cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sanxhaku i Smederevës
right|thumb|300px Sanxhaku i Smederevës i njohur jozyrtarisht edhe si Pashallëku i Beogradit, gjatë sundimit Osman ka qenë njësi administrative ushtarake e Sulltanit. Sanxhakbeu i parë i këtij sanxhaku ka qenë Gazi Ali Beu (Mihalogllu) nga Bullgaria. Në vitet 1800 ka filluar çlirimi i kësaj hapësire dhe ka vazhduar deri më 1875 me çrast janë çliruar dhe pastruar nga etnia Shqiptare autoktone dhe etni tjera ballkanike me përkatësi fetare myslimane edhe 6 nahije tjera. Nga ky sanxhak ka filluar krijimi i shtetit serb i cili që nga themelimi ka ndjekur një politikë agresive ndaj etnive të tjera që nuk e pranonin asimilimin.
Gracka
Fjala grackë ka këto kuptime:
Sanxhaku i Smederevës
Me spastrimet etnike dhe fetare që bëri ky pushtet nga Lugina e Moravës (ndër ta 150.000 shqiptarë), regjimi i dinastisë së Obrenoviqëve (1817-1903) vazhdon politiken e njëjtë dhe ja arrinë që të thirrë në jetë Principatën e Serbisë. Nga kjo principatë lëshohen urdhëresa të ndryshme me qëllim të vijimit të politikës së filluar dhe kështu më 1832 lëshohet urdhëresa me të cilën ndalohet qarkullimi i shqiptarëve dhe boshnjakëve në territorin e saj. Kjo urdhëresë i drejtohej kryesisht vendasve shqiptarë dhe boshnjak d.m.th ata duheshin të paraqiteshin si Serb përndryshe pasonte tortura (dënim me 25 goditje me shkopinj). Pas dy viteve (1834) po nga zyrtarët e kësaj principate lëshohet urdhëresa që ushtria e rregullt e posaformuar ta përdor strategjine e tokes se djegur pra të djegë fshatra te cilat nuk i nënshtroheshin asimilimit.
Me Paqen e Parisit më 1856, kjo principatë e fiton një lloj mbështetje nga fuqitë e mëdha, dhe këtë mbështetje e shfrytëzon për të larguar të gjithë shqiptarët nga qyteti i Shumadisë dhe nga Hercegovina.
Më 2 mars 1865, Knjaz Mihajli nxjerrë ligjin për kolonizimin e vendeve të marra nga të ndjekurit. Ky ligj edhe fillon të zbatohet me përqendrim në Sanxhakun e Nishit dhe Pirotit. Ishte kjo koha gjatë mbajtjes së Kongresit të Berlinit dhe qëllimi ishte që të krijohen fakte për pranimin e principatës si shtet.
Mbetjet pas fazës së parë
Shiko dhe : Lokalitete Shqiptare në Principatën serbe (1817-1865) right|300px Gjatë fazës së dytë të pastrimit, ka fundi i shekullit XIX, Shqitarët ishin përqendruar në qytete, qyteza si Qupri, Paraqin, Uzhicë, Krushefc, Aleksinc, Karanovc(Kralevë) e Beograd dhe pjesa dërmuese në Sanxhakun e Nishit në qarkun e Toplicës (rrethi i Prokuples, Dobriqit, Kosanicës, Jablanicës, Pustarekës dhe Kurshumlisë), në qarkun e Vranjës (rrethin e Polanicës, Gerdelicës, Masuricës, Inogoshej etj.) si dhe në qarkun e vet Nishit dhe qarkun e Pirotit.
Faza e dytë e pastrimit
thumb|300px|Pastrimet etnike deri më 1923 (etnia serbe, gorane dhe boshnjake = etni serbe) Gjatë luftës ruso-turke të krimit në vitet 1877-1878 fillon rritja e intensitetit të dëbimeve që shënon edhe fazën e dytë të dëbimeve masive. Mbajtjes së këtyre viseve nën kontroll ju vijnë në ndihmë edhe formacione ushtarake dhe vullnetarë Ruse.
Pushtimi i territoreve te pushtuara nga Turqit, siç ishte predikuar në perëndim e që në fakt ishte pushtimi i territoreve të pa mbrojtura Shqiptare apo të mbrojtura në një organizim të nivelit të ulët. Gjatë këtij operacioni Ruso-Serb gjejnë vdekjen mbi 35.000 shqiptarë të moshave të ndryshme perfishre gra e fëmijë. Shumica e tyre ishin të masakruar në forma të ndryshme si therje, djegie (së bashku me shtëpitë), hedhje në lumenjtë të ngrirë etj. Në anën tjetër ky operacion fillon me plaçkitje në forma të ndryshme si ari, stolitë të ndryshme, shtrojë-mbulojë, veshmbathje, paratë, drithërat, bulmetërat, bagëti etj. dhe pas krijimit të terrenit të përshtatshëm hynin ushtritë çlirimtare (Metodat e ushtrisë sllave).
Këtë e dëshmojnë radhët në "Udhëtimi në Serbin e Re":
E gjithë kjo bëhej me qëllim të transformimit të racës sllave të Pashallëkut të Beogradit në një komb brenda kufirit të një shteti. Si do që të jetë, pas pastrimit nga etnia Shqiptare autoktone dhe etnite tjera që nuk pranonin të ishin pjesë e kombit të etnisë serbe, shteti i tyre bënte planifikime për krijimin e sigurisë së shtetit të tyre. Këto qëllime më së miri i shpjegon Jovan Haxhivasileviq kur fletë për pushtimet në jug të shtetit serb kur thotë se "dëbimi i shqiptarëve u bë me qëllim që Serbia të bëhet shtet i pastër nacional dhe te krijohet mundësi që aksioni serb në të ardhmen të drejtohet ka pjesët e Kosovës" Sido që të jetë nga këto vise për një kohë te shkurtër u bë pastrimi etnik i mbi 700 fshatrave e vendbanimeve shqiptare me një popullsi rreth 300.000 veta. Në vend të tyre u vendosën sllavë dhe malazezet besnik te regjimit. Popullata e dëbuar shqiptare nga Sanxhaku i Nishit, kryesisht u vendos ne territorin e Kosovës së sotme, disa u vendosen ne territorin e Maqedonisë, e shumë prej tyre përtej Bosforit, në Anadoll e më tutje. Ekzistojnë të dhënat e fshatrave në Kosovë, në të cilat u vendos kjo popullatë e dëbuar.
Edona Llalloshi
Edona Llalloshi lindi në Prishtinë me 26 Korrik 1979 - Në moshen 7 vjeçare kishte filluar të mësoj muzikën. Ka të mbaruar shkollën e ultë dhe të mesme të muzikës. në Prishtinë Ka studiuar dhe në Fakultetin e arteve, drejtimi i muzikës. Pas saj qëndrojnë shumë koncerte, çmime e suksese. Këngëtarja Edona Llalloshi ka marrë pjesë nëpër shumë festivale shqiptare. ”Akordet e Kosovës”, kur ishte fëmijë, “Festivali i këngës në RTVSH (Tiranë)”, 1994 me këngën e Gani Llalloshit orkestrim të Naim Krasniqit dhe me tekst të Hil Mosit, shpallet Debitantja më e mire e festivalit. Në viti 1995 me këngën e Naim Krasniqit "Kthemi ëndrrat" arrin deri në finale.
Disa nga këngët e saja: "Simpatia", "Djali i Kosovës", "Gjenerata ime", "Në drrasë të vekut", "Mikja e parë", "Më Prit", "Borxhi i dashurisë", "S'dua hiç", "BeatBox potpuri", (këtë këngë e realizoi me vëllaun e saj Milotin), "Pikë në zemër", "Për ty po flas" (poashtu me Milotin), dhe shumë e shumë këngë e hite tjera. Ajo në vit realizon shumë koncerte dhe mbrëmje të ndryshme rinore në Kosovë dhe jashtë saj. Shpesh ka qenë edhe në vende të para nëpër top-listat e televizioneve e radio shqiptare. Deri më tani ka realizuar gjashtë albume.
Hobi i saj eshte Muzika dhe sidomos ajo e lehte dhe klasike. Kengetarja qe i pelqen me shume eshte Celine Dion, ndersa nga aktoret pelqen Sharon Stone dhe Julia Roberts, ndersa Personaliteti Historik i saj i preferuar eshte ish-presidenti i Kosoves i ndjerë Ibrahim Rugova Per te Prishtina ngelet qyteti me i dashur. Stina me e bukur per te mbetet Pranvera, ndersa e nervozojne shume Thashethemet.
Edona Llalloshi nuk është nga këngëtaret që kanë pasur skandale ose afera dashurie. Pas një martese fatkeqësisht të dështuar më parë, Edona Llalloshi u martua sërish në vitin 2010 dhe ka një vajzë bukuroshe që e quajnë Doa. Gjithashtu Edona ka vellaun e Saj Qe quhet Milot Llalloshi eshte menaxher i saj i dyte eshte i lindur me 26.10.1984 në Prishtinë.
Shokët
Filmi "Shokët" është prodhim shqiptar i vitit 1982.
Regjia: Kujtim Çashku, Skenari: Shpëtim Karaj, Fahri Balliu, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Hajg Zaharjan.
Përmbajtja e filmit
Ngjarjet zhvillohen në një projekt të madh industrial. Gjatë provave për vënien në shfrytëzim të një linje të re, në furrnaltë ndodh një shpërthim me pasoja të konsiderueshme dhe eksperimenti ndërpritet. Inxhinjer Genci, është përgjegjës për këtë provë, por në fund ai zbulon se shkaku i shpërthimit nuk ishte defekt i projektit, por një sabotim i qëllimshëm.
Interpretojne:
Reshat Arbana Sotiraq Bratko Astrit Çerma Elvira Diamanti Vangjush Furxhi Demir Hyskja Elez Kadrija Tonin Ujka Margarita Xhepa Ndriçim Xhepa
Fundi i një gjakmarrjeje
Filmi "Fundi i një gjakmarrjeje" prodhim i vitit 1983. Regjia: Rikard Ljarja, Skenari: Agim Gjakova, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Zef Çoba.
Përmbajtja e filmit
Subjekti trajton realitetin gjatë regjimit zogist duke fajësuar përgjegjësit për përçarjen e popullit dhe nxitjen e hakmarrjes midis tyre. Dy të rinj Mazi dhe Dushi rrjedhin nga dy familje malësore që janë në gjak me njëra tjetrën prej shumë kohësh. Njëra familje jeton në malësitë e thella dhe tjetra në qytet.
Lista e Monumenteve në Shqipëri
Lista e monumenteve të mbrojtura në Shqipëri sipas Ministrisë së Kulturës në Shqipëri.
Panairi i librit "Tirana 2012"
Panairi i librit "Tirana 2012" u hap më 14 nëntor 2012 me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë. Ky ishte panairi i pesembedhjete i librit shqip, në të morrën pjesë rreth 150 shtëpi botuese dhe ente të tjera që kanë të bëjnë me librin, të ardhura nga të gjitha trevat shqiptare, me autorë nga vendi dhe bota, të cilët sollën për lexuesin afro 50 mijë tituj librash, nga të cilët 1500 tituj të rinj. Panairi zgjati deri më 18 nëntor 2012. Panairi i librit në edicionin e tij të 15-të, ngjarja më e rëndësishme e librit në hapësirën mbarë shqiptare.
Edhe këtë vit botuesit ftojnë lexuesit të vijnë në Pallatin e Kongreseve prej 14 nëntor deri 18 nëntor për të gjetur aty gjithçka është botuar këto dy dekada në vend, por edhe ribotime të veprave themelore të veprave shqiptare por edhe të autorëve të huaj.
“Panairi do të jetë një ngjarje e madhe dhe sigurisht shumë e rëndësishme. Në pesë ditët që ai do të zhvillohet do të ketë dhe aktivitete, promovime të ndryshme. Këtë vit pritet të marrin pjesë 80-85 shtëpi botuese nga Shqipëria, Kosova, etj. Por do të ketë dhe një hapësirë më të madhe, ku të tre katet e Pallatit të Kongreseve do të jenë të zëna nga panairi, gjithashtu do të ketë dhe shumë tituj të rinj”, pohon Petrit Ymeri, kryetar i Shoqatës së Botuesve.
Në prag të Panairit të 15-të të Librit Tirana 2012, gjithçka është gati dhe botues nga e gjithë hapësira shqiptare por edhe nga diaspora do të sjellin për lexuesit shqiptarë të gjitha botimet e tyre.
Në mjediset e Pallatit të Kongreseve, ceremonia e çeljes së këtij panairi do të mbahet më 14 nëntor. Si çdo vit, ndonëse ende nuk bëhen me dije detajet, do të jenë personalitete të kulturës në vend që do e çelin panairin.
Për botuesit pjesëmarrës, këto janë ditë intensive pune. Përpos veprimtarive promovuese, shkrimtarëve prezent në stendat e panairit, takimet e tyre me lexuesit dhe diskutimeve për problemet me librin shqip ndër profesionistët e fushës do të gjejmë dhe një numër të lartë të titujve të rinj. Edhe këtë vit nuk do të mungojnë botimet e autorëve të njohur shqiptarë si Bashkim Shehu, Zija Çela, Moikom Zeqo, Rudolf Marku, Mirela Sula, Arben Puto, etj, por dhe autorë të huaj mes tyre përmendim Fernando Garcia de Cortsazar dhe Jose Manuel Gonzalez Vesga, Matei Calinescu, Umberto Eco, Andrea Camilleri, etj. Po ashtu nuk do të mungojnë dhe çmimet e panairit që ndahen prej 15 vitesh, për autorin më të mirë, shtëpinë botuese, etj.
Qyteti i Ministrave
Qyteti i Ministrave është një roman nga shkrimtari shqiptar Faruk Myrtaj.
Gracka (film)
Filmi "Gracka" prodhim i vitit
Regjia: Saimir Kumbaro, Skenari: Neshat Tozaj, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Robert Radoja.
Përmbajtja e filmit
Dy prej oborrëtarëve të mbretit Zog rekurtohen nga agjenturat e huaja dhe futen ilegalisht në Shqipëri. Por banditët të mashtruar kapen dhe gjatë hetuesisë thyen. Kjo i shërben Sigurimit të Shtetit që organzion lojën për kapjen e njerëzve që hidhen në Shqipëri nga agjenturat e huaja.
Hijet e Virgjëreshave
Hijet e Virgjëreshave është një libër me tregime dhe novela nga shkrimtari shqiptar Faruk Myrtaj.
Rruga e lirisë
Filmi "Rruga e lirisë" prodhim i vitit 1982. Regjia: Esat Musliu, Skenari: Lavdie Leka, Natasha Lako, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Limoz Disdari.
Përmbajtja e filmit
Një grup vajzash dhe grash partizane nisen në Beratin e çliruar për të marrë pjesë në Kongresin e parë të Gruas Antifashiste. Atyre u duhet një rrugë e vështirë për të kaluar midis armiqve në zonat ende të pushtuara dhe të mposhtin koncepte patriarkale e konservatore. Kjo është rrugë plot sakrifica por njëkohësisht rruga e lirisë së gruas.
Aktoret:
Roza Anagnosti
Marjeta Ljarja
Eli Veizi
Tinka Kurti
Arjana Musabelliu
Liri Lushi
Markezë shqiptarë
Markezë shqiptarë: eseistikë për estetikën midis pushteteve, është një ese nga shkrimtari Faruk Myrtaj botuar për herë të parë në vitin 2002, nga Shtëpia Botuese Uegen.
Rruga e lirisë
Përmbajtja e filmit
Ndriçim Xhepa
Guljelm Radoja
Luan Hysa
Mirjam Bruçrti
Antoneta Fishta
Lec Shllaku
Dervish Biba
Robert Ndrenika
Ndrek Shkjezi
Viktor Zhusti
Yllka Mujo
Bujar Lako
Fraktura
parapamje Filmi "Fraktura" prodhim i vitit 1983. Regjia: Piro Milkani, Skenari: Dhimitër Anagnosti, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Aleksandër Gashi.
Lidhje të jashtme
Xhirimet e ketij filmi jane bere tek parku Rinia dhe tek ish kombinati poligrafik Tiranë.
Lundrimi i parë
Filmi "Lundrimi i parë" prodhim i vitit 1984. Regjia: Hysen Hakani, Skenari: Shefqet Tigani, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Agim Krajka.
Përmbajtja e filmit
Në ekuipazhin e anijes “Shqiponja” ka kohë që zien debati për gjetjen dhe studimin e zonave të gjuetisë së peshkut. Mes debateve fillon punën Petriti një oficer i ri marine. Ai përkrah kapiten Borakun që ngulmon në futjen e metodave të reja për kapjen e peshkut.
Lidhje të jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=lEDY-DX6rIw
Fushë e blertë fushë e kuqe
Filmi "Fushë e blertë fushë e kuqe" prodhim i vitit 1984. Regjia: Gëzim Erebara, Skenari: S. Këlliçi, G. Erebara, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Aleksandër Lalo.
Përmbajtja e filmit
Lufta e Dytë Botërore… Rinia antifashiste tërhoqi masa të gjera të popullit në fushat e futbollit duke i kthyer ndeshjet sportive në manifestime kundër pushtuesve. Të tilla ishin edhe ndeshjet e futbollit midis skuadrës amatore “Shprefeja” dhe skuadrës fashiste. Lojtarët shqiptarë dhe fansat e tyre përleshen me fashistët dhe e kthejnë fushën e blertë në një fushë beteje.
Shqiptarët në Turqi
Demografia
Në censusin e vitit 1965, 12,832 shtetas të Turqisë flisinin shqipen si gjuhë amtare, që përbënte rreth 0.04% të popullsisë. Shumica ishin të vendosur në Bursa, Sakarja, Tokat dhe Stamboll. 390,613 të tjerë flisin shqipen si gjuhë të dytë (1.28% e popullsisë). Gjithësej, numri i popullsisë shqipfolëse në Turqi në vitin 1965 ishte 403,445 ose 1.3% e popullsisë së Turqisë.
Historia
majtas|parapamje|Provincat me folës amtarë të shqipes (1965) Si pasojë e doktrinës së shenjtë serbe dhe si pasoj e migrimit shqiptarë gjatë kohës së perandoris Omane një numër i konsiderueshem i shqiptarvë kanë marr shtetësin e Turqisë pas krijimit të saj. Për shkak të mungeses së regjistrimit të popullsisë sipas racës edhe numri i shtetasve turk me prejardhje shqiptare nuk mund të dihet saktësisht.
Si do që të jetë dihet se në Stamboll ka pasur familje të racës shqiptare që kanë jetuar dhe punuar aty. Mirëpo shumica e shtetasve turk të racës shqiptare anë të ardhur nga teritoret e Sanxhakut të Nishit, Vilajetit të Kosovës, Sanxhaku i Manastirit dhe Sanxhaku i Janinës, të gjitha këto njësi administrative të asaj kohe..
Gjurmë në dëborë
Përmbajtja e filmit
Në rajonin kufitar, ushtarët shikojnë hapa dhe dyshojnë për shkelje të kufirit. Iliri, një ushtar i regjimentit, fillon të dyshojë tek fshatari Shan Shopeli, i cili meret me gjueti, por qëllimi i tij është të bëjë të mundur futjen e një bande agjenture të huaj. Ata bien në gjurmët e tyre ku pati një betejë, në të cilën Iliri plagoset rëndë dhe humbet jetën.
Çermenate
Çermenate është një (komuna) në provincën e Liqeni i Komos në rajon italian Lombardia, që ndodhet rreth 25 kilometra ) në veri të Milanos dhe rreth 13 kilometra në jug të Como. Deri më 31 dhjetor 2004, ajo kishte një popullsi prej 8752 dhe një sipërfaqe prej 8.1 kilometra katrorë. Çermenate kufizohet me komunat e mëposhtme: Bregnano, Cantu, Carimate, Lazzate, Lentate sul Seveso, Vertemate con Minoprio. Çermenate është shërbyer nga stacioni hekurudhor Cantu-Cermenate.
Shtëpia ime ka sy
Shtëpia ime ka sy zgjedhje, është një libër per femijë i shkruar nga shkrimtari Vehbi Kikaj. Botuar në Shkup në vitin 1996 nga "Asdreni". Ky libër ka 78 faqe me ilustrime. Ka dy pjesë. Njëra është pjesa ku ka vetëm vjersha, kurse ne pjesën tjetër që quhet “Pjesa e larme” ka tregime.
Shënime: Letërsia shqipe, letërsia për fëmijë, poezia.
Thesari (kthjellim)
Fjala thesar është fjalë e përbërë në gjuhën shqipe nga fjala thes dhe fjala ari':
Съкровище টেসৌরো Tresor Schatz Treasure Aarre Trésor Ionmhas 宝 Lobis Tesouro Tesouro Клад
Gostil
është një Lagje në Bashkia Kukës në Rrethin e Kukësit të Shqipërisë.
Foundation for Economic Education
Foundation for Economic Education (FEE) është një nga organizatat më të vjetra për tregun e lirë të ngritura në SHBA. Qëllimi i organizatës është studimi dhe avancimi i filozofisë së lirisë.
Kush vdes në këmbë
Lidhje te jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=xIbL67qvEv0
Foundation for Economic Education
FEE promovon kërkime mbi tregun e lirë, ide libertariane dhe liberal-klasike nëpërmjet revistës së vet të përmuajshme, The Freeman, sikundër edhe përmes pamfletësh, leksionesh, dhe sponsorizimi akademik. Gjithashtu boton riprintime të teksteve të libertariane klasike dhe organizon seminare me figurat publike amerikane.
Provinca e Romës
Provinca e Romës është një provincë italiane e rajonit Lacio në Itali. Ajo është provinca më e populluar e Italisë. Ajo mbulon një sipërfaqe prej 5352 kilometra katrorë dhe përfshin 121 komuna.
Ajo kufizohet në veri nga Provinca e Viterbos, në verilindje nga Provinca e Rietit, në lindje nga Provinca e Akuilës dhe Provinca e Frozinones, në juglindje nga Provinca e Latinës, në perëndim dhe jug nga Deti Tiren.
Brenda saj ndodhet Qyteti i Vatikanit.
Selia e provincës është Pallati i Valentinit në Romë.
Baba Tomori, 14 vjeç dhëndër
Baba Tomori, 14 vjeç dhëndër Gjinia: Poezi, komedi. Autori: Andon Zako Çajupi. Shtëpia botuese: "Emal". Viti i botimit 2010. Faqet e librit 168. ISBN 978-99956-47-86-9
Mbi librin
Vepra "Baba Tomorri" është një lirikë shoqërore. Në këtë vepër, me një ligjeratë poetike, fillon periudha e re në letërsinë tonë, atë të procedimit realist dhe kështu shkëputet nga romantizmi (Rilindja). Temën shoqërore Çajupi e zgjeron në veprën "Baba Musa Lakuriq". Në veprat me tematikë shoqërore ai trajton kurbetin i cili ishte plaga më e rrezikshme për shqiptarët në shek. XX sepse krijonte një psikologji specifike te njerëzit që largoheshin, por edhe te ata që kishin ngelur në shtëpi në pritje të kurbetçinjëve.Andon zako cajupi hapej ne librat e tij.N. Ai duke e njohur mirë temën e kurbetit, i ndikuar madje edhe nga letërsia popullore shkroi poezinë "Kurbeti". Përmes kësaj balade popullore, zbulon faktorët e jashtëm dhe të brendshëm të këtij fenomeni. Sipas tij kurbeti është rrugë e njëkahshme, fati i kurbetçinjëve është tragjik. Tragjikja shprehet me atë se largohen nga familja dhe vendlindja duke krijuar trauma te vetja dhe te të tjerët. Flet për atë se sado që të fitojë materialisht dhe intelektualisht ai (kurbetçiu) prapë ka humbur se shkakton tragji morale, psikike dhe fizike në familje dhe kjo humbje nuk kompensohet me asgjë.
Provinca e Goricias
Provinca e Goricias (italisht:Provincia di Gorizia) është një krahinë italiane e rajonit autonom të Friuli-Venecia Xhulia.
Baba Tomori, 14 vjeç dhëndër
Personazhi kryesor është Mitrua i cili kthehet pas 20 vjetësh nga kurbeti, e vret të birin pse mendon se ishte dashnor i gruas, gruan që e pa në "corpus delikti" dhe e gjitha kjo është si pasojë e asaj se Mitrua gjatë kohës kish qëndruar në kurbet. Ai së pari e kish vrarë veten moralisht dhe psikologjikisht dhe të dyja këto gjatë riatdhesimit gërshetohen për të formuar një vrasje fizike në familjen që e priste kthimin e tij.
Provinca e Goricias
Ajo kufizohet në perëndim nga Provinca e Udines, në veri dhe në lindje nga Sllovenia në juglindje nga Provinca e Triestes dhe në jug nga Gjiri i Triestes në Detin Adriatik.
Baba Tomori, 14 vjeç dhëndër
Çajupi këtë vepër e formon nga dy këndvështrime nga ai romantik dhe ai realist. Si romantik shfaqet mendimise gruaja mund t'i shërbejë atdheut, mund të jetë dashnore dhe grua ideale, të ketë bukuri të veçantë fizike dhe mendore, kurse si realist shfaqet me atë se gruaja ka pozitë inferiore ndaj burrit, pozitë të rëndë në familje, gruan e shikon si objekt vetëm brenda shtëpisë, si krah të vetëm pune për fushë dhe si individ të uzurpuar nga zakonet prapanike.
Poezia "Fshati im" nxjerr në pah pozitën diskriminuese të gruas në familje, përmes një dialogu impresiv ai arrin të depërtojë në psikologjinë e gruas së stërmunduar që edhe pse hesht flet më shumë. Veprimi artistik i poetit vërehet në atë se pozitën inferiore të gruas e shfaq përmes një heshtje, gjë që flet edhe për parazitizmin e burrit që freskohej ndër hije.
Blini
Blini është peshk i ujërave të ëmbla që jeton në shumicën e lumenjve dhe liqeneve të Evroazisë dhe Amerikës së Veriut. Janë peshq që ushqehen në fundet e liqeneve e lumenjve, duke ngrënë butakë, krustace dhe peshq të vegjël.
Duaje emrin tënd
Filmi "Duaje emrin tënd" prodhim i vitit 1984. Regjia: Ibrahim Muço, Kristaq Mitro, Skenari: Nasi Lera, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Thoma Simaku.
Përmbajtja e filmit
Tre studentë të Inxhinjerisë së minjerave caktohen të bëjnë praktikën në ndërmarjen e përpunimit të kromit. Jona e cila gjendet në mes të dy shokëve të saj, por e cila preferon dashurin e Arsenit po pa lënduar Agronin, i cili ndjen ndoshta diçka mes tyre. Arseni kërkon nga Jona të tregohet e arsyeshme me të, dhe i kërkon të ndërhyjë në minisrti për çështjen e caktimit të tij në tiranë. Ai përfiton nga rasti pasi i ati i vajzës është zëvendës ministër. Jona e kupton se interesimi i tij është që të përfitoj nga emri i saj. Nga ana tjetër Agroni i kërkon që të jetë më i sinqert me të, duke i treguar se ka një tjetër të dashur. Këtë i a bënë edhe më të qartë, kur Aseni largohet nga ajo me pretekstin se do shkonte aty afër tek tezja e tij. Jona e vënë re këtë gjë, e cila kërkon të përfundoj këtë lidhje me Arsenin, por që mbështetet plotësisht tek shoku i saj i sinqert Agroni.
Lidhje të jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=ReLxTXIHF4U
Trofta
Trofta është peshk i ujërave të ëmbla që jeton në shumicën e lumenjve Shqipërisë. Troftat gjenden kryesisht në ujëra të ftohta e të kthjellëta, të temperaturave prej 10–16 °C. Trofta jeton në pjesën më të madhe të lumenjve e liqeneve të Amerikës së Veriut, Azisë veriore dhe në Evropë. Trofta më e njohur në vendin tonë është Korani. Është peshk mishngrënës.
Ngjala
Ngjala është peshk i ujërave të ëmbla që jeton në shumicën e lumenjve dhe liqeneve të Shqipërisë.
Është i përhapur në pothuajse të gjitha lumenjtë dhe liqenet e Evropës.
Përshkrimi
Është peshk me trup të zgjatur, dhe mund të rritet deri në gjatësinë 2–3 m. Ka mbi 800 lloje ngjalash, dhe shumica prej tyre jetojnë në ujrat e kripura të deteve e oqenave, por lloji më i njohur është ai rendit Anguilla të cilët jetojnë në ujra të ëmbla, dhe kthehen në dete e oqeane për t'u shumuar.
Miron Baron
Miron Baron është profesor i Psikiatrisë klinike në Columbia University College of Physicians & Surgeons. Punon gjithashtuu në New York Presbyterian Hospital – Columbia University Medical Center.
Miron Baron njihet për kërkimet e tij shkencore mbi fenomenologjinë klinike, psikobiologjinë, dhe gjenetikën e shqeteësimeve të humorit. Kërkimi i fushës së tij ka si qëllim zbulimin e mekanizmave gjenetikë dhe të faktorëve të riskut e gjithashtu implikimet e tyre në ngritjen e një diagnoze, parandalimin dhe trajtimin e sëmundjeve në fjalë.
Ka botuar mbi 150 artikuj dhe kapituj librash mbi tematikat e fushës së vet.
Komente mbi origjinat e homoseksualitetit
Në vitin 1993 Miron Baron M.D. shkruajti një artikull në BMJ (Brtish Medical Journal) ku thoshte se ekzistonte një konflikt mes teorisë së evolucionit dhe determinizmit gjenetik për sa i përket homoseksualizmit. Kjo sepse sipas një pikëvështrimi evolutiv (evolucionar), homoseksualiteti i përcaktuar gjenetikisht do të ishte zhdukur shumë kohë më parë për shkak të riprodhimit të pakët të individëve që mbartnin traktet gjenetike në fjalë.
Ëndërr për një karrige
Filmi "Ëndërr për një karrige" prodhim i vitit 1984. Regjia: Fehmi Hoshafi, Skenari: Gjikë Kurtiqi, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Tahsim Hoshafi.
Përmbajtja e filmit
Një dëshirë e nëndrejtor Kolit, është të zëvendësojë drejtorin që ka dalë pension. Me një qëndrim autoritar, kërkon të lëjë përshtypje tek kolegët e tij se është i denjë për këtë pozitë. Por Kolin e shqetëson mendimi se mos e zë këtë vënd Vjollca, kryetrarja e degës së planit. Këtë ja vërtetojnë ëndrrat që ai sheh. Shqetësimet e tij dalin realiste. Vjollca, edhe pse një nënpunëse me përvojë është në dijeni se drejtoreshë do vendoset një tjetër punonjëse që fejohet me shoferin e dikasterit, Meçen.
Fejesa e Blertës
Fejesa e Blertës është film shqiptar i prodhuar në vitin 1984. Regjia: Besim Kurti, Ismail Zhabjaku, Skenari: Ismail Zhabjaku, Naum Prifti, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Avni Mula.
Përmbajtja e filmit
Blerta kapitene e skuadrës së voljebollit dashuron Mirin shoferin e kooperativës. Por Miri quhet edhe nipi i kryetares së kooperativës që është në Tiranë. Huan Suka një ngatërrestar dhe servil bind të atin e Blertës që ta fejojë Blertën me nipin e kryetares. Por kjo ngatërresë zgjidhet me ardhjen në kooperativë të nipit të kryetares.
Lidhje të jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=8W0wSdEwcvc
Një emër midis njerëzve
Intërpetojnë: Bujar Asqeriu, Aleksandër Pogaçe, Reshat Arbana, Demir Hyskja, Thimi Filipi, Stavri Shkurti, Lazër Filipi, Petrika Riza, Vasil Dilo, Teodor Rupi, Pandeli Duka, Rabie Hyka, Frederik Fistani, Antoneta Fishta, Hajrie Rondo.
Përmbajtja e filmit
Film portret mbi figurën më të njohur të lëvizjes anti – feudale të viteve ’20 patriotit Avni Rustemi. Aktiviteti politik intensiv i Avni Rustemit jepet i lidhur ngushtë me atmosferën e tendosur të atyre viteve përpjekjet e forcave progresiste të kombit që çuan në Revolucionin Borgjez të 1924.
Pemët frutore
Organet vegjetative
Te organet vegjetative bëjnë pjesë: Tek sistemi mbitokësore bëjnë:
Sistemi mbitokësor
Sistemi mbitokësore përbëhet nga
Trungu
Trungu fillon nga qafa e rrënjës dhe mbaron deri në fillimin e degëzimeve të degëve të para skeletore. Gjatësia dhe trashësia e tij është në varësi të moshës së pemës dhe të species bimore. Ai shërben për të transportuar ujin dhe lëndët ushqimore nga sistemi rrënjor në drejtim të kurorës dhe të sistemit gjethor, si dhe të zbresin lëndët organike të formuara nga gjethet në drejtim të sistemit rrënjorë. Trungu mund të jetë i përbërë nga një trung i vetëm, ose në 2 ose 3 trungje dhe me rrallë 4 trungje (varet nga mënyra e kultivimit). Trungu ka një qëndrueshmëri të lartë ndaj faktorëve fizik si: peshës së vetë pemës, ngarkesës së frutave, erërave të forta dhe faktorëve të tjerë fizik dhe klimaterik. Disa lloje pemësh si lajthia, thana, shega, etj, nuk kanë trung, pasi degëzimet e tyre i fillojnë menjëherë nga qafa e rrënjës
Degëzat e shkurtra, janë degëza me moshë shumëvjeçare, nga 4-10 vjet. Gjatësia e tyre shkon nga 3 – 15 cm. Ato kanë ndërnyje të shkurtra dhe të mbushura me sythe frutore që qëndrojnë shumë afër njëri tjetrit. Shpesh herë në majë janë vegjetative të cilët kur zhvillohen japin një ose disa llastarë të rinjë. Pas formimit të frutit në to formohen ntrashje. Gjatë krasitjeve dimërore, kurrsesi ato nuk duhet të shkurtohen apo të priten.
Degëzat e torbeste, janë degëza tipike për farorët dhe formohen nga kombinimi i degëzave të holla dhe atyre të shkurtëra Ato rriten shumë ngadalë dhe mund të frutifikojne për 10-15 vjet me radhë. Pas formimit të frutit në to formohen ntrashje në formë unaze ku në bazë sajë mund të gjykohet edhe për moshën e tyre. Gjatë krasitjeve dimërore, kurrsesi ato nuk duhet të priten. Ato mund të rrallohen vetëm atëhere nëse në pemë ka shumë të tilla ose kur janë shumë të vjetra, ose mund të shkurtohen nëse janë shumë të vjetra.
Në grupin e pemëve bërthamore (si; kumbulla, pjeshka, qershia, kajsia,vishnja, gjënden:
Degëzat e frutore, janë degëza me moshë njëvjeçare, më gjatësi 15–40 cm.Në gjatësi të Degëzës sythat anësore janë kryesisht frutore ndërsa ai i majes është vegjetative. Gjatë krasitjeve dimërore, ato nuk duhen të shkurtohen apo të priten, por vetëm të rrallohen nëse sasia e tyre është e dendur.
Organet gjenerative
Te organet gjenerative bëjnë pjesë:
Lulet
Lulja është organ i riprodhimit seksual. Një lule normale përbëhet nga: Thekët përmbajnë polenin dhe pistili përbëhet nga trasta embrionale dhe vezëzat. Në çdo vezore ka 1-2 qeliza femërore. Te bërthamoret ndodhen zakonisht 2 qeliza femërore (dhe në shumë raste nga frutat zhvillohet një farë, rralle dy), ndërsa te farorët ndodhen disa. Numri i tyre korespondon me numrin e farërave në çdo frut. Në varësi të specieve apo formave të ndryshme bimore, lulet mund të jenë njëseksuale dhe dy seksuale. Ne varesi te seksit te luleve, bimet klasifikohen si: Kur lulet njëseksuale janë të ndara veç e veç, por të vendosura në të njëjtën bime, ato quhen bime monoike (si; arra, lajthia, gështenja, etj,). Ndërsa kur lulet janë në bimë të veçanta ato quhen dioike (si; kivja, fiku, etj). Bimët monoike zakonisht pllenohen me anë të erës, ndërsa ato dioiket duhet medeomos të pllenohen me anë të insekteve. Lulet dyseksuale kanë si organin mashkullore ashtu edhe atë femërore. Nganjëherë megjithëse lulet i kanë të dyja organet seksuale, përsëri në disa raste (varietete) ndodh që njëri nga këto mund të jetë sterile, ose njëri të piqet më parë dhe tjetri më vonë. Në rastin kur organi mashkullore është normal dhe ajo femërorja nuk është normale, atëhere kjo lule quhet “dyseksore funksionale mashkullore”, dhe e kundërta kur organi femeror është normal dhe ai mashkullore nuk është normale, quhet “dyseksore funksionale femërore”. Për të eleminuar këtë difekt gjatë mbjelljes në plantacion, duhet realizuar alternime me kultivarë të ndryshëm, të cilët lulëzimin dhe pjekjen e polenit e bëjnë në të njëjtën kohë. Në disa literatura të ndryshme ky fenomen njihet: Zakonisht lulet dyseksore pllenimin e realizojnë me anë të insekteve (entomofila) ndërsa ato njëseksualet realizohet kryesisht me anë të erës (anemofila), por edhe te insekteve. Një nga insektet që ndihmojnë pllenimin është bleta. Është përllogaritur se tek pemët farorë apo bërthamore, në rreth 85-95% e rasteve pllenimin e realizojne bletet. Mbajtja e 3-5 kosherëve blete për një ha pemëtore, ndihmon shumë në pllenimin e luleve.
Veçorite biologjike
Ashtu si çdo gjallese në këtë planët, edhe bimët e pemëve frutore, përbëhen nga individe të cilët lindin, rriten, prodhojnë, shumëzohen dhe në fund vdesin, duke lëne trashegimtare/pasues. Të gjitha këto faza të jetës, realizohen nëpërmjet disa cikleve dhe stadeve të zhvillimit. Ato kalojnë duke i’u përshtatur kushteve agro-klimaterike të mjedisit ku ato jetojnë dhe i shfrytëzojnë ato
Zhvillimi individual i filizave dhe i fidanave te pemët frutore
Bimët e reja të cilët kanë ardhur si rezultat i mbirjes së farës, quhen filiza. Ndërsa bimët të cilën origjinën e kanë nga metodat e shtimit vegjetativ, quhen fidanë. Në bazë të këtij ndryshimi cikli biologjik i zhvillimit të pemëve ndahet në: Me cikël të madh kuptohen të gjitha fazat që kalon bima nga mbirja e farës deri në tharjen e plotë të saj. Me cikël të vogël kuptohen të gjitha ato bimë që vinë nga shtimi me metodën vegjetative deri në tharjen e plotë të saj. Në ciklin e vogel bimët nuk kalojnë periudhën embrionale dhe atë të rinisë.
Cikli i madh i zhvillimit individual
Cikli i madh i zhvillimit individual quhet bimët të cilët kanë ardhur direkt nga mbirja e farës. Ato gjatë jetes së tyre kalojnë ciklin e madh në të 4 periudhat e jetës që janë: Periudha embrionale Periudha embrionale, fillon me Pllenimin e vezores te lulja e bimës mëmë dhe vazhdon me qelizën embrionale. Kjo mbaron me mbirjen e farës deri sa del çifti i parë i gjetheve të vërteta. Kjo periudhë kalon ne brëndësi të bimës mëmë. Për të marrë filiza te shëndoshë, nga ana praktike merr rëndësi vendimtare gjëndja e bimës mëmë. Gjatë periudhës që bimët janë të destinuara për të prodhuar farëra, ato duhet të ushqehen sa më mirë dhe të trajtohen me një agrofond sa më përshtatshem, me qëllim që farërat të jenë sa më vitale dhe të afta për të dhënë filiza sa më të shëndosha. Periudha e rinisë, fillon pas formimit te çiftit të parë të gjetheve të vërteta dhe vazhdon deri sa bima të hyjë në prodhimtari të plotë. Nga ana praktike merr rëndësi trajtimi i bimës. Me qëllim që bima e marrë nga fara të hyjë sa më shpejt në prodhim, ato duhet të ushqehen dhe të trajtohen sa më mirë. Periudha e prodhimtarisë, fillon me hyrjen e bimës në prodhimtari të plotë dhe mbaron me fillimin e rënies së prodhimit. Nga ana praktike, kjo periudhë është më me rëndësi, pasi nga jetëgjatësia e kësaj periudhë varet edhe efektiviteti i kultivimit dhe i shfytezimit të bimëve frutore. Sa më mirë t’i shërbehet bimëve gjatë kësaj periudhë, aq më efektive është edhe kultivimi i tyre. Periudha e pleqërisë, fillon me fillimin e rënies së prodhimit dhe vazhdon deri në tharjen e plotë të saj. Zakonisht në praktikë, për qëllimë ekonomike nuk pritet që bima të kalojë deri në fund te fazës së pleqërisë. Me fillimin e rënies së prodhimit, mbajtja e bimëve shpesh herë nuk është ekonomike dhe praktikisht ato hiqen dhe zevëndesohen me bimë të reja ose të një specieje tjetër. E rëndësishme nga ana praktike gjatë kësaj periudhë është, trajtimi i bimëve të vjetra me një sistem sa më të përshtatshem plehrimi dhe ndërhyrjet e duhura ne eleminimin e pjesëve të vjetra të kurorës dhe rishfrytezimin e thithakëve për zevëndesimin e pjesëve te humbura të kurorës, si dhe më vonë ne ndërhyrjen me anë të krasitjeve ripërtëritëse.
Veprimtaria e sistemit rrënjor gjatë një cikli vjetor
Nga studimet e bëra është vënë re se, rrënjët e pemëve frutore rriten në të gjithë periudhat e vitit. Por intensiteti i rritjes së tyre, ndryshon në varësi të muajve të vitit. Në periudhën e dimrit (periudha pa gjethe), rritja e sistemit rrënjor edhe shumë e vogel ose gati e padukshme. Kur temperatura e tokës ku ndodhen rrënjët është nën +40C (në zonat e ngrohta rrallë herë temperatura e tokës bie nën këtë nivel), rrënjët pothuajse e ndalojnë rritjen. Por në kushtet e klimës së ngrohtë, proceset e rritjes së rrënjëve vazhdojne. Kur temperatura ngrihet në rreth 20-260C, atëhere rritja e rrënjëve është më e vrullshme. Por kur temperatura e tokës vazhdon të rritet në mbi 350C, atëhere rritja e rrënjëve përseri bllokohët. Rritja e rrënjëve në mënyrë më të vrullshme fillon, kur fillon lëvizja e lëngjeve, gjatë fryerjes së sytheve dhe gjatë fazës së çeljes së gjetheve të para. Periudha më intensive e rritjes së rrënjëve është atëhere kur llastarët dhe gjethet janë në fazën e rritjes më të fuqishmë të tyre. Gjatë periudhës se Verës kur temperaturat e ajrit ngrihen më shumë dhe lagështira në tokë ulet, atëhere intensiteti i rritjes së rrënjëve ulet dhe fillon përseri të rritet në fillim të vjeshtës, atëhere kur sasia e lagështirës në tokë fillon të rritet dhe tëmperaturat e ajrit fillojnë të bëhen më të freskëta. Është vënë re se ritmi i rritjes së rrënjëve tek bimët, ulet me rritjen e tepruar te lagështirës në tokë, gjithashtu ulet gjatë periudhës se thatësirës së tejzgjatur.
Veprimtaria e organeve mbitokësore gjatë një cikli vjetor
Nga praktika është parë se pjesa mbitokësore gjatë muajve/stineve të vitit kalojnë disa periudha vegjetacioni siç janë: Këto periudha çfaqen në bimë njëra pas tjetres sipas një radhë të caktuar që quhet fenofaza. Fenofazat në periudhën e vegjetacionit. Gjatë periudhës së vegjetacionit, ndryshimet ndërmjet fenofazave te përmendura me sipër dallohen lehtë. Zakonisht fenofazat kalojnë sipas një rradhë, por në disa faza të rritjes dhe të zhvillimit të bimëve disa fenofaza përzihen me njëra tjetrën. P,sh., fenofaza e rritjes intensive të llastarëve me atë të lulëzimit, apo ajo e rritjes dhe e pjekjes së frutave pothuajse kalojnë menjëherë. Fenofaza e çeljes së sytheve. Fenofaza e çeljes së sytheve, fillon kur lëvizja e lëngjeve në sistemin rrënjor dhe në degëzat ku janë sythat janë në kulmin e tyre dhe përfundon me çeljen e gjetheve dhe të lulesave. Te disa lloje pemësh, lulet frutore çelin më shpejt se ato vegjetativet (si; lajthia, bajamja, kajsia, kumbullat kino-japoneze, etj). Ndërsa te disa lloje të tjera si molla, dardha, hurma, etj, sythat frutore çelin në një kohë me ato vegjetativet. Fenofaza e lulëzimit. Fenofaza e lulëzimit, fillon kur temperaturat e ajrit arrijnë në nivelet 14-160C. Muçmolla verore, thana, lajthia, bajamja, etj, çelin në temperatura edhe më të uleta. Disa të tjera si shega, agrumet, etj, çelin mbi temperaturën 150C. Në përgjithësi kultivarët me pjekje të hershme çelin më shpejt. Fenofaza e lulëzimit quhet e filluar, kur kanë çelur rreth 5% e luleve dhe quhet e plotë kur kanë çelur 50% e tyre. Pllenimi optimal vazhdon kur temperaturat e ajrit janë rreth 17-200C. Është vërtetuar se në mbi këto temperatura aktiviteti pllenues i bleteve është shumë i lartë. Periudha e lulëzimit është nga 7 - 8 ditë deri në 12-20 ditë në varësi të formës bimore. Shterpësia dhe rrëzimi i luleve dhe frutave. Jo çdo lule e çelur lidh fruta. Shumica e tyre rrezohet. Arsyet e rrëzimit të luleve janë të shumta, por më kryesore është për nga vetë biologjia e tyre. Ato nuk pllenohen si rezultat i shterpësise se luleve. Arsyet e shterpësise se luleve janë të shumta dhe shpesh herë te ndërlikuara. Ne shumë raste vërehet që bimët kanë çelur shumë lule dhe shpesh herë frutat nuk kanë farëra dhe rrezohen para kohë. Sipas studimeve të kryera, arsyet e shterpësise së luleve te pemët frutore shkaktohen nga 3 dukuri kryesore që janë: i) Ksenia; ii) Partenokarpia; iii) Apomiksia. Ksenia, ndodh keyesisht tek hurma. Frutat e prodhuara pa farë nuk mund të hahen pas vjeljes. Ato duhet të lihen te piqen pastaj mund të konsumohen. Ndërsa frutat me farë që vinë si rezultat i kryqëzimit me kultivarin “Zenxhimaru” (i cili është pllenuesi më i mirë), bën që frutat e tyre te hahen direkt pas vjeljes. Partenokarpia, eshtë dukuria e formimit/lidhjes së frutit pa pllenim, si rezultat edhe fruti del pa farë. Apomiksia, eshtë dukuri e formimit të frutave me farë por që në fakt nuk janë të pllenuara. Këto fruta janë agrumet, arra, lajthia dhe disa lloje kumbullash. Avantazhi i kësaj dukurie është se me anë të farës mund të merren bime që janë identikemebimenmëmë, siefektiapomiksise.
Kërkesat ndaj faktorëve të mjedisit
Ndër elementët më kryesor të mjedisit për kushtet normale të rritjes dhe të zhvillimit të pemëve frutore janë: Secili nga këto elementë, ka rëndësinë dhe vëndin e vet në jetën e këtyre bimëve. Mungesa e njërit apo tëprica e tjetrit ndikojnë për keq në rritjen e zhvillimin e tyre. Vlerat e këtyre elementëve për një zonë apo mikrozonë të caktuar janë të ndryshme. Ato janë në varësi të lartësisë mbi nivelin e detit, kundërdrejtimit ndaj diellit, relievit, përbërjes kimike dhe fizike të tokës, të gjërësisë gjeografike, e shumë të tjera.
Kerkesa per dritë
Pemët frutore bëjnë pjesë në grupin e bimëve me kërkesa te konsiderueshme për driten diellore. Ne mungese të sajë rritja e bimës ndërpritet. Gjethet zverdhën, ulet veprimtaria gjethore dhe sistemi rrënjor kalon gradualisht ne asfiksim. Ne drite të pamjaftueshme gjethet nuk formojne si duhet fotosintezen dhe nuk mund të prodhojnë në sasira të duhura lëndën organike, duke ndërprerë furnizimin e frutave me lëndë organike. Në këtë situate gjethet bien shpejt. Degëzat e pandriçuara mirë nuk diferencojne sytha frutore dhe ndërnyjet bëhen më të zgjatura dhe më të holla. Në sasi të pamjaftueshme të drites, frutat e ndalojnë rritjen dhe ato që arrijnë të piqen kanë vlera shumë të ulëta ushqimore. Me qëllim që bimët te marrin sa më shumë ndriçimin diellore, duhet të merren një serë masash agroteknike që disa nga këto janë: i) Aplikimi i krasitjeve të përvitëshme dimërore dhe vegjetative; ii) Aplikimi i distancave të përshtatshme në mes të bimëve me qëllim rritjen e sipërfaqes se ndriçimit diellore; iii) Orientimi i drejtë i rreshtave ne bllok. Në tokat fushore ato duhet të jenë te drejtuara nga drejtimi Lindje - Përendim. Në tokat kodrinore dhe me kundërdrejtim nga Veriu, duhet të aplikohet skema shah-mat, me qëllim që hija e njëres pemë të mos hijezoi pemën tjetër.
Fredrik Reinfeldt
Fredrik Reinfeldt (lindi më 4 gusht 1965) është një ekonomist, lektor, autor dhe ish politikan suedez. Ai ishte kryetar i Partisë së Moderuar (2003–2015) dhe Kryeministri i Suedisë (2006–2014).
Si kryetar partie, Reinfeldt nisi programin Moderatorët e Rinj në vitin 2005 dhe ishte një nga forcat shtytëse në formimin e Aleancës së bashkëpunimit borgjez për Suedinë më 2004.
Ai është kryeministri jo-socialdemokrat me mandatin më të gjatë që nga Erik Gustaf Boström në detyrë midis 1891 dhe 1900. Pas humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2014 Reinfeldt njoftoi se do të tërhiqej nga drejtimi i partisë, gjë që bëri më 10 janar 2015. Viti pas dorëheqjes së tij si kryetar i Partisë së Moderuar u karakterizua nga kriza evropiane e migrantëve. Reinfeldt personalizoi politikën suedeze të migracionit "me dyer të hapura" gjatë mandatit të tij si kryeministër.
Jeta e hershme dhe edukimi
Fredrik Reinfeldt lindi më 4 gusht 1964 spitalin Allmänna BB në Stokholm dhe ishte më i moshuari nga tre vëllezërit e prindërve të tij Bruno (1938-2016) dhe Birgitta Reinfeldt. Në kohën e lindjes së tij, prindërit e tij jetonin në një apartament në Österhaninge, në jug të Qarkut të Stokholmit, por pak kohë më pas familja u zhvendos në Londër, ku babai i tij punoi si konsulent për Shell. Pas kthimit në Suedi, familja së pari jetoi në Handen përpara se të transferohej në Bromsten në veriperëndim të Stokholmit. Familja Reinfeldt po jetonte në Bromsten kur vëllezërit më të vegjël të Fredrikut, Magnus dhe Henrik, lindën më 1969 dhe 1973. Në vitin 1976 familja u zhvendos në Täby në qarkun verilindor të Stokholmit. Nëna e tij Birgitta ishte një këshilltare për udhëheqje dhe menaxhim, dhe disa nga aftësitë e saj profesionale mund të kishin frymëzuar dhe impresionuar të riun Fredrik.
Në moshën 11 vjeç Reinfeldt u bë kryetar i këshillit të studentëve (suedisht: elevrådet) në shkollën e tij, dhe u bë një tifoz i klubit futbollistik Djurgårdens IF, një pasion që mban edhe sot e kësaj dite. Ai filloi të luante basketboll për "Tensta Tigers" ndërsa jetonte në Bromsten (i cili ndodhet ngjitur me Tensta) dhe vazhdoi të luante për ta pasi familja e tij u transferua në Täby. Në shkollën e tij të mesme, gjimnazin Åva, ai studioi shkencat natyrore për tre vjet. Ai gjithashtu i pëlqente të vendoste dhe të interpretojë revista dhe kabare. Pas shkollës, Reinfeldt përfundoi shërbimin e tij ushtarak si një rojtar (suedisht: lapplandsjägare) në Lapland Ranger Regiment dhe përfundoi i pari në klasën e tij si një kadet në Umeå. Ishte gjatë kësaj kohe që ai u interesua për politikë, si një përfaqësues për regjimentin e tij në kongresin e rekrutëve në ushtrinë suedeze (suedisht: värnpliktsriksdagen). Ai u diplomua në Shkollën e Biznesit të Universitetit të Stokholmit me një diplomë në biznes dhe ekonomi (suedisht: civilekonomexamen) në vitin 1990.
Karriera politike
Reinfeldt u bashkua me Lidhjen e Rinisë së Moderuar - krahu i të rinjve të Partisë së Moderuar suedeze në vitin 1983. Si anëtar i Lidhjes së Rinisë së Moderuar në Täby, ai sfidoi drejtuesit e ligës lokale, të cilët preferuan të përdorni lokalet si një vend për të pirë birrë dhe verë në vend që të përfshiheni në diskutime rreth politikës. Reinfeldt, për të cilin thuhet se nuk i pëlqen alkooli i fortë dhe se konsumon verë dhe birrë në sasi të moderuar, filloi "Rinia Konservatore" (suedisht: Konservativ ungdom) dhe krijoi një lidhje me partinë nënë, duke marrë përfundimisht kampionatin e të rinjve më 1987. Në vitin 1988 ai u bë sekretar (suedisht: borgarrådssekreterare) në Këshillin e Komunës së Stokholmit.
Ai ishte aktiv në politikën studentore ndërsa studionte në Universitetin e Stokholmit, duke u bërë përfundimisht kryetar i partisë studentore "Borgerliga Studenter - Opposition '68" midis 1988 dhe 1989. Ai u bë kryetar i degës së Stokholmit të Lidhjes së të Rinjve të Moderuar në vitin 1990 dhe vitin tjetër u zgjodh anëtar i Riksdag (parlamenti suedez). Në zgjedhjet e përgjithshme suedeze të vitit 1991, Partia e Moderuar dhe aleatët e saj patën një sukses të konsiderueshëm, duke çuar në formimin e një qeverie të koalicionit të qendrës së djathtë nën udhëheqësin e Partisë së Moderuar dhe kryeministrin Carl Bildt. Qeveria e vitit 1991 ishte qeveria e parë e qendrës së djathtë në Suedi që nga viti 1982.
Kryeministër i Suedisë (2006-2014)
Reinfeldt u bë Kryeministri i Suedisë më 6 tetor 2006, duke shërbyer njëkohësisht si kryetar i Partisë së Moderuar. 41-vjeçari Reinfeldt u bë personi më i ri që u bë kryeministër që kur Rickard Sandler u bë kryeministër në moshën 40 vjeç në vitin 1925. Me fitoret në 2006 dhe në 2010, Reinfeldt ishte kryeministri më i gjatë i Partisë së Moderuar dhe personi i vetëm që udhëhoqi partinë në dy fitore të njëpasnjëshme të përgjithshme zgjedhore. Qeveria e tij kompromentoi katër parti (përfshirë edhe partinë e tij) të cilat para zgjedhjeve kishin formuar një koalicion të quajtur Aleanca për Suedinë, më vonë u kthye në Aleancë.
Pas kryeministrisë
Pas mposhtjes në vitin 2014, Reinfeldt njoftoi se do të largohej si kryeministër i Suedisë dhe si kryetar i Partisë së Moderuar. Ai u tërhoq nga zyra e kryeministrit më 3 tetor 2014, duke u pasuar nga Stefan Löfven. Ai dha dorëheqjen nga Riksdag më 31 dhjetor 2014 dhe dha dorëheqjen si kryetar i partisë më 10 janar 2015, duke u pasuar nga Anna Kinberg Batra.
Komiteti i Rajoneve
Komiteti i Rajoneve (Committee of the Regions) është krijuar në vitin 1992 nga Traktati i Maastricht-it, Komiteti i Rajoneve përbëhet nga 222 përfaqësues të autoriteteve vendore dhe rajonale të cilët emërohen nga Këshilli për një periudhë katër vjeçare bazuar në propozimet unanime që vijnë nga shtetet anëtarë. Këshilli, Parlamenti dhe Komisioni i drejtohen për këshillim këtij komiteti në fushat që kanë lidhje me interesat vendorë dhe rajonalë siç janë arsimi, rinia, kultura, shëndeti dhe kohezioni ekonomik dhe social. Ai gjithashtu mund të lëshojë opinione me nismën e vet. Me hyrjen në fuqi të Traktatit të Amsterdamit, Komitetit duhet t'i drejtohen për këshillim edhe në këto fusha: mjedisi, Fondi Social, përgatitja profesionale, bashkëpunimi ndër-kufitar dhe transporti. Ndërsa Traktati i Nicës nuk e ndryshoi përbërjen dhe numrin e anëtarëve të Komitetit por duke marrë parasysh edhe zgjerimet e ardhshme theksoi se numri i anëtarëve nuk mund të kalojë 350 veta.
Flakadanёt e lirisё 4
Flakadanёt e lirisё 4 me Autor Bedri Tahirit. Botohet nё kuadёr tё 100- vjetorit tё Pavarёsisёs sё Shqipёrisё. Libri ёshtё njё lapidar i mirёfilltё pёr tё gjitha ata qё, nёpёr periudha tё ndryshme kohore, me gjakun e vet sollёn Ditёn e Bardhё- LIRINЁ.
Libri “Flakadanёt e lirisё 4” ka 160 faqe dhe ёshtё organizuar nё katёr kapituj: