cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kryqëzatat
Kryqëzata e shtatë
1248-1254
Kryqëzata e tetë
Kryqëzata e tetë u zhvillua në vitin 1270.Kryqëzata e tetë ishte kryqëzata më e rrezikshme.Në këtë kryqëzat u tubuan fëmijët që të luftonin. Të gjithë fëmijët hynin në anije dhe duke shkuar për rrugë ata plaçkitshin dhe iu shiteshin të gjitha organet.Kryqezatat mbaruan ne vitin 1291.
Qatromi
Qatromi është një fshat në Rrethin e Korçës në Shqipëri.Fshati i Qatromit merret me buqesi,pemtari etj.
Kontea Lanark
Kontea Lanark është një konte (county) në provincën Ontario, në Kanada. Kontea ka një sipërfaqe 2979.14 km² dhe popullsi 63785 banorë.
Ratko Mlladiq
parapamje|250px|Ratko Mlladiq (1993) Ratko Mlladiq (Serbisht: Ратко Младић; lindi më 12 mars 1943) është ish general i Forcave e Republikës Srpska në Bosnje dhe Hercegovinë në periudhën nga 1992 deri në vitin 1995. Në vitin 2017, ai u shpall fajtor për kryerjen e krimeve të luftës, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish Jugosllavinë (ICTY) dhe u dënua me burgim të përjetshëm.
WikiFilmat SQ/Axhenda
Edit-a-thons
Të gjitha editathon-s do të zhvillohen në Open Labs.
Ratko Mlladiq
Hyrje
Një anëtar prej kohësh i Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë, Mlladiq filloi karrierën e tij në Ushtrinë Popullore Jugosllave (JNA) në vitin 1965. Ai u bë i njohur në Luftërat Jugosllave, fillimisht si një oficer i lartë i Ushtrisë Popullore Jugosllave dhe më pas si Shef i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Republikës Srpska në Luftën e Bosnjës të viteve 1992–1995. Në korrik 1996, Dhoma Gjyqësore e ICTY, duke proceduar në mungesë të Mlladiqit sipas Rregullës 61 të ICTY, konfirmoi të gjitha akuzat e aktakuzave origjinale, duke gjetur se kishte arsye të arsyeshme për të besuar se ai kishte kryer krimet e pretenduara dhe lëshoi ​​një urdhër arresti ndërkombëtar. Qeveritë e Serbisë dhe të Shteteve të Bashkuara ofruan 5 milion euro për informacion që çoi në kapjen dhe arrestimin e Mlladiqit. Sidoqoftë Mlladiq arriti të qëndrojë i lirë për gati gjashtëmbëdhjetë vjet, fillimisht i strehuar nga forcat serbe dhe serbe të Bosnjës dhe më vonë nga familja. Më 26 maj 2011, ai u arrestua në Lazarevo, Serbi. Kapja e tij u konsiderua të ishte një nga parakushtet për Serbinë që t'i jepej statusi i kandidatit për anëtarësimin në Bashkimin Evropian.
Më 31 maj 2011, Mlladiq u ekstradua në Hagë, ku ai u procedua në qendrën e paraburgimit që mban të dyshuar për ICTY. Gjyqi i tij filloi zyrtarisht në Hagë më 16 maj 2012. Më 22 nëntor 2017, Mlladiq u dënua me burgim të përjetshëm nga ICTY pasi u shpall fajtor për 10 akuza, një për gjenocid, pesë për krime kundër njerëzimit dhe katër për shkelje të ligjet ose zakonet e luftës. Ai u pastrua nga një akuzë e gjenocidit. Si oficeri i lartë ushtarak me përgjegjësi komanduese, Mlladiq u konsiderua nga ICTY të ishte përgjegjës si për rrethimin e Sarajevës ashtu edhe për masakrën e Srebrenicës.
Biografia
Babai i Ratko Mladiqit, Negjo (1909-1945), ishte antarë i Partizanëve Jugosllav. Nëna Stana (1919-2003), vet rriti tre fëmijët e saj; vajzën Milicen (lindi më 1940), dhe djemt Ratka dhe Milivoje (1944-2001) pas vdekjes së burrit të saj në vitin 1945 gjatë Lufës së Dytë Botërore. Menjëherë pas lindjes së Ratko Mlladiqit e ëma dhe i ati janë smuar nga tifusi, edhe vet ishte i sëmuar rëndë. Mbeti gjallë falë ushtarëve italian, të cilët njëkohë e kan shëruar dhe janë përkujdesur për të. Shkollën fillore e kreu në vendlindje. Kishte shpreh dëshirën të bëhet mësues, kurse më vonë kishte shpreh dëshirën të bëhet kiriurg.
Gjinollët
parapamje|[[Shtëpia e Mahmut Gjinollit monument kulture në Vushtrri]] Gjinollët ose Oxhaku i Gjinollit (osmanisht, Gjin-oğlu - 'i biri i Gjinit') ka qenë një familje e madhe çifligare në Kosovë e cila u shqua sidomos në vitet '20-30 të shekulli XIX.
Historiku
Familja Gjinolli zotëronte çifligje në Rafshin e Kosovës dhe prona të tjera. Pati përfitime të mëdha nga tregtia e prodhimeve bujqësore në periudhën e Bllokadës Europiane të Napoleon Bonapartit, si dhe nga tregtia e mallrave të huaja që kalonin nëpër Kosovë, sidomos nga pambuku egjiptian, mallrat angleze etj. Fitime të mëdha siguroi Maliq Pasha, kreu i kësaj familjeje, nga transporti i drithit përmes Kosovës, kur Kosova njihej si hambari i drithërave në Shqipërinë Veriore. Familja Gjinolli u shqua edhe më tepër pas afrimit me Bushatllinjtë (shih) më 1812, kur u lidh martesa e Jashar Pashës, djalit të birësuar të Maliq Pashës, me një kushërirë të Mustafa pashë Bushatlliut (shih), bijën e Ibrahim Pashës. Por këto marrëdhënie të mira ndërmjet dy familjeve u ftohën pas vitit 1818. Pas kësaj Gjinollët u lidhën për një kohë me Ali pashë Tepelenën (shih), i cili u premtoi ndihma dhe privilegje të tjera. Kjo e detyroi Mustafë Bushatlliun t'u bëjë lëshime Gjinollëve dhe të pajtohet me ta. Gjinollët morën pjesë në luftën e Mustafë Bushatlliut kundër forcave të Ali pashë Tepelenës. Pasi u kthye në selinë e tij në Shkup nga fronti i luftës kundër Ali pashë Tepelenës, Maliq Pasha, duke pasur edhe përkrahjen e Bushatllinjve, rivendosi pushtetin e tronditur të familjes Gjinollëve në Prishtinë. Në vitin 1824, krahas pashallarëve të tjerë kosovarë, Maliq Pasha dërgoi forca ushtarake në ndihmë të Stambollit kundër Revolucionit Grek. Gjinollajt u bashkuan gjithashtu me Mustafë pashë Bushatlliun, kur ky u ngrit në luftë kundër Portës së Lartë. Jashar Pasha i Gjinollëve u bashkua me forcat e Bushatlliut në Prizren (1831), por pas disfatës së parë ai braktisi frontin e luftës, u kthye në Prishtinë dhe i kërkoi falje sulltanit. Ky e fali dhe i premtoi se nuk do t'ia cënonte privilegjet. Duke iu bindur Stambollit, Jashar Pasha i Gjinollëve më 1832 shkoi për të shtypur kryengritjen shqiptare e boshnjake, ndërsa dy vjet më vonë u hodh kundër kryengritësve të Llapit, që nuk i bënë dot ballë forcave të tij. Ai i propozoi Stambollit të likuidonte gjithë pashallarët që kishin ndihmuar kryengritësit e Llapit. Familja Gjinollëve në vitet '40 të shekullit XIX zotëronte rreth 16000 ha tokë, ndërsa në mesin e shekullit XIX ndërtoi tregun e Gjilanit. Ndikimi i tyre në veri shtrihej deri në qytetin e Vushtrrisë ku edhe sot e kësaj dite ndodhet monumenti kulturor i njohur si Shtëpia e Mahmut Gjinollit. Një përfaqësues tjetër i familjes Gjinolli është edhe Abdurrahman Gjinolli kryetar i degës së Prishtinës të Lidhjes së Prizrenit ndërsa dy bijtë e tij Zija dhe Alidanish që morën mbiemrin Prishtina ishin anëtarë aktivë të Komitetit të Stambollit dhe veprimtarë të dalluar të Lidhjes së Prizrenit.
Ratko Mlladiq
Biografia
Pas kreu shkollen fillore shkon në Sarajevë, ku një kohë punon si metalgdhendës në ndërmarrjen “Tito”. Shumë shpejt ndërroi mendjen dhe u orientua në shkollim të mëtutjeshëm dhe niset për Beograd ku kreu shkollën industriale ushtarake në Zemun. Në APJ hynë me anë të konkursit në Akademinë Ushtarake në vitin 1961. Akademinë e kryen me sukses si i gjashti në klasën e vet, ndërsa në shatator të vitit 1965 pranohët në shërbim aktiv në APJ.
Arrestimi, gjykimi dhe dënimi
Arrestimi i tij ndodhi më 26 maj të viti 2011 në Lazarevo, Serbi. Arrestimi i tij u bë nga Polica Serbe. Ratko Mlladiq kishte ndërruar emrin e tij në Milorad Komodiq gjatë kohës kur ishte fshehur.
Pas arrestimit të tij, Mlladiq u paraqit në Gjykatën e Lartë të Beogradit për një seancë dëgjimore nëse ai ishte i përshtatshëm për t'u ekstraduar në Hagë. Gjykatësi Milan Dilpariq pezulloi marrjen në pyetje për shkak të shëndetit të tij të dobët. Avokati i Mlladiqit Millosh Shaljiq tha se shëndeti i tij i dobët e pengoi atë të komunikonte siç duhet. Ai dyshohet se nuk ishte në gjendje të konfirmonte të dhënat e tij personale, por u përpoq të fliste me prokurorët në disa raste, veçanërisht me Zëvendës Prokurorin e Krimeve të Luftës Bruno Vekariq.
Më 22 nëntor 2017 Gjykata Ndëkomëtare e shpalli fajtor për 10 nga 11 akuza dhe e dënoi Ratko Mladiqin me burgim të përjetshëm.
Në vitin 2018, gjatë procesit të apelimit, tre nga pesë gjyqtarët në gjykatën e apelit u larguan nga Mekanizmi për Tribunalet Penale Ndërkombëtare (MITC), sepse ata "duken të njëanshëm", duke marrë parasysh që më parë kishin dhënë përfundime të caktuara lidhur me Mlladiqin në raste të tjera në Hagë.
Në janar 2019, dhoma e para-apelimeve pjesërisht dha një kërkesë për ndjekje penale dhe goditi tre nga pesë mocionet që Mlladiq paraqiti për të paraqitur prova të reja. Më 7 qershor 2019, Mlladiq kërkoi të kishte një zgjatje në mocionet e tij të apelit, e cila u dha. Më 13 qershor 2019, u njoftua në një konferencë statusi që Mlladiq u diagnostikua me "aritmi të padëmshme" dhe caktimi i seancave të mundshme të apelit ende nuk kishte filluar. Më 10 korrik 2019, Mlladiq u shtrua në spital pas një trembje shëndetësore, por më pas u shkarkua dhe u transferua përsëri në njësinë e tij të paraburgimit në Hagë më 12 korrik pasi sëmundja u përcaktua të mos ishte kërcënuese për jetën dhe nuk ka shenjë e problemeve në rritje të zemrës.
Seanca e parë e apelimit u mbajt më 25 dhe 26 gusht 2020. Më 3 shtator 2020, paneli i pesë gjyqtarëve që përfaqësojnë Dhomën e Apelit të MITC votuan 4-1 për të refuzuar kërkesën e Mlladiqit për shtrimin në spital në të ardhmen jashtë qendrës së tij të paraburgimit në Hagë. Më 8 qershor 2021, apeli përfundimtar i Mlladiqit u refuzua dhe dënimi i tij me burgim të përjetshëm u konfirmua.
Kçira
Kçira është një fshat në komunën Qerret në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Fushë-Çidhën
është një fshat në komunën Fushë-Çidhën në rrethin e Dibrës.
Ben Stiller
Benjamin Edward Stiller lindi më 30 nëntor 1964 në New York, ShBA. Është një aktor, humorist, autor filmi, regjisor dhe producent filmi amerikan.
Betraying the Martyrs
Betraying the Martyrs është një grup muzikor nga Paris të Francë. Deri tani, grupi publikoi një albume dhe një EP. Grupi përbëhet nga Aaron Matts (Këngëtar), Lucas D'Angelo (Kitara), Baptiste Vigier (Kitara), Victor Guillet (Keyboard, Këngëtar), Valentin Hauser (E-Bas) dhe Mark Mironow (Drums).
Aristokracia
Aristokracia (gr. : në kuptimin Sundimi i më të mirëve) formë e sistemit shtetëror e ngritur dhe kontrolluar nga një grup i njerëzve (Paria) të dalluar me të drejta të veçanta nga shtresat e gjëra të shoqërisë. Për dallim nga Monarkia (Mbretëria) dhe Demokracia në shtetet aristrokratike pushteti legjistativ dhe juridik është në duart e njerëzve me emër, zakonisht nga pasanikët.
Wormerland
Wormerland është një qytet dhe komunë në provincën Holanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe 45.14 km² dhe popullsi 15873 banorë. Wormer është kryeqendra e komunës.
Spider-Man 3
Spider-Man 3 është një film amerikan i zhanrit superhero sipas stripit Spider-Man, filmi u shfaq më 1 maj  në kino. Regjisori i filmit është Sam Raimi.
Uli Hoeneß
thumb|200px|Uli Hënes Ulrich “Uli” Hënes (lindur më 5 janar 1952) ka qënë një futbollist gjerman që ka luajtur si mesfushor përpara.Gjatë karrieres së tij ai ka luajtur për FC Bayern Münchenmë së shumti dhe më vonë u bë president i FC Bayernit.
Luf-Plan
Luf-Plani është një fshat në komunën Qerret në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Ibrahim Kodra
parapamje|300px|Ibrahim Kodra Ibrahim Shaban Kodra (Likmetaj, 18 ose 22 prill 1918 - Milano, 7 shkurt 2006) ka qenë piktor shqiptar, i konsideruar si piktori më i rëndësishëm shqiptar i njohur ndërkombëtarisht.
Biografia
U lind në Likmetaj të Ishmit më 22 prill të vitit 1918, i biri i Muratit. Ngeli jetim herët dhe për të ikur nga njërka, shkoi dhe punoi kamarier në Mamurras. Jeta e tij në Tiranë në konviktin e shkollës "Naim Frashëri", ndërpritet kur 20 vjeç (1938) largohet nga Shqipëria përgjithmonë me njė bursë studimi nga oborri mbretëror për në Akademinë e Arteve të Bukura në Brera, Milano.
Ai e lëshon Romën dhe përfundon në Milano, në Akademinë e Arteve të Bukura të Brerës. Ai ekspozon në Romë, Milano, Venecia, Paris, Beograd, Nju Jork, krijon krahasimet dhe raporte me piktorë të mëdhenj si Pikaso, Marc Chagall, Henry Matisse, Lucio Fontana, Renato Guttuso, me poete, shkrimtarë, Kritike e regjisorë nga Eugenio Montale dhe Vittorio Sereni, nga Bertoni tek Bruno Munari, dhe Giuseppe Marotta.
Në vitin 1948, Ibrahim Kodra u bë mik me Pablo Picasso, pikërisht në këtë temë në "Konferencën Ndërkombëtare për Paqen e Romës", në të cilën të dy së bashku ata kryen një hulumtim të thellë artistik.
Ndonëse nëpër intervista kishte deklaruar se ishte pagëzuar i krishterë katolik, për hir të dashurisë, shtypi publikoi se kishte lënë amanet që të varrosej si mysliman. parapamje|Varri i Ibrahim Kodrës, Ishëm
Muzeu
Ibrahim Kodra ka lënë pas rreth 6 mijë vepra, të shpërndara nga muze privatë, koleksionistë dhe vetėm 2 mijë prej tyre janë të regjistruara dhe të dokumentuara:
Gllavë
Gllava është një fshat në komunën Buz në rrethin e Tepelenës të Shqipërisë.
Historia
Fshat në rrethin e Tepelenës në rrëzën të malit të Gllavës. Qendër e fshatit të bashkuar që përfshin edhe fshatin Gllavë e Vogël, popullsia gjithsej 809 banorë. Gllava është vendbanim i vjetër që në shek.V-VI e.r. Në një dokument të shek.XI (vitet 1019-1020) kryepeshkopi i Ohrit i jep peshkopatës së Beratit 40 bujkrobër, aty përmendet midis tyre dhe fshati Gllavë. Këshilli NÇ u ngrit në shtator 1942, u çlirua më 1943. Kolektivizimi i bujqësisë u bë në prill 1957. Ka drejtim kryesor prodhimin e drithërave të bukës, dhe rritjen e bagëtive të imëta. Gllava ka shkollë 8-vjeçare, shtëpi kulture, qendër shëndetësore, njësi tregtare e komunale. ( Fjalori Enciklopedik Shqiptar (1985) )
Arshi Brinja
Arshi Brinja, lindi në Fterrë në vitin 1917. I mbetur jetim nga e jëma dhe në gjendje të vështirë ekonomike, ndihmohet nga i jati, xha Kamberi dhe dajua i tij Demir shkurti për të vazhduar shollën Teknike në Kavajë. Lufta Antifashiste Nacionalçkirimtare e gjeti në Romë. U lidh me partizanët italianë dhe mori pjesë në luftën kundër fashizmit e nazizmit, në vitet 1943-1944. Në vitin 1945 kthehet në atdhe. Punoi për një kohë të gjatë, deri në vitin 1966, në Komisioinin e Kontrollit te Shtetit dhe më vonë në Estradën e Shtetit, deri sa doli në pension, ku u aktivizua në organizatën e veteranëve të lagjes.
Ravoniku
Ravoniku është një fshat në Rrethin e Korçës në Shqipëri.
Gjeografia
Ravoniku ndodhet 2 km. larg ne jug-perendim te Korces.
Ekonomia
Eshte e zhvilluar bujqesia dhe blektoria
Arsimi
Në këtë fshat ndodhet shkolla 9-vjeçare "Stavri Toçi"
Gjegjan
Gjegjani është një fshat në komunën Gjegjan) në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Turani
Turani është një fshat në Rrethin e Korçës në Shqipëri.
Turani është fshat 1km Larg Qytetit të Korçës.
Penestët
Penestët ishin fise ilir, banorë të krahinës Penestia në luginën e sipërme të Drinit të Zi e rreth saj. Përmenden për herë të parë më 170-169 p.e.r. dhe luajnë një rol të rëndësishëm në luftën III romako-maqedone. Treva e penestëve përfshihej në mbretërinë ilire. Më 169 p.e.r. Perseu për t'u lidhur me mbretërinë ilire, hyri në tokat e Penestëve, pushtoi qytetet e tyre dhe dëboi këndej garnizonet romake. Në trojet e penestëve kishte 14 qytete e kështjella, prej të cilave njihen me emrin Uskana, që ishte edhe kryeqendra e krahinës, Oinoni dhe Draudaku. Pas vitit 168 p.e.r. emri i penestëve e i qyteteve të tyre nuk përmenden më.
Kantoni Val-de-Reuil
Kantoni Val-de-Reuil (frëngjisht: Canton de Val-de-Reuil) është një kanton në departamentin Eure, rajonin Haute-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Val-de-Reuil. Ka sipërfaqe 82.02km2 dhe popullsi 20555 banorë.
Vllahori
Vllahor (greqisht: Πολύδροσο/Polídhroso) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi. Përpara vitit 1957, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Βλαχώρι/Vlakhóri.
Kantoni Val-de-Reuil
Përbërja aktuale
Kantoni Val-de-Reuil aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Blliça
është një fshat në komunën Fushë-Çidhën në rrethin e Dibrës.
Llukia
Llukia është një vendbanim në komunën e Vushtrrisë, Kosovë. Para vitit 1999 fshati ishte i njohur edhe me emrin Dobërllukë.
Laçe
është një fshat në komunën Fushë-Çidhën në rrethin e Dibrës.
Arkada
parapamje|200px|right|Harqet Arkade të Akuaduktit Arkada është një kalesë e hapurë, e ndërtuar nga një harkë mbi dy shtylla. Arakadat ndërtohen me qëllime funksioni apo dekorimi, përderisa ato me qëllim funksioni e bëjnë kalimin nën strehë ato të dekoracionit shërbejnë ndër të tjera edhe për pamje nga brendia e godinës.
Aktori
Një aktor (shpesh edhe artist) është një person i cili vepron, ose luan një rol, në një produksion artistik. Termi zakonisht drejtohet tek dikush që punon në film, televizion (seri), teatër, apo radio, dhe mundët nganjëherë të shenojnë një argëtues rrugës. Veç kësaj i luan rola dramatike, aktorët mundin edhe të këndojnë ose të kërcejnë apo me punua vetëm te radio si një dublues. Një aktor femërore mundët të jenë një aktore, megjithëse termi "aktor", është edhe përdorimi si term gjini-neutrale.
Domi (Pukë)
Domi është një fshat në komunën Gjegjan në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Kantoni Perpignan-3
Kantoni Perpignan-3 (frëngjisht: Canton de Perpignan-3) është një kanton në departamentin Pyrénées-Orientales, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Perpignan. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 16588 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Perpignan-3 aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Aritmetika
Aritmetika (gr. αριθμός, arithmos = numër) është dega më e vjetër dhe më e thjeshtë e matematikës dhe përdoret gjerësisht në jetën e përditshme për qëllime nga më të thjeshtat, numërimin, gjer në më të përparuarat, si njehsimet në studimet kërkuese dhe në tregti. Emërtimi lidhet me atë degë të matematikës që studion vetitë themelore të disa veprimeve me numrat, veçanërisht me numrat e plotë. Matematikanët nganjëherë e përdorin emërtimin aritmetikë për të treguar teorinë e numrave, e cila nuk duhet ngatërruar me aritmetikën elementare.
Aritmetika në arsimimin shkollor është lëndë mësimore mbi numrat dhe lidhjet e tyre ndërmjet veti. Para së gjithash, aritmetika merret me veprimet themelore llogaritëse si dhe fuqizimin dhe llogaritjen e fuqisë së numrave.
Druari
Druar është një vendbanim në komunën e Vushtrrisë, Kosovë.
Gjeografia
Fshati Druar është një ndër fshatrat më të mëdha të komunës së Vushtrrisë dhe është pjesë e krahinës sdisa nga fshatrat që e rrethojn si Resnikun, Mihaliqin, Shalën, Vërnicë. Qendra e tregut dhe e komunës është Vushtrria dhe është 9 km larg fshatit, po ashtu fshati ka afër edhe qytetin e Kastrioti (ish-Obiliq) dhe qytetin e Mitrovicës. Popullsia e fshatit Druar është etnikisht shqiptarë e besimit islam. Familjet nuk janë martuar mes veti, kryesisht në fshatrat për rreth.
Fshati Druar është fshat kodrino-malor shtrihet në pjesën perëndimore të lumit Sitnica, ka një pozitë të mirë gjografike dhe një pamje mbreslënse nga disa pjesë të fshatit shihen fshatrat e tjera matan lumit Sitnica si Nedakoci, Pestova, Novosella e Maxhunit, Dumnica, Lumadhi, Stanoci, Resniku, Mihaliqi dhe një pjesë e Prishtinës dhe një pjesë e Vushtrrisë si dhe malet e Shalës.
Ekonomia
Fshati është i pasur me tok të punushme, livadhe të begatshme të cilat kositen dy herë gjatë stinës së verës, kullosa, male, kopshte me perime (speca, patate, karrota, tranguj, qep, hudra, domate, lakër, kunguj, pjepna, shalqin etj) kopshte me fidane (molla, kumbulla, dardha, qershija, lajthija, mushmulla, arra, manaferra, dredhza etj).
Shtëpitë jan të shpërndara nëpër gjithë fshatin kryesisht afër rrugës, ndërsa pjesa tjetër janë ara të mbjellura me grur, misër, fasule, tërshër, domate si dhe gjatë viteve të 60 është mbjellë duhan dhe luledjell. Prej kafshëve më shumë janë mbajtur lopt, delet, dhit, kuajt, bullicat, ndërsa prej shpezëve më shumë janë mbajtur pulat dhe më pak bibanat dhe shotat. Njëra prej kafshëve që nuk është mbajtur kurr ka qen dhe mbetet gomari.
Në vitet e 70 është sjell rrjeti elektrik, banorët e fshatit janë të punsuar kryesisht në termoeletranat Kosova A dhe Kosova B. Në fshat para luftës ka qen zyra e bashk lokale, ndërsa tash nuk punon, po ashtu është qendra e mjeksis familjare, nëpër fshat kalon hekurudha e Kosovës e cila lidh Kosovën me shtetet fqinje, por ka vite që treni për udhtarë është ndal, por qarkullon vetëm për mallara dhe nevojat e KFOR-it.
Kultura
Në vitet e 40 është ndërtuar shkolla fillore " Abdyl Frashëri " në të cilen përveq fëmijëve të fshatit Druar kanë mësuar edhe fëmijët e fshatrave për rreth si Mihaliqit, Sallqit, Resnikut, Vërnic. Në vitet e 80 është ndërtuar shkolla në fshatin Mihaliq dhe Vërnicë e më von edhe në fshatin Shalë, ndërsa në vitin 2004 është ndërtuar edhe shkolla në Resnik që të gjitha deg të shkollës fillore "Abdyl Frashëri".
Bryce Dallas Howard
Bryce Dallas Howard lindi më 2 mars 1981 në Dallas, Texas. Është një aktore amerikane.
Jeta
Bryce Dallas Howard është vajza e Ron Howard. Ajo ishte aktore teatrit në Broadway dhe studioi te Tisch School of the Arts të New York University, po ashtu edhe te Stella Adler Conservatory.
Bryce luajti Gwen Stacy në pjesën e tretë të filmit Spider-Man (Spider-Man 3).
Pas 5 vjetë lidhje, ajo është prej qershorit 2006 me aktorin Seth Gabel e martuar. Të dytë pritin fëmijen e parë.
Armatura
Armatura fjalë e përdorur nga shqipfolësit nën ndikimin e gjuhës gjermane e që në gjermanisht nënkupton pajisjet teknike, sistemet e aparateve matëse dhe me udhëzime përdorimi si dhe godinat apo ndërtimet me qëllim ndalimi, izolimi.
Selckë e Vogël
Selcka e Vogël është një fshat në komunën Buz në rrethin e Tepelenës të Shqipërisë.
Woudenberg
Woudenberg është një qytet dhe komunë në provincën Utrecht në Holandë me sipërfaqe 36.72 km² dhe popullsi 11987 banorë. Woudenberg është kryeqendra e komunës.
Despised Icon
Despised Icon është një grup muzikor nga Montreal në Quebec të Kanadë. Deri tani, grupi publikoi katëri albume të cilat nganjëherë kanë qenë të përfaqësuar në toplista. Grupi përbëhet nga Steve Marois (Këngëtar), Eric Jarrin (Kitara), Ben Landreville (Kitara), Alexandre Erian (Këngëtar), Max Lavelle (E-Bas) dhe Alex Pelletier (Drums).
Kontea Lennox e Addington
Kontea Lennox e Addington është një konte (county) në provincën Ontario, në Kanada. Kontea ka një sipërfaqe 2776.48 km² dhe popullsi 40542 banorë.
Krerët e Shtetit Shqiptar
Që nga themelimi më 28 nëntor 1912, Shqipëria ka provuar disa modele qeverisjeje, përfshirë protektoratin ndërkombëtar, monarkinë, regjimin një-partiak si dhe republikën parlamentare. Gjatë kësaj periudhe funksioni i Kreut të Shtetit është ushtruar në forma të ndryshme.
Më 1912 u krijua qeveria e parë me Ismail Qemalin në krye. Ai përmbushte edhe kompetencat e Kreut të Shtetit, ndërsa më 6 shkurt 1914, Konferenca e Ambasadorëve emëroi Princin Wilhelm Wied monark të Principatës së Shqipërisë.
Në periudhën shtator 1914 – janar 1920, Shqipëria u bë shesh lufte duke ndërruar disa qeveri. Roli i kreut të shtetit u mbulua nga qeveri-regjenca të ndryshme.
Më 8 janar 1920 Kongresi i Lushnjës, zgjodhi Këshillin e Lartë prej 4 vetash (Kryeregjent Aqif Pashë Elbasani, Imzot Luigj Bumçi, Mihal Turtulli, Abdi bej Toptani), i cili do të kryente funksionet e kreut të shtetit. Duke rikthyer parlamentarizmin në vitin 1924 Fan Noli u zgjodh kryetar i qeverisë, duke ushtruar edhe funksionet e kreut të shtetit.
Pas ndryshimeve të shpeshta në qeverisje, më 31 janar 1925 Asambleja Kombëtare miratoi formën republikane të regjimit dhe votoi Ahmet Zogun si President të Republikës. Më 1 shtator 1928 Shqipëria u shpall Monarki dhe Ahmet Zogu u shpall Mbret i Shqipëtarëve. Pas pushtimit të Shqipërisë nga Italia në prill 1939 dhe bashkimit të kurorave të dy vendeve, Viktor Emanueli III u bë Mbret i Shqipërisë. Vitet 1943-1944 nën pushtimin gjerman rikthejnë qeverisjet-regjenca.
Përfundimi i luftës së Dytë Botërore dhe çlirimi i Shqipërisë më 1944 u shoqërua me zgjedhjet e para parlamentare të dhjetorit vitit 1945 dhe me kalimin e funksionit të Kreut të Shtetit në organ kolegjial, si Presidium i Kuvendit Popullor. Në periudhën 11 janar 1946 – 12 dhjetor 1990, gjatë të cilës Shqipëria udhëhiqej nga komunistët, funksionet e Kreut të Shtetit u kryen nga Omer Nishani (10 janar 1946 - 1 gusht 1953), Haxhi Lleshi (1 gusht 1953 - 22 nëntor 1982) dhe Ramiz Alia (22 nëntor 1982 – 22 shkurt 1991). Më 22 shkurt 1991 u krijua Këshilli Presidencial i drejtuar nga Ramiz Alia, i cili i ushtroi funksionet deri më 30 prill 1991.
Guido Guerrini
Që kur ishte fëmijë, Guerrini ka bërë shumë udhëtime me makinë me babain e tij, dhe më vonë me miqtë. Në vitin 2008 ai organizoi një projekt të quajtur Torino-Pechino, la macchina della pace (Torino-Pekin, makina e paqes); ai dhe Andrea Gnaldi Coleschi (Arezzo, Itali, 27 tetor 1978), udhëtuan për 25.852 km duke përdorur një makinë të tipit Fiat Marea 1.6 16V te vitit 1999, me pikë nisje nga selia ku u zhvilluan Lojërat olimpike dimërore 2006 (Torino) në selinë ku ishin duke u zhvilluar Lojrat olimpike verore 2008 (në Pekin). Udhëtimi filloi më 6 korrik 2008 duke kaluar nëpër 17 shtete te ndryshëm dhe duke finalizuar udhetimin me rikthimin e tyre ne Itali më 21 shtator 2008. Përreth 95% e gjithë udhëtimit është përdorur si karburant veçanërisht gaz LPG. Projekti Torino- Pechino la macchina della pace, është i përshkruar në librin Aregolavanti 2008 (Gjithmonë përpara).
Kantoni Breteuil (Eure)
Kantoni Breteuil (Eure) (frëngjisht: Canton de Breteuil (Eure)) është një kanton në departamentin Eure, rajonin Haute-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Breteuil. Ka sipërfaqe 229.69km2 dhe popullsi 8858 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Breteuil (Eure) aktualisht përbëhet nga 14 komuna.
Manu Ginobili
Emanuel David Ginóbili (lindi më 28 korrik 1977 ) është nje ish-basketbollist argjentinas.
Arno
Arno është lum në Itali, i gjatë 241 km, buron në Apenine dhe rrjedh nëpër Florencë dhe derdhet tek Pisa në Detin Ligur.
Ganga (muzikë)
Ganga (Ganga) është një lloj këndimi që e ka origjinën nga rajoni rural i Alpeve Dinarike. Supozohet që emri i saj Ganga ka lidhje me fjalën shqipe Kanga - Kënga. Më së shpeshti gjendet në rajonet e Hercegovinës dhe Dalmacisë, por mund të gjendet në një masë edhe në Bosnjën perëndimore, Lika, Kordun dhe zonat rurale të Malit të Zi veriperëndimor. Karakterizohet nga një këngëtar i vetmuar që këndon një varg të vetëm tekstesh, i ndjekur nga të tjerë që bashkohen, duke përdorur një stil vokal që përshkruhet më së miri si vajtim.
Ganga ka qenë historikisht e lidhur ngushtë me rajonin e Hercegovinës, ku është zhvilluar si një ndjenjë e fortë e identitetit kulturor. Për të siguruar mbijetesën e saj, si Bosnja dhe Hercegovina ashtu edhe Kroacia kanë marrë masa për të mbrojtur gangën si pjesë e trashëgimisë së tyre kulturore dhe për të inkurajuar performancën e saj.
Përshkrimi
Ganga është një formë shprehëse e të kënduarit. Edhe pse të dy gjinitë: burrat dhe gratë kryejnë rregullisht ganga, është jashtëzakonisht e pazakontë që ata të përformojnë së bashku, megjithëse nuk ishte e pazakontë që burrat katolikë dhe myslimanë të përformojnë së bashku. Ganga është kultura e vendosur kryesisht në qytete të vogla dhe fshatra.
Ganga është një formë disonante e të kënduarit, duke përdorur dy nota përplasëse për të projektuar tingullin në distanca të gjata. Për shembull, nëse një person është duke kënduar një notë C, një person i dytë këndon ose një gjysmë hapi lart ose poshtë (B ose C ). Ganga këndohet tradicionalisht nga barinjtë nëpër shtrirje luginash, për komunikim në distanca të gjata me njëri-tjetrin.
Historia
djathtas|parapamje|225x225px| Interpretuese femra nga grupi kulturor "Radišići" me bazë në [[Lubushki|Ljubuški, Bosnje dhe Hercegovinë]] Ganga është një mbetje e stilit arkaik të të kënduarit polifonik që mund të gjendet në të gjithë rajonin Dinarik. Me kalimin e kohës, popullatat vendase zhvilluan varietetin e tyre të të kënduarit të stilit të vjetër, si stili i këndimit të fytit ojkanje nga Dalmacia, klithma e izvikës nga Serbia perëndimore ose iso-polifonia e Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut. Në fillim të shekullit të XX, prifti dhe muzikologu Branko Marić teorizoi se termi "ganga" rrjedh nga fjala shqipe kënga që do të thotë "këngë", një mbetje e mundshme nga ilirët e lashtë. Megjithatë, të tjerë e kanë hedhur poshtë teorinë dhe sugjerojnë se ajo rrjedh nga tingujt që lëshojnë nga zëri i interpretuesve ( gn-gn ose gan-gan ).
Interpretuesit e gangave historikisht kanë kënduar për gjërat që u përkasin atyre, nga vështirësitë e punës së fshatarëve e deri te gëzimet që gjen njeriu në jetë. Për shkak të rrënjëve të saj në malet rurale, ganga është parë shpesh nga shoqëria më e madhe si një traditë e modës së vjetër ose primitive. Përkthime më të fundit të gangave kanë filluar të trajtojnë çështje politike, duke adoptuar shpesh ngjyrime haptazi nacionaliste dhe duke përfshirë tema nga luftërat dhe konfliktet. Disa muzikantë të njohur kroatë kanë përfshirë disa Ganga në veprat e tyre, si këngëtari popullor Mate Bulić dhe yjet e popit Nina Badrić dhe Severina, kjo e fundit me këngën e saj në Eurovizion.
Që nga viti 2009, ganga është mbrojtur nga Ministria Kroate e Kulturës për të ruajtur dhe inkurajuar studimin e saj. Në vitin 2014, Kroacia dhe Bosnja dhe Hercegovina u bashkuan për të filluar një projekt të përbashkët në zhvillimin e trashëgimisë së tyre të përbashkët kulturore bazuar në Bećarac dhe Ganga" - format e këngëve popullore të mbrojtura si trashëgimi kulturore jomateriale. Është pjesë e një programi më të madh bashkëpunimi ndërkufitar të financuar nga Bashkimi Evropian për restaurimin dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe historike. Në vitin 2019, qyteti i Tomislavgradit në Bosnje dhe Hercegovinë emëroi një shesh sipas gangës në njohje të rolit të saj si pjesë e trashëgimisë kulturore të qytetit.
Renz
është një fshat në komunën Fushë-Çidhën në rrethin e Dibrës.
Te rrethuarit e lire
parapamje|Firma e Dionisios Solomos parapamje| Dorëshkrim i Solomos me tekst të të rrethuarve të lirë. Të Rrethuarit e Lirë është një nga kompozimet poetike kryesore të Dionisios Solomos që duket se ka "zene pjesën më të madhe të jetës së tij", gjithashtu perbene një nga veprat më të rëndësishme të poezisë greke. E shkruar në pesëmbëdhjetë rrokshe, vepra është frymëzuar nga ngjarjet e rrethimit dhe Eksodi (Dalja) e Mesologit gjatë Revolucionit Grek të vitit 1821.
Krijuesi i saj është marrë me kete kompozim pothuajse gjatë te gjithe të ashtuquajturës periudhë e pjekurise poetike të tij (1834-1847), fakt që e bën veprën një poezi "organike", nga pikepamja se gjate periudhës se gjatë të zhvillimit të saj reflekton evoluimin e ideve të poetit. Të rrethuarit e lirë është një nga veprat e tij më fragmentare. Ai u dorëzua në formën e tre planeve, pas një studimi të kujdesshëm të arkivave të poetit nga Jakov Polyla, i cili e botoi për herë të parë. parapamje|Dionysios Solomos
Referenca shënime
Burimi i frymëzimit për vepren te "Rrethuarit e Lirë" është beteja e mbrojtësve të Mesologit, gjatë rrethimit të tij të dytë nga osmanët, i cili zgjati gati një vit (1825-1826) dhe kulmoi me daljen e dëshpëruar të Dielen e Dafines me 10 Prill 1826. Në veprën e tij Solomoni përpiqet të nxjerrë në pah në fjalen e tij poetike madhështinë morale të luftëtarëve Helene, të cilët me vetëdije të plotë shkuan drejt sakrifikimit për te fituar lirine e tyre shpirtërore.
Permbajtja
Vepra nuk është një poezi e unifikuar, por përbëhet nga tre plane te fragmentuara. Plani A ka një stil lirik. Plani B, i cili përmban pjesët më të rëndësishme në konceptimin poetik, përbëhet nga gjithsej nga 61 fragmente, të shkruara në pesëmbëdhjetë rrokshe jambike me rimë të çiftëzuar. Është kompozuar gjatë qëndrimit të poetit në Korfuz, në periudhën 1833-1844. Në fund, Plani C, përfshin 15 fragmente poetike dhe është kompozuar nga viti 1844 deri në fund të jetës së Solomonit.
Në Planin B dhe C, midis fragmenteve poetike, janë futur pjesë të vogla, të cilat ishin doreshkrime të Solomonit, të shkruara në italisht dhe që u përkthyen dhe u bene pjese e veprës nga Iakov Polyla. Ekzistojnë gjithashtu seksione të shkurtra shtesë, të shkruara nga Polyla për të kuptuar dhe me teper çdo pasazh dhe marredhenien midis tyre.
Ideja qendrore e projektit, siç analizohet në planet e Solomonit, është beteja e të rrethuarve kundër vështirësive, ndërsa ata bëhen me te vërtete të lirë me fitoren shpirtërore kundër një sërë tundimesh. Behet fjale për lirinë e brendshme të vullnetit për të kapërcyer gjithçka që kërcënon dinamiken e rezistencës së tyre, jo vetëm urinë dhe dobësinë fizike, por edhe çdo tundim që ofron vetë bukuria e natyrës.
Vepra tregon ditët e fundit të rrethimit, i cili ndodhi gjatë pranverës, pak para Pashkëve. Dy nga pasazhet e tij më karakteristike i referohen bukurisë së natyrës në këtë kohë.
Gjuha e të Rrethuarve të Lirë është ajo popullore me idiomat dhe veçoritë që karakterizojnë Solomonin.
Golemaj
Golemaji është një fshat në komunën Buz në rrethin e Tepelenës të Shqipërisë.
Andrew Wiles
parapamje|Andrew Wiles Andrew Wiles (lindur 11 Prill 1953) është një matematikanë Britanik dhe profesor në Universitetin i Princeton.
Ai është njeriu më famshëm për Teoremën e Fundit te Fermatit.
Pëllumbari
Pëllumbari është ushtruesi i pëllumbave me qëllim gara sportive në artin e fluturimit.
Historia e arteve
djathtas|parapamje|403x403px|Sarkofag me muzat, rreth vitit 250, në Vatikan Historia e arteve përfshin çdo aktivitet ose produkt të krijuar nga njeriu për qëllime komunikuese që shprehin ide, emocione ose një vizion të botës. Arti përdor metoda të ndryshme, të tilla si plastike, gjuhësore, sonore apo të përziera. Historia e arteve si një disiplinë akademike si dhe mjedisi e kanë zakon ta kufizojnë atë në të ashtuquajturat arte pamore ose plastike ndërsa që artet e tjera studiohen në mënyrë më specifike nga disiplina të tjera, të përcaktuara qartë, si historia e letërsisë apo historia e muzikës, duke qenë të gjitha objekt vëmendjeje nga e ashtuquajtura histori e kulturës apo historia kulturore, së bashku me historitë sektoriale të fokusuara në manifestime të tjera të mendimit, si historia e shkencës, historia e filozofisë apo historia e religjioneve. Disa fusha të dijes të lidhura ngushtësisht me historinë e artit, janë estetika dhe teoria e artit. Përgjatë kohës arti ka qenë klasifikuar në mënyra të ndryshme, që nga ai mesjetar në arte liberale dhe arte mekanike, në klasifikimin në arte të bukura dhe arte të aplikuara dhe deri te përcaktimet bashkëkohore, ku arti shihet si një shfaqje e kreativitetit njerëzor. Një ndarje e shekullit të XX e arteve, megjithëse nuk i përfshin të gjitha, është ajo e “nëntë arteve”. Ajo u hartua fillimisht në vitin 1923 nga poeti Italian Ricciotto Canudo dhe u zgjerua me dy zërat e fundit nga kritiku francez Claude Beylie në 1964Kështu, lista e arteve kryesore në shekullin e XX përfshinte: arkitekturën, kërcimin, skulpturën, muzikën, pikturën, poezinë  kinemaja, radio-televizioni dhe tregimet figurative Tanimë, përveç formave të vjetra të shprehjes artistike po konsiderohen edhe mënyra të reja shprehjeje artistike si moda, gastronomia, computer art-i, artet grafike, performaca, reklama, animimi dhe videolojërat. Historia e artit është një degë shumëfushëse e arteve dhe shkencave, që kërkon një ekzaminim objektiv të artit përmes kohës, duke klasifikuar kulturat, vendosur periodizimet dhe duke vëzhguar karakteristikat dalluese dhe ndikuese të artit. Studimi i historisë së artit u zhvillua fillimisht gjatë Rilindjes, me qëllimin e saj të kufizuar në prodhimin artistik të qytetërimit perëndimor. Gjithësesi, me kalimin e kohës, vendosi një shikim më të gjerë të historisë së artit që ka një përmbledhje të përgjithshme të gjithë qytetërimeve dhe analiza të prodhimit të tyre artistik sipas vetë vlerave të tyre dhe jo vetëm sipas historisë së artit perëndimor.
Sot, arti gëzon një rrjet të gjerë studimi, përhapja dhe konservimi i gjithë trashëgimisë artistike të njeriut përgjatë historisë. Ngritja e mediave ka qenë themelore në përmirësimin e studimit dhe përhapjes së artit. Çmime si ai Turner i Tate Gallery-së, Wolf Prize in Arts, Pritzker Prize i arkitekturës, Pulitzer i fotografisë dhe ai Oscar në kinematografi promovojnë gjithashtu punët më të mira krijuese në një nivel ndërkombëtar.
Zhvillimi historik
Studimi i historisë së artit është relativisht një fenomen i afërt; para Rilindjes, koncepti modern i artit nuk ekzistonte. Përgjatë kohës, historianët e artit i kanë ndryshuar këndvështrimet e tyre rreth asaj që vlen të studiohet. Për shembull, gjatë epokës së hershme viktoriane, artistët italianë të shekullit të XV konsideroheshin më të ulët ndaj atyre të Rilindjes së Lartë të shekullit të XVI. Kjo bindje u sfidua nga lëvizja Pre-Raphaelite. Që atëherë, ka qenë një prirje mbizotëruese në kritikën e artit të shekullit të XXI, që t'i trajtojë të gjitha kulturat dhe periudhat në mënyrë neutrale. Kështu, arti aborigjen i Australisë nuk do të shihej as më mirë as më keq sesa arti i Rilindjes: do shihej thjesht si i ndryshëm. Analizat historike të artit kanë evoluar gjithashtu më shumë në studimin e përdorimit shoqëror dhe politik të artit, sesa të fokusoheshin vetëm mbi vlerësimin estetik të mjeshtërisë së tij (bukurisë). Çfarë mund të ketë qenë parë dikur thjesht si një kryevepër, tashmë vlerësohet si një manifestim ekonomik, shoqëror, filozofik dhe kulturor i këndvështrimit, filozofisë, synimeve dhe  prejardhjes të artistit. thumb|341x341px|Libri i Vasarit për biografitë e artistëve në 1568 Fusha e studimit të historisë së artit u zhvillua fillimisht në Perëndim dhe u mor vetëm me studimin e historisë së artit evropian, duke vendosur Rilindjen e Lartë (dhe paraardhësen e saj të Lashtësisë Klasike) si standardet përcaktuese të fushës. Megjithatë, gradualisht, gjatë shekullit të XX, u zhvillua një vizion më i gjerë i historisë së artit. Ky version i zgjeruar përfshin artin e shoqërisë nga e gjithë bota dhe zakonisht përpiqet t'i analizojë artifaktet sipas vlerave kulturore ku u krijuan. Kështu, studimi i historisë së artit tashmë përmbledh gjithë artet, që nga megalitet e Europës Perëndimore te pikturat e Dinastisë Tang në Kinë.
Krijimi i artit, historia akademike e artit dhe historia e museumeve të artit së bashku janë ngushtësisht të ndërlidhur me lindjen e nacionalizmit. Arti i krijuar në epokën moderne, në fakt, shpesh ka qenë një përpjekje për të gjeneruar ndjenjat e superioritetit kombëtar ose dashurisë për vendin. Arti rus veçanërisht, është një shembull i mirë i kësaj, pasi avangarda ruse dhe më vonë Arti Sovjetik ishin përpjekje për të përcaktuar identitetin e atij vendi.
Shumica e historianëve të artit të sotëm e identifikojnë specialitetin e tyre si arti i një kulture dhe periudhe të caktuar dhe shpesh këto kultura janë gjithashtu dhe kombe. Për shembull, dikush mund specializohet në historinë e artit gjerman të shekullit të XIX ose atij bashkëkohor kinez. Fokusi mbi kombësinë ka rrënjë të thella në këtë disiplinë. Në fakt, jetët e artistëve të Vasarit janë një përpjekje për të treguar superioritetin e kulturës artistike të Firences dhe shkrimet e Heinrich Wölfflin-it (veçanërisht monografia e tij mbi Albrecht Dürer-in) përpiqet të dallojnë stilet italiane të artit nga ato gjermane.
Shumë nga muzeumet më të mëdha dhe mirëfinancuara të botës: Luvri, Victoria and Albert Museum, si dhe National Gallery of Art në Washington janë prona shtetërore. Shumica e vendeve, në fakt, kanë një galeri kombëtare me qëllimin e qartë të ruajtjes së trashëgimisë kulturore, të zotëruara nga qeveria, pavarësisht se cila kulturë e ka krijuar artin dhe një mision implicit për të mbështetur trashëgiminë kulturore të vetë vendit. The National Gallery of Art, për shembull, shfaq artin e bërë në Shtetet e Bashkuara, por zotëron edhe objekte nga e gjithë bota. left|thumb|315x315px|Kapaku The Story of Art të Ernst Gombrich-ut Megjithëse disa libra përpiqen për një afrim të përbotshëm, ata janë universalisht të fortë kryesisht në historinë e artit perëndimor. Librat përdorin shembuj përfaqësues nga çdo epokë për të krijuar një histori që përzien stilet në ndryshim me historinë shoqërore. Kjo pamje enciklopedike e historisë së artit fillon me një seksion mbi kontekstin evropian në rend kronologjik. Ajo e fillon narrativën e saj me artin parahistorik si psh. Stonehenge, duke vazhduar pastaj të diskutojë mbi botën antike. Kjo e fundit fillon me Mesopotaminë, pastaj përparon te arti i Egjiptit të Lashtë, i cili pastaj ndiqet nga Lashtësia Klasike. Arti klasik përfshin artin grek si dhe atë romak.
Historia e artit shpesh tregohet si kronologjia e kryeveprave të krijuara nga secili qytetërim. Ajo mund të përkufizohet kështu, si një histori e kulturës së lartë, e mishëruar nga Mrekullitë e Botës. Nga ana tjetër, shprehjet e artit të zakonshëm mund të përfshihen edhe në narrativat historike të artit, ku ato zakonisht përmenden si arte popullore ose si artizanat. Më ngushtësisht se sa merret një historian arti, me këto forma të ulëta kulture, merret ajo që i identifikon këto punime si ekzaminim i kulturës materiale ose si kontribuim në fushat e lidhura me studimin e historisë së artit, si antropologjia ose arkeologjia. Në këto raste objektet e artit mund të quhen edhe artefakte arkeologjike.
Në 1842 Franz Theodor Kugler shkroi librin e parë mbi historinë e artit, i cili shpreh ndarjen e historisë së artit në 4 periudha (arti prehellenik ose i popujve primitivë, klasik ose i lashtësisë greke e romake, “romantik” ose e artit mesjetar dhe islam, modern që nga rilindja deri në shekullin e XIX), i ndjekur në 1855-ën nga manuali mjaft i përhapur i Anton Heinrich Springer-it.
Një mënyrë e dobishme për të studiuar historinë e artit organizohet nëpërmjet vëzhgimit të punimeve kryesore që pasqyrojnë një pamje enciklopedike të artit të madh. Shpesh, punimet e konsultuara në anglisht janë Story of Art i Ernst Gombrich-it, Art History i Marilyn Stokstad-it, History of Art i Anthony Janson-it, Art Past, Art Present i David Wilkins, Bernard Schultz dhe Katheryn M. Linduff-it, Art Through the Ages i Helen Gardner-it, A World History of Art i Hugh Honour dhe John Flemming-ut si dhe Art Across Time i Laurie Schneider Adams-it. Një nga vendet më të mira për të gjetur informacion të mirëpranuar për studimin e historisë së artit është Heilbrunn Timeline of Art History, i sponsorizuar nga Metropolitan Museum of Art në New York.
Parahistoria e përgjithshme
Artikulli kryesor: Arti Parahistorik Artefaktet e para të njohura të artit njerëzor gjenden në periudhat e Epokës së Gurit (Paleoliti i Lartë, Mezoliti dhe Neoliti), kur shfaqen objeket e para që mund të konsiderohen art njerëzor. Gjatë Paleolitit (250 000 – 8000 vjet para K.), njeriu praktikoi gjuetinë dhe jetoi në shpella, ku u zhviluan pikturat e shpellave. Pas një periudhe kalimtare (Mezoliti, 8000 – 6000 vjet para K.), gjatë periudhës së neolitit (6000–3000 para K.), kur njeriu u bë sedentar (i ngulitur) dhe u mor me bujqësi, me shoqëritë që bëheshin gjithmonë e më komplekse dhe besimin fetar që po fitonte rëndësi, filloi prodhimi i zejtarisë. Më në fund, në epokën e bronxit (3000 – 1000 vjet para K.), u ngritën qytetërimet e para protohistorike.
Paleoliti
Paleoliti shfaqjen e parë artistike e pati rreth 25 000 vjet para K., duke arritur kulmin gjatë periudhës Magdaleniane (± 15 000 – 8000 vjet para K.. Gjurmët e para të objekteve të bëra nga njeriu shfaqen në Afrikën jugore, Mesdheun perëndimor, Europën Qëndrore dhe Lindore (deti Adriatik), Siberi (liqeni Bajkal), Indi dhe Australi. Këto gjurmë të para përgjithësisht ishin gurë të punuar (strall dhe qelq vullkanik), vegla druri ose kocke. Për të pikturuar me të kuqe përdoreshin oksidi i hekurit, me të zezë, oksidi i magnezit, dhe me okër, argjila.  Gjurmët e artit të mbijetuar nga kjo periudhë janë skalitje të vogla në gurë ose kockë dhe piktura shpelle, këto të fundit nga rajoni Franko-Kantabrian; ka piktura me karakter magjiko-fetar dhe piktura me skena jonatyralistike, të cilat tregojnë kafshë, veçanërisht shpellat e Altamirës, Trois Freres-it, Chauvet-it dhe Lascaux-it. Skulptura përfaqësohet nga të ashtuquajturat figurinat e Venusit, figura femërore që përdoreshin me gjasa në kultin e pjellorisë, siç është Venusi i Willendorf-it. Punime të tjera përfaqësuese të të kësaj periudhe janë Burri nga Brno-ja  dhe Venusi i Brassempouy-it. thumb|258x258px|Piktura neolitike nga El Cogul-it
Neoliti
Kjo periudhë — që nga 8000 vjet para K. në Lindjen e Afërme — ishte një ndryshim i thellë për njeriun, i cili u bë sedentar dhe ushtroi bujqësinë dhe blegtorinë, ashtu si dhe zhvillimi i formave të reja të bashkekzistencës shoqërore dhe besimit fetar. Arti shkëmbor i basenit Iberik të Mesdheut — i datuar midis Mezolitit dhe Neolitit — përmban figura të vogla dhe skematike njerëzore, me shembuj të shquar në El Cogul, Valltorta, Alpera dhe Minateda. Kështu lloj pikture kishte gjithashtu të ngjashme në Afrikën veriore (në malet Atlas dhe Sahara) dhe në zona Zimbabves moderne. Piktura Neolitike ishte skematike, e reduktuar në vijëzimet bazë (burra në formë kryqi dhe gra në formë trekëndëshi). Ka piktura shpelle që vlejnë njëlloj që të vihen në dukje si Pikturat lumore në Argjentinë, veçanërisht Cueva de las Manos. Në artin e bartshëm, Qeramika Cardium u prodhua dhe u dekorua me guacka deti të stampuara. U prodhuan materiale të reja si ambra, kristali i shkëmbit, kuarci, diaspri, etj. Në këtë periudhë shfaqen gjurmët e para të planimetrisë urbane, veçanërisht mbetjet në Tell as-Sultan (Xheriko), në Jarmo (Irak) dhe në Çatalhöyük (Anadoll).
Koha e metaleve
left|thumb|448x448px|Monumenti megalitik i Stonehenge-it Faza e fundit parahistorike është koha e metaleve, pasi përdorimi i elementeve të tillë si bakri, bronxi dhe hekuri provuan se ishin materiale të mahnitshme përndryshuese për këto shoqëri antike. Në epokën e bakrit (e quajtur edhe epoka e kalkolitit) u shfaqën Megalitet, monumentet prej guri si dolmenët dhe menhirët apo kromlekët anglez, ashtu si në komplekset e Newgrange-it dhe Stonehenge-it. Në Spanjë u formua kultura e Los Millares-it, e karakterizuar nga kultura Beaker dhe figura e piktura njerëzore me sy të mëdhenj. Në Maltë, kulturat që vlejnë të vihen në dukje janë komplekset e tempujve të Ħaġar Qim-it, Mnajdra-s, Tarxien-it dhe Ġgantija-s. Në Ishujt Balear u zhvilluan kultura të shquara megalitike, me lloje të ndryshme monumentesh: naveta, një varr në formën e një piramide të prerë, me një dhomë të zgjatur varrimi; taula, dy gurë të mëdhenj, njëri i vendosur verikalisht dhe tjetri horizontalish mbi njëri – tjetrin; dhe talaiot, një kullë me një dhomë të mbuluar dhe një kupolë fallse.
Në epokën e hekurit kulturat e Hallstatt-it (Austri) dhe La Tene-it (Zvicër) shënuan një fazë të rëndësishme në Evropë. E para u zhvillua mes shekullit të VII dhe të V para K. nga nekropolet me kodërvarre (ose tumat) dhe dhoma varri prej druri në formën e një shtëpie, shpesh të shoqëruar nga një qerre katërrrotëshe. Qeramika ishte polikromatike, me dekorime gjeometrike dhe përdorimin e zbukurimeve metalike. Kultura La Tene u zhvillua midis shekullit të V dhe të IV para K. dhe që njihet gjerësisht si arti i hershëm kelt. Ai prodhoi shumë objekte hekuri si shpatat dhe heshtat, që nuk kanë mbijetuar mjaftueshëm, por që bronxi vazhdoi të përdorej për mburoja, fibula dhe objekte të tjera mjeshtërisht të dekoruara, me faza të ndryshme evoluimi të stilit (La Tene I, II dhe III). Dekorimi u ndikua nga arti grek, etrusk dhe ai skith. Në pjesën më të madhe të pushtimit kontinentital nga Perandoria Romake solli fundin e stilit.