cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pompeu Fabra
Jeta
Pavarësisht nga interesi i tij personal në linguistikë, Fabra studioi inxhinierinë industriale në Barcelonë dhe në vitin 1902, zuri një vend për kimi në Shkollën e Inxhinierisë në en:Bilbao. Gjatë kohës që qëndroi në Bilbao, Fabra mori pjesë në Kongresin e Parë Ndërkombëtarë për Gjuhën Katalunase të mbajtur në 1906. Kjo ngjarje i dha atij një prestigj të sigurt në fushën e linguistikës katalunase. Në vitin 1911, ai u kthye në Barcelonë për t'u bërë profesor (catedràtic) i katalunishtës – pozitë e krijuar nga diputació (udhëheqja lokale) e Barcelonës dhe anëtar i departamentit të filologjisë të së sapoformuarit en: Institut d'Estudis Catalans (Institutit për Studime Katalunisht), ku më vonë do të bëhet drejtor i tij. Në vitin 1912 ai publikoi veprën Gramática de la lengua catalana (Gramatika e gjuhës katalunase) në spanjollisht.
Në vitin 1932, duke pasur prestigjin e një shkencëtari, ai unanimisht u emërua profesor (catedràtic) i Universitetit republikan Autonom të Bracelonës (të mos ngatërrohet me Universitetin Autonom të Barcelonës të krijuar gjatë viteve 1960 nën regjimin Frankoist). Vitet në vazhdim ai emërohet drejtor i këshillit udhëheqës të Universitetit, gjë që solli burgimin e tij në vitin 1934 pas “ngjarjeve të 6 tetorit” kur trupat e Republikës së Dytë Spanjolle tentuan ta shuanin kryengritjen e qeverisë katalunase të udhëhequr nga en:Lluis Companys.
Fabra rivendoset në pozitën që pati në fakultet pas zgjedhjeve të shkurtit 1936, por Lufta Civile Spanjolle filloi në korrik të atij viti dhe ai u detyrua të largohet nga vend ii tij kur filloi pushtimi i Barcelonës nga ushtria frakoiste. Nga viti 1939 ai mërgoi në Francë ku ai punoi shumë. Ai jetoi në Paris dhe Montpellier, ku në vitin 1946 kryesoi konkursin letrar en:Jocs Florals. Përfundimisht u zhvendos në Pradë, pjesë e Francës ku flitet katalunisht, ku edhe vdiq me 25 dhjetor 1948. Në një moment gjatë mërgimit, ai bëri edhe testamentin e tij në Andorra, testament ky që do të përmbushet kur në Kataluni gjuhë zyrtare të jetë katalunishtja.
Trashëgimia
Çdo vit, varri i tij në manastirin Cuixà afër Pradës vizitohet nga mijëra katalunas.
Story County
Story County është një nga  qarqet në shtetin federal Iowa të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Tourlaville
Kantoni Tourlaville (frëngjisht: Canton de Tourlaville) është një kanton në departamentin Manche, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Tourlaville. Ka sipërfaqe 64.28km2 dhe popullsi 24829 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Tourlaville aktualisht përbëhet nga 5 komuna.
Shafhauzeni
Shafhauzeni, (gjer: Schaffhausen) është qytet në Zvicër.
Historia
thumb|right|220px
347 p.e.s.
Mbi vitin 347 p.e.s..
Paolo Tramezzani
Paolo Tramezzani (lindur më 30 korrik 1970) është një ish futbollist italian që ka luajtur si mbrojtës dhe është ndihmës trajneri i kombëtares shqiptare.
Karriera
Tramezzani ka lindur në Castelnovo ne' Monti të Italisë.
Ai e filloi karrierën e tij te klubi italian Prato, dhe gjithashtu ka luajtur edhe me Cosenza, Lucchese, Internazionale, Venezia, Cesena dhe Piacenza përpara se të kalonte te klubi anglez Tottenham Hotspur në verën e vitit 1998, që drejtohej nga Christian Gross. Pavarësisht se ai shënoi në debutimin e tij në një ndeshje miqësore kundër Peterborough United, periudha e tij e qëndrimit në klub ishte e shkurtër. Ai më pas u rikthye në Itali ku firmosi me Pistoese për 400,000 £. Ai më vonë u rikthye te Piacenza dhe kaloi te Atalanta. Ai më pas u transferua te Empoli ku u largua menjëherë për shkak të problemeve familjare.
Anadolli
parapamje|Harta e Anadollit Anadolli apo Azia e Vogël, është një gadishull i madh në Azinë Perëndimore dhe shtrirja më perëndimore e kontinentit aziatik. Ajo përbën pjesën më të madhe të Turqisë së sotme. Rajoni kufizohet nga ngushticat turke në veriperëndim, Deti i Zi në veri, malësitë armene në lindje, Deti Mesdhe në jug dhe Deti Egje në perëndim. Deti Marmara formon një lidhje midis detit të Zi dhe Egjeut përmes ngushticës së Bosforit dhe Dardanelit dhe ndan Anadollin nga Trakia në Gadishullin Ballkanik të Evropës Juglindore.
Etimologjia
Emri Anadollia rrjedh nga fjala greke Ἀνατολή (Anatolḗ) që do të thotë "Lindja" dhe që përcakton (nga këndvështrimi grek) rajonet lindore në përgjithësi.
Vetëm pas humbjes së rajoneve të tjera lindore gjatë shekullit të 7-të dhe zvogëlimit të domeneve lindore bizantine në Azinë e Vogël, ai rajon u bë e vetmja pjesë e mbetur e Lindjes Bizantine, dhe kështu zakonisht quhet (në greqisht) si Lindore (Ανατολής / Anatolian) pjesë e Perandorisë. Në të njëjtën kohë, u krijua Tema Anadolliane (Ἀνατολικὸν θέμα / "Tema lindore"), si një provincë (temë) që mbulonte pjesët perëndimore dhe qendrore të Rajonit të sotëm të Anadollit Qendrore të Turqisë, me qendër rreth Ikoniumit, por sundonte nga qyteti i Amoriumit.
Kryengritja Arbërore (1432-1436)
Kryengritja Arbërore e viteve 1432-1436 qe një vazhdë përballjesh mes kryengritësve arbërorë dhe Perandoria Osmane gjatë periudhës së hershme të sundimit osman në rajon. Të nxitur prej zëvendësimit të fisnikërisë vendore me timarlinj të ardhur, centralizimit të qeverisjes dhe sistemit tatimor osman, paria dhe pasuesit e tyre të udhëhequr nga Gjergj Arianiti ngritën krye kundër osmanëve.
Anadolli
Gjeografia
Tradicionalisht, Anadolli konsiderohet se shtrihet në lindje deri në një vijë të pacaktuar që shkon nga Gjiri i Aleksandretës deri në Detin e Zi, e njëjtë me Rrafshnaltën e Anadollit. Ky përkufizim gjeografik tradicional përdoret, për shembull, në botimin e fundit të Fjalorit Gjeografik Merriam-Webster. Sipas këtij përkufizimi, Anadolli kufizohet në lindje nga Malësia Armene, dhe Eufrati përpara atij lumi përkulet në juglindje për të hyrë në Mesopotami (Kurdistan). Në juglindje, kufizohet nga vargmalet që e ndajnë nga lugina e Orontes në Siri dhe fusha e Mesopotamisë.
Kryengritja Arbërore (1432-1436)
Gjatë fazës së hershme të kryengritjes shumë timarlinj u vranë ose u dëbuan. Kur u përhap, fisnikët pronat e të cilëve qenë përvetësuar nga osmanët, u përpoqën të lidhnin aleanca me Perandorinë e Shenjtë Romake. Ndonëse fisnikët arbër ia dolën t'i thyenin valët e fushatave osmane, nuk ia dolën të shtinin në dorë asnjë kështjellë me rëndësi në Sanxhakun Arvanid. Rrethime të zgjatura si ai i Gjirokastrës, kryeqendër e sanxhakut, i dhanë kohë osmanëve të mblidhnin fuqitë nëpër perandori dhe ta nënshtronin kryengritjen nga fundi i 1436.
Anadolli
Gjeografia
Mali më i lartë në Rajonin e Anadollit Lindor (gjithashtu maja më e lartë në malësitë armene) është mali Ararat (5123 m). Lumenjtë Eufrat, Araxes, Karasu dhe Murat lidhin malësitë armene me Kaukazin e Jugut dhe Luginën e Eufratit të Epërm. Së bashku me Çoruh, këta lumenj janë më të gjatët në Rajonin e Anadollit Lindor.
Kryengritja Arbërore (1432-1436)
Pasi kryengritja e gjerë u shua, ata që pranuan syzerenitetin Osman u lejuan t'i mbanin zotërimet e tyre dhe autonominë e pjesshme. Shumë timare iu caktuan prijësve arbër ndër radhët e osmanëve, si Jakup Muzakës dhe Skënderbeut. Përgjatë paqtimit, disa vise rurale nuk ishin pajtuar, kështu edhe shpërtheu kryengritja e Teodor Muzakës më 1437. Me rivendosjen e autoritetit osman, përpjekjet centralizuese dhe zëvendësimit të fisnikëve vendas me timarlinj të caktuar nga devleti osman u përvijuan. Politika këto që çuan drejt lëvizjes që u shfaq pas Lidhjes së Lezhës.
Anadolli
Periudha osmane
parapamje|Arkitektura civile e [[Safranbolu është një shembull i Arkitekturës osmane]] Midis udhëheqësve turq, osmanët u shfaqën si fuqi e madhe nën Osmanin I dhe djalin e tij Orhani I. Bejllëku selxhuk anadollian u zhytën në mënyrë të njëpasnjëshme nga Perandoria Osmane në rritje gjatë shekullit të 15-të. Nuk është kuptuar mirë se si Osmanlı, ose turqit osmanë, arritën të dominojnë fqinjët e tyre, pasi historia e Anadollit mesjetar është ende pak e njohur. Osmanët përfunduan pushtimin e gadishullit në vitin 1517 me marrjen e Halikarnasit (Bodrumi i sotëm) nga Kalorësit e Shën Gjonit. Pas gjenocidit armen, Armenia Perëndimore u riemërua Rajoni i Anadollit Lindor nga qeveria e sapokrijuar turke.
Kryengritja Arbërore (1432-1436)
Prapavija
Nëpërmjet regjistrimeve të herëpashershme të banorëve e të tokës dhe të ndarjes së saj në prona të vogla feudale (timare), osmanët vendosën sistemin feudal ushtarak osman të timareve, që ishte i ngjashëm me sistemin e pronies bizantine.
Anadolli
Periudha republikane
Në vitin 1941, me Kongresin e Parë të Gjeografisë, i cili e ndau Turqinë në shtatë rajone gjeografike bazuar në ndryshimet në klimë dhe peizazh, provincat lindore të Turqisë u vendosën në Rajonin e Anadollit Lindor, që korrespondon kryesisht me rajonin historik të Armenisë Perëndimore. emërtuar si e tillë pas ndarjes së Armenisë së Madhe midis Perandorisë Romake/Bizantine (Armenia Perëndimore) dhe Persisë Sasanide (Armenia Lindore) në vitin 387 e.r. Vazken Davidian e quan përdorimin e zgjeruar të "Anadollit" për të aplikuar në territorin në Turqinë lindore që më parë quhej Armenia (e cila kishte një popullsi të konsiderueshme armene përpara gjenocidit armen) një "imponim ahistorik" dhe vëren se një numër në rritje i letërsisë është e pakëndshme me referimin e Lindjes osmane si "Anadolli Lindor".
Kryengritja Arbërore (1432-1436)
Prapavija
Përballë një pushtuesi shumë të fuqishëm e të organizuar mirë, siç ishte Perandoria Osmane, një pjesë e shqiptarëve braktisnin përkohësisht vendbanimet e veta, duke u strehuar në vise të thella e malore, ku mund të përballohej më lehtë dhuna e pushtuesve. Të tjerë morën rrugën e mërgimit dhe u vendosën në Itali e në vende të tjera të huaja.
Qëndresa e shqiptarëve ndaj pushtuesve osmanë shfaqej në forma të ndryshme. Shumë familje përpiqeshin t`u shmangeshin regjistrimeve kadastrale që administrata osmane ndërmerrte herë pas here. Gjatë regjistrimeve ato largoheshin përkohësisht nga vendbanimet e tyre e fshiheshin. Spahinjtë, nga ana e tyre, përpiqeshin t`i zbulonin familjet e fshatrat e fshehura dhe të vilnin prej tyre rentën. Në regjistrin kadastral të vitit 835 h. (1431-1432) gjenden mjaft shënime për zbulimin e familjeve, e deri të fshatrave të tëra, që ishin fshehur e kishin mbetur të paregjistruara. Kështu, p.sh., në krahinën e Korçës e të Përmetit vetëm dy spahinj (Sunkurxhe Beu dhe Abdullahu Beu) kishin zbuluar dhe regjistruar për herë të parë 212 familje.
Qëndresa e shqiptarëve ndaj pushtuesve osmanë shpërthente edhe në forma më të ashpra. Masa të tëra fshatarësh nuk pranonin të shkonin para komisioneve të regjistrimit dhe me armë në dorë i kundërshtonin ato, duke krijuar situata të rrezikshme për jetën e personave që duhej të shkelnin nëpër fshatra për të kryer regjistrimin e banorëve e të tokave. Përballë një qëndrimi të tillë, në shumë raste zyrtarët e kryenin regjistrimin formalisht e në kundërshtim me ligjet e tyre, pa shkuar në fshatrat përkatëse. Kështu p.sh. gjatë regjistrimit të lartpërmendur, për një numër të madh fshatrash të krahinave të Këlcyrës, të Kurveleshit etj. ai u bë formalisht, sipas të dhënave që ishin shënuar në regjistrat e mëparshëm. Kurse shumica e fshatrave, që gjendeshin në krahinat ndërmjet lumenjve Shkumbin dhe Erzen, u regjistruan sipas deklarimit gojor të spahinjve të tyre. Me dhjetëra e dhjetëra fshatra të tjera nëpër krahina të ndryshme nuk iu dhanë menjëherë spahinjve, por u shënuan nëpër regjistra si mevkuf (të bllokuar) për t`ua shpërndarë atyre më vonë. Numri i familjeve të fshehura arrinte në qindra.
Sanxhakbejlerët dhe funksionarët e tjerë osmanë përdorën gjerësisht e vazhdimisht forcat e tyre ushtarake për të zbatuar sistemin e timarit. Ata ndërmerrnin sulme të herëpashershme mbi fshatrat e pabindura dhe i shndërronin ato në gërmadha. Dhunës së tyre shqiptarët iu përgjigjën me luftë të armatosur, duke vepruar në bazë fshati, madje edhe banorët e disa fshatrave bashkëvepronin kundër pushtuesve. Në regjistrin e vitit 835 h. (1431-1432) ka shënime që cilësojnë fshatra apo timare të formuara me disa fshatra si "çerdhe qafirësh", "të hedhur në revoltë" etj. Për fshatin Luzat të Kurveleshit është vënë shënimi se "është fshat tradhtar, tre-katër herë dërguan njerëz, por nuk u kthyen".
Objekt i luftës së fshatarësisë u bënë edhe feudalët spahinj. Shënimet e regjistrit të vitit 835 h. (1431-1432) përmendin mjaft raste të vrasjes së spahinjve dhe të zhdukjes së tyre pa lënë gjurmë. Në rrethana të tilla shumë spahinj osmanë i braktisën timaret. Rrjedhimisht pushteti osman detyrohej t`i zëvendësonte spahinjtë me persona të tjerë. Kështu p.sh. në vilajetin e Pavël Kurtikut, të Çartallozit, të Tomoricës, të Këlcyrës etj., gjatë regjistrimit të vitit 835 h. (1431-1432), asnjë timar nuk ishte më nën zotërimin e spahinjve me origjinë të huaj, që kishin qenë gjatë regjistrimit të mëparshëm.
Kryengritja e Gjon Kastriotit (1429-1430)
Pushtimi osman i vendit dëmtoi rëndë interesat e të gjitha shtresave shoqërore, duke përfshirë edhe elitën drejtuese shqiptare. Një pjesë e fisnikëve të Shqipërisë së Poshtme, që i humbën plotësisht pronat e tyre, emigruan nga Shqipëria. Të tjerë në viset e Shqipërisë Qendrore e të Epërme, si Kastriotët, Arianitët, Muzakajt, Dukagjinët, Zahariajt, Spanët etj. u përpoqën të shmangnin rrënimin e plotë të tyre, duke u dhënë garanci, tribute e pengje osmanëve, si dhe duke forcuar lidhjet me Venedikun dhe vendet e tjera me prirje antiosmane. Sulmet e ushtrive osmane mbi zotërimet e fisnikëve shqiptarë nxiteshin edhe nga vjehrri i mëvonshëm dhe vasali besnik i sulltan Muratit II, që ishte sundimtari i Despotatit të Rashës, Gjergj Brankoviçi, i cili ishte në luftë me fisnikët shqiptarë jo vetëm në rajonin bregdetar të Shqipërisë së Epërme. Nën trysninë edhe të fisnikëve shqiptarë, Gj. Brankoviçi u detyrua në vitin 1428 të zhvendoste kryeqytetin në veri të Despotatit të tij, në Smederevë, në brigjet e lumit Danub.
Kur presioni i pandërprerë osman përshkallëzohej aq shumë mbi fisnikët shqiptarë, sa që rrezikonte tërësisht ekzistencën e tyre, ata nuk ngurronin të rrëmbenin armët. Pakënaqësia e shtresave të gjera shoqërore ndaj pushtimit osman u kishte krijuar fisnikëve shqiptarë mundësi të reja e të panjohura më parë për krijimin e ushtrive të mëdha e pa pagesë, të karakterizuara nga një shpirt i lartë vetëmohimi, që nuk njihet në kushtet e luftërave të zakonshme feudale dhe tek ushtritë mercenare. Kryengritja e parë në shkallë krahinore, që njihet deri tani, i përket kohës së sulltan Mehmetit I dhe duhet të jetë zhvilluar gjatë viteve 1419-1421. Burimet historike, që e përmendin atë, nuk japin hollësi për zhvillimin e saj, veçse tregojnë që banorët e krahinës së Vagenetisë (Çamërisë) u hodhën në kryengritje.
Në fund të viteve 20 të shek. XV dy ngjarje të rëndësishme ndikuan në jetën politike të fisnikëve shqiptarë: fuqizimi në drejtimin e pashasanxhakut të Shkupit i familjes së Evrenozëve (veçanërisht dy përfaqësues të saj Isak Beu dhe, pas vdekjes së tij, i biri, Isa Beu, arritën të fuqizoheshin shumë ekonomikisht duke shfytëzuar zgjerimin e pushtimeve osmane në Ballkan) dhe sidomos lufta e ushtrive osmane për pushtimin e qytetit të Selanikut, që në vitin 1423 kishte kaluar nën zotërimin e Venedikut. Konfliktin e armatosur ndërmjet sulltan Muratit II dhe Republikës së Venedikut për qytetin e Selanikut, që zgjati afro tre vjet (1428-1430), disa prej fisnikëve shqiptarë e panë si një mundësi për shtrirjen e pushtetit të tyre mbi viset që ishin nën zotërimet veneciane dhe osmane. Kurse për Venedikun dhe sidomos për pushtuesit osmanë lufta e mësipërme i vinte në provë fisnikët shqiptarët nëse do të përmbushnin apo jo angazhimet ushtarake që kishin ndaj tyre.
Qysh në gusht të vitit 1428 njoftohej se Gjon Kastrioti ishte nën presionin e pandërprerë të sulltanit që të sulmonte zotërimet veneciane dhe se një djalë i tij, që ishte "bërë turk e mysliman", i mbante trupat ushtarake pranë rajonit venecian të Shkodrës. Kurse Stefan Spani, Kojë Zaharia dhe Stefan Maramonti, sipas dokumenteve të fillimit të vitit 1430, kishin ndërmarrë aksione të pasuksesshme kundër zotërimeve të Venedikut në rajonin e Shkodrës. Ndërkohë Gojçin Gjurashi (Cërnojeviçi) kishte çliruar zotërimet e tij në Gentë, duke dëbuar prej tyre forcat e despotit serb të Rashës, Gjergj Brankoviçit, djalë i Vukut.
Edhe marrëdhëniet e fisnikëve shqiptarë me osmanët acarohen shumë dhe pozitat e pushtetit osman në tokat shqiptare qenë dobësuar, ndonëse mungojnë të dhënat burimore për aksionet antiosmane të shqiptarëve. Nëpërmjet tyre tërthorazi del se ushtria e Gjon Kastrioti ka rrethuar Krujën dhe është përpjekur ta pushtojë atë, kështjellë që nuk është marrë ndonjëherë me forcën e armëve. Sidoqoftë, pushteti osman në tokat e Shqipërisë Perëndimore ishte tronditur thellësisht. Prandaj, pa pritur nënshkrimin e traktatit të paqes më Venedikun (4 shtator 1430), por sapo pushtuan Selanikun (29 mars 1430), ushtritë osmane të komanduara nga Isak Evrenozi dhe me pjesëmarrjen e trupave serbe, të komanduara nga djali i Gjergj Brankoviçit, iu drejtuan shtetit të Gjon Kastriotit. Sulmi i tyre qe i papërballueshëm. Gjatë muajve prill-maj 1430 ushtritë osmane shkatërruan disa kështjella të Gjon Kastriotit dhe arritën në Prishtinë. Prej këtu morën rrugën në drejtim të Gentës dhe në fund të muajit qershor, pasi thyen qëndresën e Gojçin Gjurashit, zbritën deri në rrethinat e Shkodrës, duke plaçkitur vendin, dhe morën Dejën. Përballë një situate të tillë Gjoni kërkoi marrëveshje me Isak Beun. Edhe me ndërhyrjen e Skënderbeut dhe të Stanishtës pranë autoriteteve osmane, u rimëkëmb shpejt shteti i Kastriotëve. Gjatë gjysmës së parë të viteve 30 sërish ai u bë kufitar me zotërimet veneciane të Lezhës e të Shkodrës, siguroi dalje në det dhe kishte nën kontrollin e vet rrugët tregtare që lidhnin bregdetin me Prishtinën dhe Shkupin.
Fitoret e Gjergj Arianitit (1432-1435) dhe zgjerimi i luftës antiosmane
Regjistrimi kadastral osman i vitit 835 h. (1431-1432) u shoqërua me dhunë të ashpër të forcave pushtuese. Dokumente të kohës tregojnë se gjatë verës së vitit 1432 shqiptarët masivisht emigruan në drejtim të Puljes e të Venedikut. Pakënaqësia e përgjithshme nga regjistrimi kadastral i vitit 835 h. (1431-1432), nxitja e revoltës së tyre nga Selia e Shenjtë dhe oborri hungarez, si dhe lajmi i pasaktë për vdekjen e sulltan Muratit II bënë që shqiptarët të hidheshin në luftë kundër pushtuesve osmanë.
Në ballë të kësaj vale të re e të fuqishme kryengritjesh u vu Gjergj Arianiti. Shqiptarët, të udhëhequr prej tij, i dëbuan spahinjtë osmanë prej një pjese të konsiderueshme të zotërimeve të Arianitëve. Qysh në fund të viteve 20, gjatë luftës veneto-osmane për zotërimin e Selanikut, kufijtë lindorë të shtetit të Gj. Arianitit duhet të jenë shtrirë në atë kohë deri në Manastir. Ndërkohë kryengritje shpërthyen edhe në krahina të tjera të vendit dhe i paralizuan forcat osmane që ishin në tokat shqiptare. Ato ndodheshin përballë asgjësimit të plotë, prandaj sulltan Murati II vendosi të merrej vetë me shtypjen e kryengritjeve shqiptare.
Gjatë dimrit të vitit 1432-1433 sulltani u vendos në Serez. Këtu u grumbulluan ushtritë osmane dhe, duke ndjekur rrugën Egnatia, do të marshonin e do të sulmonin forcat e Gjergj Arianitit për ta nënshtruar atë. Në Serez sulltani organizoi një ushtri prej 10 mijë vetash dhe në krye të tyre vuri sanxhakbeun e Sanxhakut Shqiptar, Ali bej Evrenozin. Ushtria osmane hyri në thellësi të shtetit të Gj. Arianitit dhe arriti në luginën e Shkumbinit pa u ndeshur me luftëtarët shqiptarë. Por, kur përparuan në thellësi të luginës, forcat e Gj. Arianitit u shfaqën befasisht dhe menjëherë e sulmuan ushtrinë osmane pranë burimeve të Bushekut. Shumë ushtarë osmanë u vranë ose ranë robër në duart e shqiptarëve, ndërsa të tjerët, bashkë me komandantin e tyre Ali bej Evrenozin, morën arratinë. Kjo ishte fitorja e parë e rëndësishme e shqiptarëve kundër ushtrive të fuqishme osmane. Ajo pati jehonë edhe në vendet e tjera dhe i dha hov luftës antiosmane në Shqipëri. Fitorja, siç ka shkruar një bashkëkohës i saj, kronisti bizantin Halkokondili, i solli "lavdi të shkëlqyer" Gjergj Arianitit, që u bë personazhi kryesor i jetës politike shqiptare të viteve 30.
Vala e kryengritjeve antiosmane u përhap edhe në rajonet e Shqipërisë së Poshtme, edhe pse pozitat e osmanëve ishin fuqizuar atje me pushtimin prej tyre, në tetor të vitit 1430, të kryeqendrës së atyre viseve, të Janinës. Kryengritësit thirrën nga emigrimi në Korfuz dhe e vendosën në krye të tyre Depë Zenebishin, djalin e ish-sundimtarit të vdekur të tyre. Pas kthimit të D. Zenebishit kryengritësit rrethuan dhe sulmuan kryeqendrën administrative të Sanxhakut Shqiptar, Gjirokastrën. Për dëmtimin e mureve të kështjellës dhe çlirimin e saj, sulmuesit përdorën makina gurëhedhëse. Ndërkohë kryengritësit i shtrinë veprimet e tyre edhe në krahinat fqinjë dhe arritën të pushtonin kështjellën e Këlcyrës. Kjo situatë i alarmoi osmanët. Prandaj, në kushtet e vështira të dimrit, u organizua një ushtri e re osmane e komanduar nga Turhan Beu. Në fillim të vitit 1433, duke marshuar me shpejtësi nëpër dëborë, ushtria e Turhan Beut në bashkëpunim me garnizonin osman të Gjirokastrës i sulmuan befasisht rrethuesit e kështjellës. Shqiptarët, të vënë ndërmjet dy zjarreve, nuk e përballuan dot goditjen dhe me humbje të rënda u tërhoqën nga rrethimi i Gjirokastrës. Osmanët e zunë rob Depë Zenebishin dhe e varën.
Valët e kryengritjeve antiosmane u përhapën edhe në rajone të tjera të vendit. Në Shqipërinë e Epërme, Nikollë Dukagjini mori në duart e tij kështjellën e Dejës. Por këtë kështjellë Nikollë Dukagjini e mbajti për pak kohë dhe ajo kaloi sërish në duart e osmanëve. Në Shqipërinë Qendrore kryengritësit e udhëhequr nga Andre Topia sulmuan kështjellën e Krujës, por nuk e morën dot. Edhe në zonën e Vlorës dokumentet e kohës tregojnë se në vitin 1434 krerët e vendit donin që "turqve t`ua hiqnin nga duart kështjellën e Kaninës".
Gjatë viteve 30 të shek. XV zotërimet e Gjergj Arianitit mbetën rajoni kryesor i luftës antiosmane, prandaj sulltan Murati II, gjatë verës së vitit 1434, u vendos në Manastir. Këtu u grumbulluan ushtritë osmane të Rumelisë dhe nën komandën e bejlerbeut të tyre, Sinan Pashës, në fillim të gushtit 1434 sulmuan zotërimet e Arianitëve. Pasi hynë në thellësi të tyre, trupat osmane u rrethuan dhe u goditën rreptë nga luftëtarët shqiptarë. Në këtë betejë, shkruante ato ditë Senati i Raguzës, shqiptarët "dolën fitues në fushën e nderit dhe shumë turq u vranë". Pas fitores së shkëlqyer të shqiptarëve në gusht të vitit 1434, u ngarkuan Isak bej Evrenozi dhe sanxhakbejlerët e rajoneve kufitare që të vazhdonin luftën për shkatërrimin e forcave të Gj. Arianitit. Në dhjetor të vitit 1434 ushtria e Isak Beut iu drejtua zotërimeve të Arianitëve. Shqiptarët i dolën përpara ushtrisë osmane dhe zhvilluan me të një betejë të rreptë, që përfundoi me një fitore të shkëlqyer të tyre. Për këtë betejë Senati i Raguzës do të shkruante ato ditë: "Isaku vetëm me një numër shumë të vogël ushtarësh mundi të shpëtojë. Nga ushtria e tij shumë turq, nga më kryesorët e të rëndësishmit, u vranë në luftë e mbetën robër. Që prej asaj dite turqit mbetën të tmerruar, duke mos pasur guxim kundër arbërve". Luftimet ndërmjet shqiptarëve dhe forcave osmane vazhduan edhe në vitin 1435. Më 20 prill të këtij viti luftëtarët e Gj. Arianitit u ndeshën rreptë me një ushtri osmane, duke e shpartalluar atë dhe, siç shkruhej ato ditë, "e mbajtën fushën e betejës si ngadhënjyes".
Pas disfatave të njëpasnjëshme, që pësuan trupat osmane prej luftëtarëve të Gj. Arianitit, sulltan Murati II ndërpreu dërgimin e ushtrive të tjera kundër shtetit të Arianitëve dhe gjatë viteve 1435 -1437 i angazhoi forcat e veta në Anadoll kundër emirit Ibrahim të Karamanisë. Përkohësisht në Shqipëri u krijua një gjendje e tillë që, siç shkruhej në fund të vitit 1435, "turqit e arbërit po qëndrojnë të qetë në kufijtë e tyre pa ndonjë trazim ose përleshje". Kryengritjet e viteve 30 të shek. XV dhe fitoret e forcave të Gj. Arianitit patën jehonë të madhe si në Shqipëri, ashtu edhe në vende të ndryshme të Evropës. Përpara bashkëkohësve të huaj shqiptarët dolën si një nga popujt më aktivë në luftën kundër pushtuesve osmanë. Rëndësia e luftës së tyre i kalonte kufijtë e botës shqiptare dhe me kohë tërhoqi vëmendjen e shteteve evropiane, interesat e të cilëve lidheshin me ngjarjet e Ballkanit. Gj. Arianiti u bë personalitet i njohur evropian, sepse fitoret e tij erdhën në një kohë kur Evropa ishte mësuar të dëgjonte për disfatat që pësonin forcat antiosmane. Për këto fitore atë e përgëzuan personalitetet më të shquara të kohës, si papa Eugjeni IV dhe perandori gjerman Sigismund, që ishte njëkohësisht edhe mbret i Hungarisë. Këta i dhanë luftës së shqiptarëve një përkrahje të gjerë morale. Lufta e shqiptarëve përkonte me interesat e Hungarisë, që gjendej përballë sulmeve të ushtrisë osmane. Drejtuesit e kryengritjeve shqiptare si Gjergj Arianiti e Andre Topia krijuan lidhje të ndërsjella me mbretin e Hungarisë, Sigismundin, dhe dërguan përfaqësuesit e tyre te njëri-tjetri. Ata projektuan që, duke u mbështetur në viset e çliruara të Shqipërisë, të organizonin një kryengritje të përgjithshme antiosmane në Ballkan. Për këtë qëllim, në pranverë të vitit 1435, mbreti i Hungarisë dërgoi në Shqipëri Fruzhinin, pasardhës i mbretit bullgar Shishman, dhe në pranverë të vitit 1436 princin Daut, pretendent i fronit osman i strehuar në oborrin hungarez, me synimin që kundërshtarët politikë të sulltan Muratit II të ngriheshin kundër tij dhe ta rrëzonin nga froni. Me gjithë këto përpjekje nuk u arrit të organizohej një aksion i përbashkët ballkanik.
Jehona e luftës antiosmane të shqiptarëve u ndie edhe në vendet e tjera evropiane. Situatën e trazuar politike të viteve 30 në Shqipëri, Republika e Venedikut u përpoq ta shfrytëzonte për interesat e veta. Ajo arriti t`u merrte shqiptarëve Dejën dhe më pas, nën presionin e osmanëve, ua dorëzoi këtyre. Ndërkohë Venediku udhëzonte qeveritarët e saj në tokat shqiptare që të respektonin traktatet e paqes me sulltanin, të mos i ndihmonin kryengritësit shqiptarë, të lejonin kalimin e qëndrimin e trupave osmane në zotërimet veneciane etj.
Gjendja politike në Shqipëri pas kryengritjeve të viteve 30 të shek. XV
Gjatë viteve 30 të shek. XV shqiptarët për herë të parë i thyen ushtritë osmane në disa beteja. Me gjithë këto fitore, lufta e tyre nuk dha përfundimet e dëshiruara, sepse mungoi bashkimi i të gjitha forcave shqiptare, mungoi bashkërendimi efikas i veprimtarisë ushtarake të tyre dhe aksionet luftarake në rajonet kryengritëse u zhvilluan të veçuara, prandaj përgjithësisht qenë të pasuksesshme. Kjo situatë e përgjithshme ndikoi negativisht edhe në shtetin e Gj. Arianitit, duke i bërë të paqëndrueshme rezultatet e fitoreve ushtarake të tij.
Situata politike në Shqipëri mbeti shpërthyese edhe gjatë gjysmës së dytë të viteve 30 të shek. XV, kur luftimet kishin pushuar. Në viset e Gjirokastrës e të Vlorës si dhe në zonat pranë qendrave ushtarake të pushtuara etj., qëndresa antiosmane vazhdoi në forma të tjera. Për të vendosur në to plotësisht pushtetin e vet, sulltan Murati II iu drejtua për ndihmë Venedikut. Kështu, në tetor të vitit 1436, një përfaqësues i sulltanit i kërkoi Republikës së Venedikut të ndëshkonte ata shqiptarë që, nga zotërimet e saj të Shkodrës, Pargës etj., sulmonin forcat osmane, si dhe të mos lejohej në to strehimi i dezertorëve të ushtrisë osmane.
Gjendja e rëndë politike në Shqipëri për pushtuesit osmanë dhe pamundësia e tyre për të dërguar aty vazhdimisht ushtri të mëdha, ndërkohë që kishte fronte të tjera lufte edhe në rajone të tjera kufitare me Perandorinë Osmane, e detyruan sulltan Muratin II të ndryshonte përkohësisht qëndrimin e vet ndaj shqiptarëve. Ai ndërpreu sulmet ushtarake mbi zotërimet e Arianitëve e të viseve të tjera shqiptare dhe i largoi forcat osmane nga zonat, ku pozitat e tyre ishin shumë të dobëta. Osmanët i braktisën krahinat në veri të lumit Mat dhe kështjellën e Dejës ia dhanë Lekë Zaharisë. Me aktivizimin energjik të djemve të Gjon Kastriotit, Stanishës e Skënderbeut, që ishin funksionarë osmanë, shteti i Kastriotëve u rimëkëmb shpejt, siguroi përsëri dalje në det, duke rimarrë skelën e Shufadasë në grykëderdhjen e lumit Mat, si dhe kontrollin e rrugëve për në Prishtinë dhe në Shkup. Zotërimet e tij u bënë kufitare në perëndim me zotërimet veneciane të Lezhës e të Shkodrës. Edhe në rajone të tjera të brendshme e larg qendrave osmane, si në krahinat malore e fushore që shtriheshin ndërmjet lumenjve Devoll-Seman dhe Erzen u rivendosën pozitat e zotërve vendas, ndonjë prej të cilëve i mori zotërimet e veta në formën e timareve. Për të ruajtur në viset shqiptare pushtetin e tronditur osman, sulltan Murati II u përpoq të mbështetej te ata fisnikë vendas që ishin të lidhur me administratën vendore osmane. Krahas Evrenozëve, që vazhduan të ishin në krye të pashasanxhakut të Shkupit, gjatë viteve 1437-1438 sulltani emëroi sanxhakbe të Sanxhakut Shqiptar të birin e Teodor Muzakës, Jakup Beun, dhe subash të Krujës Gjergj Kastriotin-Skënderbeun. Kurse qysh në verën e vitit 1434 ishte emëruar në postin e dizdarit të Krujës Ballaban Beu, i njohur sipas rrëfimit të M. Barlecit me titullin pashë, titull që realisht nuk e ka pasur asnjëherë. Gjatë qeverisjes së Sanxhakut Shqiptar prej Jakup Beut dhe të vilajetit të Krujës prej Skënderbeut, sipas rekomandimeve të tyre u bënë shumë ndryshime në shpërndarjen e timareve e të fshatrave në të mirë të elementit shqiptar, duke shprehur kështu vijimin e lidhjeve familjare që ata mbanin me elitën drejtuese shqiptare. Sa kohë që Skënderbeu qëndroi në postin e subashit të vilajetit të Krujës edhe këto vise mund të konsiderohen si pjesë e shtetit të Kastriotëve. Por Jakup bej Muzaka dhe Skënderbeu nuk i mbajtën gjatë pozitat drejtuese në Sanxhakun Shqiptar.
Në fund të vitit 1438 qenë të pasuksesshme aksionet e trupave osmane kundër ushtrisë hungareze në Transilvani. Më pas veprimet luftarake osmane u shtrinë pranë viseve shqiptare, në Rashë e në Bosnjë. Në vitin 1439 ata pushtuan kryeqytetin e Despotatit të Rashës, Smederevën, dhe e nënshtruan atë.
Ndërkohë sulltan Murati II largoi Skënderbeun dhe Jakup Beun nga funksionet e larta drejtuese që kishin në Sanxhakun Shqiptar dhe i ngarkoi me funksionet e larta të sanxhkbejlerëve në rajone të tjera më pak shpërthyese, me sa duket larg viseve shqiptare. Në vend të tyre për drejtimin e Sanxhakut Shqiptar u emëruan persona të huaj, që ishin më të besueshëm. Këta bënë ndryshime të shumta nëpër timaret e Sanxhakut Shqiptar, duke favorizuar elementin e huaj. Pas një rrethimi të gjatë njëvjeçar, në qershor të vitit 1441, osmanët pushtuan Novobërdën, qendra më e rëndësishme e prodhimit të arit e të argjendit në Ballkan, të cilin nuk arritën ta mbanin në duar për një kohë të gjatë.
Pas kryengritjeve të viteve 30 të shek. XV jeta politike në Shqipëri u zhvilluan në mënyrë të tillë që çoi në forcimin shkallë-shkallë të pozitave të pushtuesve osmanë në dëm të shqiptarëve, gjë që rriti pakënaqësinë e tyre. Elita drejtuese shqiptare u vu në pritje të rrethanave më të favorshme për të rifilluar luftën kundër pushtuesve osmanë, siç do të ndodhte në nëntor të vitit 1443 në Shqipëri, kur në krye të saj u vu Gjergj Kastrioti-Skënderbeu.
Tama County
Tama County është një nga  qarqet në shtetin federal Iowa të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
346 p.e.s.
Mbi vitin 346 p.e.s..
345 p.e.s.
Mbi vitin 345 p.e.s..
Frauenfeld
Frauenfeldi, (gjer: Frauenfeld), është qytet në Zvicër, shtrihet në kanton Turgau.
Urdhri i lirisë
djathtas|frameless|144x144px djathtas|frameless|144x144px djathtas|frameless|144x144px "Urdhri i Lirisë" u jepet shtetasve, rretheve, qyteteve, fshatrave, organizatave shoqërore, institucioneve, ndërmarrjeve, kooperativave bujqësore, fabrikave, sektorëve, brigadave, njësive, reparteve e nënreparteve ushtarake dhe grupeve të punonjësve për merita të larta patriotike në sigurimin e lirisë, të tërësisë tokësore dhe të pavarësisë së vendit, si edhe për shërbime të shquara në ndërtimin socialist të vendit dhe në forcimin e aftësisë mbrojtëse të Atdheut.
"Urdhri i Lirisë" ka tri klasa: I, II, III.
Urdhri i flamurit
"Urdhri i Flamurit" u jepet shtetasve, rretheve, qyteteve, fshatrave, orgnizatave shoqërore, institucioneve, ndërmarrjeve, kooperativave bujqësore, sektorëve, brigadave, njësive reparteve e nënreparteve ushtarake dhe grupeve të punonjësve për veprimtari dhe merita shumë të mëdha në ndërtimin socialist të vendit dhe në forcimin e aftësisë mbrojtëse të Atdheut, për arritje të larta sasiore e cilësore në industri, miniera, bujqësi, ndërtim, transport etj. Dhe për merita të larta në lëmin e shkencave, të arsimit, të artit e të kulturës.
Kantoni Joigny
Kantoni Joigny (frëngjisht: Canton de Joigny) është një kanton në departamentin Yonne, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Joigny. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 14616 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Joigny aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Edward Alexander Powell
Ai filloi një karrierë në gazetari dhe në shkrime aventure pak a shumë në mënyrë të paqëllimshme. Ndërsa udhëtonte nëpër Evropë para Luftës së Madhe, artikujt e tij të parë ishin në lidhje me kuajt dhe garat sportive të tyre, por pothuajse natyrshëm ai rrëshqiti në shkrimet që përshkruanin udhëtimet dhe aventurën e më vonë kaloi direkt në raportimin e lajmeve. Si një profesion të dytë, ai hyri në ushtrinë britanike për një periudhë të shkurtër pas diplomimit dhe u punësua edhe nga qeveria e SHBA-së në shërbimin konsullor në Lindjen e Mesme për pak kohë.
Me hyrjen amerikane në luftë në prill të vitit 1917, Powell doli vullnetar për kryerjen e shërbimit ushtarak dhe u emërua kapiten i Zbulimit Ushtarak. Pas disa detyrave, ai pësoi dëmtime në shtyllën kurrizore nga një rrëzim me kalë në Francë, në shtator 1918 dhe qëndroi në regjim pushimi deri pas armëpushimit. Ai u largua nga Forcat e Armatosura amerikane me gradën major.
Pas Luftës së Madhe, ai e vazhdoi karrierën e tij gazetareske dhe si shkrimtar aventure, duke udhëtuar larg dhe jashtë vendit, duke shkruar një numër të madh librash dhe artikujsh. Vështirë se gjendet një zonë e botës të cilën Powell nuk e ka vizituar gjatë jetës së tij: ai shkoi në Azinë Qendrore ruse, Indonezi, Indi, në të gjithë Lindjen e Mesme, Etiopi, Afrikë, Persi, Bashkimin Sovjetik dhe madje arriti të hyjë edhe në Nepal në kohën kur vendi ishte ende i mbyllur zyrtarisht për të gjithë të huajt.
Edhe pse të shkruara më shumë se gjysmë shekulli më parë, librat e tij mbeten jashtëzakonisht të lexueshëm dhe tërheqës. Ai shkruan në mënyrë të qartë dhe të saktë, pa lajka ose shtirje, por përshkrimet e tij mbi vendet dhe gjendjen shpirtërore janë shumë të arrira, sidomos kur shkrimet e tij karakterizohen nga një formë e butë humori amerikan. Dhe me sa duket, falë gjithë mënyrës së tij të sjelljes së veçantë amerikane, ai lëvizi në qarqet më të larta diplomatike e të biznesit në kohën e tij, dhe njohu disa nga politikanët e ushtarakët më të famshëm dhe më famëkeq të shekullit XX.
Autobiografia e tij u botua në vitin 1954 dhe u quajt në mënyrë kuptimplotë “Rruga e aventurës”. Powell vdiq më 13 nëntor 1958, në moshën 78-vjeçare.
Tregu
thumb|300px|Tregu i frutave dhe perimeve
Tregu është vend ekonomik ku bëhet shkëmbimi i ofertës dhe kërkesës në bazë të çmimit. Për shkëmbim mund të përdoren gjëra të ndryshme si p.sh :
Tregu i punësimit
Për dallim nga Tregu në kuptimin ekonomik këtu nuk kemi të bëjmë me një treg si të tjerët. Përderisa te tregjet ekonomike një gjëje është e mundshme t´i jipet kundërvlera, në tregun e punësimit kjo nuk është e mundshme për disa arsye. P.sh.:
Mihail Sholohov
Në letërsi ka hyrë me publikimin e "Tregimeve Doneske". Romani më i njohur i tij është "Doni i Qetë", me tematikë të luftës, në mesin kaozakëve doneskë, në kohën e Luftës së pare botërore, revolucionit dhe luftës qytetare. Është i renditur si pejsazhist dhe njohës i traditave kozake, përshkrimit të natyrës dhe përshkrimit në rrethën e kozakëve, që i japin romanit një freski.
Mbretëria e Inkasve
parapamje|300px|Harta e shtrirjes së Mretërisë Inke Mbretëria e Inkëve dhe imazhi i parë i Inca në Evropë, Pedro Cieza de León, Cronica del Peru, 1553
Riorganizimin dhe formimin
Pachacuti riorganizuar mbretërinë e Cusco në Tahuantinsuyu, e cila përbëhej nga një qeveri qendrore me Inca në krye të saj dhe katër qeveritë provinciale me udhëheqës të fuqishëm: Chinchasuyu (NW), Antisuyu (NE), Kuntisuyu (SW) dhe Qullasuyu (SE). Pachacuti mendohet të ketë ndërtuar Machu Picchu, ose si një shtëpi familje ose tërheqje të verës, edhe pse ai mund të ketë qenë një stacion bujqësore.
Pachacuti dërgoi emisarë në rajonet ai donte në perandorinë e tij dhe i çuan në atë raporton për organizimin politik, forca ushtarake dhe pasuri. Ai pastaj i dërgoi mesazhe të udhëheqësve të tyre extolling përfitimet e bashkimit perandorinë e tij, duke u ofruar atyre paraqet të mallrave luksoze të tilla si tekstile me cilësi të lartë dhe duke premtuar se ata do të jenë materialisht më të pasur si subjekte të tij.
Më të pranuar sundimin e Inca si aktit të kryer dhe rënë dakord në mënyrë paqësore. Refuzimi për të pranuar sundimin Inca rezultoi në pushtimin ushtarak. Pas pushtimit krerët lokalë u ekzekutuan. Fëmijët e kryetarit të sinagogës u sollën në Cusco për të mësuar në lidhje me sistemet e administrimit Inca, pastaj kthehet për të sunduar tokat e tyre amtare. Kjo e lejoi Inca të indoktrinojnë ata në fisnikëria Inca dhe, me fat, martohen vajzat e tyre në familje në qoshet e ndryshme të perandorisë parapamje|300px
Lidhje të jashtme
"Guaman Poma - El Primer Nueva Corónica Y Buen Gobierno"
Medalja e kujtimit
"Medalja e Kujtimit" mbahet nga njerëzit, formacionet e Ushtrisë Nacionalçlirimtare e tjera, që kanë marrë pjesë në Luftën Nacionalçlirimtare pa ndërprerje para datës 10 korrik 1943 (data e formimit të Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Nacionalçlirimtare) e gjer në çlirimin e Shqipërisë me armë në dorë ose me veprimtari politike të organizuar.
Provinca e Brindizit
Provinca e Brindizit (italisht ''Provincia di Brindisi) është një krahinë italiane e Rajonit të Pulias me 403.135 banorë (2011), me kryeqendër qytetin e Brindizit. Ajo është themeluar në vitin 1927 me riorganizimin e Tokës së lashtë të Otrantos dhe përfshin 19 komuna, përveç kryeqendrës.
Provinca e Brindizit kufizohet në veri me Provincën e Barit, në perëndim me Provincën e Tarantos, në jug-lindje me Provincën e Leçes dhe veri-lindje laget nga Deti Adriatik.
Në vitet e fundit kjo krahinë ka përjetuar një proces të ndryshimit të strukturës së saj ekonomike, me një ulje progresive në peshën e Industrisë dhe rritjen e sektorit të tretë. Rritje të konsiderueshme ka pasur në fushën e turizmit, për shkak të objekteve të mira infrastrukturore, në krahasim me pjesën tjetër të jugut, dhe vlerësimit të burimeve të shumta natyrore dhe artistike që ndodhen në të gjithë territorin.
Sipas të dhënave zyrtare në vitin 2008 në Provincën e Brindizit jetonin 2.229 shqiptarë.
Kiyoshi Atsumi
Më vonë ai u bë ylli i serisë shumë të njohur të filmave Tora-san. Portretizimi i tij i personazheve kryesore zgjati nga filmi origjinal Otoko wa Tsurai yo (i përkthyer si 'Është e vështirë të jesh burrë') në vitin 1969 deri në filmin e 48-të të publikuar më 1995, një vit para vdekjes së tij. Suksesi i qëndrueshëm i serialit e bëri atë sinonim me personazhin Tora-san dhe kur vdiq në Tokio, shumë japonezë e konsideruan vdekjen e tij si vdekjen e personazhit Tora-san, jo vdekjen e aktorit Yasuo Tadokoro ose Kiyoshi Atsumi.
Glarus
është një komunë në kantonin Glarus të Zvicrës.
La Masó
Lidhje të jashtme
La Masó
Wapello County
Wapello County është një nga  qarqet në shtetin federal Iowa të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Limoges-Couzeix
Kantoni Limoges-Couzeix (frëngjisht: Canton de Limoges-Couzeix) është një kanton në departamentin Haute-Vienne, rajonin Limousin në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Limoges. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 9957 banorë.
344 p.e.s.
Mbi vitin 344 p.e.s..
Alpha Bank
parapamje|Logo e Alpha Bank Alpha Bank është një nga bankat më të mëdha në Greqi dhe rajonin e ballkanit. Aktiviteti i Bankës mbulon një gamë të plotë shërbimesh financiare.
Rrjeti i bankës
parapamje|djathtas|Alpha Bank në Selanik Banka është rritur në mënyrë të konsiderueshme në dekadat e fundit. Përveç shërbimeve dhe produkteve bankarë, është zhvilluar në një grup të rëndësishëm i cili ofron një gamë të gjerë shërbimesh financiarë në Greqi, Qipro, Rumani, Bullgari, Serbi, Ukrainë, Shqipëri, F.Y.R.O.M. dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Alpha Bank Albania
Alpha Bank-Albania që nga fillimi i aktivitetit të saj në Shqipëri në vitin 1998 ka qënë një partner i fuqishëm dhe dinamik në zhvillimin e vendit. Shumë projekte me karakter kombëtar siç janë ndërtimi i seksionit Rrëshen-Kalimash, dhe ndërtimi i Aeroportit ndërkombëtar të Tiranës ‘’Nënë Tereza’’ janë financuar nga Alpha Bank-Albania në bashkëpunim të ngushtë më Qeverinë Shqiptare. Alpha Bank në Shqipëri operon me 47 degë në të gjithë vendin, dhe gjithashtu ka prezencë në qendra të rëndësishme tregtare të ngritura kohët e fundit.
Laguna e Patokut
Historia
E krijuar gjate periudhës së Holocenit, kjo zonë karakterizohej nga një dinamizëm i lartë gjeomorfologjik. Zhvillimi i tij ka kaluar 4 faza, të cilat korrespondojnë me formimin e 4 lagunave, të ndara nga kordonë litoral. Laguna e katërt është Laguna aktuale e Patokut. Një lagune e pestë (laguna e jashtme aktuale) është në një proces formimi aktiv, e influencuar edhe nga një zhvillim i shpejtë i kordonit litoral në pjesën perëndimore. E gjithë zona është e rrafshët dhe karakterizohet nga një proces intensiv tektonik dhe ujëra te shumtë nëntokësore. Procesi natyror i zhvillimit të lagunës i detyrohet 3 faktorëve kryesore: rrëgjimit të Lumit Ishëm, rrëgjimit të Lumit Mat dhe rrëgjimit talasografik. Deri në vitet 50 të shekullit XX kanë dominuar zhvillimet spontane dhe në te gjithë zonën kanë mbizotëruar elementet natyrore të habitateve.
Gjatë gjysmës së dytë të shekullit të kaluar, aktivitetet njerëzore kanë luajtur një rol të rëndësishëm në ndryshimet e këtij ekosistemi nëpërmjet drenazhimeve, ndërtimit të digave, shpyllëzimeve etj.
Karakteristikat fiziko-gjeografike
Karakteristikat fiziko-gjeografike të kësaj zone janë faktor kryesor për potencialet e zhvillimit të saj dhe e bëjnë atë mjaft tërheqëse në shumë aspekte. Dimri relativisht i butë dhe vera e freskët, 2479 orë me diell në vit, temperatura mesatare vjetore 15,5 °C dhe sasia mesatare vjetore e reshjeve 1463 mm, tregojnë një potencial të lartë klimatik, që ushtron një ndikim të madh në zhvillimin intensiv të ekosistemit.
Këto karakteristika dhe shumëllojshmëria e habitateve janë te lidhur ngushte me biodiversitetin e larte te Kompleksit Ligatinor te Patokut. Shumëllojshmëria e bimësisë është një nga karakteristikat me spikatese te këtij kompleksi. Nga bimët detare, në pjesën perëndimore, me te zakonshmet janë livadhet nënujore te Fucus virsoides dhe Posidonia oceanica. Bimësia ujore e lagunës karakterizohen nga sasi e madhe e mikroalgave, sepse ka rritje te shpeshte te trofise si rrjedhoje e rritjes se azotit dhe fosforit. Një nga treguesit e kësaj gjendjeje është edhe sasia e larte e diatomeve.
Bimësia higro dhe hidrofile mbulon një zone te konsiderueshme te pjesëve periferike te lagunës. Ato dominohen nga 3 shoqërime kryesore te kallamishtes (Phragmites), shavarit (Thypha) dhe shqirrës (Scirpus).
Bimësia halofile është me e prajshme në pjesën veriore dhe jugore te lagunës. Kjo bimësi i përket disa shoqërimeve, nga te cilat me te rëndësishme janë ato me Arthrocnemum dhe Juncus.
Bimësia e dunave gjendet kryesisht në pjesën perëndimore, me një numër te larte llojesh. Shkurret në brigjet e lagunës dominohen nga marina (Tamarix), konopica (Vitex) dhe manaferra (Rubus).
Sipërfaqja pyjore me e rëndësishme i përket pyllit te Fushe-Kuqes, në pjesën lindore te lagunës. Aktualisht ka mbetur vetëm gjysma e sipërfaqjes se pyllit dikur te famshëm, ku mbizotërojnë verri (Alnus glutinosa), frasheri (Fraxinus angustifolia) dhe me pak vidhi (Ulmus campestris), rrenja (Quercus robur), plepi i bardhe (Populus alba), pisha e bute (Pinus pinea) dhe pisha e egër (Pinus halepensis). Sipërfaqe te vogla me plep dhe akacie janë pyllëzuar artificialisht prej disa dhjetëra vitesh.
Fauna
Fauna invertebrore e Kompleksit Ligatinor te Patokut dhe pellgut ujëmbledhes te tij, duke përfshire ujërat e ëmbla, kanalet, kënetat, estuaret dhe bregun rreth lagunës, karakterizohet nga një shumëllojshmëri e grupeve dhe llojeve, nga molusqet (midhjet dhe kermijte) deri tek gaforret dhe insektet.
Një samit për një simit
Një samit për një simit është vëllimi i 4 me radhë i poetit Nebih Bunjaku. Poeti dhe njëkohësisht miku i tij Rrustem Geci dha opinionin e tij për këtë libër: Libri Një samit për një simit është një libër estetik dhe artistikisht i realizuar për mrekulli. Sepse gjuha fshikulluese, sarkazmi e ironia virtuale e autorit godet e satirizon pamëshirshëm veset e një shoqërie të kriminalizuar e të banalizuar, ku gomari tall mushkun, qeni lexon qenin, ariu përqesh ariun. Frymëzimi i impulsit poetik, si hëna, dielli, deti, anija, mbrëmja etj. janë objekte anësore që funksionojnë dhe rrezatojnë fuqishëm brenda gjithë poemës. Duke u shtirë kurdoherë viktimë, kurrë nuk do të bëhemi të lirë. Këto dhe pikëpamje të tjera mafioze na bëjnë të mendojmë se edhe ëndrra herë-herë pikon dhimbje."
Laguna e Patokut
Fauna
Pozicioni i favorshëm dhe shumëllojshmëria e habitateve rreth lagunës kane krijuar kushte te përshtatshme për ornitofaunen. Inventarizimi i shpendëve ka regjistruar numër te larte llojesh, që i përkasin shpendëve te ujit, shkurretave, pyjeve, kullotave, dunave dhe tokave bujqësore. Në Kompleksin Ligatinor te Patokut është regjistruar numër i madh llojesh te shpendëve te kërcënuar në shkalle botërore si Pelecanus crispus, Phalacrocorax pygmaeus, Ciconia ciconia, Platalea leucorodia dhe Numenius tenuirostris.
Mamalofauna e Kompleksit te Patokut karakterizohet nga një numër i vogël llojesh dhe një degradim i strukturës se komunitetit. Kjo është me tepër e lidhur me tharjen e kënetave dhe shpyllëzimin e zonës. Mishngrënësit me te zakonshëm janë çakalli (Canis aureus), dhelpra (Vulpes vulpes), lundërza (Lutra lutra), baldosa (Meles meles), nuselala (Mustela nivalis) dhe qelbësi (Mustela putorius).