cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xhamia e Çarshisë, Vushtrri
parapamje|Xhamia e Çarshisë sot Xhamia e Çarshisë e njohur edhe si Xhamia e qytetit ose Xhamia e vjetër është një monument i trashëgimisë kulturore që ndodhet në qendër të qytetit të Vushtrrisë.
Përmbledhje
parapamje|majtas|Xhamia në vitin 1920 Xhamia e Çarshisë në Vushtrri, sipas një versioni, është ndërtuar në vitin 1878, ndërsa sipas burimeve historike, kronikat e Evlia Çelebisë, në qytet më herët ka ekzistuar Xhamia e Vjetër (Eski-xhami), e cila ishte vakëf i Hudaverdigiarit. Nga disa burime pretendohet se këtë xhami e ka ndërtuar sulltan Murati II (1421 - 1451). Më vonë është rrënuar, kurse prej materialit të saj është ndërtuar Xhamia e Mbretit. Ndërkaq, të dhënat gojore thonë se xhamia në fjalë është xhamia më e vjetër përkatësisht xhamia e parë që është ndërtuar në Vushtrri. Xhamia në fjalë është ndërtuar dhe është shkatërruar disa herë. Arkitektura e saj ishte mjaft interesante. Kjo xhami, herën e fundit u shkatërrua gjatë Luftës së Kosovës nga barbaria serbe, në prill të vitit 1999, bashkë me Çarshinë e vjetër të qytetit, por pas disa muajve është rindërtuar përsëri.
Etno Engjujt
Etno Engjujt (ETNON) është grup muzikor shqiptar. Pjesëtarët të grupit janë Genc Prelvukaj dhe Milot Hasangjekaj nga Prishtina, Kosovë.
Kryesisht kultivon muzikën Hip-Hop të përshtatur me muzike etnike dhe moderne. Muzika e këtij grupi hyn në zhanerin e muzikës rap. Etno Engjujt me këngën Proud To Be Albanian të albumit të tyre Vitamin E, të njohur në popull "Shqip" ka arritur që të jetë ndër grupet më të njohura të viteve të pas luftës.
Aleksandër Karagjorgjeviqi
thumb|Aleksandër Karagjorgjeviqi Aleksandër Karagjorgjeviqi (11 tetor 1806 në Topolë, Serbia - 4 maj 1885 në Temeshvarë, Rumania) i biri i Karagjorgjit - pjesëtarë i parisë serbe.
Pas rrëzimit të Mëhill Obrenoviqit më 1842 kundër dëshirës së Rusisë u zgjodh i Pari (Princ). Përkundër zhvillimit kulturorë dhe administrativë të bëri, ndikimi rusë e detyrojë që të jepte dorëheqje më 1858.
Monarkia Shqiptare 1928-1939
Monarkia Shqiptare 1928-1939 Autori: Qëndra e Studimeve Albanologjike. Botuesi: Toena. Faqet e librit 332.
Burlington (Ontario)
Burlington është një qytet në Komuna rajonale Halton, provinca Ontario, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 185.74 km² dhe popullsi 164415 banorë.
Islami
Islami (arab. الإسلام al-ʾIslām, në shqip edhe si Myslimanllëku ose Myslimanizmi) është një fe monoteiste abrahamike. Është e bazuar në besimin në një Zot (arab. Allahu), në zgjedhjen e Muhamedit për profetin e fundit, paracaktimin e fatit të njerëzve, shpërblimin për vepra të mira dhe dënimin për vepra të këqija, ditën e gjykimit dhe ringjalljen e të vdekurve. Kurani është shkrimi i shenjtë i Islamit dhe kështu burimi parësor i tij, i shkruar në gjuhën arabe dhe përmban 114 kapituj (sure). Burimi i dytë i Islamit janë fjalët dhe veprimet (synneti) e profetit Muhamed.
Ndjekësit e Islamit quhen myslimanë, që sot janë rreth 1,62 miliardë ose 23% e njerëzve, duke e bërë kështu Islamin fenë e dytë më të madhe për nga numri i ndjekësve, dhe sipas disa burimeve feja me rritjen më të shpejtë në botë.
Lindja e fesë islame
Shih artikullin kryesor Muhameti
Muhamedi (a.s) (arabisht: محمد = i lartë-lëvduari, i shumë-lëvduari) ka lindur rreth vitit 570 pas Krishtit si biri i një tregtari nga fisi i kuraish-ëve në Mekkë, në Arabinë Saudite të sotme. Sipas trashëgimisë islame, atij iu shfaq në moshën rreth 40 vjeçare për herë të parë kryengjëlli Xhibril, i cili i diktoi në vazhdim të jetës së tij për vite me rradhë vargjet e zbulesës hyjnore, Kuranin. Zbulesat e Muhametit u mblodhën dhe u kontrolluan vazhdimisht që gjatë kohës kur jetonte ai dhe së fundi, nën sundimin e Uthman ibn Affan-it, i të tretit të të ashtuquajturve kalifëve legjitimë, u mblodhën e u kanonizuan. Shpallja e mesazhit të një monoteizmi pa kompromise gjeti vetëm pak simpatizantë në Mekkën politeiste të asaj kohe, kështu që komuniteti i ri mysliman e pa veten të detyruar nën presionin e kundërshtarëve të braktisë Mekkën dhe të mërgojë në veri, në Jethrib (sot Medinë). Kjo ngjarje hyri në histori si hixhra (ose hixhreti) dhe u caktua me vendim të kalifit të dytë Umer ibn el-Hatabit-it si viti i parë i erës islame.
Në Jethrib filloi në këtë kohë karriera ushtarake dhe politike e profetit. Menjëherë pas mbërritjes në këtë oazë, Muhameti lidhi një kontratë aleance me banorët e atjeshëm, të ashtuquajturën "marrëveshjen e Medinës". Më pas vijuan përballje ushtarake me kuraish-ët paganë: sulmimet e organizuara nga profeti mbi karvanët çuan në betejën e Badr-it, e cila u pasua nga ajo e Uhud-it. Si sulmi i madh i fundit nga ana e kuraish-ëve mbi Medinën ishte e aushtuquajtura beteja e llogoreve.
Ndërkohë pati konflikte me tre fiset çifute më me rëndësi në Jethrib: benu kajnuka-t dhe benu nadir-ët u përzunë nga ky oaz, ndërsa meshkujt e banu kuraiza-ve u ekzekutuan, pasuria e tyre u nda mes myslimanëve ndërsa gratë dhe fëmijët u shitën si skllevër.
Lufta e Muhametit dhe trupave të tij kundra kuraish-ëve dhe aleatëve të tyre çoi më 628 pas Kr. në një marrëveshje paqeje. Pas shkeljes së kësaj marëveshjeje nga ana e mekkanasve pasoi pushtimi i Mekkës më 630 pas Kr. Kur më 632 pas Kr. profeti vdiq, territori i zotërimit islam shtrihej mbi të gjithë gadishullin arabik.
Shih edhe: Historia e fesë islame
Bazat e fesë islame
parapamje|šahada (shehadeti) si shkrim kaligrafik parapamje|250px|Esh’hedu en la ilahe il-lall-llah ve esh’hedu enne Muhammeden abduhu ve resuluhu parapamje|Një shkrim tjetër kaligrafik i šahada-s (shehadetit) parapamje|Myslimanë gjatë ṣalāt-it ([[namazit)]] parapamje|Myslimane gjatë ṣalāt-it ([[namazit)]] parapamje|„Falje në Kajro“ nga [[Jean-Léon Gérôme, 1865]] parapamje|Sjellja shtatë herë rreth Kaaba-s ([[Qabeja|Qabesë) është pjesa më e rëndësishme e haxh-it, e pelegrinazhit të myslimanëve për në Mekkë]]
Pesë shtyllat
Pesë „shtyllat“ (arabisht: اركان arkān) e fesë islame janë detyra themelore që ka për detyrë t'i përmbushë çdo mysliman:
Shpallja e besimit
أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أنّ محمدا رسول الله = ashhadu an lā ilāha illā 'llāh va-ashhadu anna Muhammadan rasūlullāh ašhadu an lā ilāha illā 'llāh, va-ašhadu anna muḥammadan rasūlu 'llāh ("Dëshmoj, se s'ka Zot tjetër që meriton të adhurohet me të drejtë përveç ALLAHUT dhe se Muhamedi është rob dhe i dërguari i ALLAHUT.").
Me këtë shprehje të përbërë nga dy pjesë, myslimanët deklarojnë njohjen e këtij monoteizmi strikt, dërgimin profetik të Muhamedit dhe zbulesën e tij Kuranin dhe kështu vetë fenë islame. Kush e thotë shpalljen e besimit me vetëdije të plotë përpara dy dëshmitarëve vlen si mysliman.
Këtë shprehje thërret myezini (arabisht: مؤذّن mu'adhdhin) gjithashtu pesë herë në ditë gjatë ezanit (arabisht: أذان adhān) nga minareja (arabisht: مناره manara), për t'i thërritur myslimanët që të kryejnë namazin, faljen rituale të detyrueshme (arabisht: صلاة ṣalāt), ku kjo shprehje gjithashtu përsëritet.
Shiitët shtojnë zakonisht edhe këtë fjali:
arabisht: أللهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّد allāhumma salli alā muhammadin va-āli muhammad, allāhumma ṣalli ʿalā muḥammadin va-āli muḥammad. ("O zot, bekoje Muhametin dhe familjen e tij".)
Në sufizëm pjesa e parë e shahada-s interpretohet me: „dëshmoj se nuk ka asgjë përveç zotit“ ose „Nuk ka asgjë. Ka vetëm njërin (unikun, tauhīd-in).“
Të falurit
Të falurit, (salavati, (arabisht: صلاة salāt), ose namazi) kryhet në kohë të caktuara të ditës, për të cilat bën thirrje muezini: gjatë gdhimit, në mesditë, pasdite, gjatë muzgut dhe pas ngrysjes.
Më parë bëhet larja rituale me ujë të pastër, abdesi (arabisht: vudu; persisht: âbdast). Për rastet kur ky nuk është në dispozicion në sasi të mjaftueshme ose nevojitet për pirje përdoret në mënyrë simbolike rërë ose dheu (tejemuni). shkurtimi, bashkimi, kryerja më përpara ose shlyerja më vonë e të të falurit lejohet në kushte të caktuara, psh. gjatë udhëtimit ose në rast sëmundjeje. Të premten bëhet falja e mesditës (Të falurit e të xhumase) në bashkësi, kryesisht në xhaminë qëndrore të qytetit ose lagjes. Kjo shoqërohet nga predikimi (hutbe), i cili bazohet mbi kuranin dhe thëniet e profetit dhe ku trajtohen shpesh edhe çështje aktuale të ditës.
Taksa e lëmoshës
Taksa e lëmoshës (arabisht: زكاة zakāt) (zeqati) është taksa e detyrueshme për t'u paguar nga çdo mysliman i shëndoshë psiqikisht, i lirë, i rritur dhe financiarisht në gjendje për të ndihmuar financiarisht të varvërit, skllevërit, debitorët dhe udhëtarët si edhe për përpjekjen ose luftën në rrugën e zotit Niveli i saj lëviz sipas formës së të ardhurave (tregëti, blegtori, bujqësi) ndërmjet 2,5 dhe 10 përqind ashtu si edhe baza e taksimit (të ardhurat ose pasuria e përgjithëshme).
Agjërimi
Agjërimi (zaum-i) mbahet çdo vit në muajin islamik të Ramazanit. Kalendari hixhri shtyhet çdo vit në krahasim me kalendarin gregorian 10 ditë. Agjërimi mbahet duke nisur nga kur fillon të zbardhë dita (kur arrin të „dallohet një fije e bardhë nga një fije e zezë“, sure 2, vargu 187), deri në perëndimin e plotë të diellit. Nuk hahet, nuk pihet, nuk pihet duhan, nuk bëhen marrëdhënie bashkëshortërore dhe ushtrohet të përmbajturit në sjellje.
Myslimanët preferojnë ta prishin agjërimin me një hurmë arabie dhe një gotë qumësht siç mendohet ta ketë bërë edhe profeti (a.s). Muaji agjërues i ramazanit përfundohet me festën e prishjes së agjërimit, bajramin (arabisht: عيد الفطرĪd al-fitr; turqisht bayram).
Parimet e besimit
Feja islame ka gjashtë nene besimi fetar. Besimi tek:
Këto nene besimi përmenden ndër të tjera në Kuran (psh. sure 4, vargu 136):
Sheriati (sharia)
shih artikullin kryesor: Sheriati
Fetva ka nga të gjitha sferat e jetës, ligjet martesore, tregtare, të kontratave dhe ato penale ashtu si edhe rregullimi i marrëdhënieve me botën jo-myslimane. Por sharia nuk duhet kuptuar si e drejtë e kodifikuar megjithëse ka pasur edhe përpjekje për kodifikim. Gjithmonë kur flitet për „futjen e sharias“ si sistem ligjor, bëhet fjalë vetëm për pjesë të sharias. (shih më poshtë)
Jurisprudenca klasike islame ka parashikuar si qëllim të xhihadi-t hegjemoninë e fesë islame dhe kështu bashkë me të hyrjen në fuqi të sharia-s në mbarë botën. Rregulla të caktuara në lidhje me praktikimin e fesë, si falja apo pelegrinazhi, kanë qenë të vlefshme vetëm për myslimanë, ndërsa për të drejtën martesore dhe civile janë parashikuar përjashtime. Prandaj edhe jurisprudenca islame ka zhvilluar një të drejtë të veçantë për të huajt dhe pakicat, si psh. sistemin e miletit osman (shih: Dhimmi).
Sharia klasike ndahet në një shkollë juridike shiite dhe katër sunnite. E përbashkët për to është se kanë lindur në ambjente shoqërish me shumicë myslimane. Kushtet e myslimanëve në diasporë mungojnë në shkollat juridike klasike dhe sot sa vjen e merren më tepër parasysh me anë të fetva-ve të reja. Meqënëse mes teologëve islamikë nuk ka konsens të përgjithshëm, nuk mund të bëhet fjalë për „sharian“, pasi sharia unike (e njësuar) nuk ekziston.
Në sufizëm (mistikën islame), sharia ka vlerën e bazës për rrugën në kërkim të zotit. Stacione të tjera janë: tarika („rruga mistike“), hakika („e vërteta“) dhe ma'rifa („njohja, të kuptuarit“).
Eskatologjia
Feja islame karakterizohet nga pritje (shpresa) të theksuara eskatologjike. Sidomos spikasin ato të hershmet të shpallura nga Muhameti mbi ardhjen e „orës“ (sā'ah), e „ditës së ringjalljes“ (yaumu’l-qiyā-mah) dhe e „ditës së llogarisë“ (yaumu’l-faṣl). Këtyre përfytyrimeve, të cilat njihen që nga eskatologjitë hebreike ose kristiane, Muhameti u ka dhënë një rëndësi të veçantë. Sidomos në islamin shiit, por edhe në atë sunnit, këto pritje kanë të bëjnë me shfaqjen e figurës mesianike të mahdi-ut (al-mahdī), në islamin shiit të quajtur edhe kaim (al-kā’im). Ky thuhet se do ta ketë prejardhjen nga fisi i Muhametit, dmth. do të jetë një sajjid. Në shumë hadith-e përshkruhen shenja të shumëllojshme për shfaqjen e tij. Ky person thuhet se do të krijojë përsëri fenë islame, do të përhapë atë në të gjithë botën dhe do ta mbushë këtë me drejtësi. Sidomos në shekullin e 19-të lindën nga brenda islamit lëvizje të ndryshme eskatologjike.
Historia fesë islame
shih Historia e fesë islame, Ekspansioni islam, Epoka e lulëzimit islam.
Synnitët
Feja islame është e ndarë në disa rryma. Synnitët përbëjnë me rreth 85 përqind grupimin më të madh në numër. Këta ndahen gjithashtu në drejtimet juridiko-fetare sunnite të hanefive, malikive, hanbelive dhe shaffive. Rryma e quajtur e vahhabitëve nuk është drejtim juridiko-fetar por ajo përdor atë të hanbalitëve.
Këto drejtime janë shpesh të shtrira gjeografikisht; kështu jetojnë psh. hanafitët në Turqi, malikitët në Afrikën veriore.
Shiitët
Shiitët janë rryma e dytë e madhe. Rryma kryesore e tyre janë imamitët ose shia dymbëdhjetëshe, të cilët janë të përhapur shumë sidomos në Iran, Irak, Azerbaixhan, Bahrain dhe në Liban. Mandej janë ndjekësit e shias shtatëshe (ismailitët), që jetojnë kryesisht në subkontinentin indian (Mumbai, Karaçi dhe Pakistanin verior) si dhe në Afganistan dhe Taxhikistan. Zaiditët ose shia pesëshe gjenden sot vetëm në Jemen.
Harixhitët
Harixhitët, të ashtuquajturit „të shpërngulurit“, të cilët kanë braktisur partinë e kalifit të katërt Ali ibn Abi Talib, qenë ndjekësit e sektit më të vjetër fetar në islamin e shekullit të 7-të. Ata hidhnin poshtë si legjitimacionin e Aliut si kalif ashtu edhe të Uthman ibn Affan-it. Levizja e tyre është shuar që nën kalifët e parë abbasidë. Dega e tyre kryesore është rryma më e vogël e islamit, ibaditët. Ata jetojnë sidomos në Oman, në Saharanë algjeriane (Mzab) dhe në ishullin tunizian Xherba.
Sufizmi
Ashtu si gati të gjithë fetë ose rrymat fetare edhe feja islame ka një aspekt të brendshëm (ezoterik) dhe një të jashtëm (ekzoterik). Dimensioni mistik i brendshëm i fesë islame është sufizmi (arabisht: تصوف = tazavuf). Aspekti i brendshëm quhet edhe tarika, i jashtmi shari'a. Sipas kuptimit të sufive, këto dy aspekte janë të lidhur në mënyrë të pandashme me njëri-tjetrin. Si shembull përdoret simboli i një llampe vajguri: flaka e llampës simbolizon tarikën, pra esencën e fesë, e cila pa mbrojtjen e qelqit do të shuhej që me flladin e parë. Qelqi, dmth. mbështjellja, simbolizon shari’an, por që e cila pa flakë, (vetëm llampa), nuk do të kishte kuptim.
Nga grupet puritane, si të vahhabitëve, sufit cilësohen shpesh si heretikë dhe prandaj hidhen poshtë ose madje përndiqen. Ndër të tjera kritikohen praktika fetare si dhikr-i, e cila shoqërohet shpesh me muzikë dhe lëvizje të trupit (që nuk duhen parë si vallëzim); dëshira e sufive, për të provuar që në botën e këtejme një lidhje me zotin dhe fakti që për të përshkuar rrugën sufiste, duhet patjetër një mësues spiritual real: një sheik ose vali, në Afrikën perëmdimore të quajtur edhe marabout. Këta udhërrëfyes fetarë hidhen poshtë nga ana e teologëve islamikë ortodoksë pasi në fenë islame nuk mund dhe nuk lejohet të ketë një ndërmjetës mes njeriut dhe zotit. Sufit vetë veç nuk e shikojnë sheikun si ndërmjetës por si dikë që i njeh vështirësitë e rrugës për tek zoti dhe që mund t'u japë të tjerëve dijenitë e tij.
Grupime të tjera
Nga islami sunnit kanë dalë : Nga islami shiit:
Aktualiteti sot
parapamje|Dy gra në xhaminë e [[Selangorit në Shah Alam, Malezi]]
Sot feja islame është e përhapur në shumë vende të lindjes së afërme, Afrikës veriore, Azisë qëndore dhe juglindore. Zona kryesore e përhapjes është brezi i thatë, i cili shtrihet nga Saharaja në perëndim, nëpër Lindjen e afërme dhe Kaukazin, deri në Azinë qëndrore në lindje. Vendi mysliman me popullsinë më të madhe në numër është Indonezia. Vende në Europë me karakter mysliman janë Bosnja dhe Hercegovina, Turqia, Shqipëria dhe Kosova. Shumë vende të tjera kanë pakica myslimane.
Konferenca islame
Vendet islamike janë të organizuara në Organizatën e bashkëpunimit Islam (OIC), ku bëjnë pjesë edhe disa shtete me pakica më të mëdha myslimane.
Praktikimi i sharias
shih artikullin kryesor: Sharia
Sipas Deklaratës së Kairos për të drejtat e njeriut në islam të vitit 1990, sharia duhet bërë përsëri baza e legjislativës në të gjithë vendet islame. Zbatimi në praktikë veç është shumë i ndryshëm. Në Tunizi zbatimi kufizohet vetëm në të drejtën civile ndërsa në Arabinë Saudite dhe Sudan ajo është plotësisht në fuqi. Sharia parimisht nuk njeh barazinë mes myslimanëve dhe jo-myslimanëve si dhe mes burrit dhe gruas.
Në Arabinë Saudite, në Sudan, në Iran, Somali dhe në pjesë të Pakistanit (rajone fisesh nën admistratën qendrore federale), sharia vlen pothuaj pa kufizim. Në Egjipt, Jordani, Indonezi, Marok dhe shumë vende të tjera sharia praktikohet pjesërisht, psh. ndalimi i martesës së një myslimaneje me një jo-mysliman ose lejimi i poliginisë sipas rregullave islame. Megjithatë në shumë shtete realiteti social në pjesë të shoqërisë është i tillë që sharia vazhdon të zotërojë në shumicën e fushave të jetës. Kështu psh. ekziston poliginia (që nuk njihet nga ana zyrtare) në zonat fshatare të Turqisë duke u amnistuar (toleruar) vazhdimisht. Në disa vende ekzistojnë përkrah vendimeve gjyqësore për myslimanë që bazohen tek sharia edhe vendime gjyqësore shekullare (jofetare) për jo-myslimanë (psh. në Nigeri).
Në disa vende islame (psh. në Arabinë Saudite, Sudan, Iran, Nigeri) gjejnë zbatim ndëshkime veçanërisht drakoniane (shumë të rrepta), si psh. prerja publike e gjymtyrëve (gjymtimi) ose vrasja publike me gurë, psh. për vjedhje ose shkelje kurore. Këto metoda tejet të dyshimta kritikohen me forcë në mënyrë ndërkombëtare. Edhe përbrenda komunitetit islam shprehet kritikë ndaj tyre, megjithatë jo sepse këto ndëshkime bien në shkelje me të drejtat e njeriut por sepse gjatë dënimeve të të akuzuarve kushtet mbrojtëse të përcaktuara nga sharia më së shumëti nuk merren parasysh. Në këtë kontekst duhet vënë re se ushtrimi i sotëm islam i drejtësisë në disa vende u ofron të akuzuarve vetëm një mbrojtje shumë të pakët: shpesh ndodh që të akuzuarit janë analfabetë dhe zakonisht nuk kanë asistencë avokatore. Gjykatësit janë vetë shpesh me kualifikim të dobët dhe vendimet merren jo rrallë në mënyrë arbitrare.
Një sferë e sharias që vazhdon të ekzistojë ende në Sudan dhe në Mauritani është skllavëria (shih Feja islame dhe skllavëria).
„St. Petersburg Declaration“
Si fillimi i një „epoke të re të iluminizmit për fenë islame“ e konsideroi veten më 4 dhe 5 mars 2007 në Saint Petersburg (Florida, SHBA) një konferencë myslimanësh shekullarë nga vende të ndryshme islame dhe perëndimore, e cila u morr me interpretimin shekullar të fesë islame, me domosdoshmërinë e një kritike të brendshme të kuranit, me gjendjen aktuale të lirisë së mendimit në shoqëritë myslimane dhe me çështje të edukimit. Iniciatorë ishin ndër të tjerë myslimanë disidentë si Ayaan Hirsi Ali, Irshad Manji dhe Ibn Warraq. Në përfundim u nënshkrua e ashtuquajtura „St. Petersburg Declaration“ (Deklarata e Saint Petersburg-ut), ku ndër të tjera kërkohet ndarja e shtetit nga feja, respektimi i të drejtave universale të njeriut, abrogimi (heqja) e sharias dhe e gjithë ndëshkimeve me vrasje dhe praktikave gjymtuese si edhe barazia e plotë e të drejtave të gruas në fenë islame dhe në vendet islame.
Vendet e shenjta të fesë islame
Në fenë islame vlejnë vende të shumta si të shenjta por treve prej tyre u jepet rëndësi e veçantë: qyteti Mekka vlen si vendi më i shenjtë për myslimanët. Ai është vendi i lindjes së Muhamedit, me kaaba-n (qabenë) si shenjtëroren (faltoren) qendrore të fesë islame, e cila jep drejtimin gjatë të falurit (kibla).
Pas saj vjen Medina, në veri të Mekkës, vendi ku feja islame shpalosi së pari ndikimin e saj politik.
Vendi i tretë i shenjtë për myslimanët është Jerusalemi që sipas traditës myslimane ka dhënë drejtimin e parë të kibla-s dhe është vendi të cilin myslimanët e kanë caktuar si pozicionin gjeografik të xhamisë el-Aksa që përmendet në kuran (sure 17: „i ngjitjes në qiell të profetit Muhamet“).
Mandej ekzistojnë një numër i madh vendesh pelegrinazhi me rëndësi të ndryshme. Këto janë kryesisht varre, psh. të shoqëruesve të Muhametit, të imamëve shiitë ose të shenjtorëve sufi. Kryesues në numrin e vendeve të shenjta janë sufizmi pakistanez dhe islami popullor afrikanoverior (shih: Feja islame në Afrikë) me vende adhurimi varresh. Me përjashtim të tre vendeve të para të shenjta, statusi i vendeve „të shenjta“ (si edhe adhurimi i shenjtorëve vetë) në fenë islame është një temë tejet kontroverse.
Për shiitët dhe alevitët paraqesin gjithashtu edhe qytetet Qerbela dhe Kufa vende të shenjta, ku çdo vit bëhen pelegrinazhe.
Jerusalemi paraqet në listën e vendeve të shenjta një rast të veçantë pasi pretendimi i nxjerrë nga kurani nuk bazohet në prova historike. Megjithatë ai është për myslimanët në mënyrë të njëzëshme një e vërtetë besimi duke e vendosur atë në praktikë në të njëjtën shkallë me „të vërtetën historike“.
Kritika ndaj fesë islame
Shih artikullin kryesor Kritika ndaj fesë islame
Kritikë ndaj fesë islame mbi baza politike, etike, filozofike, shkencore ose teologjike ka pasur që prej kohës së lindjes së saj. Kritikë bëhet si ndaj bazave themelore të të fesë islame ashtu edhe ndaj traditave kulturore dhe normave shoqërore të saj.
Politeizmi
Dëshmimi i tauhīd-it (të qënit një të zotit) dhe hedhja poshtë e kultit të idhujve që rrjedh nga kjo, është parimi më me rëndësi i besimit të fesë islame. Politeizmi (shumëperëndi) është krejtësisht në kundërshtim me doktrinën rreptësisht monoteiste të fesë islame sipas të cilës ekziston vetëm një zot dhe se politeizmi paraqet mëkatin më të madh. Sipas zbulimit kuranik është adhurimi i perëndive të tjera krahas zotit i vetmi mëkat që nuk mund të falet në asnjë mënyrë.
Kurani kritikon në shumë vende të tjera në mënyrë vehemente adhurimin e qenieve të tjera në vend të zotit. Në botën e përtejme, sipas besimit islam, idhujtarët (politeistët), do të dënohen me hyrjen në ferr (xhehenem), (xhahannam).
Fetë abrahamite
Gadishulli arabik, me anë të fesë islame, duke braktisur kultin e gurit të deriatëhershëm në Mekkë, iu bashkua formave të besimit judaik (hebre) dhe kristian. Në lidhje me prejardhjen e saj feja islame i referohet Abrahamit, bën pjesë pra bashkë me judaizmin dhe kristianizmin tek fetë abrahamite. Të tre këto janë fe monoteiste. Meqenëse ato bazohen tek zbulesat e profetëve (Moisi, Jezu Krisht dhe Muhamet), janë fe zbulesash, dhe sepse këto zbulesa janë fiksuar me shkrim, janë edhe fe librash.
Referimi i përbashkët tek Abrahami është theksuar prej Muhametit në fillim të profetisë së tij. Gjatë jetës së mëvonëshme, për shkak të përvojës së tij në praktikë me komunitetet fetare çifute dhe kristiane, profeti e ndryshoi qëndrimin e tij ndaj tyre. Qëndrimi i ndryshuar i Muhametit kundrejt besimtarëve të feve të shkrimeve është trajtuar disa herë nga islamologjia. Fillimisht ai priste prej besimtarëve të feve të shkrimeve që ata të njohin profetinë e tij dhe të konvertojnë (ndërrojnë fenë) në fenë e tij; kur kjo nuk ndodhi, qëndrimi i Muhametit kundrejt besimtarëve të feve të librave filloi të ndryshonte gjithnjë e më tepër në anën negative. Ky ndryshim pikëpamjeje ka lënë gjurmët edhe në kuran, ku në fillim virtytet e tyre fetare dhe morale shiheshin me respekt të madh dhe prej Muhametit kërkohej që me ta të mbaheshin marrëdhënie të mira. Pas prerjes së marrëdhënieve me komunitetet e këtyre feve u theksua ndaj tyre akuza e hipokrisizë dhe refuzimi i tyre për të pranuar islamin si fe; për këtë arsye ata nuk duheshin parë si aleatë por duheshin luftuar. Sipas Muhametit, judaizmi dhe kristianizmi ishin zhvillime të mëtejshme të gabuara të fesë së vjetër së përbashkët.
Interaksioni historiko-politik me komunitetet e tjera fetare
E drejta ndërkombëtare klassike islame e hartuar në shekujt që pasuan pas vdekjes së themeluesit të fesë, bënte dallim në trajtimin e heterodoksëve (besimitarëve të feve të tjera) ndërmjet besimtarëve të feve të shkrimeve (monoteistëve) dhe besimtarëve të feve politeiste, të cilët de iure duheshin luftuar deri në pranimin e fesë islame. Të parët kishin një status të veçantë nën komunitetin islam si dhimmi (të mbrojtur). Ky status kishte si kusht pagimin e një takse të veçantë, xhizja-n; për këtë u garantohej atyre në të kundërt mbrojtja e jetës dhe e pronës si dhe leja për të praktikuar fenë e tyre (me kufizime të caktuara) lirisht. Kjo marrëveshje vlente fillimisht vetëm për çifutët dhe të krishterët por u zgjerua ndaj të gjithë thjesht jo-myslimanëve kur pushtuesit myslimanë hasën në komunitete besimesh të tjera, si psh. hindut. Heterodoksët (besimtarët e feve të tjera) në zonat jo-islame, në të ashtuquajturën shtëpinë e luftës (dar al-harb), u lejohej të qëndronin përkohësisht musta'min në zonat islame (dar al-islam). Si banorë të dar al-harb-it ata vlenin përndryshe si armiq (harbi) që pas pushtimit të vendeve të tyre gjatë ekspansionit islam, në fillim u duhej bërë thirrje të konvertonin (ndërronin fenë) në fenë islame. Në rast refuzimi u duhej bërë oferta e statusit të dhimmi-t (me kushtin që t'i përkisnin më parë një feje libri) dhe në rast refuzimi të kësaj oferte duheshin luftuar.
Situata aktuale e bahai-tëve
shih artikullin kryesor Bahai-tët
Feja relativisht e re e bahai-tëve i plotëson në fakt kushtet e një feje libri (monoteizëm abrahamit, profet, zbulesë e fiksuar me shkrim) – njeh madje pretendimin zbulesor të Muhametit dhe respekton kuranin por nuk pranohet si fe ahl al-kitab (fe libri) në botën islame. Doktrina e bahai-tëve, e cila përshkrimet eskatologjike të kuranit nuk i lidh me marrjen fund materialisht të botës por me zbulesat pas-islame të bab-it dhe baha’u’llah-ut, cilësohet nga shumë teologë myslimanë si apostazi (ردة ridda) (braktisje ose ndërrim feje). Përveç akuzash të tjera, fetva-t sunnite e cilësojnë fenë bahaite si lëvizje e të pafeve (kuffār-ëve) të krijuar nga jo-myslimanë për të shthurur fenë islame.
Veçanërisht shumë ndiqen ata në Iranin shiit. Krye-ajatollah-u Naser Makarem Shirazi i ka stigmatizuar (damkosur) bahai-tët si „të pafe luftarakë“ (kofare harbi) që lejohet të vriten. Deputeti i parlamentit iranian Mehdi Kuchaksadeh është i mendimit se bahai-tët „duken në fakt si njerëz por nuk janë njerëz“. Përkatësisht përndiqen bahaitët në Iran. Gjithashtu edhe në perëndim shiitët përpiqen t'i margjinalizojnë (përjashtojnë) bahai-tët.
Nga ana tjetër ekziston një rrjet ndërkombëtar mysliman që angazhohet për të drejtat e bahaitëve.
Midis serbëve dhe shqiptarëve
Midis serbëve dhe shqiptarëve Autori: Miranda Vickers. Botuesi: Toena. Faqet e librit 384.
Libër historik për Kosovën, që i bën trajtim periudhës së partisë komuniste jugosllave, periudhës nën regjimin e Millosheviçit, formimit të Lidhjes Demokratike të Kosovës të udhëhequr nga I. Rugova, dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Ushtria jonë popullore 1943-1983
Ushtria jonë popullore 1943-1983 Album i ilustruar. Shtypur në vitin 1983.
Mon
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
Servantes dhe Dulçinea
Servantes dhe Dulçinea është shfaqje teatrale e performuar nga Trupa teatrale Ulqin në Amfiteatrin e Qendrës për Kulturë në Ulqin. Premiera e kësaj shfaqjeje ishte më 16 maj 2014.
Shfaqja është përgatitur nën regjinë e Munib Abazit dhe asistencën e Jenuz Abazit. Skenograf ishte Agron Ujkashi, kostumografe ishte Jetmira Hoxha, ndërsa muzika është përgatitur nga Ardian Hasanaga.
Shfaqja ka të bëj me dashurinë e robit të burgosur të kusarëve ulqinak, më vonë shkrimtarit të njohur spanjoll Miguel de Servantes dhe ulqinakes së bukur, Dulçinea.
Shfaqet
Shfaqja Servantes dhe Dulçinea është performuar gjithsej shtatë herë:
Kantoni Creil-Nogent-sur-Oise
Kantoni Creil-Nogent-sur-Oise (frëngjisht: Canton de Creil-Nogent-sur-Oise) është një kanton në departamentin Oise, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Nogent-sur-Oise. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 31540 banorë.
Surja el-Hymeze
është surja e 104 e radhitur në Kur'an, ka 9 ajete. Mekase.
Permbajtja
'' Me emrin e Allahut, Mëshiruesit, Mëshirbërësit!'
1.Mjerë për secilin që e ofendon e përqesh (njerëzit),
2. Që ka tubuar pasuri dhe që atë e ruan të mos i pakësohet.
3.E mendon se pasuria e tij do të bëjë të përjetshëm.
4.Jo, të mos medojë ashtu! Se ai pa tjetër do të hidhet në Hutame.
5.E çka dini ti se ç’është Hutame?
6.Është zjarri i All-llahut i ndezur fort.
7.Që depërton deri në loçkë të zemrës.
9.Ata janë të lidhur në pranga
Përmbajtja
Suretul El humeze 104 E zbritur në Meke, pas sures El Kijame, ajete 9   Në këtë sure bëhet fjalë për njerëzit, të cilët në vend që  të bëhen këshillues të tjerëve,  ata ofendojnë, përqeshin, nënçmojnë, tallen me të tjerët. Të tillë ishin idhujtarët, të cilët për çdo rast përpiqeshin të vënin në shpoti Pejgamberin dhe Myslimanët. Ishin të mashtruar pas pasurisë së madhe, mendonin se do të jenë përgjithmon në  këtë  dynja. Kjo sure u tregon atyre se fundi i rrebelëve  të tillë do të jetë zjarri që kur nuk ftohet, zjarri  që bën copë e thërmi  çka të hidhet në të dhe që është i mbyllur. Quhet; Suretul Humezeti '' -kaptina kundër atyre që ofendojnë.
Mo Yan
Stili
Veprat e Mo Yan-it janë romane historiko-epike që karakterizohen nga realizmi halucinant, dhe të cilat përmbajnë elemente të humorit të zi. Ndër temat kryesore në veprat e Mo Yanit është pandryshueshmëria e lakmisë dhe korrupsionit të natyrës njerëzore, përkundër ndikimit të ideologjive. Ngjarjet e shumë tregimeve të tij ai i vendos në qytetin e lindjes Gaomin verilindor në provincën Shandong, të Republikës Popullore të Kinës, dhe ai përdor imazhe verbuese, komplekse dhe shpeshherë të dhunshme. Mo Yan thotë se e kuptoi se mund ti bënte "anëtarët e familjes, të njohurit, fashatarët..." personazhe të romaneve të tij, pas leximit të romanit The Sound and the Fury të shkrimtarit amerikan William Faulkner. Mo Yan satirizon me zhanrin letrar të Realizmit Socialist duke i vendosur punëtorët dhe burokratët në situata absurde.
Shkrimet e Mo Yanit shquhen për dallimet e turbullta mes "të shkuarës dhe të ardhmes, të vdekurve dhe të gjallëve, si dhe të mirës dhe të keqes". Mo Yan shfaqet në romanet e tij si personazh gjysmë-autobiografik që ritregon dhe modifikon rrëfimet tjera të autorit. Personazhet femërore shpesh rebelohen ndaj roleve gjinore që i përcakton tradita si p.sh. në romanin "Gjinj të mëdhenj, vithe të gjera", nëna e familjes Shangguan pasi dështon që t'i bëjë burrit djem, fillon ta tradhtojë me burra tjerë, duke mbetur shtatzënë me një misionar suedez, një ushtar japonez etj. Pushteti i meshkujve poashtu paraqitet në mënyrë cinike në po të njëjtin roman, ku ka vetëm një hero mashkull.
Çmimi Nobel për Letërsi, 2012
Më 11 tetor 2012, Akademia Suedeze e shpalli Mo Yanin laureat të Çmimit Nobel Për Letërsi me motivimin "me anë të realizmit halucionant i bën bashkë përrallat popullore, historinë dhe të tashmen". Kur e fitoi çmimin në moshën 57 vjeçare, më 2012, ai u bë laureati i 109-të i tij, dhe i pari shtetas i Republikës Popullore të Kinës që e fitoi. Per Wästberg, anëtar i akademisë suedeze, në fjalimin e tij shpjegoi: "Mo Yan është poet që i shkul posterat stereotipikë të propagandës, duke e nxjerrë në pah individin nga një masë anonime e njerëzve. Me anë të talljes dhe sarkazmës, Mo Yan sulmon historinë dhe falsifikimet e saj, si dhe deprivimin dhe histerinë politike
Kreu i Akademisë Suedeze, Peter Englund tha në mënyrë më pak zyrtare: "Ai ka një stil tepër të veçantë të të shkruarit. Nëse lexon një gjysmë faqe nga Mo Yani, e njeh menjëherë se është e atij"
Në gjuhën shqipe
Në gjuhën shqipe janë përkthyer romanet:
•Bretkosa (2013) •Ndryshime (2014) •Klani i Sorgumit të kuq(2017)
Romani 'Bretkosa' është romani i parë i përkthyer drejtpërdrejt nga gjuha kinze në gjuhën shqipe.
Bashkëluftëtarët e Skënderbeut
Bashkëluftëtarët e Skënderbeut libër me autor Ali Hashorva. Botuar në Shqipëri në vitin 1962.
Violeta Rexhepagiqi
Violeta Rexhepagiqi (15 Shkurt 1965 - 16 Prill 2020 ) ishte kompozitore, këngëtare dhe gazetare në lëmin e raportimit, shqiptare nga Kosova. thumb|200px|right|Violeta Rexhepagiqi
Biografia
Violeta Rexhepagiqi u lind në Prishtinë. Ishte e bija e akademikut Jashar Rexhepagiqi dhe motra e muzicientit Armend Rexhepagiqi. Nëna e Violetës ishte matematiciente. Mësimet e para të përgjithshme i ndoqi në shkollën e qytetit "Faik Konica". Studimet e mesme i kreu në shkollen e mesme "Xhevdet Doda" në drejtimin matematikor. Pas suksesit me këngë dhe si folëse për programe të fëmijëve në "Radio Prishtinë" filloi të ndjekë mësimet edhe në shkollën e ulët të muzikës. Si rrjedhë e angazhimit të saj pasojnë edhe mirënjohet në festivalin e fëmijëve "Akordet e Kosovës". Njëkohësisht, Violeta intepretoi më se 40 këngë për fëmijë, dhe luajti zërin e personazheve në radio-dramat për fëmijë. Violeta u adhurua nga shikuesit e vegjël dhe u pa si shembull i rebelimit artistik.
Studimet e larta për psikologji i vijoi në Sarajevë. Rexhepagiqi shquhej për ekstravagancë dhe paraqitje avangardë që në vitet 1980, si në muzikë e ndër tjerash edhe në modë.
Jeta muzikore
Violeta Rexhepagiqi ka qenë muzikantja më avangarde në rok-skenën e viteve 1980 në Kosovë. Ishte një Kate Bush shqiptare. Vet e bënte muzikën, vet i shkruante tekstet dhe vet kujdesej për paraqitjen e saj skenike.
Violeta për publikun e gjërë shqiptar u bë e njohur me paraqitjet e saja në grupin e muzikës moderne të kohës "Viviene" rreth vitit 1984. Gjatë kësaj kohe, ajo përfaqësoi për dy herë Kosovën në përzgjedhen e përfaqësueses së Jugosllavisë për "Këngën e Eurovizionit". Në një intervistë dhënë televizionit Prive me 2013, Violeta tregon për përbuzjen që kishte përjetuar nga anëtarët e jurisë gjatë përfaqësimit të Kosovës në gjuhën shqipe dhe zhgënjimin e saj me këtë trajtim.
Më 1996 në bashkëpunim me produksionin muzikor "Labia" bëri lansimin e një disku me këngë nga albumi Viviene.
Raportimet nga vatrat e luftës
Violeta ishte edhe gazetarja më e suksesshme shqiptare. Që nga vitet e 80-ta, Violeta ishte e angazhuar në Radio Televizionin e Prishtinës ku filloi në moshën 18-vjeçare me programin artistik "Fontanë Dëshirash", me të cilin merr pjesë në festivalin e Radio Televizionit Jugosllav. Në RTP punoi deri në uzurpimin e kësaj qendre nga forcat e armatosura serbe, me 5 korrik 1990. Gjatë kohës së helmimeve të studentëve shqiptarë në shkolla, në pranverë 1990, Violeta me shkathtësi iu raportonte kanaleve të huaja inçizimet e bëra vetë me kamerë Super VHS Panasonic dhe lajmet për helmimet në Kosovë, përkundër cenzurës nga Beogradi ushtruar përmes drejtorit të atëhershem të RTP-së. Pas okupimit të RTP-së ajo mbeti e pa-angazhuar deri sa pranoi ftesën si reportere lufte pranë disa agjensive dhe televizioneve të huaja, si News Network, WTN, e Sky News. Për këtë qëllim ajo raportoi nga shumë vatra të luftës. Që më 1989 angazhohet nga Sky News për të raportuar nga revolucioni që po përmbyste regjimin e Nikolai Çaushesku-t në Rumani. Poashtu raportoi nga Lufta e Parë e Gjirit Persik, nga lufta në Kroaci, e në fillim edhe nga ajo në Bosnjë e Hercegovina. Më 1991 e shoqëroi në Bagdad gazetarin e BBC Dan Damon për raportim gjatë luftës në Irak. Per Sky News e intervistoi Saddam Husseinin, Slobodan Milosheviqin, dhe Arkanin, tek këta të fundit me pseudonimin Violet Ray.
Gjatë udhëtimeve të saja për raportim, me 1995 ajo pësoi një aksident në komunikacion dhe si pasojë për më se dy vite e gjysmë nuk mund të lëviste gjymtyrët e trupit. Si pasojë e lëndimeve të saja nuk ishte në gjendje të raportonte në mënyrë aktive gjatë luftës në Kosovë edhe pse kohën e luftës e kaloi në Prishtinë.
Në ndërkohë (2010-2020), Violeta punoi pranë Radio Televizionit publik të Kosovës "RTK", shkruajti tekste këngësh dhe bëri komponime për këngëtarë të vijës së saj artistike. Gjatë punës së saj në RTK, ka përgatitur disa emisione dokumentare, si "Loja e heshtjes"," Azizia", "Linda", "Joliria në liri", etj.
Vdekja
Violeta u gjet e vdekur në banesën e saj në orët e hershme të 16 prillit, 2020.
Në shenjë respekti për kontributin e Violetës për kulturën shqiptare, dhe në pamundësi për të organizuar mbledhje komemorative dhe pjesëmarrje në varrim për shkak të gjendjes së karantinës rreth virusit COVID19, kryetari i qytetit të Prishtinës, Shpend Ahmeti, organizoi që në stadiumin e kryeqytetit “Fadil Vokrri” të lëshohen këngët e saj. Violeta poashtu u nderua nga artistë, kolegë e njerëz publikë. Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi, bashkë me stafin e MKRS-së, në një ceremoni të organizuar para objektit të ministrisë, bënë homazhe për këngëtaren, kompozitoren dhe gazetaren e ndjerë.
Aleksandër Obrenoviqi
parapamje|231x231px|Mbreti Aleksandër Mbreti Aleksandër I i Serbisë (serbisht: Александар Обреновић Aleksandar Obrenović, 14 gusht 1876 në Beogradi - 10/11 qershor 1903) - Mbret i Mbretërisë së Serbisë nga 1889, vetëqeverisës nga 1893, djali i Mretit Milan.
I dobët për veprim dhe i afërt me politikat politikat austriake, kjo dhe martesa e tij me Draga Mashin-in ishte arsyet për një betim zyrtarë të Doktrinës së shenjt serbe kundër tij, doktrinë e cila edhe i vrau që të dy.
Skarsterlân
Skarsterlân është një komunë në provincën Friesland në Holandë me sipërfaqe 216.89 km² dhe popullsi 27295 banorë. Joure është kryeqendra e komunës.
Leopold de Wenzel
Leopold de Wenzel (1827-1923) ka qenë dirigjent dhe kompozitor italian. I lindur në Napoli, Wenzel e ka kaluar pjesën më të madhe të jetës së tij në Londër, me përjashtim të disa viteve që i ka kaluar në Paris. Ai ka komponuar 22 pjesë për balet dhe dy për opera, si dhe disa ilustrime muzikore për filma që janë shfaqur në "The Empire Theatre" në Londër.
Historia e ilirëve
Përmbledhja e eseve dhe studimeve të paraqitura në këtë botim përbën pa dyshim një pjesë të rëndësishme të arritjeve të arkeologjisë shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, arritje që kishin të bënin në radhë të parë me vetë formësimin e arkeologjisë si disiplinë shkencore dhe evidentimin e rrugëve të zhvillimit të saj; përcaktimin e strukturave, prioriteteve, fushave të studimit dhe problemeve kryesore që kërkonin trajtim të thelluar.
Profesor Selim Islami ishte pikërisht njeriu kyç, që, së bashku me kolegë të tjerë, luajti rolin kryesor në këtë fazë sa delikate, aq edhe domethënëse për arkeologjinë shqiptare. Nëse sot mund të flasim për një histori të arkeologjisë shqiptare dhe të mendimit arkeologjik shqiptar, kjo i kushtohet shumë kontributit, personalitetit dhe përkushtimit të Selim Islamit.
Barileva
Barilevë është një vendbanim në komunën e Prishtinës, Kosovë. Gjithashtu është i njohur edhe si vendi i Hyneshes ne Front
Profili
Gjatë hartimit të profilit të Fshatit, kemi përdorur të dhënat e profilit komunal të mbledhura si informata themelore për fshatin, të cilat janë të rëndësishme për kufizimin e zonës ndërtimore dhe informata te mbledhura në terren.
Fshati Barileve mbulon sipërfaqe prej S=1004.3 ha, prej së cilës S=89.3 ha është zonë ndërtimore. Vendbanimi ka 2212 banorë dhe 528 shtëpi.
Sipas ndarjes administrative fshati Barileve i perket zonës Veriore, si dhe veteqeverisjes lokale nr 33. Ky fshat kufizohet me fshatrat e tjera perreth si Drenoc, Prugovc dhe Vranidoll.
Infrastruktura teknike dhe sociale
Sa i perket infrastruktures teknike fshati Barileve eshte i pajisur me rrjet te ujit te pijes si dhe me rrjet te kanalizmit. Sistemi i furnizimit me uje vie nga liqeni i Batllaves, me perqindje te furnizimit 100%.
Ky vendbanim shërben për të kryer disa funksione të jetës së njerëzve, banimin (shtepite jane kryesisht individuale) dhe funksione tjera te sherbimeve sociale si psh nje shkolle ame, qender te mjeksise familjare, ambulante (qe perfshine mjekesi familajre dhe sherbim te vaksinimit), shitore ushqimore, xhami si dhe 2 fabrika per perpunimin e drurit.
Rruget e fshatit Barileve jane pjeserisht te ndriquara.
“Në objektin e vjetër shkollor mësimi është zhvilluar në dy ndërrime kurse tani me ndërtimin e objektit të ri jane krijuar kushte që mësimi të zhvillohet vetëm në një ndërrim.
Në këtë shkollë mësimin e vijojnë 420 nxënës prej nivelit parashkollor deri në klasën e nëntë. Objekti i shkollës fillore “Ali Kelmendi” ka një sipërfaqe prej 3900 m2 dhe ka 17 klase mësimi, 6 kabinete, 3 zyre, 4 depo ne sherbim të arsimtarëve, një bibliotekë, 1 sallë të arsimtarëve.
(burimi: www.kk.rks-gov.net)
Sa I perket menaxhimit te mbeturinave fshatin Barileve e mbulon kompania “Pastrimi”.
Siperfaqja ndertimore
Fshati Barileve mbulon siperfaqe prej S=1004.3 ha, prej te cilave S=89.3 ha jane siperfaqe ndertimore.
Fshati Barilevë ka potencial te zhvillimi te bujqesise, prodhimit te produkteve bujqesore si dhe te zhvillimit te blegtorise, ku ne kuader te saj mund te zhvillohet edhe veprimtaria e bletarise.
Demografia
Sipas regjistrimit të fundit të popullsisë 2011, fshati paska 4212 banorë. 2210 (99,91 %) prej tyre u deklaruan si shqiptarë.
Përparimi (revistë)
Revista "Përparimi", ka filluar të botohet në New York të SHBA-së në vitin 1916. Revista Përparimi ka qenë e përmuajshme.
Aladdin
Aladdin është një film komedi i animuar muzikor i vitit 1992 i prodhuar nga Walt Disney Feature Animation dhe i lëshuar nga Walt Disney Pictures. Filmi i 31-të artistik i animuar i Disney-t dhe i katërti i prodhuar gjatë Rilindjes së Disney-t, ai bazohet në përrallën popullore arabe me të njëjtin emër nga Një mijë e një netë. Filmi u prodhua dhe u drejtua nga John Musker dhe Ron Clements nga një skenar që ata shkruan bashkë me ekipin e shkrimtarëve të Ted Elliott dhe Terry Rossio. Me zërat e Scott Weinger, Robin Williams, Linda Larkin dhe Jonathan Freeman, filmi ndjek titullarin Aladdin, një iriq rruge arabe, i cili gjen një llambë magjike që përmban një xhind. Me ndihmën e xhindit, Aladdin maskohet si një princ i pasur dhe përpiqet t'i lërë përshtypje Sulltanit në mënyrë që të fitojë zemrën e vajzës së tij shpirt të lirë, Princeshës Jasmine, ndërsa veziri i keq i Sulltanit, Jafar komploton për të vjedhur llambën magjike për përdorimet e tij. .
Lynn Conway
Lynn Ann Conway (lindur në 2 janar 1938) është një shkencëtare kompjuterike, inxhiniere elektrike, shpikëse dhe aktiviste transgjinore.
Aladdin
Liriku Howard Ashman parashtroi fillimisht idenë dhe skenari kaloi nëpër tre drafte përpara se presidenti i atëhershëm i Disney Studios, Jeffrey Katzenberg, të pranonte prodhimin e tij. Animatorët i bazuan dizajnet e tyre në punën e karikaturistit Al Hirschfeld dhe kompjuterët u përdorën si për përfundimin e veprës artistike ashtu edhe për krijimin e disa elementeve të animuar. Partitura muzikore u shkrua nga Alan Menken dhe përmban gjashtë këngë me tekste të shkruara nga Ashman dhe Sir Tim Rice, të cilët morën përsipër pas vdekjes së Ashman.
Lynn Conway
Conway njihet për një sërë arritjesh në dizajnin VLSI, duke u shndërruar në pionere të një industrie të tërë dizajni në elektronikë. Ajo ka punuar në International Business Machines Corporation (IBM) gjatë viteve 60’ dhe mori kreditet e shpikjes së trajtimit të përgjithësuar mbi udhëzimet dinamike, një udhëzues i përdorur nga shumica e procesorëve të kompjuterëve modernë për të përmirësuar performancën e tyre.
Aladdin
Aladdin u lirua më 11 nëntor 1992. Ai mori vlerësime pozitive nga kritikët (veçanërisht për performancën e Williams). Ishte një sukses komercial, duke u bërë filmi me fitimet më të larta të vitit 1992 me një fitim prej mbi 504 milion dollarësh në të ardhurat botërore të arkës. Pas publikimit, ai u bë filmi i parë i animuar që arriti shifrën e gjysmë miliardë dollarëve dhe ishte filmi i animuar me fitimet më të larta të të gjitha kohërave derisa u tejkalua nga Mbreti Luan (1994).
Lynn Conway
Edukimi dhe fillimet në jetë
Conway u rrit në Nju-Jork. E vogël ajo konsiderohej si një person i turpshëm. Ajo e kuptoi që në moshë të njomë se i përkiste një identiteti gjinor të përkundërt me seksin që i ishte caktuar në fëmijëri. Conway kultivoi një pasion për astronominë si dhe ishte nxënëse e shkëlqyer në matematikë dhe shkencë gjatë gjimnazit. Conway u regjistrua në Universitetin e Teknologjisë në Masaçusets në 1955, duke marrë nota të larta por iu desh të ndërpriste studimet pas një tentative të dështuar të tranzicionit gjinor në 1957-58. Pasi punoi për dhjetëra vite si teknike elektronike, Conway iu kthye edukimit në Universitetin e Kolumbisë në Fakultetin e Inxhinierisë dhe Shkencave të Aplikuara midis viteve 1962 dhe 1963.
Aladdin
Aladdin fitoi dy çmime Oscar, si dhe vlerësime të tjera për kolonën zanore, e cila kishte numrin e parë dhe të vetëm nga një film i Disney për të fituar një çmim Grammy për Këngën e Vitit, për filmin "A Whole New World", të kënduar nga Peabo. Bryson dhe Regina Belle. Publikimi i videos në shtëpi të filmit VHS gjithashtu vendosi një rekord shitjesh dhe fitoi rreth 500 milion dollarë në Shtetet e Bashkuara. Suksesi i Aladdin çoi në vepra të ndryshme të prejardhura dhe materiale të tjera të frymëzuara nga filmi, duke përfshirë dy vazhdime direkte në video Kthimi i Jafarit (1994) dhe Aladdin and the King of Thieves (1996), një seri televizive e animuar dhe një përshtatje në Broadway. . Një adaptim i filmit live-action me regji të Guy Ritchie u publikua më 24 maj 2019.
Lynn Conway
Tranzicioni gjinor
Pasi mësoi për kërkimin inovator të Harry Benjamin në trajtimin e transseksualëve dhe pasi mësoi se kirurgjia e ndryshimit të seksit mund të realizohej, Conway kërkoi ndihmë dhe u bë pacientja e Benjamin. Pas vitesh depresioni për shkak të fizikut të saj, Conway kontaktoi Benjamin me të cilin ra dakort për të nisur konsultat dhe trajtimin hormonal. Nën përkujdesjen e Benjamin-it, Conway nisi tranzicionin gjinor.
Njëkohësisht Conway duhet të jetonte në shoqëri nën rolin e një djali. Ajo ishte e martuar me një grua si dhe kishte dy fëmijë me të. Sipas legjislacionit të atëhershëm, pas tranzicionit gjinor asaj i hiqej e drejta për përkujdesjen e fëmijëve.
Vlora, porti jugor i Adriatikut
Vlora, porti jugor i Adriatikut Grup Autorësh. Botuesi: Toena. Viti i botimit: 2001. Faqet e librit 112. ISBN 99927-1-518-9
Lynn Conway
Tranzicioni gjinor
Edhe pse kishte shpresuar se do të lejohej të realizonte tranzicionin gjinor në punë, komapnia ku ajo punonte e pushoi Conway në 1968 pasi iu tregoi atyre për tranzicionin gjinor që kishte realizuar.
Surja el-Filë
është surja e 105 e radhitur në Kur'an, ka 5 ajete. Mekase.
Arabisht
Bismil-lahirr-rrahmanirr-rrahim
1. ELEM TERE KEJFE FE'ALE RABBUKE BI AS-HABIL FIL
2. ELEM JEXH'AL KEJDEHUM FI TADLIL.
3. WE ERSELE 'ALEJHIM TAJREN EBABIL.
4. TERMIHIM BIHIXHARETIN MIN SIXH-XHIL.
5. FE XHE'ALEHUM KE'ASFIN ME'KUL.
SHqip
1. A nuk e ke parë se ç'bëri Zoti yt me poseduesit e elefantit?
2. A nuk ua bëri përpjekjen e tyre të dështuar?
3. Dhe Ai kundër tyre lëshoi shpendë që vinin tufë-tufë!
4. Dhe i gjuanin ata me gurë nga balta e gurëzuar!
5. Dhe ata i bëri si gjeth i grimcuar (i përtypur)!
Surja Kurejsh
është surja e 106 e radhitur në Kur'an, ka 4 ajete. Mekase.