cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Njëqindvjeçarët
Super qindvjeçarët
Edhe më i rrallë është një person që ka jetuar deri në moshën 115 vjeç - dhe gjithësej janë më pak se 100 njerëz në historinë e regjistruar të cilët padyshim që kanë arritur këtë moshë. Sipas vlerësimeve nga 1 janari 2021 janë vetëm Kane Tanaka, Lucile Randon, Francisca Celsa Dos Santos, Jeanne Bot, Shigeyo Nakachi , Hester Ford dhe Iris Westman, superqindvjeçarët e vetëm ende të gjallë ose që janë ende duke jetuar.
Rastet aktuale
djathtas|parapamje| Karta përshëndetëse për njëqindvjetorin dërguar nga ish Presidenti i SHBA [[Gerald Ford dhe zonja e parë Betty Ford]]
Kombet e Bashkuara parashikojnë që aktualisht ka 573,000 qindvjeçarë, dhe që pothuajse janë katërfishuar nga 151,000 të vlerësuar në vitin 2000. Sipas një studimi demografik të Kombeve të Bashkuara nga viti 1998, Japonia pritet të ketë 272,000 qindvjeçarë deri në 2050; burime të tjera sugjerojnë se ky numër mund të shkojë deri afër 1 milion. Incidenca e njëqindvjeçarëve në Japoni në vitin 2008 ishte 1 për 3.522 banorë.
Në Japoni, numri i njëqindvjeçarëve është shumë më i madh në mesin e femrave. Japonia në vitin fiskal 2016 kishte 57,525 njëqindvjeçare femra, ndërsa meshkujt ishin 8,167, një raport prej 7: 1. Rritja e qindvjeçarëve ishte edhe më e prirur në një raport që është 11.6: 1.
Skllaveria në Romë
Skllaveria ne Rome
Gaius pohon se – “gjithe njerzit ose jane te lire ose jane skllever”. Ne te drejten romake sklleverit nuk kishin asnje te drejte, ata trajtoheshin si sende qe flasin (instrumentum vocale/ instrumente qe flasin), pra ata nuk ishin me subjekte te se drejtes por objekte te se drejtes res ato gjendeshin ne pushtetin e pakufizuar te patronit. Patroni (dominus) ishte I vetmi qe mund te vriste apo denonte. Por kishte dhe disa perjashtime ku skllavi mund te trejtohej si subjekt I se drejtes si, mund te merrte pjes ne ceremonite religjoze te familjes apo te shtetit dhe te varrosej ne nje vend qe ishte res religiosa.
Skllaveria eshte nje institute i ius cilive: pra skllavi ishte objekt I dominium ex iure Quiritium dhe si I tille klasifikohej mes res mancipi, Por nga nje kendveshtrim tjeter, meqenese skllaveria si feenomen hasej tek te gjithe pupojt (e botes antike) juristet e klasifikojne ate si pjese perberese te ius gentium.
Gjithashtu me kalimin e kohës, skllevërit fituan mbrojtje ligjore më të madhe, duke përfshirë të drejtën për të paraqitur ankesa kundër zotërinjve të tyre.
Po ashtu edhe qytetaret romak mund te beheshin skllav ne vendin e tij:
-Mund te beheshin skllever personat e denuar per vjedhje, te cilet me pare fshikulloheshin me kamxhik nga magjistrati dhe pastaj nga pronari I sendit te vjedhur;
-Personat e denuar me vdekje;
-Personat e denuar per te luftuar me bishat apo me pune te detyruar ne miniera (in metalum).
Mund te ktheheshin ne skllever edhe ish sklleverit te cilet, ne kushtet e peregrini dediticii, kishin hyre ne Rome apo ishin afruar ne nje distance prej me pak se njeqind miljesh nga Roma. Ne Rome kishte edhe raste te tjera me pak te rendesishme te kthimit te personave ne skllav.
Capitis deminutio maxima nuk ka zotesi juridike pra qe do te thote humbja e plote e zotesis per te vepruar pra humbja e liris nga subjekt ne objekt skllav, pra vete fjala skllav ka te njejtin kuptim me capitis deminutio maxima.
a) Lindja nga prinder skllav por me kalimin e kohes u vendos qe nese nena kishte qene e lire per nje kohe te caktuar gjate intervalit kohor mes konceptimit dhe lindjes, femija te lindte I lire.
b) Rob I luftes ose person I zene ne territorin e Romes, po ashtu dhe romaket kur ziheshin rob ktheheshin ne skllever.
Leksikologjia
Leksikologjia është degë e gjuhësisë që studion fjalët (leksikun) e një gjuhe. Kjo mund të përfshijë natyrën e tyre dhe funksionin si simbol, i tyre do të thotë, marrëdhënien e kuptimit të tyre me epistemologjinë në përgjithësi, dhe rregullat e përbërjes së tyre nga elementet më të vogla (morfemat dhe fonemat si njësi themelore të tingullit). Leksikologjia gjithashtu përfshin marrëdhënie midis fjalëve, të cilat mund të përfshijnë semantikën, derivimin, përdorimin dhe dallimet sociolinguistike si dhe çdo çështje tjetër të përfshirë në analizimin e tërë leksikut të një gjuhe.
Skllaveria në Romë
Skllaveria ne Rome
c) Person I nje komuniteti te huaj dhe qe bente ndonje shkelje te ligjit ose zakoneve fetare ne Rome.
Leksikologjia
Termi për herë të parë u shfaq në vitet 1970, megjithëse kishte leksikologë në thelb përpara se të shpallej termi. Leksikologjia kompjuterike është një fushë e ndërlidhur (në të njëjtën mënyrë siç është e ndërlidhur gjuhësia llogaritëse me gjuhësinë) që merret me studimin llogaritës të fjalorëve dhe përmbajtjes së tyre.
Skllaveria në Romë
Skllaveria ne Rome
Rastet e iustae servitus sipas ius civile:
Leksikologjia
Një shkencë shumë e ndërlidhur me leksikologjinë është leksikografia, e cila studion edhe fjalët, por kryesisht në raport me fjalorët - ajo ka të bëjë me përfshirjen e fjalëve në fjalorë dhe nga ky këndvështrim edhe në tërë leksikun. Ndonjëherë leksikografia konsiderohet të jetë një pjesë ose një degë e leksikologjisë, por që në fakt, vetëm leksikologët që merren me përgatitjen e fjalorëve janë leksikografë në kuptimin e plotë të kësaj fjale. Disa e konsiderojnë këtë si një dallim mes teorisë dhe praktikës.
Skllaveria në Romë
Skllaveria ne Rome
d) Ne rastin e nje debitori qe kishte pesuar nje manus iniectio dhe qe kreditori e shiste tek te tretet. Pra qytetari romak behej skllav prej nje romaku ose te huajit nese nuk ka paguar borxhin, eshte debitor ose person in manus iniectio.
Leksikologjia
Etimologjia
Fjala "leksikologji" rrjedh nga gjuha greke leksikon λεξικόν, nga λεξικός lexikos, "prej ose për fjalë", nga λέξις lexis, "fjalim", "fjalë" (nga ana e fjalës lego "të thuash", "të flasësh" ) dhe -λογία -logia, "studimi i", një prapashtesë e rrjedhur nga λόγος logos, ndër të tjera që do të thotë "fjalim, oration, ligjërim, citim, studim, llogaritje, arsye", si dhe nga λέξη.
Skllaveria në Romë
Skllaveria ne Rome
e) Dezertori ose brektisesi I detyres ushtarake, pra ai qe terhiqej ne menyre te vullneteshme.
f) Ai qe nukpranonte ose qe nuk paraqitej per t’u regjistruar ne regjistrat e popullsis (incensus).
g) Rasti I qytetarit qe kishte dhubuar ius gentium dhe per kete arsye I dorezohej pater patratus te popullit te huaj te fyer (noxae deditio)
Keto kater kategorit e fundit (d,e,f,g) u shiten ne skllaveri te huajve me pretekstin se qytetari romak nuk mund te behej skllav ne Rome. Por mendohet qe ne fillim fare sklleverit I duheshin Romes, kur nuk i ecte shitja ata coheshin jasht saj.
Disa shkaqe me kalimin e kohes pushuan se qeni burim I sklleverve, ku dolen ne pahe shkaqe te reja:
a) Nese nje skllav kishte maredhenie me nje grua te lire dhe pas tre nderhyrjesh te pronarit te skllavit per ti ndereprer keto,nderprerja nuk behej,ateher gruaja behej skllave e te njejtit pronar por ekzistonte nje dispozit ku pronari e linte gruan te lire me kushtin qe femijet qe do te bente te lindenin skllever,pra in teres per shfrytezimin e riprodhimit,por kjo u abrogua nga senatusconsult si e padrejt nga P.Adriani b) Denimi me vdekje dhe denimet e tjera te renda si: puna ne miniere, burgim I perjetshem, puna ne xeheror, lufta me bisha, e bente personin te kalonte ne skllav. c) Nese nje qytetar te pakten 20 vjecar shitej si skllav dhe kete e bente me qellim qe te ndante cmimin me shitesin. d) Rasti I dediticii qe perpiqeshin te hynin ne Rome ose I afroheshin kufinjve ne nje rreze prej 100 miljesh.
a) Lindja prej nje nene skllave, edhe nese I ati ishte I lire femija lindte skllav.
b) Roberit e luftes, nese shpetonin dhe ktheheshin ne atdhe fitonin lirin dhe qytetarine (postliminium).
c) Dediticii.
Clirimet nga skllaveria
Sipas te drejtes romake sklaveria ishte nje maredhenie e perhershme,ku pushteti I patronit vazhdonte deri ne vdekjen e tij. Por kishim edhe raste te clirimit dhe ne cfare do lloj menyre te liroheshin nga kjo skllaveri ata quheshin dhe kishin statusin e liberti. 1. Nganjehere keto fakte vepronin edhe kunder deshires se patronit, ose me deshiren e pronarit.
Te tilla jane rastet e:
-Clirimit te sklleverve qe tregonin pergatitjen e kryengritjeve. -Clirimit te sklleverve qe zbulonin vrasesin e padronit te tyre.
-Clirimit te sklleverve te vjeter, te semure, ata me merita e kontribut te vecant per Romen etj.
2. Skllaveria ishte nje gjendje ku mund te ndrerpritej me nje akt te vullnetshem nga ana e padronit te tij e cila kjo form quhej “manumissio” tri menyret e njohura ne periudhen e lasht ishin:
a) Vindicta- kjo ndodhte me ane te nje ceremonie ku zhvillohej ne prani te magjistratit dhe ai duke mbartur nje thuper (shkop) ne dore ku tregonte se skllavi ishte I lir nderkoh qe padroni qendronte I heshtur dhe degjonte qe tregonte se ishte dakord dhe magjistrati bente kete veprim solemn te plotefuqishen.
b) Censu- realizohej prej padronit ku cdo 5 vjet qe behej rregjistrimi e regjistronte skllavin si qytetar romak, ne te kundert kthehej perseri ne objekt te se drejtes, pra ne pronesi te padronit.
Manumisioni me testament mund te behej ne dy menyra:
a.Directis verbis- pra kur urdherohej drejtperdrejt nga testamentberesi, me pasojen qe skllavi do te behej I lire ne castin e marrjes se trashegimise orej trashegintarit.
b.Per fideicimmissum- kur testamentlenesi I impononte trashegimetarit, legatorit detyrimin per te cliruar nje skllav te caktuar.
-Keto ishin tri nga periudhat me te njohura por kishte dhe menyra gte tjera te manumisioneve, te cilat ishin:
d) Manumisio inter amicos- u shfaq ne epoken republikane dhe ishte ne form te drejtperdrejt perpara deshmitareve, por per shkak te formes nuk prodhonte efekte civile.
e) Manumisione per epistulae- u shfaq ne periudhen klasike dhe post-klasike, ishte nje form ne te cilen nepermjet nje shkrimi shprehej vullneti per clirimin e skllavit.
f) Manumisio per mensam- u shfaq ne periudhen klasike dhe post-klasike, ku gjate nje banketi, ne prani te te ftuarve behej clirimi.
Pozita juridike e te liruarve
-Te liret ndaheshin ne dy kategori sipas faktit nese:
a. Kishin lindur te lire -ingenui
b. Ishin skllever te cliruar –libertini
Pozita juridike e libertineve varej nga pozita e padronit qe i clironte: -Sklleverit e liruar nga peregrinet fitonin poziten juridike te peregrineve;
-Sklleverit e liruar nga latinet fitonin poziten juridike te latineve;
-Sklleverit e liruar nga qytetar romake mund te fitonin status civitatis.
Liberitini kishin pozite juridike me te keqe se qytetaret e lindur te lire ingenui.Libertinet ishin te perjashtuar n ga cdo detyre publike dhe grupaheshin ne pak tribu ne menyr qe vota e tyre te kishte vlere sa me te vogel kundrejt te lindurve te lire.Te liruarit nuk gezonin ius honorum dhe u ndalohej te lidhnin martese me persona te rangut te lart shoqeror (senatoret).
Pozita sociale dhe juridike e sklleverve
a)	Kushtet jetesore te sklleverve ne periudhen antike nuk kane qene shume te veshtira, ne Rome: sklleverit nuk ishin shume ne raport me pjesen tjeter te popullsise, familjet me te pasura posedonin pak skllever, shpesh nje te vetem. Sklleverit i perkisnin ne pjesen me te madhe popujve italike (me te cilet Roma ka qene ne lufte) qe kishin kultur te ngjashme me Romaket. Ata u integruan mire, vecanerisht, ne familjen e dominus: ata se bashku me femijet dhe familjaret e tjere kryenin se bashku pune shtepiake. Me rritjen e fuqis se Romes dhe ekspasionit territorial, ndryshojne bazat e ekonomise dhe perqendrohen pasuri te medhaja ne duart ten je pakice njerzish, maredhenia dominus-skllav peson ne pergjithesi ndryshime te thella. Keshtu sida prej familjeve tashme posedonin me qindar skllever, te cilet vinin nga vende me pak te zhvilluara apo qyteterime te ndryshme nga ajo romake.
b)	Pozita juridike e sklleverve, ne periudha te ndryshme reflekton thelbesisht kushtet e tyre jetesore. Ne fillim pozita juridike e sklleverve, derisa dominus doli ne pah, eshte e njejte me ate te filii familias. Rritja e shoqeris romake do te sjelle ndryshime ne pozicionin juridik te sklleverve duke i dalluar ata me thelle nga subjektet e tjera te lira alieni iuris te familjes. Pozicioni juridik i sklleverve eshte kompleks dhe kontradiktor. Sklleverit, si qenie njerzore, nuk benin pjes mes personave; ata konsideroheshin si objekte te mundeshme te pronesise apo te drejtave te tjera subjective (uzufrukt, peng etj.),pra konsiderohen si sende: res mancipi dhe sit e tille i nenshtroheshin regjimit juridik te tyre.Nuk kane zotesi juridike pasi nga ata nuk mund te dal asnje e drejt subjective apo ndonje detyrim juridik. Sklleverit ishin mes subjekteve Alieni iuris sepse ishin te varur nga pushteti i te tjereve; nga pushteti I pronarit (dominus).Pronaret ushtronin mbi sklleverit si send tjeter ne pronesi te tyre ne pushtet absolut: madje te drejten e jetes dhe vdekjes (ius vitae ac necis). Konsiderimi i sklleverve si persona fillon nga periudha postklasike e cila u frymezua nga doktrina kristiane. Ne kete periudhe ngadale po iu njihej rendesia juridike familjeve te sklleverve.
Shenim
''Ky material eshte pergatitur per tu informuar rreth Skllaveris ne kohen e romes, per te gjithe ata qe e duan Historin apo edhe per ata qe kane deshir te dine dicka me shume rreth Historis... (^_^)'' __PAREDAKTIMPJESE__ __DISAMBIG__
Tanja Lange
parapamje|356x356px|Punëdhënëse: Universiteti i Teknologjise Eindhoven Tanja Lange është kriptograf e dhe teoriciene e numrave në Universitetin e Teknologjisë Eindhoven. Ajo ka lindur ne Bad Gandersheim të Gjermanisë dhe është e njohur për kërkimet e saja mbi kriptografinë post-kuantike.
Edukimi dhe karriera
Në vitin 1998 Lange fitoi diplomë matematike nga Universiteti Teknik i Braunschweig. Lange në vitin 2001 përfundoi doktoraturën në Universitetin Duisburg-Essen. Disertacioni i saj, u mbikëqyr nga Gerhard Frey dhe YoungJu Choie dhe kishte të bënte me Aritmetiken Efikase në Kthesat Hipereliptike.
Pasi kreu studimet e doktoratures në Universitetin Ruhr Bochum Lange, në vitin 2005 punon si profesoreshë në Universitetin Teknik të Danimarkës. Në vitin 2007 Lange u transferua në Universitetin e Teknologjisë Eindhoven si profesoreshë me kohë të plotë.
Në Eindhoven, Lange drejton teorinë e kodimit dhe grupin e kriptologjisë gjithashtu është drejtoreshë shkencore e Institutit Eindhoven për Mbrojtjen e Sistemeve dhe Informacionit. Gjithashtu është koordinatorja e PQCRYPTO, një partneritet evropian shumë-universitar për t'i bërë komunikimet elektronike dëshmi për të ardhmen kundër kërcënimeve siç është faktorizimi kuantik. Ajo është një nga autoret kryesore të Doracakut të Kriptografisë së Lakoreve Eliptike dhe Hipereliptike, botuar në 2005.
Gent Demaliaj
parapamje|Gent Demaliaj Gent Demaliaj është autor këngësh i njohur. Vokalisti i grupit të famshëm të viteve 90-të, "Djemtë e Detit", prej kohësh vuante nga një sëmundje e rëndë dhe dhe nuk arriti të fitonte betejen me vdekjen.
Demaliaj në vitin 1989 krijoi ne qyetin e tij të lindjes, Lezhë, bashkë me shokët e tij grupin e rrokut qe do te futej ne historine e muzikes shqiptare. Grupi ka qenë pjesemarres ne shume festivale brenda dhe jashtë vendit. “Baladë për Jakup Ferrin”, “Ëndrrat që për ty i thura”, “Jo tani”, “Epos”, “Mos Qaj”, janë disa prej këngëve të grupit “Djemtë e Detit”.
Demaliaj është cilësuar si një ndër vokalistët më të mirë të rrokut në Shqipëri dhe zëri i tij ka spikatur ne cdo interpretim. Në vitin 2012 në turneun veror “Summer Fest” në qytetin e tij të lindjes Lezhë ai ka interpretuar disa prej hiteve me të sukseshme. Ai ishte i martuar dhe ka një vajzë.
Shpërndarja e Bernulit
Në teorinë e probabilitetit dhe statistikë, shpërndarja e Bernulit, e quajtur sipas matematikanit zviceran Jakob Bernuli, është shpërndarja diskrete e probabilitetit të një ndryshoreje të rastësishme që merr vlerën 1 me probabilitet. p dhe vlerën 0 me probabilitet q = 1-p. Në mënyrë joformale, mund të mendohet si një model për grupin e rezultateve të mundshme të çdo eksperimenti që shtron një pyetje po-jo. Pyetje të tilla çojnë në rezultate me vlerë buleane : një bit i vetëm, vlera e të cilit është sukses (një) me probabilitet p dhe dështim (zero) me probabilitet q. Mund të përdoret për të përfaqësuar një hedhje monedhe, ku 1 dhe 0 do të përfaqësonin përkatësisht "kokën" dhe "pilin", dhe p do të ishte probabiliteti i rënies së monedhës kokë ose anasjelltas ku 1 do të përfaqësonte pilin dhe p do të ishte probabiliteti i pilit). Në veçanti, monedhat e padrejta do të kishin p \neq 1/2.
Shpërndarja e Bernulit është një rast i veçantë i shpërndarjes binomiale ku kryhet një provë e vetme (pra n do të ishte 1 për një shpërndarje të tillë binomiale).
Vetitë
Nëse X është një ndryshore e rastit me një shpërndarje Bernuli, atëherë:
Funksioni i masës së probabilitetit f i kësaj shpërndarjeje, mbi rezultatet e mundshme k, është
Ky sistem mund të shprehet edhe si
Kurtoza shkon në pafundësi për vlera të larta dhe të ulëta të p, por për p=1/2 shpërndarjet me dy pika duke përfshirë shpërndarjen Bernuli kanë një kurtozë të tepërt më të ulët se çdo shpërndarje tjetër probabiliteti, përkatësisht −2.
Vlerësuesi i përgjasisë maksimale të p bazuar në një kampion të rastësishëm është mesatarja e kampionit.
Mesatarja
Pritja e një ndryshoreje të rastësishme Bernoulli X është
Kjo për faktin se për një ndryshore të rastësishme me shpërndarje Bernuli X me \Pr(X=1)=p dhe \Pr(X=0)=q ne gjejme
Varianca
Së pari gjejmë
Me këtë rezultat është e lehtë të vërtetohet se, për çdo shpërndarje Bernuli me një vlerë parametri p, varianca e saj do të ketë një vlerë brenda [0,1/4].
Namazi me xhemat
thumb|Disa burra duke u falur në një xhami në [[Damasku|Damaskë]] Namazi me xhemat falet në xhami. Disa njerëz duhet të qëndrojnë në rreshta pas një imami drejt kiblës. Imami duhet të jetë dijetar ose ai i cili ka dituri ose e din përmendsh Kur'anin. Imami duhet të jetë mashkull.
Sercquiais
Sercquiais është një pasardhës i dialektit Jèrriais të shekullit të 16-të i përdorur nga kolonistët origjinalë, 40 familje kryesisht nga Saint Ouen, Jersey të cilët u vendosën në ishullin atëhere të pabanuar, megjithëse u ndikuan përkohësisht nga Guernésiais (dialekti i Guernsey ). Dialekti është gjithashtu i lidhur ngushtë me dialektin Auregnais ( Alderney ), tashmë të zhdukur, si dhe me normanishten kontinentale. Flitet ende nga banorët më të vjetër të ishullit dhe shumica e emrave lokalë janë në Sercquiais.
Namazi me xhemat
Ibn Ebi Omeri ka thënë: Sunneti është se besimtarët duhet të qëndrojnë pas imamit, sepse Muhammedi ishte duke u fal, erdhën Xhabiri dhe Xhabari, njëri shkoj në krahun e djathtë e tjetri në të majtë, kurse Muhammedi i kapi të dytë dhe i shtyri mbrapa.
Sa i përket femrave, namazi i tyre më e mirë është në shtëpi. Por nëse marrin pjesë, ato duhet të qëndrojnë në rreshtin e fundit. Poashtu nëse ato marrin pjesë, ato nuk duhet të qesin parfum. Muhammedi ka thënë: Mos i ndaloni robreshat e Allahut (dmth femrat) që të mos shkojnë xhamitë. Nuk është e lejueshme për femrën të shkoj në xhami me parfum. [Transmeton Ahmedi dhe Ebu Davudi].
Sercquiais
Sercquiais e shkruar
Shumë pak nga Sercquiais është transkriptuar dhe meqë nuk ka një formë të pranuar gjerësisht, ka marrë një sasi të caktuar stigme si rezultat. Një sundimtare e shquar e Sark, Sibyl Hathaway, e cila ishte vetë folëse, deklaroi se "nuk mund të shkruhej kurrë" dhe ky perceptim ka vazhduar në vitet e mëpaskëtajme.
Teksti më i hershëm i botuar në dialektin Sarkez i identifikuar deri më tani është Fabula e Mbjellësit ( Parabol du smeaux) nga Ungjilli i Mateut. Princi Louis Lucien Bonaparte, gjuhëtar, vizitoi Ishujt e Kanalit në shtator 1862 për të transkriptuar mostra të varieteteve të gjuhëve ishullore, të cilat ai i botoi më pas në 1863:: (3) [...] L'chen qui sème s'n allit s'mai;
E tashmja
Deri në vitin 2022 ka 3 folës amtare. Gjuhëtari çek Martin Neudörfl po përpiqet të ruajë gjuhën duke i inkurajuar fëmijët dhe duke u mësuar atyre dialektin e Sarkut. Që nga viti 2019 gjuha mësohet në shkolla.
Teoria e Tretë Universale
Teoria e Tretë Universale (arab. نظرية عالمية ثالثة), e njohur edhe si Teoria e Tretë Ndërkombëtare, i referohet formës së qeverisjes së propozuar nga Muamer el Gadafi në fillim të vitetve 70-të, në të cilën u bazua zyrtarisht qeveria e tij, Xhamahiria e Madhe Arabe Popullore Socialiste e Libisë. Ishte fillimisht e inspiruar nga socializmi islamik, nacionalizmi arab, nacionalizmi afrikan dhe pjesërisht nga principet e demokracisë së drejtpërdrejtë.
Ka ngjajshmëri me sistemin jugosllav të qeverisjes vendore në Jugosllavinë e Titos, të zhvilluar nga Edvard Kardeli. Është propozuar nga Gadafi si një alternativë e kapitalizmit dhe komunizmit për vendet e Botës së tretë, bazuar në deklarimet e tija se të dyja këto ideologji janë provuar të jenë gabim.
Artasi
Artasi (mbretëroi mes viteve 430 - 413 pes.) ishte një mbret i Mesapianëve. Artasi ishte një aleat i fortë i Athinës gjatë Luftës së Peloponezisë dhe drejtoi një fushatë antispartane kundër Tarantos. Artas quhet gjithashtu Artos dhe në greqisht njihet si 'Njeri i bukës'.
Biografia
Artasi bëri një aleancë me Athinën rreth vitit 430 para Krishtit. Japigët e vendosën koloninë e Taratos nën presion të vazhdueshëm gjatë gjithë shekullit V dhe IV para Krishtit dhe periudhën helenistike gjithashtu. Për athinasit që të rreshtoheshin me Artasin ishte një veprim antitarentin dhe kështu edhe një veprim antispartan. Prandaj kultivimi i mardhënieve me athinasit ishte një mënyrë e mirë për të krijuar vështirësi për koloninë spartane të Tarant. Miqësia e tij ishte e ngjashme me aleancën athinase me Metapontion. == Në vitin 418 para Krishtit, Artas rinovoi miqësinë e tij të vjetër me Athinën në kohën kur Athina po fillonte ekspeditën e saj siciliane dhe ishte një proksenos i Athinës. Në vitin 413 para Krishtit, Artas furnizoi athinasit me njëqind e pesëdhjetë hedhës shtizash në luftën kundër Sirakuzës. Artas e ktheu shtetin mesapian në një qendër të madhe ushtarake dhe politike të kohës së tij.
Vaadhoo (Atoll Raa)
Gjeografia
Ishulli është 194,46 km në veri të kryeqytetit të vendit, Malé.
Ekologjia
Ishulli Vaadhoo është i famshëm për 'detin e yjeve'. Kjo biolumineshencë detare krijohet nga fitoplanktoni i njohur si dinoflagellate. Woodland Hastings i Universitetit të Harvardit ka identifikuar për herë të parë një kanal të veçantë në membranën qelizore dinoflagelate që i përgjigjet sinjaleve elektrike - duke ofruar një mekanizëm të mundshëm për mënyrën se si algat krijojnë ndriçimin e tyre unik.
Referencat
2.     ^ ''"Coordinate Distance Calculator". Boulter.com. Retrieved 11 August 2018.''
3.     ^ ''"Table 3.3: Total Maldivian Population by Islands" (PDF). National Bureau of Statistics. Retrieved 11 August 2018.''
Kankakee, Illinois
Kankakee, Illinois (City of Kankakee) është një qytet në qarkun Kankakee të shtetit federal Illinois, SHBA. Në Kankakee, Illinois jetojnë 27537 banorë (2010). Qyteti ka një sipërfaqe prej km2 (14.62 sq mi) dhe lartësi mbidetare prej (656 ft).
Jetëgjatësia
Jetëgjatësia është një shprehje nga fusha e gjerontologjisë dhe demografisë me të cilën nënkuptohen personat të cilët kanë arritur një pleqëri të thellë. Sidoqoftë, termi jetëgjatësi ndonjëherë ka për qëllim t'u referohet vetëm anëtarëve veçanërisht jetëgjatë të një popullate, ndërsa jetëgjatësia përcaktohet gjithmonë statistikisht si numri mesatar i viteve të arritura në një moshë të caktuar. Për shembull, jetëgjatësia e një popullate gjatë lindjes është e njëjtë me moshën mesatare të vdekjes për të gjithë njerëzit e lindur në të njëjtin vit (në rastin e grupeve ).
Përmbledhje
Jetëgjatësia mendohet më së miri si term për audiencat e përgjithshme që do të thotë 'gjatësia tipike e jetës' dhe përkufizimet specifike statistikore duhet të sqarohen kur është e nevojshme.
Reflektimet mbi jetëgjatësinë zakonisht kanë shkuar përtej pranimit të shkurtësisë së jetës njerëzore dhe kanë përfshirë të menduarit për metodat për të zgjatur jetën. Jetëgjatësia ka qenë një temë jo vetëm për komunitetin shkencor, por edhe për shkrimtarët e udhëpërshkrimeve, trillimeve shkencore dhe romaneve utopike.
Ka shumë vështirësi në vërtetimin e jetëgjatësisë më të gjatë njerëzore ndonjëherë nga standardet moderne të verifikimit, për shkak të statistikave të pasakta ose jo të plota të lindjeve. Fiksionet, legjenda dhe folklori kanë propozuar ose pretenduar jetëgjatësi në të kaluarën ose në të ardhmen shumë më gjatë sesa ato të verifikuara nga standardet moderne, dhe narrativat e jetëgjatësisë dhe pretendimet e paverifikuara të jetëgjatësisë flasin shpesh për ekzistencën e tyre në të tashmen.
Anuiteti i jetës është një formë e sigurimit të jetëgjatësisë.
Jetëgjatësia në vitin 2010
Faktorë të ndryshëm kontribuojnë në jetëgjatësinë e një individi. Faktorë të rëndësishëm në jetëgjatësinë përfshijnë gjininë, gjenetikën, mundësinë e kujdesit shëndetësor, higjienën, dietën dhe ushqimin, ushtrimet, mënyrën e jetesës dhe normat e krimit. Më poshtë është një listë e jetëgjatësisë në lloje të ndryshme të vendeve:
Jetëgjatësia e popullsisë vazhdon të rritet në nivelin e përgjithshëm botëror:
Individë me jetën më të gjatë
Grupi i Kërkimeve të Gjerontologjisë vërteton të dhënat aktuale të jetëgjatësisë sipas standardeve moderne dhe mban një listë të superqindvjeçarëve ; ekzistojnë shumë pretendime të tjera të pavlefshme për jetëgjatësinë. Individët që mbajnë rekord përfshijnë:
Irineu
Irineu i njohur edhe si Shën Irineu dhe Irineu i Sirmiumit (vdiq në vitin 304) ishte një peshkop ilir i Sirmiumit në Panoni, që tani është Sremska Mitrovica, Serbi. Ai ishte peshkop gjatë sundimit të Dioklecianit. Ai nuk pranoi të ofronte flijime pagane, madje edhe me urdhër të familjes së tij prandaj edhe u dënua nga guvernatori i Panonisë, dhe më pas iu pre koka më 24 Mars të vitit 304.
Hundgjati elefant
Hundgjati elefant, gjithashtu i quajtur sengis , janë gjitarë të vegjël insektivor të lindur në Afrikë , që i përkasin familjes Makroskelididae , në rendin Macroskelidea. Emri i tyre tradicional anglez "hundgjati elefant" vjen nga një ngjashmëri e perceptuar midis hundëve të tyre të gjatë dhe theçkës të një elefanti dhe ngjashmërinë e tyre sipërfaqësore me hundgjatin (familja Sorikidae) në rendin Eulipotifla  . Megjithatë, filogenetike analiza zbuloi se hundgjati elefant nuk klasifikohen me hundgjatët e vërtetë, por janë në fakt më të lidhur ngusht me elefantët se hundgjatët. Në vitin 1997, biologu Jonathan Kingdon propozoi që ato të quheshin "sengis" (njëjësi sengi ),  një term i nxjerrë nga gjuhët Bantu të Afrikës dhe në vitin 1998 ata u klasifikuan në Afrotheria.
Ata janë shpërndarë gjerësisht në të gjithë pjesën jugore të Afrikës, dhe ndonëse e zakonshme askund, mund të gjenden në pothuajse çdo lloj habitati, nga shkretëtirën e Namibit deri në shkëmbinjtë e bungut në Afrikën e Jugut deri në pyll të dendur. Një specie, elefanti i Afrikës së Veriut, mbetet në vendin semiarid, malor në pjesën veriperëndimore të kontinentit.
Karakteristikat
Hundgjatët elefant janë insektivor, që i ngjajnë brejtësve ose oposumëve, me bishtin e zverdhur, këmbët e gjata dhe këmbët mjaft të gjata për madhësinë e tyre, të cilat përdoren për të lëvizur nga një vend në tjetrin si lepujt. Ato ndryshojnë në madhësi prej rreth 10 deri në 30 centimetra (nga 3.9 në 11.8 in), nga 50 në 500 gram (1.8 deri në 17.6 inç). Hundëgjati flok-shkurtër elefant ka një madhësi mesatare prej 150 mm (5.9 në). Megjithëse madhësia e theçkës ndryshon mes llojeve, të gjithë janë në gjendje ta kthenin atë në kërkim të ushqimit. Jeta e tyre jetësore janë rreth dy e gjysmë deri në katër vjet në të egër. Ata kanë dhëmbë të mëdhenj të qenit, si dhe dhëmbë të lartë të kurorës së dhëmbëve të ngjashme me ato të thundrakëve. Formula e tyre dentare është 1-3.1.4.23.1.4.2-3
Edhe pse kryesisht ditor  dhe shumë aktive, ato janë të vështira për t'u grumbulluar dhe shumë rrallë shihet; elefantët janë të kujdesshëm, të kamufluar mirë dhe të aftë të largohen nga kërcënimet. Disa lloje bëjnë një sërë rrugësh të pastruara përmes shtresës së trashë dhe kalojnë ditën e tyre duke patrulluar ata për jetën e insekteve. Nëse kafsha është e shqetësuar, rruga siguron një rrugë pa dalje të pengesave.
Hundgjatët elefant nuk janë shumë kafshë sociale, por shumë jetojnë në çifte monogame, të cilat ndajnë dhe mbrojnë territorin e tyre në shtëpi, duke shënuar përdorimin e gjëndrave të parfumeve. Speciet Rinçokion gjithashtu gërmojnë vrima të vogla konike në tokë, stili bandikut, por të tjerët mund të përdorin rrënojat natyrore, ose të bëjnë foletë e gjetheve.
Hundgjatët elefant u përdorën në vitet 1940 për të kuptuar ciklin e menstruacioneve njerëzore. Kjo ndihmoi njerëzit të kuptonin se si funksiononte riprodhimi njerëzor. parapamje|Gdhendje e një hundëgjati elefant me një proboshis të vogël Hundgjati elefant bisht-shkutër  jetojnë në stepat e thata dhe shkretëtirat e gurta të Afrikës jugperëndimore. Ato mund të gjenden edhe në shkretëtirën e Namibis, një nga rajonet më të thata të tokës. Femrat largojnë femrat e tjera, ndërsa meshkujt përpiqen të shmangin meshkujt e tjerë. Edhe pse ata jetojnë në çifte, partnerët nuk u interesojnë shumë për njëri-tjetrin dhe qëllimi i tyre i vetëm për t'u shoqëruar me seksin tjetër është riprodhimi. Sjelljet shoqërore nuk janë shumë të zakonshme dhe madje kanë fole të ndara. Një ose dy të rinj janë të zhvilluar mirë në lindje; ata janë në gjendje për të kandiduar brenda disa orëve.
Hundgjatët elefant femra i nënshtrohen një cikli menstrual të ngjashëm me atë të femrave njerëzore dhe speciet janë një nga gjitarët jo të pastër për ta bërë këtë. Çiftëzimi i elefantit zgjat disa ditë. Pas çiftëzimit, çifti do të kthehet në zakonet e tyre të vetmuara. Pas një periudhe gestacionesh që varion nga 45 deri në 60 ditë, femra do të lindd një deri tre të rinj disa herë në vit. Të rinjtë lindin relativisht mirë, por mbeten në fole për disa ditë para se të dalin jashtë.
Pas pesë ditësh, dieta e qumështit të rinj plotësohet me insektet e pjekura, të cilat mblidhen dhe transportohen në pouches e faqe të femrës. Të rinjtë pastaj ngadalë fillojnë të eksplorojnë mjedisin e tyre dhe të ndjekin insektet. Pas rreth 15 ditësh, të rinjtë do të fillojnë fazën migratore të jetës së tyre, gjë që pakëson varësinë e tyre nga nëna e tyre. Të rinjtë pastaj do të krijojnë vargjet e tyre të shtëpisë (rreth 1 km 2 ) dhe do të bëhen seksualisht aktive brenda 41-46 ditëve. parapamje|Skeletoni i një hundëgjati elefant i zi dhe rufous ( Rhynchocyon petersi ) në shfaqje në Muzeun e Osteologjisë Karakteristikat termike të një hundgjat elefant me madhësi të ngjashme të trupit, habitatit dhe shpërndarjes janë shumë afër në shumicën e klasifikimeve. Ata mund të mbajnë shtëpi të ngrohtë në temperatura të ndryshme mjedisore ku shumica e specieve rregullojnë temperaturën e trupit në 35 ° C dhe nuk bëhen hipertermike, por balancojnë shkarkimin e nxehtësisë duke rritur EWL (humbjen e ujit avullues).
Zakonet e ushqyese
Hundgjati elefant kryesisht hanë insektet, merimangat , centipedes , millipedes , dhe krimbat e toks. Një hundgjat elefant përdor hundën e stij për të gjetur pre dhe përdor gjuhën e stij për të lëvizur ushqim të vogël në gojën e saj, ashtu si një milingonangrënës. Ushqimi i gjahut të madh mund të paraqesë një sfidë; një hundgjat elefant që lufton me një krimb deti duhet së pari të prejë pre e saj në tokë me një forefut. Pastaj, duke e kthyer kokën në njërën anë, gris me dhëmbë dhëmbësh, ashtu si një qen që përtyp një kockë. Ky është një proces i lëngshëm, dhe shumë pjesë të vogla të krimbave bien në tokë; këto thjesht zvarriten me gjuhën. Disa hundgjat elefant gjithashtu ushqehen me sasi të vogla të bimëve, veçanërisht gjethe të reja, farëra dhe fruta të vogla.
Klasifikimi
Në të kaluarën, hundgjatët elefantët janë klasifikuar me hundgjatët dhe iriq si pjesë e Insektivora ; konsiderohen si të afërm të largët të thundrakëve ; grupuar me hundgjatët e pemëve ; dhe u grumbullua me lepujt dhe haretët në Lagomorfa. Megjithatë, dëshmitë e fundit molekulare mbështesin fuqishëm një Afrotheri që bashkon hundgjatët elefantë dhe urithëtë e artë, si dhe disa gjitarë të caktuar, të cilët më parë konsiderohen të jenë të gjuajtura, përfshirë hiraksët, sirenat, ardvarkët dhe elefantët. parapamje|Macroscelides proboscideus, Hundgjati elefant veshë rrethor.,kopshti zoologjik i  Frankfurtit parapamje|Një hundgjati elefant i zi dhe i zymtë  në kopshtin zoologjik Kombëtare në Uashington, DC 19 llojet e hundëgjatët elefant janë vendosur në pesë breza, dy prej të cilave janë monotipike :
Psikologjia funksionale
Psikologjia funksionale ose funksionalizmi i referohet një shkolle psikologjike të mendimit që ishte një rrjedhje e drejtpërdrejtë e të menduarit darvinian e cila përqendron vëmendjen në dobinë dhe qëllimin e sjelljes që është modifikuar gjatë viteve të ekzistencës njerëzore. Edward L. Thorndike, i njohur më së shumti për eksperimentet e tij me të mësuarit, u bë i njohur si udhëheqësi i lëvizjes në fjalë. Kjo lëvizje u ngrit në SHBA në fund të shekullit XIX në kontrast të drejtpërdrejtë me strukturalizmin e Eduard Tiçenerit, i cili përqendrohej në përmbajtjen e vetëdijes dhe jo në motivet dhe idealet e sjelljes njerëzore. Funksionalizmi mohon parimin e introspeksionit, i cili tenton të hetojë funksionimin e brendshëm të të menduarit njerëzor në vend që të kuptojë proceset biologjike të ndërgjegjes njerëzore.
Përmbledhje
Funksionalizmi ishte një filozofi që kundërshtonte strukturalizmin mbizotërues të psikologjisë të fundit të shekullit XIX. Edward Titchener, strukturalisti kryesor, i dha psikologjisë përkufizimin e saj të parë si një shkencë e studimit të përvojës mendore, të ndërgjegjes, që do të studiohet nga introspeksioni.
Në fillim të shekullit XIX, kishte një mospërputhje midis psikologëve që ishin të interesuar në analizën e strukturave të mendjes dhe atyre që e kthyen vëmendjen e tyre në studimin e funksionit të proceseve mendore. Kjo rezultoi në një betejë të strukturalizmit kundër funksionalizmit.
Qëllimi kryesor i strukturalizmit ishte të bënte përpjekje për të studiuar vetëdijen njerëzore brenda kufijve të një përvoje të vërtetë të gjallë, por kjo mund ta bënte të pamundur studimin e mendjes njerëzore, prandaj funksionalizmi është në kontrast të plotë me këtë. Psikologjia strukturore kishte të bënte me përmbajtjet mendore ndërsa funksionalizmi kishte të bënte me operacionet mendore. Argumentohej se psikologjia strukturore buronte nga filozofia dhe mbeti e lidhur ngushtë me të, ndërsa funksionalizmi ka një aleat të ngushtë edhe në biologji.
William James konsiderohet të jetë themeluesi i psikologjisë funksionale. Por ai nuk do ta konsideronte veten si funksionalist, as nuk i pëlqente vërtet mënyra se si shkenca e ndante veten në shkolla. John Dewey, George Herbert Mead, Harvey A. Carr dhe veçanërisht James Rowland Angell ishin përkrahësit kryesorë të funksionalizmit në Universitetin e Çikagos. Një grup tjetër në Kolumbia, duke përfshirë veçanërisht James McKeen Cattell, Edward L. Thorndike dhe Robert S. Woodworth, u konsideruan gjithashtu funksionalistë sepse përkrahën disa nga mendimet e profesorëve të Çikagos. Egon Brunswik përfaqëson një version më të fundit, por kontinental. Funksionalistët ruajtën një theks në përvojën e ndërgjegjshme.
Bihejvioristët gjithashtu hodhën poshtë metodën e introspeksionit, por kritikuan funksionalizmin sepse nuk bazohej në eksperimente të kontrolluara dhe teoritë e tij ofronin pak aftësi parashikuese. B.F. Skinner ishte një zhvillues i sjelljes. Ai nuk mendonte se ia vlente të merrte parasysh se si mendja ndikon në sjellje, sepse ai e konsideronte sjelljen thjesht si një përgjigje të mësuar ndaj një stimuli të jashtëm. Megjithatë, koncepte të tilla bihevioriste priren të mohojnë aftësinë njerëzore për vendimmarrje të rastësishme, të paparashikueshme, të ndjeshme, duke bllokuar më tej konceptin funksionalist se sjellja njerëzore është një proces aktiv i drejtuar nga individi. Ndoshta, një kombinim i këndvështrimit funksionalist dhe biheviorist u jep shkencëtarëve vlerën më empirike,  por, edhe kështu, mbetet filozofikisht (dhe fiziologjikisht) e vështirë të integrohen të dy konceptet pa ngritur pyetje të mëtejshme rreth sjelljes njerëzore. Për shembull, merrni parasysh ndërlidhjen midis tre elementeve: mjedisit njerëzor, sistemit nervor autonom të njeriut (përgjigjet tona të muskujve të luftës ose fluturimit) dhe sistemit nervor somatik të njeriut (kontrolli ynë vullnetar i muskujve). Perspektiva bihevioriste shpjegon një përzierje të të dy llojeve të sjelljes së muskujve, ndërsa perspektiva funksionaliste qëndron kryesisht në sistemin nervor somatik. Mund të argumentohet se të gjitha origjinat e sjelljes fillojnë brenda sistemit nervor, duke i shtyrë të gjithë shkencëtarët e sjelljes njerëzore të zotërojnë kuptime fiziologjike bazë, diçka e kuptuar shumë mirë nga themeluesi funksionalist William James.
Tre pjesë futën psikologjinë funksionale në psikologjinë moderne. Duke përdorur ideologjinë darviniane, mendja konsiderohej se kryente një funksion të ndryshëm biologjik më vete dhe mund të evoluojë dhe të përshtatet me rrethana të ndryshme. Së dyti, funksionimi fiziologjik i organizmit rezulton në zhvillimin e vetëdijes. Së fundi, premtimi i ndikimit të psikologjisë funksionale në përmirësimin e arsimit dhe edukimit, higjienës mendore dhe gjendjeve jonormale.
Funksionalizmi ishte baza e zhvillimit për disa nëntipe të psikologjisë duke përfshirë psikologjinë e fëmijëve dhe të zhvillimit, psikologjinë klinike, psikometrinë dhe psikologjinë industriale/profesionale. Si rezultat i ndikimit të psikologjisë funksionale në fushën e arsimit dhe pedagogjisë u paraqit edhe e ashtuquajtura pedagogjia funksionale me përfaqësuesin e saj kryesor Édouard Claparède.
Funksionalizmi përfundimisht doli nga favorizimi popullor dhe u zëvendësua nga paradigma tjetër dominuese, biheviorizmi.
OpenDocument
Open Document Format për Aplikacionet Zyrës (ODF), i njohur edhe si OpenDocument, është një XML- për spreadsheets, listat, prezantime dhe fjala e përpunimit të dokumenteve. Ajo është zhvilluar me qëllim të ofrimit të një XML- të hapur  për aplikacionet zyrës.
Standardi është zhvilluar nga një komitet teknik në Organizatën për Avancimin e Strukturuar të Informacionit së Standardeve (OAZË) e shoqërisë. Ajo ishte e bazuar në Sun Microsystems specifikimet për OpenOffice.org XML, formatin e parazgjedhur për OpenOffice.org, e cila kishte qenë posaçërisht për qëllim "për të siguruar një standard të hapur për zyrën e dokumenteve."
Përveç kësaj për të qenë një OAZË standard, ajo është publikuar si një ISO/IEC për standardin ndërkombëtar ISO/IEC 26300  Open Document Format për Aplikacionet Zyrës (OpenDocument).
Specifikimet
Ekziston një grup i plotë i dokumenteve shembull në formatin OpenDocument në dispozicion. Tërë suita e testimit është në dispozicion nën licencën  Creative Commons Attribution 2.5 licencës.
Standardizimi
Standardi i OpenDocument është zhvilluar nga një Komitet Teknik (TC) nën konsorciumin e industrisë OASIS (Organizata për Avancimin e Standardeve të Strukturuara të Informacionit). ODF-TC ka anëtarë nga një grup i ndryshëm kompanish dhe individësh. Anëtarët e TC aktivë kanë të drejtë vote. Anëtarët e lidhur me Sun dhe IBM ndonjëherë kanë pasur ndikim të madh në votime. Procesi i standardizimit përfshinte zhvilluesit e shumë suita zyre ose sistemet e dokumenteve të lidhura. Takimi i parë zyrtar i ODF-TC për të diskutuar standardin ishte 16 dhjetor 2002; OASIS ka aprovuar OpenDocument si një standard OASIS më 1 maj 2005. OASIS paraqiti specifikimet e ODF tek Komiteti i Përbashkët Teknik ISO / IEC (JTC 1) më 16 nëntor 2005, sipas rregullave të PAS (Publicly Available Specification). Standardizimi ISO / IEC për një standard dokument të hapur përfshirë tekstin, spreadsheetin dhe prezantimin u propozua për herë të parë në DKUUG 28 Gusht 2001.
Miratimi
Një objektiv i formateve të hapura si OpenDocument është të garantojë qasje afatgjatë në të dhëna pa pengesa ligjore dhe teknike dhe disa qeveri kanë ardhur për të parë formatet e hapura si një çështje e politikës publike. Disa qeveri anembanë botës kanë prezantuar politika të adoptimit të pjesshëm ose të plotë. Çfarë do të thotë kjo ndryshon nga rasti në rast; në disa raste, kjo do të thotë se standardi ODF ka një identifikues standard kombëtar; në disa raste, kjo do të thotë se standardi i ODF lejohet të përdoret kur rregullorja kombëtare thotë se formatet jo-pronësore duhet të përdoren dhe në raste të tjera, do të thotë që një organ qeveritar ka vendosur në të vërtetë se ODF do të përdoret në disa kontekst specifik. Më poshtë është një listë jo e plotë:
Maria Gaetana Agnesi
Maria Gaetana Agnesi (16 maj 1718 – 9 janar 1799) ishte një matematikane, filozofe, teologe, dhe humaniste italiane. Ajo ishte gruaja e parë që shkruajti një dorëshkrim për matematikën dhe, gruaja e parë,  e emëruar si një profesore e matematikës në një universitet.
Ajo përmendet për  shkrimin  e  librit  të  parë  mbi  diferencialet  dhe  integralet  dhe  ishte  anëtare  e  fakultetit  në  Universitetin  e  Bolonjës, edhe pse ajo kurrë nuk ka shërbyer atje.
Kjo do të shërbente për  të  ndihmuar  të sëmurët  duke  i  lejuar  ata që  të përdornin  shtëpinë  e  saj, të cilën,  ajo  e  kishte  kthyer në  një spital. Ajo ishte  një  katolike  e devotshme  dhe  shkroi  gjerësisht   mbi   martesën  midis  ndjekjes  intelektuale dhe soditjes mistike, më  së  shumti  në  esenë  e  saj "Il cielo mistico" (Qielli mistik).
Ajo e konsideronte reflektimin racional mbi Zotin si një plotësim për lutjen dhe meditimin mbi jetën, vdekjen dhe ringjalljen e Jezu Krishtit.
Maria Tereza Agnesi Pinottini , klavikembaliste  dhe  kompozitore, ishte motra e saj.
Në kulturën popullore
Në vitin 1996, një asteroid, 16765   Agnesi, u emërua sipas Agnesit. Ka edhe një krater në Venera, i emërtuar sipas saj. Ekziston edhe një kurbë matematikore e quajtur Witch of Agnesi.
Në vitin 2017, Familja Coppola prodhoi një raki të quajtur Agnesi.
Pjesët e ligjëratës
Pjesët e zakonshme të ligjëratës në shqip janë emrat, foljet, mbiemrat, ndajfoljet, përemrat, parafjalët, lidhëzat, pasthirrmat, numërorët, nyjat dhe përcaktorët. Gjuhët e tjera indo-evropiane gjithashtu i kanë në thelb të gjitha këto klasa fjalësh; një përjashtim nga ky përgjithësim është se latinishtja, sanskritishtja dhe shumica e gjuhëve sllave nuk kanë nyja. Përtej familjes indoevropiane, gjuhë të tjera evropiane si hungarishtja dhe finlandishtja, të dyja, të cilat i përkasin familjes uralike, u mungojnë plotësisht parafjalët ose kanë vetëm shumë pak prej tyre; përkundrazi, ato kanë prapafjalë.
Historia
Klasifikimi i fjalëve në kategori leksikore gjendet nga momentet më të hershme në historinë e gjuhësisë.
India
Në Nirukta, e shkruar në shekullin e 5-të ose të 6-të pes, gramatikani sanskrit Yāska përcaktoi katër kategori kryesore të fjalëve:
Tradita perëndimore
Një ose dy shekuj pas veprës së Yāskas, studiuesi grek Platoni shkroi në dialogun e tij Cratylus, "fjalitë janë, mendoj unë, një kombinim i foljeve [rhêma] dhe emrave [ónoma]". Aristoteli shtoi një klasë tjetër, "lidhëzën" [sýndesmos], e cila përfshinte jo vetëm fjalët e njohura sot si lidhëza, por edhe pjesë të tjera (interpretimet ndryshojnë; në një interpretim janë përemrat, parafjalët dhe nyjat).
Deri në fund të shekullit II pes, gramatikanët e kishin zgjeruar këtë skemë klasifikimi në tetë kategori, të parë në Artin e Gramatikës, që i atribuohen Dionysius Thrax:
Gramatikani latin Priscian ( fl. 500 CE) modifikoi sistemin e mësipërm tetëfish, duke përjashtuar "nyjën" (meqenëse gjuha latine, ndryshe nga greqishtja, nuk ka nyja), por duke shtuar "pasthirrmën".
Klasifikimi funksional
Gjuhëtarët pranojnë se lista e mësipërme me tetë ose nëntë klasa fjalësh është thjeshtuar në mënyrë drastike. Për shembull, "ndajfolja" është në një farë mase një klasë gjithëpërfshirëse që përfshin fjalë me shumë funksione të ndryshme. Disa madje kanë argumentuar se dallimet më themelore të kategorisë, ajo e emrave dhe foljeve, është e pabazuar, ose nuk zbatohet për gjuhë të caktuara. Gjuhëtarët modernë kanë propozuar shumë skema të ndryshme ku fjalët e anglishtes ose gjuhëve të tjera vendosen në kategori dhe nënkategori më specifike bazuar në një kuptim më të saktë të funksioneve të tyre gramatikore.
Kategoria e zakonshme leksikore e përcaktuar sipas funksionit mund të përfshijë sa vijon (jo të gjitha do të jenë domosdoshmërisht të zbatueshme në një gjuhë të caktuar):
Seigneur i Sarkut
Seigneur i Sarkut është kreu i Sarkut në Ishujt e Kanalit. " Seigneur " është fjala franceze për "lord", dhe një kryetare femër e Sarkut quhet Dama e Sarkut, prej të cilave ka pasur tre. Burri i një sundimtareje femër të Sarkut nuk është bashkëshort, por është jure uxoris ("me të drejtën e gruas (të tij)" ) vetë seigneur.
Përshkrim
Zyra e Seigneur-it është e trashëguar, por me lejen e Kurorës, ajo mund të hipotekohet ose shitet, siç ndodhi në 1849 kur Pierre Carey le Pelley ia shiti feudin Marie Collings për 6000 £.
Seigneur-i ishte, përpara reformave kushtetuese të vitit 2008, kreu i qeverisë feudale të Sarkut, me monarkun britanik që ishte sunduesi feudal. Seigneu-i kishte të drejtën e vetos pezulluese dhe të drejtën për të emëruar shumicën e oficerëve të ishullit. Shumë nga ligjet, veçanërisht ato që lidhen me trashëgiminë dhe sundimin e Seigneur-it, kishin ndryshuar pak që kur Mbretëresha Elizabeth I, me Letrat e Patentave, i dha një feud Hellier de Carteret në 1565.