cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Funerali i Ibrahim Rugovës
Në varrim kanë marrë pjesë qindra mijëra qytetarë (rreth 770 000), ndërsa gjatë tri ditëve të homazheve përkundër temperaturave të ulëta (-27 C), radha e qyetarëve ka qenë shumë e gjatë.
Në ceremoninë e varrimit të Presidentit kanë marrë pjesë shumë delegacione botërore:
Ekonomia digjitale
Ekonomia Digjitale konsiston në nivelin sa më të lartë të përdorimit të kompjuterëve në një ekonomi nacionale.
Sa më e lartë që është shkalla e përdorimit të kompjuterëve në një ekonomi aq më i digjitalizuar dhe më afër progresit të përgjithshëm ekonomik është ai vend.
Perandoria e Japonisë
Perandoria e Japonisë (Japonisht: 大日本帝国, Dai Nippon Teikoku) ishte një komb-shtet historik dhe një fuqi e madhe që ekzistonte nga Restaurimi meixhi në vitin 1868 deri në miratimin e kushtetutës së pas Luftës së Dytë Botërore më 1947 dhe formimin pasues të Japonisë moderne. Përfshiu arkipelagun japonez dhe disa koloni, protektorate, mandate dhe territore të tjera.
Japonia iu nënshtrua një periudhe industrializimi dhe militarizimi, Restaurimi Meixhi duke qenë modernizimi më i shpejtë i çdo vendi deri më sot, të gjitha këto aspekte kontribuan në shfaqjen e Japonisë si një fuqi e madhe dhe krijimin e një perandorie koloniale pas Luftës së Parë Sino-Japoneze, Rebelimi i Boksierit, Lufta Ruso-Japoneze dhe Lufta e Parë Botërore. Trazirat ekonomike dhe politike në vitet 1920, përfshirë Depresionin e Madh, çuan në ngritjen e militarizmit, nacionalizmit dhe totalitarizmit, duke kulmuar përfundimisht në anëtarësimin e Japonisë në aleancën e Boshtit dhe pushtimin të një pjese të madhe të Azi-Paqësorit në Luftën e Dytë Botërore.
Forcat e armatosura të Japonisë fillimisht arritën suksese të mëdha ushtarake gjatë Luftës së Dytë Sino-Japoneze (1937–1945) dhe Luftës së Paqësorit. Sidoqoftë, duke filluar nga viti 1942, veçanërisht pas Betejave të Midway dhe Guadalcanal, Japonia u detyrua të miratojë një qëndrim mbrojtës dhe fushata e kërcimit të ishullit amerikan do të thoshte që Japonia po humbte ngadalë të gjithë territorin që kishte fituar, dhe përfundimisht, amerikanët pushtuan Iwo Jima dhe ishullin Okinawa, duke lënë kontinentin japonez plotësisht të pambrojtur. Forcat amerikane kishin planifikuar një pushtim, por Japonia u dorëzua pas bombardimeve atomike të Hiroshima dhe Nagasaki dhe deklaratës së luftës gati të njëkohshme nga sovjetikët më 9 gusht 1945, dhe pushtimit pasues të Mançurisë dhe territoreve të tjera. Në vitin 1947, me përfshirjen amerikane, u miratua një kushtetutë e re, duke e çuar zyrtarisht Perandorinë e Japonisë në një fund dhe Ushtria Perandorake e Japonisë u zëvendësua me Forcat e VetëMbrojtjes së Japonisë. Pushtimi dhe rindërtimi vazhdoi deri në vitin 1952, duke formuar përfundimisht monarkinë aktuale kushtetuese të njohur si Japoni.
Perandoria e Japonisë kishte tre perandorë, megjithëse ajo mori fund pjesërisht gjatë mbretërimit të Shōwa. Perandorëve u dhanë emra pas vdekjes, dhe perandorët janë si më poshtë: Meixhi, Taishō dhe Shōwa.
Marco Carta
Marco Carta lindi në Cagliari më 21 maj 1985, është një këngëtar italian.
Biografia dhe karriera
Marco lindi dhe jeton në Cagliari me kushërinjtë dhe gjyshen (humb të dy prindërit në moshën 10 vjeçare). Në 20 tetor 2007 merr pjese në shkollën televizive "Amici di Maria de Filippi", ne kategorinë e këngëtareve. Më 16 prill 2008 arrin të fitoje me 75 % të preferencave nga publiku, duke fituar kështu një çmim prej 300.000 Euro, dhe një kontratë me Warner Music Italia. Menjëherë pas fitores, merr pjesë si i ftuar në emisione të ndryshme televizive dhe në 3 qershor të vitit 2008 merr pjesë për ti dhëne çmimin Gigi D'Alessio në Wind Music Awards (ish "Çmimi italian i muzikës"). Por ai gjithashtu merr pjesë edhe në atë që quhet ''Partita del Cuore 2008.
Me 6 qershor 2008 prezanton live, në programin radiofonik Viva Radio 2, këngën Ti rincontrerò, nga albumi me të njëjtin titull, i hedhur në shitje me 13 qershor me etiketën diskografike Warner Music Italy/Atlantic. Albumi përmban 11 këngë, nga të cilat edhe një në duet me Luca Jurman (vocal coach i tij në talent show Amici) me këngën Vita, cover e këngës së suksesshme të Lucio Dalla e Gianni Morandi. Në një javë pas nxjerrje, albumi hyn menjëherë në vendin e trete të klasifikimit Fimi/Nielsen me më shumë se 40 mijë kopje të shitura dhe merr diskun e arte disco d'oro ; ne gusht, duke arrire 70 mije kopje merr diskun e platinit. Gjatë programit live në 6 shtator Total Request Live të Mtv, Carta lajmëron që Ti rincontrerò do të lancohet në tregun spanjoll dhe atë të Amerikës Latine. Në 4 korrik 2008 fillon turi i parë në të gjithë Italinë, i cili përfundoi në tetor i ndjekur nga më se 200 mije njerëz. Me 31 dhjetor Marco merr pjesë në koncertin e Vitit të Ri në qytetin e tij të lindjes, koncertin e ndoqën 70 mije spektatorë. Me 3 tetor publikohet In concerto, album i tour-it, i cili arrin në vendin e njëzete të klasifikimit të shitjeve Fimi/Nielses e pas javës së dyte arrin në vendin e dhjete. thumb|200px|Marco Carta ne koncert ne [[Rome.]]
Gjithnjë në tetor të vitit 2008 Marco është protagonist i sfidës të dhëne nga MTV, Marco Carta @ Your School : për të ftuar koncertin në një institut arsimor të Messines. Me 1 dhjetor, gjate edicionit të dyte të Çmimit Internacional What’s Up Talente të Rinj, i dorëzohet çmimi si Talenti i Ri më i mirë i vitit 2008 (Zëri më i mirë i Ri). Merr pjesë në filmin e animuar Impy superstar - Missione Luna Park si dublues dhe interpretues i That's the Way (I Like It) e futur në kolonën zanore.
Me 21 shkurt fiton 59° Festival di Sanremo në kategorinë Artisti me këngën La forza mia e shkruar nga Paolo Carta, prodhues, autor dhe kitarist i Laura Pausini, duke marre 57,62 % të votave nga publiku. Me 20 shkurt publikohet dhe shpërndahet albumi i trete La forza mia. Vetëm në 4 diter nga hedhja në treg, La forza mia merr diskun e platinit me më shumë se 80 mijë kopie të shitura dhe hyn në vendin e tretë të klasifikimit FIMI. Pas javës së dytë të daljes në treg albumi nga vendi i tretë kalon ne vendin e dyte ne kete klasifikim. Ne prillin e vitit 2009 publikohet kënga e re Dentro ad ogni brivido. Me 16 maj Carta fiton çmimet Man of the year dhe Best #1 of the year, në TRL Awards 2009. Me 30 prill fillon Marco Carta Tour 2009, me një sukses aq të madh saqë disa data anulohen për numër të tepruar prezencash. Ne te njejten kohe Carta fiton dy Wind Music Awards per disqet e platinit te fituara me albumeti Ti rincontrerò e La forza mia (plus nje cmim special te radios me te ndjekur ne Itali RTL 102.5), cmimin Sirmione Catullo 2009 si zbulimi i vitit, dhe me pas Venice Music Awards 2009 si artisti me i mire i vitit.Ne 16 shtator perfundon , pas 5 muajsh, tuti veror dhe ne 26 shtator kenga e tij“Dentro ad ogni brivido”,votohet si kenga me e mire e veres 2009 ne MTV CocaCola The Summer Song.Ne 2 tetor doli ne radio kenga Resto dell'idea,i treti i nxjerre nga albumi La forza mia.Ne 3 tetor eshte i ftuar ne Lampedusa ne manifestimin O'Scia te Claudio Baglioni-t me te cilin dueton ne kengen "Avrai" pervec se kenduari dhe kengen e re "Resto dell'idea".Nga data 12 =18 tetor eshte protagonist i spotit "Java kundra dhunes" , e programuar ne te gjitha shkollat italiane. Iniciativa u mor nga nje ministri italjane. Me 17 dhjetor publikohet ekskluzivisht ne portalin muzikor dada.it nje cover e John Lennon "Imagine" e riintepretuar nga arta. Momentalisht eshte duke punuar per albumin e tij se bashku me Paolo Carta-n (i fejuari, dhe kitaristi i Laura Pausini-t ). Me 17 dhjetor 2009 publikohet me eksluzivitet tek platforma dada.it cover e John Lennon-Imagine.
Nga albumi, i cili ka arritur pozicionin e dyte te klasifikimit italian, eshte zgjedhur edhe singolo Niente piu' di me
Shqipëria e viteve 1912-1964 në kujtimet e Spiro Kosovës. Vëll l
'''Shqipëria e viteve 1912-1964 në kujtimet e Spiro Kosovës. Vëll l''' Autori: Marenglen Verli. Botuesi: Akademia e shkencave. Viti i botimit: 2008. Faqet e librit 405. ISBN 978-99956-648-5-5
Rahovica
Fjala Rahovica këto kuptime:
Le Glèbe
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës. parapamje|majtas|250px|Saint-Laurence, Rueyres-Saint-Laurence, Le Glèbe
Sean Connery
Sir Thomas Sean Connery (lindi Thomas Connery; 25 gusht 1930 - 31 tetor 2020) ishte një aktor skocez dhe fitues i Çmimit Oskar dhe producent, që është i njohur për portretizimin të James Bond-it.
Connery filloi të interpretojë në prodhime më të vogla teatrore dhe televizive deri në rolin e tij si Bond. Megjithëse ai nuk e shijoi vëmendjen jashtë ekranit që roli i dha, suksesi i filmave Bond solli oferta të Connery nga regjisorë të njohur si Alfred Hitchcock, Sidney Lumet dhe John Huston. Filmat e tyre në të cilët u shfaq Connery përfshinin Marnie (1964), The Hill (1965), Murder on the Orient Express (1974), The Man Who Would Be King (1975), A Bridge Too Far (1977), Highlander (1986), The Name of the Rose (1986), The Untouchables (1987), si Henry Jones, Sr. në Indiana Jones and the Last Crusade (1989), The Hunt for Red October (1990), Dragonheart (1996), The Rock (1996), dhe Finding Forrester (2000) Connery u tërhoq zyrtarisht nga aktrimi në vitin 2006, megjithëse u kthye pak kohë për rolet e zërit në vitin 2012.
Biografia
Thomas Connery lindi në Edinburg, Skoci më 25 gusht 1930 tek prindërit Joseph Connery dhe Euphemia McBain "Effie" McLean. Ai u emërua pas gjyshit të tij atëror. Ai u rrit në Fountainbridge Nr. 176. Nëna e tij ishte një grua pastruese dhe babai i tij ishte një punëtor fabrike dhe shofer kamioni.
Dy nga stërgjyshërit e tij atërore emigruan në Skoci nga Wexford, Irlandë në mesin e shekullit të 19-të, me stërgjyshin e tij, James Connery, duke qenë një Nomadë Irlandezë. Pjesa tjetër e familjes së tij ishte me origjinë skoceze, dhe stërgjyshërit e tij nga ana e nënës ishin folës amtare të galikishtes skoceze nga Fife dhe Uig në Skye. Babai i tij ishte një katolik, dhe nëna e tij ishte një protestante. Connery kishte një vëlla më të vogël, Neil. Në përgjithësi ai ishte referuar në rininë e tij si "Tommy". Megjithëse ishte i vogël në shkollën fillore, ai u rrit me shpejtësi rreth moshës 12 vjeç, duke arritur lartësinë e tij të plotë për të rritur 188 cm në 18 vjeç. Ai ishte i njohur gjatë viteve të tij të adoleshencës si "Big Tam".
Connery ishte një futbollist i etur, pasi kishte luajtur për Bonnyrigg Rose në ditët e tij më të reja. Atij iu ofrua një test me East Fife. Ndërsa ishte në një turne me Paqësorin Jugor, Connery luajti në një ndeshje futbolli kundër një ekipi lokal që Matt Busby, menaxheri i Manchester United, ndodhi të ishte skautues. Sipas raporteve, Busby ishte i impresionuar me aftësitë e tij fizike dhe i ofroi Connery një kontratë me vlerë £25 në javë (ekuivalente me £703 në 2019) menjëherë pas ndeshjes. Connery tha se ishte tunduar të pranonte, por ai kujton, "Unë e kuptova që një futbollist i klasit të lartë mund të ishte mbi kodër në moshën 30 vjeç, dhe unë isha tashmë 23 vjeç. Vendosa të bëhesha aktor dhe doli të ishte një nga lëvizjet e mia më inteligjente".
James Bond 1962-1971, 1983
parapamje|majtas|300px|Sean Connery në rolin e agjentit [[James Bond 007]] Përparimi i Connery erdhi në rolin e agjentit sekret britanik James Bond. Ai hezitonte të angazhohej në një seri filmi, por e kuptoi që nëse filmat do të kishin sukses, karriera e tij do të përfitonte shumë. Midis vitit 1962 dhe 1967, Connery luajti 007 në Dr. No, From Russia with Love, Goldfinger, Thunderball dhe You Only Live Twice, pesë filmat e parë Bond të prodhuar nga Eon Productions. Pasi u largua nga roli, Connery u kthye për filmin e shtatë, Diamonds Are Forever (1971). Connery bëri paraqitjen e tij të fundit si Bond në Never Say Never Again, një rixhirim i Thunderball i vitit 1983 prodhuar nga Taliafilm i Jack Schwartzman. Të shtatë filmat ishin të suksesshëm komercialisht. James Bond, siç u portretizua nga Connery, u zgjodh si heroi i tretë më i madh në historinë e kinemasë nga Instituti Amerikan i Filmit.
Përzgjedhja e Connery për rolin e James Bond i detyrohej shumë Dana Broccoli, gruas së producentit Albert "Cubby" Broccoli, e cila vlerësohet të ketë qenë e dobishme në bindjen e burrit të saj se Connery ishte njeriu i duhur. Krijuesi i James Bond, Ian Fleming, fillimisht dyshoi në hedhjen e Connery, duke thënë, "Ai nuk është ai që kam parashikuar nga pamja e James Bond" dhe "Unë jam duke kërkuar për Komandantin Bond dhe jo një njeri-stunt të madh", duke shtuar se Connery ishte i parafinuar. E dashura e Fleming Blanche Blackwell i tha Connery kishte karizmën e nevojshme seksuale, dhe Fleming ndryshoi mendim pas Dr. No premier. Ai ishte aq i impresionuar, sa ai shkroi trashëgiminë e Connery në karakter Në romanin e tij të vitit 1964 You Live Only Twice, Fleming shkroi se babai i Bond ishte skocez dhe nga Glencoe në Malësinë Skoceze.
Shqipëria e viteve 1912-1964 në kujtimet e Spiro Kosovës. Vëll II
'''Shqipëria e viteve 1912-1964 në kujtimet e Spiro Kosovës. Vëll II''' Autori: Marenglen Verli. Botuesi: Akademia e shkencave. Viti i botimit: 2009. Faqet e librit 340. ISBN 978-99956-17-28-8
Robert Themptander
Në moshën 40 vjeç dhe 92 ditë, Themptander është personi më i ri që bëhet kryeministër në historinë suedeze. Vdekja e tij në moshën 52 vjeç dhe 351 ditë e bën atë gjithashtu kryeministrin më të ri në vdekjen e tij.
Biografia
Robert Themptander lindi në Stokholm, djali i togerit të ushtrisë Nils Themptander dhe gruasë së tij Adolphina Laurent. Pas studimeve për drejtësi në Uppsala dhe një karriere shumë të suksesshme në shërbimin civil ai u bë anëtar i dhomës së dytë më 1879. Aty që nga fillimi ai ishte anëtar i partisë së qendrës, një parti besnike e qeverisë së atëhershme në detyrë. Gradualisht ai filloi të orientohej drejt partisë agrare. Ai u martua në 1874 me Frida Dahlberg, me të cilën kishte tre fëmijë. Në qeverinë e Arvid Posse më 1880, ai u bë Ministër pa Portofol dhe, më 1881 Ministër i Financave. Ai qëndroi në këtë zyrë në tre vjet para se të bëhej kryeministër në moshën 40 vjeç. Vetëm Louis De Geer ishte bërë kryeministër në një moshë më të re.
Përmes kontakteve të mira në pozicione të ndryshme parlamentare, ai ishte i suksesshëm në thyerjen e bllokimit politik në lidhje me çështjen e mbrojtjes. Kjo çështje u arrit më në fund në vitin 1885. Ai ishte më pak i suksesshëm në qëllimin e tij për të mbrojtur sistemin e tregtisë së lirë që Louis De Geer dhe Ministri i Financave Gripenstedt kishin krijuar gjatë kohës që ishin në detyrë. Kjo ekonomi politike me shumë përfitime të mira kontribuoi në modernizimin e Suedisë. Ndërsa çmimet e ushqimeve në tregjet botërore u fundosën për shkak të rritjes së importeve nga e gjithë Amerika e Veriut, kërkesa u rrit për tarifa të larta për të mbrojtur interesat suedeze.
Përfundimisht Themptander u detyrua të tërhiqej, por jo përmes disfatës në zgjedhjet e vitit 1887, kur rezistenca e tij ndaj erërave të reja të mendimit do të thoshte më shumë debate zgjedhore se më parë. Kandidatët e parlamentit suedez u detyruan të përgjigjen për pikëpamjet që kishin, nëse ishin tregtarë të lirë ose proteksionistë. Kjo u pa nga shumë në atë kohë si e pazakontë. Anëtarët gjatë gjithë jetës së Riksdag ishin zgjedhur më parë në bazë të reputacionit dhe besimit të tyre të lartë personal. Tregtarët e Lirë fituan në Stokholm dhe fituan njëzet e dy vende parlamentare. Por u duk se një anëtar nuk kishte paguar taksat e tij dhe për këtë arsye e gjithë lista u shpall e pavlefshme. Anëtarët gjatë gjithë jetës së Riksdag të cilët ishin mbështetës të tregtisë së lirë u zëvendësuan me mbështetës tarifash. Prandaj, dhoma e dytë ktheu një shumicë proteksioniste.
Themptander u përpoq që mbreti Oscar II të shpallte zgjedhje të reja, por mbreti e refuzoi kërkesën. Pastaj Themptander dha dorëheqjen si kryeministër. Nga viti 1888 deri më 1896 ai ishte guvernatori i Qarkut të Stokholmit dhe më pas drejtor për Trafik AB Grängesberg – Oxelösund.
Në kohën e vdekjes, ai ishte anëtar i komitetit të bashkimit në 1895. Përndryshe ai kishte qenë kryetar i komitetit bankar (1889–1890), komitetit të apartamenteve bujqësore (1891–1892) dhe komitetit në lidhje me bashkimin e Ministrisë Detare dhe Mbrojtjes së Tokës 1894–1895, në bordin e Shkollës së Re Fillore (1888–1896 ), në bordin e Institucioneve të Pensioneve Civile të Shtetit, ndërmarrjet e zjarrfikësve (1890–1896) dhe në menaxhimin e Institutit për të Verbërit (1892–1896). Themptander u bë një anëtar nderi i Akademisë Bujqësore më 1893 dhe i Shoqatës së Familjeve të Qarkut Stockholm më 1897, e të cilit ishte kryetar. Në vitin 1886 u bë kalorës nga Urdhri i Serafimit. Më 19 shkurt 1893, Themptander u emërua Mjeshtër i Madh i Urdhrit të Vëllezërve të Urtësisë, një pozicion që e mbajti deri në vdekje. Ai ishte gjithashtu një anëtar i Shoqërisë Idun.
Andrea del Verrokjo
Andrea del Verrocchio ishte një piktor, skulptor dhe argjendar (oraf) i cili qe drejtuesi i një punishteje artistike në Firence. Aktiv mbi të gjitha në oborrin e Lorenzo de' Medici-t. Atij i janë atribuar me siguri vetëm pak piktura, por në punishten e tij u formuan disa nga piktorët më të rëndësishëm si Leonardo da Vinçi, Sandro Botticelli, Pietro Perugino, Domenico Ghirlandaio, Francesco Botticini, Francesco di Simone Ferrucci, Lorenzo di Credi, Luca Signorelli, Bartolomeo della Gatta. Punimet e tyre të hershme është e vështirë të dallohen nga punimet e Verrocchio-s. Pati një rol të rëndësishëm në prirjen për tu matur me teknika të ndryshme artistike, të shfaqura në Firencen e fundit të Katërqintës, dhe në fakt punishtja e tij u bë polivalente, me vepra në pikturë, skulpturë, argjendari dhe dekorime, në mënyrë që të përballonte kërkesat e vazhdueshme nga gjithë Italia për prodhime fiorentine. Megjithatë rëndësinë më të madhe e pati si skulptor dhe vepra e tij e fundit, Statuja kalëruese e Bartolomeo Colleoni-t në Venecia, përgjithësisht konsiderohet si një kryevepër.
Biografia
Lindi në Firence midis viteve 1434 dhe 1437 në famullinë e kishës së Sant'Ambrogio-s (shtëpia e tij e lindjes sot gjendet midis via dell'Agnolo dhe via de' Macci). E ëma e tij Gemma solli në jetë tetë fëmijë dhe Andrea qe i pesti. I ati, Michele di Cione, ishte një prodhues piastrelash dhe më vonë taksa mbledhës. Andrea nuk u martua kurr dhe i duhej të mbante financiarisht disa nga vëllezërit dhe motrat, për shkak të problemeve ekonomike të familjes së tij. Punishtja artistike e tij ishte në Firence, ku ai u anëtarësua në Korporatën e artizanëve të San Luca-s. Emri i tij u bë mjaft i dëgjuar kur u prit në oborrin e Piero dhe Lorenzo de' Medici-t, ku qendroi deri pak vite para vdekjes, kur u vendos në Venecia, megjithëse e mbajti edhe punishten e Firences, duke e lenë në ngarkim të Lorenzo di Credi-t. Ai vdiq në Venecie në 1488. Dokumenti i parë që e përmend i përket vitit 1452 dhe ka të bëjë me një sherr ku ai rezulton i pafajshëm nga akuza se kishte vrarë me një gur një djal katërmbëdhjetë vjeçar, njëfarë Antonio di Domenico. Vëllai i tij Simone qe murg i Vallombrosa-s dhe u bë kryemurg i kishës së San Salvi-t. Ndërsa një vëlla tjetër qe punëtor tekstilesh si dhe një motër iu martua me një berber.
Nisi të punonte si oraf (argjendar), në punishten e Giuliano Verrocchi-t, nga i cili duket se Andrea ka mar në vazhdim mbiemrin. Është sygjeruar se më vonë u formua te punishtja e Donatello-s, por nuk ka fakte për këtë dhe John Pope-Hennessy e konsideron këtë si në kontradiktë me stilin e veprave të tij të para. Gjithashtu është sugjeruar se u trajnua në punishten e Fra Filippo Lippi-t. Megjithatë qasja e tij e parë me pikturën i përket gjysmës së viteve 1460 kur punoi në Prato me Fra Filippo Lippi në korin e Duomo-s së Pratos.
Mbetet i famshëm denoncimi për sodomi që përfshiu nxënësin më të famshëm të punishtes së tij: të riun Leonardo da Vinçi.
Veprat e para autonome
thumb|391x391px|Shën Thomai i Verrocchio-s, Tabernakulli i arte della Mercatanzia, Orsanmichele, Firenze. Afërsisht në vitin 1465 skaliti larësen e Sagrestia Vecchia-s në kishën e San Lorenzo-s, ndërsa në 1465 dhe 1467 realizoi monumentin funebër të Cosimo de' Medici-t në kriptën poshtë altarit të të njëjtës kishë, në vitin 1472 përfundoi monumentin funebër për Piero dhe Giovanni di Cosimo de' Medici. Sistemoi sarkofagun brenda një arkade të kompletuar një rrjetë bronxi. Rrjeta ka funksionin e ndërmjetësimit të dritës. Falë këtij marifeti sarkofagu lartësohet qoftë nga polikromia e materialeve ashtu edhe nga realizimi i rafinuar i elementeve natyrore. Elementet në bronx përmbyllin monumentin.
Për sa i përket skulpturës, në vitin 1466, kur ishte vetëm tridhjetë vjeç, Tribunale della Mercatanzia (organi gjykues i gildeve të Firences) i porositi grupin skulpturor të Mosbesimit të Shën Thomait për tabernakullin e qendrës, të cilin Tribunali sapo e kishte blerë, në façatën lindore të Orsanmichele-s për të zëvendësuar një shtatore të Shën Luigjit të Tuluzës, i cili ishte hequr. Nikia në të cilën janë futur dy personazhet qe realizuar nga Donatello-ja dhe përmbante një San Ludovico, sot në Museo di Santa Croce. Kështu problemi i tij ishte se si të vendoste dy shtatore (me madhësi mbi natyroren) në një tabernakull fillimisht të paracaktuar për një. Sipas Covi-t problemi u zgjidh "në mënyrën më të mirë". Grupi skulpturor u vendos diagonalisht, duke e bërë Shën Thomain ta nxirte këmbën jashtë piedestalit. Vepra u pozicionua në 1483 dhe "që nga dita e inaugurimit është konsideruar, pothuajse pa përjashtim, si një kryevepër." Shprehja e ndjenjave - ëmbëlsia atërore e Krishti-t - habia e Shën Thomait - ripohohen dhe amplifikohen nga tepria e rrudhosjeve të rrobave dhe nënvizimi i gjesteve dhe ndjenjave, stilizim barok. Vepra u përfundua në 1483.
Gjithashtu në vitin 1468 ai u kontraktua për të bërë një top të art për tu vendosur në majë të fanarit të kupolës së Brunelleschi-t në Duomon e Firences. Topi u bë në mënyrë gjeniale me fleta bakri. Përfundoi në pranëverën e vitit 1471. (Kryqi mbi të u bë nga duar të tjera). Topi u godit nga rrufeja dhe u rrëzua më 27janar 1601 por u rindërtua në vitin 1602.
Megjithë rëndësinë e punishtes së Verrocchio-s në trajnimin e piktorëve të rinj, shumë pak piktura janë njohur universalisht si punët e tija dhe ka shumë probleme atribuimi.
Një pikturë e vogël, Madona me fëmijën të ulur, tablo në temper (tani në Berlin State Museums, Gemäldegalerie) konsiderohet si një pikturë e hershme e tij në vitet 1468-1470.
Një pikturë në National Gallery of London (cat. no.NG2508) me Virgjëreshën me fëmijën dhe dy engjëj, tablo në temper, e cila më parë nuk i ishte atribuar Verrocchio-s, u pastrua dhe restaurua rreth vitit 2010 dhe tani i është atribuar atij me një datim rreth viteve 1467-1469.
Një pikturë e vogël në tablo e Tobias, duke ndërmarr udhëtimin me kryeengjëllin Rafael, duke mbajtur peshkun me të cilin do të shëronte verbërinë e të atit, me gjasa e pikturar si një pikturë për përkushtimin privat. Është një punim i hershëm i cili më parë i qe atribuar Pollaiuolo-s dhe artistëve të tjerë. Covi mendos se ajo pikturuar me gjasa me ndihmën e Ghirlandaio-s. Tani gjendet në Londër në National Gallery. Piktura e vetme, plotësisht e autografuar, që ka mbërritur deri në ditët tona për të cilën është gati i sigurt atribuimi Verrocchio është Madona dhe fëmija me shenjtë që gjendet në katedralen e Pistoia-s.
Pagëzimi i Krishtit
Stili i Verrocchio-s në pikturë është intensivisht realist, me mënyra të mara nga piktura flamande, të ndërtuar nga një linjë ekspresive dhe të pasur me pathos. Midis viteve 1474 dhe 1475 realizoi Pagëzimin e Krishtit, tashmë në Uffizi, me nxënësin e ri Leonardo da Vinçi, që pikturoi gati në mënyrë të sigurt engjëllin e majtë dhe sfondin peizazhik.
Në këtë vepër kompozimi është trekëndor me në majë enën në dorën e shën Gjon Pagëzorit dhe si bazë linjën që lidh këmbën e majtë të Pagëzorit me atë të engjëllit të përgjunjur; në të është brendashkruar dhe vepron si qendër pamore figura e Krishtit në këmbë që i jep skenës një lëvizje rrotulluese, të theksuar nga pozicioni me tre të katërtat i engjëllit në të majtë, që i ka kthyer shpatullat shikuesit.
Te ky engjëll është njohur dora e Leonardos, e ndryshme për hijshmërinë dhe butësinë përkundrejt figurave të tjera monumentale dhe të përcaktuar nga linja e vendosur e konturnit; në të njëjtën mënyrë peizazhi në sfond, i hapur në një luginë të gjerë të përshkuar nga një lum, i realizuar me vlera atmosferike që i kanë zbutur dhe sfumuar format, ndryshon nga shkëmbinjtë brutalisht këndor.
Skulptura të tjera
thumb|393x393px|Davidi i Verrocchio-s, rreth 1466-69 Në 1468 Verrocchio bëri një kandelabër bronxi (1.57 metra të lart), tashmë në Rijksmuseum, Amsterdam, i realizuar për Parinë e Firences për tu vendosur në një korridor të Palazzo Vecchio-s. Baza është formuar nga tre faqe, në dy prej të cilave është shkruar përkatësisht MAGGIO (nga italishtja maji) dhe GIUGNO (nga italishtja qershori), kurse në të tretin është shënuar viti 1468 me numra romak.
Në fillim të viteve shtatëdhjetë të Katërqintës realizoi një udhëtim në Romë. Rreth vitit 1474 u thirr për të realizuar monumentin Forteguerri për Duomo-n e Pistoia-s, që e la të pa mbaruar.
Davidi, shtatorja prej bronxi, iu porosit nga Piero de'Medici, dhe kështu krijoi të njëjtin subjekt të Donatello-s, por stilistikisht, duke parë idealizimin dhe bukurinë gotikexhante, duket se iu referua Lorenzo Ghiberti-t. Ai e zgjidhi temën e heroi kristian me një djalosh të ri të oborrit, modestisht të veshur, në kontrast me Davidin provokues të Donatello-s. Për këtë figurë mendohet se mjeshtri ka përdorur si model të riun Leonardo, të sapo ardhur në punishten e tij. Sipas stilit dhe teknikës së saj, Butterfield-i e daton rreth mesit të viteve 1460; ai e konsideron atë një kryevepër të karrierës së hershme të Verrocchio-s. Kjo vepër u ble në vitin 1476 nga Paria e Firences dhe tashmë gjendet në Bargello të Firences. thumb|Puti me delfin|left|357x357pxDuke nisur nga gjysma e dytë e viteve 1470 Verrocchio iu dedikua kryesisht skulpturës, nga tejkalimi që i kishte bërë në pikturë, sipas rrëfimeve legjendare të Vasarit, nxënësi i tij Leonardo da Vinci.
Puti me delfin
Në një datë të pasaktësuar (hamendësimet variojnë nga viti 1465 deri në vitin 1480: Pope-Hennessy mendon se i përket afërsisht vitit 1470) ai realizoi Putin me delfin prej bronxi, fillimisht të paracaktuar për shatërvanin e Villa Medicea të Careggi-t dhe më vonë i sjellë në Firence për shatërvanin në Palazzo della Signoria nga Cosimo I de' Medici, Grand Duka i Toskanës. U zëvendësua nga një kopje e Bruno Bearzi-t dhe që në vitin 1959 është mbajtur në një dhomë të Palazzo Vecchio-s. Në këtë shatërvan uji hidhej lart duke dalë nga goja e delfinit dhe në të perceptohen jehona dinamike natyralizmi të përvetësuar nga Desiderio da Settignano, që e adresoi drejt shëndrimit të lëndës skulpturore në forma butësisht të lëmuara, ndërsa subjekti rrjedh nga një antik, por i ri-interpretuar në një put kërcimtar i qeshur, në ekuilibër të përkohshëm, me mantelin që i ngjitet në shpinë dhe cullufen e lagur, të ngjitur në ball. thumb|333x333px|Dama me lule, Verrocchio
Dama me lule
Busti prej mermeri i një dame me lule (Dama col Mazzolino) në Bargello të Firences është me gjasa nga fundi i viteve 1470. Te ky bust për të evituar një pamje ballore të ngurtë dhe për ta bërë më dinamik kompozimin e rrotulloi fytyrën e gruas dhe, falë përdorimit të prerjes së portretit në lartësinë e kërthizës, mundi të fuste edhe duart. Identiteti i damës megjithatë mbetet i panjohur. I të njëjtës periudhë është dhe relievi për monumentin funebër të Francesca Tornabuoni për kishën e Santa Maria sopra Minerva në Romë (tashmë në Museo nazionale del Bargello).
Monumenti për Bartolomeo Colleoni-n
Në vitin 1475 prijësi Bartolomeo Colleoni, një ish kapiten i përgjithshëm i Republikës së Venecias, vdiq dhe, sipas dëshirës së tij, i la një pjesë të rëndësishme të pasurisë së tij Republikës me kushtin që të porositej dhe vendosej në Piazza di San Marco një shtatore e tij. Në vitin 1479 Republika shpalli se do të pranonte trashëgiminë, por se (pasi shtatoret nuk lejoheshin në Piazza di San Marco) shtatorja do të vendosej në një vend të hapur përball Scuola di San Marco. Për këtë u organizua një garim për të zgjedhur një skulptor të përshtatshëm. Për kontratën garuan tre skulptorë, Verrocchio nga Firence, Alessandro Leopardi nga Venicia dhe Bartolomeo Vellano nga Padova. Verrocchio bëri një model dylli për skulpturën e propozuar, ndërsa të tjerët bënë modele druri, lëkure të zezë dhe balte. Tre modelet u ekspozuan në Venicie në vitin 1483 dhe kontrata u fitua nga Verrocchio. Kështu, në vitin 1486, ai hapi një punishte edhe në Venecie ku u trasferua, dhe pregatiti modelin final prej balte i cili qe gati të hidhej në bronx, sikur skulptori të mos vdiste në vitin 1488, para se kjo të realizohej. Ai u varros në Firence, në kishën e Sant'Ambrogio-s, para se të vdiste kishte kërkuar që përfundimi i shtatores ti besohej nxënësit të tij, Lorenzo di Credi, i cili kishte në ngarkim punishten e tij në Firence, por pas një vonese të konsiderueshme shteti venecian ngarkoi Alessandro Leopardi-n, artist vendor, për ta përfunduar. Shtatorja u vendos në një piedestal të realizuar nga Leopardi në sheshin e Shenjtëve Gjon dhe Pal, në Venicie, ku qendron edhe tani.
Leopardi e realizoi bronxin me mjaft sukses dhe shtatorja admirohet botërisht që atëherë, por Pope-Hennessy mendon se, nëse Verrocchio do të qe i aftë ta bënte vetë, ai do ti realizonte kokën dhe pjesët e tjera në mënyrë më të rafinuar duke e bërë edhe më mirë seç është bërë. Megjithëse nuk u vendos atje ku e kishte paracaktuar Colleoni, Passavent thekson se ajo duket më mirë në pozicionin aktual, duke shkruar se "Ndjesia e mahnitshme e lëvizjes në këtë figurë tregohet në mënyrë madhështore në vendosjen e tanishme" dhe se, si skulpturë, "ajo tejkalon çdo gjë të aspiruar apo të mundshme në atë shekull". Ai tregon se të dy, si burri ashtu edhe kali janë njëlloj të arrirë dhe së bashku janë pjesë të pandashme të skulpturës.
Për realizimin e grupit Andrea iu referua shtatores kalëruese të Gattamelata-s së Donatello-s, shtatoreve antike të Mark Aureli-t, të kuajve të Shën Markut dhe Reggisole-s, si edhe afreskun e Paolo Uccello-s me Giovanni Acuto-n në Santa Maria del Fiore.
Shiko edhe
Pietro Perugino
Domenico Ghirlandaio
Sandro Botticelli
Lorenzo di Credi
Luca Signorelli
Rilindja
Firencia
Shpjegime
<references group="Shpjegime" />
Gjakova
Gjakova ose Jakova (serbisht: Ђаковица Đakovica) është qytet në pjesën perëndimore të Kosovës. Po ashtu Gjakova është qendër e komunës dhe rajonit me të njëjtin emër.
Toka ku filloj të ngrihet qyteti ishte në pronësi të Jak Vulës. Sipas gojëdhënës, hoxha Hadum Aga e bindi Jakun që ta dhuroj tokën për ndërtimin e xhamijes më pas në atë tokë u filloj të ndërtohet dhe qyteti, i cili në fillim u quajt Jakovë (nga turqishtja: fusha e Jakut). Në shekullin XIX filloi të përdorej emri i tanishëm. Të huajt përdorin toponimin e sllavizuar Djakovica apo Dakovica.
Qyteti përmban një sërë monumentesh nga e kaluara e pasur kulturore. Lagjja historike e qytetit është Mëhalla e Hadumit ku edhe gjinden tregu i vjetër dhe ndërtesa më e vjetër e cila ende ekziston në qytet, Xhamia e Hadumit Tregu i vjetër apo siç njihet Qarshia e Madhe ishte zemra e funksionimit ekonomik për Gjakovën, një qytet i tregtisë dhe artizanateve që shërbente fshatrat përreth nga komuna e Gjakovës, zona e Junikut, dhe Malësia e Gjakovës në kufirin Kosovë-Shqipëri. Qyteti dhe rrethina luajtën rol të rëndësishëm gjatë lëvizjes kombëtare të Lidhjes së Prizrenit. Gjenerali i Portës së Lartë Maxhar Pasha u vra në një betejë të përgjakshme me forcat e Lidhjes pranë kullës së Abdullah pashë Drenit.
Qarshia e Madhe u dogj e u shkatërrua gjatë Luftës së fundit në Kosovë, por tani më është rindërtuar. Ndërsa Xhamia e Hadumit bashkë me bibliotekën e saj u dogj gjatë natës së parë të sulmeve ajrore të NATO-s nga forcat paramilitare serbe duke zhdukur kështu dokumentet e rralla që datonin që nga koha e themelimit.
Historia
Gjakova si qytet i Kosovës, kishte pozitë të përshtatshme gjeografike si dhe kushte të favorshme për zhvillimin e saj gjatë periudhave të kaluara historike. Qyteti i Gjakovës është i vendosur në kryqëzimin e rrugës së rëndësishme transversale Via de Zenta, ose të Zetës (Shkodër-Kosovë) me atë longitudale të Rrafshit të Dukagjinit. Si duket ka indikacione si dhe dëshmi të kulturës materiale, se në vendbanimin e qytetit të Gjakovës është jetuar edhe gjatë periudhës antike. Si do që të jetë qyteti ekzistues i takon periudhës osmane. Në fakt, në bazë të të dhënave historike, Gjakova njihet qysh nga dekada e pestë e shekullit XIV, më saktësisht nga viti 1348, kur i takonte nahijes së Alltun-ihlisë, me qendër në Junik. Ndërkaq, sipas burimeve të kulturës materiale, ndërtimeve arkitekturale monumentale, ajo njihet nga dekada e fundit të shek. XVI.
Xhamia dhe emri i qytetit
Në bazë të defterit të vitit 1571, Gjakova ishte ende fshat, ishte qendër pazari. Me një status të këtillë, ajo jetoi deri më 1582. Dhjetë vjet më vonë, prej 68 familjesh shqiptare, sa kishte atëherë Gjakova, 13 ishin të islamizuara e të tjerat të krishtera. Gjakova si fshat i reduktuar me qendër të vogël, kryente funksionin e tregut lokal. Ky treg lokal ishte një specifikë për Gjakovën si dhe qytetet shqiptare gjatë shekullit XV, deri në fillim të atij XVI. Është me interes të ceket se specifika e zënë ngojë, nuk ishte karakteristike për qytetet e Perandorisë Turko-osmane. Në atë periudhë, në mbarim të shekullit XVI, konkretisht në vitin 1594/95, Hadum Sylejman Efendia-Hadum Aga ndërtoi xhaminë, e cila po ashtu edhe mban emrin e donatorit-financuesit të objektit në Gjakovë. Xhamia e Hadumit, sipas traditës, u ndërtua në fushën e Jakë Vulës, prej nga edhe do të bëhej emërtimi i qytetit - Jakovë.
Tregu lokal, Xhamia e Hadumit në shekujt e mëvonshëm luajtën rol të rëndësishëm në karakterin urbanistik të qytetit, Çarshisë së Madhe të Gjakovës, me se lidhet ndërtimi i këtij kompleksi urbano-arkitektonik. Pra, koha e ndërtimit të kompleksit në fjalë, lidhet me paraqitjen e zejtarëve dhe të përpunimit të prodhimtarisë së zejtarëve, që zunë të vendoseshin rreth mureve të Xhamisë së Hadumit. Me këto lidhet edhe rritja e banorëve të Gjakovës, e cila numerikisht fillon të shtohet qysh nga shekulli XVII.
Gjakova prej një fshati në gjysmën e dytë të shek. XVII, - u zhvillua në qytet, ku lulëzonte zejtaria, tregtia, ekonomia. Kjo qe pasojë e migrimit të popullsisë së ardhur nga fshati. Këta të ardhur kishin për qëllim të largoheshin nga fshati dhe t’i iknin shfrytëzimit feudal, prandaj zunë të merreshin me zejtari. Kjo gjë ishte karakteristike për tërë qytetet shqiptare të asaj kohe. Xhamia e Hadumit, vepër e rëndësishme e arkitekturës shqiptare të periudhës osmane, u sëndërtua me qëllim të përhapjes së fesë islame të pushtuesit osman, të përhapjes së islamizmit në këtë pjesë të Kosovës. Në fillim kjo ishte intensive veçanërisht në qytete, me synimin për islamizimin e qytetarëve.
Koha e Evlija Çelebiut
Përveç xhamisë së Hadumit, në shekullin XVII, kur Gjakova tanimë kishte marrë fizionominë e një qyteti, në të u ndërtuan edhe objekte të tjera të kultit-sakrale si dhe profane e publike. Për këto ndërtime si dhe qytetin e Gjakovës, mjaft mirë flet e shkruan edhe udhëpërshkruesi turk Evlija Çelebi, i cili kaloi këndej pari në shekullin e cekur, konkretisht në vitin 1663. Çelebiu, përveç të tjerash, në një mënyrë na paraqet edhe një gjendje statistikore të objekteve sakrale dhe profane të Gjakovës. Sipas tij, në këtë periudhë Gjakova kishte 2000 shtëpi, disa mesxhide dhe dy xhami monumentale, hane të mbuluara me plumb, hamamin e bukur dhe 300 dyqane.
Përshkrimi i udhëpërshkruesit turk dëshmon për një rritje dhe zhvillim të zejtarisë, tregtisë, ekonomisë si dhe të numrit të banorëve, të cilët u morën me këtë punë. Pra, lirisht mund të nxjerrim përfundimin se Gjakova në shekullim XVII u formua si qytet me plot kuptimin e fjalës. Mirëpo, ekonomia, si dhe numerikisht Gjakova, filluan të binin në fund të këtij shekulli, meqë Gjakova pësoi një rënie të madhe, sikurse edhe qytetet e tjera të Kosovës.
Koha e Rilindjes
Në kohën e Rilindjes Kombëtare, qyteti Gjakova, sipas Sami Frashërit ishte qendër kazaje në shanxhakun e Pejës. Numri i popullsis në këtë kohë nuk dihej saktësisht por llogaritej që të kishte mbi 25 000 banorë nga të cilët së paku 17 000 të moshës madhore. Qyteti kishte disa shkolla fillore, biblotekën e qytetit dhe rreth 1.000 dyqane dhe godina, si hane, hamame. Rrethina e qytetit përfshinte 149 fshatra, shumica e të cilëve gjendej në Malësi. Gjatë kësaj kohe në arat e fushave dhe luginave pjellore prodhohej grurë, elb, tërshërë, thekër, misër, fasule, si dhe lloje ndryshme pemësh, perimesh. Në malet e saj gjindeshin shumë kullota, ku mbaheshin dhen, dhi dhe bagëti të tjera.
Pushtimi serb dhe luftërat botërore
Pushtimi serb i Gjakovës filloi në nëntor 1912 dhe u ndërpre në vitet e Luftës së I Botërore, për të rifilluar në vitet 1920. Pushtimi përfundimtar ndodhi pas likuidimit të Zonës Neutrale të Junikut, si pasojë e marrëveshjes mes qeverisë së Ahmet Zogut dhe Nikola Pashiqit. Kjo solli dhe shpërngulje me dhunë të qindra familjeve gjakovare, të cilat u vendosën aty ku është sot Kukësi i Vjetër, duke formuar qytetin e Kukësit në 1925-ën. Me dhjetëra familje të tjera gjakovare u vendosën dhe në Shkodër, Tiranë e qytete të tjera të Republikës së Shqipërisë. Gjatë periudhës së Luftës së II Botërore kur Gjakova ishte pjesë e Mbretërisë së Shqipërisë nën pushtimin italian, pat kthim të ca familjeve që ikën nga pushtimi serb, për të ikur përsëri në dimër të vitit 1944 e pranverë të vitit 1945 me rikthimin e forcave serbe në Gjakovë.
Klima
Gjakova ka një klimë subtropikale të lagësht (Cfa) sipas klasifikimit klimatik Köppen me një temperaturë mesatare vjetore prej 11.5 °C. Muaji më i ngrohtë në Gjakovë është gushti me temperaturë mesatare prej 22,5 °C, ndërsa muaji më i ftohtë është janari me temperaturë mesatare prej 0,7 °C.
Popullsia
Popullsia e Gjakovës është afërsisht 100 000 banorë dhe përbëhet në masën mbi 96% nga shqiptarë, kurse pjesa tjetër janë kryesisht magjypë të shqiptarizuar.
George Lazenby
thumb|250px
Gjakova
Numrat Postal
Posta dhe Telekomi i Kosovës sipas Unionit Postar Univerzal për Gjakovën ka caktuar numrat e kodeve postare të paraqitura në tabel.
George Lazenby
George Robert Lazenby lindi më 5 shtator 1939. Është një aktor australian, i njohur për portretizimin të James Bond-it në filmin e James Bond-it të 1969, On Her majesty's Secret Service.
Haram (vendi)
parapamje|Një pelegrin duke u lutur në xhaminë [[Xhamia e Shenjtë|Al-Haram (ٱلْمَسْجِد الْحَرَام), Mekë, rajoni Hixhaz, Arabia Saudite]] Haram (arabisht: حرم, romaniuar haram, fjalë për fjalë "vendi i shenjtë") është një fjalë e përdorur zakonisht nga muslimanët për t'iu referuar vendeve të shenjta islame dhe zonës përreth tyre, brenda së cilës nuk lejohet hyrja e jomuslimanëve. Përveç kufizimit të lëvizjes së jomuslimanëve, ekzistojnë disa rregulla të tjera që muslimanët brenda zonës duhet t'i ndjekin.
Një kuptim tjetër i fjalës që është përdorur në të kaluarën, por që atëherë ka dalë jashtë përdorimit, përfshin një "zonë të paprekshme/të mbrojtur", duke iu referuar një zone në të cilën numri i familjeve banuese ishte i kufizuar, që i atribuohet idesë së kapacitetit mbajtës dhe format e hershme të rezervateve natyrore dhe në sallën e lutjeve të xhamisë.
Mazgiti
Mazgit është një vendbanim në komunën e Kastriotit, Kosovë.
Fiere
Fieret i gjejmë lehte ne pyll, ne vendet me lagështire. Llojet e fiereve që jetojnë tani janë shume te vegjël ne krahasim me llojet qe kane jetuar 300 milionë vjet me pare. Ato ishin gjigante. Fieri duke mos pasur fara nuk ka as lule, as fryte,shumohen nepermjet sporeve. Ato kane rrënje, kërcell,gjethe të ndërlikuara dhe inde përcuese.Fieret jane pershtatur me mire per jeten ne toke sesa myshqet dhe algat. ato prodhojne spore te cilat mundesojne perhapje te madhe. megjithate ata nuk kane kutikule te trashe dhe mund te mbijetojne vetem ne hije dhe lageshti.Gametët e fiereve,ashtu si edhe ato të myshqeve,për të mbërritur në vendin e pllenimit duhet të notojnë përmes një shtresëze të hollë uji.
Mazgiti
Mazgiti është njeri nga fshatrat me te banueshëm te Kastriotit,dhe njihet si një fshat mikpritës,Mazgiti është një fshat turistik si pasojë e Tyrbes së Sulltan Muratit e cila vizitohet nga turistë te shumë vendeve si Turqia,Azerbejxhani etj.
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2011 në Kosovë, ajo ka 2886 banorë.
Kultura
Fshati është vendi e tyrbes e Sulltan Muratit, e ndërtuar në shekullin e katërmbëdhjetë të mbledhur eshtrat e Muratit I, i cili vdiq në betejën e Fushë-Kosovës në vitin 1389; Tyrbja, është në listën e monumenteve kulturore të Kosovë.
Le Mouret
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Kadirije
Tarikati, me degët e tij të shumta, është i përhapur, veçanërisht në botën jo-arabefolëse, dhe mund të gjendet gjithashtu në Turqi, Ballkan (Maqedoninë e Veriut dhe Kosovë), Indonezi, Afganistan, Indi, Bangladesh, Pakistan, Rusi, Palestinë, Kinë dhe Afrikën Lindore dhe Perëndimore.
Historia
Themeluesi i Kadirive, Abdyl Kadir Gejlani, ishte një dijetar dhe predikues. Duke qenë nxënës në medresenë e Ebu Said al-Mubarek, ai u bë udhëheqës i kësaj shkolle pas vdekjes së el-Mubarakut në vitin 1119. Duke qenë sheh i ri, ai dhe familja e tij e madhe jetuan në medrese deri në vdekjen e tij në vitin 1166, kur djali i tij, Abdul Razzaku, pasoi të atin si sheik. Abdul Razzaq botoi një hagjiografi të babait të tij, duke theksuar reputacionin e tij si themelues i një tarikati të veçantë dhe prestigjioz sufi.
Nga fundi i shekullit XV, tarikati Kadiri kishte degë të dallueshme dhe ishte përhapur në Marok, Spanjë, Turqi, Indi, Etiopi, Somali dhe Malin e sotëm. Sheikët e themeluar sufi shpesh adoptuan traditën e Kadirive pa braktisur udhëheqjen e komuniteteve të tyre lokale. Gjatë sundimit të dinastisë Safavid të Bagdadit nga viti 1508 deri në vitin 1534, shehu i Kadirive u emërua kryesufi i Bagdadit dhe i tokave përreth. Menjëherë pasi Perandoria Osmane pushtoi Bagdadin në vitin 1534, Sulejmani i Madhërishëm porositi një kupolë për t'u ndërtuar në mauzoleumin e Abdul-Kadir Gilani, duke vendosur Kadiritë si aleatët e tij kryesorë në Irak.
Hawaxha Abdul-Allah, një sheik i Kadirive dhe një pasardhës i profetit islamik Muhamed, raportohet të ketë hyrë në Kinë në vitin 1674 duke udhëtuar dhe predikuar atje deri në vdekjen e tij në vitin 1689. Një nga studentët e Abdul-Allah, Qi Jingyi Hilal al-Din, thuhet se ka rrënjosur përgjithmonë sufizmin kadiri në Kinë. Ai u varros në qytetin Linxia, i cili u bë qendra e Kadirive në Kinë. Deri në shekullin XVII, Kadirijet kishin arritur në zonat e pushtuara nga osmanët të Evropës.
Bassano (Alberta)
Bassano është një qytet në Kontea Newell, provinca Alberta, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 5.16 km² dhe popullsi 1345 banorë.
Suva
Suva është kryeqyteti dhe komuna më e popullarizuar në Fixh pas Nasinu. Ndodhet në juglindje të ishullit Viti Levu, në provincën Rewa.
Kadirije
Historia
Shejh Sidi Ahmad al-Bakka'i (i familjes Kunta, i lindur në krahinën e lumit Emëror, v. 1504 në Akka) themeloi një Zavije Kadiri (rezidencë sufiste) në Walata. Në shekullin XVI, tarikati u përhap në të gjithë Saharanë në Timbuktu, Agades, Bornu, Hausaland dhe vende të tjera, dhe në shekullin XVIII një numër i madh Kunta u shpërngulën në rajonin e Nigerit të mesëm ku krijuan fshatin Mabruk. Sidi Al-Mukhtar al-Kunti (1728–1811) bashkoi fraksionet Kunta me negociata të suksesshme dhe krijoi një konfederatë të gjerë. Nën ndikimin e tij shkolla e ligjit islamik Maliki u rifuqizua dhe tarikati Kadirie u përhap në të gjithë Mauritaninë, rajonin e mesëm të Nigerit, Guinenë, Bregun e Fildishtë, Futa Toro dhe Futa Jallon. Kolonitë e Kuntas në rajonin e Senegambisë u bënë qendra të mësimdhënies myslimane.
Suva
Demografia
Suva është qytet multikulturor. Grupet kryesore etnike të qytetit janë të fixhianët dhe Indo fixhianët. Shumica e të huajve që punojnë në Fixhi gjithashtu jeton në Suva. Gjuha më së shpeshti flitet është gjuha angleze, por edhe gjuhë të tjera indiane fliten në qytet.
Lana Del Rey
Elizabeth Woolridge Grant (e lindur në 21 qershor 1985), e njohur më mirë me emrin e artit si Lana Del Rey, është një këngëtare Amerikane dhe një tekstshkruese amerikane. Muzika e saj shquhet për cilësinë e saj kinematografike dhe eksplorimin e romancës tragjike, magjepsjes dhe melankolisë, që përmban referenca për kulturën bashkëkohore pop dhe Amerikën e viteve 1950 dhe 1960.[1] Ajo është marrëse e vlerësimeve të ndryshme, duke përfshirë dy Brit Awards, dy MTV Europe Music Awards dhe një Satellite Award. Ajo ka qenë e emëruar për gjashtë çmime Grammy dhe një çmim Golden Globe.[2] Ajo gjithashtu është vlerësuar me Çmimin e Dekadës së Varietit në Variety Hitmakers Awards për "vlerësimin si një nga kantautoret më me ndikim të shekullit të 21-të".[3][4]
Kadirije
Historia
Shejh Usman dan Fodio (1754-1817) nga Gobiri i popullarizoi mësimet Kadiri në Nigeri. Ai ishte i arsimuar mirë në shkencën klasike islame, filozofinë dhe teologjinë. Ai gjithashtu u bë një mendimtar fetar i nderuar. Në vitin 1789, një vizion e shtyu atë të besonte se kishte fuqinë për të bërë mrekulli dhe për të mësuar lirinë e tij mistike, ose litaninë. Litanitë e tij ende praktikohen dhe shpërndahen gjerësisht në botën islame. Dan Fodio më vonë kishte vizione të Abdyl Kadir Gejlanit, themeluesit të tarikatit Kadiri, një ngjitje në parajsë, ku ai u inicua në Kadiri dhe linjën shpirtërore të Muhamedit. Shkrimet e tij teologjike trajtonin konceptet e "përtëritësit" muxhadditë dhe rolin e ulemave në mësimin e historisë, dhe vepra të tjera në arabisht dhe në gjuhën Fula.
Suva
Njerëz të njohur
Këta janë disa njerëz të famshëm që kanë jetuar apo janë nga Suva:
Kadirije
Veçoritë
djathtas|parapamje|267x267px| [[Zavije|Zavije Kadiri (lozha sufiste) në medinën e kryeqytetit të Libisë, Tripoli]]
Degëzime
Degëzimet apo nëndegët më të njohura të tarikatit kadiri janë:
Lana Del Rey
U rrit në pjesën veriore të Nju Jorkut, Del Rey u zhvendos në Nju Jork në moshën tetëmbëdhjetë vjeç, ku ajo ndoqi kolegj dhe filloi shkrimet në muzikë dhe paraqitjet në klube.
Në korrik 2011, ajo lëshoi këngën "Video Games" në internet, i shoqëruar me një video të bërë vetë. Kënga më vonë u lëshua si audio në tetor, duke udhëhequr albumin debutues të Del Rey, Born to Die, që u lëshua në 21 janar, 2012 nëpërmjet Interscope Records. Born to Die debutoi me vendin e parë në shtatë shtete, duke përfshirë Britaninë e Madhe dhe Australia. Dy këngë të tjera të albumit janë në hitet Top 10 në mbarë botën: "Video Games" dhe "Born to Die".
Dhimitër Antoni
thumb|Dhimitër Antoni gjatë punës në D.P.A.SHDhimitër Antoni (1922 – 1995) ka qenë studjues, enciklopedist tiranas – përfaqson një prej themeluesve të Arkivi i Shtetit Shqiptar me mbarimin e Lufta e Dytë Botërore.
Biografia
U lind më 1922 në Tiranë, i biri i Veniamin Antonit dhe Florës së Nikolla Nishkut. Gjyshi i tij nga e ëma ishte pjesë e parisë tiranase që ngritën flamurin më 26 nëntor 1912.