cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Gurakuqi
Veprat
Veprim i tij letrar u zhvillua kryekreje në lamën fletorare dhe të përkthimeve, gadi përherë rreth argumentash gjuhësorë-letrarë. Qe Drejtor i të përkohëshmevet “Agimi” (1920-1922), “Revista Pedagogjike” (1925-1927), “Mësuesi”, (1928), “Shkolla kombëtare” (1938) dhe redaktuar i revistavet “Atdheu”, e “Illyria” (në periudhën e dytë, (1935-1936), ku botoi në 36 numra rresht një fjalorth fjalësh të rralla me shpjegime. Bashkëpunoi ndër fletore të ndryshme të Shqipërisë. Botimet e tija janë: “Libër leximi”, për shkolla të mesme me Mati Logorecin e L. Naraçin (1920); Gjenovefa dramë 5 veprimesh, me Luigj Naraçin (1921); Ditunija gjuhore indogjermane nga Dr. Paul Kretschmer (1923); Zêmra nga De Amicis (1923 e 1932); Ilirët (1923) dhe Gjendja ekonomike e kulturore e Shqipnís në kohën e kalueme nga Dr. Karl Patsch (1925); Serbët dhe Shqiptarët nga Dr. Milan Sufflay me Zef Fekeçin (1926); Rrjedhja e punëve në Shqipní nga Alfred Rappaport (1928); Lule roman historik i famullitarit gjerman Fabian Barcata (1930); Si u shkaktue Lufta e Madhe nga Dr. Alfred Wegerer (1931); Visaret e Kombit I dhe vëllimi III zgjedhur dhe komentuar në bashkëpunim me Filip Fishtën (1937); Gramatikë latine (1938-9), Ushtrimet e gramatikës latine të Ferdinand Schultz (1938); Te praku i jetës (1940-2) dhe Rreze Drite (Libër leximi. Për klasën e tretë e të katërt të kursit t’ulët,1941-3) nën kujdesin e Ernest Koliqit në bashkëpunim me Kolë Kamsin; Historija e letërsís romake nga Francesco Vivona (1941); Historija shqiptare në pikëpamje të Kombsis si problemë gjurmimesh nga Georg Stadtmueller (1942);
Forca Tokësore Shqiptare
Forcat Tokësore janë hallka kryesore e forcave të armatosura.Forca Tokësore ka në strukturën e saj, Komandën dhe Shtabin e FT si dhe repartet e nënrepartet me të cilat bën të mundur realizimin e misionit të saj.Komanda dhe Shtabi,Kompania e Mbështetjes së Shtabit, Qendra Stërvitore,Garnizoni “Zall-Herr”, Batalioni i 1-rë i Këmbësorisë, Batalioni i 2-të i Këmbësorisë, Batalioni i 3-të i Këmbësorisë, Batalioni Komando, Batalioni i Forcave Speciale, Batalioni i Mbështetjes së Luftimit
Misioni
Mbrojtja e pavarësisë, sovranitetit, tërësisë territoriale të Republikës së Shqipërisë, pjesëmarrja në operacione humanitare, luftarake, joluftarake dhe ato të mbështetjes së paqes.
Historiku i FT
Gjatë reformimit të vazhdueshëm, Forca Tokësore pësoi ndryshime të reja. Në vitin 2006, suprimohet Forca Tokësore dhe krijohet Komanda e Forcës së Bashkuar.Në kuadër të transformimit të vazhdueshëm të Forcave të Armatosura bazuar edhe në konceptin e një ushtrie sa më të vogël në numër dhe sa më operacionale e profesioniste, më 9 dhjetor 2009 u dekretua rikrijimi i Forcës Tokësore mbi bazën e Brigadës së Reagimit të Shpejtë dhe Regjimentit Komando.
Bazuar në misionin kushtetues, Forca Tokësore u përfshi në një proces transformimi të thellë e të gjithanshëm sipas koncepteve të ushtrive perëndimore. Me kalimin tërësisht të strukturave të kësaj force, nga një ushtri e shërbimit të detyrueshëm në një ushtri profesioniste është rritur niveli i operacionalitetit. Strukturat e Forcës Tokësore kanë pasur angazhime në Operacionet e Mbështetjes së Paqes në Bosnje-Hercegovinë, Irak, Çad dhe aktualisht operojnë në Herat, Kandahar, Afganistan. Forca Tokësore mban peshën kryesore në operacionet paqeruajtëse në kuadër të NATO, OKB dhe BE. Në radhët e Forcës Tokësore drejtojnë kuadro të rinj, të kualifikuar në shkollat e ushtrive të vendeve të NATO, si në SHBA, Itali, Turqi, Gjermani, Angli, Austri, etj, me të cilët kemi projekte bashkëpunimi.
Forca Tokësore ka angazhime në operacione të emergjencave civile në ndihmë të komunitetit në rast fatkeqësish natyrore, si përmbytje, zhbllokim rrugësh dhe shpërndarje  ndihmash në rast rënie bore, operacione shuarje zjarresh, etj.
Forca Tokësore nga krijimi deri më sot është drejtuar nga komandantë me eksperiencë.
Nga viti 2000-2006, Forca Tokësore u drejtua nga gjeneralmajor Kostaq Karoli, nga viti 2006-2008, u drejtua nga gjeneral brigade Shpëtim Spahiu, nga viti 2008-gusht 2012, nga gjeneral brigade Viktor Bërdo. Nga gushti 2012 e në vijim, Forca Tokësore drejtohet nga gjeneralmajor Zyber Dushku.
Janari
Janari (ose kallnori ose kollozheku) është muaji i parë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri janar është adaptim nga emri Janus, perëndia Romake e dyerve dhe udhëkalimeve.
Janari dhe shkurti kanë qenë dy muajt e fundit që i janë shtuar kalendarit, që prej kohëve kur Romakët e konsideronin dimrin si periudhë pa-muaj. Fillimisht, marsi ishte muaji i parë, por janari e mori këtë pozicion ngaqë në këtë periudhë u zgjidhnin konsujt.
Dita e parë e janarit njihet si Dita e Vitit të Ri dhe festohet në shumicën e vëndeve në botë.
Janari fillon me të njëjtën ditë si tetori, përveç në vitet e brishta, kur fillon me të njëjten ditë si prilli dhe korriku.
Kallnori është fjala e vjetër e përdorur për muajin janar. Për këtë muaj Hilë Gjeçi në fletoren e tij shkruan se populli thotë uj kam.
Academy Award i 78-të
Academy Award i 78-të, (Ceromonia e Oskarit 2006 ), u mbajt më 5 mars të vitit 2006 në Kodak Theatre në Los Anxhelos. Është radha e 78-të e Annual Academy Awards. Në këtë vit shpërblehen filmat më të mirë të vitit të kaluar 2005.
Fituesit e çmimeve
Filmi më i mirë - (ang.: Best Motion Picture)
Arritje në Regji - (ang.: Achievement in Directing)
Paraqitje nga një Aktor në Rolin Kryesorë - (ang.: Performance by an Actor in a Leading Role)
Paraqitje nga një Aktore në Rolin Kryesorë - (ang.: Performance by an Actress in a Leading Role)
Paraqitje nga një Aktor në Rolin Ndihmës - (ang.: Performance by an Actor in a Supporting Role)
Tomanca
Tomancë është një vendbanim në komunën e Ranillugut, Kosovë.
Academy Award i 78-të
Fituesit e çmimeve
Film më i Mirë në Gjuhë të Huaj - (ang.: Best Foreign Language Film)
Skenar i Adaptuar - (ang.: Adapted Screenplay)
Skenar Origjinal - (ang.: Original Screenplay)
Shfaqje më e Mirë Dokumentare - (ang.: Best Documentary Feature)
Çmimi i nderit
Me çmim nderi u nderua Robert Altman.
Nominimet
Arritje në Regji - (ang.: Achievement in Directing)
Paraqitje nga një Aktor në Rolin Kryesorë - (ang.: Performance by an Actor in a Leading Role)
Paraqitje nga një Aktore në Rolin Kryesorë - (ang.: Performance by an Actress in a Leading Role)
Paraqitje nga një Aktor në Rolin Ndihmës - (ang.: Performance by an Actor in a Supporting Role)
Paraqitje nga një Aktore në Rolin Ndihmës - (ang.: Performance by an Actress in a Supporting Role)
Filmi i Animuar Paraqitur më së miri - (ang.: Best Animated Feature Film)
Film më i Mirë në Gjuhë të Huaj - (ang.: Best Foreign Language Film)
Skenar i Adaptuar - (ang.: Adapted Screenplay)
Arrtije në Drejtim të Artit - (ang.: Achievement in Art Direction)
Arritje në Kinematografi - (ang.: Achievement in Cinematography)
Arritje në Dizajnim të Kostumeve - (ang.: Achievement in Costume Design)
Shfaqje më e Mirë Dokumentare - (ang.: Best Documentary Feature)
Dokumentar më i Mirë me temë të shkurtë - (ang.: Best Documentary Short Subject)
Arritje në Redaktim Filmi - (ang.: Achievement in Film Editing)
Arritje në Makiazh - (ang.: Achievement in Makeup)
Arritje në Shkrim të Muzikës për Filmi (pikë origjinale) - (ang.: Achievement in Music Written For Motion Pictures (Original Score))
Arritje në Shkrim të Muzikës për Film (Kënga Origjinale) - (ang.: Achievement in Music Written For Motion Pictures (Original Song))
Filmi më i Mirë i Animuar i shkurtë - (ang.: Best Animated Short Film)
Filmi më i Mirë "Live Action" i shkurt - (ang.: Best Live Action Short Film)
Arritje në Redaktim të Zërit - (ang.: Achievement in Sound Editing)
Arritje në Efekte Vizuele - (ang.: Achievement in Visual Effects)
Bettwil
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Xhovani XVII
Papa Gjoni XVII (Siccone Secco l. ?, Rapagnano - v. 6 nëntor/7 dhjetor 1003, Roma) ishte papa i 140 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më 16 maj 1003 dhe deri më 6 nëntor/7 dhjetor 1003. Paraardhës i tij ishte papa Silvesteri II, ndërsa pasardhësi papa Gjoni XVIII.
Melnica
Demografia
Sipas regjistrimit më 2002 fshati ka një popullsi të përzier, me turqit si shumicë te këtij vendbanimi.
{| class="wikitable" ! Kombësia !! Banorë !! Përqindja
Boswil
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Carrizo de la Ribera
Carrizo de la Ribera është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Carrizo de la Ribera, të provincës León, në Castile dhe León. Carrizo de la Ribera ka 2537 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 41.9 km2.
Abaz Lute Beqiri
Abaz Lute Beqiri nga fshati Haraçinë në Shkup, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Abaz Beqiri ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2000.
Shpejtësia
Shpejtësia është ajo madhësi fizike që tregon largësia që një trup përshkon në njësinë e kohës. Shpejtësia është veçori themelore e lëvizjes. Me shpejtësi bëhet përshkrimi i vetive të lëvizjes së trupit. Kjo vërehet gjatë zgjates së ndryshme të zhvendosjeve të njëjta. Për shembull distancën në mes dy shtyllave për ndriçimin e rrugës vetura dhe këmbësori e kalojnë për kohë të ndryshme. Po ashtu, dallohen edhe rrugët të cilat për kohë të njëjtë i kalojnë vetura dhe këmbësori. Madhësia fizike, përmes së cilës bëhet përshkrimi sasior i këtyre dallimeve, quhet shpejtësi.
Përcaktimi
Shpejtësia mesatare v_{m} e pikës materiale është e barabartë me herësin e rrugës së kaluar dhe intervalit kohor  për të cilin është kaluar ajo rrugë:
.
Shpejtësia e çastit
thumb|Shpejtësia e çastit Shpejtësia e pikës është e barabartë me shpejtësinë mesatare në intervalin kohor në pambarim të vogël. përshkrimin e lëvizjes së trupit nuk mjafton të dihet vetëm madhësia e shpejtësisë. Kështu, nevojitet të njihet shpejtësia si madhësi vektoriale. Përmes përkufizimit të lartshënuar për shpejtësi, rruga është dhënë vetëm si madhësi skalare. Nëpërmjet zhvendosjes, madhësitë vektoriale, të cilat përshkruajnë ndeyshmin e pozitës në njësi të kohës, mund të përkufizohet shpejtësia si vektor. Nëse pika materiale në çastin t_{1} ka qenë në pozitën A, kurse në çastin t_{2} në pozitën B, atëherë në intervalin t_{1}- t_{2} zhvendosja e saj do të jetë. Shpejtësia mesatare si vektor do të këtë formën:
Vektori i shpejtësisë mesatare ka drejtimin dhe kahun e zhveendosjes së pikës materiale. Rruga e cila është e barabartë me gjatësinë e harkut AB nuk është e barabartë me madhësinë e zhvendosjes. Në intervalet kohore gjithnjë e më të vogla ndryshimi në mes të madhësive të zhvendosjes, dhe  rrugëve përkatëse të kaluara, të cilat janë të barabarta me gjatësinë e harqeve AB_{1}, AB_{2} dhe AB_{3}, është gjithnjë e më i vogël. Në intervalin kohor në pambarim të vogël madhesia e zhvendosjes është e barabartë me rrugën e kaluar, kurse drejtimi i vektorit të zhvendosjes përputhet me drejtmin e tangjentes në pikën A. Prandaj, vektori ishpejtësisë në atë pikë e ka drejtimin dhe kahun e vektorit të zhvendosjes e cila është kryer për një interval kohor në pambarim të vogël, përkatësisht e ka drejtimin e tangjentes në pikën e vëzhguar.
Shpejtësia si vektor në cilëndo pikë të trajektores e ka drejtimin e tangjentes, kahu i saj është në drejtimin e lëvizjes, kurse, sipas intensitetit është e barabartë me shpejtësinë mesatare në intervalin kohor në pambarim të vogël.
Përmasat e shpejtësisë janë, kurse njësia e shpejtësisë \frac{m}{s}.
Vitesse
Zejadin Qani Zymberi
Zejadin Qani Zymberi nga fshati Haraçinë në Shkup, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Zejadin Zymberi ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2001. Ne vitet e hershme te femijerise se tij, ishte nje djal i qete, qdoher i buzeqeshur, teper i bukur dhe intelegjent.Asnjeher nuki kishin kuptue shoket e farefisi i tij, se Zejadini ishte edhe trim, bujar,i i sinqert dhe sakrifikues. Viteve 1997/98 regjistroi fak. ekonomik prane USHT dhe njeherit i joshur nga ngjyra kuq e zi-amblema e Partise Demokratike Shqiptare e drejtuar nga z. Arber Xhaferi,edhe politikisht angazhohet, mu ne kete parti. Ne lamtumiren e tij te fundit me koleget-stduentet e vitit te trete, dhe me postin e kryetarit te forumit rinor te PDSH, deshmori Zejadin Zymberi, niset,per mos u kethye.Ne qershor te vitit 2001, ne betejen e Haraqines, duke mbajtur heroikisht pozicionet e caktuara nga eproret e tij,plagoset per vdekje nga helikopter maqedon me pilot Rus.Zejadin Qani Zymberi nga f. Goshince-Kumanove,ne lulen e rinise,beqare,nderron jete per tu shperngulur ne amshim e duke e shkruar nje faqe te historise shqiptare.
Djali i cili la studimiet dhe lapsin ne tetov dhe mori rrug per ne shtepi.... U betua se do behej lule e kuqe e vendlindjes per te drejta t dhe njohjen e shqipareve an e mban botes, duke luftuar kunder mizoreve maqedonas te cilet ju ngjanin dhelprave dinjake ne gjueti drejt vellezerve e motrave shqiptar!!!
Vaganeshi
Vaganesh është një vendbanim në komunën e Dardanës, Kosovë.
Buttwil
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Ilir Zeka
Ilir Zeka është mundist i klubit të mundjes "Kek Prishtina" në Prishtinë. Ai garon për këtë klub qe 6 vite. Ai është 17 vjeçar në shkollën e mesme ekonomike. Rezultatet e këtij mundësi janë :
Garimi i parë ishte në vitin 2000 në 35 kg në Kampionatin e Kosovës ku zuri vendin e dytë. Prej atëherë filluan rezultatet e shkëlqyeshme të këtij mundësi. Të gjitha këto rezultate i arriti me ndihmën e trajnerëve të shkëlqyeshëm Mirsad Krasniqi dhe Mustafë Syla.
Poashtu ka edhe disa mirënjohje nga Federata e Mundjes e Kosovës si mundësi më i mirë i vitit.
Kantoni Vabre
Kantoni Vabre (frëngjisht: Canton de Vabre) është një kanton në departamentin Tarn, rajonin Midi-Pyrénées në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Vabre. Ka sipërfaqe 181.12km2 dhe popullsi 2322 banorë.
Bünzen
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Kantoni Vabre
Përbërja aktuale
Kantoni Vabre aktualisht përbëhet nga 6 komuna.
Kantoni Châtelaudren
Kantoni Châtelaudren (frëngjisht: Canton de Châtelaudren) është një kanton në departamentin Côtes-d'Armor, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Châtelaudren. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 7721 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Châtelaudren aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Nataliteti
Nataliteti (frengj.natalité - numri i të lindurve,shq. lindshmëria)  paraqet numrin e të lindurve të gjallë në raport me numrin e përgjithshëm të popullsisë në një njësi të caktuar kohore (kryesisht gjatë një viti) në një hapësirë të caktuar gjeografike.
Historiku botërorë i natalitetit
Lista e shteteve dhe teritoreve te ndryshme sipas shkallës së natalitetit. Të dhënat janë marrë nga CIA World Factbook, shtator 2005.
Gushti
Gushti është muaji i tetë i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 31 ditë. Emri "gusht" është adaptim nga emri i perandorit romak Oktavian Augusti. Ky muaj ka 31 ditë sepse Augusti donte që muaji i quajtur sipas tij të kishte po aq ditë sa muaji i quajtur sipas Jul Cezarit (korriku). Augusti e vendosi gushtin në vend të tetë, sepse atëherë kishte vdekur Kleopatra. Përpara se Augusti ta quante "August", ky muaj quhej "Sextilis" nga latinishtja, pasi që ishte muaji i gjashtë në Kalendarin Romak, i cili fillonte në mars.
Periudha më e nxehtë e vitit që i bie nga fundi i korrikut dhe fillimi i gushtit quhet djegagur. Kurse periudha e kohës që përfshin ditët e fundit të gushtit dhe ditët e para të shtatorit njihet si gushtovjeshtë.
Në vitet e brishta, gushti fillon në të njëjtën ditë të javës sikurse shkurti.
Në Irlandë gushti njihej si "Lughnasadh", sipas perëndisë Lugh.
Gjykata Themelore (Ulqin)
Gjykata Themelore në Ulqin është gjykatë themelore e formuar më 1 qershor 1971, si Gjykatë Komunale. Në vitin 1991 gjykata ka filluar punën si Gjykatë Themelore. Territori që është nën autoritetin e kësaj gjykate përfshinë vetëm Komunën e Ulqinit.
Gjykatësit e kësaj gjykate janë:
Sezoni 1952 në Formula Një
Kampionati botërorë në Formula 1 për vitin 1952 ishte kampionati i 3të i organizuar nga FIA. Ky kampionati filloi më 18 maj dhe zgjati gjer më 7 shtator duke përfshirë në vete 8 (tetë) gara kampionale.
Përmbledhje
Pikët në gara iu dhan 5 mbaruesve të garave edhe atë:8, 6, 4, 3, dhe 2, kurse 1 iu dha pilotit për xhiro më të shpejtë. Vetem katë nga tetë rezultatete më të mira u llogaritën në këtë sezon. Në vitin 1952, tëgjitha garat kampionale u zhvilluan sipas rregullave të Formula 2.
Radhitja përfundimtare e pilotëve
Pikët e arritura dhe të marra parasysh në kampionat jan të paraqituramë sipër, kurse ato në kllapa jan të arritura në gjat gjith vitit.
Prilli
Prilli është muaji i katërt i vitit në Kalendarin Gregorian dhe ka 30 ditë. Emri Prill është adaptim nga fjala Latine aperire e cila do të thotë me hapur dhe ndoshta ka të bëjë me çeljen e luleve në pranverë.
Prilli fillon në të njëjtën ditë të javës si Korriku në të gjithë vitet, dhe në të njëjtën ditë të javës si Janari në vitet e brishta.
Skender Matallari
Skender Matallari nga Shkupi, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Muzafer Agushi ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2000.
Marsi (kthjellim)
Marsi ka disa kuptime:
Dietwil
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Ismet Neshat Bajrami
Neshat Bajrami nga Breza në Shkupi, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Neshat Bajrami ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2000.
Fertiliteti
Fertiliteti paraqet numrin e të lindurve të gjallë në raport me numrin e përgjithshëm të popullsisë femërore në periudhën fertile (15-49 vjet).
Islami Folklorik
parapamje|Nuske Folk-Islami është një term ombrellë përdoret për të përshkruar në mënyrë kolektive format e Islamit që përfshijnë besimet amtare popullore dhe praktikat. Folk Islami është përshkruar si Islami e i popujve te varfer, njerëz të vendit, e fise", në kontrast me myslimanet praktikante.
Praktikave të ndryshme dhe besimet janë identifikuar me konceptin e "popullore Islamit". Ato përfshijnë si në vijim:
Besimi në sistemet tradicionale magji dhe ekstazë ritualeve, përdorimin e shenjta dhe nuskat, Përfshirja e besimit ne shpirterat dhe syrin e keq. parapamje|138x138px|Mbrojtese nga syri i keq Kjo eshte e perhapur edhe e Shqiperi ku myslimanët jopraktikante besojne ne keto gjera dhe shumica e shqipetareve i morren nga Perandoria Osmane. parapamje|95x95px|Kuran i vogel qe mbahet si nuske.
Ramadan Halimi
Ramadan Halimi nga Lubeteni në Shkupi, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Ramadan Halimi ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2000.
Omora
Omorë, (Оморани/Omorani) ёshtё fshat nё komunën e Çashkës, Maqedoni.
Xhovani XVIII
Papa Gjoni XVIII (Giovanni Fasano l. ?, Roma - v. 18 korrik 1009, Roma) ishte papa i 141 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më 25 dhjetor 1003 dhe deri më qershor 1009. Paraardhës i tij ishte papa Gjoni XVII, ndërsa pasardhësi papa Serxhio IV.
Ropotova e Madhe
Ropotovë e Madhe është një vendbanim në komunën e Ranillugut, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Rropotovë e Madhe.
Bashkimi Evropian
Bashkimi Evropian (BE zyrtarisht: EU ) është një bashkim politik dhe ekonomik i 27 shteteve anëtare që janë të vendosura kryesisht në Evropë. Ajo ka një sipërfaqe prej 4,475,757 km2 (1,728,099 sq mi), dhe një popullsi prej rreth 510 milion. BE ka zhvilluar një treg të brendshëm përmes një sistemi të standardizuar të ligjeve që zbatohen në të gjitha shtetet anëtare. Politikat e BE synojnë të sigurojnë lëvizjen e lirë të njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit në tregun e brendshëm, të miratojnë legjislacionin në drejtësi dhe në çështjet e brendshme, dhe të mbajnë politika të përbashkëta për tregti, bujqësi, dhe zhvillimin rajonal. Brenda zonës Shengen, kontrollet e pasaportave janë shfuqizuar. Një bashkim monetar u krijua në vitin 1999 dhe hyri në fuqi në vitin 2002 dhe përbëhet nga 19 shtete anëtare të BE-së që përdorin monedhën euro.
BE e gjurmon origjinën e saj nga Bashkësia Europiane e Qymyrit dhe Çelikut (ECSC) dhe Komuniteti Ekonomik Evropian (EEC), të krijuara respektivisht nga Traktati i Parisit i 1951 dhe Traktati i Romës i vitit 1957. Anëtarët origjinale të asaj që njihej si Komunitetet Evropiane ishin Gjysma e Brendshme; Belgjika, Franca, Italia, Luksemburgu, Hollanda dhe Gjermania Perëndimore. Komunitetet dhe pasardhësit e saj janë rritur në madhësi me anëtarësimin e shteteve të reja anëtare dhe në pushtet duke shtuar fusha të politikave në përgjegjësinë e saj. Ndonëse asnjë shtet anëtar nuk ka lënë BE-në ose organizatat e tij të mëparshme, Mbretëria e Bashkuar ka miratuar rezultatin e referendumit të anëtarësimit në qershor 2016 dhe po negocion aktualisht tërheqjen e tij. Traktati i Mastrihtit themeloi Bashkimin Evropian në vitin 1993 dhe futi nënshtetësinë evropiane. Ndryshimi i fundit i madh për bazën kushtetuese të BE-së, Traktati i Lisbonës, hyri në fuqi në vitin 2009.
Bashkimi Europian ofron më shumë ndihmë të huaj sesa çdo bashkim tjetër ekonomik. Duke mbuluar 7.3% të popullsisë botërore, BE-ja në vitin 2016 krijoi një prodhim të brendshëm bruto (PBB) prej 16.477 trilionë dollarë amerikanë, që përbën rreth 22.2% të PBB-së nominale globale dhe 16.9% kur matet në drejtim të barazisë së fuqisë blerëse. Përveç kësaj, 27 nga 28 vendet e BE-së kanë një indeks shumë të lartë të zhvillimit njerëzor, sipas Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara. Në vitin 2012, BE-së iu dha Çmimi Nobel për Paqen. Përmes Politikës së Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë, BE-ja ka zhvilluar një rol në marrëdhëniet e jashtme dhe mbrojtjen. Sindikata mban misionet diplomatike të përhershme anembanë botës dhe përfaqëson veten në Kombet e Bashkuara, Organizatën Botërore të Tregtisë, G7 dhe G20. Për shkak të ndikimit të saj global, Bashkimi Evropian është përshkruar si një superfuqi në zhvillim.
Historia
Guri i themelit për krijimin e Bashkimit Evropian u vendos nga Ministri i Jashtëm Francez, Robert Schuman, në deklaratën e tij të 9 majit të vitit 1950, në të cilën ai parashtroi idenë e përpunuar më parë me Jean Monnet për bashkimin e industrive evropiane të qymyrit dhe çelikut. Sipas tij, kjo do të përbënte një nismë historike për ndërtimin e një “Evrope të organizuar dhe vitale”, pa të cilën paqja në botë do të ishte e pamundur. Plani Schuman u bë realitet me nënshkrimin në Paris të Traktatit Themelues të Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut më 18 prill të vitit 1951.
Në nënshkrimin e traktatit merrnin pjesëG Jermania, Franca, Belgjika, Italia, Holanda, dhe Luksemburgu. Një tjetër zhvillim i rëndësishëm erdhi disa vjet më vonë me Traktatet e Romës, të 25 marsit të vitit 1957, të cilat krijuan Komunitetin Ekonomik Evropiandhe Komunitetin Evropian të Energjisë Atomike (EUROATOM).
Këto komunitete filluan nga puna me hyrjen në fuqi të traktateve më 1 janar të vitit 1958. Krijimi i Bashkimit Evropian me Traktatin e Mastrihtit shënoi një hap te mëtejshëm në rrugën e bashkimit politik të Evropës. Megjithëse ky traktat u nënshkrua më 7 shkurt të vitit 1992, një numër pengesash gjatë procesit të ratifikimit (miratimi nga qytetarët e Danimarkës vetëm pas një referendumi të dytë; procesi gjyqësor në Gjermani për deklarimin antikushtetues të miratimit) bënë që Traktati të mos hynte në fuqi deri më 1 nëntor të vitit 1993. Traktati i Mastrihtit i referohet vetvetes si “një fazë e re në procesin e krijimit të bashkimit akoma më të ngushtë ndërmjet popujve të Evropës”. Krahas një numri ndryshimesh për Traktatet e Komunitetit Evropian dhe Euroatomit, ai përmban edhe instrumentin për krijimin e Bashkimit Evropian - procesi për krijimin e së cilit ende konsiderohej si i papërfunduar. Traktati përbën hapin e parë në rrugën drejt krijimit të një sistemi kushtetues Evropian, në të cilin do të përfshihen edhe vetë komunitetet.
Bashkimi Evropian mori një zhvillim të mëtejshëm me Traktatin e Amsterdamit i cili u nënshkrua me 1 tetor të vitit 1997 dhe hyri në fuqi më 1 maj të vitit 1999 pas ratifikimit nga të gjitha shtetet anëtare. Traktati i Amsterdamit ka modifikuar përmbajtjen e Traktatit të Mastrihtit në pesë fusha kryesore:
Gjate samitit të Nicës më 7-11 dhjetor 2000, kryetarët e shteteve dhe të qeverive si dhe ministrat e jashtëm të shteteve anëtare, pas një maratone të gjatë bisedimesh, ranë dakord për miratimin e një kushtetute për Bashkimin Evropian. Traktati i Nicës përmban dispozita mbi ndarjen e pushteteve dhe procedurat vendimmarrëse të BE-së.
Traktati u miratua në mënyrë përfundimtare nga qeveritë e shteteve anëtare më 26 shkurt të vitit 2001, datë kur u nënshkrua nga ministrat e jashtëm. Pas kësaj, hyri në fuqi më 1 shkurt 2003, pas ratifikimit nga parlamentet e të gjitha shteteve anëtare.
Zgjerimet e Bashkimit Evropian
Por tani pas daljes së Britanisë Madhe nga BE-ja (BREXIT) më 2016, gjithësej janë 27 shtete.
Struktura
Shtylla e parë përbëhet nga tri Komunitetet Evropiane (Komuniteti Evropian, Komuniteti Evropian i Qymyrit dhe Çelikut dhe Euroatomi). Në momentin e themelimit të BE-së, Komuniteti Ekonomik Evropian mori emrin Komuniteti Evropian. Një ndryshim i tillë synon të shprehë kalimin nga një komunitet tërësisht ekonomik në një bashkim politik. Përfshirja e të trija komuniteteve në një shtyllë të vetme nuk nënkupton ndonjë unifikim të tyre. Shtylla e parë përfaqëson juridiksionin komunitar në formën e tij më të lartë. Brenda kuadrit të Komunitetit Evropian, institucionet komunitare mund të hartojnë normat komunitare në fushat përkatëse të veprimtarisë së tyre, të cilat zbatohen direkt mbi shtetet anëtare dhe kanë epërsi ndaj së drejtës së brendshme. Në zemër të KE-së qëndron tregu i përbashkët me katër liritë e tij themelore (liria e lëvizjes së personave, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit) si dhe rregullat mbi konkurrencën.
Përpara hyrjes në fuqi të Traktatit të Bashkimit Evropian, bashkëpunimi politik ndërmjet shteteve rregullohej nga marrëveshjet e vitit 1970 “mbi Bashkëpunimin Politik Evropian” si dhe nga Akti i Përbashkët Evropian. Këto marrëveshje parashikonin konsultime të rregullta ndërmjet ministrave të jashtëm dhe kontakte të vazhdueshme ndërmjet departamenteve qeveritare. Megjithatë, të gjitha vendimet merreshin me unanimitet. Përsa u përket çështjeve të sigurisë, bashkëpunimi kufizohej vetëm në aspektet politike dhe financiarë. Megjithatë, krizat ndërkombëtare të viteve ‘90 (Lufta e Gjirit, lufta civile në ish-Jugosllavi) treguan se instrumente të tilla të politikës së jashtme nuk ishin në gjendje t’i siguronin Bashkimit Evropian ndikimin e merituar në arenën ndërkombëtare.
Me Traktatin e Bashkimit Evropian, Kryetarët Shteteve dhe Qeverive ranë dakord të zhvillonin një politikë të jashtme dhe sigurie të përbashkët. Pjesa më e madhe e vendimeve, në kuadër të kësaj politike, merren ende nëpërmjet bashkëpunimit të shteteve. Megjithatë, janë parashikuar një sërë mjetesh të reja si, për shembull, pozicionet e përbashkëta, masat dhe veprimet e përbashkëta si dhe vendimet kuadër.
Bashkëpunimi ndërmjet autoriteteve gjyqësore dhe policore të shteteve anëtare synon t’u ofrojë qytetarëve evropiane liri, siguri dhe drejtësi, duke parandaluar dhe luftuar bashkërisht krimin, racizmin dhe ksenofobinë. Bashkëpunimi gjyqësor ka të bëjë gjithashtu me lehtësimin dhe përshpejtimin e bashkëpunimit në fushën e zbatimit të vendimeve penale, lehtësimin e ekstradimit ndërmjet shteteve anëtare, vendosjen e normave penale uniforme në luftën ndaj krimit të organizuar, terrorizmit dhe trafikut të drogës. Njëlloj si në fushën e politikës e jashtme dhe sigurisë së përbashkët, bashkëpunimi në fushën e drejtësisë dhe të punëve të brendshme zhvillohet jashtë kuadrit vendimmarrës të Komunitetit Evropian.
BE - bashkimi evropian.
Këshilli Evropian
Keshilli Evropian eshte instutucion i Bashkimit Evropian i formuar ne vitin 1974.
Sot Këshilli Evropian është njëri nga instutucionet më të rëndësishme në Bashkimin Evropian. Në takimet e Këshillit Evropian marrin pjesë shefat e shteteve (kryeministri ose presidenti) varësisht nga sistemi politik i shtetit.
Takimet quhen Samite dhe zakonisht mbahen 4 herë ne vit, ndërsa mund të kemi takime të jashtëzakonshme nëse ka zhvillime të ndryshme të cilat prekin në një mënyre ose tjetrën Bashkimin Evropian. Këshilli Evropian është bartësi kryesor i politikave në Bashkimin Evropian.
Funksioni themelor i Këshillit Evropian është përcaktimi i drejtimeve kryesore politike për integrimin Evropian.
Ai e realizon një gjë të tillë duke marrë vendimet kryesore politike si dhe duke instruktuar Këshillin ose Përfaqësuesit Shteteve Anëtare. Në këtë mënyrë, Këshilli Evropian ka drejtuar punën për bashkimin ekonomik dhe monetar, zgjedhjen e drejtpërdrejte të parlamentit si dhe një numër aplikimesh për aderim.
Parlamenti Evropian
Origjina e Parlamentit Evropian fillon në vitet 50-te me traktatet themeluese. Parlamenti Evropian përbëhet nga 750 deputete, të cilët zgjidhen me votim të drejtpërdrejte nga qytetarët e shteteve anëtare. Kjo do të thotë se Parlamenti Evropian gëzon legjitimitet demokratik dhe se është i vetmi organ përfaqësues i qytetarëve të Bashkimit. Zgjedhjet parlamentare mbahen një herë në pesë vjet dhe të drejtën e votës e gëzon çdo qytetar evropian që është regjistruar si votues. Përsa i përket zgjedhjes në mënyrë të drejtpërdrejte, anëtarët e Parlamentit, sipas traktateve themeluese “janë përfaqësues të popujve të shteteve që bëjnë pjesë në Komunitete”.
Megjithatë, për një kohë të gjatë ata kanë qenë delegate të shteteve anëtare dhe zgjidheshin sipas procedurave të veçanta nga secili shtet. Një mënyrë e tillë zgjedhjeje nuk siguronte përfaqësim të mjaftueshëm të grupeve opozitare të parlamenteve të shteteve anëtare, duke çuar kështu në një “deficit demokratik”. Në vitin 1976, Këshilli nxori një vendim lidhur me zgjedhjen e përfaqësuesve në Parlament me votim të përgjithshëm dhe direkt. Zgjedhjet e para të përgjithshme dhe të drejtpërdrejta janë mbajtur në vitin 1979.
Që prej asaj kohe, Parlamenti ka shprehur vullnetin politik të 374 milionë qytetarëve të Bashkimit dhe ka përfaqësuar interesin e tyre në marrëdhënie me institucionet e tjera të BE-së.
Parlamenti Evropian i zhvillon punimet e tij në Francë, Belgjikë dhe Luksemburgu. Sesionet plenare mujore, në të cilat merr pjesë çdo eurodeputet, zhvillohen në Strasburg, qytet i cili konsiderohet edhe selia e Parlamentit Evropian. Takimet e komiteteve parlamentare dhe çdo takim plenar shtesë zhvillohet në Bruksel, ndërsa Luksemburgu është qendra e administratës se Parlamentit (Sekretariati i Përgjithshëm).
Parlamenti ushtron tri funksione themelore:
Ai ushtron, në bashkëpunim me Këshillin, pushtetin mbi buxhetin e BE-së, duke ndikuar kështu mbi shpenzimet e Bashkimit. Parlamenti gëzon të drejtën të miratojë ose të rrëzojë buxhetin në tërësi.
Veprimtaria e Parlamentit ndahet në dy faza kryesore:
Në veprimtarinë e Parlamentit Evropian bëjnë pjesë edhe “komunikimet” me Këshillin dhe Komisionin si dhe seancat e pyetjeve lidhur me gjendjen e Bashkimit dhe situatën në botë.
Fekonditeti
Fekonditeti nënkupton aftësinë fiziologjike ose pjellorinë potenciale të akterëve në procesin e përtëritjes biologjike të popullsisë (femrat, meshkujt, çiftet bashkëshortorë).
Bashkimi Evropian
Këshilli i Bashkimit Evropian
Keshilli i Bashkimit Evropian njihet ndryshe si : Keshilli i Bashkimit Evropian, Keshilli ose Keshilli i Ministrave.
Duhet te kemi kujdes se ne te gjitha keto menyra se si e hasim ne literature, te gjitha flasin per te njejtin instutucion te Bashkimit Evropian.
Keshilli i Bashkimit Evropian sebashku me Parlamentin Evropian jane instutucionet kryesore legjislative dhe Buxhetore.
Keshilli i Bashkimit Evropian si organ legjislativ dhe buxhetor formon trekendeshin instutucional Komision-Keshill i BE-se-Parlament. Keshilli i Bashkimit Evropian funksionon ne baze te disa konfiguracioneve te veçanta.
Gjithsej ekzistojnë nënte konfigurime të ndryshme të Këshillit:
Ne Keshillin e Bashkimit Evropian takohen ministrat e vendeve anetare te Bashkimit Evropian.
Zakonisht takohen Ministrat e Puneve te Jashtme, ose varesisht nga situata qe duhet diskutuar takohen ministrat perkates.
Ministrat jane perfaqesues zyrtar te shteteve dhe secili vendim i tyre perfaqeson shtetin anetar.
Këshilli ushtron gjashtë funksione themelore;
Shumica e përgjegjësive të Këshillit kanë të bëjnë me fusha të veprimit komunitar, në të cilat shtetet anëtare kanë hequr dorë nga sovraniteti i tyre duke ua deleguar pushtetin vendimmarrës organeve të BE-se. Kjo fushë veprimi përben “shtyllën e parë” të Bashkimit Evropian. Megjithatë, dy funksionet e fundit kanë të bëjnë me fusha në të cilat shtetet anëtare nuk kanë hequr dorë nga sovraniteti i tyre, por thjesht kanë pranuar të punojnë së bashku. Kjo quhet “bashkëpunim ndërqeveritar” dhe përfshin “shtyllën” e dytë dhe të tretë të Bashkimit.
Veprimtaria e Këshillit te BE-se është e organizuar si më poshtë:
Kjo menyre e udheheqjes se Presidences ka rezoltuar te jete me efektive dhe me e mire.
Kjo mundeson qe shtetet te cilat e drejtojne Keshillin te jene te gatshme te bashkepunojne me shtetin i cili pret t'a merr presidencen, kjo mundeson nje bashkepunim te mirefillte ne mes te shteteve dhe ne tjetren ane lehteson zhvillimin e projekteve te planifikuara.
Komisioni Evropian
Komisioni është një organ i pavarur politikisht i cili përfaqëson dhe mbron interesat e Bashkimit Evropian në tërësi. Ai përbën mekanizmin drejtues të BEse. Komisioni Evropian përbëhet nga 25 anëtare të cilët emërohen një herë në pesë vjet, pa kaluar gjashtë muaj nga data e zgjedhjeve për Parlamentin Evropian.
Arben Bajrami
Arben Bajrami nga Bojana në Shkupi, Maqedoni ushtarak shqiptar, dëshmor i luftës në Maqedoni.
Sintagma parafjalore
Sintagma parafjalore është një kategori sintaksore që përfshin. Sintagmat parafjalore përmbajnë një parafjalë si kokë dhe zakonisht një plotës, siç është një sintagmë emërore. Sintaksa e gjuhës i trajton sintagmat parafjalore si njësi që veprojnë si argumente ose adjunkte (elemente plotësuese).
Arben Bajrami
Arben Bajrami ju kishte bashkuar forcave shqiptare që luftonin edhe më tutje pas çlirimit të Kosovës për lirin e shqiptarëve në territoret e administruara nga Maqedonia, gjatë viteve 2000.Ai Bashk me njesitin TELI69 luftonin kunder forcave maqedone
Bashkimi Evropian
Komisioni Evropian
Komisioni Evropian ushtron katër funksione themelore:
Sintagma parafjalore
Sintagma parafjalore
Sintagmat e nënvizuara në fjalitë e mëposhtme janë shembuj të sintagmave parafjalore në shqip. Parafjalët janë me shkronja të zeza:
Bashkimi Evropian
Komisioni Evropian
Vete Komisioni vendos fushën e veprimtarisë të secilit komisioner si dhe shpërndarjen e përgjegjësive në rast se është e nevojshme. Stafi i Komisionit është i organizuar në departamente, të njohura ndryshe edhe si “Drejtori të Përgjithshme”. Secila prej këtyre drejtorive është përgjegjëse për një fushë të veçante të aktivitetit të BE-se dhe kryesohet prej një Drejtori të Përgjithshëm, i cili është përgjegjës përpara njërit prej komisionarëve.
Gjykata Evropiane e Drejtësisë
Gjykata e Drejtësisë është krijuar në vitin 1952 me Traktatin e Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut. Detyre e saj është të sigurojë që e drejta e BE-se të interpretohet dhe të zbatohet në mënyre uniforme në të gjitha shtetet anëtare. Gjithashtu, Gjykata ka pushtetin e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve gjyqësore ndermjet shteteve anëtare, institucioneve të Bashkimit, personave fizike dhe juridike.
Sintagma parafjalore
Përfaqësimi
Ashtu si me të gjitha llojet e tjera të sintagmave, teoritë e sintaksës paraqesin strukturën sintaksore të sintagmave parafjalore duke përdorur skema. Skemat që vijojnë përfaqësojnë sintagmat parafjalore sipas dy konventave moderne për kthimin e strukturës së fjalisë, fillimisht për sa i përket lidhjes së strukturës së frazave dhe më pas për sa i përket lidhjes së varësisë së gramatikave të varësisë. Etiketat e mëposhtme përdoren në nyjet në skemë: Nd = ndajfoljore, E = emërore (emër ose përemër), P = parafjalore dhe SP = sintagmë parafjalore:
Bashkimi Evropian
Gjykata Evropiane e Drejtësisë
Gjykata është e përberë nga një gjyqtar prej secilit shtet anëtar, duke siguruar, në këtë mënyre, përfaqësimin e sistemeve ligjore të të gjithë shteteve anëtare të BE-se. Gjykata ndihmohet nga tetë “avokate të përgjithshëm”, të cilët kanë për detyrë të japin mendimin e tyre për çështjet që shtrohen për zgjidhje përpara gjykatës. Mendimet e tyre jepen publikisht dhe duhet të jenë të paanshme. Gjyqtaret dhe avokatet e përgjithshëm emërohen me marrëveshje të përbashkët të të gjithë shteteve anëtare, për një mandat gjashte-vjeçar, i cili mund të ripërtërihet me një ose dy periudha të mëtejshme tre-vjeçare.
Çështjet kryesore që shtrohen për zgjidhje përpara Gjykatës:
Për ta ndihmuar Gjykatën e Drejtësisë për të zgjidhur numrin e madh të çështjeve që shtrohen përpara saj, si dhe për t’u siguruar një mbrojtje më të mirë ligjore qytetareve të Bashkimit, në vitin 1989 u krijua “Gjykata e Shkalles së Pare”. Kjo gjykate është përgjegjëse për zgjidhjen e një numri të caktuar çështjesh, në mënyre të veçante të atyre që paraqitën nga individët dhe çështjet që kanë të bëjnë më raste të konkurrencës së pandershme midis ndërmarrjeve.
Gjykata Evropiane e Drejtësisë dhe Gjykata e Shkallës së Parë kanë nga një President, të zgjedhur ndermjet gjyqtareve për një mandat tre-vjeçar.
Bashkimi tregtar
Që në origjinën e tij, BE ka përcaktuar një treg të vetëm ekonomik përgjatë territorit te të gjithë anëtareve të saj. Aktualisht është në përdorim një kurs i vetëm këmbimi në 16 anëtaret e eurozonës. E konsideruar si një ekonomi në vetme, BE gjeneron një GDP nominalë prej 18,39 trilion dollarësh amerikan që arrin gjeri në 22% të output-it total ekonomik të botës në terma të purchasing power parity, gjë që e bën atë ekonominë më të madhe në botë për nga GDP nominalë dhe e dyta si bllok ekonomik tregtar. Është gjithashtu eksportuesi më i madh i mallrave (të mirave), importuesi i dytë më i madh dhe partneri tragtar më i madh i disa vendeve si India dhe Kina.
Nga 500 korporata, 170 prej tyre i kanë selitë të vendosura në vendet e BE. Në maj 2007 papunësia e BE ishte 7% kurse investimet 21,4% të GDP. Ka një variacion të madh në të ardhurat vjetore për kokë të vendeve të BE, nga 7000$ deri në 69 000$.
Shtetet anëtare të BE kanë dizenjo pasaporte të standardizuara me fjalët “Bashkimi Evropian” në gjuhët anëtare (nacionalë). Dy nga objektivat kryesore të Komunitetit Ekonomik Evropian ishte zhvillimi i një tregu të përbashkët që u quajt më pas tregu i vetëm dhe bashkimi i doganave midis shteteve anëtare. Tregu i vetëm përfshin qarkullimin falas të të mirave, kapitalit, njerëzve, shërbimeve brenda BE dhe bashkimin e doganave që përfshinte aplikimin e një tarifë të vetme të jashtme për të gjitha të mirat që hynë në treg. Kur të mirat janë pranuar në treg, ato nuk mund të bëhen më subjekt i taksave doganore, diskriminuese apo kuotave të importit kur qarkullojnë brenda shteteve të BE. Shtetet jo anëtare të BE-se si Islanda, Norvegjia, Zvicra marrin pjesë në tregun e vetëm por jo në bashkimin doganor. Kjo gjysme tregti është e mbuluar nga legjislacioni i BE. Lëvizja e lirë e kapitalit është menduar që të lejojë investimet si psh: blerja e pronave. Deri në bashkimin monetar kjo pjesë ka qenë shumë e avashte, me pas pati zhvillim të shpejte. Lëvizja e lirë e kapitalit deri tani është unikë sepse lejohet në mënyre të barabarte edhe shtete jo anëtare. Lëvizja e lirë e personave nënkupton që qytetaret mund të levizn lirisht ndërmjet shteteve anëtare për të jetuar, punuar, studiuar apo për të dalë në pension. Kjo kërkoi uljen e formaliteteve administrative dhe njohjen e kualifikimeve profesionale të shteteve të tjera. Një nder objektivat kryesore të BE që ishte “kursi I vetëm këmbimi” u bë e ditur që në 1969 dhe u realizua jo më vonë se në 1 janar 1999. Propozimi i 11 vendeve nga 15 anëtare ishte përdorimi i euros. Në 2002 u bënë 12 anëtar dheqe atëherë është rritur gjithje e më shumë duke u bërë sot me 16 vende anëtare (më i fundit anëtar është Sllovakia me 1 janar 2009). Të gjitha vendet e tjera të BE, perveç Danimarkës dhe Britanisë së Madhe, i është lejuar të bashkohen tek “euro” kur të kenë plotësuar kushtet ekonomik. Vetëm pak vende kanë lejë për të hyrë. Suedia do bashkohet ekonomikisht, të bëhet pjesë e euros por jo të jetë anëtare, pa i plotësuar kushtet e anëtarësimit. Qëllimi i krijimit të euros është: lehtësimi i lëvizjes së qytetareve dhe i mallrave, duke eliminuar problemet e shkëmbimit, nëpërmjet beries transparent të çmimin duke krijuar një treg financiar të vetëm, me çmime të qëndrueshme dhe interesa të ulta më kurs këmbimi internacional të mbrojtur nga dyndjet e mëdha tregtare në eurozonë. Ajo është gjithashtu e nënkuptuar si simbol i integrimit dhe stimulues për më shumë. Eurozona dhe politikat monetare për ato vende që i kanë adaptuar ato me konsensusin w BE, janë nën kontroll të Bankës Qendrore Evropiane.
Marrëveshja e Romës parashihte marrjen e vendimeve në mënyrë unanime. Me rritjen dhe me zgjerimin politik dhe ekonomik, vendimet filluan të merren me shumicë votash. Pas vitit 1980, dukej që kjo bashkësi kishte arritur nivelin në të cilin stagnonte. Pas shumë diskutimesh që u zhvilluan në Këshillin e Evropës dhe pas paraqitjes së disa raportimeve nga komitetet speciale, u arrit pajtimi që të kalohet në fazën e Tregut Unik Evropian. Ky akt juridik, që u quajt “Single European Act”, në shkurt të vitit 1986, u nënshkrua nga të gjitha shtetet anëtare, kurse hyri në fuqi më 1 korrik 1987. (Jones, 1994, f. 44). Akti ishte i rëndësisë së madhe ekonomike dhe politike. Ky ishte një amandament që iu bë Marrëveshjes së Romës, e që kishte për qëllim tregtinë e lirë brenda bashkësisë. Sipas kësaj marrëveshjeje të re, deri në fund të vitit 1992, duhej zhdukur të gjitha barrierat që pengonin tregtinë dhe lëvizjen e lirë të mallrave dhe të qytetarëve të këtyre shteteve anëtare.
Marrja e vendimeve me shumicë votash nënkuptonte se të gjitha shtetet nuk do të kenë numër të njëjtë të përfaqësuesve për votim. Marrëveshja ishte që Gjermania, Britania e Madhe, Franca dhe Italia të kenë 10 vota, Spanja – 8, kurse nga 5 vota kishin Belgjika, Greqia, Holanda dhe Portugalia. Shtetet, që u bashkuan më vonë, siç ishte Suedia dhe Austria, u vendos të kenë nga 4 vota, nga 3 vota për Irlandën, Danimarkën dhe Finlandën, kurse 2 vota për Luksemburgun. Gjithsej ishin 87 votues, kurse për vendim me shumicë absolute votash duhej votuar 62 përfaqësues nga të gjitha shtetet, siç ishte paraparë. Ky sistem qe disenjuar në mënyrë që shtetet e mëdha të mos kenë mundësi që t‟ua imponojnë shteteve të vogla pikëpamjet e tyre (Hill, 1998, f. 8).
Para marrjes së vendimit për të kaluar në këtë fazë, Komisioni Evropian, nën udhëheqjen e lordit Kokfild, qe autorizuar të përgatiste një raport për të sqaruar problemet e deriatëhershme të tregut dhe për të bërë propozimet për të ardhmen. Komisioni autorizoi ekonomistin Paolo Çeçini që të hartojë një raport në lidhje me implikimet e Librit të Bardhë të vitit 1985, që titullohej “Kompletimi i Tregut të Brendshëm”. Nga Raporti Çeçini shihej se tregu i deriatëhershëm i brendshëm UNIONI EVROPIAN – Nuri Bahtijai funksiononte me harxhime të larta administrative, pasi që ishin të angazhuara burokraci të numërta e të ndryshme nacionale. Në përgjithësi, dilte se shpenzimet që bëheshin ishin të panevojshme dhe se ato duhej mënjanuar për shkak të uljes së harxhimeve dhe të rritjes së konkurrencës. Për të përmirësuar këtë të metë, Raporti i Çeçinit parashihte që ndërrimet të bëheshin nëpërmes 282 propozimeve (Noble, 1996, f. 87).
Raporti identifikoi tri lloje të pengesave të tregtisë së lirë. Pengesat ishin të natyrës fizike, teknike dhe fiskale. Në pengesat teknike bënte pjesë kontrolli kufitar dhe formaliteti i tepruar burokratik, që kërkonte një mori dokumentesh të ndryshme, që ndikonte në rritjen e shpenzimeve. Italia “akuzohej” si një vend që paraqiste komplikime të tilla. Barrierat teknike kishin të bënin me standardet nacionale dhe me rregulloret e prodhimit. Në këtë fushë, p. sh., binin pengesat e transportit në relacion me sistemet bankare. Problemet fiskale kishin të bënin me ratat e ndryshme të taksave të shtuara të vlerës.
Raporti sugjorente për vënien e bazave nga të cilat do të përfitonte industria në konkurrencë të shëndoshë e të rregulluar. Si u parapa ky aktivitet, në periudhën afatshkurtër, ndikoi në zvogëlimin e vendeve të punës, por më vonë numri i vendeve të punës filloi të rritej. Pas disa vitesh, pamja e ekonomisë ishte pozitive, por nuk pati mundësi të kthehej në nivelin e viteve të gjashtëdhjeta dhe të shtatëdhjeta, kur qe shënuar një lulëzim i madh i ekonomisë evropiane. Sidoqoftë, efekti i heqjes së barrierave doganore, krijimi i kushteve të volitshme për shërbime publike, liberalizimi i shërbimeve publike dhe efekti i distribuimit të mallrave ndikoi në mënyrë të favorshme në ngritjen dhe në përparimin e makroekonomisë (Cecchini, 1988, f. 97).