cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luftërat romako-maqedonase
Hyrje
Ndryshe nga perëndimi, lindja greke kishte qenë e dominuar nga perandori të mëdha për shekuj me radhë, kështu që ndikimi romak dhe kërkimi i aleancës çuan në luftëra me këto perandori që i dobësuan më tej dhe për këtë arsye krijuan një vakum të paqëndrueshëm pushteti që vetëm Roma ishte në gjendje ta qetësonte. Kjo kishte disa ngjashmëri dhe dallime të rëndësishme me atë që kishte ndodhur në Itali shekuj më parë, por këtë herë ishte në një shkallë kontinentale. Historianët   shohin ndikimin në rritje të Perandorisë Romake mbi lindjen, si në perëndim, jo si një çështje ndërtimi të qëllimshëm perandorie, por menaxhim i vazhdueshëm i krizës, i fokusuar ngushtë në përmbushjen e qëllimeve afatshkurtra brenda kushteve shumë të paqëndrueshme, të paparashikueshme dhe rrjetit të varur të aleancave dhe varësive. Me disa përjashtime të mëdha të sundimit të drejtpërdrejtë ushtarak (të tilla si pjesë të Greqisë kontinentale), bota lindore e Mesdheut mbeti një aleancë qytet-shtetesh dhe mbretërish të pavarura (me shkallë të ndryshme pavarësie, si de jure ashtu edhe de facto ) deri sa kaloi në Perandorinë Romake. Vetëm në kohën e Perandorisë Romake, Mesdheu lindor, së bashku me të gjithë botën romake, u organizuan në provinca nën kontrollin e qartë romak.
Lufta e Parë Romako-Maqedonase (214-205 p.e.s.)
Gjatë Luftës së Dytë Punike, Filipi V i Maqedonisë u bashkua me Haniblin. Nga frika e përforcimit të mundshëm të Hanibalit nga Maqedonia, senati dërgoi një pretor me forca përtej Adriatikut. Maniplat romake (të ndihmuar nga aleatët e Lidhjes Etolike dhe Pergamonit pas vitit 211 p.e.s.) bënë pak më shumë se përleshje me forcat maqedonase dhe pushtuan territore të vogla përgjatë vijës bregdetare të Adriatikut për të "luftuar piraterinë". Interesi i Romës nuk ishte në pushtimin, por në mbajtjen e Maqedonisë të zënë gjatë kohës që Roma po luftonte Hannibalin. Lufta përfundoi në mënyrë të pavendosur në vitin 205 para Krishtit me Traktatin e Fenikisë. Ndërsa ishte një konflikt i vogël, ai hapi rrugën për ndërhyrjen ushtarake romake në Maqedoni. Ky konflikt, megjithëse u zhvillua midis Romës dhe Maqedonisë, ishte kryesisht i pavarur nga luftërat romako-maqedonase që pasuan (të cilat filluan me Luftën e Dytë Romako-Maqedonase dhe ishin kryesisht të varura nga njëra-tjetra) në shekullin e ardhshëm.
Lufta e Dytë Romako-Maqedonase (200-196 p.e.s.)
Shekulli i kaluar kishte parë botën greke të dominuar nga tre mbretëritë kryesore pasardhëse të perandorisë së Aleksandrit të Madh : Egjipti Ptolemeik, Maqedonia antike dhe Perandoria Seleukid. Ambiciet perandorake të seleukidëve pas vitit 230 p.e.s. ishin veçanërisht destabilizuese. Seleukidët u nisën për të pushtuar Egjiptin dhe Egjipti u përgjigj përmes një fushate të madhe mobilizimi. Kjo fushatë çoi në fitoren ushtarake kundër inkursioneve seleukide, por në vitin 205 para Krishtit, kur Ptolemeu IV u pasua nga Ptolemeu V pesëvjeçar (ose më mirë, nga regjentët e tij), egjiptianët e sapoarmatosur u kthyen kundër njëri-tjetrit. Rezultati ishte një luftë e madhe civile midis veriut dhe jugut. Duke parë se i gjithë Egjipti tani mund të pushtohej lehtësisht, maqedonasit dhe seleukidët lidhën një aleancë për të pushtuar dhe ndarë Egjiptin mes tyre.
Ky përfaqësonte kërcënimin më të rëndësishëm për rendin politik shekullor që e kishte mbajtur botën greke në stabilitet relativ dhe në veçanti përfaqësonte një kërcënim të madh për mbretëritë më të vogla greke që kishin mbetur të pavarura. Meqenëse Maqedonia dhe Perandoria Seleukide ishin problemi, dhe Egjipti shkaku i problemit, i vetmi vend për t'u kthyer ishte Roma. Ky përfaqësonte një ndryshim të madh, pasi grekët kohët e fundit kishin treguar pak më shumë se përbuzje ndaj Romës dhe Roma pak më shumë se apati ndaj Greqisë. Ambasadorët nga Pergamoni dhe Rodosi sollën prova përpara Senatit Romak se Filipi V i Maqedonisë dhe Antioku III i Perandorisë Seleukide kishin nënshkruar paktin e mossulmimit. Megjithëse natyra e saktë e këtij traktati është e paqartë dhe arsyeja e saktë romake për t'u përfshirë pavarësisht dekadave të apatisë ndaj Greqisë (pasazhet përkatëse për këtë nga burimi ynë parësor, Polibi, kanë humbur), delegacioni grek ishte i suksesshëm. Fillimisht, Roma nuk kishte ndërmend të bënte një luftë kundër Maqedonisë, por më tepër të ndërhynte në emër të tyre diplomatikisht.
Roma i dha Filipit një ultimatum që ai duhet të pushonte në fushatat e tij kundër aleatëve të rinj grekë të Romës. Duke dyshuar në forcën e Romës (jo një besim i pabazuar duke pasur parasysh performancën e Romës në Luftën e Parë Romako-Maqedonase) Filipi e shpërfilli kërkesën, gjë që i befasoi romakët. Duke besuar nderin dhe reputacionin e tyre në linjë, Roma e përshkallëzoi konfliktin duke dërguar një ushtri romake dhe aleatë grekë për të detyruar çështjen, duke filluar Luftën e Dytë Maqedonase. Çuditërisht (duke pasur parasysh sukseset e tij të fundit kundër grekëve dhe sukseset e mëparshme kundër Romës), ushtria e Filipit u përkul nën presionin e ushtrisë romako-greke. Trupat romake të udhëhequra nga konsulli i atëhershëm Titus Quinctius Flamininus arritën në fushën e Thesalisë në vitin 198 para Krishtit. Në vitin 197 para Krishtit, romakët e mundën me vendosmëri Filipin në Betejën e Kynoskefalait, dhe ai i paditi për paqe. Në Traktatin e Tempeas që rezultoi, Filipit V iu ndalua të ndërhynte në punët jashtë kufijve të tij dhe iu kërkua të hiqte dorë nga pushtimet e tij të fundit greke. Në Olimpiadën e vitit 196 para Krishtit Roma shpalli "Lirinë e Grekëve", e cila përbënte politikën e re (ndoshta të gabuar) të Romës ndaj Greqisë. Kjo ishte se Greqia tani ishte e qëndrueshme dhe Roma mund të largohej plotësisht nga punët greke pa rrezikuar më shumë destabilitet. Dukej se Roma nuk kishte asnjë interes të mëtejshëm në rajon, pasi ato tërhoqën të gjitha forcat ushtarake pa u përpjekur as të konsolidonin ndonjë përfitim, dhe më pas u kthyen në apatinë e tyre të mëparshme edhe kur aleatët e tyre grekë shpërfillën kërkesat e mëvonshme romake.
Lufta e Seleukidëve (192-188 para Krishtit)
Me Egjiptin dhe Maqedoninë të dobësuar tani, Perandoria Seleukide u bë gjithnjë e më agresive dhe e suksesshme në përpjekjet e saj për të pushtuar të gjithë botën greke. Kur Roma u tërhoq nga Greqia në fund të Luftës së Dytë Romako-Maqedonase, ata (dhe aleatët e tyre) menduan se kishin lënë pas një paqe të qëndrueshme. Megjithatë, duke dobësuar kontrollin e fundit të mbetur mbi zgjerimin Seleukid, ata lanë pas të kundërtën. Tani jo vetëm që aleatët e Romës kundër Filipit kërkuan një aleancë romake kundër Seleukidëve, por edhe vetë Filipi kërkoi një aleancë me Romën. Situata u përkeqësua nga fakti që Hanibali ishte tani një këshilltar kryesor ushtarak i perandorit Seleukid dhe të dy besohej se po planifikonin një pushtim të drejtpërdrejtë jo vetëm të Greqisë, por edhe të Romës. Seleukidët ishin shumë më të fortë se sa që maqedonasit kishin qenë ndonjëherë, duke pasur parasysh se ata kontrollonin pjesën më të madhe të ish Perandorisë Persiane, dhe deri në këtë pikë kishin ribashkuar pothuajse tërësisht ish-perandorinë e Aleksandrit të Madh. Duke u frikësuar nga më e keqja, romakët filluan një mobilizim të madh, duke u tërhequr të gjithë nga Spanja dhe Galia e paqësuar së fundmi. Ata madje krijuan një garnizon të madh në Siçili në rast se Seleukidët pushtonin ndonjëherë Italinë. Këtë frikë e kishin edhe aleatët grekë të Romës, të cilët e kishin injoruar kryesisht Romën në vitet pas Luftës së Dytë Romako-Maqedonase, por tani e ndoqën sërish Romën për herë të parë që nga ajo luftë. Një forcë e madhe romako-greke u mobilizua nën komandën e heroit të madh të Luftës së Dytë Punike, Scipio Africanus, dhe u nis për në Greqi, duke filluar Luftën Romako-Siriane. Pas luftimeve fillestare që zbuluan dobësi serioze seleukide, seleukidët u përpoqën të kthenin forcën romake kundër tyre në Betejën e Termopileve (siç besonin se 300 spartanët i kishin bërë shekuj më parë Perandorisë së fuqishme Persiane). Ashtu si spartanët, Seleukidët e humbën betejën dhe u detyruan të evakuojnë Greqinë. Romakët i ndoqën seleukidët duke kaluar Hellespontin, që shënoi herën e parë që një ushtri romake kishte hyrë ndonjëherë në Azi. Angazhimi vendimtar u bë në Betejën e Magnezisë, duke rezultuar në një fitore të plotë romake. Seleukidët paditën për paqe dhe Roma i detyroi ata të hiqnin dorë nga pushtimet e tyre të fundit greke. Megjithëse ata ende kontrollonin një pjesë të madhe të territorit, kjo disfatë shënoi fillimin e fundit të perandorisë seleukide, pasi ata do të fillonin të përballeshin me subjekte gjithnjë e më agresive në lindje ( parthianët ) dhe perëndim (grekët), si dhe Judea në jug. Perandoria e tyre u shpërbë gjatë shekullit të ardhshëm, kur u eklipsua nga Pontusi. Pas Magnezisë, Roma u tërhoq përsëri nga Greqia, duke supozuar (ose duke shpresuar) se mungesa e një fuqie të madhe greke do të siguronte një paqe të qëndrueshme, megjithëse bëri të kundërtën.
Lufta e Katërt Romako-Maqedonase (150-148 p.e.s.)
Lufta e Katërt Romako-Maqedonase, e zhvilluar nga viti 150 para Krishtit deri në vitin 148 para Krishtit, u zhvillua kundër një pretenduesi maqedonas për fron, të quajtur Andriscus, i cili po destabilizonte përsëri Greqinë duke u përpjekur të rivendoste Mbretërinë e vjetër. Romakët mundën me shpejtësi maqedonasit në betejën e dytë të Pydnas. Si përgjigje, Lidhja Akeane në vitin 146 para Krishtit u mobilizua për një luftë të re kundër Romës. Kjo nganjëherë përmendet si Lufta Akeane, dhe u vu re për kohëzgjatjen e saj të shkurtër dhe kohën e saj menjëherë pas rënies së Maqedonisë. Deri në këtë kohë, Roma kishte bërë vetëm fushatë në Greqi për të luftuar kalatë, aleatët ose klientët maqedonas. Supremacia ushtarake e Romës ishte e vendosur mirë, pasi kishte mposhtur Maqedoninë dhe falangën e saj të lavdëruar tashmë në 3 raste, dhe duke mundur numrat superiorë kundër seleukidëve në Azi. Udhëheqësit akeas pothuajse me siguri e dinin se kjo shpallje lufte kundër Romës ishte e pashpresë, pasi Roma kishte triumfuar kundër kundërshtarëve shumë më të fortë dhe më të mëdhenj, pasi legjioni romak kishte dëshmuar supremacinë e tij ndaj falangës maqedonase. Polibiu fajëson demagogët e qyteteve të ligës për frymëzimin e popullsisë në një luftë vetëvrasëse. Përleshjet nacionaliste dhe ideja për të triumfuar kundër gjasave superiore e motivuan ligën në këtë vendim të nxituar. Lidhja Akeane u mund me shpejtësi dhe, si një mësim objekti, Roma shkatërroi plotësisht qytetin e Korintit në vitin 146 para Krishtit, të njëjtin vit që u shkatërrua Kartagjena. Pas gati një shekulli të menaxhimit të vazhdueshëm të krizës në Greqi, i cili gjithmonë çoi në paqëndrueshmëri të brendshme dhe luftë kur Roma u tërhoq, Roma vendosi të ndante Maqedoninë në dy provinca të reja romake, Achaea dhe Epiri.
Korierët
Filmi i parë televiziv shqiptar, prodhim i vitit 1976.
Luftërat romako-maqedonase
Pasojat e luftërave romako-maqedone për Ilirinë
Luftërat që u zhvilluan në truallin ilir gjatë çerekut të fundit të shek. III p.e.sonë patën pasoja të rënda për Ilirinë. Mbretëria e cunguar dhe e dobësuar ilire, pasi kishte dështuar në përpjekjet e saj për të dalë nga gjendja e krijuar prej dy luftërave të mëparshme, u gjend këtë radhë në një aleancë të detyruar me Romën. Si e tillë asaj i takoi të mbante një pjesë të peshës së luftës në dobi të Republikës. Krahinat në jug, që ishin shkëputur nga mbretëria prej kohësh, u kthyen në rezerva strategjike të Romës; qytetet e parthinëve dhe të atintanëve qenë detyruar të kontribuojnë në këto luftëra pushtuese të Romës me trupa ndihmëse dhe të strehojnë e të furnizojnë ushtritë pushtuese. Duke u kthyer në fushë lufte, këto krahina kaluan herë në duar të romakëve, herë të maqedonëve dhe më se një herë u grabitën dhe u shkretuan.
Gjatë luftës së dytë maqedone u dëmtua në mënyrë të veçantë Dasaretia. Qytetet e saj u plaçkitën e u rrënuan; Antipatrean e shkatërruan nga themelet dhe popullsia e saj u masakrua; Pelioni u plaçkit dhe i morën skllevër banorët e qytetit që përbënin forcën prodhuese kryesore; fshatarësia dasarete u detyrua të braktiste vatrat e saj dhe të merrte malet në kohën kur ushtritë pushtuese romake grabisnin hambaret e saj.
Korierët
Grupi realizues i filmit: regjisor Mevlan Shanaj, operator Pali Kuke, operator zëri Gjergj Shteta, grimiere Zhaneta Petushi. Intepretojnë aktorët Esat Teliti dhe Niko Kanxheri.
Luftërat romako-maqedonase
Pasojat e luftërave romako-maqedone për Ilirinë
Luftërat e vazhdueshme ndikuan rëndë edhe mbi gjendjen ekonomike të Dyrrahut dhe të Apolonisë. Si aleatë të Romës këto qytete qenë detyruar të përballonin një varg detyrimesh ushtarake dhe ekonomike. Dyrrahu, i cili mbeti pak i mënjanuar nga teatri kryesor i veprimeve luftarake, duket se i përballoi më me lehtësi këto detyrime. Ruajtja e standardeve dhe e simboleve tradicionale në prerjet e tij monetare dëshmon për një farë stabiliteti në jetën ekonomike e politike të qytetit. Por Apolonia, e cila shërbeu si kryeura e zbarkimit të trupave romake në Iliri dhe si pika më e synuar e maqedonëve në kundërveprimet e tyre ndaj Romës, e ndjeu më shumë peshën e luftës. Barra e rëndë e detyrimeve që rridhnin nga aleanca me Romën dhe shkretimi i tokave nga sulmet e Filipit V e rënduan shumë gjendjen ekonomike të këtij qyteti. Për ta përballuar këtë gjendje apoloniatët u detyruan të intensifikojnë prerjen e monedhave prej bronzi dhe të hidhnin në treg variante të reja monedhash që ndryshojnë herë pas here simbolet e tyre. Me detyrime të rënda ngarkuan romakët edhe qytetet e afërta me Apoloninë: Bylisin, Orikun dhe Amantien. Është për t’u shënuar se në këtë kohë monedhat e këtyre qyteteve huazojnë simbolet e prerjeve apoloniate, gjë që u imponohet me dashje ose pa dashje, nga nevoja për të përballuar së bashku peshën e luftës.
Kështu, paqja e vitit 196 e gjeti Ilirinë të raskapitur nga luftërat e gjata dhe të dobësuar ekonomikisht e politikisht.
Hajdaran
Hajdaran është një fshat në Komunën Shushicë në Rrethin e Elbasanit të Shqipërisë.
Lista e vendbanimeve në Ulqin
Kjo është listë e vendbanimeve në Komunën e Ulqinit.
Lista
right|400px|Vendbanimet e Ulqinit
Lista sipas Gazetës Zyrtare të Malit të Zi
Komuna e Ulqinit, me qendër në Ulqin, përfshinë Ulqinin si vendbanim me karakter urban dhe vendbanimet: Amulla, Mali i Bardhë, Bojka, Brajsha, Bratica, Mali i Brinjës, Qurkaj, Darza, Kllezna e Poshtme, Shtoji i Poshtëm, Dragaj, Gjerana, Fraskanjell, Kllezna e Sipërme, Shtoji i Sipërm, Kalimani, Kodra, Kolonza, Kosiqi, Kravari, Krruçi, Krytha, Krytha e Ulqinit, Leskoci, Lisna Bora, Megjureçi, Milla, Pistulla, Reçi, Salçi, Sukobina, Suma, Sutjelli, Shëngjergji, Shasi, Shtodri, Katërkolla, Zenji dhe Zogaj dhe vendbanime të tjera të përcaktuar nga vendime të veçanta të komunës. .
Lista sipas Statutit të Komunës së Ulqinit
Territori i Komunës së Ulqinit i përcaktuar me ligj, përfshin qytetin e Ulqinit dhe vendbanimet: Amull, Braticë, Mali i Brinjës, Bojk, Brajshë, Katërkollë, Shtoji i Naltë, Këllezna e Naltë, Shtoji Poshtë, Këllezna Poshtë, Darzë, Draginë, Gjerana, Zogaj, Zenelaj, Krythë e Ulqinit, Krythë, Kërruç, Kollomzë, Kodra, Kosiq, Kaliman, Kravari, Leskoc, Lisna Borë, Millë, Megjureç, Pistull, Reç, Rashtishë, Sukubinë, Salç, Sutjel, Shëngjergj, Qyrkaj, Fraskanjel, Shas, Shtodër, Selitë, Rashtisha e Poshtme, Gjonza dhe Kravari i Poshtëm.
Schlierbach
është një komunë në kantonin Luzern të Zvicrës.
Psar i Zi
Psari i Zi është një fshat në komunën Çlirim në rrethin e Kolonjës të Shqipërisë.
Ismail Manxhuka
Ismail Manxhuka ka lindur më 1961 në Kosovë.Studimet universitare i përfundoi në Mitrovicë. Është inxhinier i diplomuar i teknologjisë. Deri në vitin 2001, ka punuar si arsimtar gjimnazi në lëndët matematiko-natyrore, në Kosovë dhe në Suedi, ndërsa që nga viti 2001, ai punon vetëm si përkthyes verbal dhe literature në suedisht-shqip dhe anasjellats. Me krijimtari letrare, filloi të merret që nga shkolla fillore. Ndërsa që nga shkolla e mesme e deri më sot, herë pas here i ka botuar punimet e tij letrare nëpër gazeta të ndryshme javore dhe periodike në Kosovë dhe në Suedi.
Konstantja 1.618
Referime
http://www.youtube.com/watch?v=iAwjxoto9Qo
N'Golo Kanté
N'Golo Kanté (lindi më 29 mars 1991) është futbollistë francezë i cili luan për klubin anglezë Chelsea dhe kombëtaren franceze.
He bëri debutimin e tij në Boulogne dhe kaloi dy sezone në Caen, dhe më vonë në Ligue 1. Në vitin 2015, ai u bashkua me klubin Leicester City për një tarifë prej 5.6 million paund. Vitin e ardhshëm, ai u bashkua me Chelsea për një tarifë prej 32 million paund, duke fituar ligën në sezonin e tij të parë.
Kanté bëri debutimin e tij për Francën më 2016. Ai ishte një nga lojtarët kryesor për ekipin francezë që fitoi Kupën e Botës 2018.
Boulogne
Më 10 gusht, ai shënoi golën e parë, të vetmin kundër Luzenac në Stade de la Libération.
Caen
parapamje|djathtas|Kanté me [[Stade Malherbe Caen|Caen në vitin 2013]] Në vitin 2013, ai u bashkua me klubin Caen dhe luajti 38 ndeshje në sezonin e tij të parë, duke fituar hyrjen në Ligue 1. Në ndeshjen e tij të dytë më 9 gusht, ai shënoi golën e tij të parë duke barazuar kundër Laval;
Në sezonin 2014-15, Kanté shënoi golin e parë të sezonin në ndeshjen 3-0 kundër Évian. Ai ka pasur më së shumti topin sesa lojtarët tjerë në Evropë.
Leicester City
Më 3 gusht 2015, ai u bashkua me Leicesterin për një kontratë katër vjeçare, ku thuhet të jetë 8 million euro (5.6 million paund). Ai bëri debutimin më 8 gusht duke u zëvendësuar me Vardy në tetë minutat e fundit kundër Sunderland. Më 7 nëntor, ai shënoi golin e parë të Premier Ligës në ndeshjen kundër Watford.
Ai fitoi shumë lavdërime dhe shumë vlerësime për shfaqjet e tij mbresëlënëse për Leicester dhe u konsiderua gjerësisht si një faktor kryesor në formën e shkëlqyer të klubit si ata shkuan për të fituar Premier Ligën, duke bërë vazhdimisht një numër të madh të ndeshjeve dhe përgjimeve. Në prill, ai ishte një nga katër lojtarët e Leicester që u përmend në Skuadrën e Vitit.
Kanté ishte i vetmi anëtar i skuadrës që u largua nga klubi në verën e vitit 2016. Largimi i tij ishte një faktor kryesor në rënien e mprehtë të Leicester në formë në sezonin 2016-17, pasi klubi nuk ishte në gjendje të gjente një mesfushor po aq të kualifikuar për ta zëvendësuar atë.
Chelsea
Më 26 dhjetor 2016, Kanté u emërua nga L'Équipe si futbollisti i gjashtë më i mirë i vitit 2016.
Më 13 mars 2017, Kanté u emërua si njeriu i ndeshjes dhe shënoi golin e vetëm në minutën e 51 në ndeshjen e çerekfinales të Kupës FA kundër Manchester United në stadiumin Stamford Bridge.
Karriera ndërkombëtare
I lindur tek prindërit të Malit, Kanté morri një thirrje nga kombëtarja e Malit për Kupën e Kombëtareve Afrikane 2015, por nuk pranoi në bazë se ende po përpiqej të vendoste veten në Ligue 1. Mali lëshoi një ftesë të mëtejshme për Kanté në janar 2016, megjithëse ai deklaroi se ai ishte ende i pavendosur rreth asaj se cilin ekip kombëtar duhet të përfaqësonte nëse ai do të merrte një ftesë nga Franca.
Më 17 mars 2016, Kanté u përzgjodh për skuadrën e lartë të Francës për herë të parë për t'u përballur me Holandën dhe Rusinë në ndeshje miqësore. Në ditëlindjen e tij të 25, më 29 mars, ai bëri fillimin e tij të parë dhe shënoi për të hapur një fitore 4-2 ndaj Rusisë në Stade de France; Edhe shoku i ditëlindjes së tij, Dimitri Payet, shënoi gjithashtu.
Më 10 qershor 2016, Kanté u shfaq në ndeshjen e tij të parë konkurruese për Francën duke filluar ndeshjen e hapjes së Euro 2016 kundër Rumanisë; ai luajti të gjithë ndeshjen, bëri më shumë kalime, mbuloi më shumë distancë në fushë dhe ndihmoi golin fitues të Dimitri Payet në një fitore 2-1. Në raundin e 16 ndeshje kundër Republikës së Irlandës në Parc Olympique Lyonnais, Kanté mori një karton të verdhë në minutën e 27-të (e dyta e tij e Euro 2016 që do të shkaktonte atë të pezullohej nga çerek-finalja) dhe u zëvendësua me Kingsley Coman në minutën e 46-të me francezët që zvarritën 0-1 në pjesën e parë. Kanté ishte një zëvëdësim i papërdorur në finale, të cilën Franca e humbi 1–0 ndaj Portugalisë në kohe shtesë.
Dashuria e fundit
Dashuria e fundit është një film shqiptar i 1994 me regji të Gjergj Xhuvanit.
N'Golo Kanté
Karriera ndërkombëtare
Më 17 maj 2018, ai u thirr në skuadrën franceze për Kampionatin Botëror 2018 në Rusi. Më 15 korrik, Kanté filloi në fitoren 4-2 të Francës kundër Kroacisë në finale.
Dashuria e fundit
Përmbajtja e filmit
Drama e një prostitute. Historia e dashurisë së saj të fundit e ndihmoi të merrte kurajo e të ngriheshe kundër asaj që po eksperimentonte kundër opinionit predikimeve. Duke luftuar vetë ajo mundi të dalë nga kjo gjendje.
Lidhje e Jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=DnGA9byN92I
Kantoni Mayet
Përbërja aktuale
Kantoni Mayet aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Kantoni Fontoy
Kantoni Fontoy (frëngjisht: Canton de Fontoy) është një kanton në departamentin Moselle, rajonin Lorraine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Fontoy. Ka sipërfaqe 121.21km2 dhe popullsi 21406 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Fontoy aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
Ujëvarat e Viktorisë
thumb|right|300px thumb|right|300px Ujëvarat e Viktorisë radhitën në ujëvarat më të bukura në botë.Ujëvarat e Viktorisë gjinden në lumin Zambezi,në lumen kufitar ndërmjet Zamisë dhe Zimbabvesë.
Ujëvarat janë të gjëra 1.5 km me rënje nga 128 metar lartësi. Dejvid Livingston, hulumtues skocez, në vitin 1855 zbuloi këto ujëvaa dhe i quajti sipas mbretëreshës Viktoria, edhe pse emrin local është “Tymi i cili murmuron”( Moisi-oa-Tunya). Ujëvarat janë në dy teritoret e dy parqeve nacionale në atë të Mosi-oa-Tunya National Park në Zambi dhe Ujëvarat e Viktorisë në Zimbabve dhe paraqesin njërën ndër atraksionet më të mëdha turistike në jug të Afrikës.
Agim Zajmi
Agim Zajmi (Tiranë, 28 nëntor 1936 - 3 nëntor 2013) ka qenë piktor i nderuar me titullin Piktor i Popullit, profesor dhe dekan i fakultetit të Skenografisë në Institutin e Lartë të Arteve në Tiranë, skenograf, piktor dhe profesor ne Akademine e Arteve te Shqiperise.
Biografia
U lind në gjirin e një familjeje pejane që ishte vendosur gjatë viteve '20 në Tiranë. Agim Zajmi është skenografi me i vleresuar ne teatrin shqiptar dhe ka realizuar me shume se 300 skenografi. President dhe co-fondator i "Shoqatës Mbarëkombëtare të artistëve figurative" qe permbledh artistet shqiptare ne Shqiperi dhe jashte saj (Kosove, Mal te Zi, Maqedoni, Kroaci, Greqi, Itali dhe te diaspores).
Studimet
Kryen studimet e larta për pikturë, skenografi-kostumografi në Shën-Petersburg, Rusi, studime që ai i mbaron në Akademine Imperiale te Arteve te Shen-Peterbourg ne vitin 1961. Në të njëjtin vit fillon punë si skenograf në Teatrin e Operës dhe Baletit dhe pak më vone punon kryesisht në Teatrin e Kombëtar të Shqiperise ne Tirane. Ai punon shpesh edhe me teatrot kombetare te Prishtines ne Kosove, Shkupit ne Maqedoni dhe Malit te Zi. Dekan dhe profesor ne Akademine e Arteve te Shqiperise, ne Tirane.
Çmimet nderkombetare dhe kombetare
Është fitues i shumë çmimeve kombëtare në pikturë dhe skenografi. Për merita si artist është nderuar:
Krijimtaria Shkencore-artistike
është hartuesi i kapitullit "Problemet e skenografisë dhe komponenteve të saj" e perfshire ne vepren "Baza teorike e arteve figurative", i cili është tekst mesimor per studentet e Akademise se Arteve te Shqiperise. Mbron tezat shkencore dhe artistike si, zhvillimi i artit shqiptar, Universiteti i Algjerit dhe krijimtaria e piktorit Vangjush Mio, në Ankara.
Mirenjohja kombetare
Mbi krijimtarinë e tij janë botuar libra të ndryshëm, janë bere intervista, dhe janë realizuar disa filma dokumentar, të transmetuar në Radio Televizionin Shqiptar dhe ne televizionet private.
Referime
,, . . . . ..
Edlira Dedja
Edlira Dedja, pianiste profesioniste, docente në Konservatorin Neuchatel në Zvicër dhe themeluese e Fondacionit “Opéra sans frontiéres”, prej zgjedhjeve të vitit 2012 mban postin e këshilltares komunale në kantonin francez të Neuchatel (Zvicër) për Partinë Socialiste Zvicerane. Edlira është bija e Akademikut dhe shkrimtarit humanist për fëmijë Bedri Dedja nënë e dy djemve dhe një vajze dhe bashkëshorte e diplomatit nga Gjakova z.Ilir Bytyçi.
Ioannis Kasoulides
Joanis Kasoulides (Ioannis Kasoulides, lindur më 10 gusht 1948 në Nikosia ), deputet në Parlamentin e Bashkimit Evropian, politikan qipriot nga Qiproja.
Joanisi i takon partisë krishtere qipriote "Dimokratikos Synagermos (DISY)".
Bekim Fehmiu
Bekim Fehmiu (Беким Фехмију; Sarajevë, 1 Qershor 1936 - Beograd, 15 Qershor 2010) ka qenë një aktor shqiptar nga Kosova i kinematografisë dhe teatrit jugosllav. Është aktori i parë nga Europa Lindore që luajti një rol në një film hollivudian përgjatë Luftës së Ftohtë.
Më 2001 botoi në Beograd autobiografinë e vet me titull Блиставо и страшно (trans. Blistavo i strasno) më 2001, që e kishte shkruar që para 1985. Memuaret u përkthyen dhe u botuan në gjuhën shqipe më 2011 me titullin E shkëlqyeshme dhe e tmerrshme, përkthyer nga Xhelal Fejza. Më 2016 u botua varianti tjetër me titull Shkëlqim dhe tmerr, përkthyer nga Shkëlzen Maliqi.
Biografia
U lind në Sarajevë, në gjirin e një familjeje gjakovare, i biri i hoxhë Ibrahim Fehmiut dhe Hedijes, pasi i ati ishte internuar në kryeqendrën boshnjake nga autoritetet mbretërore jugosllave. Më 1939 familja u zhvendos në Shkodër, ku kaluan tre vite dhe pas bashkimit të një pjese të Kosovës me Shqipërinë e pushtuar nga Italia, u vendosën në Prizren.
Fehmiu u bë i famshëm me filmin "Mbledhësit e Puplave", në vitin 1966. Deri në atë kohë, ai kishte studiuar dhe ishte bërë i njohur nga shumë shtëpi filmi nëpër botë. Ai është aktori i parë shqiptar i filmit dhe i teatrit, i cili ka luajtur me sukses në filmat dhe skenat e gjithë hapësirës së ish-Jugosllavisë. Ka qenë një nga personalitetet që ka lënë gjurmë në kinematografinë ballkanike, por mbi të gjitha, ai është i madh për kontributin artistik në kinematografinë botërore.
U martua Branka Petric dhe kishte dy djem. Shqipërinë e ka vizituar në vitin 1972 dhe nuk e ka fshehur kurrë mallin që kishte për të. Në të gjithë hapësirën ballkanike është gati në përmasat e një miti. "Njeriu nuk duhet të fajësojë për diçka që i ndodhë as babanë as vëllezërit, as fqinjën, as perënditë, por vetëm veten. Njëra nga tragjeditë tona lidhet me atë, që duke jetuar për shekuj së bashku nuk kemi mësuar nga njëri-tjetri, por dhe kur e kemi bërë këtë kemi mësuar vetëm të keqen" - shprehet ai.
Fehmiu u gjet i vdekur në apartamentin e tij në Beograd më 15 qershor 2010. Sipas deklaratave të para, u njoftua se ai kishte kryer vetëvrasje. Ministri i brendshëm i Serbisë Ivica Dačić tha se aktori u gjet i vdekur ne apartament dhe revolja ishte e regjistruar ne emrin e tij. Ai ishte 74 vjeçar.
Aktrimi
Rolet e tij në "Prova speciale", "Odiseja", "Aventurieri", "Rruga", "Vitet e nxehta", "Dezertori", përmenden si kryevepra. Nga filmat e para ka qenë "Ko puca otvorice mu se", "Vitet e nxehta", "Protesta", "Eskadrionet e partizanëve" dhe "Të kuq dhe të zinjë". Ai ka bashkëpunuar me John Huston, Olivia de Havilland, Ava Gardner, Robert Show, Dirk Bogart, Sharl Aznavur, Irene Papas, Claudia Cardinale etj. Ka interpretuar në shqip, sërbisht, maqedonisht, turqisht, në gjuhën rome, në spanjisht, anglisht, frëngjisht dhe italisht.
Bekim Fehmiu është një nga artistët më të mëdhenj shqiptarë. Nga viti 1987, kur në mënyrë demonstrative braktisi shfaqjen "Madame Kolontine" të Anete Playel, ku luante Leninin dhe Stalinin, në teatrin jugosllav të dramës, ai i dha lamtumirën aktivitetit artistik në Jugosllavi.
Pas disa kohësh mori dhe vendimin për t'i dhënë fund karrierës edhe në aktivitetet artistike botërore. Pak kohė më parë në Jugosllavi është botuar libri me kujtime i Bekim Fehmiut, "Shkëlqim dhe frikë", në të cilin përshkruhet periudha që nga lindja e tij në Sarajevë, duke përfshirë gjithëçka deri në vitin 1955, kur u pranua në teatrin e dramës së Prishtinës.
Fjalor i termave në kimi
Lipaza
A
Acidi askorbik- vitaminë C, mungesa e së cilës shkakton skorbutin.
Roza Güclü Hedin
Roza Güclü Hedin (lindi më 28 nëntor 1982) është sociologe dhe anëtare e Parlamentit të Suedisë që nga zgjedhjet e vitit 2010. Ajo jeton në Falun dhe e përfaqëson qarkun Dalarna në parlamentin suedezë.
Fjalor i termave në kimi
A
Acidi nukleik- polimer me masë molekulare të madhe dhe me varg të gjatë, i formuar nga nukleotidet.
Roza Güclü Hedin
Ajo ishte 23 vjeçare kur u zgjodh në këshillin komunal të Falunit dhe u zgjodh anëtare e parlamentit kur ishte 27 vjeçare.
Jeta e hershme
Ajo ka prejardhje kurde/turke. Ajo u rrit në Gottsunda, një lagje në Uppsala ku jetoi këtu nëntë vite. Familja e saj pastaj u zhvendosën në Hedemora. Zhvendosja e prindërve të saj nga Turqia në Suedi ishte për qëllime politike. Babai i saj është kurd, ndërsa nëna e saj është turke.
Fjalor i termave në kimi
A
Alkaloidi- substanca organike me azot, të cilat kanë verpim fiziologjik në organizëm.
Alkene- hidrokarbure të pangopura me varg të hapur, të cilat kanë një lidhje dyfishe ndërmjet atomeve karbon-karbon në molekulë.
Alkine- hidrokarbure të pangopura me varg të hapur, të cilat kanë një lidhje trefishe ndërmjet atomeve karbon-karbon në molekulë.
Alkooli parësor- alkool në të cilin atomi i karbonit që përmban grupin -OH lidhet vetëm me një atom tjetër të karbonit (një grup R).
Alkooli dytësor- alkool në të cilin atomi i karbonit që përmban grupin -OH lidhet me dy atome të tjera të karbonit (dy grupe R).
Alkooli tretësor- alkool në të cilin atomi i karbonit që përmban grupin -OH lidhet me tri atome të tjera të karbonit (tri grupe R).
Njëqind vjet vetmi
Historia e librit më të famshëm të Gabriel García Márquez-it fillon në mars të 1952 gjatë një udhëtimi me nënën në Aracataca, fshati i tij i lindjes. Ndoshta pikërisht në ato ditë Macondo filloi të marrë jetë në mendjen e shkrimtarit. Hija e gjyshit, figura më e rëndësishme e jetës së Marquez-it, e ndihmoi të mbyllej me fantazmat e shtëpisë ku kishte jetuar në fëmijëri, për të krijuar botën e tij magjike.
Fjalor i termave në kimi
A
Aminat- konsideriohen derivate të amoniakut NH3, që formohen me zëvendësimin e një ose më shumë atome të hidrogjenit me grupe alkilike ose arilike.
Njëqind vjet vetmi
Në kryeveprën “Njëqind vjet vetmi”, fillimisht menduar me titullin “Shtëpia”, përshkruhet ngritja dhe rënia e familjes Buendia dhe e fshatit Macondo, themeluar prej saj në zemrën e Kolumbisë. Gjashtë breza, jetët e të cilëve gërshetohen në një dimension alternativ, në një vend jashtë botës. Nga kryeplaku i familjes dhe themeluesi i Macondo-s, Josè Arcadio Buendia deri tek fëmija i fundit me të cilin mbyllet romani kalon një shekull, një shekull plot magji dhe misticizëm. Duke u martuar Josè Arcadio me kushërirën e tij Ursula, të gjashta brezat jetojnë të mbytur nga supersticioni dhe nga frika e fëmijëve me bisht derrkuci. Të pakta janë çastet e lumtura në jetën e Mocando-s, shpesh i trazuar nga lufta civile, lulëzimi ekonomik, shfrytëzimi, katastrofat natyrore dhe shkatërrimet nga dora e njeriut. Jeta që zhvillohet në faqet e romanit nuk është vetëm ajo e fshatit por e gjithë Amerikës Latine. Personazhet e historisë janë të shumtë: nipër, fëmijë, vëllezër, me hidhërimet e tyre, ndryshimet e gjeneratave, fantazitë e papërmbushura, vitalitetin e burrave dhe mençurinë e grave të Macondos. Derisa arrijmë në fund, ku tërë fshati shkatërrohet nga një ciklon tropikal.Ky roman u shkrua me nje fryme,brenda tetembedhjete muajve ne nje vetmi te plote.
Fjalor i termave në kimi
A
Amina parësore- në të cilën një atom hidrogjeni është zëvendësuar te amoniaku NH3 me radikal alkilik ose arilik(R-NH2).
Amina dytësore- dy atome të hidrogjenit janë zëvendësuar te amoniaku NH3 me radikale alkilike ose arile (R2NH).
Njëqind vjet vetmi
Mesazhet e autorit në “Njëqind vjet vetmi” janë të shumta. Marquez na thotë psh. që vetmia e ndjek njeriun hap pas hapi; një njeri që lufton për mos arritur pastaj në asgjë, për t’u gjetur sërisht në pikënisje. Koha përsëritet, faktet gjithashtu, duke dhënë jetë akteret e degjeneruara të personazheve pengojnë çdo përmirësim.
Shpesh herë personazhet e romanit kanë të njëjtat emra dhe është e lehtë për lexuesin të gabohet. Do bënte mirë të pajisej me letër e stilolaps për të shënuar tërë emrat e familjes Buendia. Nuk është një libër i thjeshtë dhe kërkon vëmendje në lexim. Por edhe pse i vështirë, jam e bindur që Macondo, ky vend jashtë botës, mes reales dhe fantazisë, mes së vërtetës dhe legjendës, mes misterit dhe ezoterizmit, magjeps çdo lexues me atmosferën e tij magjike.
Fjalor i termave në kimi
A
Amina tretësore- tri atome të hidrogjenit janë zëvendësuar te amoniaku NH3 me radikale alkilike ose arile (R3N).
Njëqind vjet vetmi
Në shumë intervista García Márquez ka thënë se është e vështirë që në romanet e tij të mos gjesh gjë që nuk ka lidhje me realitetin. Pra realizmi i tij është magjik sepse real. Edhe pse nuk e ka shpikur Marquez-i atë.
Në fakt është e çuditshme si fjalët “realizëm magjik” në letërsi drejtojnë lexuesin drejt Amerikës Latine në përgjithësi e drejt Marquez-it në veçanti. Gabimisht do thoja, sepse realizmin magjik me siguri nuk e kanë shpikur latino-amerikanët. Ka ekzistuar gjithmonë në letërsi, dhe pa këtë dimension ireal ajo do të ishte e paimagjinueshme. Mjafton ti hedhim një sy tragjedive greke, Dante Alighieri-t, Cervantes për të zhgënjyer naivitetin e atyre që besojnë se realizmi magjik i përket në mënyre specifike Amerikës Latine dhe shekullit të XX. Ama Gabriel Garcia Marquez me realizmin magjik të “Njëqind vjet vetmi” pa pikë diskutimi bëhet pararendësi i kësaj rryme në letërsinë latino amerikane dhe atë botërore të ‘900. Jo për gjë autori fitoi çmimin Nobel për letërsinë në 1982.
Fjalor i termave në kimi
A
Aminoacide esenciale- aminoacide të domosdoshme të cilat nuk mund ti sintetizoj organizmi i njeriut por duhet ti marrë të gatshme nëpërmjet ushqimit.
ARN(acid ribonukleik)- polimerë që kanë masë molekulare të madhe të ndërtuar prej njësive themelore të ribonukleotideve.
Njëqind vjet vetmi
Përkthimet në shqip
"Njëqind vjet vetmi" Robert Shvarc
Lidhje të jashtme
https://exlibris.al/perse-duhej-perkthyer-perseri-ne-shqip-romani-njeqind-vjet-vetmi-2/
Fjalor i termave në kimi
A
ADN(acidi dezoksiribonukleik)- polimerë me masë molekulare të madhe të ndërtuar prej njësive themelore dezoksiribonukleideve.
Avitaminoza- sëmundje e shkaktuar nga mungesa e vitamiave.
B
Baza Organike Heterociklike- komponimet e azotit, pjesë përbërse të acideve nukleike.
Ç
Çhidratimi- reaksion gjatë të cilit prej një molekule organike eleminohet uji.
D
Denatyrimi i alkoolit - reaksion gjatë të cilit shtohen sasi të vogla të metanolit të fenolftaleinës, të pridinës etj. Alkooli i denatyruar bëhet i papërdorshëm për pije dhe përdoret për qëllime industriale.
Detergjentët- lëndë të reja për pastrim në natyrë alkilbenzensulfonati ose alkil sulfati të natriumit ose të kaliumit.
Distilim fraksional- ndarje e një përzierjeje komponimesh me thyesa distilimi, që vlojnë në kufij të caktuar të temperaturës.
Duroplaste- substanca makromolekulare të cilave u jepet forma gjatë prodhimit dhe këtë formë e ruajnë edhe më tej.
Disakarid- molekulë karbohidrati, që përbëhet nga dy njësi monoskaridi.
E
Elaste- substanca makromolekulare që kanë veti elastike dhe këtë veti e ruajnë në temperaturë të zakonshme si dhe në temperaturë të lartë.
Enzima- proteina të cilat i katalizojnë reaksionet biokimike.
F
Fermentimi (tharmimi)- procesi i shndërrimeve kimike ,të cilin e shkaktojnë fermentet - tharmi.
Fenoli- komponim organik te i cili grupi -OH është i lidhur për bërthamë të benzenit.
Formalina- tretësirë e metanalit 37%.
Formula e përgjithshme- paraqet klasë apo grup të caktuar të komponimeve organike.
Formula molekulare- lloj i atomeve dhe numër i tyre në një molekulë.
Formula racionale- tregues se prej cilave grupe atomike përbëhet një molekulë.
Formula e strukturës- radhitje e atomeve në molekulë ku lidhjet ndërmjet atomeve janë paraqitur me vijëza.
G
Grupi Fenil- grup i formuar nga largimi i një atomi të hidrogjenit nga një karbon i ciklit ose i unazës me vijëza.
Grupi Hidroksil.-OH- grup funksionor i përbashkët për alkoole dhe fenole.
Grupi Karbonilik- grup funksionor i përbashkët për aldehide dhe ketone.
Grupe Funksionore- atom ose grup atomik që lidhet me një ose disa atome karboni dhe i jep molekulës organike veti karakteristike kimike dhe fizike.
H
Hidrogjenizimi- reaksion i lidhjes së hidrogjenit me një molekulë me lidhje dyfishe ose trefishe.
Hidrokarbure alifatike- komponime organike të përbëra prej karbonit dhe hidrogjenit me varg të hapur.
Hormonet- komponime organike që tajohen nga disa gjëndrra të caktuara dhe që ndikojnë në zhvillimin e proceseve të ndryshme biologjike, të cilat ndodhin në organizmat e gjallë.
I
Izomeret- komponime me formulë të njejt molekulare, por me formulë të ndryshme të strukturës, përkatësisht me veti kimike dhe fizike të ndryshme.
Izomeri- dukuri e paraqitjes së komponimeve me formulë të njejtë molekulare por me formulë strukturore të ndryshme.
K
Kafeina- alkaloid me veprim fiziologjik në organizëm.
Karbohidratet- hidroksialdehid, hidroksiketon ose substancë që rrjedh prej tyre.
Ketoni- komponim organik që përmban grupin funksionor =C=O.
Kimia Organike- degë e kimisë e cila studion komponimet e karbonit.
Krekingu- proces industrial në të cilin molekulat e mëdha ndahen në molekula të vogla.
L
Lidhja Peptidike - lidhja -CO-NH- e formuar nga bashkëveptimi i dy aminoacideve. Grupi karboksil -COOH i një molekule të aminoacidit bashkohet me grupin aminik -NH2 të molekulës së aminoacidit tjetër duke liruar një molekulë ujë.
M
Monomeri- u referohet molekulave të vogla nga të cilat sintetizohen polimerët.
Monosakaridi- sheqer i thjeshtë, molekulë që përfitohet nga hidroliza e një karbohidrati që është polimer.
Morfina- alkaloid me veprim fiziologjik në sistemin nervor qëndror dhe periferik.
N
Nikotina- alkaloid me veprim fiziologjik në organizem.
Nukleotidi- njësi themelore e acideve nukleike e formuar nga një molekulë e sheqerit (një pentozë) nga një molekulë bazë organike me azot dhe nga një molekul e acidit fosforik.
O
Oksidimi- djegie e plotë e komponimeve organike, të cilat përmbajnë karbon dhe hidrogjen. Në prani të oksigjenit gjithmonë shoqërohet me lirimin e dioksidit të karbonit dhe ujit.
P
Polimeret- molekula të formuara nga molekula të thjeshta të quajtura monomere.
Polisakaridi- molekulë e një karbohidrati që permban mbi 10 njësi të monosakarideve.
Proteina- polimer biologjik i ndërtuar prej molekulave të vogla të quajtura aminoacide.
Proteina fibrilare- molekula të proteinave të cilat kanë formë fijesh.
Proteina globulare- molekula të proteinave të cilat kanë formë lëmshi.
Provitamina- substanca të cilat organizmi i njeriut dhe i kafshëve i shndërron në vitamina.
PVC- shkurtesë e Polivinilklorurit.
R
Rakitisi- sëmundje që shkaktohet nga mungesa e vitmainës D.
S
Struktura e Kekuleut- paraqitje me vijëza të çifteve elektronike ndërmjet atomeve në molekulë.
Struktura dytësore- paraqitje e vendosjes hapësinore të vargut të një proteine.
Arkani
parapamje|Murali në Stadumin e [[Obiliqit]] Zhelko Razhnatoviq (serbisht: Жељко Ражнатовић Željko Ražnatović, 17 prill 1952 - 15 janar 2000), më i njohur si Arkan (Аркан) ishte komandant i një force paramilitare serbe gjatë luftrave në Jugosllavi, të quajtur Garda e Vullnetarëve Serbë. Ai ishte në listën e më të kërkuarve të Interpolit gjatë viteve 1970 dhe 1980 për grabitje dhe vrasje të kryera në disa vende europiane dhe më vonë u akuzua nga OKB për krime kundër njerëzimit. Razhnatoviç deri në vdekjen e tij ishte bosi kriminal më i fuqishëm i Ballkanit. Ai u vra në janar 2000 para se gjyqi i tij mund të mbahej.
Fjalor i termave në kimi
S
Struktura tretësore- paraqitjee vendosjes së strukturave dytësore të proteinave shkaktuar nga bashkëveprimi i grupeve (përveç lidhjeve peptide) në vargun e proteinës.
Strukturë katërsore (kuaternare)- paraqitje e numrit të vargjeve polipeptidike dhe e mënyrës së organizmit të tyre në gjithë proteinën.
Arkani
Jeta e hershme
Zhelko Razhnatoviç u lind në Brezhice, një qytezë sllovene e vogël kufitare, RSF e Jugosllavisë. Babai i tij, Veljko Razhnatoviç shërbeu si oficer i dekoruar në Forcën Ajrore të Jugosllavisë, duke fituar rang të lartë prej përfshirjes së tij të dalluar në Luftën e Dytë Botërore në anën e Partizanëve, dhe ishte i stacionuar në Stiria Sllovene gjatë kohës së lindjes së Zheljkos.
Ai kaloi një pjesë të fëmijërisë në Zagreb dhe Pançevë para se puna e babait të tij e çoi familjen në kryeqytetin jugosllav, Beograd, të cilin Razhnatoviç e quante si shtëpinë e tij. Babai i tij ishte lindur në Çetinë, një pasardhës i vëllazërisë Razhnatoviç dhe kishte marrë pjesë në çlirimin e Prishtinës nga jugosllavët në Luftën e Dytë Botërore.
Razhnatoviç u rrit në Beograd me tre motra më të mëdha në një familje strikte, ushtarake ku rrihej rregullisht nga i ati. Në 1991 gjatë një interviste ai tha: "Ai nuk më godiste në kuptimin e zakonshëm, praktikisht më merrte dhe më përplaste në tokë."
Në rininë e tij, Razhnatoviç synonte të bëhej pilot, si i ati. Prej profesioneve tepër kërkuese dhe të rëndësishme të prindërve të tij, nuk kishte mjaftueshëm kohë që të krijohej një lidhje midis prindërve dhe fëmijëve. Prindërit e tij u ndanë gjatë viteve të adoleshencës së tij.
Razhnatoviç u arrestua për herë të parë në 1966 pasi vodhi kuletat e grave rreth Tashmajdan (park në Beograd), duke kaluar një vit në një qendër riedukimi për të rinj jo larg Beogradit. I ati më pas e dërgoi në Kotorr për t'ju bashkuar Forcës Detare Jugosllave, por Razhnatoviç kishte ide të tjera, duke përfunduar në Paris në moshën 15 vjeçare. Në 1969 ai u arrestua nga policia franceze e u dërgua në shtëpi, ku u dënua me 3 vjet në qendrën e riedukimit në Valjevë për disa grabitje. Gjatë kësaj kohe ai organizoi bandën e tij në burg.
Në rininë e tij, Razhnatoviç ishte një gardian i mikut të babait të tij, politikanit slloven dhe Minstrit të Brendshëm, Stane Dolanc. Dolanc ishte shef i policisë sekrete dhe bashkëpunëtor i ngushtë i presidentit jugosllav, Tito.
Kurdo që Razhnatoviç ishte në telashe, Dolanc e ndihmonte, si shpërblim për shërbimet e tij ndaj policisë sekrete të Jugosllavisë (UDBA), siç u pa dhe në arratisjen prej burgut të Luganos në 1981. Dolanc thuhet që të ketë thënë: "Një Arkan vlen më shumë se gjithë UDBA".
Europa perëndimore
Ai arriti të arratisej nga burgu i Vervier më 4 korrik 1979. Edhe pse u kap në Holandë më 24 tetor 1979, muajt që ai kishte qenë i lirë ishin të mjaftueshme për të paktën dy grabitje të armatosura të tjera në Suedi dhe tre në Holandë. Duke vuajtur një dënim 7-vjeçar në një burg në Amsterdam, ai u arratis përsëri pasi dikush i përcolli një armë. Duke mos harxhuar kohë, më shumë grabitje pasuan, kësaj here në Gjermani ku pas më pak se një muaji liri ai u arrestua në Frankfurt më 5 qershor 1981 pas një grabitje në një dyqan argjendarie. Në shkëmbimin e zjarrit pasardhës me policinë ai u plagos lehtë duke sjellë vendosjen e tij në spitalin e burgut ku siguria e munguar i lejoi atij arratisjen vetëm 4 ditë më pas më 9 qershor, siç thuhet duke u hedhur nga dritarja dhe duke rrahur kalimtarin e parë që pa e duke i marrë atij rrobat.
Arrestimi i tij i fundit në Europë ndodhi në Bazel të Zvicrës gjatë një kontrolli rutinor të policisë rrugore atje më 15 shkurt 1983. Megjithatë ai arriti të arratisej përsëri brenda disa muajve, kësaj here nga burgu i Thorberg më 27 prill. Spekulohet gjerësisht se Arkani ka qenë i lidhur ngushtë me UDBA jugosllave gjatë karrierës kriminale jashtë vendit.
Ai kishte dënime ose mandate arresti në Belgjikë (vjedhje bankash, arratisje nga burgu), Holandë (grabitje të armatosura, arratisje nga burgu), Suedi (20 grabitje nëpër shtëpi, 7 vjedhje bankash, arratisje nga burgu, tentativë vrasje ), Gjermani (grabitje të armatosura, arratisje nga burgu), Austri, Zvicër (grabitje të armatosura, arratisje nga burgu) dhe Itali.
Novoselë (Kolonjë)
Novosela është një fshat në komunën Novoselë në rrethin e Kolonjës të Shqipërisë.
Arkani
Rikthimi në Jugosllavi
Zhelko Razhnatoviç u kthye në Beograd në maj 1983 duke vazhduar karrierën e tij kriminale duke hapur disa biznese të paligjshme. Në nëntor 1983, gjashtë muaj pas rikthimit të tij, një bankë në Zagreb u vodh dhe grabitësit lanë një trëndafil në vendngjarje, i cili është "firma" e Razhnatoviçit nga grabitjet e tij nëpër Europë. Si rezultat, 2 policë federal, anëtarë të Sekretariatit të Punëve të Brendshme (SUP) departamentit të dhjetë, u shfaqën të veshur si civilë duke kërkuar për Arknanin te apartamenti i mamasë së tij në rrugën 27 marsi në Beograd.
Ngjyra e kuqe
Ngjyra e kuqe:
Arkani
Rikthimi në Jugosllavi
Razhnatoviç nuk ishte atje, kështu mamaja e telefonoi dhe i tha se 2 burra të panjohur e prisnin. Ai erdhi me një revolver dhe qëlloi dhe plagosi 2 policët -- të parin e qëlloi në vend kurse tjetrin teksa përpiqej t'ja mbathte. Arkani u arrestua menjëherë, megjithatë, 48 orë më vonë ai u lirua. Ngjarja e bëri të qartë për të gjithë se ai kishte mbrojtje nga elita politike. Ai e kaloi gjysmën e viteve 1980 si pronar i një diskoje të quajtur "Amadeus" bashkë me Zhivka Zhivac dhe Tapi Malesheviç. I ndodhur në lagjen e Tashmajdan, klubi thuhet të ketë qenë një tjetër përfitim i punës së tyre për shërbimin sekret.
Për më tepër, Arkani mund të shihej duke ngarë rreth Beogradit me Kadillakun e tij rozë dhe duke luajtur bixhoz nëpër kazinotë e vendit nga Beogradi në Pançevë dhe Portorozhë. Pas një loje pokeri në një apartament privat në rrugën Ive Lole Ribara, Beçiçi (qytet), një sherr në ashensor nisi me një banor të pallatit. Arkani thuhet se i theu krahun burrit pasi e rrahu me një armë. Ai nuk mund të shmangte akuzat kësaj rradhe dhe në gjyq u pa një shkëmbim interesant midis tij dhe gjykatësit - gjatë identifikimit Arkani tha se ishte i punësuar nga Sekretariati i Punëve të Brendshme. Kur kjo u sfidua nga prokurori, Arkani nxorri një dokument në lidhje me një kredi që kishte marrë nga Sigurimi i Shtetit Federal për shtëpinë e tij në rrugën Ljutice Bogdana. Ai mori një dënim prej 6 muajsh të cilin e kreu në burgun qendror të Beogradit.