cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polisi
Qyteti-shtet i lashtë grek u zhvillua gjatë periudhës arkaike si paraardhës i qytetit, shtetit dhe qytetarisë gjë që vazhdoi (megjithëse me ndikim në rënie) edhe në periudhën romake, kur fjalë e barabartë latine ishte civitas, që do të thotë "shtetësi", ndërsa municipium përdorej për një entitet lokal josovran. Shprehja "qytet-shtet", që në anglisht (përkrah gjermanishtes Stadtstaat ), nuk e përkthen plotësisht termin grek. Poleis nuk ishin si qytetet e tjera të lashta si Tiro apo Sidon, të cilat qeveriseshin nga një mbret ose një oligarki e vogël, por më tepër subjekte politike të sunduara nga trupat e tyre të qytetarëve. Pikëpamja tradicionale e arkeologëve — se shfaqja e urbanizimit në vendet e gërmimit mund të lexohej si një indeks i mjaftueshëm për zhvillimin e një polisi— u kritikua nga François Polignac në vitin 1984 : polisi i Spartës, për shembull, u krijua në një rrjet fshatrash. Termi polis, i cili në Greqinë arkaike nënkuptonte "qytetin", ndryshoi me zhvillimin e qendrës së qeverisjes në qytet duke nënkuptuar edhe konceptin "shtet" (që përfshinte edhe fshatrat përreth qytetit). Më në fund, me shfaqjen e një nocioni qytetarie midis pronarëve të tokave, me këtë nocion përshkruhej tërë bashkësia e qytetarëve. Megjithatë, grekët e lashtë nuk i referoheshin gjithmonë Athinës, Spartës, Thebës dhe poliseve të tjera si të tilla. Në këtë mënyrë, trupi i qytetarëve u bë kuptimi më i rëndësishëm i termit polis në Greqinë antike.
Termi i lashtë grek që në mënyrë specifike nënkuptonte dhe paraqiste një tërësi të ndërtesave dhe hapësirave urbane është asty (ἄστυ).
Platoni analizon polisin në veprën e tij Republika, titulli grek i të cilit, Πολιτεία ( Politeia ), rrjedh nga fjala polis. Forma më e mirë e qeverisjes së polisit për Platonin është ajo që çon në të mirën e përbashkët. Mbreti filozof është sundimtari më i mirë sepse, si filozof, ai njihet me Formën e të Mirës. Në analogjinë e Platonit për anijen e shtetit, mbreti filozof drejton polisin, sikur të ishte një anije, në drejtimin më të mirë.
Librat II – IV të Republikës kanë të bëjnë me Platonin që adreson përbërjen e një polisi ideal. Në Republikë, Sokrati është i shqetësuar me dy parimet themelore të çdo shoqërie: nevojat e ndërsjella dhe ndryshimet në aftësi. Nisur nga këto dy parime, Sokrati merret me strukturën ekonomike të një polisi ideal. Sipas Platonit, ekzistojnë pesë klasa kryesore ekonomike të çdo polisi: prodhuesit, tregtarët, marinarët / pronarët e anijeve, tregtarët me pakicë dhe përfituesit e pagave. Së bashku me dy parimet dhe pesë klasat ekonomike, ekzistojnë katër virtyte. Katër virtytet e një "qyteti të drejtë" përfshijnë mençurinë, guximin, moderimin dhe drejtësinë. Me të gjitha këto parime, klasa dhe virtyte, besohej se do të ekzistonte një "qytet i drejtë" ( polis ).
Johanna Sällström
Karriera
Johanna u bë e famshme si aktore në vitet 1990, pas shfaqjes së saj në serialin "Tre kronor". Në vitin 1997, ajo morri shpërblimin si aktorja më e mirë në rolin e saj në filmin Utan ytan. Roli i saj i fundit ishte në teatër në Ystad, pas kësaj ajo e la karrierën si aktore për shkak sëmundjes që e kishte.
Jeta personale
Johanna u martua me Albin Sällström në vitin 2000, por dy vite më vonë ata u divorcuan.
Vdekja
Johanna vdiq më 13 shkurt 2007.
Magi (manga)
Magi (Japonisht: マギ) është manga e krijuar nga Shinobu Ohtaka dhe u serializua në Weekly Shōnen Sunday më 3 qershor 2009 deri më 11 tetor 2017. Animeja u transmetua në Japoni prej vitit 2012 deri më 2013 dhe sezoni i dytë u titullua Magi: Mbretëria e Magjisë që u transmetua prej 2013 deri më 2014.
Magi u rradhit manga e dhjetë më e shitur më 2017 me 2,713,074 kopje të shitura.
Përmbledhja
Seria është e bazuar në koleksionin e tregimeve Një mijë e një netë, më së shumti historinë e Aladdin, Ali Baba dhe Sinbad Marinari.
Pasi ishte i izoluar gjatë gjithë jetës së tij, Aladini, një djalë misterioz, udhëton në një vend të shkretëtuar me një flutë magjike që e thirr një xhin me emrin Ugo. Ugo është një xhin gjigant dhe muskular, por pamja e tij është pa kokë dhe duke shkaktuar shpesh edhe njerëzit që po përpiqet të shpëtojë për ta gabuar atë për një përbindësh. Të dy takojnë Alibaba Saluja, një djalosh me sa duket i pangopur dhe i largët, i cili përpiqet të begatohet dhe e kupton se Ugo do të ishte një aleat i fuqishëm për të eksploruar një burg të mbushur me thesarin e afërt. Ndërsa ata aventurojnë së bashku, ata bëhen miq të vërtetë, së bashku me Morgianën, një skllave nga një vend i largët që ata e lirojnë nga zotëria e saj. Të tre ballafaqohen me xhinin tjetër dhe udhëtojnë për të kuptuar se ata mund të jenë të caktuar të vendosin se kush do të sundojë botën.
Njësia administrative Otllak
Njësia Adminstrative Otllak është një njësi administrative e Bashkisë Berat të Qarkut Berat në Shqipëri.
Vendbanimet
Fshatrat: Balibardhë - Dushniku - Lapardhaja 1 - Lapardhaja 2 - Morava - Orizaj - Otllaku - Qereshniku - Ullinjasi - Vodëz e Sipërme
Travis E. Oliphant
Travis Oliphant është një shkencëtar të dhënash dhe biznesmen amerikan. Ai është një bashkëthemelues i bamirësisë jofitimprurëse NumFOCUS, 501(c)(3) në Shtetet e Bashkuara dhe është pjesë e bordit të saj këshillues. Ai është gjithashtu një themelues i startup-it të teknologjisë Anaconda ( më parë Continuum Analytics ). Për më tepër, Travis është krijuesi kryesor i NumPy dhe kontribuesi themelues i paketave SciPy në gjuhën e programimit Python.
Jeta e hershme dhe edukimi
Oliphant ka një doktoraturë. në Inxhinieri Biomjekësore nga Klinika Mayo dhe diploma BS dhe MS në Matematikë dhe Inxhinieri Elektrike nga Universiteti Brigham Young.
Karriera
Oliphant ishte një Asistent Profesor i Inxhinierisë Elektrike dhe Kompjuterike në Universitetin Brigham Young nga 2001 deri në 2007. Përveç kësaj, ai drejtoi Laboratorin e Imazheve Biomjekësore BYU dhe kreu kërkime mbi imazhet e skanimit të impedancës.
Librat e shkruar
Oliphant është autori i librit shkollor Guide To NumPy dhe manualeve përkatëse.
Shtëpia e Diturisë
Shtëpia e Diturisë (دار العلم - Dār al-ʿilm; House of Knowledge) ishte një universitet i vjetër në Kajro të Egjiptit, i themeluar në vitin 1004 nga kalifi Al-Hakim bin-Amr në kohën e periudhës fatimide. Fillimisht kishte qenë një lloj biblioteke ndërsa me kalimin e kohës u transformua në një qendër të rëndësishme shkencore dhe arsimore në një rang të universitit shtetëror. Në këtë institucion u mblodhën dhe zhvilluan veprimtarinë e tyre shumë shkencëtarë, matematicienë, mjekë, dijetarë, etj. .
Koleksioni i bibliotekës ishte aq i gjerë sa numri i librave dhe dorëshkrimeve ishte mbi një milion. Për këtë arsye, historiani, Ibn Ebi Tayyi 'e përshkroi atë si një "Mrekulli të botës". Historiani Ahmed Bin Ali Maqrizi thotë se "Shtëpia e Diturisë në Kajro hapi dyert e saj për publikun, vetëm pas mobilimit, dekorimit dhe zbukurimit të të gjitha dyerve dhe korridoreve, dhe ku u emëruan shumë shërbëtorë. Objekti numronte dyzet kabinete, ku secili prej tyre mund të strehonte rreth tetëmbëdhjetë mijë libra. Raftet ishin të hapura, ndërsa librat ishin të arritshëm për të gjithë. Kushdo që dëshironte një libër, ai mund të gjendej lehtësisht nga lexuesi pasi që librat ishin të sistemuara mirë. Nëse një libër nuk mund të gjendej atëherë mund të kërkoje ndihmën e personelit të punësuar aty."
Në përputhje me traditën islame të diturisë, fatimidët mblidhnin libra në një larmi temash dhe bibliotekat e tyre tërhoqën vëmendjen e studiuesve nga e gjithë bota. Imami dhe kalifi Al-Hakim ishte një mbrojtës i shkëlqyeshëm i mësimit, nxënësve dhe studentëve duke siguruar edhe letër, stilolapsa, ngjyra dhe mjete tjera mësimore pa pagesë për të gjithë ata që dëshironin të studionin aty.
Libër audio
Një libër audio është një regjistrim i një libri ose një vepre tjetër që lexohet me zë të lartë. Leximi i tekstit të plotë përshkruhet si "i pashkurtuar", ndërsa leximet e versioneve më të shkurtra janë përmbledhje.
Audioja e folur ka qenë e disponueshme në shkolla dhe biblioteka publike dhe në një masë më të vogël në dyqanet e muzikës që nga vitet 1930. Shumë albume me fjalë të folura janë bërë para epokës së kasetave, disqeve kompakte dhe audio e shkarkueshme, shpesh me poezi dhe pjesë teatrale dhe jo libra. Vetëm në vitet 1980 mediumi filloi të tërheqë shitësit e librave dhe më pas shitësit me pakicë të librave filluan të shfaqnin libra audio në raftet e librave dhe jo në ekrane të veçanta.
Prodhimi
Prodhimi i një libri audio përbëhet nga një transmetues i ulur në një kabinë regjistrimi duke lexuar tekstin, ndërsa një inxhinier studioje dhe një regjisor regjistrojnë dhe drejtojnë performancën. Nëse bëhet një gabim, regjistrimi ndërpritet dhe transmetuesi e lexon përsëri. Me përparimet e fundit në teknologjinë e regjistrimit, shumë libra audio gjithashtu regjistrohen tani në studiot shtëpiake nga transmetues që punojnë në mënyrë të pavarur. Librat audio të prodhuar nga shtëpitë kryesore botuese i nënshtrohen një procesi korrigjimi dhe redaktimi pas regjistrimit të rrëfimit.
Rrëfimtarët zakonisht paguhen mbi bazën e një ore të regjistruar të përfunduar, që do të thotë nëse u deshën 20 orë për të prodhuar një libër 5-orësh, tregimtari paguhet për 5 orë, duke ofruar kështu një nxitje për të mos bërë gabime. Shumë transmetues punojnë gjithashtu si prodhues dhe ofrojnë libra audio të prodhuar plotësisht, të cilët janë redaktuar, zotëruar dhe vërtetuar. Ata mund të paguajnë një shtesë prej 75-125 dollarë për orë të përfunduar, përveç tarifës së tyre të tregimit për të koordinuar dhe paguar për shërbimet e post-prodhimit. Kostoja e përgjithshme për të prodhuar një audiolibër mund të ndryshojë në mënyrë të konsiderueshme, pasi librat më të gjatë kërkojnë më shumë kohë në studio dhe transmetuesit më të mirënjohur marrin çmimin më të lartë.
Përdorimi
Rreth 40 për qind e të gjithë konsumit të librave audio ndodh përmes bibliotekave publike, ndërsa pjesa tjetër shërbehet kryesisht përmes dyqaneve të librave me pakicë. Programet e shkarkimit të bibliotekave aktualisht po përjetojnë rritje të shpejtë (më shumë se 5000 biblioteka publike ofrojnë libra audio të shkarkueshëm falas). Bibliotekat janë gjithashtu vende të njohura për të parë librat audio në formatin CD. Sipas studimit të National Endowment for the Arts, "Reading at Risk: A Survey of Literary Reading in America" (2004), dëgjimi i librave audio rrit arsimimin e përgjithshëm.
Praktikat e dëgjimit
Librat audio konsiderohen si një mjet i vlefshëm për shkak të formatit të tyre. Ndryshe nga librat tradicionalë ose një program video, mund të dëgjoni një audiolibër ndërsa kryeni detyra të tjera. Detyra të tilla përfshijnë larjen e rrobave, stërvitjen, tëharrjen dhe aktivitete të ngjashme. Përdorimi më i popullarizuar i përgjithshëm i librave audio nga të rriturit është gjatë udhëtimit me makinë ose me transport publik, si një alternativë ndaj radios ose muzikës. Shumë njerëz dëgjojnë gjithashtu vetëm për t'u çlodhur ose ndërsa shkojnë për të fjetur.
Një studim i fundit i publikuar nga Audio Publishers Association zbuloi se shumica dërrmuese e përdoruesve të librave audio dëgjojnë në makinë dhe më shumë se dy të tretat e blerësve të librave audio i përshkruan librat audio si relaksues dhe një mënyrë të mirë për të kryer shumë detyra. Një arsye tjetër e deklaruar për zgjedhjen e librave audio mbi formatet e tjera është se një performancë audio i bën disa libra më interesantë.
Praktikat e zakonshme përfshijnë:
Bazilika e Shën Pjetrit
Bazilika Papale e Shën Pjetrit në Vatikan (Basilica Papale di San Pietro in Vaticano), ose thjesht Bazilika e Shën Pjetrit (Basilica Sancti Petri), është një kishë e ndërtuar në stilin e Rilindjes, e vendosur në Qytetin e Vatikanit, enklavë papale, e cila ndodhet brenda qytetit të Romës.
E ideuar kryesisht nga Donato Bramante, Mikelanxhelo, Carlo Maderno dhe Gian Lorenzo Bernini, Shën Pjetri është vepra më e njohur e arkitekturës së Rilindjes dhe kisha më e madhe në botë. Ndërsa nuk është as kisha amtare e Kishës Katolike dhe as katedralja e Dioqezës së Romës (këto tituj ekuivalentë po mbahen nga Archbasilica e Shën Gjon Lateran në Romë), Shën Pjetri vlerësohet si një nga faltoret më të shenjta katolike. Është përshkruar si "mbajtja e një pozicioni unik në botën e krishterë" dhe si "më e madhja nga të gjitha kishat e krishterimit".
Tradita katolike thotë se bazilika është vendi i varrosjes së Shën Pjetrit, shef midis apostujve të Jezuit dhe gjithashtu Ipeshkvi i parë i Romës (Papa). Varri i Shën Pjetrit supozohet se është drejtpërdrejt poshtë altarit të lartë të bazilikës. Për këtë arsye, shumë papë janë përgjuar në Shën Pjetrin që nga periudha e hershme e krishterë. Një kishë ka qëndruar në këtë vend që nga koha e perandorit Romak Konstandini i Madh. Bazilika e Shën Pjetrit e Vjetër daton nga shekulli IV pas Krishtit. Ndërtimi i bazilikës së tanishme filloi më 18 prill 1506 dhe përfundoi më 18 nëntor 1626.
Shën Pjetri është i famshëm si një vend pelegrinazhi dhe për funksionete liturgjike. Papa kryeson një numër liturgjish gjatë gjithë vitit brenda bazilikës ose Sheshit fqinj të Shën Pjetrit; këto liturgji tërheqin audiencën që numëron nga 15,000 deri mbi 80,000 njerëz. Shën Pjetri ka shumë shoqata historike, me Kishën e hershme të Krishterë, Papatin, Reformat protestante dhe Kundërreformimin Katolik dhe artistë të shumtë, veçanërisht Mikelanxhelo. Si vepër e arkitekturës, vlerësohet si ndërtesa më e madhe e epokës së saj. Shën Pjetri është një nga katër kishat në botë që mbajnë gradën e bazilikës kryesore, të katër prej të cilave janë në Romë. Përkundër mendimit të gabuar popullor, ajo nuk është katedrale sepse nuk është vendi i një peshkopi; katedra e Papës si Peshkopi i Romës është në Shën Gjon Lateran.
Përmbledhje
alt=A view of Rome on a sunny afternoon looking along the river. A bridge crosses the river and beyond it is a hill on which the grey dome of St. Peter's rises above ancient buildings and dark pine trees.|parapamje| Pamje nga Tiber në Ponte Sant'Angelo dhe Bazilikën. Kupola mbizotëron në vijën qiellore të Romës. Shën Pjetri është një kishë e ndërtuar në stilin e Rilindjes, e vendosur në qytetin e Vatikanit në perëndim të lumit Tiber dhe në afërsi të kodrës Janiculum dhe Mauzoleut të Hadrianit. Kupola e saj qendrore mbizotëron në vijën qiellore të Romës. Bazilika është afruar përmes Sheshit të Shën Pjetrit, një parathënie në dy pjesë, të dy të rrethuar nga kolonada të larta. Hapësira e parë është ovale dhe e dyta trapezoidale. Fasada e bazilikës, me një rend gjigand kolonash, shtrihet përgjatë skajit të sheshit dhe i afrohet hapave në të cilat qëndrojnë dy statuja 5.55 m  të apostujve të shekullit të 1-rë në Romë, Shenjtorët Pjetër dhe Pal.
E gjithë pjesa e brendshme e Shën Pjetrit është e zbukuruar me mermer, relikte, skulpturë arkitekturore dhe prarim. Bazilika përmban një numër të madh të varreve të papave dhe njerëzve të tjerë të shquar, shumë prej të cilave konsiderohen vepra arti të jashtëzakonshme. Ekzistojnë gjithashtu një numër skulpturash në kamare dhe kapela, duke përfshirë Pietà të Mikelanxhelos. Karakteristika qendrore është një baldachin, ose tendë mbi altarin Papal, i dizajnuar nga Gian Lorenzo Bernini. Acesi kulmon në një ansambël skulpturor, gjithashtu nga Bernini, dhe që përmban Karrigen simbolike të Shën Pjetrit.
Një vëzhgues shkroi: "Bazilika e Shën Pjetrit është arsyeja pse Roma është akoma qendra e botës së qytetëruar. Për arsye fetare, historike dhe arkitekturore, ajo në vetvete justifikon një udhëtim në Romë, dhe brendësia e tij ofron një palimpsest të stileve artistike në të mirë të tyre...”
Filozofi amerikan Ralph Waldo Emerson e përshkroi Shën Pjetrin si "një zbukurim të tokës ... sublimja e së bukurës."
Statusi
alt=Many bishops robed in while stand in the sunshine in St Peter's Square. Most wear white mitres on their heads, except a black bishop in the foreground who wears a distinctive, embroidered velvet hat.|parapamje| Peshkopët në [[Këshilli i dytë Vatikanor|Këshillin e Dytë të Vatikanit më 1962. ]] Bazilika e Shën Pjetrit është një nga bazilikat papale (më parë të stilizuar "bazilikë patriarkalë") dhe një nga katër Bazilikat kryesore të Romës, tjetra Bazilikat kryesore (të gjitha këto janë edhe Bazilika Papale) duke qenë Bazilikat e Shën John Lateran, Shën Mary Major dhe Shën Pali jashtë Mureve. Renditja e bazilikës madhore i përket përparësisë së Bazilikës së Shën Pjetrit para gjithë bazilikave të vogla në të gjithë botën. Sidoqoftë, ndryshe nga të gjitha Bazilikat e tjera Papal Major, ajo është tërësisht brenda territorit, dhe kështu juridiksionin sovran e mban Shteti i Qytetit të Vatikanit, dhe jo ai i Italisë. Kjo është në kontrast me tri Bazilikat e Mëdha Papale, të cilat janë brenda territorit italian dhe jo në territorin e Shtetit të Qytetit të Vatikanit. (Traktati Lateran i vitit 1929, neni 15 (Ibidem )) Sidoqoftë, Selia e Shenjtë zotëron plotësisht këto tri bazilika, dhe Italia është e detyruar me ligj që të njohë pronësinë e saj të plotë (Traktati Lateran i vitit 1929, neni 13 (Ibidem )) dhe të pranojë të gjithë ata "imunitetin e dhënë me Ligjin Ndërkombëtar për selinë e agjentëve diplomatikë të shteteve të huaja" (Traktati Lateran i vitit 1929, neni 15 (Po aty )).
Është ndërtesa më e spikatur në qytetin e Vatikanit. Kupola e saj është një tipar mbizotërues i horizontit të Romës. Ndoshta kisha më e madhe në krishterim, ajo përfshin një sipërfaqe prej 2.3 hektarësh. Një nga vendet më të shenjta të Krishterimit dhe Traditës Katolike, është tradicionalisht vendi i varrosjes së titullit të tij, Shën Pjetrit, i cili ishte kryetari i dymbëdhjetë Apostujve të Jezusit dhe, sipas traditës, Ipeshkvi i parë i Antiokisë dhe më vonë i pari Peshkopi i Romës, duke e bërë Papën e parë. Edhe pse Testamenti i Ri nuk përmend martirizimin e Shën Pjetrit në Romë, traditë, bazuar në shkrimet e Etërve të Kishës,   pohon se varri i tij është poshtë baldachinit dhe altarit të Bazilikës në "Rrëfimi". Për këtë arsye, shumë Papë, që nga vitet e para të Kishës, janë varrosur pranë Papës Shën Pjetër në nekropolin poshtë Bazilikës. Ndërtimi i bazilikës aktuale, mbi bazilikën e vjetër Kostandiniane, filloi më 18 prill 1506 dhe përfundoi më 1615. Në gjatësi, më 18 nëntor 1626 Papa Urban VIII kushtoi në mënyrë solemne Bazilikën.
Bazilika e Shën Pjetrit nuk është as selia zyrtare e Papës dhe as e para në radhë midis Bazilikave të mëdha të Romës. Këtë nder e mban katedralja e Papës, Arqbazilika e Shën Gjon Lateran e cila është kisha mëmë e të gjitha kishave në bashkim me Kishën Katolike. Sidoqoftë, Shën Pjetri është sigurisht kisha kryesore e Papës përsa i përket përdorimit sepse shumica e liturgjive dhe ceremonive Papale zhvillohen atje për shkak të madhësisë, afërsisë me vendbanimin Papal dhe vendndodhjes brenda qytetit të Vatikanit siç duhet. "Kryetari i Shën Pjetrit", ose katedra, një karrige antike, e cila nganjëherë supozohet se është përdorur nga vetë Shën Pjetri, por që ishte një dhuratë nga Charles the Bald dhe e përdorur nga shumë papa, simbolizon linjën e vazhdueshme të suksesit apostolik nga Shën Pjetri tek Papa që mbretëroi. Ajo zë një pozitë të ngritur në absidën e Bazilikës, e mbështetur në mënyrë simbolike nga Mjekët e Kishës dhe e ndriçuar në mënyrë simbolike nga Fryma e Shenjtë.
Si një nga strukturat përbërëse të Qytetit të Vatikanit historikisht dhe arkitekturalisht të rëndësishme, Bazilika e Shën Pjetrit u mbishkrua si një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s më 1984 nën kriteret (i), (ii), (iv), dhe (vi). Me një sipërfaqe të jashtme prej 21,095 metra katrorë, një sipërfaqe e brendshme prej 15,160 metra katrorë, Bazilika e Shën Pjetrit është ndërtesa më e madhe e kishave të krishtera në botë nga dy metrics e fundit dhe e dyta më e madhe nga e para deri më 2016. Maja e kubeve të saj, me 136.6 metra, gjithashtu e vendos atë si ndërtesën e dytë më të lartë në Romë deri më 2016. Lartësia e lartë e kubeve e vendosi atë midis ndërtesave më të larta të Botës së Vjetër, dhe ajo vazhdon të mbajë titullin e kupolës më të gjatë në botë. Megjithëse kube më e madhe në botë për nga diametri në kohën e përfundimit të saj, ajo nuk e mban më këtë dallim.
Vendi i varrimit të Shën Pjetrit
parapamje| Rrezet krepuskulare shihen në Bazilikën e Shën Pjetrit në periudha të caktuara çdo ditë. Pas kryqëzimit të Jezusit, është regjistruar në librin biblik të Veprave të Apostujve se një nga dymbëdhjetë dishepujt e tij, Simoni i njohur si Shën Pjetër, një peshkatar nga Galilea, mori një pozicion drejtimi midis pasuesve të Jezuit dhe kishte një rëndësi të madhe në themelimin e Kishës së Krishterë. Emri Pjetër është "Petrus" në Latinisht dhe "Petros" në Greqisht, që rrjedh nga "petra" që do të thotë "gur" ose "shkëmb" në greqisht, dhe është përkthimi fjalë për fjalë i aramaishtes "Kepa", emri i Simonit nga Jezusi. (Gjoni 1:42 dhe shiko Mateun 16:18)
Tradita katolike thotë se Pjetri, pas një shërbese prej tridhjetë e katër vjetësh, udhëtoi për në Romë dhe e takoi martirizimin e tij atje së bashku me Palin, më 13 tetor 64 pas Krishtit, gjatë mbretërimit të Perandorit Romak Nero. Ekzekutimi i tij ishte një nga shumë martirizimet e të krishterëve pas Zjarrit të Madh të Romës. Sipas Origenit, Pjetri u kryqëzua kokë poshtë, me kërkesën e tij, sepse ai e konsideronte veten të padenjë për të vdekur në të njëjtën mënyrë si Jezui. Kryqëzimi u bë afër një obelisku të lashtë egjiptian në Cirkun e Neros. Obelisku tani qëndron në Sheshin e Shën Pjetrit dhe është nderuar si një "dëshmitar" i vdekjes së Pjetrit. Është një nga disa Obeliskët antikë të Romës.
Bazilika e Vjetër e Shën Pjetrit
alt=A black and white engraving of a bird's-eye view of a very large cruciform church. There is a large enclosed forecourt which is fronted by buildings of different dates and styles. There is a tall bell tower and many surrounding structures. A label to the bottom left of the image gives the artist's name and original caption.|djathtas|parapamje| Një pamje hamendësuese [[ Bazilika e Vjetër e Shën Pjetrit |e Bazilikës së Shën Pjetrit të Vjetër nga HW Brewer, 1891 ]] Bazilika e Vjetër e Shën Pjetrit ishte kisha e shekullit të 4-t e filluar nga Perandori Konstandini i Madh midis 319 dhe 333 pas Krishtit. Ajo ishte e formës tipike bazilikë, një nef të gjerë dhe dy aisles në çdo anë dhe një fund apsidale, me shtimin e një të future anësore apo Bema, duke i dhënë ndërtimin e formën e një kryqi tau. Ishte mbi 103.6 metra e  gjatë, dhe hyrja u parapri nga një atrium i madh kolonad. Kjo kishë ishte ndërtuar mbi faltoren e vogël që besohej se shënonte vendin e varrosjes së Shën Pjetrit, megjithëse varri ishte "shkatërruar" në 846 pas Krishtit. Ai përmbante një numër shumë të madh varrimesh dhe memorialesh, përfshirë ato të shumicës së papëve nga Shën Pjetri deri në Shekullin XV. Si të gjitha kishat më të hershme në Romë, edhe kjo kishë ashtu edhe pasardhësi e saj kishin hyrjen në lindje dhe apsidin në skajin perëndimor të ndërtesës. Që nga ndërtimi i bazilikës aktuale, emri Bazilika e Vjetër e Shën Pjetrit është përdorur për paraardhësin e saj për të dalluar dy ndërtesat.
Planet e njëpasnjëshme
alt=This is plan 1 of 3. The plan is based on a square, superimposed on a cross with arms of equal length. The cross makes the main sections of the church building: nave and chancel crossed by the transepts, with a circular dome over the crossing. There are four smaller domes, one in each corner of the square. The arms of the cross project beyond the square.|parapamje| Plani i Bramante alt=Plan 2. This plan has an extended nave with two aisles on either side of it. The main spaces of the church form a Latin Cross.|parapamje| Plani i Rafaellos alt=Plan 3. This plan shows a return to the form of plan 1. but with all the various parts made bolder.|parapamje| Plani i Mikelanxhelos Skema e Papës Julius për ndërtesën më të madhe në krishterim ishte objekt i një konkursi për të cilin një numër hyrjesh mbeten të paprekura në Galerinë Uffizi, Firence. Ishte dizajni i Donato Bramante që u zgjodh, dhe për të cilin u vendos guri i themelit më 1506. Ky plan ishte në formën e një Kryqi të madh Grek me një kube të frymëzuar nga ai i tempullit të madh romak rrethor, Panteonin. Dallimi kryesor midis modelit të Bramantes dhe asaj të Panteonit është se aty ku kubeja e Panteonit mbështetet nga një mur i vazhdueshëm, ajo e bazilikës së re duhej të mbështetej vetëm në katër skele të mëdha. Kjo karakteristikë u ruajt në modelin përfundimtar. Kupola e Bramantes duhej të kapërcehej nga një fanar me kube të vogël, por përndryshe shumë i ngjashëm në formë me fenerin e Rilindjes së Hershme të Katedrales së Firences, i projektuar për kupolën e Brunelleschi nga Michelozzo.
Kontributi i Mikelanxhelos
Mikelanxhelo zuri një vend ndërtimi në të cilin katër skelë, shumë të mëdha përtej çdo të ndërtuare që nga koha e lashtë romake, po ngriheshin pas boshtit të mbetur të bazilikës së vjetër. Ai gjithashtu trashëgoi skemat e shumta të hartuara dhe ridizajnuara nga disa nga mendjet më të mëdha arkitekturore dhe inxhinierike të shekullit të 16-të. Kishte disa elemente të përbashkëta në këto skema. Të gjithë kërkuan një kube të barabartë me atë të inxhinierizuar nga Brunelleschi një shekull më parë dhe që nga ajo kohë ka mbizotëruar në horizontin e Rilindjes së Firences, dhe të gjithë ata bënë thirrje për një plan fort simetrik të një forme greke të Kryqit, si bazilika ikonike e Shën Markut në Venecia, ose të një Kryqi Latin me transhe të formës identike në kancelari, si në Katedralen e Firences.
Mobiljet e Berninit
alt=Pews before the ornate, gold-leafed throne of St. Peter|parapamje| Apsioni me Katedrën e Shën Pjetrit mbështetur nga katër Mjekë të Kishës
Papa Urban VIII dhe Bernini
Ndërsa një djalë i ri Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) vizitoi Shën Pjetrin me piktorin Annibale Carraci dhe deklaroi dëshirën e tij për të ndërtuar "një fron të fuqishëm për apostullin". Dëshira e tij u realizua. Si i ri, më 1626, ai mori patronazhin e Papës Urban VIII dhe punoi në zbukurimin e Bazilikës për 50 vjet. I emëruar si pasardhësi i Maderno më 1629, ai u vlerësua si arkitekti dhe skulptori më i madh i periudhës barok. Punimet e Berninit në Shën Pjetër përfshijnë baldakinin (nga italisht: baldacchino), Kapelën e Sakramentit, planin për niches dhe loggias në skelat e kubeve dhe karrigen e Shën Pjetrit.
Këmbanat
Bazilika ka 6 këmbana, të vendosura në dhomën nën orën romake, vetëm 3 prej tyre janë të dukshme nga niveli i tokës, ndërsa pjesa tjetër janë të fshehura prapa bourdon. Ato variojnë nga më i vogli i cili është 260 kg në burkon masiv që peshon afërsisht 9 ton. Nga viti 1931, këmbanat operohen në mënyrë elektrike, duke lejuar që edhe këmbana më e madhe të shihet nga një distancë. Këmbana më e vjetër Rota daton nga viti 1288 dhe burkoni i quajtur Campanone është runguar në Krishtlindje dhe Pashkë, në Solemnitetin e Sts. Pjetri dhe Pali, dhe sa herë që Papa i jep bekimin "Urbi et Orbi" qytetit dhe botës. Campanone gjithashtu njofton zgjedhjen e një Pape të ri.
Thesaret
alt=White and orange marble rings a circular, decorated bronze vent|parapamje| Hapësira ajrore për kriptet në Bazilikën e Shën Pjetrit
Varret dhe reliktet
Ka mbi 100 varre brenda Bazilikës së Shën Pjetrit (që ekziston deri në përmasa të ndryshme), shumë të vendosura poshtë Bazilikës. Këto përfshijnë 91 papa, Shën Ignatius i Antiokisë, Perandori i Shenjtë Romak Otto II dhe kompozitori Giovanni Pierluigi da Palestrina. Mbretëria britanike e mërguar James Francis Edward Stuart dhe dy djemtë e tij, Charles Edward Stuart dhe Henry Benedict Stuart, Peshkopi Kardinal i Frascati, janë varrosur këtu, pasi iu dha azili nga Papa Clement XI. Gjithashtu të varrosura këtu janë Maria Clementina Sobieska, gruaja e James Francis Edward Stuart, Mbretëresha Christina e Suedisë, e cila rrëmbeu fronin e saj me qëllim që të shndërrohej në katolicizëm, dhe Konteshën Matilda nga Toscana, mbështetëse e Papatit gjatë Kontrollit të Investimeve. Ndërhyrja më e fundit ishte Papa Gjon Pali II, më 8 prill 2005. Nën, afër kristalit, ndodhet kasaforta e zbuluar së fundmi, "Varri i Julii" të shekullit të 4-t.
Priftërinjtë që nga viti 1053
Lista e priftërinjve të Bazilikës së Vatikanit: alt=The exterior of the basilica on a sunny day. In the foreground, hundreds of robed priests look towards a podium where there is an altar, and a group of white robed figures attends the Pope.|parapamje|Përurimi i Papa [[Françeskut më 2013 ]] • Giovanni (1053)
• Deusdedit (1092)
• Azzo (1103–1104)
• Rustico de' Rustici (ca. 1128–1131?)
• Griffone (1138–1139)
• Pietro (ca.1140?–1144)
• Bernard (1145?–1176?)
• Giovanni da Sutri (1176/78–1180)
• Ugolino di Segni (ca.1191/1200–1206)
• Guido Pierleoni (1206/7–1228)
• Stefano Conti (1229–1254)
• Riccardo Annibaldi (1254–1276)
• Giovanni Gaetano Orsini (1276–1277)
• Matteo Orsini Rosso (1278–1305)
• Napoleone Orsini Frangipani (1306–1342)
• Annibaldo di Ceccano (1342–1350)
• Rinaldo Orsini (1366–1374)
• Hugues de Saint-Martial (1374–1378)
• Philippe d'Alençon (1378–1397)
• Cristoforo Maroni (1397–1404)
• Angelo Acciaioli (1404–1408)
• Antonio Calvi (1408–1411)
• Pedro Fernandez de Frias (1412–1420)
• Antonio Correr (1420–1429)
Casiano Delvalle
Casiano Delvalle (lindur më 13 Gusht 1970) është një ish-futbollist paraguaji.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Lucido Conti (1429–1434)
Vansbro
Vansbro është qytet në qarkun Dalarna, Suedi. Vansbro ndodhet 90,5 km në perëndim të Borlänge.
Vansbro është i njohur për Vansbrosimningen ("Noti Vansbro") mbahet çdo muaj të korrikut që nga viti 1950. Pjesëmarrësit notojnë 2,000 metra në Vanån dhe 1,000 metra në lumin Västerdal.
Salala
Salalah (Arabisht: صَلَالَة‎) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i guvernatorit jugor të Dhofar, Oman. Popullsia e saj në vitin 2009 ishte rreth 197,169.
Casiano Delvalle
Kombëtarja
Për reprezentacionin paraguaji ka luajtur 3 ndeshje.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Giordano Orsini (1434–1438)
Salala
Historia
Salalah ishte kryeqyteti tradicional i Dhofar, i cili arriti kulmin e prosperitetit në shekullin e 13-të falë tregtisë së temjanit. Më vonë ai u prish dhe në shekullin e 19-të u përthith nga Sulltanati i Maskatit. Midis viteve 1932 dhe 1970, Salalah ishte kryeqyteti i Sulltanatit të Maskatit dhe Omanit nën Said bin Taimur. Pas përmbysjes së këtij të fundit, djali i tij Qaboos vendosi të transferojë kryeqytetin e Omanit në Maskat.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Giuliano Cesarini (1439–1444)
Salala
Historia
Sulltani tradicionalisht jeton në Salalah sesa në Maskat, kryeqyteti dhe qyteti më i madh në Oman, por Qaboos e ka mbështetur këtë prirje dhe ka jetuar në Maskat që kur u ngjit në fron në vitin 1970. Ai, megjithatë, viziton Salalah mjaft rregullisht për të takohen me udhëheqës fisnorë dhe lokalë me ndikim; vizita e tij e fundit ishte në vitin 2010 dhe para kësaj ai vizitoi në vitin 2006.
Në vitin 2010, gjatë 40 vjetorit të marrjes së fronit të Sulltan Qaboos, ai vendosi ta kalonte kohën e tij në Salalah. Festimet e 40 vjetorit përbëheshin nga një paradë masive. Zgjati disa orë dhe kishte rreth 100,000 të pranishëm. Në vitin 2011 qyteti priti protesta paqësore pas efektit domino nga Pranvera Arabe e cila zgjati disa muaj. Nga shumë kërkesa të paraqitura nga protestuesit, disa përfshinin dëbimin e ministrave aktualë, mundësitë e punës, rritjen e pagave, një zgjidhje për koston në rritje të jetesës dhe krijimin e bankave islame.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Pietro Barbo (1445–1464)
Salala
Klima
parapamje|Salalah gjatë sezonit Khareef (e cila zgjat nga qershori në shtator) Qyteti ka një klimë të nxehtë shkretëtire (klasifikimi i klimës Köppen BWh), megjithëse verat janë më të freskëta se në pjesët më veriore ose të brendshme të Omanit. Salalah është shumë i vrenjtur dhe i mjegullt gjatë muajve të musonit korrik dhe gusht, edhe pse bie relativisht pak shi. Khareef do të thotë "vjeshtë" në arabisht, por i referohet monsunit kur përshkruan rajonin përreth Salalah. Gjatë kësaj kohe, peizazhi i murrmë i Salalah dhe rrethinat e tij është shndërruar plotësisht në një gjelbërim të bukur dhe të harlisur.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Richard Olivier (1464–1470)
Rocourt-Saint-Martin
Rocourt-Saint-Martin është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Rocourt-Saint-Martin ka një popullsi prej 270 banorë dhe sipërfaqe 5.76 km², me një dendësi prej 47 banor/km².
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Giovanni Battista Zeno (1470–1501)
• Juan López (1501)
• Ippolito d'Este (1501–1520)
Rrapi i Libohovës
Rrapi i Libohovës është një trung (dru) rrapi i cili gjendet në qendër të qytetit të Libohovës të rrethit të Gjirokastrës. Dru i veçuar i rrapit (Platanus orientalis), me lartësi 32 m, diametër trungu 220cm, perimetër trungu 692 cm, perimetri i kurorës ëhstë 80 m, moshë 220 vjeçare. Ky monument ka vlera shkencore, arsimore, estetike, historike dhe turistike. Ai ruhet ende në gjendje shumë të mirë. Vihen re bashkim natyror i disa degëve. Burimi i ujit nën kurorën e rrapit e bënë edhe më tërheqës dhe çlodhës mjedisin për çdo vizitor. Vizitohet sipas intinerarit të degëzimit të superstradës Gjirokastër – Kakavijë deri në qytetin e Libohovës. Aty mund të vizitohet edhe Kalaja e Libohovës.
Salala
Klima
Cikloni Mekunu, i cili filloi mbi Detin Arabik, u bë një ciklon jashtëzakonisht i ashpër para se të godiste qytetin Salalah më 25 maj 2018. 200 km në orë ishte shpejtësia e erës së regjistruar dhe qyteti i Salalah u godit me mbi 617 mm reshje, e cila është pothuajse 5 vitet e reshjeve mesatare të Omanit.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Marco Cornaro (1520)
Salala
Feja
Qyteti, si shumë të tjerë në shtetet arabe të gadishullit Arabik, ka një komunitet relativisht të madh të të huajve, kryesisht nga India, Pakistani, Bangladeshi dhe Filipinet.
Shumica e popullsisë Omani në Salalah janë myslimanë. Ashtu si shumica e Lindjes së Mesme, shumica e njerëzve në Salalah ndjekin shkollën juridike Shafi'i; ndryshe nga shumica e Omanëve në Maskat që kryesisht ndjekin sektin Ibadi. Ekziston gjithashtu një popullsi e konsiderueshme hindusësh, krishterësh, budistësh dhe sikesh në komunitetin e të huajve.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Franciotto Orsini (1520–1530)
Salala
Gjuha
Arabishtja është gjuha zyrtare dhe më e folura. Gjuha jozyrtare, e pashkruar e njohur si Jeballi është gjuha e dytë më e folur dhe gjuha amtare e shumë në Salalah dhe zonat përreth tij, me 25,000 folës të vlerësuar që nga viti 1993.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Francesco Cornaro (1530–1543)
• Alessandro Farnese (1543–1589)
Salala
Gjuha
Anglishtja është gjuha zyrtare e huaj dhe gjuha më e folur e të huajve. Malaylam është një gjuhë tjetër e njohur dhe së bashku me tamilisht, teluge, Hindisht/Urdu është gjuha më e folur në mesin e mërgimtarëve.
Ekonomia
APM Terminals, pjesë e Grupit A. P. Moller-Maersk të Danimarkës, menaxhon portin e Salalah; një nga portet më të mëdha në Gadishullin Arabik i cili është një qendër e rëndësishme e transferimit për transportin e kontejnerëve në zonë. Porti i Salalah është gjithashtu një nga portet më vitale në gadishullin që lidh së bashku Afrikën, Lindjen e Mesme dhe Azinë. Por porti është jashtë qytetit, në jug. Është gjithashtu punëdhënësi më i madh privat në rajonin e Dhofar. Zona e Lirë Salalah, e vendosur afër portit, po shfaqet si një qendër e re për industritë e rënda në Lindjen e Mesme.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Giovanni Evangelista Palotta (1589–1620)
• Scipione Caffarelli-Borghese (1620–1633)
• Francesco Barberini (1633–1667)
Salala
Turizmi
Ekonomia e Salalah bazohet gjithashtu në turizëm. Gjatë sezonit Khareef (e cila zgjat nga qershori deri në shtator), shumë turistë vizitojnë nga Lindja e Mesme. Ka shumë vende për të vizituar në Salalah gjatë këtij sezoni pasi malet bëhen të gjelbërta dhe shiu shkakton shumë ujëvara në male, kryesisht në Uadja Darbat, Ain Athum, Ain Tubrook dhe Ain Khor. Ka katër varre që raportohet se u përkasin profetëve të vendosur këtu: profetit Imran, profetit Ejub, profetit Hud dhe profetit Salih. Qyteti priti më shumë se 600,000 turistë gjatë sezonit të khareef në 2017. Ka një numër ngjarjesh kulturore në Dhofar Governerate të cilat tërheqin vizitorë, duke përfshirë karnavalin Salalah që përfshin aktivitete familjare, koncerte, udhëtime, aktivitete kulturore dhe shitës.
Media
Ekzistojnë një numër kanalesh radio arabe. Radiostacionet në gjuhën angleze janë Hi FM dhe Merge, të cilat janë stacionet e vetme në gjuhën angleze në Oman.
Bazilika e Shën Pjetrit
Priftërinjtë që nga viti 1053
• Carlo Barberini (1667–1704)
• Francesco Nerli (iuniore) (1704–1708)
• Annibale Albani (1712–1751)
• Henry Benedict Stuart (1751–1807)
• Romualdo Braschi-Onesti (1807–1817)
• Alessandro Mattei (1817–1820)
• Pietro Francesco Galleffi (6 maj 1820 – 18 qershor 1837)
• Giacomo Giustiniani (1 korrik 1837 – 24 shkurt 1843)
• Mario Mattei (11 mars 1843 – 7 tetor 1870)
• Edoardo Borromeo (10 korrik 1872 – 30 nëntor 1881)
• Edward Henry Howard (12 dhjetor 1881 – 16 shtator 1892)
• Francesco Ricci Paracciani (6 tetor 1892 – 9 mars 1894)
• Mariano Rampolla del Tindaro (21 mars 1894 – 16 dhjetor 1913)
• Rafael Merry del Va] (12 janar 1914 – 26 shkurt 1930)
• Eugenio Pacelli (25 mars 1930 – 2 mars 1939)
• Federico Tedeschini (14 mars 1939 – 2 nëntor 1959)
• Domenico Tardini (14 nëntor 1959 – 30 korrik 1961)
• Paolo Marella (14 gusht 1961 – 8 shkurt 1983)
• Aurelio Sabattani (8 shkurt 1983 – 1 korrik 1991)
• Virgilio Noè (1 korrik 1991 – 24 prill 2002)
• Francesco Marchisano (24 prill 2002 – 10 tetor 2006)
• Angelo Comastri (10 tetor 2006 – akoma)
Yepes
Yepes është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Mesa de Ocaña, të provincës Toledo, në Castile-La Mancha. Yepes ka 5200 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 85 km2.
Kalaja (Gjyteti) në Strofc
Kalaja e Strofcit ose Gjyteti i Strofcit është një fortesë antike, monument i trashëgimisë kulturore në Strofc, Vushtrri, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 0301-133/88.
Historiku
Në fshatin Stroc gjendet kalaja e njohur me emërtimin Gradina, lokalitet ky arkeologjik me indikacione të shfrytëzimit që nga parahistoria, antika e vonë dhe mesjeta e hershme. Në shpatet e kodrës, vërehen mure të vendosura në formë të kaskadave, që shkojnë deri lart në majë të kodrës. Këtu edhe në ditët e sotme, vërehen gjurmët e kullave dhe bedenave apo mureve rrethuese të kësaj fortese, me trashësi deri në 2 metra. Sipas konfiguracionit të terrenit dhe gjurmëve të evidentuara, supozohet se këtu gjendej një objekt me karakter kulti që mbase u ka shërbyer banorëve të saj lokalë.
Shtëpi banimi (Hyjnilereve)
Shtëpi banimi (Hyjnilereve) është një monument i trashëgimisë kulturore në Prishtinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 02 - 161/67.
Courmont, Aisne
Courmont është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Courmont ka një popullsi prej 126 banorë dhe sipërfaqe 9.86 km², me një dendësi prej 13 banor/km².
La Palme, Aude
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Yernes y Tameza
Yernes y Tameza është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Oviedo, të provincës Asturias, në Asturias. Yernes y Tameza ka 168 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 31.63 km2.
La Palme, Aude
La Palme (Ocitanisht: La Pauma ; Shqip: La Palma) është një komunë në departamentin Audë në Francën jugore. Origjina e tij daton të paktën në vitin 805 pas Krishtit, kur abacia e La Grasse iu dha nga Karli i Madh.
Hani
Hani është një bujtinë parake përbrinjë një rruge të përgjithshme, nëpër shtigje apo stacione ndalimi, po ashtu edhe nëpër qytete ku bunin shtegtarët, ku njëherit vendoseshin e grazhdoheshin edhe kafshët mbajtëse para motorizimit. Pritësi ose përbujtësi i hanit quhet hanxhi.
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut
Marrëdhëniet Shqipëri-Maqedoni e Veriut janë marrëdhënie bilaterale midis Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Maqedonisë së Veriut. Të dyja vendet janë anëtare të plota të Këshillit të Evropës dhe të NATO-s. Të dyja vendet janë në negociata për pranimin në BE në mars të vitit 2020.
Historia
Në Maqedoni ekziston një pakicë shqiptare që ka qenë me interes për Shqipërinë. Në vitet 1990, çështjet që rrotulloheshin rreth bashkësisë shqiptare nxitën shqetësimet në Shqipëri për destabilizimin në shtetin e ri maqedonas dhe ndërhyrjen e mundshme serbe. Shqipëria, përmes Presidentit Sali Berisha u bë një nga shtetet e hershme që njohu Maqedoninë në prill 1993. Vendi u njoh nga Shqipëria nën referencën e përkohshme të Kombeve të Bashkuara (KB) të "ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë", shkurtuar si IRJM.
Berisha e shikoi ekzistencën e një Maqedonie të pavarur si të rëndësishme për interesat shqiptare në mbajtjen larg Greqisë dhe Serbisë (asokohe pjesë e FR Jugosllavisë), dhe për të parandaluar çdo rrethim të mundshëm të Shqipërisë. Në atë kohë, marrëdhënia e ngushtë midis Greqisë dhe Serbisë ishte një motiv që Berisha të kërkonte marrëdhënie të ngushta dypalëshe me Maqedoninë, përveç çështjeve politike dhe ekonomike. Lëvizja për njohjen e Berishës rezultoi në kritika brenda Shqipërisë nga opozita politike për mos nxjerrjen e lëshimeve për statusin e pakicës shqiptare në Maqedoni. Për Berishën, qëndrimi i tij ishte se "një Maqedoni e pavarur është më e mirë se ajo e Maqedonisë nën Milosheviçin". Greqia dha një përgjigje me fjalë të forta në lidhje me njohjen e shqiptarëve dhe ishte i pakënaqur për veprimin.
Ndjenjat separatiste midis shqiptarëve në Maqedoni u shkëputën nga Shqipëria për ta stabilizuar më tej Maqedoninë. Berisha u përpoq me ndikim të kufizuar për të inkurajuar pakicën shqiptare që të angazhohej me sistemin politik maqedonas dhe të vendoste përpjekjet e tyre për stabilizimin e vendit. Gjatë viteve të para të mosmarrëveshjes për emrin Maqedoni, Maqedonia ishte nën embargo ekonomike nga Greqia. Greqia sugjeroi emrin "Sllavomaqedonia" si një zgjidhje dhe Berisha, së bashku me shqiptarët e tjerë në rajonin më të gjerë kundërshtuan me forcë Maqedoninë që të miratojë atë emër. Shqipëria i dha përkrahjen e saj Maqedonisë përmes ofrimit të transportit dhe infrastrukturës portuale për përdorim. Për dallim nga Berisha, qëndrimet e opozitës politike Partia Socialiste dhe Aleanca Demokratike i ngjanin ngushtë qëndrimit grek për mosmarrëveshjen për emrin maqedonas. Të dy kritikuan platformën e politikës së qeverisë shqiptare ndaj Maqedonisë si "tolerante dhe shpesh të papërgjegjshme". Çështjet mbi pozicionin dhe trajtimin e komunitetit shqiptar në shtetin maqedonas vazhduan të pengojnë aftësinë e udhëheqjes së të dy vendeve për të krijuar marrëdhënie të mira.
Shqipja çelësi i gjuhëve indoevropiane
Shqipja çelësi i gjuhëve indoevropiane libër me autore Elena Kocaqi. Botuar në Tiranë në vitin 2008 nga Shtëpia Botuese "Geer". Faqet e librit 296. ISBN 9789995622299
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut
Historia
Në mes të qershorit 1993, ndodhi një incident kufitar. Një takim u organizua nga pala maqedonase që më vonë përfundoi në vdekjen e një oficeri të lartë të zbulimit të rojeve kufitare pasi rojet kufitare maqedonase qëlluan për të. Incidente të tjera kufitare ndodhën dhe Bashkimi Evropian (BE) dërgoi vëzhgues në Shqipëri dhe i vendosi në anën e tij të kufirit. Ngjarje të tjera të tilla si përfshirja e pretenduar e elitave shqiptare në Maqedoni në një skandal paramilitar dhe të armëve dhe mbështetje për një grup radikal brenda grupit për Partinë për Prosperitet Demokratik (PDP) rezultuan në tensione bilaterale. Maqedonia kritikoi Shqipërinë për pozicionin e saj në zhvillim dhe e akuzoi atë për ndërhyrje në punët e saj të brendshme. SHBA ndërhyri dhe e shtypi Shqipërinë për të rregulluar lidhjet me Maqedoninë. Berisha më vonë frenoi krahun radikal të PDP dhe ndërmori veprime për të korrigjuar mosmarrëveshjet dhe për të rritur lidhjet me fqinjin e saj.
Një samit midis Presidentit Berisha dhe Presidentit të Maqedonisë Kiro Gligorov u mbajt në maj 1994 mbi bashkëpunimin në infrastrukturë, çështjet e pakicave dhe forcimin e marrëdhënieve bilaterale. Udhëheqja maqedonase shikoi pozitivisht samitin dhe pati lëvizje fillestare për të forcuar marrëdhëniet. Më vonë, disa deklarata të zyrtarëve maqedonas treguan se vendi nuk do të ndërmarrë ndryshime të mëdha ndaj pakicës shqiptare për të përmirësuar lidhjet me Shqipërinë. Në Maqedoni, zyrtarët ishin të mendimit se Shqipëria ishte në një pozitë të dobët, për shkak të tensioneve në marrëdhëniet e saj me Greqinë dhe Serbinë. Pranimi i Maqedonisë në organizatat evropiane dhe ulja e tensioneve në mosmarrëveshjen e emrit me Greqinë i dha një nxitje minimale të kërkonte marrëdhënie më të ngushta me Shqipërinë.