Historiku_i_fshatit_"Shalë:"_Komuna_Lipjanit
Historia
Luftën për liri populli ynë nuk e ndaloi asnjëherë dhe çdo herë iu përgjegjë zërit të atdheu për liri. Shqiptarët nuk u pajtuan asnjëherë me pushtimin dhe coptimin e tokave etnike e as më pushtetin komunist dhe mbetjën e Kosovës nën robërinë Jugosllave. Ata luftetarë që ishin në Ballin Kombëtar, pas luftës u radhitën në Organizatën NDSH-re. Në Kongresin e pestë të mbajtur me 26 korrik 1945 të “maja e zezë” në Blinajë,Shala kishte përfaqësuesit e vetë,ata ishin Vehbi Ramadan Korpuzi, Ramadan Aziz Karpuzi, Ahmet Mursel Mejzinolli dhe Nezir Kadri Kadriolli.Nga pushteti komunist me 1951 zbulohën dhe arrestohën Ramadan Selim Karpuzi me djemtë Vehbiun e Shaqën, denohën me nga 4 vite burg dhe dënimin e vuajnë në Nish dhe Golliotok. Gjatë aksionit famëkeq të armëve, me proteksin se shqiptarët ishin të armatosur dhe nuk po i dorëzonin armët,u rrahën e u keqëtrajtuan shumë shqiptarë në Kosovë. Në Shalë rrahjet dhe mlltretimët brutale u bënë në objektin shkollës,me urdhër të Sava Shubatoviqt nga Gadanci i Shtimës. Sipas dëshmitarëve që i përjetuan këto tortura shtazarake deklarojnë se: "Gjama e njerzëve duke i rrahur në podrumin e shkollës dhe brenda në objektin shkollor u dëgjonte deri në oborrin e shkollës, na detyruan ashtu të keqëtrajtuar të qendrojmë zbadhur e zdeshur në borë me orë të tëra .Ata që nuk kishin armë u detyruan që të i blejnë, ku mundën e si mundën duke shitur edhe baktinë, disa që nuk gjetën në Kosovë shkuan deri në Shkup për të blerë një pushkë”. Klyshëve të Rankoviqit nuk u interesonte se ku i merrnin armët, edhe pse e dinin se shumica as që kishin pasur armë ndonjëherë, por qellimi i tyre ishte që përms torturave të mbillnin frikën e kështu t`i detyronin një pjesë të shqiptarëve të shpërngulëj për në Turqi e pjesa tjetër të bëheshin qytetarë lojal të Serbisë.Në ato kohë të vështira për popullin tonë, në Shalë u malltretuan e u rrahën brutalisht qytetarët e Shalës, Baicës, Resinocit, Krojmirit, Pjetërshticës, Dugës, Karaçicës, Kleçkës dhe të Divjakës. U torturan mizorisht por asnjë familje shaljane nuk i lëshoj vatratë stërgjyshore. Nga këto tortura zhtazarake pas një kohe vdesë Ramadan Aziz Karpuzi pjesëtar i NDSH-es. Elita intelektuale, studentët, minatorët, punëtorët por edhe nxënësit ishin pjesëmarrës të demostratave të vitit 1968, 1974,1981,1989 e viteve 90-të. Pjesëmarrësit e këtyre protestave, ishin rrahur e maltretuar e burgosur nga policia serbe. Ata u burgosën për bindje politike, për pjesëmarrje në demostrata, minatorët të cilët ishin mbyllur në minera si dhe qytetarë të tjerë liridashës të cilë kërkonin të drejtat e tyre njrëzore e kushtetuese në Kosovë. Fshati ynë dhe qytetarët tanë janë falenderuar nga Anton Çeta, sepse asnjë familje nuk ka qenë në gjak njëra me tjetrën. Armët kurrë nuk i përdorën për vëllavrasje, plumbat u përdorën vetëm në luftë kundra armikut i çfarë do kombi, ngjyre apo feje që ishte okupatori. U formua Këshilli për pajtim, e që të gjitha ngatërresat i pajtoi për një kohë të shkurtër, duke dhënë kontributin e vetë edhe në fshatrat e rrethinës e më gjërë deri në nivel të komunës e të Kosovës. Në vitët e 90-ta në Kosovë u formua edhe sistemi pluralist,edhe qytetarët e fshat tonë në një mbledhje të mbajtur në fshat u kthynë në LDK-ës, u formua edhe Partia Republikane dhe Partia Fshatare.Nga aktivistët e fshatit u formuan të gjithë sektorët shtetror si në financim, arsim, shendetësi, ekonomi, bujqësi, KMDLNJ, mbrojtje dhe siguri civile etj. Përfaqësuesit e këtyre sektorëve punuan me sukses shumë të madhë në përballimin e situates të shkaktuar nga regjimi i Millosheviçit. Sektorin për mbrojtje dhe siguri për Shalë dhe fshatrat për rreth e kryesonte Bajrush Shala dhe mbledhjët në kospiracion të plotë u mbaninë në odën e Nezir Shalës. Një falenderim puplik shkon për të gjethë punëtorët e arsimit të cilët në këto kohë vendimtare për kombin, mbajtën procesin mësimor duke iu falënderuar moralit të tyre të forte, ndihmës së diasporës dhe popullit në Kosovë që ndaninë 3 % të të ardhurave personale. Mjetet u tubuan nga Këshilli i financimit në Kosovë dhe Qeveria në egzil prej bashkëatdhetarëve tanë në Diasporë. Në vitët e 90-ta ishin formuar strukturat paralele shqiptare dhe i gjithë populli ishte në ndihëmesë të këtyre trupave shtetrore të Republikës së Kosovës.