cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ali Riza Efendiu
parapamje|279x279px|Një portret i një oficeri vullnetar të Batalionit të Shërbimit Civil (Asâkir-i Mülkiye Taburu), i cili u krijua në [[Selaniku|Selanik më 23 dhjetor 1876. Ataturku kishte thënë se nuk është babai im kur iu shfaq fotografia. Ky portret ishte sugjeruar nga İlhan Sungu në artikullin e tij të titulluar "Atatürk'ün Babası Ali Efendi ve Mensup Olduğu Selânik Asakir-i Mülkiye Taburu" dhe ka filluar të botohet si portreti i Ali Rıza në vitin 1939.]] djathtas|parapamje|Shtëpia e rindërtuar e familjes së Ali Rıza Efendi, në [[Koxhaxhiku|Kodžadžik, Maqedonia e Veriut]] Ali Rıza Efendi (1839 – 1888) ishte zyrtar dhe babai i Mustafa Qemal Ataturkut dhe burri i Zübeyde Hanım.
Biografia
Ali Riza lindi në Selanik (Thessaloniki i sotëm në Maqedoninë e sotme, Greqi), atëherë qyteti më i rëndësishëm në Perandorinë Osmane në Evropë pas Konstandinopojës/Stambollit. Familja e Ali Rizës vjen nga Koxhaxhik, në Komunën Centar Zhupa afër kufirit me Shqipërinë, sot në Maqedoninë e Veriut, ku ndodhet një shtëpi përkujtimore. Ai mendohet të jetë me prejardhje vendase: shqiptar ose sllav nga disa studiues si Andrew Mango, Lou Giaffo, Ernst Jaeckh, etj. Megjithatë, fshati ku lindi familja e tij ka ende një popullsi shumicë turke, dhe Falih Rıfkı Atay, gazetar dhe mik i ngushtë i Ataturkut, pretendoi se ai rrjedh nga turqit e Söke, në provincën Aydin të Anadollit. Sipas historianëve të tjerë si Vamik D. Volkan, Norman Itzkowitz, Hasan İzzettin Dinamo, etj.: Paraardhësit e Ali Rıza ishin turq, përfundimisht me prejardhje nga Söke në provincën Aydin.
Ai punoi si doganier dhe vdiq në vitin 1888 në moshën 49-vjeçare, kur djali i tij ishte 7 vjeç. Në lindjen e Mustafës, Ali Riza vari shpatën e tij në djepin e djalit të tij, duke ia kushtuar shërbimit ushtarak. Më e rëndësishmja, Ali Riza u kujdes që shkollimi më i hershëm i djalit të tij të bëhej në një shkollë moderne laike. Ai la punën e nëpunësit me pagesë të dobët për të filluar një biznes lëndë druri, por banditët i vunë flakën aksioneve pasi i zhvatën para. Ai u përpoq të ribashkohej në shërbimin civil pa sukses. Ai filloi të pinte shumë më pas, gjë që mund të ketë kontribuar në vdekjen e tij të hershme.
Kosova Airlines
Kosova Airlines është kompani ajrore kosovare e themeluar në vitin 2003 nga qeveria e Kosovës dhe Misioni i Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK) në bashkëpunim me partnerët tregtarë privat. Kosova Airlines është kompania e parë ajrore kosovare. Kompania selinë e ka në Prishtinë dhe e lidh kryeqytetin e Kosovës përmes aeroportit ndërkombëtar të Prishtinës me Evropën perëndimore.
Kosova Airlines aktualisht nuk posedon asnjë aeroplan të vetin dhe rrjedhimisht huazon ata nga kompani ajrore të huaja për t'i realizuar fluturimet e saj.
Kenai Peninsula Borough (Alaska)
Kenai Peninsula Borough është një nga  njësitë administrative në shtetin federal Alaska të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1797
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Bashkia Krujë
Burimet
== Bashkia Kruje ka nje siperfaqe rreth 390 km.Kruja eshte nje nder 61 bashkite e Shqiperise.Ajo ndodhet ne Veriun e Shqiperise.Bashkia Kruje eshte e ndare ne tre qytete qe jane:Kruje,Fushe Kruje dhe Thumana(qytet i ri pas termetit te 26 nentorit).Kruja eshte nje nder qytetet me te vjetra dhe shume kohe me perpara ka qene kryeqytet i Shqiperise.Tani,Kruja ben pjese ne qarkun e Durresit.Kryetari i Bashkise Kruje eshte Artur Bushi.Kruja eshte nje nder qytetet me te bukura dhe me te vizituara ne Shqiperi.Kruja ka nje nder kalate dhe muzeun me te bukur te Shqiperise.Popullsia e Krujes eshte rreth 96000 banore. ==
Temperatura
Kur prekim me dorë ndonjë trup, pro përjetojmë ndjesi të cilën e shprehim si ngrohtë apo ftohtë. Themi se trupi i ngrohtë e ka temperaturën më të lartë se trupi i ftohtë. Ndjesia për ngrohtësinë dhe ftohtësinë është relative. A do të kemi ndjesi për ngrohtësi apo ftohtësi, varet se në ç'gjendje ishte dora që e preku objektin, a ishte e vendosur më parë në akull apo në avuj të ujit. Më saktësisht, dy njerëz japin përfundime të ndryshme për shkallën e ngrohjes së një trupi. Ndjesia e përfituar varet edhe nga lloji i trupit. Kur prekim trupin 8metalik dhe atë të drurit, që kanë të njëjtën shkallë ngrohjeje, trupi metalik na bene te duket më i ftohtë se trupi i drurit. Pra njesia e te prekurit nuk eshte e sakte, prandaj ne perdorim termometer per te matur temperaturen sepse ai eshte i sakte.
Partia Socialdemokrate e Gjermanisë
thumb|SPD
Sozialdemokratische Partei Deutschlands (shkurtesa SPD, Partia social demokratike gjermane) është një ndër partitë më të vjetra të kohës së tashme në Gjermani. Partija për momentin ka 8 ministra federal, ndër tyre edhe ministrin për çështjet sociale dhe të punës Franz Müntefering (Franc Myntefering) i cili për momentin është edhe shef i kabinetit të premieres Merkel. Kryetari i partisë së SPD është Sigmar Gabriel.
Temperatura
Përkufizimi
Temperatura është madhësi fizike me ndihmën e së cilës matet se për sa një trup shpërputhet nga baraspeshimi termik me trupin tjetër.Temperatura eshte niveli i ngrohtesise se ajrit
Kuptimi dhe matja e temperaturës
Si ta masim nxehtë dhe ftohtë. Meqë këto janë ndjesi subjektive ato duhen lidhur me ndonjë dukuri e cila mund të matet. Kjo ndjesi matet me temperaturë dhe përcaktohet me termometër. Gjatë matjes së temperaturës termometri vendoset në kontakt me trupin, temperatura e të cilit dëshirohet të përcaktohet. Për shembull vendoset termometri me merkur në gotë me ujë të nxehtë. Shtylla e mërkurit do të zgjerohet deri në një vlerë dhe në termometër lexohen shkallët. Gjatë majtjës janë zbatuar dy dukuri. Së pari është shfrytëzuar vetia e zgjerimit të rregullt të merkurit gjatë temperaturës dhe pastaj baraspeshimi termik ndërmjet ujit dhe merkurit në termometër. Nëse shtylla e merkurit e të njëjtit termometër tregon të njëjtën gjatësi, në baraspeshimin termik, në dy mjedise të ndryshme, thuhet se ato mjedise e kanë të njëjtën temperaturë. Nëse këto mjedise takohen ndërmjet, përsëri thuhet se ata gjenden në baraspeshim termik. Kësisoji fitohet përkufizimi i temperaturës.
Konjuca e Epërme
Gjeografia
Konjuca, së bashku me Konjucën e Poshtme e bëjnë fshatin më të madh të Pustarekës. Fshatin e përmend, në udhëpërshkrimin e shqiptarësh, por thonë serbët se këtë fakt duhet marrur me "rezervë", thënjën e Fon Hanit sepse aty jetonin edhe 2 shtëpi serbësh që llogaritën si banues të vjetër.
Temperatura
Temperatura ne Trevat Shqiptare
Shtrirja e madhe e trevave shqiptare nga bregdeti ne brendesi te gadishullit te Ballkanit dhe ne drejtim vertikal kushtezon ndryshime te dukshme te vlerave te temperatures te ajrit. Temperatura mesatare vjetore Temperatura mesatare vjetore lekundet nga 17 grade C (bregdeti jonian) deri ne 7 grade C ( lartesia 1200m -Vermosh ne veri te Shqiperise). Ne lartesite me te medha te trevave lindore kjo temperature eshte dhe me e ulet. Muaji me i nxehte Muaji me i nxehte eshte korriku. Mesatarja e temperatures per korrikun ne zonat e uleta eshte mbi 25 grade C ( Sarande, Kumenice, etj). Vlerat me te larta te temperatures kane arritur rreth 44 grade C(Kucove). Ne zonat e brendeshme dhe te larta temperaturat mesatare arrijne 13 grade C ( Kodra e Diellit ne malin e Sharit ). Muaji me i ftohte Muaji me i ftohte eshte janari. Per zonat e uleta dhe bregdetare mesatarja e temperatures per janarin arrin mbi 10 grade C. Ne lartesite dhe ne trevat lindore, me dimer te ftohte kjo mesatare eshte mjaft e ulet nen -3 grade C. Minimumi me i ulet i temperatures ka arritur -29.4 grade C ( Manastir).
Temperatura është madhësi fizike, me ndihmën e së cilës e masim se një trup sa shpërputhet nga baraspeshimi termik me trupin tjetër.
Ali G
Ali G esht karakter qe esht paraftyruar nga Sasha Baron Kohen. parapamje|Ali G
Konjuca e Epërme
Demografia
Thënjën e Fon Hanit.
Ali G
Historia rreth Ali G
Ali G se pari filloi te shfaqet ne kanalin Britanez Channel 4 duke i marr ne pyetje figura te njohura angleze.
Temperatura
Shkalla e Celsiusit
Njësia për matje të temperaturës përcaktohet nga gjendja e termometrit në baraspeshim termik të përzierjes akull me ujë dhe gjendjes së të njëjtit termometër në baraspeshimin me avuj të ujit që valon në shtypje normale. Këto dy pozita të shtyllës së merkurit shënohen si 0 °C dhe 100 °C dhe quhen pikat themelore. E qindta pjesë e gjatësisë së shtyllës në mes të pikave themelore quhet shkallë e Celsiusit (1 °C).
Ali G
Arritja ne Amerik
Show i Ali G erdhi ne SHBA ne kanalin HBO ne vitin 2003 duke pasur sukses shum te madh. Programi i tij teliviz quhet Da Ali G Show ne te cilin paraqiten figurat e njoftura te tij si Borati dhe Bruno
Temperatura
Njësit matëse e temperaturës
Njësitë për matjen e temperaturës janë : Kelvin, gradë Farenheit, gradë Celcius edhe gradë Reomir.
Ali G
Arritja ne Amerik
Sacha Baron Cohen
Kantoni Saint-Just-en-Chaussée
Kantoni Saint-Just-en-Chaussée (frëngjisht: Canton de Saint-Just-en-Chaussée) është një kanton në departamentin Oise, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Just-en-Chaussée. Ka sipërfaqe 248km2 dhe popullsi 17548 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Just-en-Chaussée aktualisht përbëhet nga 29 komuna.
Klinika
Një spital i vogël se një spital është quajtur përgjithësisht një klinikë, dhe shpesh është drejtuar nga një agjenci qeveritare për shërbimet e kujdesit shëndetësor, ose një partneritet privat e mjekëve (në vende ku praktikë private është e lejuar). Klinikat vetëm në përgjithësi ofrojnë shërbime ambulatore.
Një klinikë (ose një klinikë ambulatore) është një strukturë e vogël privat apo publik shëndetësor që është i përkushtuar për kujdesin e outpatients, shpesh në një komunitet, në dallim nga spitalet më të mëdha, të cilat gjithashtu trajtojnë inpatients. Disa të rriten të institucioneve të tilla të mëdha si spitale të mëdha, ndërsa mbajtjen klinikë emrin. Këto janë të lidhura shpesh me një spital ose në shkollë mjekësore.
Praktikë klinikat Përgjithshme drejtohen nga një ose disa praktikues të përgjithshme ose menaxherë praktikë. Klinikat Fizioterapia janë drejtuar zakonisht nga fizioterapistė dhe klinikat psikologji nga psikologët klinik, dhe kështu me radhë për çdo profesion shëndetësor. Disa klinika janë operuar në shtëpi nga punëdhënësit, organizatat qeveritare apo spitale dhe disa shërbime klinike janë të jepen me korporata private, të specializuar në ofrimin e shërbimeve shëndetësore. Në Kinë, për shembull, pronarët e këtyre klinikave nuk kanë arsim formal mjekësore. Kujdesi shëndetësor në Indi, Kinë, Rusia dhe Afrika është dhënë në zonat rurale të madh nga klinikat shëndetësore celular ose dispensaries rrugë, disa prej të cilave praktikat tradicionale të integruar shëndetësor. Në Indi këto klinika të mjekësisë tradicionale ofrojnë Ayurvedic dhe unani bimor praktikë mjekësore. Në secilin prej këtyre vendeve mjekësi tradicionale tenton të jetë një praktikë e trashëguar
Funksioni
Funksion të klinikave do të ndryshojnë nga vendi në vend. Për shembull, një praktikë e përgjithshme lokale të drejtuar nga një mjek i përgjithshëm i vetëm do të sigurojë kujdes primar shëndetësor, dhe do të drejtohet zakonisht si një përkujdesje për-biznes fitim nga pronari, ndërsa një klinikë të specializuar qeveria mund të sigurojë subvencionuar shëndetësor të specializuar.
Disa klinika të funksionojë si një vend për njerëz me lëndime ose sëmundje të vijnë dhe të shihet nga infermiere përzgjedhje ose punëtor tjerë shëndetësor. Në këto klinika, dëmtim ose sëmundje serioze nuk mund të jenë të mjaftueshme që kërkojnë një vizitë në një dhomë urgjente, por personi mund të zhvendoset në një nëse kërkohet. Trajtimi në këto klinika shpesh është më pak e shtrenjtë se ajo do të jetë në një departament i plagosur. Gjithashtu, ndryshe nga një ER këto klinika janë shpesh jo të hapur mbi një bazë 7 x 24 x 365. Ata nganjëherë kanë qasje në pajisje diagnostikuese të tilla si makinat X-ray, veçanërisht nëse klinika është pjesë e një strukture më të madhe. Mjekët në klinika të tilla shpesh mund të referohen pacientët e specialistëve, nëse lind nevoja.
Ketchikan Gateway Borough (Alaska)
Ketchikan Gateway Borough është një nga  njësitë administrative në shtetin federal Alaska të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Sainte-Marie-1-Nord
Kantoni Sainte-Marie-1-Nord (frëngjisht: Canton de Sainte-Marie-1-Nord) është një kanton në departamentin Martinique, rajonin Martinique në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sainte-Marie. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 7384 banorë.
Kantoni Montaigu
Kantoni Montaigu (frëngjisht: Canton de Montaigu) është një kanton në departamentin Vendée, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Montaigu. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 30658 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Montaigu aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Bashkimi Demokristian i Gjermanisë
Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU, Partia Demokristiane) është një parti e popullit të Gjermanisë. Nënkuptohet si parti: "demokratike kristiane, liberale dhe parti konzervative e mesme".
Kryetar i partisë Demokristiane (CDU) është premirja (kancelarja) e Gjermanisë, Angela Merkel. Po ashtu si degë e partië është dhe partia popullore europiane (EVP) e cila u formua më 8 korrik 1974 nga vet partija e CDU-së.
Hareid
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Kantoni Athis-Mons
Kantoni Athis-Mons (frëngjisht: Canton d'Athis-Mons) është një kanton në departamentin Essonne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Athis-Mons. Ka sipërfaqe 14.7km2 dhe popullsi 37504 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Athis-Mons aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Ad Quintum
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_04.jpg/250px-Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_04.jpg|parapamje|250x250px| Thermat e lashta romake të Ad Quintum. Ad Quintum (shqiptohet Ad Kuintum) ka qenë një stacion, vendbanim dhe një kompleks termik romak në Iliri, afër Bradasheshit, në Shqipërinë e sotme. Ad Quintum ishte një mutatio ("stacion ndryshues" ose "stacion udhëtar") i Via Egnatias, që lidhte Ilirinë perëndimore me Trakën lindore, nga dy pikënisjet në Dyrrachium dhe Apoloni, drejt e në Bizant. Dy degët e pikënisjet e Egnatias bashkoheshin në Ad Quintum, më pas rruga vazhdonte drejt lindjes përmes luginës së Shkumbinit.
Përshkrimi
Kompleksi termik u ndërtua në mesin e shekullit II pas Krishtit dhe vazhdoi të banohej deri në shekullin e IV pas Krishtit. Ajo u braktis ndoshta për shkak të zhvillimit qytetar të Scampa-s aty pranë ose për shkak të përdorimit të reduktuar të stacionit rrugor. Rrënojat e tij të ruajtura mirë mund të shihen pranë fshatit të sotëm Bradashesh, pikërisht pranë rrugës SH7.
Vendi u gërmua gjerësisht rreth vitit 1968, i cili zbuloi një vilë të bukur romake dhe një terma (banjë) të ruajtur jashtëzakonisht mirë, duke përfituar nga burimet e bollshme aty pranë.
Partia e Lirë Demokratike (Gjermani)
Die Freie Demokratische Partei (FDP) Partija e Lirë Demokratike është parti liberale në Gjermani. Në vitin 1968 partia mbante shkurtesat FDP ndërsa që nga viti 2001 mban shkurtesat F.D.P.). Kryetari i partisë është Guido Westerwelle.
Kodiak Island Borough (Alaska)
Kodiak Island Borough është një nga  njësitë administrative në shtetin federal Alaska të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Vlora
Vlora është një qytet bregdetar në jugperëndim të Shqipërisë. Vlora është qyteti i dytë më i madh portual pas Durrësit, me një popullsi prej 188.922 banorë (1 janar 2020). Ndodhet në jugperëndim të Shqipërisë, në Detin Adriatik dhe është qendra e Bashkisë së Vlorës dhe Qarkut të Vlorës. Është qyteti ku është shpallur Deklarata e Pavarësisë shqiptare më 28 nëntor 1912. Themeluar në shekullin e VI p.e.s. me emrin Aulona dhe vazhdimisht i banuar për rreth 26 shekuj, Vlora është shtëpi për Portin e Vlorës dhe Universitetin e Vlorës si qyteti më i rëndësishëm ekonomik dhe kulturor i Shqipërisë jugperëndimore.
Historia
Qytet i lashtë dhe një nga portet kryesore te Shqipërisë. Ndodhet ne jugperëndim te vendit, buzë Adriatikut. Në lashtësi, qyteti ilir njihej me emrin Aulona. Gjurmët më të hershme i takojnë shek. VI p.e.s. Në shek. IV rrethohet me mure guri të latuar.
Duke qenë një nyje e rrugëve tokësore e detare, i njohur për verën, ullinjtë e kripën, u bë porti kryesor i Ilirisë pas rënies së Apolonisë e Orikumit. Në mesjetë fatet e qytetit lidhen me kështjellën e Kaninës. Më 1081 u pushtua nga normanët, më 1205 nga Venediku, pastaj kaloi në sundimin e Hohënshtaufëve gjermanë dhe më 1272 u përfshi në mbretërinë e Arbërisë.
Gjeografi arab Ibn Batuta e përmend në qindvjetin e Xtë si një ngulim të rëndësishëm. Gjatë dy luftërave të perandorit Aleksi I Komneni kundër Robert Guiskardit dhe Bohemondit, Vlora përmendet shpesh, ndërsa pas një përkatësie thuajse shtatëqindvjeçare bizantine, pushtohet nga normanët që e qeverisën vetëm katër vjet.
Sundimati i Vlorës
Sundimati i Vlorës dhe i qytetit, krahinës dhe kështjellës së Kaninës ishte pjesë e Perandorisë Bizantine, i nënshtrohej pushtetit të një sebastokratori, që sipas Eqrem bej Vlorës e kishte selinë në kalanë e Ploç-Sevasterit (pranë Kudhësit), por në vitin 1205 ra nën pushtetin e Despotatit të sapoformuar të Janinës. Më 1258 Vlora është ndër zotërimet që i kalojnë si pajë mbretit të Napolit, Manfredit të Hohenshtaufënve, pasi mori për grua Helenën e despotit Mihal II. Pasi vdiq Manfredi më 1266, kështjellari i Vlorës, Jacques de Baligny, nuk ia dorëzoi kështjellën Anzhuinëve në mars 1272 dhe për sa qe gjallë mori prej Karlit I Anzhu „castrum Canine, Caninian et Avelloman cum archondiis“. De Baligny ndejti vetëm për një vit pasi mori disa vende në krahinën e Beratit dhe Bazilikatës në Itali në këmbim të Kaninës dhe Vlorës. Nga viti 1315 deri në vitin 1320 u pushtua sërish prej bizantinëve dhe pushtetar i saj qe sevastokrator Dhimitër Ganza, të cilin e pasoi i biri, Nikolla. Më 1345 qyteti ra në sundimin serb, edhe vëllai i mbretit Aleksandër të Bullgarisë, Johan Azen Komneni, arriti të futej në Vlorë. Më 1357 Këshilli i Lartë i Senatit të Venedikut i lejonte qytetarët e vet të zgjidheshin për kryetarë e nëpunës (pro rectoribus et officialibus) në Vlorë dhe vende të tjera të despotatit (locus Avalone et alia loca despotatus). Më 1372 Johan Azen Komnenin e dëbojnë Balshajt dhe Muzakajt.
Kaloi në shek. XIV nën sundimin e Balshajve, por pas vdekjes së Balshës II më 1385 në betejën e Savrës, nuk mund ta mbanin më. Pas vdekjes së Balshës, vendin e pasoi e veja, Komita Muzaka-Komnena, e bija e despotit të Beratit dhe Vlorës. Ishte e dëgjuar për punimin e hekurit, të shpatave, të mëndafshit, për nxjerrjen e kripës etj.
Gjatë sundimit osman
Nga viti 1481 deri në vitin 1538 sanxhaku i Vlorës është mbajtur për një „Serhad sançagi“ dhe autoriteti i tij më i lartë si një „serhad bej“ (serhad = turq. kufi). Sanxhakbeu ishte komandant i trupave turke të sanxhakut, sidomos të zonës bregdetare midis Durrësit e Prevezës; sepse atë kohë, administrata civile e përfaqsuar nga kadiu, kishte një peshë shumë më të vogël dhe Vlora ishte nën urdhrat e marinës (të Kapidan-i Derga-it). Kur Sulejmani i Madh, gjatë udhëtimit të tij në Shqipëri (1538), organizoi administratën civile, sanxhaku i Vlorës u vu nën varësinë e zyrës së vezirit të madh. Sanxhakbeu quhej tani përfaqsues i Sulltanit (mëkëmbës). Këtë post e kanë mbajtur dhe trashëguar thuajse pa ndërprerje (nga 1481 deri në 1828) jo vetëm „de jure“, por edhe „de facto“ nga Vlorajt.
Më 1531, kur sanxhakbej ish Kara Sinan Pashë Vlora, sipas Çelebiut Sulltan Sulejmani i Madh urdhëroi që të ndërtohej kalaja e Vlorës në mes të gjirit të Vlorës dhe atij të Dukatit, mbi një hundë ranore. Struktura e fortesës ka qenë oktagonale me muret „njëzet kut të lartë dhe dhjetë kut të trashë“ dhe plot me topa në çdo kënd. Më 1685 Vlora u sulmua nga ana e detit, me këtë rast, hebrenjtë e këtij qyteti u tërhoqën dhe zunë vend në Berat.
Zona në të cilën ishte e ndërtuar Kalaja e Skelës u deklarua Monument kulture në vitin 1963. Në vitin 1997, KKRT e qytetit Vlorë dha leje ndërtimi edhe për këtë zonë të qytetit. Në vitin 2000 gjatë punimeve për hedhjen e themeleve të një pallati shumëkatësh u zbuluan pjesë të themeleve të Kalasë së Skelës. Ndërtimi vazhdoi dhe nuk u krye asnjë studim i materialit arkeologjik të zbuluar. Një ndërtesë tjetër që shpreh lulëzimin kulturor është edhe Xhamia e Muradies 1542. Në shek. XVII-XVIII qyteti u bë përsëri një qendër e rëndësishme ekonomike-tregtare dhe port eksporti e importi. Ali Pasha e mori me 1812.
Vlora ishte kryeqyteti i parë i Shqipërisë së pavarur. Me 28 nëntor 1912 këtu Kuvendi Kombëtar shpall Pavarësinë në Sarajet e Vlorajve dhe formoi qeverinë me Ismail Qemal Bej Vlorën në krye. Por në dhjetor 1914 u pushtua nga italianët. Më 1920 u krijua komiteti „Mbrojtja Kombëtare“, i cili organizoi forcat që morën pjesë ne Lufta e Vlorës dhe pushtuesit italiane të thyer u detyruan të pranojnë tërheqjen më 2 shtator 1920. Qyteti kishte 4,000 banore, ai vijoi të ishte vatër e lëvizjes atdhetare e demokratike. Me rastin e varrimit të Avni Rustemit më 30 prill 1924, u ngrit komiteti i cili organizoi kryengritjen e cila çoi në Revolucionin e qershorit 1924. Në nëntor u hap shkolla e mesme tregtare. U çlirua më 15 tetor 1944. Gjate periudhës komuniste qyteti u rrit në sipërfaqe dhe në numër duke arritur 72,000 banore në 1989.
Në 1997, Vlora ishte qendra e demonstratave popullore kundër firmave piramidale (Ponzi scheme), gjë që solli dhe rënien e qeverisë.
Sot, Vlora është një qendër e rëndësishme turistike, kjo fal edhe mjedisit të këndshëm bregdetar.
Ekonomia
Vlora është një qendër e rëndësishme tregtare dhe detare në Shqipëri. E zhvilluar është industria e peshkimit. Vlora prodhon naftë, gaz natyror, bitum dhe kripë. E zhvilluar në qytet është industria e manifakturës tekstile si dhe ajo e ndërtimit.
Vitet e fundit ka pasur një zhvillim të madh turizmi,per shkak te bukurive natyrore duke u shoqëruar ky zhvillim me ndërtimin e shumë hoteleve, restoranteve, plazheve.
Transporti hekurudhor
Trena pasagjerësh të Hekurudhës së Shqipërisë udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në Vlorë si dhe për në Pogradec dhe për në Shkodër. Gjendja e tanishme bën që hekurudhat praktikisht mos të përdoren pothuajse fare.
Transporti detar
Vlorën e ndajnë vetëm 72 km nga Italia. Çdo ditë nisen tragete për në Brindisi, Otranto.
Transporti ajror
Në Vlorë ndodhet dhe aeroporti ushtarak, tashme jashtë përdorimi.
Klima
Klima e Vlorës është tipike mesdhetare me një dimër te lagësht e te ngrohte dhe me një vere te nxehte e cila arrin deri ne 40 g
Liste Biznesesh
Liste biznesesh ne qarkun e Vlorës do ti gjeni ne portalin vlonjat, Visit Vlora.
Edukimi
Vlora është qyteti i dytë me universitetin më të madh në Shqipëri. Universiteti i Vlorës "Ismail Qemali" u krijua ne vitin 1994 si një universitet teknologjik. Përpara rreth qindra studentë ndiqnin këtë, ndërsa tani rreth 15,000. Fusha e përqendrimit është teknologjia, por vitet e fundit asaj i janë shtuar dhe ekonomia, financa, edukimi.
Sporti
Qytetaret e Vlorës pëlqejnë një llojshmëri sportesh. Me popullori midis tyre është futbolli. Vlora ka dy ekipe profesionale: KS Flamurtari dhe Vlora City FC. Flamurtari luan aktualisht në superligën ndërsa Vlora City ne kategorinë e dyte. Sporte te tjera qe luhen janë: volejboll, basketboll, hendboll, atletike,notim si dhe sportin e ciklizmit ku jan stervitur dhe po sterviten plot talente te rinj .Vlonjatet në realitet pëlqejnë sportet ekstreme.
Géza Alföldy
Biografia
Géza Alföldy ka lindur në Budapest. Ai studioi në Fakultetin e Shkencave Humane të Universitetit të Budapestit nga viti 1953 deri në vitin 1958, ku në vitin 1959 mori doktoraturën. Alföldy punoi në muzeun e qytetit të Budapestit nga 1957 deri në 1960 dhe nga 1960 deri në 1965 ai ishte asistent profesor në Institutin për Historinë e Lashtë në Universitetin e Budapestit. Në vitin 1965, ai emigroi në Gjermaninë Perëndimore, ku fillimisht punoi në Muzeun Shtetëror Rhenanian të Bonn nga 1965 deri në 1968. Gjatë kësaj kohe, Alföldy fitoi një habilitim në Universitetin e Bonit në vitin 1966, ku shërbeu si pedagog universiteti dhe përfundimisht si profesor i rregullt. Në të njëjtin vit ai u bë profesor i Historisë së Lashtë në Universitetin Ruhr në Bochum. Alföldy u emërua profesor për Historinë e Lashtë në Universitetin e Heidelberg në 1975 dhe qëndroi atje deri në pensionimin e tij në 2002. Pas rinovimit të postit të tij profesor, Alföldy dha mësim si profesor zëvendësues deri në vitin 2005. Ai vdiq në vitin 2011 teksa vizitonte Athinën, Greqi.
Kontributi
Fushat kryesore të kërkimit të Alföldys janë:
Në kuadër të studimeve të tij epigrafike, Gezá Alföldy vizitoi shumë vende (Shqipëri, Algjeri, Austri, Britani, Qipro, Egjipt, Francë, Greqi, Hungari, Itali, Jordani, Libi, Portugali, Spanjë, Siri, Turqi, Tunizi dhe Jugosllavi) me qëllim kërkimin e mbishkrimeve origjinale të lashta.
Për më tepër, Alföldy ishte profesor i ftuar në Institutin për Studime të Avancuara, Princeton (1972/73), në Romë nga 1986 dhe 2003, në Paris (1991), dhe Pécs (ende në 1993) në Poznań (1992), në Budapest ( 1993), dhe gjithashtu në Barcelonë në 1997 dhe 1998.
Përveç kësaj, ai vazhdoi të jepte leksione të ndryshme akademike brenda dhe jashtë Gjermanisë, ndërsa mbikëqyrte shumë akademikë të rinj gjatë fazave të tyre të promovimit ose aftësimit (më shumë se një duzinë vetëm që nga viti 1992).
Alföldy ishte gjithashtu bashkëredaktor i revistave dhe periodikëve të shumtë akademikë ndërkombëtarë. Emri i tij u lidh veçanërisht me Heidelberger Althistorische Beiträge und Epigraphische Studien (HABES), të cilën ai ishte redaktor i vetëm nga viti 1986. Alföldy ishte anëtar korrespondues ose anëtar nderi i shoqërive dhe akademive të shumta akademike dhe një anëtar i respektuar i Akademisë së Heidelberg që nga viti 1978.
Përveç organizatave si Akademia e Heidelbergut, Alföldy punoi gjithashtu në shumë institute të tjera kërkimore gjermane: Deutsche Forschungsgemeinschaft dhe Instituti Arkeologjik Gjerman, si dhe në objekte italiane, franceze dhe spanjolle për kërkimin e antikitetit klasik.
Montcada i Reixac
Montcada i Reixac është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vallès Occidental, të provincës Barcelona, në Katalonia. Montcada i Reixac ka 33453 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 23.34 km2.
Lidhje të jashtme
Montcada i Reixac
Kantoni Saint-Fulgent
Kantoni Saint-Fulgent (frëngjisht: Canton de Saint-Fulgent) është një kanton në departamentin Vendée, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Fulgent. Ka sipërfaqe 210.21km2 dhe popullsi 13509 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Fulgent aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Kantoni Sainte-Marie-2-Sud
Kantoni Sainte-Marie-2-Sud (frëngjisht: Canton de Sainte-Marie-2-Sud) është një kanton në departamentin Martinique, rajonin Martinique në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sainte-Marie. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 11376 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Sainte-Marie-2-Sud aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Lake and Peninsula Borough (Alaska)
Lake and Peninsula Borough është një nga  njësitë administrative në shtetin federal Alaska të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Chilly-Mazarin
Kantoni Chilly-Mazarin (frëngjisht: Canton de Chilly-Mazarin) është një kanton në departamentin Essonne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Chilly-Mazarin. Ka sipërfaqe 19.48km2 dhe popullsi 36425 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Chilly-Mazarin aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
Shkodra
Shkodra (trajta e pashquar Shkodër) është qytet dhe bashki në Shqipërinë Veriperëndimore e qendra e rrethit dhe qarkut me të njëjtin emër. Është një prej qyteteve më të vjetra të Shqipërisë, me një histori banimi mijëvjeçare në qytet dhe krahinë.
I çmuar ndër kohëra të ndryshme si nyjë me rëndësi gjeostrategjike prej afërsisë mes malësive, liqenit, detit dhe rrugëve me rëndësi në kuadrin e Ballkanit Perëndimor.
Bashkia, e cila shtrihet prej Alpeve Shqiptare e deri në detin Adriatik, u krijua pas reformës territoriale më 2015 duke shkrirë njësitë e mëparshme të Anës Malit, Bërdicës, Dajçit, Gurit të Zi, Postribës, Pultit, Shalës, Shoshit dhe Velipojës.
Prejardhja e emrit
parapamje|Monedhat e lashta të Shkodrës me liburnë|majtas
Prej vitit 1287 shihet forma Scutarum (mb. Scutarensis), emri u përshtat në italishte Scutari, formë e cila qe mjaft e përhapur në anglishte deri në shek. XX. Forma në serbo-kroatishte Skadar (Скадар) shihet që nga mbarimi i shel. XIV, në turqishten osmane, gjithashtu në turqishten e sotme İşkodra.
Përgjatë sundimit osman është quajtur edhe Işkenderiyye nga Işkender duke pandehur se banorët e këtij qyteti ishin të bijtë e Skënderit për nga trimëria që shfaqnin në beteja, nga ku Barleti nxjerr tezën se Shkodrën mund ta ketë themeluar Aleksandri i Madh, që qarkullonte edhe ndonjë shekull më vonë tek e shkruan udhëpërshkuesi osman Evlija Çelebi.
Toponimia
Toponimia e qytetit shtrihet në aq shtresa sa ç'është e gjurmueshme historia e rishtë e tij, duke pasur shtresëzime që dëshmojnë periudhën latine, sllave, osmane, mbivendosjet e emërtimeve nga regjimi komunist apo edhe toponime të reja. Kodrat rreth të cilave shtrihej qyteti në kohën e Barletit quheshin Kazenë, Valdunus (kodra e kalasë) dhe Zarufe.
Shtrirja e qytetit në kohët e hershme qe e vendosur në Fushën e Bunës, ku ka qenë lagjja e quajtur Pulikare (it. pulicaria, bimë dizenterike), sot e mbuluar nga uji dhe në verë përdoret për kullotje.
Dy mendohen të jenë toponime bizantine: Ajasma (gr. ujë i shenjtë) dhe Arra e Madhe (gr. aramades, vend i lagshtë). Shtresëzimi sllav në nivel toponimesh konstatohet tek lagjet Gjuhadol (sllav. gluho dol, përrua i shurdhët) dhe Draçin (ferrza) - emër ky i fundit që u përpoq të ndryshohej në periudhën zogiste në "Ferrza", por u rikthye i mëparshmi.
Shtresëzimi i periudhës osmane është më i përhapuri që me emrat që na përcjell Çelebiu, por edhe më tej nga dokumentacioni: Alibegaj, Tabake, Hysenbegaj, e Myftisë, Haxhi Resul, Karahasej, Luguçezme, Vegshar, Tepe, Tophanë 1027 H (1617-1618, nga persishtja tup-hané), Xhabiej, Udhakryq, Ndocej, Parrucë, Fushë Çelë, Garuc, Kiras, Rus, Dërgut, Dudas, Badra, Ara e Pashës, Serreq.
Lashtësia
Në mesin e shekullit të tretë p.k. përmendet si kryeqendra e mbretërisë së parë të Ardianëve. Mbretëresha Teuta dhe mbretërit Agron e Gent janë figurat më të përmendura të kësaj periudhe.
Mesjeta
Pas gjysmës së parë të shekullit të 7 pjesa më jugore e pjesëve detare të Principatës Serbe, në Diokle, përfshinte edhe krahinën e Shkodrës. Qyteti qe pjesë e formacioneve shtetërore serbe, bullgare e zetase - pjesërisht edhe atyre bizantine - deri me rënien e Perandorisë Serbe në shek. XIV. Më pas u zotërua nga Balshajt, të cilët pasi u thyen në betejën e Savrës, Balsha II ia dorëzoi qytetin Shahinit (kephalia, capitaneus turcorum) deri kur prania osmane në këto vise u vënit dhe trysnia venedikase u shtua. Balshajt ia dorëzuan Venedikut më 1396. Përgjatë pranisë venedikase, por sipas gjasave edhe para ardhjes së Balshajve, zbatohej kodi ligjor i njohur si Statutet e Shkodrës. Më 1448 shkodranët mvartës të venedikasve luftojnë kundër Skënderbeut.
Më 1474 Bejlerbeu i Rumelisë, Sulejmani, rrethoi Shkodrën, por qyteti u mbrojt trimërisht nga Antonio Loredano dhe 2500 ushtarë, me ndihmën e anijeve venedikase në Bunë dhe në det, e me ndihmën e Cërnojeviqit zetas dhe malësorëve arbërorë. Rrethimi i dytë më 1478 u drejtua personalisht nga Mehmet Ngadhënjyesi, u dorëzua pas marrëveshjes së paqes në Stamboll më 1479.
Periudha Osmane
Sipas ndarjeve administrative të Perandorisë Osmane, qyteti u bë qendër e sanxhakut më 1485, pjesë e Elajetit të Rumelisë.
Qyteti nis të lulëzojë përsëri me stabilitetin e garantuar nga Bushatllinjtë. Tregtia lulëzoi përmes limanit lumor të Obotit dhe bashkëpunimin me Ulqinin në rrugë detare, duke u bërë kësodore qendra ekonomike e trevave veriore shqiptare. Më 1832 periudha e pashallëkut të këtij oxhaku mbaroi. Më 1835 u çua kryengritja vendore kundër Tanzimatit, e kryesuar nga Hamz agë Kazazi.
Lufta Ballkanike dhe administratat ndërkombëtare
djathtas|parapamje|300x300px|Tubimi i 6-mujorshit të pavarësisë, i festuar nga shkodranët në Kalà, ku Át Vinçenc Prennushi mbajti fjalimin e tij. Deri në muajin prill 1913 Shkodra ishte i vetmi bastion i mbetur i Perandorisë Osmane në Ballkanin Perëndimor. Pas armëpushimit mes Perandorisë Osmane dhe Aleatëve Ballkanikë, Mali i Zi ra në ujdi që t'ia dorëzojë qytetin Fuqive të mëdha. Komisioni i admiralëve të flotës ndërkombëtare që përfaqësonin Fuqitë e Mëdha e mori në dorëzim Shkodrën më 14 maj 1913 në ora 2.30 pasdreke. Mbas fillimit të Luftës Botërore fuqitë ndërkombëtare u tërhoqën nga Shkodra dhe qytetin ia dorëzuan një komisioni prej 12 vetësh, njohur si “Komisioni i Shkodrës”. majtas|parapamje|300x300px|Rruga Franz Ferdinand Më 23 janar 1916 ushtria austro-hungareze hyri në Shkodër. Nën administrimin e Komisarit Civil August Ritter von Kral u hapën Komisia Letrare Shqipe dhe drejtoritë e përgjithshme të financave, arsimit dhe drejtësisë në hapësirën territoriale deri në vijën grykëderdhja e Vjosës-Skrapar-Prespë. Në mars të 1916 qytetit i bëri vizitë zyrtare Arkiduka Karl Salvator i Habsburgve
Shtetit shqiptar dhe konfliktet
Më 11 mars 1920, sipas një marrëveshjeje mes qeverisë së Tiranës dhe komandës së trupave franceze, xhandarmëria shqiptare mori në dorëzim qytetin ku ministri i Brendshëm, Ahmet Zogu dhe ministri i Drejtësisë, Hoxha Kadriu u pritën me ngazëllim nga popullsia. Në verën e 1920 qyteti qe i përfshirë në mënyrë të dyanshme në Luftën e Koplikut.
Më 1921 ndodhi kryengritja e Republikës së Mirditës e cila u kryesue nga Marka Gjoni. Shkodra mori pjesë vullnetarisht për shuarjen e saj. Më 1926 shpërtheu Kryengritja e Dukagjinit, për të cilën Dom Gjon Gàzulli u var në qytet me 4 mars 1927.
Shkodra në vitin 1939 kishte 30 000 banorë. Qyteti asokohe kishte telegraf e telefon. Hotele të njohur ishin Grand, Panzione dhe Romana. Ditë tregu ka pasur dy: Qyteza e vjetër të mërkurave, Qyteza e re të hënave.
Pushtimi italian dhe gjerman
Në aksionet e ndërmarra nga ministri Deva, sipas burimeve gjermane, kreu 35 arrestime, duke asgjësuar një pjesë të mirë të Lëvizjes Nacionalçlirimtare në qytet.
Regjimi komunist
Tërheqja e trupave gjermane nga Shkodra përbën një debat të gjithmonshëm për arsye instrumentalizimi politik të historisë. Për historianin ushtarak Marenglen Kasmi, historianin Kastriot Dervishi, sipas dëshmive të Át Zef Pllumit dhe mjaft burimeve të tjera, gjermanët ikën nga Shkodra në datat 28-29 dhe partizanët hynë në Shkodër më 29 nëntor pa luftë të prirë nga Gjovalin Luka. Në fundin e vitit 1944 në Shkodër u formua Divizioni VI Sulmues i drejtuar nga Gjin Marku që do t'i bashkohej divizioni i Rrahman Perllakut për të shkuar në Kosovë. Me zënien e qytetit nga partizanët, hynë edhe partizanë jugosllavë, të cilët nisën rrëmbimin e mallrave dhe zbrazjen e dyqaneve.
Duke filluar nga nëntori 1944, në qytet u aplikua një represion i egër, i cili gradualisht e privoi atë nga primati moral, kulturor, ekonomik dhe demografik i tij në shtetin shqiptar, duke grabitur nga ky qytet arkivat, bibliotekat, veprat e artit, transformuar apo asgjësuar institucionet e krijuara për shekuj. Qasja e regjimit të ri mëtoi t´ìa çrrënjoste qytetit prirjet politike dhe kulturore, nga marrëdhëniet me botën dhe nga ekonomia tradicionale. U përndoqën personalitetet më të spikatura të qytetit. U vu dorë mbi institucionet e kulturës dhe të kultit, duke i shndërruar sipas ideologjisë së re. U bë çdo gjë që qyteti të humbiste identitetin e tij.
Lëvizja antikomuniste në Liceun e Shkodrës e cila e ka zanafillën që nga periudha e Luftës, vazhdoi edhe më pas nga viti 1945 e deri në 1953 kur u arrestuan dhe pjesëtarët e grupit "Përpjekja shqiptare".
Tërmeti i vitit 1979 rrënoi një pjesë të madhe të Shkodrës. Enver Hoxha dhe qeveria komuniste organizuar aksion për rindërtimin e qytetit dhe kur kjo u arrit pas disa muajsh, qyteti u shpall Hero i Punës Socialiste.
Ardhja e Demokracisë Në vitin 1990, në shumë vende të botës diktaturat filluan të binin, ndër ta ishte dhe Shqipëria. Në Shkodër, atë vit, shpërtheu një revoltë e udhëhequr nga studentët e Shkodrës. Nga ushtria komuniste, 4 të rinj u vranë paturpësisht. Sot, ata nderohen si Dëshmorët e 2 Prillit. Kryengritjet vazhduan derisa sistemi komunist u rrëzua nga zgjedhjet e lira të 1992. Kështu, Shqipëria dhe Shkodra filluan të udhëhiqeshin nga demokratët.
Shkodra sot Pas trazirave në fund të viteve '90 dhe luftës së Kosovës, Shkodra filloi të zhvillohet, si ekonomikisht, ashtu edhe kulturalisht. Shkodra sot është qyteti më kulturor dhe më "klasiku" në Shqipëri, megjithëse qyteti po modernizohet dita-ditës. Ky qytet është një destination kryesor turistik, duke përfshirë plazhin e Velipojës, liqenin, kalanë, Alpet, por edhe vetë qytetin. Numri i turistëve po shtohet nga viti në vit, ndërsa Shkodra po merr një frymë gjithnjë e më europiane.
Gjeografia
Shtrihet për rreth 872.71 km2 në nyjën hidrografike me pranë liqenit me të njëjtin emër dhe lumenjtë Drin, Bunë dhe Kir në një ultësirë të "mbrojtur" nga liqeni, Alpet Shqiptare në lindje ku spikasin majat e Cukalit (1.722 m), Maranaj (1.576 m), Sheldisë (mali Sardonik i Barletit; për nga Shurdhahu) dhe Taraboshit (rreth 700 m) në perëndim dhe deti Adriatik. Në një rreze prej 45 km mund të arrihen ranishtet në Adriatik, shëtitjet e alpinizmi në Alpe, e kanotazhi nepër lumenj. parapamje|majtas|Oborri i Kishës së Fretënvet
Klima
Shtrirja në mes të një relievi fushor, kodrinor, paramalor dhe malor, afërsia me Detin Adriatik dhe liqenin e Shkodrës kanë përcaktuar edhe klimën e saj, një klimë mesdhetare me dimër të butë e të lagësht dhe verë të nxehtë e të thatë. Temperaturat mesatare në vit variojnë nga 11,8 °C deri ne 14,0 °C. Temperatura në Janar nga 0,9 °C deri në 6 °C. Në dimër fryn era e murrlanit (erë lokale), e ftohtë, e fortë dhe e thatë, ndërsa në fund të vjeshtës fryn era e shirokut, që shoqërohet me reshje dhe fryrjen e lumenjve. Sasia e reshjeve në këtë qytet është e madhe. Mesatarisht aty bien 2500 mm shi në vit, pra një nga zonat më të lagështa të Shqipërisë. Muaji me i ftohtë i vitit është muaji janar, ndërsa muaji me i nxehte i vitit është muaji korrik. Reshjet e dëborës bien rrallë, ndërsa ngricat shënohen zakonisht ne fundin e vitit.
Feja
Prania ortodokse ishte një ndikim historik prej sundimit bizantin dhe më pas prej feudalëve serbë të Zetës, të cilët i përkisnin pas Skizmës. Me vdekjen e Stefan Nemanjiqit, ndikimi venedikas bëhet më i dukshëm dhe Argjipeshkvia e Tivarit u kthye në mbështetje për hapjen e katolicizmit.
Pas pushtimit osman elementi i krishterë lejohej të banonte në vendbanime larg kështjellës, kësodore qyteti nuk do të ishte më seli ipeshkvnore dhe arqipeshkvnore metropolitane deri më 15 mars 1867 kur u emërua argjipeshkv Karl Pooten. Deri në kohën e emërimit të tij, selia e arqipeshkvisë ishte në Tivar. Në vitin 1478 kur Mehmeti II rrethoi qytetin, në kështjellë qenë dy fretën françeskanë, njëri prej tyre arbër, P. Pali nga Matja. Me pushtimin në qytet u përhap Islami, së pari prej pranisë ushtarake dhe më pas nga popullata e konvertuar.
Qyteti ka përshfaqur që me pragun e periudhës së Bushatllinjve një hapje kundrejt larmisë fetare. Por në rastin e prishjes së Oxhakut të Jeniçerëve, çoi në dëbimin e bektashinjve nga qyteti, gjë që sipas Dela Rokës ka shtyrë drejt Islamit synit. Sidoqoftë ky tarikat ishte ndër të parat mënyra të avitjes së Islamit në qytet, duke qenë se jeniçerët ishin trupë e bekuar nga Haxhi Bektashi. Sipas studjuesit të historisë së qytetit, Hamdi Bushatit, mendohet se në fillim të sundimit të Mustafa pashë Shkodrës ka pasur afro 70 teqe të tarikateve të ndryshme, që ndiqeshin edhe prej parisë feudale. Tarikatet që kanë qenë dhe janë ende të përhapura në qytet janë bektashitë, nakshibenditë, rifaitë dhe tixhanitë. Rinisja e hapjes së tyre pas dëbimit të madh, qe vepër e Sheh Ahmet Shkodrës.
Më 1846 u vendos në qytet Urdhri Jezuit, për të themeluar një qendër të vazhdueshme, duke kontribuar në ngritjen kulturore të qytetit me institucionet arsimore, kongregacionet bamirëse. Urdhri Françeskan kishte një prani të kryehershme në viset përreth Shkodrës, duke pasuar benediktinët në shek. XIII, por në qytetin e Shkodrës u ngulitën për herë të parë më 1861 me nisjen e ndërtimit të Kuvendit të Gjuhadolit.
Ortodoksët e qytetit, sipas thënies lokale s'bajnë ma se 100 shpi, nuk kanë lidhje me ortodoksët mesjetarë dhe relativisht janë të përbërë prej origjinave kuço-vllehë ose gogë, shqiptarë, serbo-malazezë, grekë e armenë. Sipas burimeve, paraardhësit e ortodoksëve shqiptarë kanë ardhur nga Vilajeti i Kosovës dhe i Manastirit, veçanërisht nga Struga (familja Banushi, Pistoli). Ortodoksët me prejardhje joshqiptare janë shqiptarizuar me shekujt.
Shkodra përmendej si qendra e fetarizmit islam, ashtu dhe atij katolik, në Shqipëri.
Gjuha
Dialekti i gegërishtes është ai dialekt i cili përdoret në qytetin e Shkodrës. Është një lloj komunikimi i cili duhet të përdoret ton më i lartë zëri dhe theksi duhet të përshtatet që në fëmijëri. Ky theks është përdorur nga shkrimtarët e njohur shqiptare verior siç janë Gjergj Fishta, Ndre mjeda, Migjeni etj. Ky lloj theksi është përdorur edhe nga libri i parë shqiptar "MESHARI" i Gjon Buzukut në vitin 1555. Gjithashtu ky lloj dialekti flitet edhe nga kosovarët por me pak ndryshime. Shkodranët shquhen për këngët e tyre me theks geg gjithashtu dhe per të folurën e tyre të ëmbël me këtë theks.
Etnitë
Historianë si Ducellier mendojnë se Shkodra para-osmane ishte e banuar nga një larmi të nguliturish europianë, ku vetëm krahinat që e rrethojnë banoheshin nga etnia arbërore.
Shkollat
Që nga çereku i fundit i shek. XIX, në lagje të ndryshme të qytetit ishin hapur 11 mejtepe. Qeveria osmane kishte hapur gjithashtu në Shkodër një sistem shkollash shtetërore fillore katër klasëshe (iptidaije), qytetëse tri klasëshe (ruzhdije) dhe gjimnaz (idadije). I njohur ishte në Shkodër Gjimnazi apo mejtepi Idadije, katër klasësh. Kjo shkollë, e hapur që në 1909, me profesorë universitarë, të gjithë të diplomuar, ardhur nga vise të ndryshme të Turqisë dhe mes tyre një apo dy mësues shqiptarë, ishte ndër më të preferuarat e kohës. Gjimnazi në fjalë arriti të kthehej në një lice 8-vjeçar, por nuk e përballoi Luftën Ballkanike. Funksiononte si shkollë shtetërore turke edhe një shkollë tjetër e mesme e quajtur shkolla normale apo Darul-mual-limine (1909-1913), e drejtuar prej Mustafa Bej nga Stambolli, i shkolluar në Paris. Shkolla u mbyll pasi u grabit prej pushtuesve malazez.
Më 1835 u hap një shkollë fillore ortodokse. Mësimet në këtë shkollë zhvilloheshin në gjuhën serbo-kroate. Administrativisht shkolla varej nga konsullata serbe në Shkodër. Shkolla në fjalë mbeti e hapur deri në okupacionin fashist, kohë në të cilën u mbyll e nuk u hap më. Më 1861 Françeskanët themeluan seminarin e tyre në të cilin mësohej edhe gjuha shqipe. Pastaj më 1877 Jezuitët themeluan në Shkodër një tjetër qendër me influencë për arsimin e lartë, Kolegja e Shën Françesk Saverit. Një risi shkencore në këtë kolegj ishte Observatori Meteorologjik, themeluar më 1888, i pari Observator astronomik në Ballkan. Ai vazhdoi shërbimet e tij të vlefshme deri më 1946, kur u konfiskua nga regjimi komunist. Më 1878 motrat stigmatine themeluan shkollën femërore Françeskane për 200 vajza. Në atë kohë njoftohej se kishte 21 shkolla fillore të tjera shqipe, që zhvillonin veprimtarinë e tyre në Durrës dhe në qytete të tjera Veriore. Secila prej tyre kishte rreth tridhjetë nxënës, përveç asaj të Prizrenit që kishte tetëdhjetë.
Tradita e bibliotekave
Studjuesi shqiptaro-kroat Aleksandër Stipçeviç në “Historinë e librit” shënon se në Iliri ka pasur 72 biblioteka dhe disa syresh kanë qenë edhe në Shkodër. Nga ana tjetër, në veprën e Marin Barletit, “Rrethimi i Shkodrës” thuhet se ka pasur anale të shkruara në gjuhën e popullit. Sipas të dhënave të Daniele Farlatit në “Illyricum Sacrum”, “qendra të rëndësishme të administratës e kulturës me arkiva e biblioteka të famshme kanë qenë arqipeshkëvitë e Durrësit, Tivarit, Shkodrës e Shkupit”. Madje Shkodra njihet edhe si bërthama e parë e bibliotekave publike në Shqipëri. Në vitin 1917, u hap e para bibliotekë shtetërore e quajtur Biblioteka e Komisis Letrare, që u drejtua nga Hilë Mosi. Bibliotekë e cila iu bashkua fondit të Bibliotekës Kombëtare në Tiranë.
Sipas rendit kronologjik bibliotekat e Shkodrës i përkasin viteve: 1683, Biblioteka Bogdani, 1750 Biblioteka e Myftiut të Tabakëve apo Këllyçit, e cila fatkeqësisht nuk ekziston më, sepse u dogj, 1834 biblioteka e Vakëfit shumë të rëndësishme për fondin e dorëshkrimeve në gjuhët orientale, në 1858 biblioteka e Etërve Jezuitë, 1875 biblioteka e Françeskanëve, 1899 e Shoqërisë “Bashkimi”, 1901 e Shoqërisë “Agimi”, 1911 e Klubit “Gjuha jonë”, në vitin 1917 e “Komisisë letrare”, 1919 e Shoqërisë Vllaznia.
Arkitektura
Nisi strukturimi i arkitekturës sipas kritereve të artit islam, disa kisha u bënë xhami. Në hyrje të Pazarit ka pasë një Hamam të ndërtuar nga i quajturi Allaman begu me datë 1519, i njohur si Hamami i Vjetër. Pjetër Bogdani e përmend se në hyrje të hamamit kishte të shkruar në mermer me numra romakë (1470, 5 tetor). parapamje|Parada e Karnavaleve në Shkodër
Qyteti numëron rreth 100 000 banorë e shquhet për shumëllojshmërinë në kahin urbanistik e arkitektonik, shtëpitë më të vjetra me 1 ose 2 kate kanë bahçe e oborre të gjelbërta e me lloj-lloj lulesh, rrugët janë të ngushta e dikur ishin me gur të kalitur (rrugë të ngushta e të vogla karakteristike, të emëruara nga familje që kanë dhënë kontribut për qytetin apo nga gojëdhëna. Ndërtimet më të vona të shek. XX ndikohen nga prirjet arkitektonik tradicionale, të racionalizmit italian e të realizmit socialist.
Muzika
parapamje|majtas|Banda e parë muzikore qytetëse me drejtues Giovanni Canale - 1898 Gjatë sundimit osman, organizimet e para muzikore ishin taifat, grupe instrumentistësh. Në periudhën e Bushatllinjve, rryma poetike e bejteve e letërsisë shqipe me alfabet arab, të cilat shpreheshin nëpër ahengje ku qiteshin bejte. Vargjet e bejtexhinjve kaluan me kohën në fondin anonim të folklorit dhe ndikuan këngën qytetare. Karakter më vendor këngëve nisi t'ua jepte Kasëm Xhurri përgjatë shek. XIX. Kënga qytetare shkodrane e quajtur në Shkodër kangët e ahengut, pjesë e trashëgimisë së kulturës osmane, i përngjashëm me mekamet, është përftuar nga kombinimi ndërkohor i muzikës orientale me ritmin vendas, e kënduar në të folmen qytetare. Lloji i dytë i muzikës qytetare është ai i viteve '30, ku në Shkodër u krye nga P. Martin Gjoka që mblodhi këngët qytetare dhe me piano e instrumente i përformoi me këngëtarë artistikë.
Përfaqësues në zë të kësaj kënge janë Bik Ndoja, Luçie Miloti, Naile Hoxha, Xhevdet Hafizi, Marie Kraja, Shyqyri Alushi dhe Bujar Qamili.