Politika_Libri_i_Tretë_(Aristoteli)
Në të gjitha shkencat dhe artet fundi është një e mirë, dhe e mira më e madhe dhe në shkallën më të lartë një e mirë në më autoritaren e të gjitha- kjo është shkenca politike për të cilën e mira është drejtësia, me fjalë të tjera, interesi i përbashkët. Të gjithë njerëzit mendojnë se drejtësia është një lloj barazie; dhe në një farë mase ata pajtohen në dallimet filozofike të vendosura nga ne në lidhje me Etikën. Sepse ata e pranojnë që drejtësia është një gjë dhe ka një lidhje me personat, dhe se e barabarta duhet të ketë barazi. Por mbetet ende një pyetje: barazia apo pabarazia e çfarë? Këtu është një vështirësi e cila kërkon spekulime politike. Për shumë të ngjarë, disa persona do të thonë se zyrat e shtetit duhet të shpërndahen në mënyrë të pabarabartë sipas përsosmërisë superiore, në çfarëdo aspekti, të qytetarit, megjithëse nuk ka ndonjë ndryshim tjetër midis tij dhe pjesës tjetër të komunitetit; sepse ata që ndryshojnë në çdo aspekt kanë të drejta dhe kërkesa të ndryshme. Por, me siguri, nëse kjo është e vërtetë, çehre apo gjatësia e një njeriu, ose ndonjë avantazh tjetër, do të jetë një arsye për të marrë një pjesë më të madhe të të drejtave politike. Gabimi këtu qëndron mbi sipërfaqe dhe mund të ilustrohet nga artet dhe shkencat e tjera. Kur një numër i fyelltarëve janë të barabartë në artin e tyre, nuk ka asnjë arsye pse atyre që kanë lindur më mirë duhet t'u jepen fyellë më të mirë; sepse ata nuk do të luajnë më mirë në fyell, dhe instrumenti superior duhet të rezervohet për atë që është artisti superior. Nëse ajo që po them është ende e errët, do të bëhet më e qartë ndërsa vazhdojmë. Sepse nëse do të kishte një flautërues superior që ishte shumë inferior në lindje dhe bukuri, megjithëse secila prej tyre mund të jetë më e mira se arti i luajtjes së fyellit dhe mund të shkëlqejë luajtjen e fyellit në një raport më të madh sesa ai në artin e tij, ai ende duhet të ketë fyellë më të mirë që i janë dhënë, përveç nëse avantazhet e pasurisë dhe lindjes kontribuojnë në përsosmërinë në luajtjen e fyellit, gjë që nuk e bëjnë. Për më tepër, mbi këtë parim çdo e mirë mund të krahasohet me ndonjë tjetër. Sepse nëse një lartësi e caktuar mund të matet pasuria dhe kundër lirisë, lartësia në përgjithësi mund të matet kështu. Kështu nëse A shkëlqen në lartësi më shumë se B në virtyt, edhe nëse virtyti në përgjithësi shkëlqen edhe më shumë në lartësi, të gjitha të mirat do të jenë të krahasueshme; sepse nëse një shumë e caktuar është më e mirë se një tjetër, është e qartë se disa të tjera do të jenë të barabarta. Por meqenëse nuk mund të bëhet një krahasim i tillë, është e qartë se ka një arsye të mirë pse në politikë burrat nuk e mbështesin pretendimin e tyre për zyrë në çdo lloj pabarazie më shumë sesa në art. Sepse nëse disa janë të ngadaltë, dhe të tjerët të shpejtë, kjo nuk është arsye pse njëri të ketë pak dhe të tjerët shumë; është në garat e gjimnastikës që një përsosmëri e tillë shpërblehet. Ndërsa pretendimet rivale të kandidatëve për zyra mund të bazohen vetëm në zotërimin e elementeve që hyjnë në përbërjen e një shteti. Dhe prandaj fisniku, apo i linduri i lirë, ose i pasur, mund të kërkojë me arsye të mirë zyrën; sepse mbajtësit e zyrave duhet të jenë të lirë dhe taksapagues: një shtet nuk mund të përbëhet më shumë nga njerëz të varfër sesa tërësisht nga skllevër. Por nëse pasuria dhe liria janë elemente të domosdoshme, drejtësia dhe trimëria janë po aq të rëndësishme; sepse pa cilësitë e mëparshme një shtet nuk mund të ekzistojë fare, pa këto të fundit jo mirë.