cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komisioni Trilateral
Antarësia
Rregulloret nënligjore të Komisionit Trilateral mohojnë anëtarësimin e zyrtarëve publikë. Ajo tërheq anëtarët e saj nga politika, biznesi dhe akademia dhe ka tre kryesues, një nga secili rajon. Karriget e tanishme janë ish ndihmës sekretari amerikan i mbrojtjes për çështjet e sigurisë ndërkombëtare Joseph Nye, ish-shefi i Bankës Qendrore Evropiane Jean-Claude Trichet dhe Yasuchika Hasegawa, kryetari i Kompanisë Farmaceutike Takeda.
Banesa e Skënder Dari, Faslli Lulos e Nelo Kabilit
Banesa e Skënder Dari është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "1886 10.06.1973".
Lidhje të jashtme
<!--Banesa ka dy oborre, në oborrin e parë ndodhet dhe zapanaja ose odajashta. Banesa është tre katëshe dhe e variantit të zhvilluar me një krah. Te tre njësitë kompozicionale të ambienteve të banimit, thuajse janë të trajtuara njëlloj nga ana arkitektonike, por njësia kryesore, ajo e ballit shkëputet nga dy të tjerat duke pasur çardakun transparent dhe kamerienë mjaft elegante. Berthama kompozicionale që ka kryesisht funksion nderlidhes me mjediset e baneses perbehet nga nendivani, divani i ndermjetme dhe çardaku trasparent, që së bashku me kamerien dhe ballet e mjediseve të banimit dhe të pritjes së miqve rrisin së tepërmi vlerën arkitektonike të pamjes kryesore të orientuar nga jugu. Katojtë e katit përdhes shërbenin për vendosjen e lëndëve djegëse. në katin e parë janë vendosur dimërore (ambjente shërbimi), ndërsa në katin e sipërm janë vendosur mjediset për banim dhe mjediset e miqve. Rreth vitit 1878 u bënë ca ndryshime në mjediset e banimit të katit të tretë si zvogëlimi i dritareve dhe ndërtimi i mafilit të brendshëm me llac gëlqere. Si rast i veçantë i banesës është kati përdhe, i mbuluar i gjithi me qemerë cilindrikë, kompozimi i bllokut të shkallës dhe ornomatike e pasur si në dru dhe në mure brenda dhe jashtë banesës. Për këto dëshmojnë banorët dhe gjurmët e pakta që kanë mbetur. Banesa është mjaft e dëmtuar, ekziston vetëm krahu i djathtë dhe pjesërisht ambienti nga perëndimi, por struktura kompozicionale është shumë e qartë. Kjo na jep mundësinë e rikonstruksionit dhe restaurimit në të ardhmen e këtij monumenti duke fituar vlerat e humbura dhe duke pasuruar pamjen e qytetit muze. Banesa e Kabilajve është kulmi i banesës gjirokastrite me realizimet e shumta dhe vlerat e saj të mrekullueshme. Ajo është një nga shëmbujt më të zhvilluar të banesës gjirokastrite, duke treguar mundësinë për të realizuar vepra aq të mëdha e të shquara të këtij tipi. -->
Cillian Murphy
Cillian Murphy (lindur më 25 maj 1976) është një aktor irlandez. Ai bëri debutimin e tij profesional në shfaqjen e Enda Walsh të vitit 1996, Disco Pigs, një rol që ai e riprodhoi më vonë në përshtatjen e ekranit të vitit 2001. Kriteret e tij të hershme të shquara të filmit përfshijnë filmin horror 28 Days Later (2002), komedinë e errët Intermission (2003), thriller Syri i Kuq (2005), dramë lufte irlandeze The Wind That Shakes the Barley (2006), dhe thriller fantashkencë Sunshine (2007). Ai luajti një grua transgjinore irlandeze në komedinë-dramë Breakfast on Pluto (2005), e cila i dha atij një nominim për Golden Globe Award.
Murphy filloi të bashkëpunonte me regjisorin Christopher Nolan më 2005, duke luajtur Dr. Jonathan Crane / Scarecrow në trilogjinë The Dark Knight (2005–2012) si dhe duke u shfaqur në Inception (2010), Dunkirk (2017) dhe duke portretizuar rolin kryesor të J. Robert Oppenheimer në epikën biografike Oppenheimer (2023). Ai fitoi më shumë rëndësi për rolin e tij si Tommy Shelby në serialin dramatik të periudhës së BBC-së Peaky Blinders (2013–2022) dhe për luajtjen në vazhdimin horror A Quiet Place Part II (2020).
Në vitin 2011, Murphy fitoi Irish Times Theatre Award për aktorin më të mirë dhe Drama Desk Award për Performancën e Jashtëzakonshme Solo për shfaqjen e një personi Misterman. Në vitin 2020, The Irish Times e quajti atë një nga aktorët më të mëdhenj të filmit irlandez.
Jeta personale
Në mesin e vitit 2004, Murphy u martua me të dashurën e tij prej kohësh Yvonne McGuinness, të cilën e takoi në një nga shfaqjet e grupit të tij rock në 1996. Ata jetuan në Londër nga viti 2001 deri në vitin 2015, përpara se të transferoheshin në Dublin. Ata kanë dy djem, të lindur në dhjetor 2005 dhe korrik 2007 respektivisht.
Një dashnor i zjarrtë i muzikës, Murphy deklaroi në vitin 2004, "E vetmja gjë ekstravagante në lidhje me stilin tim të jetesës është sistemi im stereo, blerja e muzikës dhe shkuarja në koncerte." Ai nuk luan më në një grup rock, por luan rregullisht muzikë me miqtë dhe më vete, dhe ende shkruan këngë. Murphy nuk planifikon të krijojë një grup tjetër dhe tha: "Edhe sikur të isha i mirë, vetë nocioni i të qenit një aktor me një grup rock në krah do të thoshte se nuk do të merresha kurrë seriozisht." Murphy ka paraqitur programe të shumta në stacionin radiodixhital britanik BBC Radio 6 Music që nga viti 2013, duke përfshirë serinë Cillian Murphy's Limited Edition ku ai ndan dhe diskuton muzikën e tij të preferuar. Në vitin 2005, ai emëroi shokët e tjerë aktorë irlandezë Colin Farrell, Jonathan Rhys Meyers, dhe Liam Neeson si miq, duke e quajtur Neeson "babain e tij zëvendësues të filmit". Megjithatë, miqësitë e tij më të ngushta janë ato që ai bëri përpara se të bëhej i njohur.
Afetaria në Shqipëri
Afetaria, agnosticizmi dhe ateizmi gjenden te shqiptarët krahas feve tradicionale të Islamit dhe Krishtërimit.
Shqipëria në tërësi ka nivel të ulët fetarizimi, sipas studimeve të viteve 2008, 2009 dhe 2015, Shqipëria ishte vendi i 20-të më pak fetar në botë. Po ashtu shumica e shqiptarëve bëjnë një jetë laike pa kushtëzime fetare.
Historia
parapamje|150px|[[Ismet Toto, promovuesi i parë i ateizmit në Shqipëri]]
Fillesat e afetarisë
Afetaria në Shqipëri u shfaq pas një periudhe të antiklerikalizmit dhe shekullarizmit në kontekstin e rritjes së nacionalizmit shqiptar gjatë periudhës Osmane. Në periudhën e vonshme të Perandorisë Osmane, nacionalizmi shqiptar i shtyu shqiptarët që të linin mënjëanë dallimet fetare dhe nxiti diçka që shumë historianë e quajnë "fenë civile të shqiptarizmës". Poezia e famshme "Moj Shqypni" e Pashko Vasës i kërkonte shqiptarëve që të "E mos shikoni kisha e xhamia: Feja e shqyptarit asht shqyptaria!"
Rilindas shqiptarë të shekullit e 19-të si Faik bej Konica, Jani Vreto dhe Zef Jubani ishin kritik në retorikën e tyre ndaj feve dhe klerit, (Faik Konica shkoi deri në atë pikë sa të thoshte "Më vjen për të vjellur nga çdo fe") por avokati i parë i braktises së fesë qe publicisti dhe revolucionari Ismet Toto, i cili në 1934 shkruajti polemikën "Grindja me Klerin". Ky i fundit u pasua nga Anastas Plasari që shkruajti veprën "Sëmundja fetare" në 1935. Poeti i njohur i asaj periudhe, Migjeni, shkruajti poezinë "Blasfemi" e cila kishte nota të theksuara kritike ndaj fesë.
Një figurë tjetër e rëndësishme e asaj kohe ishte politikani, aktivisti pro pavarësisë dhe kryetari i bashkisë së Gjirokastrës, Hysen Hoxha (1861–1934), i cili gjithashtu ishte xhaxhai i Enver Hoxhës. Ai njihej si një "radikal ateist anti-kolonialist" dhe qëndrimet e tij kanë ndikuar te qasja ndaj fesë që pati Enver Hoxha.
parapamje|220px|[[Lasgush Poradeci shkruajti poezinë "Eskursioni teologjik i Sokratit" me qasje ateiste]]
""Nuk ka Zeus, as nuk ka zot, Ferr,
Lugat t'imagjinuar,
po ka popull të paditur,
popull q'ende s'është zgjuar.""
- Lasgush Poradeci
Ndalimi i Fesë
Gjatë diktaturës komuniste në vitin 1946 fillimisht feja u kufizua dhe në 1967 u ndalua tërësisht gjatë regjimit të Enver Hoxhës (por një sasi praktikimi privat mbijetoi). Deri maj të 1967 institucionet fetare ishin detyruar të dorëzonin 2,169 objekte fetare. Revista kulturore "Nëndori" e raportoi ngjarjen duke thënë se rinia kishte krijuar "shtetin e parë ateist në botë. Kufizimet u zbutën në 1985 dhe në 1990 u hoqën fare nën udhëheqjen e Ramiz Alisë.
Demografia
Në ditët e sotme numri i afetarëve në Shqipëri varion shumë sipas burimit.
Sipas një studimi të Gallup International në 2016, 30% e shqiptarëve nuk ishin fetarë, ndërkohë një 9% tjetër ishte ateist (56% ishin fetarë). Në Censusin e 2011 (i cili pati kontestime të shumta Këshilli i Evropës dhe organizma të tjerë) numri i ateistëve ishte 2.5%, i besimtarëve të pa cilësuar ishte 5.49%, ndërsa e të padeklaruarve ishte 13.79%. Një studim tjetër nga Gallup në 2009 nxorri se për 53 % të shqiptarëve feja nuk kishte rëndësi, ndërsa një burim tjetër flet për 72% jo praktikantë. Në përgjithësi shqiptarët edhe kur identifikohen me një besim fetar, ata praktikojnë e praktikojnë pak ose aspak atë. Sipas një studimi nga fondacioni "Friedrich Ebert", 84% e të rinjve të moshave 16-27 vjeç praktikojnë besim fetar vetëm gjatë festave (61%) ose asnjëherë (23%).
Në dallim nga shoqëritë myslimane, shumica dërrmuese e burrave shqiptarë të moshave 15-59 vjeç nuk janë të rrethprerë (bërë synet). Sipas një studimi nga INSTAT 36.8% e burrave shqiptarë ishin të rrethprerë, ndërsa te myslimanët kjo kjo shifra shkonte 46.5%, ndërkohë që kjo praktikë është thuasje universale (mbi 90%) në botën islame.
Një studim mjekësor i 2008 në Tiranë nxorri se 67% e myslimanëve dhe 55% e të krishterëve ishin tërësisht jopraktikantë të fesë. Ndjekja e rregullt e objekteve të kultit ishte e ulët për të dyja grupet pasi 6% e myslimanëve dhe 9% e të krishterëve shkonin njëherë në dy javë në objektet e kultit. Faljet disa herë në ditë ishin po ashtu shumë të rralla (2% e Myslimanët dhe 3% e të krishterët). Agjërimi i rregullt gjatë Ramazanit apo Kreshmave ishte 5% për myslimanët dhe 6% për të krishterët.
Sipas sondazhit WIN/Gallup International në 2016 për besimet e shqiptarëve:
Afetaria në shoqëri
Në Shqipëri identiteti fetar është lidhur më shumë me origjinën familjare se sa me praktikën faktuale, kjo edhe në qoftë se personi në fjalë nuk është fetar. Për shkak të arsyeve historike, socio-ekonomike dhe kulturore ka ende peshë shoqërore në shumë kontekste.
Sipas një studimi të organizatës UNDP të OKB-së, pesë faktorët kryesorë që mundësojnë tolerancën fetare në Shqipëri janë evidentuar të mëposhtmet:
Disa intelektualë shqiptarë janë ankuar për krijimin e një tabuje rreth ateizmit siç u pa në vizitën e Papës ku ateizmi u lidh me krimet e komunizmit. Po ashtu ka pasur ankesa mbi diskursin fetar brenda dhe jashtë Shqipërisë që citojnë statistikat e vjetëruara fetare që e paraqesin vendin sikur është 100% fetar, duke mënjanuar ekzistencën e jofetarëve/ateistëve.
Figura publike ateiste dhe afetare
parapamje|200px|[[Ismail Kadare, shkrimtari i famshëm me origjinë myslimane i cili e ka quajtur veten ateist. ]]
Disa nga ateistët më të njohur në Shqipëri janë Ismail Kadare, Dritëro Agolli, Ben Blushi, Fatos Lubonja, Mustafa Nano, Saimir Pirgu, Diana Çuli, Elton Deda, Fatos Tarifa, Edmond Tupja, Ylli Rakipi, Gilman Bakalli, Blendi Fevziu, Moikom Zeqo, dhe Rrahman Parllaku.
Në 8 korrik 2014 kryeministri Edi Rama u shpreh në në lidhje me fenë se "Unë nuk praktikoj besim tjetër, përveç atij tek vetja dhe tek njerëzit, por nuk besoj se sidoqoftë eksiztenca ose jo e Zotit është një çështje që mund të zgjidhet ndonjëherë nga të vdekshmit."
Degjenerimi makular
Degjenerimi makular i njohur gjithashtu si degjenerimi makular i lidhur me moshën është një gjendje mjekësore e cila mund të rezultojë në turbullim shikimi ose verbim të qendrës së fushës së shikimit. Në fillim shpesh nuk ka simptoma. Me kalimin e kohës, megjithatë, disa njerëz përjetojnë një përkeqësim gradual të shikimit që mund të prekë njërin ose të dy sytë. Ndërsa nuk rezulton në verbëri të plotë, humbja e shikimit qendror mund ta bëjë të vështirë njohjen e fytyrave, vozitjen, leximin ose kryerjen e aktiviteteve të tjera të jetës së përditshme. Halucinacionet vizuale mund të ndodhin gjithashtu, por këto nuk përfaqësojnë një sëmundje mendore.
Përmbledhje
Degjenerimi makular zakonisht ndodh tek njerëzit e moshuar. Faktorët gjenetikë dhe pirja e duhanit gjithashtu luajnë një rol të konsiderueshëm. Kjo është për shkak të dëmtimit të makulës së retinës. Diagnostikimi bëhet nga një ekzaminim i plotë i syve. Sëmundja ndahet në lloje të hershme, të ndërmjetme dhe të vonë. Lloji i vonë është i ndarë gjithashtu në forma "të thata" dhe "të lagura" me formën e thatë që përbën 90% të rasteve.
Në vitin 2015 sëmundja preku 6.2 milion njerëz në të gjithë botën. Në vitin 2013 degjenerimi makular ishte shkaku i katërt më i zakonshëm i verbërisë pas kataraktit, lindjes së parakohshme dhe glaukomës. Më së shpeshti ndodh tek njerëzit mbi moshën pesëdhjetë vjeç dhe në Shtetet e Bashkuara është shkaku më i zakonshëm i humbjes së shikimit në këtë grup moshë. Rreth 0.4% e njerëzve midis moshës 50 dhe 60 vjeçare kanë sëmundjen, ndërsa ajo ndodh në 0.7% të njerëzve deri 60 - 70 vjeçare, 2.3% të atyre 70 deri në 80 dhe gati 12% të njerëzve mbi 80 vjeç.
Liqeni i Baltishtës së Epërme
Liqeni i Baltishtës së Epërme (Горње Блатештичко језеро/Gornje Blateštičko jezero, është një liqen i vogël malor në jug të Kosovës. Liqeni gjendet në një lartësi prej 2220 m mbi nivelin e detit në Bjeshkët e Sharrit. Liqeni gjendet në afërsi të Majës së Malit Guri i Zi (Crni Kamen) në 2536 m mbi nivelin e detit. Ai ndodhet 200 m larg Liqenit të Baltishtës së Ulët.
Princi Erik i Suedisë
thumb|220px|Princi Erik i Suedisë dhe Norvegjisë Erik Gustaf Ludvig Albert (20 prill 1889 - 20 shtator 1918) ishte princ i Suedisë dhe Norvegjisë (prej vitit 1905, ishte vetëm i Suedisë). Ai ishte fëmija i tretë dhe djali më i ri i mbretit Gustaf V i Suedisë dhe mbretëreshës Victoria e Badenit. Më 1904, Eriku u emërua si kalorës i luanëve norvegjez nga gjyshi i tij Oscar II i Suedisë. Eriku vdiq nga sëmundja spanjolle. Interesi më i madh i Erikut ishte muzika dhe gjeografia.
Calatayud
Calatayud është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Comunidad de Calatayud, të provincës Zaragoza, në Aragon. Calatayud ka 2174 banorë (2012), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 154 km2.
Parku Natyror Bredhi i Sotirës
Bredhi i Sotirës është një zonë e mbrojtur natyrore i cili gjendet në Qarkun dhe në rrethin e Gjirokastrës, në Shqipëri.
Përshkrimi
Bredhi i Sotirës ka një sipëfaqe aktuale prej 1,740.00 ha. Pozicioni në Jug të vendit dhe larg rrugës kombëtare e bën një vend mjaft të qetë, me biodiversitet të lartë nga pikpamja e habitateve dhe atë llojore. Prezanton vlera të konsiderueshme shkencore dhe eko-turistike. Shoqërimi i Junglo-Plantanetum orientalis, i shoqëruar me prezencen e llojeve Crataegus monogyna, Rubus ulmifolius, Sanguisorba minor etj është mjaft i mbrojtur. Shoqërim interesant dhe dominant mbetet Abies borisii-regis (Huetio-Abietum). Pasuria hidrografike i rrit vlerat eko-turistike të rajonit. Konsiderohet si një perlë të natyrës shqiptare, qoftë nga pikpamja eko-turistike si dhe nga ajo shkencore, si pyll i virgjër ose pothuajse i virgjër.
Västmanland
Västmanland është provincë (landskap) në Suedi. Kufizohet me Södermanland dhe Närke në jug, me Värmland në perëndim, me Dalarna dhe Gästrikland gjithashtu me Uppland në lindje.
Administrata
Provincat e Suedisë nuk shërbejnë për qëllime administrative ose politike (përveç ndonjëherë si rrethe sportive), por janë entitete historike dhe kulturore. Në rastin e Västmanland, qarku përkatës administrativ, Qarku Västmanland, përbën pjesën lindore të provincës. Pjesa perëndimore është në Qarkun Örebro ku ndodhen komunat Hällefors, Lindesberg, Ljusnarsberg dhe Nora.
Klima
Temperatura më e lartë e regjistruar ishte 36 °C, më 9 korrik 1933 në Västerås, i fundit më 6 gusht 1977 në Sala. Temperatura më ulët e regjistruar ishte më 24 janar 1875, atëhere Nora dhe Västerås ishte -36.5 °C.
Grifsha
parapamje Grifsha (Eurasian jay; Garrulus glandarius) është një lloj shpendi i cili shtrihet në një rajon të gjerë, duke filluar nga Evropa Perëndimore dhe Afrika Veriperëndimore e deri në nënkontinentin indian dhe më tej në bregun lindor të Azisë dhe poshtë në Azinë juglindore. Në të gjithë gamën e saj të gjerë gjeografike, shumë forma të ndryshme racore kanë evoluar sa që duken shumë të ndryshme nga njëri-tjetri, sidomos kur krahasohen me format më ekstremet të llojit të saj.
Dandon Iliriani
Dandon (ose Dando) ishte një personalitet ilir që, sipas Plini Plakut, supozohet se jetoi për rreth 500 vjet ose më shumë.
Mitologjia hungareze
Mitologjia hungareze përfshin mitet, legjendat, përrallat popullore, përrallat dhe perënditë e hungarezëve, të njohur edhe si Magyarok.
Shtëpia e Nazif Likollarit
Shtëpia e Nazif Likollarit është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Mitologjia hungareze
Kozmologjia mitologjike
Midis feve moderne, mitologjia hungareze është më afër kozmologjisë së popujve Uralikë. Në mitin hungarez, bota është e ndarë në tri sfera: e para është Bota e Epërme ( Felső világ ), shtëpia e perëndive; e dyta është Bota e Mesme ( Középső világ ) ose bota që ne njohim, dhe së fundi bota e nëndheshme ( Alsó világ ). Në qendër të botës qëndron një pemë e gjatë: Pema Botërore / Pema e Jetës ( Világfa/Életfa ). Gjethja e saj është Bota e Epërme dhe zogu Turul banon mbi të. Bota e Mesme ndodhet në trungun e saj dhe bota e nëndheshme është rreth rrënjëve të saj. Në disa tregime, pema ka fruta: mollët e arta. Në hinduizëm dhe budizëm, ka besime shumë të ngjashme në Trailokya dhe Kalpavriksha.
Bota e Epërme
Zotat jetojnë në Botën e Epërme. Zotat kanë të njëjtin gradë, megjithëse figura më e rëndësishme prej tyre është Isten (në Hungarisht për "Zot"). Ai kontrollon botën, formëson fatin e njerëzve, vëzhgon botën e mesme nga qielli dhe ndonjëherë jep paralajmërim me rrufe ( mennykő ). Isten krijoi botën me ndihmën e Ördög ("djalli" që përfaqëson të keqen ) . Zota të tjerë përfshijnë: Istenanya ("Nëna Zoti"), i njohur gjithashtu si Boldogasszony ("Zonja e Bekuar", fjalë për fjalë do të thotë "grua e lumtur/e gëzuar"; më vonë u identifikua me Virgjëreshën e Katolicizmit ), dhe Hadúr ("komandant lufte" ose " komandant") i zjarrit, dhe më vonë perëndi i luftës.
Trupat kryesorë qiellorë ( Dielli dhe Hëna ) ndodhen gjithashtu në Botën e Epërme. Qielli mendohej të ishte një tendë e madhe e mbajtur nga Pema e Jetës. Disa vrima në të janë yjet. Dielli, Hëna dhe simbolet e fjalës kozmike, njihen nga gjetjet e varreve hungareze nga periudha e pushtimit hungarez.
Në mitologjinë hungareze, besohej se shpirti i njeriut ( Lélek ) është i pavdekshëm, dhe jeta shihej si një shtegtim në Parajsë ( Menny ).
Bota e Mesme
Bota e Mesme është e ndarë mes njerëzve dhe shumë krijesave mitologjike ; këto të fundit janë shpesh të mbinatyrshme. Ka fantazma të pyjeve dhe ujërave, të cilët janë urdhëruar të trembin njerëzit. Ata kanë emra të ndryshëm në vende të ndryshme. Ka femra, për shembull, sellő (sirenë), e cila jeton në ujë dhe ka një bust njeriu me bishtin e një peshku. Era kontrollohet nga një plakë e quajtur Szélanya (Nëna e Erës) ose Szélkirály (Mbreti i Erës). Sárkány (dragoi) është një bishë e frikshme: ai është armiku i shumë heronjve në përralla, duke simbolizuar luftën e brendshme psikike të heroit. Sárkány zakonisht ka 1-7 koka. Lidérc është një krijesë fantazmë, misterioze me disa pamje të ndryshme, veprat e tij janë gjithmonë dashakeqe. Manó k (kukudhët / goblins) dhe törpé k (xhuxhët) janë qenie dhelpra që jetojnë në pyje ose nën tokë. Óriások (gjigantët) jetojnë në male. Ata kanë cilësi të mira dhe të këqija. Krijesat e preferuara janë tündérek (zanat), të cilat janë virgjëresha të reja të bukura ose krijesa femra (shpesh të përshkruara ose si pastërti dhe pafajësi e personifikuar, ose si lozonjare dhe dhelpra). Ato ndihmojnë njerëzit, të cilët ndonjëherë mund të kërkojnë tre dëshira prej tyre. Të kundërtat e tyre janë bábák, të cilët barazohen me shtrigat e vjetra mace. ( Bába do të thotë "mami" në hungarezishten moderne, dhe fillimisht ato ishin plaka të mençura, të barabarta më vonë me shtrigat kur krishterimi u përhap. )
Nëntoka
Bota e nëndheshme është shtëpia e Ördög, krijuesi i gjithçkaje të keqe për njerëzit: për shembull, kafshët e bezdisshme si pleshtat, morrat dhe mizat. Është e paqartë nëse bota e krimit konsiderohej si vend ndëshkimi apo jo, pasi emërtimi i saj si Pokol (Ferr) u zhvillua pas kristianizimit.
Feja
Kërkimet rreth fesë së lashtë hungareze kanë çuar në përfundimin se ajo ishte një formë e Tengizmit, feja etnike turko-mongole, e cila ndoshta është marrë nga popujt turq me të cilët magjarët ranë në kontakt, por u ndikua nga hindutë dhe budistët të cilët Hunët dhe avarët ishin takuar dhe ishin konvertuar gjatë migrimit të tyre drejt perëndimit. Një teori tjetër e lidh fenë me atë të Hunëve dhe Skithëve të Azisë Qendrore që u konvertuan në Budizëm në popullsinë kryesisht budiste të Azisë Qendrore të atyre kohërave për shkak të legjendave të ngjashme apo edhe identike me mitin e origjinës hungareze.
Roli shamanik u plotësua nga táltos ("njeri i mençur / dijetar i bekuar"). Mendohej se shpirtrat e tyre ishin në gjendje të udhëtonin midis tre sferave nëpërmjet révülés (meditimit). Ata ishin edhe mjekë. Një taltos u zgjodh nga fati; anomalitë e tyre të lehta në lindje (dhëmbët e të porsalindurit, kërpudha, flokët e bardhë dhe gishtat shtesë) besohej të ishin shenjë e një urdhri hyjnor. Hapat e prezantimit të tyre:
Ata kishin aftësinë për të kontaktuar shpirtrat me rituale specifike dhe duke u lutur. Kështu, ata interpretuan ëndrrat, ndërmjetësuan midis njerëzve dhe shpirtrave, shëruan dhe hoqën mallkimet dhe patën një aftësi për të gjetur dhe për të rikthyer shpirtrat e humbur. Ata drejtuan flijimet e kafshëve dhe morën me mend arsyen e zemërimit të një paraardhësi.
Pas vdekjes, shpirti i njeriut largohet nga trupi. Trupi është varrosur nga të afërmit në bregun tjetër të një lumi, duke parë nga lindja.
Mbetje në folklor
Metodat krahasuese mund të zbulojnë se disa motive të përrallave popullore, fragmente këngësh ose rima të zakoneve popullore ruanin pjesë të sistemit të vjetër të besimit. Disa të dhëna flasin drejtpërdrejt për figura të ngjashme me shamanin. Mbetjet shamanike në folklorin hungarez u hulumtuan ndër të tjera nga Vilmos Diószegi, bazuar në të dhënat etnografike në Hungari dhe veprat krahasuese me shamanë të ndryshëm të disa popujve siberianë. Etnografi Mihály Hoppál vazhdoi punën e tij për studimin e mbetjeve të besimit shamanist hungarez, duke krahasuar besimet shamaniste të folësve të gjuhëve fino-ugike të lidhura me hungareze me ato të popujve të tjerë siberianë.
Rezervat Natyror i Menaxhuar Bredhi i Kardhiqit
Kardhiqi është një rezervat strikt natyror/shkencor në fshatin Kardhiq, rrethi i Gjirokastrës, Shqipëri.
Ka një sipërfaqe prej të përgjithshme prej 1800 ha, i vendosur në zonën veri-perëndimore të rrethit të Gjirokastrës, në një largësi prej 22 km larg qytetit. Flora përfaqësohet nga Bredhi i bardhë, panja emalit, krekëza, frashëri, dushqet, rrobulli e pisha e zezë. Fauna përfaqësohet nga derri i egër, dhia e egër, lepuri i egër, ujku, dhelpra, thëllëza e malit.
Sandro Mazzola
Alessandro "Sandro" Mazzola ( Italisht: [ˈsandro matˈtsɔːla]; lindur më 8 nëntor 1942) është një ish futbollist profesionist italian i cili ka luajtur si Sulmues ose mesfushor sulmues për klubin italian Internazionale dhe kombëtaren italiane.
Ai konsiderohet gjerësisht të jetë një nga lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave, si dhe një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij, kjo falë shpejtësisë, krijueshmërisë, intensitetit të punës dhe instiktit të golit; ai u rendit i dytu në edicionin e vitit 1971 të Topit të Artë. Duke qënë se ka shpenzuar të 17 sezonet e karrierës së tij te Interi, Mazzola mban nderin e të qënit lojtar që e ka shpenzuar të gjithë karrierën me një klub të vetëm (one-club men). Me Interin, ai fitoi katër tituj të Serie A (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy Kupa Evropiane (1964 dhe 1965) dhe dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965). Në aspektin personal, ai u shpall golashënuesi më i mirë në Serie A në sezonin 1964–65, ku arriti edhe në finalen e Coppa Italias, ku u mposht, duke humbur mundësinë për të plotësuar një tripletë historike me klubin.
Me kombëtaren italiane, Mazzola fitoi UEFA Kampionatin Evropian në vitin 1968, duke qënë një nga lojtarët e zgjedhur në Ekipin e Turnamentit; ai gjithashtu arriti edhe finalen e Kupës së Botës 1970. Mazzola mori pjesë edhe në edicionet 1966 dhe 1974 të Kupës së Botës me Italnë.
Ai është djali i futbollistit italian Valentino Mazzola, lojtar Grande Torinos i cili vdiq në tragjedinë ajërore të Supergës. Vëllai i tij më i vogël, Ferruccio Mazzola, ishte gjithashtu një futbollist; ai vdiq në vitin 2013.
Jeta e hershme
Sandro Mazzola lindi në Torino disa javë pasi babai i tij, Valentino Mazzola, kishte firmosur për Torinon nga Venezia. Vëllai i tij i vogël, Ferruccio, i cili iu vu emri në nder të presidentit të klubit, lindi dy vite më vonë. Prindërit e tyre u divorcuan në vitin 1946, por babai fitoi kujdestarinë e Sandros, i cili ishte gjashtë vjeç kur babai i tij vdiq në aksidentin ajëror të Supergës.
Karriera me klube
Pavarësisht se babai i tyre Valentino kishte luajtur për Torinon, Mazzola dhe vëllai i tij Ferruccio firmosën për Interin. Ndyshe nga vëllai i tij, Sandro shpenzoi të gjithë karrierën e tij me Zikaltrit, duke shënuar 116 gola në Serie A në 417 paraqitje. Ai debutoi në kampionat nën drejtimin e trajnerit Helenio Herrera gjatë sezonit 1960–61, sëbashku me shumë të rinjë të tjerë, kundër rivalëve të Juventusit më 10 qershor 1961, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij me penallti në një disfatë 9–1; ishte paraqitja e tij e vetme gjatë sezonit. Herrera ishte bashkuar me Interin një vit më parë nga ekipi spanjoll Barcelona, sëbashku me gjeneralin e mesfushës Luis Suárez, i cili shërbeu si organizatori kryesor i ekipit gjatë viteve 1960'.
Interi i Herrerës në atë kohë përbëhej edhe nga Tarcisio Burgnich dhe Giacinto Facchetti si mbrojtësa, braziliani Jair si anësor, Mario Corso si mesfushor i majtë, Armando Picchi si mbrojtës i lirë, dhe Mazzola, i cili luajti në krah të djathtë të sulmit. Sëbashku, ata e transformuan Interin në ekipin më të mirë të Italisë, Evropës, dhe botës gjatë viteve 1960', i cili njihej si Grande Inter. Ata njiheshin për taktikën e famshme mbrojtëse të njohur si "catenaccio" si dhe aftësinë për të shënuar nga kundërsulme të shpejta dhe befasuese. Mazzola fitoi katër tituj të Serie A me Interin, përfshirë edhe dy rresht në vitet 1965 dhe 1966; ai u shpall edhe golashënuesi më i mirë në të dytin me 17 gola, por atë vit humbën edhe rastin për të realizuar tripletën.
Në vitin 1964, Mazzola shënoi dopietë për të ndihmuar Interin të mposhte Real Madridin në finalen e Kupës Evropiane 1964. Me këtë fitore, Inter përsëriti suksesin e rivalëve të qytetit Milan të sezonit të kaluar. Ai u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me 7 gola të shënuar sëbashku me dy lojtarë të tjerë. Inter arriti të mbrojë titullin evropian në sezonin e ardhshëm, këtë herë duke mposhtur klubin portugez Benfica në finale. Në sezonin 1965–66, Inter arriti gjysëm-finalen ku u eliminua nga Real Madridi, që në fund fitoi turnamentin. Inter arriti një tjetër finale të Kupës Evropiane në sezonin 1966–67, por u mposhën nga Celtic me rezultatin 2–1 pavarësisht se Mazzola zhbllokoi rezultatin me penallti në minutën e 7të. Inter gjithashtu fitoi dy Kupa Ndërkontinentale rresht në vitet 1964 dhe 1965, arritën edhe finalen e kupës në sezonin 1964–65, si dhe një vend të tretë në sezonin 1967–68; ai arriti sërisht një finale të Kupës Evropiane, këtë herë në edicionin 1971–72, por pësuan sërisht disfatë, këtë herë nga Ajaxi 2–0.
Mazzola u tërhoq nga futbolli profesionist në verën e vitit 1977, pasi kishte shërbyer si kapiten i Interit nga viti 1970 e deri në ditën e tërheqjes. Në fundin e karrierës së tij, Mazzola kishte fituar katër kampionate (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy Kupa Evropiane (1964 dhe 1965), dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965) si dhe UEFA Kampionatin Evropian 1968, duke qënë gjithashtu golashënuesi më i mirë i Serie A në sezonin 1964–65.
Karriera ndërkombëtare
parapamje|majtas|Mazzola sëbashku me [[Gianni Rivera|Gianni Riverën; të dy lojtarët ishin pjesë e politikës famkeqe staffetta të trajnerit Valcareggi në Kupën e Botës 1970.]] Mazzola luajti 70 herë për kombëtaren italiane në vitet 1963–1974, duke shënuar 22 gola. Debutimi i tij me kombëtaren erdhi në një ndeshje ndaj Brazilit më 12 maj 1963, kur ai ishte vetëm 20 vjeç. Ai e kremtoi këtë debutim duke shënuar me penallti. Mazzola më pas përfaqsoi Italinë në Kupën e Botës 1966, ku ai ishte pjesë e ekipit të drejtuar nga Edmondo Fabbri, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve. Ai shënoi në ndeshjen hapëse të Italisë, në një fitore 2–0 ndaj Kilit; Italia u eliminua në fazën e grupeve. Arritja e tij më e madhe me ekipin kombëtar erdhi në vitin 1968, kur Italia fitoi Kampionatin Evropian të atij viti në zhvilluar në shtëpi nën drejtimin e trajnerit Ferruccio Valcareggi. Mazolla shkëlqeu në këtë edicion, duke u zgjedhur në Ekipin e Turnamentit.
Dy vite më pas, Italia mbërri në Kupën e Botës 1970 si kampjonja në fuqi e Kampionatit Evropian. Pavarësisht kësaj, në ekip kishte një problem; trajneri Valcareggi besonte se Mazzola nuk mund të luante sëbashku me yllin tjetër krijues të ekipit Gianni Rivera, i cili kishte luajtur në një pozicion të ngjashëm me atë të Mazzolës te Milani, klubi rival i Interit. Ai besonte se vendosja e të dy lojtarëve në formacion do të prishte balancat e ekipit. Në fund, ishte Mazzola ai që u zgjodh të luante në formacion, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve si titullar, kjo falë atleticizmit dhe shkallës së punës më superiore. Italia e pati të vështirë të shënonte gjatë fazës së grupeve, dhe Mazzola pati të vështirë të rifitonte formën e tij në fushë pasi u sëmur me grip stomaku. Kjo gjë bëri që Valcareggi të merrte një vendim polemizues për raundin e dytë të turnamentit, një vendim të cilin ai e quajti "staffetta" (stafetë), duke i vendosur të dy lojtarët në formacion njëkohësisht.
Mazzola, i cili zotëronte një formë fizike më të mirë, kishte shpejtësi më të madhe dhe inteligjencë taktike më të mirë si dhe shënonte gola më shpesh nga të dy, do të luante si titullar në pjesën e parë, kurse Rivera do të hynte në pjesën e dytë, pasi lojtarët kundërshtar fillonin të lodheshin. Kjo do të lejonte organizatorin Rivera të kishte më shumë kohë në zotërimin e topit për të diktuar ritmin e lojës së ekipit të tij. Me këtë strategji, Italia mposhti vendin organizator Meksikën në çerek-finale, dhe më pas Gjermaninë Perëndimore pas kohës shtesë në gjysëm-finale për të arritur finalen e Kupës së Botës për herë të parë pas 32 vitesh, ku do të përballeshin me Brazilin e udhëhequr nga Pelé. Kjo ndeshje u portretizua si beteja midis futbollit sulmues dhe atij mbrojtës. Megjithatë, në ditën e ndeshjes, Valcareggi braktisi politikën e tij staffetta në pjesën e parë, e cila ishte në barazim 1–1, duke vendosur të përdorte Mazzolën deri në përfundim të ndeshjes, kjo për shkak të gjendjes fizike të pasigurt të disa prej lojtarëve të tij që kisin nisur ndeshjen si titullar pas fitores së lodhshme në gjysëm-finale. Rivera u aktivizua gjashtë minuta nga përfundimi, duke zëvëndësuar Roberto Boninsegnën, por Brazili tashmë po kryesonte 3–1. Dy yjet më të mëdhenjë taktikë të Italisë, Mazzola dhe Rivera, më në fund ishin në fushë sëbashku; shumë njerëz besonin se ata të dy duhet t'a nisnin sëbashku ndeshjen si titullar. Brazili triumfoi 4–1 dhe u shpall kampione e Kupës së Botës për herë të tretë në historinë e tyre.
Katër vite më vonë, Valcareggi i përdori të dy lojtarët në Kupën e Botës 1974, por skuadra mbimoshë e Italisë nuk u paraqit siç duhet dhe u eliminua që në fazën e grupeve të turnamentit.
Profili i lojtarit
Pavarësisht se zuri një rol krijues më të tërhequr në shumicën e karrierës së tij, Mazzola gjithashtu njihej si një bomber në vitet kur luajti si sulmues, kjo falë instiktit, gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone, si dhe aftësisë për të llogaritur vrapimet sulmuese dhe për të qënë në vendin dhe kohën e duhur për të finalizuar pasimet e shokëve të skuadrës. Këto aftësinë bënë që ai të shpallej shënuesi më i mirë i Serie A në vitin 1965. Megjithatë, Mazzola u vlerësua më shumë gjatë kulmit të karrierës së tij për shpejtësinë e tij të jashtzakonshme, nxitimin, rezistencën, driblimet, aftësitë taktike dhe balancën, në veçanti kur ai vraponte me shpejtësi të plotë me topin në këmbë; shpejtësia e tij, e kombinuar me kontrollin e topit të shkëlqyer e lejonte atë që të kalonte dhe mposhte mbrojtësit kundërshtar me lehtësi gjatë ndeshjeve, si në rastet një-kundër-një ashtu edhe gjatë inkursioneve personale. Përveç aftësive të tij si futbollist, Mazzola shquhej edhe për personalitetin e tij, karakterin e fortë, mentalitetin, vendosmërinë dhe lidershipin.
Tërheqja
parapamje|djathtas|Mazzola në vitin 2008. Pasi u tërhoq nga futbolli, Mazzola kishte një pozicion ekzekutiv te Interi, nga viti 1977 e deri në 1984, dhe më pas te Genoa.
Nga viti 1995 e deri në 1999, ai u rikthye te Interi në rolin e drejtorit sportiv, para se të zëvëndësohej nga ish shoku i tij i skuadrës Gabriele Oriali. Në periudhën 2000–03, ai punoi si drejtori sportiv i Torino.
Mazzola gjithashtu ka punuar si komentator te kanali Rai Sport. Ai mban rekordin unik e të qënit komentator në finalen e Kupës së Botës 1982 sëbashku me Luigi Colombon e Telemontecarlos (finalja e parë e transmetuar në televizion komercial) dhe Kupës së Botës 2006 sëbashku me Marco Civolin e RAI-t, të dyja të fituara nga Italia.
Jashtë futbollit
Më 3 korrik 1968, Mazzola krijoi Shoqatën e Futbollistëve Italianë (AIC) në Milano, sëbashku me disa lojtarë të tjerë si Giacomo Bulgarelli, Gianni Rivera, Ernesto Castano, Giancarlo De Sisti, Giacomo Losi dhe Sergio Campana, i cili ishte tërhequr sëfundmi. Campana ishte gjithashtu avokat dhe u vendos si presideni i shoqatës.
Klube
Burimi:
<references group="lower-alpha"/>
Kombëtarja
parapamje|Mazzola në vitin 1974 sëbashku me trajnerin Valcareggi dhe shokun e skuadrës [[Fabio Capello|Capello.]]
Burimi:
Trofe
parapamje|Sandro Mazzola, pas debutimit të tij me Italinë, sëbashku me [[Pelén.]]
Starship Troopers (film)
Starship Troopers është një film aksion ushtarak fantastiko-shkencorë amerikan i 1997-ës i drejtuar nga Paul Verhoeven dhe shkruar nga Edward Neumeier.Fillimisht ajo erdhi nga një skenar i rastësishëm i quajtur Bug Hunt at Outpost Nine, por përfundimisht e mori emrin Starship Troopers nga romani fantastiko-shkencorë me po të njëjtin titull nga Robert A. Heinlein. Historia tregon për një ushtar të ri të quajtur Johnny Rico dhe angazhimi i tij në Këmbësorinë e Lëvizshme, një njësi ushtarake futuristike. Karriera ushtarake e Rikos ngrihet nga rekrut tek nën-oficerdhe në fund oficer, me në sfond një lufte ndëryjore midis njerëzimit dhe një specie insektoide të njohur si "Arachnids".
I vetmi film i lëshuar në kinema në seritë Starship Troopers, ai mori vlerësime kryesisht negative nga kritikët pas shfaqjes, por ka fituar një pritje më të përzier në retrospektivë. Filmi fitoi 54.5 milion dollarë në SH.B.A. dhe gjithsej 121.2 milion dollarë në të gjithë botën kundrejt buxhetit të tij prej 105 milion dollarësh.Filmi u nominua për çmimin Efektet më të mira Vizuale në Academy Awards (edicioni i 70) në 1998-ën. Në vitin 2012, Slant Magazine e renditi filmin në vendin e 20 në listën e tij të 100 Filmave më të Mirë të viteve 1990.
Përmbajtja e filmit
Në shekullin e 23-të, gjatë kolonizimit të planetëve të rinj, njerëzimi has një specie armiqësore jo-teknologjike insektoide të njohur si Arachnids ose " Insektet ".
Në trajnimin bazë të Këmbësorisë Lëvizëse, rreshteri Zim i trajnon rekrutët mjaft ashpër. Rico shoqërohet me shokun e tij,kadetin Ace Levy dhe më vonë ngrihet në detyrë si kapiten i togës. Më pas ai merr një leter ndarjeje nga Carmen, e cila dëshiron një karrierë me flotën dhe tani shërben nën urdhrat e rivalit të sportit të shkollës së mesme të Rico-s, Zander Barcalow. Pas një incidenti gjatë një trajnimi me zjarr të hapur ku vritet njëri nga anëtarët e togës së Rico-s dhe jep dorëheqjen një pjesëtar tjetër si pasoj e fajit, Rico fshikullohet me kamzhik. Ai jep dorëheqjen dhe i telefonon prindërit e tij për ti pyetur nëse mund të kthehet në shtëpi, por e anullon dorëheqjen e tij pasi një asteroid,i raportuar të jetë nisur nga Arachnid-ët, shkatërron totalisht Buenos Aires-in, duke vrarë prindërit e tij dhe miliona të tjerë.
Një njësi ushtarake vendoset në Klendathu, planeti i Arachnid-ëve, por operacioni i nënvlerëson shumë Arachnid-ët dhe del një katastrofë totale. Rico plagoset rëndë dhe raportohet gabimisht si i vrarë në aksion. Pas rikuperimit, ai, Ace dhe Dizzy ri-emërohen tek "Roughnecks", një njësi elitë e komanduar nga nënkoloneli Jean Rasczak, ish-mësuesi i shkollës së mesme i Rikos. Ai e fiton shpejt respektin e bashkëmoshatarëve të tij dhe promovohet në rangun Tetar pasi heq qafe një insekt gjigand. Marrëdhënia e tij me Dizzy vazhdon të rritet, dhe ata bëjnë seks gjatë natës së tyre në Tango Urilla.
Roughnecks i përgjigjen një thirrje të shqetësuar nga Planeti "P", ku një njësi ushtarake e tyre është shkatërruar nga alienët. Ata shumë shpejt e kuptojnë se thirrja që morën ishte një kurth, dhe Araknidët mësyjnë qendrën. Rico, një rreshter së fundmi, ekzekuton vetë një Rasczak i plagosur drejt vdekjes pasi një alien i ardhur nga nëntoka i pret këmbët e tij. Dizzy vritet, por Roughneck-ët e mbijetuar shpëtohen nga Carmen dhe Zander. Riko dhe Carmen takojnë Carl, një oficer i lartë i inteligjencës së fundmi, në funeralin e Dizzy-it. Carl zbulon se ka arsye për të besuar se një "alien inteligjent" është trurit që drejton alienët e tjerë dhe se ka mësuar se si t'i luftojë njerëzit. Ai i jep Riko-s gradën toger dhe i jep komandën e Roughnecks, duke urdhëruar njësitë e këmbësorisë së lëvizshme nën kontrollin e tij që të kthehen në "P" për t'u përpjekur për të kapur "kokën" e alienëve.
Pasi kthehen në sipërfaqe, ata zbulojnë se ish-rreshteri Zim, i cili kishte kërkuar të kalonte në ushtar të thjeshtë, në mënyrë që të shërbente në frontin e parë, ka kapur "alienin tru". Carl u thotë Rico-s dhe Carmen se njerëzit së shpejti do të jenë fitimtarë tani që Inteligjenca Ushtarake mund të studiojë "trurin". Carl e skanon mendërisht Alienin dhe zbulon se ai ka frikë dhe trupat ushtarake brohorasin. Një klip propagandistik tregon Carmen, Ace dhe Rico si ushtarakë shembuj, duke inkurajuar shikuesit të regjistrohen në forcat e armatosura.
Tyrbja e Dervish Nezirit
Tyrbja e Dervish Nezirit e njohur edhe si tyrbja Pulë është një monument i trashëgimisë kulturore në Babaj i Bokës, Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Energjia diellore në Shqipëri
Energjia diellore në Shqipëri është gjerësisht e disponueshme, por nuk është zhvilluar ende. E gjithë energjia elektrike në Shqipëri vjen nga hidroelektriciteti. Një program për të instaluar panele solare për nxehjen e ujit parashihte të investohen $2.75 milion dollarë për të instaluar 75,000m2 panele diellore. Deri në vitin 2010, 10,700m2 panele diellore ishin instaluar. Edhe 50,000 km2 panele diellore pritet të instalohen deri në vitin 2015. Numri i orëve me rreze diellore në Shqipëri është nga 2100-2700 brenda vitit.
Allons
Allons është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Allons ka një popullsi prej 145 banorë dhe sipërfaqe 41.71 km², me një dendësi prej 3 banor/km².
Calders
Calders është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Bages (Moianès after 24 May 2015), të provincës Barcelona, në Katalonia. Calders ka 868 banorë (2007), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 33.1 km2.
Muzeu i Shkencave të Natyrës i Maqedonisë së Veriut
Muzeu i Shkencave të Natyrës i Maqedonisë së Veriut (Природонаучен музеј на Македонија) është një muze kombëtar që merret me mbledhjen, ruajtjen, studimin, depozitimin dhe ekspozimin e pasurisë natyrore të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Është institucioni më i vjetër biologjik në vend i cili në një sipërfaqe prej 1,400  m² përfaqëson dhe paraqet pasurinë e geas, florës dhe faunës maqedonase.
Në kuadër të këtij muzeumi ekzistojnë ekspozita të përhershme të mineraleve dhe shkëmbinjve, fosileve, bimëve, jovertebrorëve, insekteve, peshqve, amfibëve dhe zvarranikëve, zogjve dhe gjitarëve. Muzeu gjithashtu organizon edhe ekspozita tematike.
Historiku
Muzeu i Shkencave të Natyrës i Maqedonisë së Veriut është themeluar më 26 tetor të vitit 1926, me iniciativën e zoologut të famshëm maqedonas Dr. Stanko Karaman. Idesë së themelimit të një institucioni të tillë i kanë paraprirë disa ngjarje që u treguan vendimtare për marrjen e një vendimi të tillë. E para, ajo është botimi i monografisë “Maqedonia” (Mazedonien) nga Dr. Franz Doflajn në vitin 1921, ku i riu Stanko Karaman mori informacionet e para në lidhje me diversitetin e florës dhe faunës në Maqedoni dhe kjo u bë një nxitje e fuqishme për vendimin e tij që të vizitonte Maqedoninë e kohës së tij.
Banesa e Vasil Drazhës
Banesa e Vasil Drazhës është një monument i trashëgimisë kulturore në Hllomo, rrethi i Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Ky monument është i miratuar me numër "2509/1 30.06.1983".
Thëllëza e fushës
parapamje
Thëllëza e fushës (Grey Partridge, Perdix perdix), e njohur edhe si thëllëza angleze, thëllëza hungareze, ose hun, është një shpendë i gjuetisë nga grupi i familjes së fazanit (pheasant) Phasianidae të rendit Galliformes, gallinaceous. Emri shkencor në gjuhën latine për "thëllëzën", e që rrjedh nga greqishtja e lashtë është perdix. Në Maqedoni gjendet në vendet më të larta, sidomos në vendet ku ka blegtori të zhvilluar, sepse ndjek tufat e bagëtive, dhe kryesisht gjendet në Mariovo. Bazat e gjuetisë më të mira për këtë lloj shpende në Maqedoni gjenden në Malin e Sharit, Malin e Thatë, Bistra dhe Stagovo.
Druidët
parapamje| Dy Druid, gdhendje e shekullit të 19-të bazuar në një ilustrim të vitit 1719 nga Bernard de Montfaucon, i cili tha se ai po riprodhonte një basoreliev të gjetur në [[Autun, Burgundy. ]]
Druidët ishin anëtar të klasës së lartë në kulturat e lashta kelte. Druidët ishin udhëheqës fetarë, si dhe autoritete ligjore, gjykatës, kujdestarë, profesionistë mjekësorë dhe këshilltarë politikë. Druidët nuk lanë llogari të shkruara. Ndërsa u raportua se ishin të ditur, ata besohet se ishin penguar nga doktrina që të regjistronin njohuritë e tyre në formë të shkruar. Besimet dhe praktikat e tyre dëshmohen në disa detaje nga bashkëkohësit e tyre nga kulturat e tjera, si romakët dhe grekët.
Hyrje
Referencat më të hershme të njohura për druidët datojnë në shekullin e IV pes. Përshkrimi më i vjetër i detajuar vjen nga Julius Caesar 's Commentarii de Bello Gallico (vitet 50 pes). Ato u përshkruan nga shkrimtarë të tjerë romakë si Ciceroni, Tacitus, dhe Plini Plaku. Pas pushtimit romak të Galisë, urdhrat druidë u shtypën nga qeveria romake në shekullin e 1-të. Perandorët e erës sonë Tiberius dhe Klaudius, dhe ishin zhdukur nga të dhënat e shkruara në shekullin II.
Rreth vitit 750 të es, fjala druid shfaqet në një poemë të Blathmac, i cili shkroi për Jezusin, duke thënë se ai ishte "më i mirë se një profet, më i ditur se çdo druid, një mbret që ishte peshkop dhe një i urtë i plotë". Druidët shfaqen në disa nga tregimet mesjetare nga Irlanda e kristianizuar si " Táin Bó Cúailnge ", ku ata janë portretizuar kryesisht si magjistarë që kundërshtuan ardhjen e krishterimit. Në vazhdën e ringjalljes keltike gjatë 18 dhe 19 shekuj me radhë, grupet vëllazërore dhe neopagane u themeluan bazuar në idetë për druidët e lashtë, një lëvizje e njohur si Neo-Druidizëm. Shumë nocione të njohura rreth druidëve, të bazuara në keqkuptimet e studiuesve të shekullit të 18-të, janë zëvendësuar kryesisht nga studimet më të fundit.
Etimologjia
Fjala angleze druid rrjedh nga latinishtja druidēs (shumës), e cila u konsiderua nga shkrimtarët e lashtë romakë se vinte nga fjala amtare galike kelt për këto figura. Tekstet e tjera romake përdorin formën druidae, ndërsa i njëjti term u përdor nga etnografët grekë si δρυΐδης ( druidēs ). Ndonëse nuk dihet se asnjë mbishkrim romano-keltik ekzistues e përmban këtë formë, fjala është e lidhur me fjalët e mëvonshme keltike të ishullit, irlandez i vjetër druí 'druid, magjistar', i vjetër kornish druw, i mesëm uellsian dryw ' shikues ; trumcak '. Bazuar në të gjitha format e disponueshme, fjala hipotetike proto-kelte mund të rindërtohet si * dru-wid-s (pl. * druwides ) që do të thotë " lisi -njohës". Të dy elementët kthehen në rrënjët proto-indo-evropiane *deru- dhe *weid- "për të parë". Kuptimi i "njohësit të lisit" ose "shikuesit të lisit" mbështetet nga Plini Plaku, i cili në Historinë e tij Natyrore e konsideroi fjalën të përmbajë emrin grek drýs (δρύς), "pemë lisi" dhe prapashtesën greke -idēs (-ιδης). Të dy druí irlandez i vjetër dhe dryw i Uellsit të Mesëm mund t'i referohen trumcakut, ndoshta të lidhur me një lidhje të atij zogu me agurin në traditën irlandeze dhe uellsiane.
Xhyra Kasaba
Xhyra "Kasaba" është një epitet i cili është përdorur për fshatin Xhyrë në kohën e pushtimit osman. Epiteti "Kasaba" në turqisht do të thotë 'qytet' ose 'qytezë'. Xhyra ndodhet në rrethin e Librazhdit buzë rrugës nacionale Librazhd-Përrenjas
Shtëpia e Ndini Musha
Shtëpia e Ndini Musha është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Kisha e Zonjës Mari
Kisha e Zonjës Mari është një monument i trashëgimisë kulturore në Bec, Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Revista Iliria
Revista Iliria është periodik shkencor i Institutit të Arkeologjisë (Akademia e Studimeve Albanologjike), në të cilin pasqyrohen rezultatet më të reja të studimeve e kërkimeve arkeologjike në territorin shqiptar. Revista Iliria ka shërbyer si pasqyrë e mendimit arkeologjik shqiptar, që në fillimet e botimit të saj në vitin 1971 e deri më tani.
Përmbledhje
Në shënimin hyrës redaksional të numrit të parë të revistës Iliria mes tjerash shkruante: “Përmbledhësi arkeologjik shqiptar do të jetë një botim serie me emrin Iliria, mbasi Shqipëria bën pjesë në trevën ku banuan ‘ilirët e mirëfilltë’”