringjalljes
parapamje|Porta e Ringjalljes, me pamje nga juglindja Porta e Ringjalljes formon një nga dy hyrjet në Sheshin e Kuq nga ana veriperëndimore. Kjo strukturë, e ndërtuar për herë të parë në vitin 1680, fillimisht ishte pjesë e fortifikimeve Kitay-gorod. Në pjesën e saj bazë përbëhet nga dy portale të harkuara, të cilat kurorëzohen në mënyrë simetrike nga dy kulla drejtkëndëshe, majat e të cilave të kujtojnë fort kullat e Kremlinit. Fillimisht, Porta e Ringjalljes përfaqësonte një pjesë të ansamblit arkitekturor në skajin verior të Sheshit të Kuq, i cili, përveç portës, përfshinte ndërtesën e lidhur me administratën qeveritare (shih më poshtë) dhe ndërtesën e farmacisë që nuk ruhet më, e cila duhej të i jepet rrugë Muzeut Historik në fund të shekullit të 19-të. Gjatë kohës së Perandorisë Ruse, porta shërbente si një portë simbolike hyrëse në zemër të Moskës, veçanërisht gjatë festimeve të mëdha: carët gjithmonë kalonin portën në festimet e tyre të kurorëzimit përpara se kurorëzimi të shpallej para njerëzve në Sheshin e Kuq.
Në vitin 1931, autoritetet e reja shtetërore e çmontuan portën në mënyrë që të mos pengonte kalimin e teknologjisë ushtarake gjatë paradave të mëdha ushtarake në Sheshin e Kuq. Porta e sotme është kryesisht një kopje e origjinalit dhe daton nga viti 1996. Midis dy portaleve në anën veriore të portës, në të njëjtën kohë u rindërtua kapela e ikonës së Nënës së Zotit të Ivironit, e ndërtuar fillimisht në vitin 1781. Një kopje e re e ikonës është bërë për këtë kishëz në Malin e Shenjtë, ku ndodhet manastiri Iviron.
Ish-administrata e qeverisë
parapamje|majtas|Ndërtesa më 2018 Ndërtesa që qëndron midis Portës së Ringjalljes dhe Katedrales së Kazanit është një nga ndërtesat më pak të dukshme në Sheshin e Kuq. Ajo u ndërtua midis viteve 1733 dhe 1740 dhe që atëherë ka shërbyer si selia e administratës së qytetit të Moskës dhe e Guvernoratit të Moskës (kjo e fundit i përgjigjet pjesërisht oblastit të sotëm të Moskës). Ndërtesa e administratës qeveritare nuk u kursye nga lufta kundër Napoleonit më 1812, në të cilën u shkatërruan pjesë të mëdha të Moskës. Në vitet 1810, ai u rindërtua më pas, nën drejtimin e arkitektit Joseph Bové, i cili ishte i rëndësishëm në rindërtimin e qytetit në atë kohë. Gjatë këtij rindërtimi, çatisë së shtëpisë iu shtua një kullë, e cila për një kohë të gjatë shërbeu si kullë vëzhgimi për një stacion zjarri. Megjithatë, në fillim të shekullit të 20-të, kjo kullë u çmontua.
Në oborrin e ish-ndërtesës së administratës qeveritare është ruajtur deri në ditët tona godina e vjetër e monedhes shtetërore. Ky u ndërtua në vitin 1697 me dekret të Pjetrit të Madh dhe që atëherë ka strehuar një objekt prodhimi për monedha argjendi për gati një çerek shekulli përpara se sistemi i emetimit të parave të Perandorisë cariste të zhvendosej në thelb në Shën Petersburg. Pas përfundimit të punimeve, pjesa e poshtme e ndërtesës, e cila nuk kishte dritare, u përdor përkohësisht si burg të borxhlinjve për tregtarët e falimentuar. Sot, si ndërtesa e ish-qeveritare ashtu edhe mentja e vjetër i përkasin muzeut historik fqinj.
Katedralja e Kazanit
parapamje|Katedralja e Kazanit Katedralja e Kazanit është në të djathtë të ndërtesës së ish-administratës së qeverisë, në cep të Sheshit të Kuq dhe Rrugës Nikolskaya. Katedralja e sotme është një kopje e vitit 1993; Fillimisht në këtë vend ka ekzistuar një kishë që nga vitet 1620, fillimisht një kishë prej druri, më pas një prej guri nga viti 1636 e tutje.
Katedralja e Kazanit ia detyron emrin e saj ikonës së Zojës së Kazanit, e cila është nderuar nga besimtarët e Kishës Ortodokse Ruse për shekuj me radhë. Sipas një legjende, ishte pikërisht kjo ikonë e Ushtrisë Popullore Ruse, të udhëhequr nga heronjtë kombëtarë Kuzma Minin dhe Dmitry Pozharsky, që mundi Ushtrinë e Komonuelthit Polako-Lituanez në vitin 1612. Disa vjet pas fitores, Princi i devotshëm Pozharsky themeloi katedralen kushtuar kësaj ikone. Kjo korrespondonte me traditën e atëhershme të zakonshme ruse të ndërtimit të kishave në kujtim të fitoreve të rëndësishme historike në Rusi.
Në shekujt 17 dhe 18, Katedralja Kazan në Sheshin e Kuq ishte një nga vendet më të rëndësishme të adhurimit në Moskë dhe ishte skena e procesioneve solemne kryq të udhëhequr nga patriarku dhe cari, veçanërisht në përvjetorin e fitores ndaj Komonuelthit Polako-Lituanez.
Në vitin 1936, katedralja, si shumë vende të tjera adhurimi në Moskë, u shkatërrua me miratimin e Josif Stalinit. Vetëm në fillim të viteve 1990 filloi rindërtimi, i cili u kërkua nga publiku në disa raste, dhe përfundoi në vitin 1993. Kjo e bëri Katedralen e Kazanit një nga vendet e para të adhurimit në Moskë që u shkatërrua gjatë epokës sovjetike, për t'u rindërtuar në vitet 1990.
Supermarketi GUM
parapamje|GUM Supermarketi GUM, i vendosur në anën lindore të sheshit, zë të gjithë seksionin midis rrugëve Nikolskaya dhe Ilyinka. Për shkak të vendndodhjes së tij direkt në Sheshin e Kuq dhe madhësisë së tij të konsiderueshme, zona e shitjes është rreth 35,000 metra katrorë. Për shkak të arkitekturës së mrekullueshme të ndërtesës, GUM është qendra tregtare më e njohur në Rusi.
E ndërtuar në vitin 1893, ajo zëvendësoi një ndërtesë të stilit të Perandorisë që kishte vendosur Upper Trading Ranks që nga viti 1815, e cila bashkonte një pjesë të madhe të aktiviteteve tregtare të Kitai-Gorod nën një çati. Pasi kjo ndërtesë filloi të përkeqësohej në mesin e shekullit të 19-të, kishte plane për një ndërtesë për ta zëvendësuar atë. Megjithatë, për shkak të vështirësive organizative, këto mund të zbatoheshin vetëm në vitet 1890, për të cilën u themelua një kompani e veçantë dhe u shpall një konkurs idesh midis arkitektëve. Këtë e fitoi një projekt nga profesori i arkitekturës Alexander Pomeranzewas, si dhe inxhinieri pak i njohur Vladimir Schuchow. Ndërtimi i rreshtave të reja tregtare zgjati nga viti 1890 deri në 1893. Kur ato u hapën me ceremoni më 2 dhjetor 1893, struktura e re ishte në gjendje të bënte përshtypje publikun rus dhe të huaj, jo vetëm me një gamë të paparë të të gjitha llojeve të mallrave të konsumit, por edhe me një konstruksion krejtësisht të ri të çatisë prej xhami të tre pasazheve, i projektuar nga Schuchow dhe i ndërtuar duke përdorur rreth 60,000 xhama xhami. Stili arkitektonik i ndërtesës, si Muzeu Historik fqinj një dekadë më parë, ishte në "stilin rus" historik me një çati të bazuar në pallatet tipike boyar të shekullit të 16-të, dy kulla dekorative të bazuara në Kremlin dhe një fasadë kryesore që të kujton ndërtesat historike ruse.
Gjatë epokës sovjetike, rangjet e reja të sipërme tregtare patën një histori plot ngjarje. Në vitin 1921, atyre iu dha emri i tyre aktual GUM (në atë kohë kjo ishte shkurtesa për Gossudarstwenny Uniwersalny Magasin - "Supermarketi Shtetëror", sot qëndron për Glawny Uniwersalny Magasin - "Supermarketi Kryesor"). Në fillim të viteve 1930, ato u mbyllën për dy dekada dhe shërbyen si ndërtesa zyre dhe banimi, dhe nga fundi i 1953 deri në shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, GUM u konsiderua një dyqan model në mes të ekonomisë reale të mungesës socialiste. Në vitet 1990, GUM u privatizua dhe u rinovua tërësisht dhe sot prezantohet para vendasve dhe turistëve si një qendër tregtare fisnike e karakterizuar nga butikë në rangun e lartë të çmimeve.
Middle Trade Rows
parapamje|Middle Trade Rows Ndërtesa në pikën më lindore të sheshit, në cep të rrugës Ilyinka, qëndron pikërisht aty ku qëndronin Middle Trading Rows në shekullin e 17-të. Këto formuan, së bashku me Upper Trading Rows, ku ndodhet dyqani i sotëm GUM, pjesë e zonës më të gjerë të tregtimit që ndihmoi në formimin e rrethit Kitay-gorod, ngjitur me Sheshin e Kuq. Kjo hapësirë masive e tezgave të ndryshme të tregut dhe kasolleve prej druri të bëra vetë u zëvendësua për herë të parë në fund të shekullit të 18-të, nga një kompleks ndërtimi i ndërtuar posaçërisht për tregti, autorësia e të cilit i atribuohet ndërtuesit italian Giacomo Quarenghi. Megjithatë, në luftën e vitit 1812, këto ndërtesa u dogjën dhe u zëvendësuan nga ndërtesa e Middle Trading Rows, e rindërtuar nga Joseph Bové, e cila është ruajtur deri më sot dhe ndodhet në rrugën Ilyinka disa qindra metra në lindje të Sheshit të Kuq.
Middle Trading Rows nuk u ndërtuan deri në vitin 1894, siç ishte dyqani i mallrave GUM. E planifikuar që në fillim si një shtesë e kësaj të fundit, rreshtat e sipërm duhej të strehonin tregtinë me pakicë, ndërsa ambientet në të djathtë të tyre ishin të rezervuara për tregtinë me shumicë, prandaj të dyja ndërtesat duken shumë të ngjashme arkitekturore. Arkitekti i ndërtesës ishte [Roman Klein]], i cili gjithashtu projektoi shumë struktura të tjera të njohura të Moskës në fund të shekullit të 19-të, duke përfshirë Muzeun Pushkin.
Pas ardhjes në pushtet të bolshevikëve, ndërtesa nuk u përdor më si shtëpi tregtare, por u bë selia e organeve të ndryshme publike. Deri në kohët e fundit, ajo i përkiste Forcave të Armatosura Ruse. Në fillim të vitit 2007, katër struktura të brendshme të rreshtave të mëparshëm tregtar u shkatërruan, ndërsa u bënë plane për të rindërtuar të gjithë ndërtesën në përputhje me origjinalin për të strehuar një hotel ekskluziv. Këto plane u kritikuan si nga mediat ruse ashtu edhe nga ato të huaja, duke anashkaluar urdhrin e ruajtjes duke shfrytëzuar me zgjuarsi një boshllëk në ligj. Aktualisht po punohet për ngritjen e një muzeu në hapësirën e brendshme të godinës, sipas dizajneve të Meganom dhe Nowadays Office. Muzeu i ri do të formojë një pjesë të ansamblit të mbrojtur nga UNESCO të Muzeumeve të Kremlinit të Moskës dhe do të sjellë një pjesë të koleksionit të armaturës së Kremlinit jashtë mureve të Kremlinit.
Östen Undén
Bo Östen Undén (25 gusht 1886 - 14 janar 1974) ishte një akademik, nëpunës civil dhe politikan suedez që shërbeu si kryeministër i përkohshëm i Suedisë pas vdekjes së Per Albin Hansson (1885-1946).
Sheshi i Kuq
Lobnoye Mesto
thumb|Lobnoye Mesto në qendër Lobnoye Mesto është një strukturë e rrumbullakët, e ngjashme me tribunë e bërë prej guri të bardhë në pjesën juglindore të sheshit, përballë Katedrales së Shën Vasilit. Në të njëjtën kohë, është një nga ndërtesat më të vjetra në shesh që është dokumentuar deri më sot. Lobnoye Mesto u përmend për herë të parë në vitin 1549, kur cari i atëhershëm 19-vjeçar Ivani i Tmerrshëm mbajti një fjalim atje. Kështu, ajo duhet të jetë konceptuar që në fillim si një platformë nga e cila, mbi të gjitha, dekretet e carit shpalleshin për popullin. Emri Lobnoye Mesto fjalë për fjalë mund të nënkuptojë "ballë" ose "kafkë" (dhe kështu një përkthim i fjalëpërfjalshëm i Golgotës), megjithatë, sipas hipotezave të tjera, ai nuk ka të bëjë fare me ballin, por me vendndodhjen e tij pranë lavdërimit, si një Bregu i pjerrët i lumit quhej në Rusinë mesjetare.
Östen Undén
Në vitin 1917, ai u emërua profesor dhe shef i departamentit të së drejtës civile në Universitetin e Uppsalës, por ai erdhi për të ndarë karrierën e tij midis politikës dhe akademisë, gjë që bëri që të hiqte dorë nga posti i rektorit magnificus (1929–1932) të atij universiteti. Ai shërbeu si ekspert i ministrisë së jashtme për të drejtën ndërkombëtare, si Ministër i Punëve të Jashtme të Suedisë (1924–1926) dhe (1945–1962), ministër pa portfolio (1917–1920) dhe (1932–1936), kancelar i qeverisë për universitetet 1937–1951 dhe ai kryesoi komiteti i parlamentit për marrëdhëniet e jashtme gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Biografia
Östen Undén ishte djali i farmacistit Viktor Undén (1844–1923) dhe Beata Kaijser (1854–1944). Ai ishte shumë i respektuar, veçanërisht brenda Partisë Social Demokrate, por asnjëherë nuk ishte i pakontestueshëm. Ai i përkiste, së bashku me Ernst Wigforss (1881–1977) qartë në fraksionin e majtë të Social Demokratëve dhe është kritikuar në retrospektivë për një pamje shumë rozë të Bashkimit Sovjetik që mbeti për të gjithë kohën e tij si Ministër i Jashtëm, duke përfunduar në vitin 1962.
Sheshi i Kuq
Lobnoye Mesto
Sipas traditës, tribuna në Sheshin e Kuq fillimisht ishte prej druri, dhe ndërtesa aktuale prej guri me një portë prej hekuri daton nga fundi i viteve 1590. Me kalimin e kohës, Lobnoye Mesto nuk u përdor vetëm si platformë për shpallje dhe njoftime shtetërore, por edhe si qendër e ngjarjeve solemne; patriarkët e Kishës Ortodokse Ruse mbajtën fjalime para turmës këtu, në shërbesat solemne në Sheshin e Kuq. Në të njëjtën kohë, Lobnoye Mesto u bë famëkeq si skena e ekzekutimeve, si ajo e Stenka Razin në vitin 1671, e shumë të tjera. Edhe pse, këto ekzekutime nuk janë kryer direkt në tribunë, por disa metra më tutje.