Pemët_frutore
Kërkesat për tokën
Megjithëse speciet e ndryshme të pemëve frutore kanë përshtatje të mirë pothuajse në të gjithë llojet e tokave, por për të marrë një sasi frutash me cilësi të mira dhe të kenaqshme për konsumatorin, përbërja e tokës dhe e cilësite fizike të sajë, kanë një rëndësi të veçante. Tokat më të mira janë ato që kanë përmbajtje te lëndëve ushqimore në vlera te konsiderueshme. Tokat e thella, te shkrifta, me lagështirë te mjaftueshme, te afta për tu ajrosur, me strukture kokrrizore (ranore-argjilore ose argjilo- ranore) dhe të paster nga barërat e keqia shumëvjeçare, janë më idealet për pemët frutore. Në toka të varfëra dhe të thata, bimët rezistojne por rriten më të dobëta. Ato japin fruta me më pak vlera ushqimore. Frutat e tyre kanë më pak proteina, sheqerëra, karbohidrate, vitamina dhe kripëra minerale. Në tokat argjilore, te lageta dhe të renda bimët e pemëve frutore nuk shkojne si duhet. Gjithashtu tokat e ftohta dhe pak te kripura (nën 1%), zhvillohen disi, por atyre i’u krijojnë problemë gjatë jetës së tyre. Tokat gurishtore, ranore, më pak shtrese punuese të tokës, etj, janë më pak të përshtatshme për kultivimin e pemëve frutore. Në tokat moçalore pothuajse nuk zhvillohen farë. Rezultatë të mira në prodhimin e frutave, merren vetëm atëhere kur pH i tokës është 6.5 - 7,5. Gjithashtu është parë se rezultatë të mira mund të merren edhe në ato toka, kur pH është ndërmjet 6 dhe 8. Është vërtetuar se tokat me reaksion lehtësisht acide dhe lehtësisht bazike (nën 6 dhe mbi 8) janë të papërshtatshme. Papërshtatshmeria e tyre shpjegohet me reaksionet kimike që zhvillohen në mes elementëve kryesore ushqimorë që ndodhen në tokë dhe mbetjeve acide apo bazike që krijohen në solucionin tokësorë si rezultat i pehashit. Substancat e formuara prej tyre, ndikojnë në uljen e aftësisë së asimilimit të elementëve kryesore ushqimore nga sistemi rrënjor. Në tokat acide, sidomos kur niveli i Ca është i ulet, vërehet efekti formimit te komponimeve të pa asimilueshmë të elementëve ushqimore. Në solucionin tokësor tokat bujqësore përmbajnë sasi të konsiderueshme kripërash të tretshme në ujë, të cilat janë të domosdoshme për rritjen dhe zhvillimin e bimëve. Në kushte normale sasia e tyre nëpër tretësirat tokësore rrallë i kalon 1 gr për litër ujë. Në tokat normale, pjesa më të madhe të këtyre kripërave e përbëjnë kripërat e Kalçiumit. Ndërsa tokat në të cilat ne i quajmë të kripura, janë të tilla sepse në solucionin ujor të tyre, përmbajnë sasi më të madhe kripërash. Sasia e lartë e nivelit të kripërave në tokë, te bimët frutore ndikojnë ndjeshëm në uljen e aftësisë thithëse të ujit dhe të elementëve të tjerë ushqimorë. Është vërtetuar se tokat me kripëra deri në 10 gr/litër ujë (sipas I.H. Puzina), në një thellësi tokë ne jo më shumë se 1 m, mund të mbillen dhe të kultivohen bimët frutore. Në këto raste përdorimi i plehrave organike është tepër i rëndësishem. Në mbi 10 - 20 gr/ litër ujë kripe, qëndrueshmëria e bimëve frutore vështirësohet. Në mbi 20 gr/litër ujë, nuk bëhet fjale për kultivimin e pemëve frutore. Tokat e drenazhuara ulin shumë efektin negativ te tokave të rënda, te ftohta, dhe atyre që kanë përmbajtje kripe në nivelet e mesipërme.