cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Republika Romake (1849)
Rrethimi francez
Francezët prisnin pak rezistencë nga uzurpatorët. Por vendosmëria republikane u ngurtësua nga hyrja triumfale e vonuar prej kohësh e karizmatikit Giuseppe Garibaldi në Romë më në fund, më 27 prill, dhe nga mbërritja më 29 prill e Lombard Bersaglieri, i cili kohët e fundit kishte dëbuar austriakët nga rrugët e Milanos me taktika të reja. të luftimeve shtëpi më shtëpi. Mbrojtjet e nxituara u ngritën në murin e Janiculum dhe vilat në periferi të qytetit u garnizon. Më 30 prill, hartat e vjetruara të Oudinotit e çuan atë të marshonte drejt një porte që ishte murosur dikur më parë. Gjuajtja e parë e topit u ngatërrua me armën e mesditës dhe francezët e habitur u rrahën nga romakët e egër antiklerikalë të Trastevere, legjionarët dhe ushtarët qytetarë të Garibaldit, të cilët i kthyen në det. Por, pavarësisht nga nxitja e Garibaldit, Mazzini nuk donte të ndiqte avantazhin e tyre, pasi ai nuk priste një sulm nga francezët dhe shpresonte që Republika Romake të mund të miqësohej me Republikën Franceze. Të burgosurit francezë u trajtuan si ospiti della guerra dhe u kthyen me trakte republikane duke cituar nenin V të kushtetutës më të fundit franceze: "Franca respekton kombësitë e huaja. Fuqia e saj nuk do të përdoret kurrë kundër lirisë së asnjë populli". parapamje|djathtas|200px|Papa Piu IX. Si rezultat, Oudinot ishte në gjendje të rigrupohej dhe të priste përforcime; koha doli të ishte në anën e tij dhe përpjekja e Mazzinit për diplomaci doli fatale për Republikën Romake. Një letër nga Louis Napoleoni inkurajoi Oudinot dhe e siguroi atë për përforcime franceze. Qeveria franceze dërgoi Ferdinand de Lesseps për të negociuar një armëpushim më formal. Trupat napolitane simpatike ndaj Papatit hynë në territorin e Republikës Romake dhe de Lesseps sugjeroi që forcat e Oudinot në pozicionin e tyre aktual mund të mbronin qytetin nga afrimi i një ushtrie austriake me forcën napolitane: Triumvirati Romak ra dakord. Shumë italianë nga jashtë shteteve Papale shkuan në Romë për të luftuar për Republikën: midis tyre ishte Goffredo Mameli, i cili ishte përpjekur të krijonte një shtet të përbashkët duke u bashkuar me Republikën Romake dhe Toskanën, dhe që vdiq nga një plagë e pësuar në mbrojtjen e Romës.
Rrethimi filloi seriozisht më 1 qershor dhe pavarësisht rezistencës së ushtrisë republikane, të udhëhequr nga Garibaldi, francezët mbizotëruan më 29 qershor. Më 30 qershor Asambleja Romake u mblodh dhe debatoi tre opsione: të dorëzohej; për të vazhduar luftën në rrugët e Romës; për t'u tërhequr nga Roma dhe për të vazhduar rezistencën nga Malet Apenine. Garibaldi mbajti një fjalim në të cilin ai favorizoi opsionin e tretë dhe më pas tha: Dovunque saremo, colà sarà Roma. ("Kudo që të jemi, atje do të jetë Roma!").
Një armëpushim u negociua më 1 korrik dhe më 2 korrik, Garibaldi, i ndjekur nga rreth 4,000 trupa, u tërhoq nga Roma për t'u strehuar në Republikën neutrale të San Marinos. Ushtria franceze hyri në Romë më 3 korrik dhe rivendosi fuqinë e përkohshme të Selisë së Shenjtë. Në gusht Louis Napoleoni lëshoi një lloj manifesti në të cilin ai i kërkoi Piut IX një amnisti të përgjithshme, një administratë të laicizuar, krijimin e Kodit Napoloenik dhe në përgjithësi një qeveri liberale. Pius, nga Gaeta, premtoi reforma që i shpalli motu proprio, pra me vullnetin e tij, jo në përgjigje të francezëve.
Liane Haid
Biografia
E lindur në Vjenë, Haid u trajnua si valltare dhe këngëtare dhe u bë mishërim i Süßes Wiener Mädel ("Vajzë e ëmbël vjeneze") dhe një pioniere popullore gjatë viteve 1920 dhe 1930. Shfaqja e saj e parë e filmave ishte një film propagandistik i bërë gjatë Luftës së Parë Botërore, Mit Herz dhe Hand fürs Vaterland (1916). Ajo punoi për UFA dhe, si një këngëtare e stërvitur, bëri lehtësisht kalimin në epokën e zërit, duke u shfaqur në filma komedi së bashku me yjet gjermanë si Willi Forst, Bruno Kastner, Georg Alexander, Theo Lingen dhe Heinz Rühmann.
Duke refuzuar disa oferta nga Hollivudi, ajo u largua nga Gjermania për në Zvicër në vitin 1942 "për shkak të regjimit, sepse gjithçka u bombardua dhe për shkak se të gjithë drejtorët e mirë kishin mbetur." Ajo u martua dhe gjithashtu përfundoi karrierën e saj të filmit.
Filmat e saj të shquar përfshijnë Lady Hamilton (1921, roli i saj zbulues); Lucrezia Borgia (1922); Princesha e Csardas (1927, bazuar në operetin e Emmerich Kálmán); dhe zëri i këngëve është i përfunduar (1930) dhe Ungeküsst soll man nicht schlafen gehn (1936). Ajo bëri paraqitjen e saj të fundit të filmit në vitin 1953.
Motër e aktores Grit Haid, ajo vdiq në Bern, Zvicër, në vitin 2000, në moshën 105-vjeçare.
Patriotizmi në Tiranë
Patriotizmi në Tiranë libër me autor Ibrahim Dalliu. Botuar në Tiranë nga "Imazh", në vitin 1995. Ribotim me 112 faqe. I botuar për herë të parë në Tiranë në vitin 1930 me titullin "Patriotizma në Tiranë" nga Shtypshkronja "Tirana" me 109 faqe.
Isuf Çela
Isuf Celaj është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017. Ai i përket Partisë Demokratike te Shqiperise,ne qarkun e Kukësit
Ip Chun
Ip Chun (Kinezisht: 葉準; lindi më 25 gusht 1924) është specialistë i arteve marciale kineze në stilin Wing Chun. Babai i tij Ip Man ishte mësues i aktorit Bruce Lee.
Jeta e hershme
Ip Chun filloi të mësoj Wing Chun me babain e tij me të cilin ishte trajnuar që nga mosha 7 vjeç. Në vitin 1962, për shkak të Revolucionit Kulturor, Ip dhe vëllai i tij Ip Ching, ishin të detyruar që të largohen nga Foshan dhe u zhvendosën në Hong Kong bashkë me babain e tyre.
Në film
Ip Chun ishte këshillues i filmit Ip Man, film për jetën e babait të tij. Ai poashtu bëri shfaqje speciale si Leung Bik në filmin tjetër, The Legend is Born – Ip Man''.
Fukusaburo Harada
ishte një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 2 ndeshje.
Letërsia si e tillë
Letërsia si e tillë : probleme të vlerësimit të trashëgimisë sonë letrare : akte të konferencës shkencore me këtë temë të mbajtur në Tiranë më 28-29 mars 1996 libër nga Dilaver Dilaveri (red.). Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 1996. Faqe 430.
Konjusha e Epërme
Konjushë e Epërme (serbisht: Горња Коњуша/Gornja Konjuša) është fshat në komunën e Prokuplës, Serbi.
Thomas Preluboviq
parapamje|280px|Thoma Preljuboviq dhe Maria Paleologina Thoma Preljuboviç (Тома Прељубовић Toma Preljubović; Θωμάς Κομνηνός Παλαιολόγος Thōmas Komnēnos Palaiologos) ishte sundimtari i Janinës nga viti 1366 deri në vdekjen e tij në dhjetor 1384.
Gjatë sundimit të tij, rriti taksat, konfiskoi tokat e manjatëve grekë dhe të kishës për t'i kënaqur ushtarakët serbë që e sollën në pushtet, dëboi mitropolitin e qytetit dhe zhvilloi luftëra kundër fisnikëve shqiptarë të cilët kontrollonin gjithë Epirin përveç Janinës. Për shkak të sulmeve të vazhdueshme të fisnikëve shqiptarë të cilët synonin të merrnin qytetin, ai thirri në ndihmë osmanët kundër tyre duke shënuar disa suksese. Ra pre e një komploti në vitin 1384 dhe vdiq i urryer nga të gjithë.
Për shkak se shqiptarët i kishin vrarë të atin, ai trashëgoi një urrejtje të madhe ndaj tyre. Ai nuk reshti së përndjekuri popullsinë shqiptare të Janinës me rrethinë dhe për këtë zell të tij kundër tyre bashkëkohësit i ngjitën nofkën Shqiptarovrasësi (Ἀλβανοκτόνος).
Sant Pere de Riudebitlles
Sant Pere de Riudebitlles është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Alt Penedès, të provincës Barcelona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Sant Pere de Riudebitlles
Thomas Preluboviq
Jeta
I biri i Qezar Preljubit, guvernatorit serb të Thesalisë i cili u vra në vitin 1355 nga shqiptarët, dhe i Irenës, bijë e Stefan Dushanit. Pas vrasjes së të shoqit, Irena synonte që Thesalinë ta ruante për vete dhe për të birin e mitur, Thoma Preljuboviqin. Megjithatë të dy u dëbuan nga Thesalia dhe u rikthyen në Serbi. Thomai u martua me të bijën e Simeon Uroshit, Maria Angelina.
Në fund të viteveve '50 dhe përgjatë viteve '60, Epiri sundohej nga shqiptarët, me përjashtim të Janinës. Simeoni Uroshi e caktoi Thoma Preljuboviqin guvernator të qytetit. Pushteti i tij nuk shkonte përtej qytetit me rrethinë. Ai mbështeti interesat e ushtrisë e cila përbëhej kryesisht nga serbët dhe për t'i kënaqur ata i konfiskonte tokat e kishës dhe të manjatëve grekë. Thomai rriti taksat ekzistuese dhe vuri taksa të reja. U grind me liderët e kishës duke detyruar mitropolitin e Janinës të ikë nga qyteti në vitin 1367. Deri në vitin 1381 Janina mbeti pa mitropolit.
Për shkak se shqiptarët i kishin vrarë të atin, ai trashëgoi një urrejtje të madhe ndaj tyre. Ai nuk reshti së përndjekuri popullsinë shqiptare të Janinës me rrethinë dhe për këtë zell të tij kundër tyre bashkëkohësit i ngjitën nofkën shqiptarovrasës Menjëherë pasi despoti serb Thoma Preljuboviq mori pushtetin, fisniku shqiptar Pjetër Losha sulmoi Janinën duke e mbajtur nën rrethim për 3 vite. Midis dy palëve u lidh paqe, kur Thomai e dha vajzën për të birin e Pjetër Loshës. Pas vdekjes së Loshës, para mureve të Janinës u shfaq fisniku tjetër shqiptar Gjin Bua Shpata me ushtrinë e tij. Thomai i ofroi këtij dorën e së motrës. Në vitin 1377 Janina u sulmua prapë nga shqiptarët, këtë herë nga bashkësia e Malakasëve nën komandën e Gjin Fratit, por pa sukses. Në shkurt 1379 qyteti u sulmua prapë nga Malakasët por as këtë herë nuk e morën dot. Në maj të po atij viti Janinën e sulmoi prapë Gjin Bua Shpata por despoti serb e mundi edhe atë.
Meqenëse problemet me shqiptarët vazhduan edhe më pas, Preljuboviqi iu drejtua për ndihmë osmanëve. Tek ta despoti serb gjeti një aleat të fuqishëm. Gjatë viteve 1380-1384 repartet osmane të thirrura nga Thoma Preljuboviqi kryen disa herë inkursione në zotërimet e Shpatajve dhe Zenebishëve duke i ndihmuar atij të pushtonte Paramëthinë dhe disa fshatra përreth Janinës. Mirëpo në dhjetor 1384 ai ra pre e një komploti dhe vdiq i urryer nga të gjithë.
Assia Wevill
Assia Esther Wevill (15 maj 1927 - 23 mars 1969) ishte gjermane e cila u largua nga Nazistët në Luftën e Dytë Botërore në Palestinën Britanike, dhe më vonë Mbretërinë e Bashkuar, ku ajo kishte lidhje me poetin anglezë Ted Hughes. Ajo bëri vetëvrasje dhe vajza e saj katër vjeçare Aleksandra Tatiana Elisa që kishte veshje të ngjajshme me Sylvia Plath, shkrimtare e njohur dhe gruaja e parë e Hughes, ku gjashtë vite më parë bëri vetëvrasje me gaz të furrës.
Jeta e hershme
Assia Gutmann ishte vajza e mjekut jehudë me prejardhje ruse Dr. Lonya Gutmann, dhe nënës gjermane, Elizabetha (née Gaedeke). Ajo kaloi shumicën e rinisë së saj në Tel Aviv. Sipas biografëve Yehuda Koren and Eilat Negev, “ajo u martua me një anglezë në moshën 20 vjet - kryesisht për t'ia mundësua familjes së saj të emigrojnë në Anlgi.” Çifti më vonë emigruan në Kanadë, ku Assia shkoi në Universitetin e Kolumbisë Britanike dhe takoi burrin e saj të dytë, ekonomisti kanadezë Richard Lipsey.
Vdekja
Më 23 mars 1969, Wevill mbyti veten me gazë dhe vajzën e saj katërvjeçare në shtëpinë e tyre në Londër. Ajo kishte vulosur derën dhe dritaren e kuzhinës, morri dhe i dha vajzës tableta të gjumit të tretura në një gotë me ujë, dhe dhe ndezi sobën me gaz. Ajo dhe Aleksandra u gjetën të shtrirë së bashku në një dyshek në kuzhinë.
Brocciu
parapamje|Brocciu Brocciu është një djathë korsikan i prodhuar nga një kombinim i qumështit dhe hirrës, duke i dhënë atij disa nga karakteristikat e djathit të hirrës. Prodhohet nga qumështi i deleve. Është i njohur si një zëvendësues për rikotën italiane, e pasur me laktozë, pasi brocciu përmban më pak laktozë.
I prodhuar në ishullin e Korsikës, brocciu konsiderohet ushqimi emblemë i ishullit. Ashtu si rikota, është një djathë i bardhë i ri dhe shoqërohet shpesh me verëra të bardha korsikane. Është cilësuar si "djathi më i famshëm" në Korsikë.
Fjala brocciu lidhet me fjalën franceze brousse dhe do të thotë djathë i freskët i bërë me qumësht dhie ose dele.
Djathi është gati për konsum menjëherë, edhe pse mund të lihet të vjetërohet për disa javë ( Korsikane: brocciu passu ose brocciu vechju ); koha ideale e afinazhit për brocciu-n është 48 orë deri në një muaj.
Hideo Ishikawa
thumb|Ishikawa në [[FanimeCon më 2017]] Hideo Ishikawa (石川 英郎 Ishikawa Hideo, lindi më 13 dhjetor 1969) është dublues japonez. Ai punon për Aoni Production.
Ai është i njohur për dublimin e tij si Itachi Uchiha në Naruto, Squall Leonhart në Final Fantasy VIII, Jushiro Ukitake në Bleach dhe Pierre de Chaltier në Tales of Destiny.
Batumi
Batumi (Gjeorgjisht: ბათუმი) është qyteti i dytë më i madh në Gjeorgji. Ndodhet në bregdetin e Detit të Zi në jugperëndim të vendit. Sipas regjistrimit të popullsisë më 2014, qyteti ka pasur 152,839 banorë.
Klima
Janari është muaji më i ftohtë, ku temperatura mesatare është 7 °C. Gushti është muaji më i nxehtë, ku temperatura mesatare është 22 °C.
Nëndarjet
Sipas 31 marsit 2008, vendimi i Këshillit të Batumit, Batumi është ndarë në shtatë qytete të vogla, ato të:
Indeksi i arsimimit
Kombet e Bashkuara publikon çdo vit një Indeks të zhvillimit njerëzor (HDI), i cili përmban Indeksin e jetëgjatësisë, Indeksin e Arsimimit, dhe Indeksin e të hyrave. Indeksi i Arsimimit llogaritet nga Indeksi mesatar i viteve të shkollimit dhe the Indeksi i viteve që pritet të zgjasë shkollimi.
Rënditja
Në mars 2015, të dhënat e fundit u botua si pjesë e Raportit të Zhvillimit Njerëzor nga viti 2014, i cili mund të shkarkohet direkt nga faqja e internetit të UNDP-së.
Tabela më poshtë liston të dhëna që nga viti 1980. Sistemi i pikëve jep 1 si rezultatin më të lartë të mundshëm teorik, duke treguar arritjen e përsosur në arsim.
Do sreće daleko, do Boga visoko
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Do sreće daleko, do Boga visoko (përkthimi në shqip: Lumturia është shumë larg, Zoti është shumë lart ) është albumi i shtatëmbëdhjetë në studio i këngëtarit serbo-boshnjak Mile Kitić. U lëshua në vitin 1998. Ky është albumi i parë që u prodhua dhe u publikua nën shtëpinë diskografike Grand Production.
Duhet shënuar se përkthimi fjalë për fjalë i albumit është "Nga lumturia larg, nga Zoti lart"
Ip Man
thumb|220px|Ip Man Ip Man gjithashtu i njohur si Yip Man (Kinezisht: 葉問; 1 tetor 1893 – 2 dhjetor 1972) ishte mjeshtër i arteve marciale dhe mësues i stilit Wing Chun. Ai kishte shumë nxënës të cilët më vonë u bën mjeshtra. Nxënësi i tij më i famshëm ishte Bruce Lee.
Jeta e hershme
Ip Man lindi në një familje të pasur në Foshan, Guangdong. Vëllai i tij i madh ishte Yip Kai-gak, motrat e tij ishin Yip Wan-mei dhe Yip Wan-hum.
Ip mësoi Wing Chun prej Chan Wah-shun kur ishte 7 vjeç. Për shkak moshës së mësuesit të tij, Ip mësoi shumë teknika prej një nga nxënësit të Chan, Wu Chung-sok. Mësuesi i tij jetoi tri vite pasi Ip filloi trajnimin dhe një nga dëshirat e tij të fundit ishte që Wu ta mësoj Ip.
Diotima e Mantineas
Diotima e Mantineas është emri ose pseudonimi i një gruaje të lashtë Greke ose një figure të trilluar në Simpoziumin e Platonit, që tregohet se ka jetuar rreth vitit 440 P.K. Idetë dhe doktrina e saj për Erosin siç raportohet nga Sokrati në dialog janë origjina e konceptit të dashurisë Platonike.
Ip Man
Jeta e hershme
Në moshë 16 vjeç, Ip u zhvendos në Hong Kong me ndihmën e të afërmit të tij, Leung Fut-ting. Një vit më vonë, ai shkoi në Kolegji Shën Stefani, shkollë për familjet e pasura dhe të huaj në Hong Kong. Gjatë kohës kur ishte në shkollë, Ip pa një policë duke rrahur një grua dhe intervenoi. Polici tentoi ta sulmoj Ip, por Ip e goditi dhe u kthye në shkollë me shokët e tij. Shoku i Ip i tregoi për këtë një plakut i cili jeton në apartamentin e tij. Njeriu deshi një sfidë me Ip dhe sfidoi stilin e Ip, Wing Chun. Ip e pa se aftësitë e tij ishin të mira, por u mposht nga plaku pas disa goditjeve. Kundërshtari i Ip ishte Leung Bik, djali i mësuesit të Chan, Leung Jan. Pas kësaj, Ip vazhdoi të mësoj prej Leung Bik.
Diotima e Mantineas
[Identiteti]
Emri Diotima do të thotë ai që nderon ose nderohet nga Zeusi, dhe përshkruesi i saj si "Mantinikê" (Mantinean) duket se është krijuar për të tërhequr vëmendjen te fjala "mantis", e cila sugjeron një lidhje me profecinë. Sidoqoftë, ajo nuk përshkruhet ose përshkruhet si një priftëreshë ose profeteshë, por thjesht si një 'grua e zgjuar' dhe një 'jo-Athinase' (xenê). Meqenëse mbiemri përfshin fjalën nikë, "Diotima Mantinikê" është dëgjuar si lojë fjalësh në Greqisht që tregon "Diotima profet i fitores". (Nëse Platoni e synonte këtë si një të dhënë për identitetin e saj të vërtetë, emri mund të maskojë një person që ishte një mbështetës i ndërmarrjeve të suksesshme ushtarake të Athinës në epokën e Perikliut: pra një "profet i fitores"). Mbiemri "Mantinikê" do ta bënte atë të vinte nga qyteti peloponez i Mantinea, i cili ishte aleat kundër Athinës në kohën e dialogut. Në një dorëshkrim përshkrimi i saj ishte shkruar gabimisht në mantikê ('grua mantike' ose selinë) sesa Mantinikê, e cila mund të jetë në themel të keqinterpretimit të saj si "priftëreshë
Meqenëse nuk ka asnjë provë për 'Diotima' jashtë Simpoziumit të Platonit, është dyshuar nëse ajo ishte një personazh i vërtetë historik sesa një krijim i trilluar. Sidoqoftë, shumë prej (megjithëse jo të gjithë, shihni më poshtë në lidhje me 'Callicles') personazhet e përmendur në dialogët e Platonit korrespondojnë me njerëz të vërtetë që jetojnë në Athinën e lashtë. Platoni u mendua nga disa studiues të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të se e kishin mbështetur Diotimën në Aspasia, shoqen e Perikliut, e cila e bëri shumë përshtypje nga inteligjenca dhe elokuenca e saj, por ata nuk ofruan prova përveç një ngjashmërie të përgjithshme. Vetë Aspasia është një personazh në dialogun e Platonit Menexenus dhe është argumentuar që Diotima mund të jetë një grua e pavarur historike e njohur për arritjet e saj intelektuale, megjithëse është ndryshe e paprovuar
Në Simpozium, Diotima shpjegon ide që janë të ndryshme nga ato të Sokratit dhe Platonit, megjithëse me lidhje të qarta me të dy. Sokrati gjithashtu pretendon se ka mësuar prej saj në më shumë se një rast. Këto indikacione janë përdorur për të argumentuar ekzistencën e pavarur të Diotimës; por në mënyrë më të arsyeshme ata mund të japin llogari pse Platoni nuk ia atribuon "doktrinën e Diotimës së Dashurisë" as Aspasia ose Sokratit (doktrina e saj përfundon si qartë Platonike në lidhje me futjen e saj të Formave). Në vitin 2019 Armand D'Angour nxori prova të reja nga teksti i Simpoziumit për të sugjeruar që të paktën modeli kryesor për Diotima ishte Aspasia (edhe pse doktrinat që ajo tregon janë më shumë të Platonit sesa të Aspasia): lidhja e emrit 'Diotima' i nderuar nga Zeusi) Perikliut (i quajtur rregullisht 'Zeus' në komedi dhe që thuhet se ka nderuar bashkëshorten e tij Aspasia); dhe marrëdhënia e veprimit të "shtyrjes së Murtajës me 10 vjet" në sjelljen e keqe famëkeqe nga Perikliu në rrethimin e Samos në 440-439, e cila do të ketë shkaktuar shqetësime në lidhje me ndëshkimin hyjnor në Athinë që në atë rast nuk duket se vijnë në realizim deri në Murtajën e 430-429.
Konjusha e Poshtme
Konjushë e Poshtme (serbisht: Доња Коњуша/Donja Konjuša) është fshat në komunën e Prokuplës, Serbi.
Ip Man
Jeta e hershme
Ip shkoi të jetoj me Kwok Fu gjatë Luftës së Dytë Sino-Japoneze dhe u kthyen në Foshan pas luftës, ku vazhdoi jetën e tij si policë. Ip u largua nga Foshan në Hong Konga në fund të vitit 1949 pasi Partia Komuniste e Kinës fitoi Luftën e Dytë Kineze sepse ai ishte policë i Partisë Nacionaliste, rival i komunistave në Luftën Civile.
Vdekja
Ip Man vdiq më 2 dhjetor 1972 në Hong Kong, nga kanceri i fytit, 7 muaj pas vdekjes së Bruce Lee.
Diotima e Mantineas
[Roli në Simpozium]
Ip Man
Liçenca e arteve marciale
Liçenca e arteve marciale sipas Ip Man.
Diotima e Mantineas
Në Simpoziumin e Platonit anëtarët e një partie diskutojnë për kuptimin e dashurisë. Sokrati thotë se në rininë e tij ai u mësua "filozofia e dashurisë" nga Diotima, e cila ishte një shikues ose priftëreshë. Sokrati gjithashtu pretendon se Diotima shtyu me sukses Murtajën e Athinës. Në një dialog që Sokrati rrëfen në simpozium, Diotima thotë se Sokrati ka ngatërruar idenë e dashurisë me idenë e të dashurit. Dashuria, thotë ajo, nuk është as plotësisht e bukur dhe as e mirë, siç kishin argumentuar folësit e mëparshëm në dialog. Diotima i jep Sokratit një gjenealogji të Dashurisë (Eros), duke deklaruar se ai është djali i "burimit (poros) dhe varfërisë (penia)". Sipas këndvështrimit të saj, dashuria e shtyn individin të kërkojë bukurinë, bukurinë e parë tokësore ose trupat e bukur. Pastaj ndërsa një dashnor rritet në mençuri, bukuria që kërkohet është shpirtra, ose shpirtra të bukur. Për Diotima, përdorimi më korrekt i dashurisë për qeniet e tjera njerëzore është të drejtojë mendjen e dikujt te dashuria për mençurinë, ose filozofinë. E dashura e bukur frymëzon mendjen dhe shpirtin dhe e drejton vëmendjen ndaj gjërave shpirtërore. Njëri vazhdon nga njohja e bukurisë së tjetrit, te vlerësimi i Bukurisë përveç çdo individi, te vlerësimi i Hyjnisë, burimi i Bukurisë, te dashuria e Hyjnisë.
Fortesa e Agras
Fortesa e Agras është një fortesë historike në qytetin e Agras, në Uttar Pradesh të Indisë. Shërbyer si rezidencë perandorake e Dinastisë Mogule deri në vitin 1638, kur kryeqyteti u zhvendos nga Agra në Fortesën e Kuqe në Delhi. Fortesa është shpallur gjithashtu Monument i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe ndodhet rreth 2.5 km në veri-perëndim të monumentit tjetër të famshëm, Taxh Mahalit. Fortesa mund të përshkruhet më mirë si një qytet i rrethuar me mure.
Historia
Struktura e tanishme u ndërtua nga Mogulët, megjithëse fortesa ishte ndërtuar që të paktën nga shekulli i XI. Fortesa e Agras ishte fillimisht një fortesë me tulla e njohur si Badalgarh, e zotëruar nga Raxha Badal Singh, mbreti hindu Sikarwar raxhput (rreth vitit 1475). Ajo përmendet për herë të parë në 1080, kur e pushtoi një forcë Ghaznavide. Sikandar Lodi (1488–1517) ishte sulltani i parë i Delhit që u zhvendos në Agra dhe jetoi në fortesë. Ai e qeverisi vendin nga aty dhe Agra mori statusin e kryeqytetit të dytë. Ai vdiq në vitin 1517 dhe djali i tij, Ibrahim Lodi, e mbajti atë për nëntë vjet deri sa u mund dhe vra në betejën e Panipatit në vitin 1526. Gjatë sundimit të tij ai ndërtoi mjaft pallate, puse dhe xhami në fortesë.
Pas betejës së parë të Panipatit në vitin 1526, Baburi fitimtar qëndroi në fortesë, në pallatin e Ibrahim Lodit. Më vonë ai ndërtoi një baoli (pus të shkallëzuar) në të. Perandori Humayun u kurorëzua në fortesë në vitin 1530. Ai u mund në Bilgram në vitin 1540 nga Sher Shah Suri. Fortesa mbeti me Surin deri në vitin 1555, kur Humanyuni e rimori atë. Gjenerali i Adil Shah Surit, Hemu, e ripushtoi Agran në vitin 1556 dhe e ndoqi guvernatorin e mëparshëm deri në Delhi ku u ndesh me Mogulët në Betejën e Tughlaqabadit.
Duke e kuptuar rëndësinë e pozicionimit të saj qendror, Akbari e bëri atë kryeqytetin e tij dhe mbërriti në Agra në vitin 1558. Historiani i tij, Abu'l-Fazl, tregon se ajo ishte një fortesë me tulla e njohur si 'Badalgarh'. Ajo ishte në gjendje të rrënuar dhe Akbarit iu desh ta rindërtonte me gurë të kuq ranorë nga zona Barauli në Raxhastan. Arkitektët i vendosën themelet dhe e ndërtuan me tulla në pjesën e brendshme dhe me gurë ranorë në sipërfaqet e jashtme. Në të punuan rreth 4 000 ndërtues përditë për tetë vjet duke e përfundluar në vitin 1573.
Formën e saj përfundimtare e mori vetëm gjatë sundimit të nipit të Akbarit, Shah Jahanit. Sips legjendës Shah Jahani ndërtoi Taxh Mahalin e bukur në kujtim të gruas së tij të parapëlqyer, Mumtaz Mahal. Ndryshe nga gjyshi i tij, Shah Jahani parapëlqente mermerin e bardhë si material ndërtues. Ai shkatërroi disa ndërtesa të mëparshme brenda fortesës për të bërë të reja.
Në fundin e jetës së tij, Shah Jahani u rrëzua nga froni dhe u burgos nga djali i tij, Aurangzebi, në fortesë. Thuhet se Shah Jahani vdiq në Muasamman Burxh, një kullë me një ballkon mermeri me pamje nga Taxh Mahali.
Fortesa u pushtua dhe zotërua nga Perandoria Maratha në fillim të shekullit të XVIII. Pas kësaj, ai ndryshoi duar midis Marathas dhe armiqve të tyre shumë herë. Pas mundjes së tyre katastrofike në Betejën e Tretë të Panipatit nga Ahmad Shah Abdali në vitin 1761, Maratha mbeti jashtë rajonit për dhjetëvjeçarin tjetër. Më në fund Mahadji Shinde e mori fortesën në vitin 1785. Gjatë luftës së dytë Anglo-Maratha në 1803 ajo i kaloi East India Company.
Fortesa ishte vendi i një beteje gjatë Kryengritjes Indiane të vitit 1857, që shkaktoi fundin e sundimit të East India Company në Indi dhe çoi në sundimin e drejtpërdrejtë të Indisë nga Britania.
Planimetria
Fortesa 380 000 m2 ka një plan gjysëm rrethor, korda e saj qëndron paralel me lumin dhe muret e saj janë 21.34 m të lartë. Ledhe të dyfishta kanë kulla masive të rrumbullakta në intervale, me bedena, frëngji, vrima goditjeje dhe fasha horizontale. Në katër faqet e saj gjenden katër porta, ku Porta Khizri hapet drejt lumit.
Dy nga portat e fortesës janë të rëndësishme: "Porta e Delhit" dhe "Porta e Lahores". Porta e Lahores është e njohur në popull edhe si "Porta e Amar Singh-ut", për Amar Singh Rathoren.
Porta monumentale e Delhit, që drejtohet nga qyteti në anën perëndimore të fortesës, konsiderohet se më madhështorja nga katër portat dhe një kryevepër e kohës së Akbarit. Ajo u ndërtua rreth vitit 1568 si për të përforcuar sigurinë ashtu dhe si porta formale e perandorit dhe përfshin karakteristika të të dyjave. Ajo është zbukuruar me punime në gdhendje të mermerit të bardhë. Një urë e lëvizshme përdorej për të kapërcyer hendekun dhe të për arritur portën nga toka; brenda, ndodhet një portë e brendshme e quajtur ‘Hathi Pol’ ("Porta e Elefantit") – e ruajtur nga dy elefantë në madhësi reale prej guri me kalëruesit e tyre – i shtonte një tjetër shtresë sigurie. Ura e lëvizshme, pak e ngritur dhe me kthim 90 gradë midis portave të brendshme dhe të jashtme e bënë hyrjen të papushtueshme. Gjatë një rrethimi, sulmuesit do të përdornin elefantë për të thyer portat e fortesës. Pa një nivel, morën vrull, por megjithatë diçka nga kjo planimetri i bënte elefantët inefektivë.
Për shkak se Ushtria Indiane (në veçanti Brigada Parashytiste) është duke e përdorur pjesën veriore të Fortesës së Agras, Porta e Delhit nuk mund të përdoret nga publiku. Turistët hyjnë nëpërmjet Portës së Amar Singh-ut.
Tavani
Tavani është një sipërfaqe e brendshme e sipërme që mbulon kufijtë e sipërm të një dhome. Në përgjithësi nuk konsiderohet një element strukturor, por një sipërfaqe e përfunduar që fsheh pjesën e poshtme të strukturës së çatisë ose dyshemenë e një kate sipër. Tavanet mund të dekorohen sipas shijes, dhe ka shumë shembuj të shkëlqyer të afreskeve dhe veprave artistike në tavane, veçanërisht në ndërtesat fetare. Tavani mund të jetë gjithashtu kufiri i sipërm i një tuneli.
Lloji më i zakonshëm i tavanit është tavani i rënë, i cili është i varur nga elementët strukturorë lart. Panelet e murit të thatë fiksohen ose drejtpërdrejt në trarët e tavanit ose në disa shtresa kompensatë rezistente ndaj lagështirës, ​​të cilat më pas ngjiten në trarët. Tubacionet ose kanalet mund të futen në hendekun mbi tavan, dhe këtu mund të vendosen materiale izoluese dhe izoluese. Përndryshe, tavanet mund të lyhen me spërkatje, duke i lënë tubacionet dhe kanalet të ekspozuara, por të lyera, dhe duke përdorur shkumë me spërkatje.
Një nëngrup i tavanit të rënë është tavani i varur, ku një rrjet mbështetësesh alumini, në krahasim me murin e thatë, janë ngjitur në trarët, duke formuar një sërë hapësirash drejtkëndore. Pjesët individuale të kartonit vendosen më pas në pjesën e poshtme të atyre hapësirave në mënyrë që ana e jashtme e kartonit, e ndërthurur me shina alumini, të shihet si tavan nga poshtë. Kjo e bën relativisht të lehtë riparimin e tubave dhe izolimit pas tavanit, pasi gjithçka që nevojitet është të hiqni kartonin, në vend që të gërmoni nëpër murin e tharjes dhe më pas ta zëvendësoni atë.
Llojet e tjera të tavanit përfshijnë tavanin e katedrales, tavanin konkav ose në formë fuçi, tavanin e shtrirë dhe tavanin me arkë. Mbulimi shpesh lidh tavanin me muret rrethuese. Qeprat mund të luajnë një rol në reduktimin e rrezikut nga zjarri dhe disponohet një sistem për vlerësimin e rezistencës ndaj zjarrit të tavaneve të rënë.
Llojet
Tavanet klasifikohen sipas pamjes ose ndërtimit të tyre. Një tavan i katedrales është çdo zonë e lartë e tavanit e ngjashme me ato në një kishë. Një tavan i rënë është ai në të cilin sipërfaqja e përfunduar është ndërtuar diku nga disa inç ose centimetra deri në disa metra nën strukturën mbi të. Kjo mund të bëhet për qëllime estetike, të tilla si arritja e një lartësie të dëshirueshme tavani; ose qëllime praktike të tilla si amortizimi akustik ose sigurimi i një hapësire për NVK ose tubacione. Një e kundërt e kësaj do të ishte një dysheme e ngritur. Një tavan konkav ose në formë fuçi është i lakuar ose i rrumbullakosur lart, zakonisht për vlerë vizuale ose akustike, ndërsa një tavan me arkë ndahet në një rrjet panelesh katrore ose tetëkëndëshe të zhytura, të quajtur edhe "tavan lakunar". Një tavan i gjirit përdor një kalim të lakuar suvaje midis murit dhe tavanit; është emërtuar për formimin e limanit, një derdhje me një kurbë konkave. Një tavan i shtrirë përdor një numër panelesh individuale duke përdorur materiale të tilla si PVC të fiksuar në një hekurudhë rrethuese.
Elementet
Tavanet janë zbukuruar shpesh me pikturë afreske, pllaka mozaiku dhe trajtime të tjera sipërfaqësore. Ndërsa i vështirë për t'u ekzekutuar (të paktën në vend), një tavan i dekoruar ka avantazhin se mbrohet kryesisht nga dëmtimet nga gishtat dhe pluhuri. Megjithatë, në të kaluarën, kjo kompensohej më shumë nga dëmtimi i tymit nga qirinjtë ose një oxhak. Shumë ndërtesa historike kanë tavane të festuara. Ndoshta më i famshmi është Tavani i Kishëzës Sistine nga Mikelanxhelo.
Lartësia e tavanit mund të ketë ndikime psikologjike.
Sant Pere de Torelló
Sant Pere de Torelló është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Osona, të provincës Barcelona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Sant Pere de Torelló
Iguania
Gjinia Iguana tregon gjithe perfaqesuesit e familjes se Iguanidae-ve dhe permbledh edhe iguanat.
Reblochon
Reblochon është një djathë francez i butë i larë dhe i pjekur deri në njolla  i bërë në rajonin alpin të Savojës së Epërme nga qumështi i papërpunuar i lopës. Ka përcaktimin e vet AOC.
Reblochon u prodhua për herë të parë në luginat Thônes dhe Arly, në masivin Aravis. Thônes mbetet qendra e prodhimit të Reblochon; Djathrat bëhen ende në kooperativat lokale. Deri në vitin 1964 Reblochon prodhohej edhe në zonat italiane të Alpeve. Më pas, djathi italian është shitur në sasi në rënie me emra të tillë si Rebruchon dhe Reblò alpino.
Karakteristikat
Reblochon ka një shije arrore që mbetet në gojë pasi qendra e tij e butë dhe e njëtrajtshme është shijuar. Është një përbërës thelbësor i tartiflettes, një gratin Savojas i bërë nga patatet, bejkon (lardon) dhe qepë. Në vitin 2002 u prodhuan 17.4 milionë kilogramë Reblochon.
Cuk Simoni
Lazër Simoni i njohur si Cuk Simoni (Shkodër, 1889 - Tiranë, 1968) ka qenë përkthyes, shkrimtar dhe drejtues i të përkohshmes Cirka (1936-1938).
Usaburo Hidaka
ishte një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 2 ndeshje.
Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë : miratuar nga Kuvendi Popullor : Tiranë, 21 Tetor 1998
Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë : miratuar nga Kuvendi Popullor : Tiranë, 21 Tetor 1998 libër nga Kuvendi i Shqipërisë. Botuar në Tiranë, në vitin 1998. Faqe 64.
Presidenti i Ukrainës
parapamje|Stema e Presidentit të [[Ukraina|Ukrainës.]] Presidenti i Ukrainës (Ukrainisht: Prezydent Ukrainy) është kreu i shtetit të Ukrainës. Presidenti përfaqëson kombin në marrëdhëniet ndërkombëtare, administron veprimtarinë e jashtme politike të shtetit, zhvillon negociata dhe lidh traktate ndërkombëtare. Presidenti zgjidhet drejtpërdrejt nga qytetarët e Ukrainës për një mandat pesëvjeçar (qofshin zgjedhjet presidenciale të parakohshme apo të planifikuara), i kufizuar në dy mandate radhazi.
Rezidenca zyrtare e presidentit është Pallati Mariinskyi, i vendosur në rrethin Pechersk të kryeqytetit Kiev. Rezidencat e tjera zyrtare përfshijnë Shtëpinë me Chimaeras dhe Shtëpinë e Vejushës Qanëse, të cilat përdoren për vizita zyrtare nga përfaqësues të huaj. Zyra e Presidentit të Ukrainës, e njohur jozyrtarisht si "Bankova" në lidhje me rrugën në të cilën ndodhet, shërben si zyrë presidenciale, duke këshilluar presidentin në çështjet e brendshme, të jashtme dhe ligjore.
Që nga themelimi i zyrës më 5 dhjetor 1991, ka pasur gjashtë presidentë të Ukrainës. Leonid Kravchuk ishte presidenti inaugurues, duke shërbyer 3 vjet nga 1991 deri në dorëheqjen e tij në 1994. Leonid Kuchma ishte i vetmi president që kishte shërbyer dy mandate radhazi në detyrë. Viktor Jushçenko, Petro Poroshenko dhe Viktor Janukoviç shërbyen një mandat, me këtë të fundit që u zëvendësua nga presidenti në detyrë Oleksandr Turchynov, i cili më pas shërbeu edhe si Kryetar i Parlamentit të Ukrainës, më 21 shkurt 2014. Oleksandr Turchynov ishte i vetmi president në detyrë në historinë moderne të Ukrainës. Kompetencat e një presidenti në detyrë janë shumë të kufizuara. Më 18 qershor 2015, Yanukovych iu hoq zyrtarisht titulli i presidentit të Ukrainës. Qeveria e Ukrainës përdor një sistem gjysmë-presidencial në të cilin rolet e kreut të shtetit dhe kreut të qeverisë janë të ndara, kështu që presidenti i Ukrainës nuk është kreu i qeverisë së vendit. Kryeministri shërben si kreu i qeverisë, një rol aktualisht i përmbushur nga Denys Shmyhal, i cili mori detyrën në mars 2020.
Presidenti aktual është Volodymyr Zelenskyy, i cili bëri betimin në 20 maj 2019.
Antropologjia e shqiptarëve : konferenca e parë, Tiranë, 23-26 tetor 1997
Antropologjia e shqiptarëve : konferenca e parë, Tiranë, 23-26 tetor 1997 : përmbledhje e kumtesave libër nga Zenel Bajrami (red.). Botuar në Tiranë nga Shoqata Antropologjike Shqiptare, në vitin 1998. Faqe 171.
Konferenca e Bujanit : materiale nga sesioni shkencor kushtuar 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit, mbajtur në Tiranë, më 7 janar 1994
Konferenca e Bujanit : materiale nga sesioni shkencor kushtuar 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit, mbajtur në Tiranë, më 7 janar 1994 libër i botuar në Prishtinë nga Instituti i Historisë, në vitin 1998. Faqe 211.
Sant Pere de Vilamajor
Sant Pere de Vilamajor është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vallès Oriental, të provincës Barcelona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Sant Pere de Vilamajor
Gjetan Gjetani
Gjetan Gjetani është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017. Ai i përket Partisë Socialiste, e cila ka fituar dhe mazhorancën në këto zgjedhje.
Furça
Prodhimi
Një mënyrë e zakonshme e vendosjes së shpimeve, fijeve të furçave, në furçë është furça e fiksimit ose e vendosjes së ankorimit në të cilën filamenti futet me një kapëse nga mesi në një vrimë me një shtytës të veçantë dhe mbahet atje nga presioni ndaj të gjithë muret e vrimës dhe pjesët e kapëses të gozhduara në fund të vrimës. Kapëse mund të zëvendësohet me një lloj spirance, e cila është një copë teli profili drejtkëndor që është ankoruar në murin e vrimës, si në shumicën e furçave të dhëmbëve. Një mënyrë tjetër për të lidhur qimet në sipërfaqe mund të gjendet në një furçë të shkrirë, në të cilën në vend që të futet në një vrimë, një fibër plastike ngjitet në një sipërfaqe tjetër plastike, duke dhënë mundësinë për të përdorur diametra të ndryshëm qimesh në të njëjtën furçë. .
Konfigurimet përfshijnë tela të përdredhur (p.sh. furçat e shisheve), cilindra dhe disqe (me qime të përhapura në një faqe ose në mënyrë radiale).
Heqja e materialit (pastrimi dhe lustrimi)
parapamje|upright|Një furçë veshjesh
Veprimi i këtyre furçave është kryesisht në majën e çdo shporeje fleksibël, e cila largon grimcat e materies.
Aplikimi i materialit
parapamje|Furça të ndryshme kozmetike dhe grimi
Veprimi i furçave të tilla është kryesisht nga anët, jo nga maja, kontakti me të cilin lirohet materiali i mbajtur nga veprimi kapilar.
Krehja
Veprimi i këtyre furçave është më shumë i ngjashëm me krehjen sesa me furçën, domethënë ato përdoren për të drejtuar dhe zgjidhur filamente. Megjithatë, disa lloje të furçave të flokëve janë krijuar për të pastruar lëkurën e kokës pa materiale të tilla si lëkura e vdekur (zbokthi) dhe për të gjallëruar lëkurën e kokës.
Pjerin Ndreu
Pjerin Ndreu është Kryetar i Bashkise Lezhë, dalë nga zgjedhjet e 30 qershorit 2019. Ai i përket Partisë Socialiste, e cila ka fituar dhe të gjitha bashkitë në këto zgjedhje.
Pjerin Ndreu ka lindur në qytetin e Pukës, më 12 dhjetor të vitit 1966. Z. Ndreu ka një karrierë të pasur në fushën e rendit dhe sigurisë. Pas përfundimit të studimeve në Shkollën e Lartë të Ministrisë së Brendshme në vitin 1988, Ndreu emërohet inspektor i Policisë Kriminale në Lezhë e më pas drejtues i Policisë Kriminale në disa qytete, si Shkodër, Berat dhe Mirditë. Prej viti 1997 e deri në vitin 1999 Pjerin Ndreu mbante postin e shefit të Komisariatit të Policisë Lezhë, Komisariatit nr.1 në Tiranë dhe Drejtor i Policisë së Qarkut Shkodër. Në periudhën 1999-2002 Drejtor Policisë së Qarkut Gjirokastër, Drejtor i Policisë Kufitare Shkodër.
Pjerin Ndreu arriti kulmin në vitet 2002-2004, ku mbajti poste të larta në Policinë e Shtetit si zv.Drejtor i Përgjithshëm dhe Drejtor i Policisë së Qarkut Tiranë. Pjerin Ndreu mban gradën policore Kryekomisar, ndërsa është dekoruar në vitin 2003 nga Presidenti i Republikës me “Medaljen e Mirënjohjes”. Gjatë shërbimit në polici, Ndreu kreu studimet e larta në Universitetin e Tiranës, dega Drejtësi, e më pas nga viti 2007 e deri në vitin 2013 ka qenë pedagog i kriminologjisë dhe kriminalistikës, Fakulteti Drejtësisë “Justiniani I”. Ai gjithashtu ka ndjekur një sërë kualifikimesh dhe trajnimesh për gjuhën dhe sigurinë kombëtare në Gjermani, Kanada, Oxford Angli, ICITAP etj. Prej qershorit të vitit 2013 deri në 2019, Z. Ndreu është i zgjedhur deputet në Kuvendin e Shqipërisë.
Fondamentalizmi
Fondamentalizmi zakonisht ka një konotacion religjioz që tregon lidhjen e palëkundur me një sërë besimesh të pakalueshme .Sidoqoftë, fondamentalizmi ka ardhur për t'u zbatuar në një tendencë midis grupeve të caktuara - kryesisht, edhe pse jo ekskluzivisht, në fe - e cila karakterizohet nga një literalizëm shumë i rreptë pasi zbatohet ndaj disa shkrimeve të shenjta specifike, dogmave ose ideologjive dhe një ndjenjë të fortë e rëndësisë së mbajtjes së dallimeve të grupeve të brendshme dhe të jashtme,  duke çuar në një theks mbi pastërtinë dhe dëshirën për t'u kthyer në një ideal të mëparshëm nga i cili avokatët besojnë se anëtarët kanë humbur. Refuzimi i shumëllojshmërisë së mendimit të aplikuar për këto "themele themelore" dhe interpretimi i tyre i pranuar brenda grupit është shpesh rezultat i kësaj tendence.
Varësisht nga konteksti, fondamentalizmi mund të jetë një karakter pejorativ dhe jo neutral, i ngjashëm me mënyrat se si perspektivat politike "krahun e djathtë" ose "krahun e majtë" mund të kenë, për disa, konotacione negative.
Budizmi
Fondamentalizmi budist ka synuar gjithashtu grupe të tjera fetare dhe etnike, të tilla si ajo në Mianmar. Si një vend i dominuar budist, Mianmar ka parë tensionet e fundit midis pakicave muslimane dhe shumicës budiste, sidomos gjatë trazirave anti-muslimane në Birmani 2013, të supozuara që janë nxitur nga grupe të ashpra si Lëvizja 969. Gjithashtu atë në Sri Lanka. Si një komb i mbizotëruar nga Budistët, Sri Lanka ka parë tensione të kohëve të fundit midis pakicave muslimane dhe shumicës Budiste, veçanërisht gjatë trazirave antimuslimane të 2014 2014 Trazirat anti-myslimane në Sri Lanka dhe trazirat anti-myslimane të vitit 2018 në Sri Lanka që pretendohet se janë nxitur nga grupe të rrepta si Bodu Bala Sena.
Ekzistojnë shembuj historikë dhe bashkëkohorë të fondamentalizmit budist në secilën nga tri degët kryesore të budizmit: Teravada, Mahayana dhe Vajrayana. Në Japoni, një shembull i shquar ka qenë praktika e shakubuku midis disa pjesëtarëve të sektit të Niçirenit - një metodë e prozelitizimit që përfshin dënimin e ashpër të sekteve të tjera si të mangëta ose të këqija. Në mënyrë të ngjashme, disa anëtarë të Traditës së Re Kadampa të Budizmit Tibetian dhe Shoqërisë Perëndimore Shugden e kanë përvetësuar hyjninë e mbrojtësit Dorje Shugden, që është kontradiktore dhe shumë sektare si një simbol i ruajtjes së pastërtisë së sektit Gelugpa nga ndotja nga mësimet e sekteve të tjera, duke dënuar qasjen eklektike të Dalai Lamës.
Krishtërimi
Fondamentalizmi i krishterë është përcaktuar nga Xhorxh Marsden si kërkesë për një respektim të rreptë të doktrinave të caktuara teologjike, në reagim kundër teologjisë moderniste. Termi u krijua fillimisht nga mbështetësit e saj për të përshkruar atë që pretendonin ishin pesë besime teologjike klasike specifike të krishterimit dhe që u zhvilluan në një lëvizje fundamentaliste të krishterë brenda komunitetit protestant të Shteteve të Bashkuara në fillim të shekullit të 20-të. Fondamentalizmi si një lëvizje u ngrit në Shtetet e Bashkuara, duke filluar nga teologët konservator presbiterianë në Seminarin Teologjik Princeton në fund të shekullit të 19-të. Shpejt u përhap në konservatorë midis Baptistëve dhe besimeve të tjera rreth viteve 1910-1920. Qëllimi i lëvizjes ishte të ripohonte parimet kryesore teologjike dhe t'i mbrojë ato kundër sfidave të teologjisë liberale dhe kritikave më të larta.
Termi "fundamentalizëm" ka rrënjë në Konferencën e Biblës të Niagarës (1878-1897), e cila përcaktoi ato parime që ai i konsideronte themelore për besimin e krishterë. Termi u përcaktua nga The Fundamentals, një koleksion prej dymbëdhjetë librash në pesë tema të botuara në vitin 1910 dhe të financuar nga vëllezërit Milton dhe Lyman Stewart, por i shpikur nga Curtis Lee Lawes, redaktor i The Watchman-Examiner, i cili propozoi pas Takimi i para-konventës 1920 i Konventës Veriore Baptiste (tani Kishat Baptiste Amerikane në SHBA) që ata që luftojnë për bazat e besimit quhen "fundamentalistë". Bazat erdhën për të përfaqësuar një polemikë fondamentaliste-moderniste që u shfaq në fund të shekullit të 19-të brenda disa denominacioneve protestante në Shtetet e Bashkuara dhe vazhdoi me zell gjatë viteve 1920. Formulimi i parë i besimeve fondamentaliste amerikane është gjurmë në Konferencën e Biblës në Niagara dhe në vitin 1910 në Asamblenë e Përgjithshme të Kishës Presbyteriane, e cila i distiloi ato në atë që u bë e njohur si pesë bazat:
Ajo ende nuk u lidh me parime të tilla si krijimi i rinj në Tokë.
Nga fundi i viteve 1910, konservatorët teologjikë që u bashkuan rreth pesë bazave u njohën si "fundamentalistë". Ata e refuzojnë ekzistencën e ngjashmërive me tradita religjioze të lidhura me teologjinë, siç është grupimi i krishterimit, islamit dhe judaizmit në një familje abrahami të feve. Në të kundërt, grupet ungjillore zakonisht bien dakord mbi "bazat" e teologjisë siç shprehen në The Fundamentals, shpesh janë të gatshëm të marrin pjesë në ngjarje me grupe fetare që nuk i mbajnë doktrinat thelbësore.
Hinduizmi
Dijetarët identifikojnë disa lëvizje hindu aktive politike si pjesë e "familjes Hindu fundamentaliste".
Islami
Ekstremizmi brenda Islamit kthehet në shekullin e 7-të deri në kohën e Havarixhve. Nga pozicioni i tyre politik, ata zhvilluan doktrina ekstreme që i veçonin nga të dy sunnetët dhe muslimanët shiitë. Kharijitët u vunë re sidomos për miratimin e një qasje radikale ndaj Tekfirit, me ç'rast i shpallën muslimanët e tjerë të jenë jobesimtarë dhe prandaj i konsideronin ata të denjë për vdekje.
Konfliktet fetare shiite dhe sunite që nga shekulli i 7-të krijuan një hapje për ideologët radikalë, të tillë si Ali Shariati (1933-77), për të bashkuar revolucionin social me fondamentalizmin islam, siç ilustrohet nga Revolucioni iranian në vitin 1979. Fondamentalizmi islamik është shfaqur në shumë vende; versioni vehabi promovohet në mbarë botën dhe financohet nga Arabia Saudite, Katari dhe Pakistani.
Kriza e pengjeve të Iranit në vitet 1979-80 shënoi një pikë kthese të madhe në përdorimin e termit "fundamentalizëm". Mediat, në një përpjekje për të shpjeguar ideologjinë e Ajatollah Khomeinit dhe Revolucionit iranian në një audiencë perëndimore, e përshkruan atë si një "version fundamentalist të Islamit" nëpërmjet analogjisë me lëvizjen fondamentaliste të krishterë në SHBA. Kështu lindi termi fondamentalist islam, e cila u bë një përdorim i zakonshëm i termit në vitet në vijim.
Hebraizmi
Fondamentalizmi hebre është përdorur për të karakterizuar sionizmin fetar militant, si dhe versionet Ashkenazi dhe Sephardik të Haredi Judaizmit. Ian S Lustik e ka karakterizuar fundamentalizmin hebre si "një ideologji ultranacionaliste, eskatologjike dhe irredentiste".
Jo-fetar
"Fundamentalist" është përdorur me forcë për t'iu referuar filozofive të perceptuara si mendje-literale ose që kanë një pretendim për të qenë burimi i vetëm i së vërtetës objektive, pavarësisht nëse zakonisht quhet fe. Për shembull, Kryepeshkopi i Uellsit ka kritikuar "fundamentalizmin ateist" në përgjithësi dhe tha: "Çdo lloj fundamentalizmi, qoftë biblik, ateist apo islam, është i rrezikshëm". dhe tha: "Çdo lloj fundamentalizmi, qoftë biblik, ateist apo islam, është i rrezikshëm".
Në Inkuizicionin e Ri, Robert Anton Wilson ndjell anëtarët e organizatave skeptike siç është Komiteti për Hetimin Shkencor të Kërkesave të Paranormaleve si materialistë fondamentalistë, duke pretenduar se ata dogmatikisht hedhin poshtë çdo provë që bie në kundërshtim me materializmin si hallucinim apo mashtrim.
Në Francë, vendosja e kufizimeve mbi veshjen e shamive në shkollat shtetërore është quajtur "fundamentalizëm laik". Në Shtetet e Bashkuara, jotoleranca private apo kulturore e grave që mbajnë hixhabin (mbulimin me sy të islamit) dhe aktivizmin politik nga myslimanët, gjithashtu është etiketuar si "fundamentalizëm laik" nga disa muslimanë në SHBA.
Termi "fondamentalizëm" nganjëherë aplikohet për të treguar një besnikëri kundërkulturore ndaj një principi ose grup parimesh, si në termin pejorativ "fondamentalizëm i tregut", që përdoret për të nënkuptuar besimin e ekzagjeruar të besimit fetar në aftësinë e laissez-faire ose pikëpamjet ekonomike të tregut të lirë ose politikat për të zgjidhur problemet ekonomike dhe sociale. Sipas ekonomistit John Quiggin, veçoritë standarde të "retorikës fundamentaliste ekonomike" janë pohimet "dogmatike" dhe pohimi se kushdo që mban pikëpamjet e kundërta nuk është një ekonomist i vërtetë. Profesor në pension në studimet fetare Roderick Hindery liston cilësi pozitive që i atribuohen formave politike, ekonomike ose të tjera të fondamentalizmit kulturor, duke përfshirë "vitalitetin, entuziazmin, gatishmërinë për të mbështetur fjalët me veprime dhe shmangien e kompromisit të lehtë", si dhe aspekte negative, të tilla si qëndrimet psikologjike, herë pas here perspektiva elitiste dhe pesimiste, dhe, në disa raste, literalizëm.