cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shkencat natyrore
Historia
Sipas një libri të famshëm të vitit 1923 Thermodynamics — and the Free Energy of Chemical Substances nga kimisti amerikan Gilbert N. Lewis dhe kimisti fizik amerikan Merle Randall, shkencat natyrore përmbajnë tre degë të mëdha:
"Përveç shkencave matematikore dhe logjike, ekzistojnë tre degë të mëdha të shkencave natyrore që qëndrojnë veçmas — ato janë mekanika, elektrodinamika dhe termodinamika."
Sot, shkencat natyrore ndahen më shpesh në shkencat e jetës, si botanika dhe zoologjia ; dhe shkencat fizike, që përfshijnë fizikën, kiminë, gjeologjinë dhe astronominë.
Astronomia
thumb|Misionet hapësinore janë përdorur për të fotografuar vendndodhje të largëta brenda Sistemit Diellor, si shikimi kraterit Daedalus prej Apollo 11 në anën e përtejme të [[Hëna|Hënës.]] Kjo disiplinë është shkenca e objekteve qiellorë dhe fenomeneve që ndodhin jashtë atmosferës së Tokës. Merret me evolucionin, fizikën, kiminë, meteorologjinë dhe lëvizjen e objekteve qiellorë, ashtu si edhe me formimin dhe zhvillimin e universit.
Astronomia përfshin ekzaminimin, studimin dhe modelimin e yjeve, planetëve, kometave, galaktikave dhe kozmosit. Shumica e informacionit e përdorur nga astronomët mblidhet nga vëzhgimi, ndonëse janë kryer disa riprodhime të fenomeneve qiellore në laboratorë (si kimia molekulare e mediumit ndëryjor).
Ndërsa origjina e studimit të trupave dhe fenomeneve qiellorë daton që nga antikiteti, metoda shkencore në këtë fushë filloi të zhvillohet në mesin e shekullit të 17-të. Një faktor kyç ishte shpikja e Galileos, teleskopi që ekzaminonte qiellin e natës me më shumë detaje.
Trajtimi matematikor i astronomisë filloi me zhvillimin e mekanikës qiellore të Njutonit dhe ligjet e gravitacionit të po këtij të fundit, ndonëse kjo qe iniciuar nga puna më e hershme e astronomëve si Kepleri. Nga fundi i shekullit të 19-të, astronomia ishte zhvilluar në një shkencë formale, me prezantimin e instrumenteve si spektroskopi dhe fotografia, bashkë me teleskopë shumë të përmirësuar dhe krijimin e observatorëve profesionalë.
Biologjia
thumb|Një fragment i [[ADN, sekuencës kimike që përmban udhëzimet gjenetike për zhvillimin dhe funksionimin e organizmave]] Kjo fushë përfshin një mori disiplinash që ekzaminojnë fenomenet e lidhura me organizmat. Shkalla e studimit shkon nga biofizika e deri te ekologjia. Biologjia studion karakteristikat, klasifikimin dhe sjelljen e organizmave, ashtu si edhe si u formuan speciet dhe ndërlidhja e tyre me njëra tjetrën dhe mjedisin.
Fushat biologjike të botanikës, zoologjisë dhe mjekësisë datojnë qysh nga fillimet e qytetërimeve, kurse mikrobiologjia u shfaq për herë të parë në shekullin e 17-të me shpikjen e mikroskopit. Gjithsesi, nuk ishte deri në shekullin e 19-të që biologjia u bë një fushë e unifikuar. Kur shkencëtarët zbuluan të përbashkëtat e të gjitha qenieve të gjalla, u vendos që ato të studioheshin si një e tërë.
Disa zhvillime kyçe në biologji ishin zbulimi i gjenetikës; Teoria e evolucionit e Darvinit; Teoria e mikrobeve dhe aplikimi i saj në teknikat e kimisë dhe fizikës në nivelin e qelizave ose molekulave organike.
Biologjia moderne ndahet në nëndisiplina nga tipi i organizmit dhe nga shkalla në të cilën organizmi i caktuar studiohet. Biologjia molekulare është studimi i kimisë themelore të jetës, kurse biologjia qelizore është vëzhgimi i qelizës; bllokut themeltar ndërtimor të të gjithë jetës. Në një nivel më të lartë, fiziologjia vëzhgon strukturat e brendshme të organizmit, kurse ekologjia vëzhgon si organizma të ndryshëm lidhen me njëri tjetrin.
Spiro Çalluka
Spiro Çalluka ose Spiro Çallëka (greqisht: Σπύρος Τσαλούκας/Spíros Tsaloúkas), (1867-1944) lindi në fshatin Potame të Paramithisë (Ajdonati), më 1867. Më vonë u vendos me familjen në Paramithi. Kreu studimet për drejtësi në Athinë. Pas studimeve, filloi punë si avokat në këtë qytezë. Kishte njohje me Ismail Qemalin, Fan Nolin, Hasan Prishtinën etj., bashkë me patriotë të tjerë ortodoks çamë, nga fisi i Konomenjve i Gliqisë, Papejtë nga Kastriza, Gogozotët nga Rrapeza, që dolën në mbrojtje të tokave shqiptare nga copëtimi dhe lakmia greke. Në vitin 1912-1913, ai mori pjesë në luftën kundër forcave greke krahas me vullnetarë çame të tjerë në frontin Gliqisë. Në vitin 1917, pas tërheqjes italiane, Spiro Çalluka me atdhetarë të tjerë çame si Hoxhë Memeja ngritën flamurin shqiptar në Paramithi. Luftoi përkrah patriotëve Damin e Tahir Mete nga Mazreku, Haxhi Braho, Iljaz Haxhiu, dhe ishte kundër shkëmbimin e popullsisë (quajtur Anadallia në qreqisht) të çamëve myslimanë në vitin 1923.
Shkencat natyrore
Biologjia
Disa nga nendeget e saj jane: zoologjia, botanika, mikrobiologjia, sistematika, anatomia, fiziologjia, gjenetika, ekologjia.
Pavarësia, udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit
Pavarësia, udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit Gjinia: Histori. Autori: Ilir Ikonomi. Shtëpia botuese: "UET Press". Viti i botimit 2012. Faqet e librit 290. ISBN 978-99956-39-76-1
Shkencat natyrore
Kimia
Duke u marrë me studimin e lëndës në shkallë atomike dhe molekulare, kimia merret kryesisht me grumbujt e atomeve, si gazet, kristalet dhe metalet. Përbërja, vetitë statistike dhe reaksionet e këtyre materialeve janë ato që studiohen. Kimia gjithashtu merret me kuptimin e vetive dhe bashkëveprimeve të atomeve në përdorimet e shkallëve më të gjera.
Spiro Çalluka
Më 2 shtator 1941 në mëngjes, fshatarët përreth Paramithisë zbritën në qytezën dhe në xhaminë e Pazarit. Festimet pasuan për rrëzimin e regjimit të Metaksës dhe flamuri shqiptar u ngrit. Spiro Çalluka mbajti një fjalim të zjarrtë duke denoncuar administratën luftërave greke dhe diskriminimin e shqiptarëve. Ai gjithashtu bëri thirrje për shqipfolësit ortodokse nga Frari dhe Suli për të ndjekur shembullin e shqiptarëve myslimanë për të mbrojtur identitetin shqiptar të tyre. Spiro më vonë u bë një përfaqësues i administratës vendas shqiptare quajtur Këshilla, me postin të anëtar për drejtësinë, deri në qershor 1944. Më 28 qershor 1944, Spiro Çalluka u vra nga forcat greke të Napoleon Zervës. Deshmitarja prezente, Zeqie Nuri tregon:
Pavarësia, udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit
Mbi librin
Spiro Çalluka
“Në datën 28 qershor 1944, zervistët nuk më pushkatuan, por më çuan në polici. Në oborrin e policisë ishte av. Spiro Çalluka, i cili nga torturimi ishte transformuar komplet, gjith gjak, edhe muret e policisë ishin gjakosur nga gjaku i tij. Po torturohej nga Gaqo Pasko, Dhimo Kasari dhe Ilia Nasto. Spiro Çalluka thoshte: “Për këto masakra që po më bëni Shqipëria do të marrë hakun!” Xhelatët në fillim i nxorrën sytë, pastaj e torturuan duke i copëtuar trupin dhe në fund e hoqën zvarrë nëpër Pazar, derisa vdiq”.
Shkencat natyrore
Kimia
Shumica e proceseve kimike mund të studiohen direkt në laborator, duke përdorur një seri teknikash për kontrollimin e materialeve dhe duke pasur një kuptim të gjerë të këtyre proceseve. Kimia shpesh quhet "shkenca qendrore" për shkak të rolit të saj në lidhjen me shkenca të tjera natyrore.
Pavarësia, udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit
Historia që rrëfehet në këtë libër duket aq e pabesueshme saqë i ngjan një legjende. Autori flet me hollësi për udhëtimin e paharruar të Ismail Qemalit nga Stambolli në Vlorë. Faktet që jepen në këtë libër janë nxjerrë nga qëmtimi i mijëra dokumenteve historike dhe asgjë nuk është e fantazuar. Është kërkuar nëpër arkiva. Janë shfletuar më shumë se dyqind libra, botime të vjetra e të reja, që trajtojnë historinë e asaj periudhe.
Spiro Çalluka
Për përpjekjet e palodhshme që zhvilloi në gjithë jetën e tij për kauzën e popullit shqiptar, Spiro Çalluka u dekorua nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me nr.dekreti 386, datë 29 gusht 1992, me udhrin "Për veprimtari patriotike të kl.III".
Shkencat natyrore
Kimia
Eksperimentet e hershme në kimi e kishin rrënjën e tyre në sistemin e alkimisë, një grup besimesh që përzienin misticizmin me eksperimentet fizike. Shkenca e kimisë filloi të zhvillohet me punën e Robert Bojlit, zbuluesit të gazit dhe Antuan Lavuazierit, i cili zhvilloi teorinë e ruajtjes së masës.
Vilë
Vila është një fshat në komunën Bushtricë në rrethin e Kukësit të Shqipërisë.
Shkencat natyrore
Kimia
Zbulimi i elementëve kimikë dhe koncepti i Teorisë Atomike filluan të sistematizonin këtë shkencë, dhe kërkuesit zhvilluan një kuptim themelor të gjendjeve të lëndës, joint, lidhjes kimike dhe reaksionit kimik. Suksesi i kësaj shkence çoi në krijimin e kimisë industriale, e cila luan një rol të rëndësishëm në ekonominë botërore.
Shkencat e Tokës
Shkencat e Tokës (gjithashtu e njohur si gjeoshkenca, gjeoshkencat ose Shkencat e Tokës), është një term i gjerë që përfshin shkencat rreth planetit Tokë, përfshirë gjeologjinë, gjeofizikën, hidrologjinë, meteorologjinë, gjeografinë fizike, oqeanografinë dhe shkencën e tokës bujqësore. Ndonëse minimi dhe gurët e çmuar kanë qenë interes i njerëzve gjatë tërë historisë së qytetërimit, zhvillimi i shkencave të lidhura me to si gjeologjia ekonomike dhe mineralogjia nuk ekzistonin deri në shekullin e 18-të. Studimi i Tokës, në veçanti paleontologjia, lulëzoi në shekullin e 19-të. Ngritja e disiplinave të tjera, si gjeofizika në shekullin e 20-të çuan në zhvillimin e teorisë së pllakave tektonike në vitet 1960, e cila ka pasur një rëndësi për shkencat e Tokës ashtu si teoria e evolucionit pati për biologjinë. Shkencat e Tokës janë shumë të lidhura me studimin e klimës dhe industritë e naftës dhe eksplorimit të mineraleve.
Fizika
Fizika përfshin studimin e përbërësve themelorë të universitetit, forcat dhe bashkëveprimet ato ushtrojnë mbi njëra tjetrën dhe përfundimet e nxjerra nga këto bashkëveprime. Në përgjithësi, fizika shihet si një shkencë themelore, sepse të gjitha shkencat e tjera natyrore përdorin dhe u binden parimeve dhe ligjeve të vëzhguara. Fizika varet shumë nga matematika si korniza logjike për formulimin e parimeve.
Studimi i parimeve të universitetit ka një histori të gjatë dhe kryesisht vjen nga vëzhgimi direkt dhe eksperimentimi. Formulimi i teorive për ligjet kryesore të universit kanë qenë kryesore për studimin e fizikës që në fillim të saj, me filozofinë e cila gradualisht iu dorëzua testimit eksperimental dhe sistematik si burim verifikimi.
Zhvillime kyçe në fizikë përfshijnë teorinë e gravitacionit universal të Isak Njutonit dhe mekanikën klasike, teorinë e përgjithshme dhe të veçantë të relativitetit të Albert Ajnshtajnit, zhvillimin e termodinamikës dhe modelit kuantik të fizikës atomike dhe subatomike. Fusha e fizikës është shumë e gjerë dhe mund të përfshijë në të fusha si mekanika kuantike dhe fizika teorike, fizika e aplikuar dhe optika. Fizika moderne është duke u bërë më e specializuar, ku studiuesit kanë tendencë të merren me një temë të caktuar dhe jo të qenit "universalistë" si Albert Ajnshtajn dhe Lev Landau, të cilët punuan në shumë tema.
Pavarësia, udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit
Janë nxjerrë të dhëna nga gazeta të panumërta austriake, angleze, rumune, gjermane, italiane, serbe, franceze, amerikane dhe shqiptare. Për fillimet e shtetit është folur dhe do të flitet shumë. Por udhëtimi i Ismail Qemalit për të shpallur pavarësinë do të mbetet fara e asaj historie të re, prandaj nuk do të harrohet kurrë.
Spiro Çalluka
Trashëgimia në kulturën popullore
Pas Luftës së Dytë Botërore, ato Çamët nga Paramithia dhe fshatrat përreth që mbijetuan spastrimin etnik, e kujtuan Spiro Çalluka në kënga të kompozuar në dialektin çamërisht:
Jean-Éric Vergne
Jean-Éric Vergne (25 prill 1990) është një Pilot Francez qe merr pjese ne Kampionatin Formula 1. Ai ka fituar British Formula Three Championship ne vitin 2010.
Formula 1 & Toro Rosso
Ne 14 dhjetor 2011 Jean-Éric Vergne konfirmoi se ai do te garonte për Scuderia Toro Rosso sezonin qe te vinte. Shoku i tij i ekipit do te ishte Daniel Ricciardo. Ne debutimin e tij Jean-Éric Vergne e përfundoi ne vendin e 11. Ai morri piket e tij te para ne garën e dyte te sezonit, ku e përfundoi garën ne vendin e 8. Pas 9 garash ai arriti te merrte pike ne Garën e Belgjikës ku e përfundoi garën ne vendin e 8. Me pas arriti te merrte dhe dy vende te 8 ne garën e Indisë dhe ne garën e fundit te sezonit ne Brazil. Ai e përfundoi sezonit e tij te pare si debutues me 16 pike dhe me kater vende te 8. Vendi i 8 është pozicioni me i mire qe ka marre Jean-Éric Vergne ne karrierën e tij.
Karriera
* Season in progress.
Rezultatet GP3 Series
(key) (Races in bold indicate pole position) (Races in italics indicate fastest lap)
Rezultatet e Formula Renault 3.5 Series
(key) (Races in bold indicate pole position) (Races in italics indicate fastest lap)
Rezultatet e Formula 1
(key) (Races in bold indicate pole position) (Races in italics indicates fastest lap) * Sezoni ne progres.
Kantoni Brienne-le-Château
Kantoni Brienne-le-Château (frëngjisht: Canton de Brienne-le-Château) është një kanton në departamentin Aube, rajonin Champagne-Ardenne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Brienne-le-Château. Ka sipërfaqe 245.49km2 dhe popullsi 7823 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Brienne-le-Château aktualisht përbëhet nga 25 komuna.
Islami dhe fetë e tjera
parapamje Jomyslimanët dhe Islami
" Avantazhi kryesor i dhimmive mbi myslimanët ishtegarantimi i mbrojtjes së tyre, pa përgjegjësinë për t'u angazhuar në mënyrë aktive në këtë mbrojtje vetë . " [ 1 ]
Kur'ani bën dallimin midis popullit monoteiste të Librit ( Ehlul - Kitab ) ( hebrenjtë, të krishterët , sabianët dhe të tjerët) nga njëra anë dhe të politeistëve ose idhujtarët në anën tjetër. [ Citim i duhur ] Ka lloje të caktuara të kufizimeve, kur të përfshirë me ithtarët e Librit , të cilat nuk zbatohen për idhujtarët. Një shembull është se meshkujt myslimanë janë të lejuar të martohet me një të krishterë apo hebre, por jo një politeist. Gratë muslimane, megjithatë , nuk mund të martohen me burra jo - muslimane. [ 2 ]
Abrahami, Moisiu , profetët hebraishte , dhe Jezusi ishin të gjithë profetë të Islamit , por sipas traditës muslimane mesazhi i tyre dhe tekstet e Tora dhe Ungjijtë janë korruptuar nga çifutët dhe të krishterët. Në mënyrë të ngjashme, fëmijët e familjeve jo- muslimane janë të lindur myslimanë , por janë konvertuar në një besimi tjetër nga prindërit e tyre. [ 3 ]
Apostazia në Islam mund të jetë e dënueshme me vdekje ose burgim sipas disa interpretimeve. [ 4 ] W. Heffening thotë se Shafi'is interpretuar vargun [ Kur'an 2:217 ] si e paraqet provat kryesore për dënimit me vdekje në Kur'an. [ 5 ] Wael Hallaq thotëdënimi me vdekje ishte një element i ri shtohet më vonë dhe " pasqyron një realitet më vonë dhe nuk qëndroi në përputhje me veprat e Profetit . " Ai më tej thotë se " asgjë në femohues qeverisës të ligjit dhe braktisje rrjedh nga letër të tekstit të shenjtë . " [ 6 ] Ekzistojnë edhe interpretime sipas të cilit mosbesim nuk ekzekutohen nuk dënohen, dhe ka liri të fesë.
Praktika e muslimanëve hershme [ edit ]
Gjatë trembëdhjetë viteve që Muhamedi të udhëhequr ndjekësit e tij kundër mekasve dhe pastaj kundër fiseve tjera arabe, çifutëve të cilët kishin paraqitur të sundimit mysliman dhe të krishterë janë lejuar të adhuruar në mënyrën e vet dhe të ndjekin të drejtën e tyre familjare , dhe iu dha një shkallë e të vetëqeverisjes.
Çifutët në përgjithësi refuzoi statusin e Muhamedit si profet. [ 7 ] Sipas Watt, " hebrenjtë normalisht do të jetë i gatshëm të pranoj se një jo - çifut mund të jetë një profet ". [ 8 ] Në Kushtetutën e Medinës, Muhamedi kërkoi hebrenjtë " lojaliteti politik në shkëmbim të autonomisë kulturore dhe fetare . [ 7 ] [ 9 ] në çdo betejë të madhe me Medinans , dy fiset lokale hebraike janë gjetur të jenë treachous ( shih [Kur'an 2:100 ] ) . Pas Bedrit dhe Uhudit , Benu Qainuqa dhe Benu Nadir ( kjo e fundit duke qenë një fis arab etnik që konvertuar në judaizëm , sipas historianit musliman al - Yaqubi ) , respektivisht , mori armët kundër ummetit dhe më pas u dëbuan " me familjet e tyre dhe posedimet "nga Medina . [ 10 ]
Megjithatë, ky incident nuk do të thotë se hebrenjtë në përgjithësi hodhi poshtë kushtetutën e Muhamedit. Një dokument jemenas hebre, gjendet në Kajro Genizah , pohon se shumë hebrenj kishin pranuar jo vetëm Muhamedin si profet , por edhe përdhosur shtunë në mënyrë që të bashkohet me Muhamedin në luftën e tij kundër të pafeve , historianë sugjerojnë se ky dokument , i quajtur Dhimmat një - nabi Muhamed ( Bibël Muhamedit i mbrojtjes ) ​​, mund të jenë të fabrikuara nga hebrenjtë jemenas për qëllime të vetë-mbrojtjes. [ 11 ] Megjithatë, disa çifutë nga Jemeni konsiderohet Muhamedi profet i vërtetë, duke përfshirë Natan'el al- Fayyumi , një shekull i madh 12-të rabin i cili inkorporuar doktrina të ndryshme shiitë në këndvështrimin e tij e Judaizmit.
Siriane Patriarku Ishôyahb III shkroi në korrespondencën e tij për të Simeonit e Rewardashir, " Sa për arabët , të cilit Perëndia i ka në këtë kohë të dhënë rregull ( shultãnâ ) botën , ju e dini mirë se si ata veprojnë ndaj nesh . Jo vetëm që ata nuk kundërshtojnë krishterimin , por ata lavdërojnë besimin tonë , nderojnë priftërinjtë dhe shenjtorët e Zotit tonë , dhe për t'u dhënë ndihmë të kishave dhe manastireve ". [ 12 ]
Pas vdekjes së Muhamedit në 632, perandoria islame u rrit me shpejtësi , që përfshin atë që është tani në Lindjen e Mesme , Egjipt , Afrikën e Veriut , dhe Irani. Shumica e lëndëve të reja ishin të krishterë apo hebre, dhe konsiderohet Ithtarët e Librit. ( Pas një argument, edhe zoroastrianët konsideroheshin ithtarë të librit, si dhe . [ 13 ] ) të krishterët , hebrenjtë , dhe zoroastrianët u thirrën dhimni , mbrojtur popujt. Siç u përmend më lart, ata mund të adhurojnë , të ndjekin të drejtën e tyre familjare , dhe të pronës vetë. Ithtarët e librit nuk ishin subjekt i rregullave të caktuara islame, të tilla si ndalimet në alkool dhe mish derri , por ishin objekt i kufizimeve të tjera. Sipas shtetit Islam, ata ishin të përjashtuar nga shërbimi ushtarak , por u kërkohet të paguajnë një taksë sondazh njohur si xhizja. ( Ata janë, megjithatë , të përjashtojë nga zekatit kërkuar të muslimanëve . ) Ato mund të jenë burokratët dhe këshilltarët , por ata kurrë nuk mund të jenë krerët.
Sipas Ummayads dhe Abasidëve, komuniteti islamik është copëtuar gjithnjë e në sekte të ndryshme dhe mbretërive , secila prej të cilave kishin politikën e vet që zhvillohet vazhdimisht drejt dhimmi dhe ndaj idhujtarëve pushtuara.
Pushtimet e mëvonshme islame [ edit ] Informacione të mëtejshme : Pushtimet muslimane dhe Përhapja e Islamit Me Ghaznavids dhe më vonë Mughals, Islami gjithashtu u zgjerua më tej në Indi veriore. Will Durant, në historinë e qytetërimit , e përshkroi këtë si " ndoshta historia më e përgjakshme në histori . " Kjo qasje nuk ishte i njëtrajtshëm dhe krerët e ndryshme miratuar strategji të ndryshme. Mughal perandorit Akbar, për shembull, ka qenë relativisht tolerante kundrejt të hinduve , ndërsa stërnipi i tij Aurangzeb ishte shumë intolerant. Hindus janë dhënë në fund të fundit statusin e pakicës fetare tolerohen e dhimmi në atdheun e tyre. Megjithatë, kompleksiteti themelor i filozofisë hindu ishte i dobishëm në këtë drejtim , pasi ajo gjithmonë kishte shtruar një unitet themelor të të gjitha gjërave , duke përfshirë bashkim i hyjnive të ndryshme në një realitet të vetëm ( Brahman ).
Budistët e Indisë nuk ishin aq me fat, edhe pse Budizmi ka qenë në rënie para pushtimeve myslimane , shkatërrimi i universiteteve manastirit në pushtimeve të tilla si Nalanda dhe Vikramashila ishin një fatkeqësi nga e cila kurrë nuk është gjetur. Sipas një dijetar budist, manastiret u shkatërruan , sepse ata ishin të mëdha , ndërtesat fortifikuara konsideruar kërcënimet nga pushtuesit mysliman turk.
Sundimtarët Almohad e Spanjës muslimane ishin fillimisht intolerant, dhe të angazhuar në konvertim të detyruar [ citim i duhur ] , Maimonides , për shembull , u detyrua të marr pjesë në maskaradë si musliman dhe në fund ikin Spanjën pas pushtimit fillestar Almohad.
Megjithatë, vlen të përmendet se shumica e sundimtarëve muslimanë në Spanjë mund të konsiderohet tolerant me disa përjashtime. [ Citim i duhur ] krishterët ishin të lirë të praktikojnë besimet e tyre, dhe e kishte mbajtur kishat e tyre. Atmosfera tolerant në Spanjë muslimane bërë atë një strehë për çifutët e persekutuar në vendet tjera evropiane. [ Citim i duhur ]
Feja krahasuese dhe antropologjia e fesë [ edit ] Në fillim të shekullit të 11-të, dijetari islam Ebu Rayhan Biruni shkroi studime të detajuara krahasuese në antropologjinë e feve në të gjithë Lindjen e Mesme, Mesdheut dhe veçanërisht nënkontinenti indian. Antropologjia e Birunit i fesë ishte e mundur vetëm për një dijetar zhytur thellë në dije e kombeve të tjera. [ 14 ] Ai e kryer, hetimet gjerë personale të popujve, doganat, dhe feve të nënkontinenti indian , dhe ishte një pionier në fenë krahasuese dhe antropologjia e religjionit.
Sipas Arthur Jeffery, " Kjo është e rrallë deri në kohët moderne për të gjetur mënyrë të drejtë dhe pa paragjykime një deklaratë të pikëpamjeve të feve të tjera , kështu sinqertë një përpjekje për të studiuar ato në burimet më të mira dhe kujdes të tillë për të gjetur një metodë e cila për këtë degë e studimit do të jetë si rigoroz dhe i drejtë ". [ 15 ] Biruni krahasuar Islamin me fetë para- islame, dhe ishte i gatshëm të pranojë elemente të caktuara të urtësisë para- islamike të cilat do të përputhen me të kuptuarit e tij të shpirtit islam. [ 16 ]
Në hyrje të tregues të tij, vetë Biruni shkruan se qëllimi i tij pas punës ishte që të angazhohen dialogun mes Islamit dhe feve indiane , veçanërisht Hinduizmi si dhe Budizmit. [ 15 ] Biruni ishte i vetëdijshëm se deklaratat rreth një feje do të jetë i hapur ndaj kritikave nga ithtarët e tij, dhe këmbënguli se një dijetar duhet të ndjekë kërkesat e një metodë në mënyrë rigoroze shkencore. Sipas William Montgomery Watt, Biruni " është një paraqitje të shkëlqyeshme objektive dhe pa paragjykime në prezantimin e tij të fakteve " , por " zgjedh faktet në mënyrë të tillë që ai e bën një rast të fortë për mbajtjen e që ka një unitet të caktuar në përvojën fetare të popujve ai i konsideron të , edhe pse ai nuk duket për të formuluar këtë pikëpamje në mënyrë të qartë . " Biruni argumentuar se Hinduizmi ishte një besim monoteist si Islamit , dhe në mënyrë të justifikuar këtë pohim , ai citon tekstet hindu dhe argumenton seadhurimi i idhujve është " vetëm një karakteristikë e njerëzve të thjeshtë , me të cilënarsimuar kanë të bëjnë asgjë . " [ 15 ]
Biruni argumentoi seadhurimi i idhujve " është për shkak të një lloj konfuzioni apo korrupsionit . " [ 15 ] Sipas Watt, Biruni " vazhdon për të mbajtur atë në rrjedhën e brezave origjina e nderimin e imazheve është harruar , dhe më tej se ligjvënësit e lashtë , duke parë senderimin e imazheve është e dobishme , e bëri të detyrueshme për tëzakonshëm . ai përmend mendimin e disa njerëzve që , para se Perëndia dërgoi profetët , i gjithë njerëzimi ishin idhujtare , por me sa duket ai nuk e mbajti me sa duket që , përveç mesazheve të transmetuara me anë të profetëve , njerëzit mund të dinë ekzistencën dhe unitetin e Zotit me metoda racionale të filozofisë . " Biruni argumentoi se " Hindus , jo më pak se grekët , kanë filozofët të cilët janë besimtarë të monoteizmit. " [ 15 ] El- Biruni gjithashtu krahasuar Islami dhe Krishterimi , duke cituar pasazhe nga Kurani dhe Biblës të cilat shteti që pasuesit e tyre duhet gjithmonë të flasin të vërtetën. [ 17 ]
Bashkëkohor Islam [ edit ]
Ky seksion duhet citate të tjera për verifikim. Ju lutemi të ndihmojë në përmirësimin e këtij neni duke shtuar citate për burime të besueshme. Materiali Unsourced mund të sfidohet dhe të hiqen. ( tetor 2007) Gjatë shekujve fillim të 19 dhe 20, shumica e shteteve islame ra nën ndikimin e kolonizatorëve evropianë. Kolonialistët zbatohet toleranca, sidomos të misionarëve të krishterë evropiane. Pas Luftës së Dytë Botërore, ka pasur një tërheqje të përgjithshme nga kolonializmi , dhe vende kryesisht myslimane ishin përsëri në gjendje për të vendosur politikat e tyre në lidhje me jo-muslimanët. Gjatë kësaj periudhe vërehet edhe fillimin e rritjes së migrimit nga vendet muslimane në vendet e Botës së Parë të Evropës, Britani të Madhe , Kanada, SHBA , etj Kjo ka riorganizohet tërësisht marrëdhëniet mes Islamit dhe feve të tjera.
Vende me shumicë muslimane [ edit ] Disa vende kryesisht myslimane lejojnë praktikën e të gjitha feve. Nga këto, disa kufi kjo liri me ndalon në prozelitizmi ose konvertimit, ose kufizime në ndërtimin e vendeve të kultit , të tjerët ( të tilla si Mali ) nuk kanë kufizime të tilla. Në praktikë, gjendja e pakicave jo-muslimane varet jo vetëm nga ligji , por në praktikat lokale , të cilat mund të ndryshojnë. [ Citim i duhur ]
Disa vende janë kryesisht myslimane dhe të lejojë lirinë e fesë aderimin në parimet demokratike. Me rëndësi të veçantë janë vendet e mëposhtme : [ 18 ]
Indonezia, Bangladeshi , Malajzia kanë një popullsi të konsiderueshme nga fetë e hindu , të krishterë dhe budiste. Ata janë të lejuar të praktikojnë besimet e tyre [ citim i duhur ], të ndërtuar vendet e kultit dhe të ketë edhe shkolla dhe organizatat misionare , por me kufizimin e praktikë të tillë. Disa vende myslimane në shkallë kombëtare të vëzhguar Hindu, festat e krishtera dhe budiste , p.sh. Durga Puja, Maghi Purnima , Buda Purnima , Ashari Purnima , Krishtlindjet etj [ citim i duhur ] Në Siri, ka rreth 2,2 milion të krishterë ( 10-12 % e popullsisë ) prej rreth 15 sekteve të ndryshme fetare dhe etnike ( greke ortodokse , ortodoks sirian , të Kishës së Lindjes , protestantët , armenë Apostolike dhe katolikë të ndryshme , greke , siriane , Aremenian , Kaldeasit, i Maronite , latinisht ), si dhe një duzinë disa hebrenjtë , dhe ata kanë shumë qindra kishave të pavarura private dhe disa 15 sinagoga. Liria e fesë është vënë re edhe nga ligji i shtetit, si dhe të dhënat historike të gjatë të tolerancës që nga ditët Ummayde Kalifit. Ditë e Krishtlindjeve dhe të Pashkëve janë festa zyrtare për të dy komunitetet katolike apo kalendarin ortodoks. Disa vende kryesisht myslimane janë më pak tolerante e jo-myslimanëve :
Kontestet territoriale [ edit ] Informacione të tjera: Ndarjet e botës në Islam dhe islamizmit Një nga çështjet e hapura në lidhje në mes shteteve islamike dhe shtetet jo - islamike është pretendimi nga myslimanëve të vijës së ashpër që një herë një vend të caktuar, shtet apo territor ka qenë nën sundimin " muslimane " , ajo kurrë nuk mund të clirohen më, dhe se sundimi i tillë , diku në histori do t'i jepte muslimanëve një lloj i të drejtës së përjetshme në territorin e kërkuar. Ky pretendim është veçanërisht e diskutueshme në lidhje me Izraelin dhe në një masë më të vogël Spanjë dhe pjesë tëBallkanit dhe kjo vlen për pjesët e Kashmirit si. [ Citim i duhur ]
Views islame mbi pluralizmin fetar [ edit ]
Referime të pikëpamjeve islame për pluralizmin fetar gjendet në Kuran. Vargjet e mëposhtme janë interpretuar në përgjithësi si një provë e pluralizmit fetar :
Surja El-Maide vargun 48 shtete :
Nëse All-llahu kështu dashur, Ai do të të bëj të një popull të vetëm , por Plani i tij është për të provuar secili nga ju veç e veç , në atë që Ai i ka dhënë secilit prej jush : kështu që të përpiqet në të gjitha virtyteve si në ju, janë në një garë. Qëllimi i të gjithë juve është te All-llahu. Është Ai që do t'ju tregojë të vërtetën e çështjeve që kundërshtoheshi. ( Kur'an 5:48)
Surja El - Ankebut vargu 46 thotë :
Dhe mos polemizoni me ithtarët e Librit, përveçse me mjete më të mira se sa thjesht polemikes , nëse unë të jem me ata nga ata që shkaktojnë gabim dhe lëndimet , por u thuaj atyre : " Ne i besuam asaj që ka arritur deri ne ditet tona dhe në atë që zbriti para teje, Perëndia ynë dhe Zoti juaj është një, . dhe është e Atij që ne përkulet " (Kuran 29:46 )
Lulja e kungullit
Lulja e kungullit jo vetëm që është e bukur në sy por dhe e lehtë për tu gatuar. Duke qënë se recetat e lules së kungullit kërkojnë shumë lule si dhe nga vetë bukuria dhe delikatesa e tyre krijojnë pjata klasike, shpesh herë çmimi i një kg lulesh shkon 20 deri 25 euro. Në qoftë se ju i kultivoni vetë kungujt atëherë është më e lehtë gjetja e luleve. Në raste të tilla duhet të kini parasysh se kërcelli i luleve ka gjemba të vegjël të cilat mund të jenë dëmtuese (sidomos për lëkurën e femrës) si dhe pastrimi duhet të bëhet shumë imtësisht dhe me kujdes. Përdorimi i gërshërëve të kuzhinës është i rekomanduar.
Islami dhe fetë e tjera
Ata thonë se, në qoftë se ju duan të jenë të udhëzuar në shpëtim , ju duhet ose të bëhet një çifut ose i krishterë. Thuaj : Po në lidhje me fenë e Abrahamit, ai gjithashtu adhurohet askush pos Allahut. Ne besojmë në Allahun, dheshpallja dhënë për ne , dhe për të Abrahamit , të Ismaelit, Isakut , Jakobit , dhe fiset e Izraelit , dhe që i është dhënë Musait, Isait , dhe se duke pasur parasysh të gjithë profetëve nga Zoti i tyre : Ne bëjmë asnjë dallimi në mes një dhe një tjetër prej tyre : dhe ne përulemi Allahut. Pra, nëse ata besojnë , ata janë me të vërtetë në rrugë të drejtë , por nëse refuzojnë , All-llahu do të mjaftojë ata , dhe Ai është që dëgjon , i Gjithëdijshmi. Kjo ështëPagëzimi i All-llahut. Dhe kush mund të pagëzoj më mirë se All-llahut. Dhe atë e adhurojmë. Thuaj : A do të grindeni me ne për All-llahun, Ai është Zoti ynë dhe Zoti juaj dhe ne jemi përgjegjës për veprimet tona dhe ju për tuajat , dhe se Ne jemi të sinqertë në Të ? Ose mund të thoni se Abrahami, Ishmaeli , Isaku , Jakobi dhe pasardhësit kanë qenë jehudi ose të krishterë ? Thuaj : A e dini ju më mirë se All-llahu ? Ah ! Kush është më mizor se ata që fshehin dëshminë që ata kanë nga Allahu. Por All-llahu nuk është i pakujdeshëm ndaj asaj që veproni ju ! Ai ishte një popull që ka kaluar larg. Ata do të korrin frytet e asaj që ata vepruan, dhe juve për atë që bëni ju ! Nga meritat e tyre nuk ka asnjë pyetje në rastin tuaj. ( Kur'an 2:135-141 )
Lulja e kungullit
Lulet e kungullit rriten në bimën e kungullit dhe të kungulleshkës. Ato qëndrojnë në majë të kungullit që sapo është duke u formuar, dhe kanë petale jeshile nga jashtë dhe të verdha nga brenda. Në brendësi të lules qëndron filamenti që ka ngjyrë të verdhe dhe duhet eliminuar pra hequr.
Islami dhe fetë e tjera
Surja el - Bakara vargun 113 shtete :
Hebrenjtë thonë : " Të krishterët nuk kanë asgjë për të dalë mbi të " dhe të krishterët thonë : " Hebrenjtë nuk kanë asgjë për të dalë mbi të . " Megjithatë, ata të dy kanë diçka për të dalë mbi të, ata të dy lexojnë librin. Kështu si thëniet e tyre është ajo që ata thonë që nuk e di, por All-llahu do të gjykojë mes tyre në grindje e tyre në Ditën e Gjykimit. ( Kur'an 2:113 )
Lulja e kungullit
Më të mirë janë ato mashkullor të cilat i përmendëm më lart. Lulet mashkullore që kanë edhe bisht mund ti futesh në vazo me ujë dhe ti mbash për dy dite, ndërsa ato femërore mund ti mbash në frigorifer por jo më tepër se 24 ore.
Islami dhe fetë e tjera
Shumë myslimanë pajtohen se bashkëpunimi me komunitetin e krishterë dhe çifute është e rëndësishme, por disa muslimanë besojnë se debati teologjik është shpesh të panevojshme :
Thuaj : "O ithtarë të librit Ejani në atë që është e përbashkët mes nesh dhe jush : . Të mos adhurojmë tjetër pos Perëndisë, se ne asnjë send shok Atij , që ne të mos i drejtë , nga mesi ynë , zotër të tjerë, përveç All-llahut qoftë se ata refuzojnë, thoni : " dëshmoj se ne jemi përkulur vullnetit të Allahut. ' " ( Kur'an 3:64 )
Profeti Muhamed ka dërguar një mesazh për murgjit e manastirit Shën Katerina, malin e Sinait :
" Ky është një mesazh i shkruar nga Muhammed ibn Abdullah, si një besëlidhje të atyre që miratojnë krishterimin , larg dhe afër , ne jemi pas tyre . Në të vërtetë , unë mbroj ata me veten time , shërbëtorët , ndihmësit dhe pasuesit e mi , sepse janë të krishterët qytetarët e mi ; ! dhe nga Allahu i mbajtur kundër çdo gjë që bëj nuk të pëlqen ti Nuk ka detyrim është që të jetë në to nuk janë gjykatësit e tyre të ndryshohen nga puna , as murgjit e tyre nga manastiret e tyre Askush nuk është që të shkatërrojë një shtëpi . . . feja e tyre , për të dëmtuar atë , ose për të kryer ndonjë gjë nga ajo për shtëpitë e muslimanëve . Nëse dikush të marrë ndonjë nga këto , ai do të prishin besëlidhjen e Perëndisë dhe nuk i nënshtrohem Profetin e Tij . Vërtet , ata ( të krishterët ) janë aleatët e mi dhe kanë statutin tim të sigurt kundër të gjitha që ata urrejnë . Askush nuk është që të detyrojë ata që të udhëtojnë apo të detyrojnë ata për të luftuar. muslimanët janë të luftojnë për ta. Nëse një i krishterë femër është i martuar me një musliman, kjo nuk është për të ndodhë pa dëshirën e saj. ajo nuk është që të parandalohet nga shkuarja në kishën e saj për t'u lutur. kishat e tyre duhet të respektohen. Ata nuk janë as për të penguar që i riparuar ato as shenjtërinë e besëlidhjeve të tyre. Askush nuk e kombit është të mos e përfillë këtë besëlidhje deri në ditën e Gjykimit dhe në fund të botës. "
Koncepti themelor teologjik i Islamit është besimi në një Zot. Muslimanët nuk pritet të kujtoj Perëndinë, por për të adhuruar dhe adhuroj atë si një mbrojtës. Çdo lloj i idhujtarisë është dënuar në Islam. ( Kurani 112:2 ) Si rezultat i kësaj, muslimanët mbajnë se për dikë që të adhurojnë ndonjë perëndi të tjera ose hyjnive tjera pos All-llahut ( Shirk ( politeizmit ) ) është një mëkat që do të çojë në ndarjen nga Allahu.
Myslimanët besojnë se Allahu e dërgoi Kuranin për të sjellë paqe dhe harmoni njerëzimit përmes Islam ( nënshtrim ndaj Allahut ). [ 29 ] Misioni në mbarë botën Muhamedit ishte për të vendosur paqen universale nën Kalifatin. Kalifatin siguruar sigurinë e jetës dhe pronës së jomuslimanëve nën sistemin dhimni. Ky status fillimisht ishte bërë në dispozicion vetëm për jo-myslimanët të cilët ishin " njerëzit e Librit " ( të krishterë, hebrenj dhe sabianët ), por u zgjerua për të përfshirë më vonë zoroastrianë , Sikhs , hindu , Mandeans ( sabianët ), dhe Budistët. Dhimni pasur më shumë të drejta se subjektet e tjera jo- muslimane fetare, por shpesh më pak të drejta ligjore dhe sociale , sesa myslimanët. Disa muslimanë, megjithatë , nuk janë dakord , dhe të mbajë se ithtarët e këtyre feve nuk mund të jetë dhimni. Dhimni gëzuar disa lirive në kuadër të shtetit të themeluar nga Muhamedi dhe do të mund të praktikojnë ritet e tyre fetare në bazë të besimit dhe besimeve të tyre. Duhet të theksohet se jo-myslimanët të cilët nuk janë të klasifikuara si "njerëz të librit ," për shembull praktikuesit e feve arab indigjene para- muslimane, kishte pak ose asnjë të drejtë në shoqërinë muslimane.
Myslimanët dhe teologët muslimanë marrë pjesë në shumë dialogje ndërfetare, për shembull në Parlamentin e Feve Botërore me të cilët në vitin 1993 edhe teologët myslimanë nënshkruar Deklaratën Drejt një Etikës Globale. [ 30 ]
Persekutimi fetar është gjithashtu e ndaluar, [Kur'an 10:99-100 (Përktheu Jusuf Ali ) ] edhe pse persekutimi fetar në shtetet me shumicë myslimane kanë ndodhur , veçanërisht gjatë periudhave të sundimtarëve mizorë dhe vështirësive të përgjithshme ekonomike. Fetare para- islamike vazhdojnë të ekzistojnë në disa nga vendet e tyre, edhe pse vetëm përqindjet si margjinale të popullsisë së përgjithshme.
Gjatë shekujve, disa debate të njohura fetare dhe veprat polemike ekzistonte në vende të ndryshme muslimane në mes sekteve të ndryshme myslimane , si dhe në mes të muslimanëve dhe jo- muslimanëve. Shumë nga këto vepra të mbijetojnë sot, dhe të bëjë për disa lexim mjaft interesante në zhanrin apologjetikën. Vetëm kur debatet e tilla bart edhe për masat profan, dhe duke shkaktuar skandale dhe konflikte civile, ka sundimtarët ndërhyjnë për të rivendosur rendin dhe të qetësojë të protestë publike në sulmin e perceptuar mbi besimet e tyre.
Sa për sekte brenda Islamit, historia tregon një model variabël. Sekte të ndryshme u bë intolerant kur duke fituar favor me sundimtarët, dhe shpesh punojnë për të shtypur ose të eliminuar sekte rivale , për shembull ,persekutimi bashkëkohor i pakicave myslimane në Arabinë Saudite. [ 31 ] mosmarrëveshje sektare mes shiitëve dhe banorëve sunite e Bagdadit është i njohur mirë me anë të historia.
Konvertimit të detyruar [ edit ]
Artikulli kryesor : Të detyruar konvertimit Shumë dijetarë myslimanë besojnë se vargje kuranore si " Le të jetë ka dhunë në fe : Është sqaruar e vërteta nga e kota " ( Kur'an 2:256 ) dhe ( Kur'an 18:29 ) tregojnë që islami ndalon konvertimin e detyruar drejt njerëz të çdo feje.
Kuptimi i ajetit 09:05 megjithatë ka qenë një temë e diskutimit mes dijetarëve të tjerë të Islamit, si dhe ( shih et- Teube 5 ). Kjo sure është shpallur në kontekstin historik të një traktati të thyer në mes të myslimanëve dhe një grup të idhujtarëve gjatë kohës së profetit Muhamet. Në lidhje me këtë ajet, përkthyes Kur'anore MAS Abdel Haleem shkruan : " Në këtë kontekst , kjo patjetër i referohet atyre që e theu traktatin , " [ 32 ] në vend se idhujtarët në përgjithësi.
Sipas historianit Bernard Lewis, conversions detyruar luajtur një rol veçanërisht në shekullin e 12 nën dinastinë Almohad të Afrikës së Veriut dhe Andaluzi si dhe në Persi , ku sekti Shi'a e Islamit është dominant. [ 33 ] Ai megjithatë është gjithashtu e mendimi se incidentet e tjera të konvertimeve me forcë kanë qenë të rralla në historinë islame. Ai shton se " Në shekujt e parë të sundimit islam ka pasur pak ose aspak përpjekje për konvertimin me forcë, përhapja e fesë duke u kryer në vend nga bindjes dhe nxitje . " [ 34 ] [ 35 ] [ 36 ] Disa shembuj të njohur konvertimit të detyruar janë : [ 35 ]
Anusim e Meshhad, bashkësia çifute e detyruar për dhimbje të vdekjes për të kthyer në 1839 nën sundimin Safawid. Praktikat më të vazhdueshme hebraike në sekret dhe shumë nga pasardhësit e tyre u kthye në Judaizëm në fillim të shekullit të 20-të. [ 37 ] Francis Bok - sudanez - amerikan aktivist, nga krishterimi , më vonë u kthye në besimin e tij të krishterë [ 38 ]. Steve Centanni dhe Olaf Wiig - detyruar për të kthyer në shënjestër nga terroristët e Brigadave Xhihadit Shenjtë. [ 39 ] Shumë Hindus dhe Budistët janë të detyruar për të kthyer në Islam në Pakistan, Bangladesh dhe Indi. [ Citim i duhur ] Sabbatai Zevi - konvertohet nga Judaizmi, mistik shekullit të 17 , pseudo - Mesia dhevetë -shpallur " Mbreti i Judenjve ". Konvertuar gjoja me vullnetin e tij të lirë, ndërsa në burg. Edhe pse, disa thonë se ai mund të ketë qenë ekzekutuar për tradhti ai nuk kishte konvertuar. [ 40 ] Autoritetet myslimanë ishin kundër vdekjes së tij. [ 41 ]
Garda Krutane
Garda Krutane poemë me autor Kolë Jakova. Botuar në Tiranë në vitin 1976 nga "Naim Frashëri". Libri ka 92 faqe.
Historia e fshatit Kravenik
HISTORIKU
thumb|400px|Gdhendje në gurë si dëshmi për djegien e vendbanimit Krivenik  nga Mulla llaha (Babai i Musa Vilës) Për historinë e vendbanimit Krivenik egzistojnë disa versione. Sot e këtë ditë nga më të moshuarit e vendbanimit por edhe banorët e tjerë mund të dëgjohen versione të ndryshme se si është krijuar vendbanimi, prej nga rrjedh emri Krivenik etj. Përveç gojëdhënave, historisë së Krivenikut i janë kushtuar rëndësi shumë të madhe sidomos në aspektin e luftës si vend historik. Kriveniku është një vendbanim i vjetër iliro – dardan, ku është zbuluar nekropoli (shek.II-III) në bregun e djathtë të lumit lepenc. Zbulimet e një llambe të qeramikës me ganiturë brezi të bronxit, pllaka stella prej guri, monedha bronxi në kët vendbanim tregojn edhe lashtësin e këtij vendi dhe autoktoninë e banorëve të saj. Në dokumentet e shkruara  përmendet në regjistrin sumar turk të tokave të mëkëmbësit të shkupit, Isa Beg-Is’hakut  në vitin 1452 dhe kishte  30 shtëpi ,7 të veja e 2 beqarë , po ashtu në defterin e vitit 1468 kishte 33 shtëpi dhe 5 të veja. Sa i përket gjenezës së Emrit Krivenik, nuk ka të dhëna të mjaftueshme dhe të sakta për prejardhjen, mirëpo dihet se ky emër i vendbanimit Krivenikë është shumë i lashtë  dhe  baza eketij emir rrjedh nga fjala nikaj , në vilajetin e shkupit përmendet si vendbanim me emrin NIKAJ.
Gjatë shekujve të kaluar, ky vendbanim ka pësuar ndryshime si në numrin e banorëve të saj poashtu edhe në ngritjen ekonomike dhe shoqërore ,varësisht prej stuhive të kohës. Nëpër këto treva kanë kaluar shum ushtri pushtuese ,të cilat kanë lënë edhe gjurmët e veta ,por nuk kane arritur që ti shkulin shqipëtarët nga trojet e tyre të lashta. Shumë banorë të vendbanimit pas pushtimit serb të Kosovës dhe të këtyre trevave (1912),u vranë dhe udëbuan me dhunë për në Turqi, Maqedoni,Shqipëri dhe vende të tjera.
————————————————————
1.Prof.dr.Shaban Qupi dhe prof.sc. Emrush Dërnjani- “ Hani I Elezit me rrethinë ,, (2001) ,Prishtinë
Sipas regjistrimit të fundit tani vendbanimi ka mbi 850 banorë me 250 shtëpi. Sipas rrëfimit të Musa Vilës  ish imam i xhamis me vite të tëra tash në moshën 95 vjeqare thot se  Banorët e Krivenikut asnjëher nuk janë dërzuar për vendin e tyre as në kohrat më të lashta as sot edhe pse kanë pasur një historik të hidhur, ata kan qen gjithmon nën sundimin e shum ushtrive siq ishin ushtria  turke dhe ajo jugosllave  ku në vitin 1690 vendi u djeg tërsisht.
Dashuria për atëdhen dhe vendlindjen nga banorët ka bërë që të kthehen në vendlindje dhe të mirren me  bujqësi dhe  blegtori ,ndërsa një numër i vogël  ishin punësuar në ,,SHARR” në Han të Elezit dhe në ndërmarrje tjera prej nga e siguronin ekzistencën e familjeve të tyre. Në vitet e shtatëdhjeta, me hapjen e Universitetit të Prishtinës fillon ngritja e vetëdijes dhe përmirsimi i kushteve të shkollimit tek  të rinjët e kësaj ane  ,ku një pjesë e tyre i vazhduan studimet nëpër fakultete të profileve të ndryshme .Kjo bëri që vendbanimi Krivenik të jet njëri prej vendbanimeve më të shkolluara të rrethit të Hanit të Elezit, i cili ka kuadra të të gjitha profileve.
2.Po aty.
Poashtu me organizimin e lëvizjes për çlirim Kombëtarë nga pushtuesit serbosllavë, studentët dhe të rinjët e këtij vendbanimi dhanë një kontribut të rëndësishëm në luftën çlirimtare të UÇK-së  ku shumë të rinjë morën  pjes në luftimet  me forcat serbe nëpër fronte të ndryshme të luftës nëpër Kosovë. Në altarin e lirisë ranë shumë dëshmorë, ku në mesin e tyre ishte edhe mësuesi Ilaz Thaçi i cili me vite të tëra sakrifikoi dhe nxjerri gjenerata të shumta nga ky vendbanim.Vendbanimi ndahej në dy pjesë më saktësisht në dy lagje që njiheshin si “mëhalla e epërme” dhe “mëhallën e poshtme ,,
Mëhallën e epërme e përbëjnë familjet e Berishve ,Thaçve ,Krasniqve ndërsa mëhallën e poshtme e përbëjnë familjet e Qajanve dhe ajo e Lecve. Si familje më të vjetra në vendbanim llogariten familja Krasniqi qe e tregon edhe vendosja e hershme e këtyre familjeve rreth lumit lepenc.Me kalimin e shekujve banorët e vendbanimit Krivenik kanë ndërtuar shtëpi në mënyr që sot vendbanimi të ketë këtë shtrirje hapësinore.
Përveç lagjeve që kanë toponimet e tyre, në vendbanimin  Krivenikë edhe fushat, malet dhe bjeshkët i kanë toponimet e tyre. Kryesisht dominojnë fjalët shqipe në emërtimin e tyre mirëpo nuk mungojnë edhe sllavizmat. Sa i përket maleve dhe Fushave janë të njohura vendet si : Fusha e Frashnit,Ara te Vorret,Arat në Kisha,Shullani i Isbegut,Lapgjani,Ara e Biznakut,Kepi i Shipës,Lama e Spahisë,Lugi i Megjeve,Te Krojnat,Lugi i Sharovit,Kodra e Hurdhës,Shullani i Vneshtave,Arat e Katunit,Kodra e Rrahit,Arat e Gjata etj.
3. Rrëfimi I Imamit të xhamis Musa Vila në moshën 95 vjeqare.(15 maj 2012).
4.Prof.dr.Shaban Qupi dhe prof.sc.Emrush Dernjani ,,Hani i Elezit me rrethinë” (2001),Prishtinë -Toponimet në Vendbanimin Krivenik ..fq.61-64
Sendi
Sendi (lat. objectum - objekt), diçka e rrokshme nga një ose disa shqisa, veçanërisht nga të parit ose të prekurit një
Ervis Koçi
Ervis Koçi (lindur më 13 nëntor 1984 në Kukës) është një futbollist shqiptar i cili luan momentalisht me klubin shqiptar FK Kukësi në Kategorinë Superiore si portier. Ai është lojatari aktual që ka qëndruar më shumë në klub, duke qënë pjesë e skuadrës që nga viti 2009 ku ata luanin në Kategorinë e Dytë, niveli i tretë i futbollit shqiptar.
Kantoni Verny
Kantoni Verny (frëngjisht: Canton de Verny) është një kanton në departamentin Moselle (57), rajonin Lorraine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Verny. Ka sipërfaqe 251.88km2 dhe popullsi 27579 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Verny aktualisht përbëhet nga 36 komuna.
Admirali (One Piece)
parapamje Admirali është rangu i dytë në organizatën e Marinarëve në anime dhe manga One Piece, është rangu më i lartë se zëvendës i admiralit dhe më e ulët se flota e admiralit. Si pjesë e Tri Fuqive të Mëdha, tre admiralët konsiderohen mesin e personazheve më të fuqishëm në seri.
Aftësitë
Qeveria Botërore konsiderojnë admiralët si Fuqia më e Madhe Ushtarake (最高戦力, Saikō Senryoku), dhe janë luftëtarët më të fuqishëm në Marina. Të tri admiralët repsektohen dhe frikësohen nga e gjithë bota.
Duke qenë admiralë, të tre janë të aftë të përdorin Haki dhe u treguan jashtëzakonisht të aftë kur përdorin Busoshoku Haki-n e avancuar së bashku për të bllokuar valën e fuqishme goditëse të Mjekërbardhës. Të tre ata janë gjithashtu në gjendje t'i mbijetojnë një goditjeje të mbushur me Haki, pavarësisht se ajo e anulon paprekshmërinë e tyre, megjithëse Aokiji u gjakos nga goja pas një sulmi të fshehtë nga Jozu, i mbushur me Haki, megjithëse nuk shkaktoi lëndime të tjera; Akainu u mbijetoi dy prerjeve të detyruara nga Haki në qafë, megjithëse ai vuri në dukje shqetësimin e shkaktuar nga goditjet.
Tri admiralët e mëparshëm kanë pasur fruta deti të llojit Logia (aftësi elementi), aftësia e Akainut është magma, aftësia e Aokijit është akulli dhe Kizaru ka aftësi të dritës. Të gjitha fuqitë e tyre janë shumë shkatërruese, edhe kur krahasohen me një përdorues mesatar të Logia. Ata janë të gjithë mjaftueshëm të fortë për të luftuar vetëm me Mjekërbardhën, me Kizaru dhe Akainu duke i shkaktuar atij dëm të madh (megjithëse Jozu ndërhyri në luftën e Aokiji), si dhe duke luftuar në të njëjtin nivel me tre komandantët kryesorë të Piratëve të Mjekërrbardhit, duke mposhtur përfundimisht komandantët e përmendur me lehtësi relative, me Akainu madje duke vrarë një (edhe pse kundërshtarët e Kizaru dhe Aokiji ishin të hutuar dhe magma e Akainut ka një epërsi natyrore ndaj zjarrit të Ace).
Të tre admiralët tregohen të jenë shpatarë të aftë, pasi Aokiji dhe Kizaru formuan tehe nga elementët e tyre përkatës dhe i përdorën ato me zotësi të madhe, ndërsa Akainu (para se të bëhej admiral) u pa duke mbajtur një katana gjatë viteve të tij të reja. Ata janë gjithashtu shumë të aftë në luftimin dorë më dorë, duke e kombinuar atë me fuqitë e tyre të Frutit të Detit ose duke e demonstruar atë përmes forcës së papërpunuar.
Diku brenda dy viteve, dy admiralë të rinj u emëruan për të forcuar forcën luftarake të Marinarëve: Issho, i cili shkon nën pseudonimin Fujitora dhe Ryokugyu. Të dy konsiderohen si "bisha" nga Donquixote Doflamingo. Së bashku me këta të dy, Borsalino (Kizaru) është admirali i vetëm i mbetur i gjeneratës së mëparshme.