cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akrobatiku i Prishtinës
Akrobacionet
Akrobacion që është fjala për akrobacionin e pëllumbave e cila vie nga fjala - Akrobat – pëllumb i aftë, që kryen fluturime të veçanta dhe të ndërlikuara, të cilat kërkojnë shkathtësi të veçantë dhe forcë akrobatike. Veprimi sipas kuptimeve të foljeve rrotullon, rrotullohet. Rrotullim i shpejtë. Rrotullimi i trupit (i qafës). Rrotullimi i trupit reth boshtit të vet e të tjera. Është fjala për një rreth të plotë që bën trupi duke ardhur në pikën e nisjes, kur lëviz rreth vetes ose rreth një pike tjetër.
Rrotullim i plotë – për një rrotullim të plotë, gjysmë rrotullimi – për një rrotullim të përgjysmuar, numri i rrotullimeve në minutë – për shpejtësin e rrotullimeve, një rrotullim rreth vetes ose bën disa rrotullime. Gjithashtu me këtë fjalë lidhe edhe shprehja; Rrotullimthi ndajf. Duke i ardhur përqark, rrotull. Vjen rrotullimthi.
Rrotullimi mund të spjegohet edhe si një gjë që vë në lëvizje trupin duke e rrotulluar dhe me një forcë rrotulluese e cila dirigjohet nga bishti.
Rrotullimi: - spjegohet si veprim sipas kuptimeve të foljeve rrotullon, rrotullohet. Rrotullim i shpejtë. Rrotullimi i trupit (i qafës). Rrotullohet ashtu sikur rrotullimi i tokës rreth diellit, rrotullimi i tokës rreth boshtit të peshës së saj. Gjithashtu rrotullimi mund të spjegohet si një gjë që sillet rreth vetes ose rreth një pike tjetër, vjen rrotull, sillet qark. Rrotullohet si rrota. Kthehem nga një anë duke ecur në një vijë të lakuar; kthehem sa në një anë në tjetrën. majtas (djathtas) rrotullohet! Vjen si lëmsh i rrumbullakët prej qielli, rrotullohet.
Fluturimi duhet të bëhet në një grup prej 3 apo 5 pëllumbave. Në Kosovë është tradicionale të fluturohen së bashku me Gjyliat kosovare të cilat hyn në grupin e Pëllumbave të familjes (Mövchen) dhe bien si një vi lapsi drejt tokës po sa ta shohin ndonjë lëvizje të pëllumbave nga poshtë. Manevrimi me duneka kosovar bëhet më së shumti duke e përdorur Gjylien e Kosovës si një përcjellës i mirë dhe se shërben për ta ngritur dunekun sa ma shpejtë në lartësin e duhur.
Kushtet e fluturimit
1. Njohja me shtëpizën e pëllumbave
2. Njohja me kultivuesin e tyre
3. Njohja me oborrin rreth qymezit.
Nëse këto rrethana janë komplete ai mund të ndihet i lirë pë manevrim.
Kjo nënkupton se arobatiku rrotullues - dyneku e njeh mirë kultivuesin e tyre dhe ai ka dëshir të rrie mbernda apo të shetitë rreth oborrit të qymezit. Më së tepërmi përshtaten në qymeze të larta dhe me der të gjërë ku munden të pushojn pas manervrimeve fluturuese.
Lëshuesit e kontrolluar
1. Akrobatiku kontrollues (Tumla e Prushtinës)
2. Dyneku i Turqisë
3. Dyneku i Maqedonisë
Marrëdhëniet kino-japoneze
Më 6 dhjetor të vitit 1979, Kina dhe Japonia nënshkruan “Marrëveshjen Kino-Japoneze të Shkëmbimeve Kulturore” dhe vendosën të zhvillojnë shkëmbimet dypalëshe kulturore, arsimore, shkencore, sportive etj. Në vitin 2002, të dyja qeveritë vendosën të zhvillojnë “vitin e kulturës kineze” dhe “vitin e kulturës japoneze”. Krahas këtyre, të dyja palët zhvilluan edhe “kampin veror të të rinjve të Kinës, Japonisë, Republikës së Koresë”, “konkursin televiziv të njohurive mbi Kinën, Japoninë, Republikën e Koresë”, “forumin ekonomik kino-japonez” etj.
Tani në marrëdhëniet kino-japoneze ka edhe disa probleme të ndjeshme :
Së pari, problemi i njohjes së historisë. Ky është një problem i ndjeshëm politik në marrëdhëniet dypalëshe. Pas vitit 2001, pa marrë parasysh faktet historike, Japonia ka falsifikuar disa herë tekste shkollore dhe historinë agresive ndaj Kinës, njëkohësisht kryeministri japonez Juniçiro Koizumi viziton herë pas hera Tempullin Jasukuni, këto ngjarje kanë penguar rëndë marrëdhëniet kino-japoneze.
Së dyti, problemi i Tajvanit. Qëndrimi i Kinës për marrëdhëniet japono-tajvaneze është i qartë: Kina nuk kundërshton shkëmbimet popullore midis Japonisë dhe Tajvanit, por kundërshton me vendosmëri shkëmbimet zyrtare të çdo forme me qëllim që të krijohen “dy Kina” ose “një Kinë një Tajvan”. Kina i kërkon Japonisë të bëjë premtime të qarta se nuk përfshin Tajvanin në sferën e bashkëpunimit të sigurimit midis Japonisë e SHBA-së.
Së treti, problemi i ishujve Diaoyu. Ishujt Diaoyu ndodhen në Detin Lindor 92 milje detare në veri-lindje të qytetit Jilong të provincës Tajvan të Kinës, janë pjesë e ishujve Tajvan dhe përbëhen kryesisht nga ishulli Diaoyu, ishulli Huangweiyu, ishulli Chiweiyu, ishulli jugor dhe ishulli verior. Ishujt Diaoyu janë territor i Kinës që në kohë të vjetra dhe janë pjesë e pandarë e Kinës si Tajvani. Kina ka sovranitet të padiskutueshëm mbi ishujt Diaoyu dhe zonat detare rrethuese.
Ky qëndrim i Kinës ka themele të plota ligjore. “Manifesti i Kajros” i botuar në dhjetor të vitit 1943 nga Kina, SHBA-ja dhe Anglia i kërkoi Japonisë t’i kthejë Kinës tokat e pushtuara nga Japonia si Veri-Lindja, Tajvani, ishujt Penghu etj. Në “Komunikatën e Potsdamit” të vitit 1945 u përcaktua: “Do të realizohet patjetër Manifesti i Kajros.” Në gusht të vitit 1945, Japonia pranoi “Komunikatën e Potsdamit” dhe shpalli kapitullimin pa kusht, domethënë Japonia i ktheu Kinës Tajvan dhe ishujt Diaoyu.
Së katërti, problemi i bashkëpunimit të sigurimit midis Japonisë dhe SHBA-së. Në vitin 1996, Japonia dhe SHBA-ja botuan “Manifestin e Përbashkët të Bashkëpunimit të Sigurimit” dhe filluan të rishikojnë sipas këtij manifesti “Programin e Bashkëpunimit të Mbrojtjes” të hartuar në vitin 1978. Në shtator të vitit 1997, Japonia dhe SHBA-ja përcaktuan zyrtarisht programin e ri të bashkëpunimit të mbrojtjes. Më 24 maj të vitit 2004, Kongresi Japonez shqyrtoi dhe miratoi projektligje përkatëse të programit të ri japono-amerikan të bashkëpunimit të mbrojtjes, kjo shënoi krijimin në përgjithësi të sistemit të ri japono-amerikan për forcimin e bashkëpunimit të sigurimit. Kina u kushton vëmendje të madhe dy problemeve të këtij programi - problemi i Tajvanit dhe zhvillimi ushtarak i Japonisë. Deri tani, Kina ka shprehur shumë herë vëmendje të madhe dhe qëndrim përkatës për këto dy probleme.
Së pesti, problemi i dëmshpërblimeve të luftës. Gjatë bisedimeve në vitin 1972 për normalizimin e marrëdhënieve kino-japoneze, qeveria japoneze shprehu hidhërimet e mëdha ndaj popullit kinez për dëmet e mëdha të shkaktuara nga lufta agresive. Nën këtë kusht paraprak, e nisur nga interesat themelore shtetërore, qeveria kineze vendosi të braktisë dëmshpërblime të luftës ndaj Japonisë dhe e shkroi këtë në “Deklaratën e Përbashkët Kino-Japoneze” të nënshkruar në vitin 1972. Në vitin 1978, sesioni i 3-të i Komitetit të Përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës të legjislaturës së 5-të miratoi “Traktatin e Paqes dhe Miqësisë Kino-Japoneze” duke siguruar përsëri vendimin e braktisjes së dëmshpërblimeve të luftës ndaj Japonisë në mënyrë të dokumentuar ligjor.
Së gjashti, problemi i armëve kimike japoneze të lëna në Kinë. Gjatë luftës agresive kundër Kinës, Japonia shkeli hapur konventat ndërkombëtare dhe përdori armë kimike duke shkaktuar shumë ushtarakë e banorë kinezë të vrarë dhe të plagosur nga helmi. Pas humbjes në luftë, trupat japoneze lanë dhe groposën në tokë shumë armë kimike. Deri tani, në mbi 30 vende të mbi 10 provincave, qyteteve, rajoneve autonome të Kinës janë zbuluar armë kimike japoneze të lëna. Pas mbi gjysmë shekulli, këto armë kimike u ndryshkën rëndë dhe shpesh ndodhin derdhje që kanë kërcënuar rëndë sigurimin e jetës dhe të pasurive të popullit kinez dhe mjedisin ekologjik. Në fund të viteve të 80-të të shekullit të kaluar, qeveria kineze filloi të zhvillojë kontakte me qeverinë japoneze duke i kërkuar të zgjidhë këtë problem. Më 30 korrik të vitit 1999, qeveritë kineze dhe japoneze nënshkruan në Pekin “Memorandumin për Shkatërrimin e Armëve Kimike Japoneze të Lëna në Kinë”. Në këtë memorandum, qeveria japoneze shprehet se do të zbatojë dhe do të përmbahet “Deklaratën e Përbashkët Kino-Japoneze” dhe “Traktatit të Paqes dhe Miqësisë Kino-Japoneze”, do të njohë urgjencën e zgjidhjes së këtij problemi dhe premton ta zbatojë detyrën e shkatërrimit të përcaktuar nga “Traktati i Ndalimit të Armëve Kimike”. Tani, sipas frymës së memorandumit, organet përkatëse të dy qeverive po zhvillojnë konsultime për shkatërrimin sa më parë të armëve kimike të lëna nga Japonia.
Akrobatiku i Prishtinës
Lëshuesit e kontrolluar
4. Dolapçiu i Turqisë
5. Kelebeku i Turqisë
7. Adana Wamen nga Turqia dhe Siria
Standardi
Emri i pranuar: Prishtina Tumbler
Grupi: Pëllumbat tumlor
Shoqatat/klubet:Kosovë, Zvicër etj.
Nr. i prezentimit,ABB.457
Madhësia e unazës: 08
Gjeneza: Bënë pjesë në grupin e lëshusve të kontrolluar së bashku me: Dolapçi (Turqi), Dunek (Maqedoni),Donek(Turqi), Kelebek (Turqi), Wuta (Greqi) dhe Adana Wamen (Turqi, Siri). Gjendet në propozim për regjistrim që nga viti 1980 me emrin Pristina Tumbler i prezentuar nga ishë Federata e Jugosllavisë.
Ndërtimi trupor
Ka një trup të gjatë me një bisht gjithashtu të gjatë i cili duket në një form harkore dhe elegante duke u bazuar në standardin e përgjithshëm të pëllumbave.
Përshkrimi i racës:
Standardi:Trup, sqep dhe krahë të gjatë.
Syri: Ka sy të bardhë të theksuar me rrema të rrallë (të kuqërremtë) të cilët fillojn nga fundi i rrethit të syrit në drejtim të dritës së syrit.
Sqepi:Sqepi duhet të jetë i gjatë dhe ngjyra e tij mvaret nga ngjyra e puplave të tij.
Qafa: Qafa duhet të jetë e mesme e cila shkon plotvsishtë në harmoni me trupin e tij.
Gjoksi: I gjerë dhe i hedhur para.
Shpina: E drejtë në horizontale me një ramje të lehtë drejtë fillimit të bishtit e cila ndeshet me bishtin e gjer dhe të hapur. Krahët: Krahë të gjatë dhe të qëndrueshëm të cilët qëndrojn mbi bishtin e ti.
Bishti:Vazhdon aty ku përfundon shpina. Bishti i tij ka një elegance dhe bukuri të rrallë. Numëron 14 – 18 penda të gjata dhe të gjera.
Këmbët:Të mesme dhe pa pupla.
Pupulat:Ka një izolim të mirë të trupit me pupla të shpeshta.
Gabime eventuale:Kur ka një trup të dobët apo të shkurtë, kur e ka sqepin e shkurtë,kur numëron më pak panda bishti se sa 14 dhe kur nuk rrotullon.
Llojet e akrobacioneve
Rrotacioni (rrotullimi pjatë) (rreth unazorë) Rrotacioni spirale dhe Lëshimi fletë (gjethorë)
Rrotullimet mund të sjegohen në shumë kuptime si: Akrobacion që është fjala për akrobacionin e pëllumbave e cila vie nga fjala Akrobat – pëllumb i aftë, që kryen fluturime të veçanta dhe të ndërlikuara, të cilat kërkojnë shkathtësi të veçantë dhe forcë akrobatike. Veprimi sipas kuptimeve të foljeve rrotullon, rrotullohet. Rrotullim i shpejtë. Rrotullimi i trupit (i qafës). Rrotullimi i trupit reth bushtit të vet e të tjera. Është fjala për një rreth të plotë që bën trupi duke ardhur në pikën e nisjes, kur lëviz rreth vetes ose rreth një pike tjetër.
Rrotullim i plotë – për një sjellje të plotë, gjysmë rrotullimi – për një sjellje të përgjysmuar, numri i rrotullimeve në minutë – për shpejtësin e sjelljeve, një rrotullim rreth vetes ose bën disa rrotullime. Gjithashtu me këtë fjalë lidhe edhe shprehja; Rrotullimthi ndajf. Duke i ardhur përqark, rrotull. vjen rrotullimthi.
Rrotullimi mund të jenë si: cilindër, valë apo rul. Rrotullues - që punon duke u rrotulluar rreth boshtit të vet; që lëviz duke u sjellë rrotull boshtit. Skenë rrotulluese. Rrotullimi mund të spjegohet edhe si një gjë që vë në lëvizje trupin duke e rrotulluar dhe me një forcë rrotulluese. Rrotullimi mund të spjegohet edhe si një që bëhet në trajtën e një rrethi (për lëvizjen); që ka të bëjë me rrotullimin - Lëvizje rrotulluese.
Kështu krijon një pamje të një rrethi të gjerë e her, her të mbylluar gjenerik ( Pjata fluturuese) apo pajmen e një rrethi mjaftë të mbyllur gjenerik (Spirala fluturuese) e cila bie drejtë tokës. Ka edhe zhytje të lehta si ato gjethore.
Standardi i Evropës, dokumenti i datuar me 01.04.2008: Mbi racat e pëllumbave.
Lidhje të jashtme
Enver Gashi Studiues i pëllumbave të racave
Ligji & gazeta : inkuizitorë pa skrupuj dhe anonim të Gazetës përbuzin dhe denigrojnë të gjitha vlerat e letërsisë bashkëkohore shqiptare
Ligji & gazeta : inkuizitorë pa skrupuj dhe anonim të Gazetës përbuzin dhe denigrojnë të gjitha vlerat e letërsisë bashkëkohore shqiptare me autor Neshat Tozaj, red. Aferdita Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 2005, libri ka 200 faqe. ISBN 9992793430
Bejsbolli
parapamje|right|Stadium i bejsbollit|220px Bejsbolli (ang. baseball) është një sport ekipesh me prejardhje amerikane. Një skuadër përbëhet nga 9 veta. Qëllimi i lojës është ta godasësh topin larg, edhe të vraposhë reth katrorit me rërë, para se skuadra tjetër ta sjelli topin mbrapsh dhe të eliminojnë nga loja. Kjo lojë është e famshme në SHBA, Kubë, Japoni dhe Kanada. Bejsbolli. Ky eshte nje sport,qe Vleresohet, që të ketë rreth 500 milionë tifozë, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Japoni, Kubë dhe në Republikën Dominikane. Skuadrat përbëhen nga nëntë lojtarë. Është një sport i dashur edhe nga kinemaja: nëpër filma gjuajtësi e dërgon shpesh topin jashtë fushe dhe i nxitur nga publiku (që nuk e priste këtë performancë) bën xhiron e plotë duke kaluar në të gjitha bazat e duke marrë një pikë, plus pikët e mundshme të shokëve që janë të pozicionuar nëpër baza, duke fituar së fundmi ndeshjen. Por kjo ndodh vetëm nëpër filma!Kasketë bejsbolli është një lloj kapele e veshur nga lojtarët e bejsbollit kur luajnë si pjesë e uniformës së ekipit të tyre. Përballë kasketës duket logoja e skuadrës. Lojtarët vendosin strehën e kasketës para për t'i ruajtur sytë nga dielli. Disa forca të armatosura përdorin kasketë bejsbolli si pjesë e uniformave të tyre, duke përfshirë Marinën e Shteteve të Bashkuara dhe Rojë Bregdetare të Shteteve të Bashkuara.
Duke filluar me sezonin 2014, gjuajtësit e MLB lejohen të veshin një kasketë të veçantë të përforcuar për të mbrojtur kokat e tyre nga line drive.
Çorrogjafi
është një fshat në Rrethin e Beratit në Shqipëri.
Stadiumi Olimpik "Adem Jashari"
Stadiumi Olimpik "Adem Jashari" është stadium sportiv që gjendet në Mitrovicë, Kosovë. Më së shpeshti përdoret për ndeshje futbolli dhe është fusha ku KF Trepça dhe Kombëtarja kosovare e futbollit i zhvillojnë ndeshjet. Stadiumi ka një kapacitet prej 18,500 spektatorësh dhe mban emrin e Adem Jasharit, në prej themeluesve të UÇK-ës. Më 5 Mars 2014, është organizuar për herë të parë ndeshja e Ekipit të Futbollit të Kosovës, një ndeshje miqësore kundër Haitit e cila përfundoi me rezultat 0:0.
White County (Arkansas)
White është një nga 75 Countet në shtetin federal Arkansas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
1529
Mbi vitin 1529.
Borë e zezë
Borë e zezë : tregime dhe skica satirike, me autor Ymer Minxhozi, red. Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 2008, libri ka 311 faqe. ISBN 9789995601409
Sinkiang
Sinkiang (Ujgurisht: شىنجاڭ; Kinezçe: 新疆; pinyin: Xīnjiāng) zyrtarisht Rajoni Autonom Ujgur Sinkiang, është një rajon autonom i Kinës e cila ndodhet në pjesën veri-perëndimore të vendit afër Azisë Qendrore. Sipërfaqja e tij është mbi 1,66 milion kilometra katrore dhe ka afro 25 milion banorë. Sinkiangu kufizohet me Mongolinë, Federatën e Rusisë, Kazakistanin, Kirgizistanin, Taxhikistanin, Afganistanin, Pakistanin dhe Indinë. Ajo gjithashtu kufizohet me Rajonin Autonom të Tibetit dhe provincat e Gansu dhe Qinghai. Rruga më e njohur historike, Rruga e Mëndafshit, përshkonte territorin nga lindja në kufirin e saj veriperëndimor.
Mjedisi gjeografik i Sinkiangut
Në Sinkiang ndodhet lumi më i madh kontinental në Kinë – lumi Tarim, liqeni më i madh kontinental me ujë të ëmbël në Kinë – liqeni Bostën dhe ultësira me nivelin më të ulët të detit në Kinë – ultësira Turufan. Sinkiangu i përket rajonit tipik me thatësirë, diferenca klimaterike nga e ftohta deri në të ngrohtë është shumë e madhe, zona Altaj ka shënime të temperaturës më të ulët në Kinë, kurse zona Turfan ruan gjithmonë rekordin e temperaturës më të lartë në Kinë.
Sinkiangu ka dy të tretat e sipërfaqes së përgjithshme të shkretëtirave të Kinës, ndër to sipërfaqja e shkretëtirës Taklamagan është 330 mijë kilometra katrore dhe është shkretëtira më e madhe në Kinë dhe është gjithashtu shkretëtira e dytë e madhe e lëvizshme në botë. Shkretëtira Kurbantongut e ultësirës Zungër ka një sipërfaqe prej 48 mijë kilometrash katrore dhe është shkretëtira e dytë në Kinë. Në shkretëtirat e Sinkiangut ka rezerva të pasura të naftës, gazit natyror dhe të mineralëve.
Në Sinkiang malet e shumta, të mbuluara gjithmonë me dëborë dhe majat e akullta të maleve kanë formuar akullnaja kolosale me karakteristika të veta, që shërbejnë si “rezervuari i ngurtë” natyror. Sasia mesatare e burimeve ujore për frymë në Sinkiang radhitet në vendet e para të Kinës.
Zhvillimet historike në Sinkiang
Qysh para mbi 2 mijë vjetëve, Sinkiangu ka qenë një pjesë e shtetit shumëkombësh të bashkuar të Kinës. Në vitin 60 para erës së re, dinastia Han vendosi një administratë për mbrojtjen e territorit perëndimor, në atë kohë Sinkiangu administrohej direkt nga pushteti i dinastisë Han perëndimore, sfera e tij përfshinte liqenin e tanishëm Barkash dhe rajonin e tanishëm të Pamirit. Gjatë mbi një mijë vjetëve të mëvonshëm, rajoni i Sinkiangut ka ruajtur gjithmonë marrëdhëniet e vartësisë me qeverinë qendrore të Kinës, e cila vendosi organin administrativ për t’i drejtuar çështjet vendore të Sinkiangut.
Në dinastinë Qing, para mbi 300 vjetëve, qeveria qendrore vendosi në qytetin Huiyuan të Yilit të Sinkiangut gjeneralin Yili për sundimin e gjithë territorit të Sinkiangut. Në vitin 1884 Sinkiangu u bë provincë, duke ngushtuar më tej lidhjet midis tij dhe provincave të tjera të Kinës.
Në shtator të vitit 1949 Sinakingu u shpall i çliruar në mënyrë paqësore. Më 1 tetor të vitit 1949 u shpall Republika Popullore e Kinës dhe Sinkiangu si provinca të tjera të Kinës u bë një rajon administrativ provincial me të drejtat autonome nacionale.
Sinkiangu - bazë energjetike
Sinkiangu ka vendburime shumë të pasura. Rezervat e zbuluara të qymyrgurit dhe të naftës përbëjnë përkatësisht një të tretën e rezervave të përgjithshme të Kinës, edhe rezervat e gazit natyror janë shumë të pasura, pra Sinkiangu është bërë fusha naftëmbajtëse më e madhe dhe një zonë rezervë e kërkimeve të naftës më me perspektivë në Kinën veri-perëndimore. Sipas llogaritjeve, fusha gaz-naftëmbajtëse e Sinkiangut me sipërfaqe të përgjithshme prej 740 mijë kilometrash katrore rezervon 20,8 miliardë tonë naftë dhe mbi 10 trilionë metra kub gaz natyror, shifra këto që përbëjnë afro 30 % të rezervave të përgjithshme të naftës e të gazit në kontinentin tokësor të Kinës, pra quhet nga specialistët kinezë e të huaj si “deti i shpresës” i industrisë së naftës të Kinës. Me objektin e “gazsjellësit nga perëndimi në lindje” do të sillet gazi natyror i pasur i Sinkiangut në Shangai dhe në zonat përreth të Kinës lindore.
Rezervat e përgjithshme të qymyrgurit të Sinkiangut janë rreth mbi 20 mijë tonë, që përbëjnë rreth 40 % të rezervave të përgjithshme të Kinës, duke zërë vendin e parë në Kinë. Centrali elektrik eksperimental me energjinë e erës në Daban të Sinkiangut është më i madh në Kinë i këtij lloji.
Industria e Sinkaingut
Tani industria e Sinkiangut po zhvillohet me shpejtësi, është formuar një sistem industrial me degë relativisht të plota, si të metalurgjisë, të qymyrgurit, të naftës, të makinerive, të kimisë, të materialeve të ndërtimit, të tekstileve, të përpunimit të sheqerit, të prodhimit të letrës, të përpunimit të lëkurës, të cigareve etj. Duke shfrytëzuar epërsinë e burimeve rajonale, janë zhvilluar kontingjente produktesh kryesore dhe të rëndësishme me karakteristika të Sinkiangut. Sinkiangu tashmë disponon mbi 60 mijë ndërmarrje të ndryshme industriale me mbi 2 mijë lloje produktesh, duke përfshirë ato të naftës, të qymyrgurit, të metalurgjisë, të energjisë elektrike, të tekstileve, të petro-kimisë, të makinerive, të materialeve të ndërtimit, të ushqimeve etj. Objektet kryesore industriale të Sinkiangut janë: objekti i etilenit në Dusanzi, objekti i polisterit Shëhua, objekti i plehrave kimike numër dy Wushëhua, veprat e fazës së parë dhe të dytë të Centralit elektrik Manas, Hidrocentrali elektrik Jindashankou, objekti i fazës së katërt i zgjerimit të Centralit elektrik Hongyanchi, Cetrali elektrik eksperimental me energjinë e erës Daban.
Bujqësia e Sinkiangut
Sinkiangu ka rreze të plota diellore dhe burime të pasura tokësore, banorët vendasë kanë krijuar bujqësinë e famshme të hauzës së gjelbër, duke shfrytëzuar viset me burime të pasura ujore. Kulturat kryesore bujqësore të Sinkiangut janë grur, misër dhe oriz. Kulturat ekonomike janë pambuk, panxharsheqeri, kulpër e butë etj. Ndër to prodhimi i pambukut zë një pozitë të rëndësishme në Kinë, sepse Sinkiangu është baza më e madhe e prodhimit të pambukut me fibra të gjata në Kinë, prodhimi i tij përbën mbi 95% të prodhimit të përgjithshëm të pambukut me fibra të gjata në Kinë dhe cilësia e tij mund të krahasohet me pambukun me fibra të gjata të Egjiptit.
Sinkiangu quhet “vendlindja e frutave” me sipërfaqe relativisht të madhe të mbjelljes së frutave dhe me llojshmëri e cilësi relativisht të mirë të tyre. Frutat kryesore të Sinkiangut janë rrush, pjepër Hami, sharqi, mollë, dardha aromatike, kajsi, pjeshkë, shegë, qershi, fiq, arrë, etj. Sinkiang ka pothuajse të gjitha frutat subtropikale, ndër to rrushi i Turfanit, pjepra Hami etj. me shijë të veçantë dhe shumë të ëmbla.
Vitet e fundit bujqësia e Sinkiangut po zhvillohet gradualisht drejt industrializimit dhe janë formuar në mënyrë fillestare hallkat e prodhimeve me përpjesëtime të konsiderueshme me lëndë të para si domate, panxharsheqeri, rrotë, lule të kuqe, pipër, rrush, pambuk me ngjyrë etj.
Blegtoria e Sinkiangut
Sinkiangu ka shumë lloje bagëtish dhe është një nga zonat kryesore blegtorale të Kinës. Qysh nga lashtësia ai ka qenë zona e famshme e rritjes së kuajve të racave të mira. Bagëtia shtëpiake është kryesisht dele, pastaj ka edhe kalë, lopë, dhi, gomar, mushkë, deve, jak etj. Sasia e mishit të deles në Sinkiang zë vendin e dytë në Kinë dhe numri i krerëve të bagëtive është mbi 40 milionë.
Sipërfaqja e përgjithshme e stepës natyrore në Sinkiang është 570 mijë kilometra katrore, dukë zënë 87% të sipërfaqes së përgjithshme të tokave bujqësore, pyjore dhe blegtorale. Burimet e stepës natyrore të Sinkiangut janë materialet e prodhimit më themelore dhe më kryesore të zhvillimit të blegtorisë së tij. Stepat natyrore përmbajnë 70% të bagëtive dhe të produkteve të tyre të mbarë Sinkiangut.
Sinkiangu është baza e rritjes së bagëtive të reja të Kinës, si dele me lesh të imët të Sinkiangut, dele e vogël për lëkurë të Sinkiangut, ka me ngjyrë kafe të Sinkiangut, kalë Yili, derr i bardhë Yili, derr i zi i Sinkiangut etj. Këto lloje të reja bagëtish,të rritura nga vetë Kina, kanë karakteristika të tyre biologjike dhe vlerë relativisht të lartë ekonomike, janë burime të çmuara dhe thesari i rëndësishëm i gjeneve të bagëtive të Kinës.
Prodhimet karakteristike të Sinkiangut
Prodhimet karakteristike të Sinkiangut përfshijnë kryesisht mbi 10 profile, si të prodhimit të pijeve alkoolike, të pijeve, të bulmetit, të prodhimit të sendeve të përdorimit të përditshëm petro-kimik, të parfumit dhe të shijeve me erëza, të përpunimit të gurëve e nefriteve, të përpunimit të sheqerit, të punimeve artizanale etj. Janë formuar në mënyrë fillestare përpjesëtimet e prodhimit të disa degëve kryesore, si të domates, të verës, të pijeve me lëngje frutore, të përpunimit të kulprës së butë, të panxharsheqerit, të gurëve e nefriteve, si dhe të produkteve nacionale etj. Përveç këtyre janë mirëpritur në treg edhe raki me qumësht të freskët, kosi prej qumështit të pelës, si dhe ushqimet e pijet e veçanta me ilaçe ujgurase si lëndë kryesore.
Kombësia ujgure
Kombësia ujgure është një kombësi e lashtë në Kinën veriore. “Ujgur” është vetëemërimi i kësaj kombësie, që ka kuptim “bashkim” ose “unitet”. Kombësia ujgure, që është kombësia kryesore e Sinkiangut, ka mbi 7 milionë banorë, të shpërndarë në mbarë Sinkiangun dhe pjesa më e madhe e tyre banon në Kash, Hëtian, Aksu etj. në jug të malit Tianshan. Kjo kombësi ka gjuhën dhe shkrimin e vet.
Veshjet tradicionale të kombësisë ujgure janë: si burra e gra, si pleq e fëmijë, vënë në kokë kapelë të bukura katrore. Burrave u pëlqejnë dolloma jashtë, brenda bluzë të qëndisura. Kurse grave u pëlqejnë fustane, edhe jashtë jelek të zi, zbukurime me vathë, byzylyk, unaza, gjerdan etj. Vajzat rijnë me gërsheta. Tani qytetarët vishen zakonisht me kostume dhe veshje të modës.
Banorët ujgurë janë të sjellshëm. Kur takohen me të rriturit ose me miqtë, vënë dorën e djathtë në kraharor dhe i përshëndesin duke u përkulur. Kjo kombësi është shumë mikpritëse.
Banorët ujgurë janë të aftë të këndojnë e të kërcejnë. Vallet e tyre janë të lehta e të bukura, duke u dalluar me rrotullime të shpejta e të ndryshueshme, që pasqyrojnë karakterin e tyre optimist dhe të hapur.
Banorët ujgurë merren kryesisht me bujqësi, njëkohësisht edhe me blegtori. Ata kanë traditë tregtinë, njëkohësisht kanë edhe punime shumë të zhvilluara artizanale me niveli të lartë artistik. Qilimet, qëndismat, pëlhurat mëndafshi, çajnik bronzi, thikë, vegla muzikore etj. të përpunuara prej tyre dallohen me karakteristika të theksuara nacionale.
Kombësia kazake
Në Sinkiang ka një milion e 200 mijë banorë të kombësisë kazake, të cilët janë përqëndruar kryesisht në qarkun autonom Yili të kombësisë kazake në veri të Sinkiangut. Kombësia kazake ka gjuhën dhe shrimin e saj.
Banorët kazakë janë shumë mikpritës. I gostisin mysafirët zakonisht me ushqimet më të mira të shtëpisë, dhe therrin dele për ta. Zoti i shtëpisë e nderon mysafirin me kokën e deles dhe mysafiri e merr një copë mish prej kokës së deles dhe pastaj i merr veshët e deles për të miturit e zotit të shtëpisë, dhe pastaj ia kthen kokën e deles zotit të shtëpisë.
Burrat e gratë kazakë janë mjeshtra të kalërimit. Të rinjve u pëlqejnë garat e mundjes dhe kapja e deles mbi kalë. Në kohën e festave blegtorët organizojnë shfaqje për garën e kuajve. “Ndjekja për vajzat” mbi kuaj është një lojë më e preferuar nga të rinjtë e të rejat kazake, sepse kjo shërben si një rast i mirë për të kërkuar të dashuren dhe të dashurin e tyre.
Kombësia kërkëze
Kombësia kërkëze ka mbi 150 mijë banorë dhe ka gjuhën dhe shkrimin e vet. Kombësia kërkëze banon kryesisht në qarkun autonom Këzlësu të kombësisë kërkëze në rafshnaltën Pamir të Sinkiangut perëndimor dhe është një kombësi blegtorale. Në stinën veriore banorët kërkëzë banojnë kryesisht afër rrjedhave të lumenjve në fushë, kurse në dimër kalojnë në lugina drejt diellit. Banorët kërkëzë që nuk lëvizin sipas klimave, kanë banesa fikse njëkatëshe me çatinë e sheshtë në formë katrore, që kanë dritare qiellore, rreth të cilave mbillen zarzavate e fruta. Ushqimet e banorëve kërkëzë janë të pasura. Bulmetrat janë gjalpë, dhjath etj.
Veshjet tradicionale të banorëve kërkëzë janë shumë të rregullta. Burrave u pëlqen kapela qeleshi, femrat kanë qejf të vishen me këmishë të mbërthyer në gjoks me kopsa prej argjendi. Vajzat e pamartuara thurin shumë gërsheta dhe pas martesës thurrin vetëm dy gërsheta.
Liqeni Knas
Liqeni Knas ndodhet në territorin e distriktit Burjin në veri të Sinkiangut, 150 kilometra larg kryeqendrës së distriktit. Ai është një liqen në mes të pyjeve të dëndur të malit Altaj. “Knas” do të thotë në gjuhën mongole “liqeni në luginë”. Niveli i ujit të këtij liqeni është 1374 metra mbi nivelin e detit, thellësia më e madhe e tij është 188,5 metra dhe sipërfaqja e tij është 45,73 kilometra katrore. Liqeni Knas rrethohet në të katër anët nga malet e larta me dëborë, pamja e tij është e mrekullueshme. Ai është e vetmja zonë e shpërndarjes së bimëve e kafshëve të degës së Rajonit të Siberisë Jugore në Kinë, ku rriten shumë drurë të rrallë, si larsh, pishë koreane, bredh, borigë dhe shumë pyje me mështekën. Numri i llojeve të pemëve të zbuluara është afro 800, numri i kafshëve 39, llojet e zogjve 117, numri i llojeve të kafshëve zvarritëse amfib 4, numri i llojeve të peshqve 7 dhe ai i insekteve kaloi 300. Shumë lloje të shtazave janë të rralla e të çmueshme si në Sinkiang ashtu edhe në mbarë Kinën. Në këtë zonë përzihen pyje e stepa, liqene e lumenj të shumtë, panorama natyrore e kësaj zone është e çuditshme e mrekullueshme, pra ka vlera shumë të larta turistike, të mbrojtjes së natyrës dhe të hulumtimeve shkencore, historike e kulturore.
Qyteti i lashtë Loulan
Qyteti i lashtë Loulan që ndodhej dikur në kepin veri-perëndimor të Luobupos në jug të Sinkiangut, ka qenë gryka e rrugës së famshme të mëndafshit. Sot ai është rrethuar nga shkretëtira, gjeomorfologjia Yadan dhe nga kore e fortë prej kripe, mjedisi është jashtëzakonisht i rrezikshëm dhe i djerë, njerëzit vijnë shumë rrallë këtu.
Sipas të dhënave historike, në shekullin e dytë para erës së re Loulan kishte qenë një nga zonat më të lulëzuara në pjesën perëndimore të Kinës. Por të çudit fakti se mbretëria e famshme Loulan ishte zhdukur pas 500-600 vjetëve të lulëzimit të tij. Si u zhduk qyteti i lashtë Loulan ? Ky ka qenë dhe është gjithmonë problemi i interesit të arkeologëve dhe shkencëtarëve kinezë e të huaj. Pra Loulani ka qenë dhe është një nga viset misterioze dhe ëndrra e aventuristëve kinezë e të huaj.
Nga zbulimet arkeologjike të deritanishme del se qyteti i lashtë Loulan u përmbyt në shkretëtirën e madhe nga shkaqet e ndërlikuara natyrore dhe artificiale, që shkaktuan ndryshimin e kanalit të lumit dhe sulmet e erës me rërë. Janë sqaruar se qyteti i lashtë Loula kishte qenë 120 mijë metra katrore me muret e qytetit, të ndërtuara me dhe, kallame të kënetës dhe me degë pemësh.
= Guva me një mijë figura bude = Në rrugën e mëndafshit tëgjatë e të degëzuar në Sinkiang kanë mbetur shumë ndërtime të famshme në botë, si gryka, kala, guvë, stacione të kafshëve, varreza, kulla të zjarrit etj.
Guva Kzir me një mijë figura bude, guva Pazikrik me një mijë figura bude etj. janë shpella të famshme. Skulpturat dhe afresket e tyre kanë stilin e tyre të veçatë artistik, duke shkrirë kulturat e Kinës, Indisë dhe të Persisë dhe kanë pasqyruar në mënyrë të gjallë formën e prodhimit dhe të jetesës së banorëve të kombësive të ndryshme.
Turfan
Në ultësirën e pjesës qendrore të Sinkiangut ka një “vis i zjarrtë”, në Putaogou të tij rritet rrush i kualitetit të lartë, ky vis quhet Turfan. Pozita e veçantë gjeografike e ka bërë Turfanin me rezervë të pasur të ujit nëntokësor, prandaj rriten pjellore frutat, si rrush, sharqi etj. Për shkak se klima është e thatë e me pak rreshje, prandaj përqindja e sheqerit në fruta është shumë e lartë. Shumë vizitorë shkojnë në Turfan duke pasur qëllim të shijojnë fruta të Turfanit.
Turfani është “mbretëria e rrushit”. “Qyteti ndodhet mes rrushit dhe njerëzit jetojnë mes rrushit”. Të gjithë vizitorët në Turfan flasin me interesim të madh për rrushin. Sipas shënimeve në literaturë historike, qysh para mbi 2 mijë vjetëve këtu kishte filluar mbjellja e rrushit.
Duke ecur nëpër rrugë kudo shihen plantacione të rrushit dhe kudo para e pas banesave shihen hardhitë e rrushit. Rrushi i thatë përgatitet në mënyrë të veçantë. Në Turfan kudo ngrihet një lloje ndërtese me dhe, me vrima-vrima, që shërbejnë për tharjen e rrushit në mënyrë natyrore, duke shfrytëzuar ajrin e ngrohtë të Turfanit. Kështu rrushi i thatë është i pëlqyer shumë nga njerëzit, sepse është i ëmbël, i shijshëm dhe me ngjyrë jeshile.
Bashkia e qytetit Turfan ka hapur një rrugë të posaçme të rrushit, ku korridore të gjata, plantacione argëtuese të rrushit, muze të rrushit u shërbejnë vizitorëve në mënyrë të lirshme. Sot vizitorët kur arrijnë në Turfan dhe hyjnë në Putaogou, i sodisin pamjet e bukura të Putaogout dhe i shijojnë sipas qejfit edhe rrushin e llojeve të ndryshme.
Kash
Kashi quhet plotësisht “Kashgër” me emrin e bukur “margaritar i rrugës së mëndafshit”, pra ka qenë qytet i famshëm historik e kulturor në Kinë.
Kashi është një nga haozet më të lashta në perëndim të ultësirës Tarim, që quhet “zona në jug të lumit Jance” dhe është një nga bazat e rëndësishme të prodhimit të pambukut në Kinë.
Kashi me histori, kulturë të pasur dhe me doket e zakonet e larmishme, si dhe me panorama të veçanta humanitare e natyrore, ka karakterin tipik e përfaqësues në gjithë rajonin e Sinkiangut, duke tërhequr shumë turistë kinezë e të huaj. Prandaj njerëzit thonë se “pa vajtur në Kash, nuk do të thotë se e ke vizituar Sikiangun.
Hëtian
Hëtian në lashtësi quhej “Yutian”, që kishte qenë një nga vendet e njohura të lashta me qytetërim të pjesës perëndimore të Kinës. Hëtian ndodhet në pjesën qendrore të kontinentit evro-aziatik dhe në vendin kyç të rrugës së mëndafshit. Këtu banorët e shumë kombësive kanë jetuar dhe shumëzuar, kulturat orientale dhe perëndimore janë përputhur dhe janë shkrirë për një të vetme, prandaj misionerët dhe tregtarët e vendeve të ndryshme “vinin vazhdimisht këtu”.
Hëtiani kufizohet në veri me shkretëtirën e madhe Taklamagan dhe në jug me malin Kunlun. Këtu ka male të mbuluara me dëborë me pamje të bukura, ka edhe stepë e këneta me ngjyra të larmishme, si dhe fushë të gjerë me pyje të dendura. Nefriti, smeraldi, mëndafshi, qilimat dhe frutat e Hëtianit kanë famë të madhe, pra Hëtian quhet edhe “qyteti i nefritit”, “qyteti i mëndafshit” dhe “vendlindja e frutave”.
Fetë në Sinkiang
Tani Sinkiangu është ende një rajon me shumë fe. Islamizmi ka ndikimin më të madh në jetën shoqërore të Sinkiangut. Tani në krahina të ndryshme të Sinkiangut ka mbi 23 mijë xhami islamike dhe terrene të tjera fetare, duke përfshirë lamatempuj, kishë kristiane etj. të cilat kanë plotësuar nevojat e besimtarëve të kombësive të ndryshme. Në Sinkiang organizatat kryesore fetare janë Shoqata e Islamizmit, Instituti i Kurbanit islamizmi dhe Shoqata e Budizmit etj.
Tani në Sinkiang 10 kombësi, si kombësia ujgure, kazake, hui etj. besojnë islamizmin dhe numri i besimtarëve i kalon të 9 milionët, duke zënë 56,3% të popullsisë së përgjithshme të Sinkiangut.
Në Sinkiang pjesa e madhe e banorëve mongolë, afro 80 mijë e besojnë budizmin tibetian dhe ka 40 tempuj budistë. Në Sinkiang ka afrro 30 mijë kristianë dhe 24 kisha kristiane, ka edhe mbi 4 mijë besimtarë katolikë dhe 25 kisha e pika të veprimeve fetare. Përveç këtyre, në Sinkiang mbi njëqind banorë të kombësisë ruse janë ortodoksë dhe ka dy kisha ortodokse.
Në Sinkiang historikisht kanëqenë të përhapura katër besime fetare: budizmi, nestorianizmi, maniçaeizmi dhe islamizmi, në këtë mënyrë Sinkiangu është bërë i vetmi vend në botë, ku janë përhapur katër fe më të mëdha të botës.
Kantoni Arles-Est
Kantoni Arles-Est (frëngjisht: Canton d'Arles-Est) është një kanton në departamentin Bouches-du-Rhône, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Arles. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 41209 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Arles-Est aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
1953 në Kosovë
Ngjarje nga viti
Woodruff County
Woodruff është një nga 75 Countet në shtetin federal Arkansas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Korita (Gostivar)
Koritë, (Корито/Korito) ёshtё fshat nё komunën e Gostivarit, Maqedoni.
Nga data 18.12.1996 dhe deri në fund të vitit 2004 fshati Koritë ishte pjesë e Komunës së Çegranit e cila me ndrishimin e ligjit për ndarje teritoriale ju bashkangjit Komunës së Gostivarit.
Gjeografia
thumb
Vend malor i cili shtrihet në Malin e Thatë. Fshati Koritë shtrihet në juglindje të qytetit të Gostivarit në një lartësi mbidetare prej 1400 metrash.Tipi i fshatit i takon vendbanimit ruralo-malor dhe shtrihet në mes të bjeshkëve të malit të thatë.Fshati Koritë kufizohet me këto vende: në anën jugore kufizohet me fshatin Tërnovë, në anën perendimore me fshatin Çajlë, Forinë dhe Çegranin në anën veriore kufizohet me fshatin Gurguricë dhe Vollkovi, ndërsa në anën lindore kufizohet me fshatrat e Poreçit, si fshatin Bitovë dhe fshatin Vollçe. Fshati Koritë për nga atari sipërfaqsor llogaritet si fshati më i madhë në komunën e Gostivarit me një sipërfaqe prej 31,7 km².
Toponimet të fshatit Koritë
Demografia
Nga e kaluara historike e fshatit Koritë mund të konstatohet se ky fshat ka qenë i banuar një qind për qind me popullatë autoktone shqiptare. Popullata e fshatit dallohet duke folur gjuhen shqipe te pastër, duke mos përdorur barbarizma nga gjuha sllave.Poashtu një vecori tjetër e popullatës koritase është bujaria, ciltersia dhe kombëtarizmi. Në shënimet e para statistikore-tatimore e gjejmë në defterin regjistrues kadastral Nr.4 të viteve 1467-68 të perandorisë osmane. Nga defteri i zgjeruar regjistrues Nr.12 të shekullit XV Bleni III, botuar nga ana e Arkivit të Maqedonisë,Shkup 1976, shkruan se fshati ka pasur 26 Familje dhe 6 beqarë. Vendbanimi i fshatit Koritë përbëhet prej 11 lagjesh (muhallësh), dhe ato janë:Reçët(Reç); Dervishat, Kodrallarët; Puhillat; Bahullat; Bardhat; Xakët; Karabashët; Shahinallarët; Sharovallaret dhe Kacipulat. Gjatë të kaluarës historike por edhe sot, numri i popullsisë së fshatit Koritë ka shënuar në përgjithsi një shtim të pandërprerë, edhe pse në të kaluarën ka pasur periudha kohore ku numri i popullsisë ka stagnuar.
Të dhënat numerike për popullsinë e fshatit Koritë datojnë që nga periudha osmane 1455 e deri më sot. Kjo mund të shihet në tabelën që vijon:
Viti 	 1455(208 banorë),1467(312 banorë),1568(280 banorë),1921(403 banorë); 	1942(330 banorë),1948(578 banorë), 1953(638 banorë), 1961(718 banorë),1971(926 banorë); 1981 (875 banorë); 1987(865 banorë),1992 (910 banorë), 1994(715 banorë), 2002(783 banorë).
Përveç të dhënave që u paraqitën për popullsinë, gjat regjistrimeve të bëra në kohë të ndryshme, numri i familjeve ka pasur oscilime të ndryshme.Në vitin 1455 ka pasur 21 familje, duke arritur deri në 120 familje në vitin 1925 dhe 122 familje në vitin 1971, duke pësuar zvogëlim të numrit të familjeve në vitin 2002 në 114.
Ekonomia
Vend qe zakonisht të ardhurat kryesore sigurohen nga mërgimtaret, pjesa tjeter e popullatës i siguron të ardhurat një pjesë të madhe nga blegtoria, pylltaria dhe veprimtari tjera induviduale.
KULTURA DHE TRADITA NË FSHATTIN KORITË
Shkruan Nafi Çegrani
Shtëpitë e fshatit Koritë  kanë shkallë prej guri nga jasht prej nga hyhet Brenda. Dhomat I kanë në kat dhe të shtruara sipas traditës. Kur isha mësues në këtë fshat, shkruaja për jetën dhe mënyrën e të jetuarit, shkruaja për folklorin, veshmbathjen etj. Ose për të hyp në çardak, ka  shkallë të jashtme  prej dërrase, e cila të ngjit shpesh në një balkon të gjërë e me strehë. Shtëpia ka pak dritare të vogla. Zjarrin e ndezin në një vatër të hapur në një cep, ndërsa tymi del nëpër çati që nuk ka tavan. Prapa vatres ka një kamare për të mbajtur enë gatimi. Shumë shtëpi kanë një çarranik në oborr, kryesisht për të mbajtur bylmetin.Kështu ka qënë mënyra e të jetuarit para shumë vitesh e dekadash, kurse tani me kohërat e reja, edhe gyrbeti e ka bërë të veten, dhe sistemi i të jeturit në këtë fshat tipik malor ka ndryshuar fare
(Burrat mbanin veshmbathje ( që dallohej nga ajo e grave), tirq me gajtana prej qashe të leshtë, opinga lëkure të lidhura me xhalma e çorape të qendisura gjer në gjunj, mbanin breza të leshtë dhe në shok armë të shkëlqyera të lara me argjend, madje edha ata që kishin pistolla, mbanin dhe harbi të mëdha argjendi në brez për t'u kapardisur. Xhamadana me sumlla ari etj. Qeleshet e bardha si bora të vërbonin në diell, xhamadanët me të kuqe të artë dhe jelekët, xhurditë e shkurtëra, të zeza, gajtanët e zinj të ndritshëm, që zbukuronin çakshirët të ngjitur pas trupit, qostekët e orëve të rënda prej argjendi dhe të pistollës, të stolisur…)
Përballja
Përballja gazetë javore është botim i Lëvizjes VETËVENDOSJE!
Pashkët
parapamje|250px|[[Matthias Grünewald, Altar në Izenhajmer, Ringjallja e Jezusit; ngadhnjimi mbi vdekjen.]] Pashka (ose pashkët) është kremtimi më i madh i kalendarit liturgjik të Kishës Katolike Romake dhe të kishave të tjera të krishtera që kremtojnë Ringjalljen e Jezusit të Nazaretit ndodhur, sipas Besëlidhjes së Re, tre ditë pas vdekjes së tij në kryq.
Java para Pashkëve është quajtur Java e Shenjtë, dhe ajo përmban Tri Ditët e Pashkëve, që përfshijnë Të Enjten e Shenjtë, që përkujton Darkën e Fundit, Të Premten e Shenjtë, që përkujton kryqëzimin dhe vdekjen e Jezusit. Në krishtërimin perëndimor, Sezoni i Pashkëve, fillon të dielën e Pashkëve dhe zgjat shtatë javë, duke i dhënë fund me ardhjen e ditës pesëdhjetë. Në Orthodhoksi, sezoni i Pashkës fillon ditën e Pashkës dhe përfundon me ardhjen e ditës së dyzetë, festën e Ngritjes.
Data e ditës së Pashkëve
Ka shumë hamendje mbi vitin e vdekjes së Jezusit. Festa e Pashkëve të krishtera është e lëvizshme, vendoset çdo vit të dielën pasuese, të parën hënë të plotë pas baraznatës (ekuinoksit) të pranverës (21 marsi). Ky sistem u fiksua përfundimisht në qv. e VI. Në lashtësi mund të kishte përdorime të ndryshme vendore mbi ndjekjen e datës, sidoqoftë të gjitha të lidhura me njehsimin e pashkëve hebraike. Në veçanti disa kisha të Azisë ndiqnin traditën e festimit të pashkëve në të njëjtën ditë me ato hebraike, pa përfillur të dielën.
Pra data e Pashkëve është përfshirë mes 22 marsit dhe 25 prillit.
Liturgjia
Pashkët paraprihen nga një kohë parpërgatitore e agjërimit dhe përkorimit, që zgjat 40 ditë, që quhen Kreshme që fillon nga e "Mërkura e Përhimtë" dhe mbaron të Dielën e Palmave (e fundmja para Pashkëve) që përkujton 40 ditët e kaluara në shkretëtirë të Jezusit në lutje e agjërim dhe që sprovohet nga Djalli.
Historia e Pashkëve të krishtera
Pashkët e krishtera janë në lidhje të ngushtë me ato hebraiket, në të cilat festohet çlirimi i hebrejve nga Egjipti prej Moisiut. Fjala Pashkë në të vërtetë do të thotë kalim: për hebrenjtë është kalimi nga robëria në liri ndërsa për të krishterët nga vdekja trupore dhe frymore në Jetën e Re të Amshuar.
Emërtime të ndryshme të Pashkëve në gjuhë të tjera
parapamje|320px|Vezët e Pashkëve, simbol i festës së ringjalljes
Emërtime të rrjedhura nga Eostremonat apo muaji i Eostres:
Emra të prejardhur nga hebraishtja Pesah (Pas´ha):
Emërtime të përdorura në gjuhë të tjera:
Artisti dhe koha e vet
Artisti dhe koha e vet : tri ese, me autor Jusuf Alibali, red. Neshat Tozaj. Botuar në Tiranë në vitin 2012, libri ka 175 faqe. ISBN 9789995637422
1530
Mbi vitin 1530.
Guadalajara, Castile-La Mancha
Guadalajara, Castile-La Mancha është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun La Alcarria, të provincës Guadalajara, në Castile-La Mancha. Guadalajara, Castile-La Mancha ka 84,803 banorë (2012), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 235.51 km2.
Albert Ajnshtajni
Albert Einstein, (shqip: Albert Ajnshtajn), (14 mars 1879 – 18 prill 1955) ishte një fizikant i cili llogaritet si një nga shkencëtarët më të rëndësishëm të shekullit XX. Ai përcaktoi teorinë e relativitetit dhe dha shumë kontribute në fushat e mekanikës kuantike, mekanikës statistikore dhe kozmologjisë. Në vitin 1921 fitoi çmimin Nobel për fizikë për shpjegimin e efektit fotoelektrik dhe për shërbimin në fushën e "fizikës teorike". Ai njihet si njeriu më i mençur në botë dhe gjeniu i shekullit XXI, duke krijuar formulën më të njohur në botë, atë të Energjisë.
Truri i Albert Ajnshtajnit është ende i gjallë duke mbijetuar nëpër laboratorët më modernë në botë! Thuhet se koeficienti i dijes së trurit te Ajnshtajnit është 165, gjithashtu gjatë vëretjes së trurit ka dallime nga njerëzit e tjerë. Ai vdiq në Princeton, New Jersey Shba më 18 prill, 1955, në moshën 76 vjeç.
Biografia
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim. I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.
Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.
Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matematikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë. Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studioi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore.
Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.
Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.
Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.
Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.