cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitologjia
Figura të mitologjisë
Zana e malit është krijesë mitologjike shqiptare me veti tepër origjinale autoktone dhe e krahasueshme më tepër me figura të këtilla ballkanike dhe malore të popullsive në gadishullin ballkanik dhe është mjaft larg e krahasueshme me Artemidën e grekëve,Dianën e romakëve. Vështire se mund të shkohet në një krahasim deri te Thana e ilirëve. Sipas traditës, ato kanë dy karaktere: i zbutur, i cili ndihmon kreshnikët në betejat e tyre, dhe karakteri idhnak i cili shiton (nguros) kur iu prishet qetësia. Brirët e dhive të egra janë mbrojtja dhe dobësia e zanave. Zanat ruajnë territoret e veta me xhelozi edhe shitojnë ata që u prishin qetësinë apo i befasojnë kur janë duke lozur nëpër livadhet e maleve. Prandaj edhe kur shkohet në mal është traditë të bëhet zhurmë për t'i njoftuar ato për afrimin e njeriut. Zana është edhe simbol i pjellorisë.
Gogomel. Rron në toponimet: Gogole (Vidhgar-Ana e Malit), Në Goglit (Bobot-Ana e Malit).
Nimfë e mitologjisë shqiptare, që përfytyrohej si një vashë e bukur e me flokë të gjatë, që rrinte në ujërat e liqeneve e të lumenjve. identifikohet me Floçkën.
Qenie mitologjike, <<rrëshqanuer i gjatë nji metër e gjysë, me lëkurë të kuqme, me krye sa nji kuti burrnoti, jeton ndër vende ma të shkretat, i helmatuem, ka fuqi lidhëse sa me tha nji lis, hidhet me shtat edhe për së largu për ajri, lidhë bagtin e njerëzit, u shpon kryet tue u lëshue mbë ta për së largu.>> Del edhe në toponimi: Fierkuqja (Malësia e Madhe), Bija e Fierkuqes (Malësi e Madhe).
Figura të besimeve popullore dhe përrallave, që përfytyrohen si tri gra që vijnë natën e tretë te djepi i të posalindurit dhe i caktojnë fatin e jetës. Në veriun e Shqipërisë këtë detyrë e kryejnë Orët. Çdo pësim i njeriut i vishet vendimit të tyre, ndaj njerëzit ngushëllohen duke thënë: kështu e shkruan Fatet. Natën e tretë bëhet edhe kremtja e familjes, që quhet poganiqe. Për këtë rast piqet një bukë, e cila thyhet mbi djepin e fëmijës. Ndër të krishterë, pas kësaj ceremonie i vihet emri fëmijës. Thirren edhe Fati, Vitore, Mira, Mirushe (E. Giordano, Fjalori), Orë (në Veri), Fata (Hora e Arbëreshëve), Fëtresha (E. Giordano, Fjalori), Fatmira, Fatëza (E. Giordano, Fjalori), Fatie (De Rada, Raps., 14v), Fatia (Pederson, f. 205).
Edhe sot e kësaj dite, në kopshte e në ara shqiptarët vendosin një shëmbëlltyrë njeriu: me trup, krahë, këmbë dhe kokë, të veshur me rroba, më shpesh me rrecka. Në zanafillë Dordoleci ka përfaqësuar një shëmbëlltyrë të hyut të bujqësisë, i cili, edhe pse u shndërrua në brendësi, si trajtë u ruajt deri në ditët tona. Ai vihej për të patur prodhime të mbara, por edhe për të trembur dëmtuesit e prodhimit. Quhet edhe Plaku i Kopshtit, Plaka e Kopshtit, Nusja e Kopshtit, Surrati i Arës, Coli, (Picar) etj.
Ky është emri poullor i Shën Martinit, mbrojtësit të ujqërve dhe njëherazi të bagëtisë. Në mendësinë popullore shqiptare ai ushqente një nderim të vecantë, sepse për të ndizeshin qirinj në të kremte me karakter fisnor. Bariu i Shenjtë ka disa ngjashmëri me Panin, hyun-bari me brirë dhe me këmbë cjapi, por ka edhe veçoritë e tij, të cilat i gjejmë vetëm tek shqiptarët. Sipas besimeve popullore ai është hyu maleve e pyjeve, gjegjësi mashkullor i Zanës. Përfytyrohet si një njeri vigan që banon i vetëm në pyje. Ai është zotërues i ujqërve, të cilët i ushqen, i drejton, por edhe i dënon. Kur do t’i ushqejë, shenjti u hedh ca kokrra misterioze jeshile, me madhësinë e frutit të dëllenjës, ose i urdhëron që të venë të hanë aksh bagëti të aksh malësori. Por po deshi, ai ua “lidh” gojën e ndonjëherë, edhe i ndëshkon për prapësitë që bëjnë. Njihet edhe me emrat Bariu Hyjnor, Shën Marti, Shmarti, Shmartuku, Hazreti apo Hazëri (a Hezri), Njeriu i Mirë, Njeriu i Shenjtë apo Njeriu Jeshil.
Balozi (edhe bajlozi), figurë e rapsodive popullore shqiptare; përfytyrohej si një vigan, i cili vinte nga deti dhe bënte të këqija. Fillimisht fjala ka patur kuptimin e ambasadorit. Ngandonjëherë ngatërrohet me Arapin a Harapin. Si Bajlozi, ashtu edhe Arapi simbolizojnë stuhitë, natyrore a shoqërore qofshin.
Legjenda për Pupëzën shëmbëllen në shumë anë me legjendën e shndërrimit të motrës në qyqe, vetëm se kësaj here, ajo që kthehet në pupëz nuk është motra, por nusja, kurse i vrari nuk është vëllai, por dy dhëndurë, dy mëtues, që duan të venë kurorë me të njëjtën vajzë. Ata ndeshen në udhëkryq në krye të dy karvaneve me krushq dhe aty shkrepin pushkët. Nusja e tmerruar dhe e çuditur, nis e bërtet:”Mos!Jo!Prisni!Jo!Pu-pu-pu!” Por përleshja vazhdon dhe nusja që s’mund të bëjë asgjë, i shikon dhe bën vetëm “Pu-pu!Pu-pu!” Zallahia nuk zgjat shumë, sepse në tërbim e sipër, krushqit vrasin njëri-tjetrin, derisa askush nuk mbetet gjallë. Nusja e tmerruar merr vrapin e ikën nga sytë këmbët, duke bërë pu-pu! pu-pu! Dhe në vrap e sipër kthehet në atë zogun e bukur që sot quhet pupëz. Kjo legjendë rrëfehet në Pogradec.
Është mënyra që përdoret për të shëruar ndonjë që ka marrë një shuplakë nga hijet, nga Të shuplakurit a Shuplakja. Një plakë e vesh të sëmurin me petka të pastra e të bardha dhe e shpie në ndonjë vend të qetë e të veçuar, apo në ndonjë shtëpi të boshatisur. Sa mbërrijnë atje, ajo i përshëndet hijet si të ishin aty para, e ul të sëmurin në gjunjë, i cili i mbledh duart përpara dhe lutet. Pastaj i jep për të pirë ujë trëndafili dhe rrin ndonja dhjetë minuta me të, pa folur asnjë fjalë, duke përgjuar disa shenja të fshehta. Më në fund hijeve: “Bëfshi natën e mirë”, e ngre të sëmurin dhe e përcjell për në shtëpi, duke përshkuar një rreth. Ngandonjëherë i sëmuri ulet Brenda një rrethi, të shënuar që përpara. Pas tri ditësh, të sëmurin e lajnë me Ujë të Pafolur. Në këtë ujë ziejnë gjethe të ëmbla (gjethe ftoi, shege, molle, trëndafili dhe karafili) dhe gjethe të rënda (gjethe dafine a lari, gjethe selvie, urthi etj.) Numri i gjetheve varet nga shkalla e sëmundjes. Besohet se tri ditë pas kësaj ceremonie i sëmuri e mban mend vendin ku është plakur, atëherë ai stërpiket me ujë trëndafili, të cilin hijet e pëlqekan shumë, ose po hedhin ndonjë gjë të mbështjellë, në mënyrë që ai që ta shkelë, t’i marrë sëmundjen.
Ashtu si Djalli, Xhindet kanë hyrë në demonologjinë shqiptare nga sfera e demonologjisë së feve monoteiste, konkretisht nga demonologjia islame, duke zëvendësuar figura më të hershme të mitologjisë primitive. Xhindet e bestytnisë popullore shqiptare gjenden natën gjithkund, jashtë në kopësht, apo në nevojtore. Vendet ku u pëlqen të mblidhen janë cipat e rrëkeve, aty ku derdhen cikat a gjerbat e shiut nga pullazi. Ndaj njeriu nuk duhet të ecë apo të derdhë ujët e hollë natën pa thënë destur dhe bismillah. Për po këtë arsye bënin kujdes edhe gratë që të mos hidhnin ujët e nxehtë me të cilin kishin larë kënanë e nuses, se po të digjnin ndonjë xhind, nusja do të shkallohej.
Në krahina të ndryshme besohet se zbresin netëve nëpër përrenj, duke u rënë daulleve dhe duke bërë potere të madhe. Në Korcë nuk e lënë ujin e të vdekurit vetë në zjarr, se thonë se e pinë Xhindët. Kurse në Tiranë, kur e fusin foshnjën në djep për herë të parë, nën shtroja i shtinë një gozhdë dhe një qese përplot me fara liri, që kur të vinë Xhindet për të marrë foshnjën, të harrohen duke numëruar kokrrat e melit e të mos i bëjnë keq fëmijës. Në labëri, lehonën nuk e lënë të dalë jashtë për dyzet ditë: thonë se po të dalë përpara kësaj kohe do të shuplaket, sepse do t’i shkelë e kështu të sëmuret e të dalë mendsh.
Nisur nga kjo e dhënë, ne na duket se Xhindi i besimeve popullore s’është, vec se një Zanë e rrëgjuar dhe e kontaminuar prej një prej figurave më të njohura të demonologjisë islame Xhindi (‘xhini’ në njëjës). Dhe rastet kur nën emrin e krishterë apo islam fshihen mbeturina të figurave më të lashta mitologjike nuk janë të rrallë. Thërriten edhe Mirazt (p. sh., t’shplakin t’mirazt”, Shpat-Elbasan) e Xhine.
Ora e maleve është figurë e bestytnive popullore shqiptare, e cila përfytyrohej si një grua apo si një gjarpër. Ajo besohej se jetonte në male, në pyje, në fusha, në kroje ose pranë njerëzve, dhe i ndihmonte a u sillte fat të mirëve dhe ndëshkonte të këqinjtë. Orët mund të kenë qenë një lloj zanash, të cilat thirreshin me emra përkëdhelës si "qofshin të bardha", "ato të lumturat" apo "ato të mirat", pa ju përmendur emri. Ora ishte ndoshta krijesa mitologjike më e përhapur tek shqiptarët. Një shtëpi, një fis, apo një njëri mund të ketë patur orën e vet. Madje, besohej se edhe një zanë e maleve kishte orën e saj. Orët janë të mira apo të liga. Bekimi dhe mallkimi shpesh bëhej nëpërmjet orës. Braktisja nga ora do të thoshte fatkeqësi për personin apo grupin.
E bukura e detit, ashtu si në krijimet e tjera popullore, edhe në krijimet me tematikë dhe motive nga deti dhe detaria hasim shumë vlera ku personazhet shndërrohen në breshka, gjarpërinj, shtazë, mjellma, drunjë, etj. Besimi i shndërrimit metamorfozik të njeriut, padyshim, i takon antikës së lashtë, kur mjetet e prodhimit ishin shumë modeste, kur, përveç tjerash, vetëm hapësira detare kishte disa zotfuqi, të cilat në rastet e shumta ishin fisnike, mëshirë mëdha dhe bamirëse të detarëve. Procesi tipik i metamorfizimit në krijimet me motive dhe me tematikë detare pasqyrohet dendur në vlerën shqiptare. E bukura e Detit - Hyrija e Detit, e cila gjendet e metamorfozuar në breshka. Përmbajtja e saj e rrudhur është kjo: Mbreti i tha djalit që të martohet me atë vajzë ku të bie heshta e shigjetës. Gjuajti dhe kur shkoi me pa se cila ishte fati i tij, vërejti që aty në breg të detit, nën një fik, ku kishte ra heshta, rrinte një breshkë e madhe. Ky e çoi në shtëpi dhe pas gjuetisë së peshkimit, kthehet në pallat dhe i gjen tërë punët e shtëpisë të kryera. Të nesërmen u fsheh dhe soditi se nga breshka delte një femër e bukur "si hyri deti", "E bukura e dheut". Në këtë krijim shpirtëror aftësia estetike e popullit shqiptar në pasqyrimin e të madhërishmes është e lartë, me tipare të pashoqe. Bukuria e Detit, Hyrija e Detit dhe sinonimet e tjera të saj, ua tejkalojnë tipareve fizike dhe morale të Penelopës së Homerit. Hyrija e Detit, kur bie në kthetrat e mbretit, nuk flet nëntë vjet, për hirë të humbjes së burrit. E bukura e dheut eshte Salamandra.
Besohet se janë plaka. Kjo cilësi ju vishet edhe plakave të pafajshme, të cilave ju vdesin burrat dhe nuk kanë djem. Sipas tregimeve, ato hanë mish dhe pijnë gjak. Me rëndësi është se shtrigat janë gjithnjë plaka dhe jo vajza të reja. Gjahun zakonisht e gjuajnë natën. Kur bien në shtrat për të fjetur shpirti u del nga trupi përmes gojës. Dalin pa e hapur fare derën përmes vrimave dhe plasave të ndryshme. Mblidhen në logun e shtrigave dhe aty vendosin per gjahun që do të gjuajnë. Besohet, sipas gojedhënave, se ato hanë edhe femijët e tyre.
Laura, figurë e mitologjisë popullore shqiptare, që përfytyrohej si një grua e keqe, e cila jetonte në lumenj e pellgje. Ajo zotëronte aftësinë për t'u shndërruar në një kafshë të shëmtuar. Si e tillë ajo dilte natën në breg të lumit, ose pranë një pellgu, duke bërtitur me zë të çjerrë dhe futej në ujë. Nganjëherë Laura dilte dhe në rrugë, duke bërtitur, ndërsa qentë e ndiqnin pas.
Llamja, figurë e mitologjisë shqiptare, që përfytyrohej me trup gruaje e me bisht gjarpri. Jetonte nëpër male e ujëra të papastërta, rrëmbente fëmijë, u thithte atyre gjakun dhe pastaj u hante mishin. Shpeshherë ajo merrte forma të ndryshme për të joshur viktimat e saj. Ka tipare të ngjajshme me Meduzën e mitologjisë greke.
Nëna e vatrës, hyjni e lashtë në mitologjinë shqiptare, që e ka origjinë nga epoka e matriarkatit. Në fillim përfytyrohej si një figurë pozitive, më shumë si një plakë me flokë të thinjura, në shumë raste duke tjerrë li ose lesh, ose duke krehur flokët. Nganjëherë Nëna e vatrës thirreshin edhe "të tretat e vatrës" dhe,si e tillë, identifikohet me tri motrat që përcaktojnë fatin e fëmijës, natën e tretë pas lindjes. Në përfytyrimet e më vonshme, Nëna e vatrës na del me tipare negative. Ajo paraqitej si një plakë e keqe, e cila natën, kur njerëzit e shtëpis flen, vjen dhe qëndronë pran vatrës, duke krehur flokët e saj me një krehër të hekurt dhe, po të gjejë aty ndonjë fëmijë e kap dhe i nxjerr sytë me krehërin e saj. Përfytyrimi i Nënës së vatrës si një figurë e keqe, lindi në kohën e patriarkatit, kur sundimi i gruas u zëvendësua me atë të burrit dhe, kur gruaja konsiderohej si një qenie e ultë dhe e poshtëruar.
Partini, hyjni supreme e fisit ilir të Partinëve. Identifikohej me Jupiterin romak.
Stihija, figurë e përallave popullore shqiptare, që përfytyrohej si demon femër. Në besimin popullor, ajo përfytyrohet si një kulçedër me krahë, që nxjerr flakë nga goja dhe që ruante thesaret e fshehura nën dhe.
Shtojzovallet, figura të përrallave popullore shqipare. Përfytyroheshin me një bukuri të madhe e me fuqi të mbinatyrshëme. Vendbanimi i tyre i preferuar ishin bjeshkë dhe pyjet e dendura ku ato kalonin kohën, duke kënduar e duke vallëzuar. Ato i shikoni njerëzit pa marrë parasysh nëse është burrë apo grua, nëse ato kuptojnë se dikush është duke i vështruar ato teksa lahen nëpër lumenj apo teksa ato lozin. Shikim është një vepër e cila e le pa mend një njeri-e bënë të pa zoti për veten.
Tadeni, hyu ilir që identifikohej me Apolonin.
Redoni hyu ilir i mbrojtjes së udhëtareve dhe i detareve. Në paraqitjen figurative ka pasur interpretime si mbreti Gent, por në fakt ishte ky hyu që i ngjan Hermesit grek. Kepi i Redonit ishte një relike e ketij emërtimi.
Figurë e mitologjisë popullore shqiptare, që paraqitet në trajtë antropomorfe. Në Mirditë besojnë se netëve të pranverës ai i vë veshin dheut, për të përgjuar në mos vjen njeri për së largu, apo për të dëgjuar zhaurimën e ujrave të nëndheshëm. Del gjithnjë kaluar në vithe të Dhamsutës, pelës së pagojë që kalon male e dete dhe shpie larg atë që do të shpëtojë nëpërmjet saj. Ata i ndjek mëzi i saj, që me hingëllimat e tij lajmëron Dragojtë për kalimin e pelës.
Përbindësh i përrallave dhe i besimeve popullore shqiptare, me trup jashtëzakonisht të madh e me fuqi mbinjerzore, gjigand. Përfytyrohet si llupës i madh, që ha mish njeriu, rrëmben vajza dhe i shpie nën dhe, ku ka banesën e tij. Në Elbasan thonin se Divat kishin për detyrë të vlonin ujët e Llixhës nëpër kazanë të mëdhenj. Prejardhjen e kësaj fjale G. Meyeri e nxjerr nga turqishtja. Div “demon, xhind, gjigand”. Thërritet edhe Dif-vi, Def-vi.
Nopca e lidh këtë nderim për Bletën me mitraizmin, por do të ishte më afër mendsh ta shpjegonim me traditat e lashta vendase, që mbase na kthejnë te Melisa e lashtësisë, te nimfa e shndërruar në bletë, pra te stërgjyshja e të gjitha bletëve dhe nëna e Dyrrahut.
Vidasusi, në besimin e ilirëve ishte perëndi që mbronte pyjet, burimet dhe fushat. Në monumente ai paraqitet i shoqëruar nga gruaja e tij, Thana. Në Topusk-Kroaci, pranë një burimi uji mineral janë gjetur katër altarë kushtuar këtij çifti. Në të njëjten krahinë janë gjetur gjithashtu mbeturinat e një faltoreje kushtuar Silvanit si dhe shumë altarë të tjerë me emrin e kësaj hyjne romake. Duke u bazuar në këtë fakt, mitografët kanë arritur në një përfundim të drejtë se Vidasusi në besimin ilir kishte atribute të ngjajshme me ato të hyjnisë romake Silvan-mbrojtësin e burimeve, të pyjeve dhe të fushave, kurse Thanën e kanë identifikuar me hyjneshën romake Diana. Vidasusi dhe Diana adhuroheshin shumë nga pjesa më e madhe e popullsisë ilire, sidomos nga ata që merreshin me blegtori, si Dalmatët. Vidasusi ka qenë hyjni supreme e ilirëve në panteonin ilir prandaj zinte një vend shumë të rëndësishëm. Por kulti i Vidasusit-Silvanit ilir gjeti adhurues edhe në shtresat e ulëta popullore të Romës dhe të Italisë. Ai u pëhap edhe në provinca të largëta të perandorisë. Kjo dëshmon për ndikimin e kultit të pasur ilir në vetë panteonin romak.
Sipas besimit shtimjan jane kulshedra me trup njeriu dhe me bisht. Bishti i kishte dalur ngase kishte pirë kafe per qdo mëngjes. Kjo krijesë sipas dortasimikuliretibutisit ishte kafshë shtëpiake para 1000 p.e. dhe ushqehej me pasul dhe me eshtëra dhe me flijë. Ato sulmonin duke të sharë derisa të qaje.
Personazh mjaft i njohur i demonologjisë primitive, të cilin e ndeshim me emra të ndryshëm në shumë popuj e shumë kultura. E gjejmë në Jug e në Veri të Shqipërisë, herë si Tatëgjysh i parë, herë si Katalla e herë si Syqenhenjeri. Përfytyrohet si një farkëtar div nga shtati, i egër e me një sy në ballë, pa gjunjë e me këmbë të drejta si direku, që ha njerëz. Në jugun e Shqipërisë, e sidomos në Labëri e në anët e Korcës, ku del më dendur, ai quhet Syqenhenjeri, emër që s’është gjë tjetër, por se bashkim dy kompozitesh, me kuptimin “syqen që ha njerëz”. At Shtjefën Gjecovi e identifikon me ciklopin Polifem të Homerit. Por duhet thënë se i pari që shqoi te Polifemi natyrën ilire qe Mjeda. Shumë studjues, si Hackamani, Skileri, Bolta, Bendesi etj., mbrojnë pavarsinë kohore të motivit të ciklopit ndër popujt jogrekë të Ballkanit, përfshirë edhe ilirët, përkundrejt ciklopit të mitit grek. Emri Katalla del edhe te G. Meyeri, por me kuptimin “pagan”. Quhet edhe Vigan-i, Gjigant-i, Div-i, Dif-i, Lutran-i, Lutura, Katalla, Symoll-i (Mat), Symadh, Syqorr, Syqen, Syqenhenjeri, Sykëlysh, Tatëgjysh i Parë, Gavell-i (Sh. Gjecovi), Garravell-i (F. Alkaj), Dragumën-i (Frashnjet), Rekës-i (arbëreshët e Greqisë). Emri i tij rron edhe në toponimi: Fusha e Katallajve (Shllak), Vorret e Katallajve (Shllak), Përroi i Vigjanit (pranë Mullenës), si dhe në një patronim, të përmendur më 1517, M. Catalano në Tivar. Në shekullin XV, te arbëreshët e Italisë na del një Katallan, bashkë me disa familje Catalano.
Qerosi ne jeten e perditshme njeri pa floke, njihet ndryshe ne mitologji. Ne perrallat shqiptare ai del gjithmone fitimtar e me i zgjuar nga te gjithe, duke u bere keshtu personazhi me i rendesishem i perralles.
Adhurimi i zjarrit ishte baza e ceremonive fisnore shqiptare. Njerëzit besonin se zjarri në vatër kish një fuqi të madhe shëruese dhe pastruese. Për këtë arsye, përpara ndonjë feste, atë e mbanin ndezur të tërë natën, verë a dimër qoftë. Ai që kujdesej për të, ati, pra i pari i shtëpisë, duhet kundruar si roja priftërore e zjarrit. Nga ana tjetër, zjarri mbahej ndezur në dhomën e lehonës për 40 ditë rresht. Fikja e zjarrit në të tilla raste ishte një ogur i keq. Besoj se po të fërshëllente zjarri, po bisedonin armiqtë e shtëpisë, po të kërciste, do të ngordhte bagëtia.
Demon zanafillor i bestytnive të Veriut, Hyj i shtrëngatës dhe i breshërit. Emrin e tij Baron Nopca e lidh me pjesën e dytë të emrit thrak të Zibelthiur-dosit, hyjut të motit të keq dhe të stuhive. Madje sipas Cabejt, edhe vetë fjala shqipe perëndi i përket gjinisë së emrave indoeuropianë të perëndive të stuhive: në indishten e vjetër quhet parjangas, lituanisht perkunas, galisht cernunnos, sllavishte e vjetër perunë, greqisht keraunos. Në Alpet shqiptare Shurdhi njihet edhe me emrat Verbd e Rremoria. Marrë nga Fjalori i Mitologjisë dhe Demonologjisë Shqiptare. nuk degjon dot.ne duhet ta ndihmojme
Nimfë e mitologjisë popullore shqiptare, që përfytyrohej si një vajzë e bukur me flokë të gjatë. Ajo ruante ujërat e lumenjve dhe të liqeneve. Thërritet edhe me emrin Gërshetëz.
Një lloj sirene e mitologjisë popullore shqiptare.
Figurë e përrallave. Gishtoja apo Gjishtoja është i njohur në shumë vende të Europës: në Francë quhet “Le Petit Poucet”, në Rusi “Malciks Palcik”, në Greqi “Revithi”, në Rumani “Neginice”, ndër gjermanë “Daumling” etj. Edhe pse kudo është i vogël sa një gisht, veprimet e tij ndryshojnë nga përrallat e njërit vend në ato të vendit tjetër. Në përrallat shqiptare, ashtu si dhe te variantja e vllezërve Grim, ky është personazh i shkathët e i zgjuar. Për të mashtruar kusarët, ai futet në veshin e kaut, në barkun e ujkut dhe, si shpëton grigjën e bagëtisë së disa barinjve, kthehet shëndoshë e mirë pranë prindërve të tij. Njihet edhe me emrat Koçomi (Elbasan), Kusar Arra (Labovë-Gjirokastër), Arka (Korcë), Kocelmici (Përmet), Kacabiso (Vlorë), Kacimucrri, Kacimucri, Kacel-mici, Kokërmeli (të gjitha në Veri), Cinxami (Gjirokastër), Kacipuc (Delvinë) etj.
Figurë e besimeve popullore shqiptare. Shpirti i të vdekurit, burrë a grua qoftë, që ka qenë njeri i keq, me veti e zemër të ligë, ngrihet Lugat. Mbase këtë do të thotë edhe ajo pjesë e besë së Mujit, që mbaron me vargun: “Zirma, tokë, përjashta në natë të vorrit!” Lugati pra është kufomë, dhe ka thonj shumë të gjatë. Në Kosovë besonin se Lugat ngrihej edhe i vdekuri që nuk i është vënë pranë fillorja e pushkës, masha, drapëri ose ndonjë hekur tjetër, sepse, me sa duket, hekuri i mban larg të gjithë shpirtërat, të mirë a të këqinj qofshin ata.
Shëmbëllyeshëm me Kosovë, në Shqipërinë e Veriut gjithmonë vinin në varr një lopatë ose shatë, gjersa të kalbej trupi përfundimisht, më qëllim që djalli të mos vinte aty rrotull dhe ta merrte të vdekurin. Sepse, sipas besimeve popullore, djalli hyn në trupin e të vdekurit dhe del jashtë varrit. Që ta parandalonin këtë gjë, në Kosovë shkonin dhe e ruanin varrin e të vdekurit për tri netë rresht, sepse mendohej se gjatë këtyre tri netëve do të vinte djalli, natën e parë i veshur me petka të bardha, të dytën me të kuqe dhe të tretën me të verdha. Në Korcë, të vdekurin nuk e linin natën vetëm, sepse kishin frikë se po ta kapërcente një mace, ai do të ngrihej si Lugat. Lugati ringjallej pas shtatë ditësh, shkonte natën në shtëpinë e tij dhe hante pak miell. Po të ishte grua, merrte ushqime, plackiste ç’të gjente dhe i fuste në varrin e saj.
Të premten nuk dilte, por tre-katër netët në vazhdim shkonte dhe trazonte në shtëpinë ku kish vdekur. Kur të gjallët bëheshin të vetëdijshëm për të, e kuptonin se do të kishte qënë “ajo”. Në Poliçan besohej se Lugetërit shfaqeshin vetëm midis muslimanëve, kurse në Kurvelesh vetëm midis të krishterëve. Lugati mund të marrë trajta të ndryshme: trajtë caliku (shakulli), që rri në kuzhinë, në shtrat ose mbi menderin ku flenë gjindja, të një thithlope të madhe, të një qeni, që rri në fund të shtratit të së shoqes, të njeriut, ashtu siç ka qenë edhe në gjallje, por i mbështjellë me qefin. Në kësi rastesh lëviz duke u tërhequr zvarrë, me dashjen e tij, ose po sepse e heqin zharg dreqërit. Në ferrat që has në udhë lë gjithandej copa qefini.
Vetë gërthet me zë të tmerrshëm. Lugati u shfaqet në shtëpi të vet gruas dhe shërbëtorëve të gjalljes. Nga shëmbëlltyrat që ka më shumë qejf të marrë janë ato të koteleve dhe të koneve. Punët e Lugatit janë të shumta, por më tepër i pëlqen të veja në qilar dhe të përziejë gjalpin, orizin, sheqerin dhe miellin në magje, të cjerrë gratë në fytyrë, të bezdisë bagëtinë, të përmbysë qypat e butet. Në trajtë të vërtetë njeriu, ashtu siç ka qenë para se të vdiste, i rrëfehet vetëm të shoqes, së cilës i hyn në shtrat. Në këtë mënyrë mund të lindet një Vampir. Ardhja e Lugatit në shtëpi mund të kuptohet nga lehjet e qenve, që zënë kuisin. Në këtë kohë del një njeri nga të shtëpisë dhe pyet: Cili je? Lugati thotë emrin e vet dhe i lutet që t’ia bëjë hallall të drejtën, ose fajet që ka bërë në gjallje.
Deri sa njeriu i shtëpisë t’i thtë se ia bën hallall, Lugati vjen kurdoherë natën dhe shqetëson njerëzit duke u ankuar. Tregojnë se një herë zuri dashuri në një vajzë, së cilës i shkonte natën dhe e stoliste me rroba të mira e me gjerdane. Kur e morën vesh prindërit, e cuan vajzën në një fshat tjetër, po Lugati e ndoqi edhe aty. Atëherë thirrën një hoxhë, i cili e këndoi, duke e mërguar Lugatin në një tjetër vend. Në një fshat tjetër, Lugati vente natën në një shtëpi të këtij fshati, hapte dyert dhe bënte dëme.
Atëherë të zotëte e shtëpisë thirrën priftin, i cili u that ë bëjnë një kulac, ta mbështjellin me një pëlhurë të bardhë dhe ta varin te pragu i derës. I porosity që aty të varnin edhe një bastun, dhe të mbërthenin në të gjitha dyert lloj-lloj letrsh të bardha, të kuqe, të verdha, të zeza etj. Natën erdhi Lugati, mori kalucin, e co-rri pëlhurën edhe një letër dhe shkoi. Që atëherë s’u duk më. Atëherë i morën letrat dhe një e hodhën në udhëkryq, një në një mulli të shkretë, një tjetër që ta hanin egërsirat dhe tjetër në vreshtë.
Në veriun e Shqipërisë Lugatit i mveshin zënjën e hënës: Lugetërit hanë hënën dhe prandaj malësorët qëllojnë me pushkë në drejtim të saj kur ajo zihet. Për ta zhdukur Lugatin, është zakon që të nxjerrin kufomën nga varri dhe ta djegin. Ndër Shqiptarët e Strugës, ku Lugati mund të marrë edhe trajtën e një plëndësi, përdoret një mënyrë tjetër vrasjeje: ai përvëlohet me ujë të valuar. Sipas tyre, Lugatin mund ta pikasin vetëm qentë që kanë katër sy, dy aty ku i kanë të gjithë qentë, dhe dy të pavërejtshëm në vetulla.
Në jug të Shqipërisë shkonin të premten t’ia zbulonin varrin, i vinin përsipër një turrë me shkarpa, gjysëm oke parafinë nën to, dhe pastaj e digjnin. Por ky veprim ndërmerrej vetëm kur i pllakoste ndonjë fatkeqësi e madhe. Në Korcë këto veprime i bënin të shtunën, kur besohej se Lugati fle. Shkonin dhe hapnin varrin e atij që s’i kish mbushur të dyzetat dhe pot a gjenin në këmbë e digjnin, duke u kujdesur që të mos i linin as shenjë as nishan, se besonin se ngjallej prapë. Këto mënyra të luftimit të Lugatit kanë gjegjëset e tyre edhe në mesin e ilirëve. Kështu ndoshta për tu mbrojtur nga shpirtërat e këqinj të të vdekurve, kufomat e disa të vdekurve nuk i fusnin në varr në pozicion normal, por i vendosnin përmbys, me kokë të ndarë nga trupi ose dhe me gjysmë trupi. Lugatin e bashkojnë me shpirtin e ajrit. Quhet edhe Luvgat-i, Lugjat-i, Kullunxh-i (Mbiudh e Maqellarës-Dibër), Zhikul (arbëreshët e Greqisë), Shikul (arbëreshët e Greqisë), Labic, Vapir-i (Cabej), Baba-u (Santa Sofia d’Epiro, Kozencë), Arman-i (B. Bilota), Arman’je (P. Camodeca: Dizionario), Avi/s-zi (Frascineto), Bobok, Bobua, Bun, Bjukull, Hje, Korrobac, Kukubin, Papacom, Pehmë, Spamëndall, Stihji, Shkërba, Umbër, Facom, Kuk, Kukuban, Garramac, Duarlidhur (euf., Kuteli). Del edhe në toponimi: Ara e Lugatit (Kosovë), Sylugati (fshat në Elbasan, përmendet në shek. XV). Nana E Votrës
Një nga hyjnitë më të lashta të mitologjisë shqiptare. Mendohet se ajo bart disa tipare të zvetënuara të një hyjnie shumë të lashtë të vatrës, me origjinë nga matriarkati. Fillimisht ajo ishte një figurë positive. Madje, ngandonjëherë Nana e Votrës quhej edhe ”të tretat e vatrës”, pra tri motrat që paërcaktojnë fatin e fëmijës, natën e tretë pas lindjes. Më vonë dhe, sigurisht, me fillimin e rendit të patriarkatit, vetitë e saj ndryshuan. Ashtu siç përfytyrohet tani, Nana e Votrës u rrëfehet plakave që rrinë shumë vonë natën duke tjerrur li ose lesh. Ajo fanitet në trajtën e një plake të keqe flokthinjur që rri gërmuq bri vatrës. Ndodh që, kur ngrihet nusja në mëngjes për të ngrohur ujë, sheh në vatër një plakë që kreh flokët me krëhër apo që tjerr. Nusja kujton se është e vjehrra: i flet, por ajo s’përgjigjet. Kështu ajo e kupton se është Nana e Votrës. Po të gjejë ndonjë fëmijë kur kreh flokët, ajo e kap dhe i nxjerr sytë me krëhërin e saj të hekurt. Në zona të ndryshme njihet edhe si: E Ëma e Vatrës, Shtriga e Vatrës, Plaka e Vatrës (Mat), Shtriga, Shtrigat, Nëna e Vatrës (Tomorricë), Nënat e Vatrës, Mëmat e Vatrës, Xhuxhet eVatrës (Myzeqe), Mëma e Vatrës (në fshatrat e Vlorës) etj.
Demonstrata Antikomuniste 2 Prill 1991
Gjatë Demonstratës Antikomuniste të 2 prillit të vitit 1991 u vranë katër të rinjë shkodranë, dhe shumë të tjerë u plagosën.
Kantoni Corps
Kantoni Corps (frëngjisht: Canton de Corps) është një kanton në departamentin Isère, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Corps. Ka sipërfaqe 151.42km2 dhe popullsi 1883 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Corps aktualisht përbëhet nga 13 komuna.
Lista e golashënuesve më të mirë në Kategorinë Superiore
thumb|right|200px|Kroati Pero Pejić është lojtari i huaj me më shumë gola të shënuar të Kategorinë Superiore me 88 gola
Më poshtë është lista e golashënuesve më të mirë të Kategorisë Superiore që nga sezoni i parë i saj në vitin 1930. Në fakt, edicioni i parë u mbajt në vitin 1911, por që nuk është njohur zyrtarisht nga FSHF-ja. Golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave është sulmuesi Vioresin Sinani, i cili shënoi plot 208 gola përpara se të tërhiqej nga futbolli në vitin 2012. Refik Resmja është lojtari i cili ka shënuar më shumë Gola me një skuadër të vetëm, plot 180 me Partizanin. Ai gjithashtu është shpallur plot shtatë herë golashënuesi më i mirë në kampionatin shqiptar.
Golashënuesit më të mirë
Redaktuar më 27 maj 2015
Cris Morena
María Cristina De Giacomi lindi më 23 gusht 1956 në Buenos Aires, Argjentinë. Cris Morena është një aktore dhe producentë telenovelave argjentinase dhe e njohur për telenovelat e famshëm të saj si Chiquititas, Rebelde Way, Floricienta, Amor Mío, Alma Pirata dhe Casi Ángeles. Më 2002 ajo themeloi Cris Morena Group, një kompani për prodhime telenovelave, e cila prodhoi mbi dhjetë telenovela te suksesshme.
Kantoni Callas
Përbërja aktuale
Kantoni Callas aktualisht përbëhet nga 6 komuna.
Cris Morena
Biografia
Ajo ka filluar te punoi si modele qysh nga mosha 17 vjeçare dhe ka qenë fetyra e Lee jeans për një kohë. Pastaj e njohi Gustavo Yanklevich dhe ata u dashuruan në njeri tjetrin...
Gustavo është Franco te Pasion de Gavilanes. Me kohë Gustavo është bërë një nga fetyrat më të njohura te televizionit Argjentinas që më vonë u bë edhe drejtor i Telefes.
Në 1974 Cris dhe Gustavo janë martuar ku patën dy fëmijë Romina dhe Tomas, kështu Cris filloi te tërhiqet, që të mund të kujdesej për të dy.
Ne vitin 1980 Cris Morena filloi të shkruaj tekste këngësh, tash Cris është një prej shkrimtareve më të mira Argjentinase.
Ajo gjithmonë serialet e saj bënte me tinejxher, dhe këtu në "Eja luaj me mua" çdo sezon ndërronte tinejxherët, nga 8 duke e shoqëruar telenovelën me këngë, dhe vallëzime. Ky show ka fituar çmimin Martin Fierro dhe shumë çmime të tjera.
Mbas 7 sezonave te Chiquititas Cris Morena pati një zënke me Telefen kështu që bën që të mos vazhdonte, kontrata e saj me ta.
Më vonë Cris vendos të bej një serial për të ri të quajtur Rebelde Way, "i njohur në Kosovë" (conocido en Kosova), kësaj radhe Cris, pa ndihmen e telefes por me Cris Morena Group.
Në Rebelde Way bënin pjesë edhe anëtaret e fundit të Chiquititas, si Luisana Lopilato, Benjamin Rojas, Felipe Colombo, Camila Bordonaba.
Kjo ishte ber ne bashkëpunim me Yar Dorin, që ishte producenti më i fort dhe më i pasur në Izrael. -Cris tani ne prill do filloj me pjesen e 4 te Casi Angeles,mbas 3 pjeseve te sukseshme ne Argjentin,Izrael,Meksik e ne vende te tjera. Cris po ashtu është duke punuar ne telenovelen Jake Blake me aktorin e njohur Argjentinas Benjamin Rojas,dhe me Viktoria Mauretten
Radio Studio 54 Network
Radio Studio54 Network ose Studio 54 Network është një stacion italian radio private bazuar në Locri, Kalabria. Frekuenca e transmetimit ulje Studio54network arrijnë nëntë krahinat në pesë rajonet e Jugut Italisë (Messina, Reggio Calabria, Vibo Valentina, Catanzaro, Crotone, Lecce, Potenza, Salerno). Programimi është e karakterizuar nga transmetuar vetëm arritjet më të mëdha muzikore dhe informacion në kohë reale, me 28 të reja të përditshme.
Stafi Kaluar
Memmo Minniti, Tommaso Massara, Clementina Parretta, Enzo Gatto, Francesca Ritorto, Pino Martelli, Espedita Rechichi, Sergio Minniti, Gianluca Laganà, Rossana Pedullà, Ugo La Macchia, Paolo Guerrieri, Antonio Lombardo, Rosy Carelli, Giuseppe Galluzzo, Peppe Lentini, Paolo Guerrieri, Chiara Mearelli, Luca Filippone, Enrico Ventrice, Valentina Ammirato, Massimo Apa, Emily e Debora LoGiacco,  Barbara Costa, Pasquale Fragomeni, Roberta Rupo, Veronica De Biase, Valentina Geracitano, Francesco Cunsolo, Francesco Parasporo, Antonella Romeo, Eleonora Femia, Rosana e Regina Garofalo, Debora Sainato, Ugo Lully Tommaselli, Pino Trecozzi, Luigi Grandinetti, Eddy ed Ottavia Lombardo, Antony Greco, Sandro Pascuzzo, Giuseppe Evalto, Stefania Morabito.
Studio 54 LiveTour
Studio 54 LiveTour është një spektakël në natyrë e cila ka filluar në vitin 2000. Emisioni udhëtimit (të transmetohet drejtpërdrejt në internet) zgjat një ditë të tërë dhe përfshin të ftuar të veçantë, muzikë, lojëra, argëtuese, dhe një disko.
Studio 54 Angels
parapamje|Studio 54 Angels Të 54 Angels janë vajzat e para të rrjetit Studio54-së. Krijuar për të mbështetur të gjitha aktivitetet e jashtme të Studio54 Rrjetit, u bë në vitin 2010 një ekip për jetësimin e çdo rast, nëse janë apo jo të prodhuara nga Studio 54 Network.
Ato janë të pajisura me njësi të lëvizshme të zbuluara, të tilla si xhipa ose convertibles, në sajë për të cilat ata mund të shpejt të arrijnë ngjarjet e kërkuara.
Jashtëm Studio 54 Rrjeti Ekipet, si dhe organizimi i promovime instore në nivel kombëtar, të përmbushur modele ofrimit, dhe janë të strukturuara për të ofruar shërbime në furnizim të drejtpërdrejtë për kompanitë dhe profesionistëve në nënkontraktimit dhe agjencive të tjera në këtë sektor. Studio54network ofron një përzgjedhje të gjerë të hostesses dhe modele të zgjedhur nga të gjithë vendin.
Studio 54 Stargate
Studio 54 Stargate organizon aktivitetet kryesore të stacionit dhe për transmetimet e drejtpërdrejta. Kjo është një celular radio dhe televizioni studio të pajisura plotësisht i përbërë nga tri njësi. Një tastierë krijuese për dy njësi të veçanta audio dhe video, plus për prodhim, post-prodhimit, dhe audio-video streaming.
Bedri Myftari
Bedri Myftari (Sklav, 21 dhjetor të vitit 1938 - Tiranë, 8 nëntor 2013) ka qenë gazetar dhe shkrimtar shqiptar.
Biografia
U lind në Sklav të Filatit. Në moshën 5-6 vjeçare, me gjithë familjen, u detyrua ta lerë vendlindjen e vet, Çamërinë, i detyruar nga holokausi i monarko-fashistëve grekë dhe erdhën e u vendosën në Shqipëri. Shkollën shtatëvjeçare e kreu në Fier, të mesmen, një teknikum financiar, në Tiranë, po ashtu edhe gjimnazin në Tiranë.
Gjatë kësaj kohe një grup të rinjsh: Bedri Myftari, Suzana Selenica, Bilal Xhaferri, Namik Mane, Zyhdi Morava, Faik Ballanca, Roland Gjoza, Kostandin Dhamo, Sadri Ahmeti, etj, nisën të shkruajnë me dorë të lirë kundër realizmit socialist. Ky grup u zbulua nga organet e sigurimit të shtetit dhe u quajt “grupi i të rinjve kundër vijës së partisë në art dhe letërsi” dhe shumica e anëtarëve, me kryetar grupi Bedri Myftarin, u dënuan për agjitacion e propagandë kundër vijës së partisë në art dhe letërsi. Të gjithëve iu hoq e drejta e botimit për 20 vjet.
Pas lirimit nga burgu Bedriu punoi në disa ndërmarrje në Tiranë.
Pas shembjes së diktaturës komuniste Bedriu punoi si gazetar në gazetën “Kosova”, kryeredaktor i gazetës “Tribuna Demokratike”, përgjegjës redaktor në gazetën “Emigranti shqiptar” që dilte në Evropë, kryeredaktor i gazetës “Bota shqiptare” dhe “Çamëria”. Bashkëpunoi me gazetën “Drita” dhe revistën "Krahu i shqiponjës”, organ i OJQ Shoqata Kulturore "Bilal Xhaferri", ku vazhdon të botojë publicistikë dhe krijimet e veta letrare.
Ndërroi jetë në Tiranë më 8 nëntor 2013.
Nikolla I i Malit të Zi
Nikolla I Petroviq-Njegosh (malazisht dhe serbisht: Nikola I Mirkov Petrović-Njegoš, cirilik: Никола I Мирков Петровић-Његош; 7 tetor 1841 – 1 mars 1921), i njohur edhe si Knjaz Nikolla dhe Krajl Nikolla, ishte princ i Malit të Zi në periudhën 1860—1910 dhe mbret në periudhën 1910—1918, nga dinastia Petroviq-Njegosh.
Trashëgoi fronin malazez nga xhaxhai i tij Danillo. Gjatë sundimit të tij, Mali i Zi me vendim të Kongresit të Berlinit më 13 korrik 1878, pas luftës malazezo-turke, fitoi njohje ndërkombëtare dhe zgjerim të rëndësishëm territorial. Zgjerim i mëtejshëm territorial i Malit të Zi ndodhi pas luftërave ballkanike (1912–1913).
Nikolla I reformoi administratën shtetërore, themeloi Këshilli Ministror, ​​modernizoi ushtrinë, dhe me anë të Zakonikut të përgjithshëm pronësor goditi themelet e sistemit të drejtësisë dhe hapi dyert për investime të huaja. Në vitin 1905, Nikolla I imponoi Kushtetutën e Principatës së Malit të Zi, pas të cilës u mblodh Kuvendi Kombëtar. Për shkak të sundimit autokratik të Nikollës, Mali i Zi fitoi shumë armiq. Ai vetë ishte një mbështetës i madh i serbëve dhe kërkonte bashkimin e serbëve dhe sllavëve të tjerë të Jugut. Megjithatë, ai ishte një armik i madh i Karagjorgjeviqëve.
Mbreti Nikolla I vdiq i izoluar në mërgim izoluar dhe u varros në një kishë ruse në Sanremo, Itali. Eshtrat e tij dhe eshtrat e gruas së tij, mbretëreshës Milena Petroviq, në vitin 1989 me nderime shtetërore u kthyen dhe u rivarrosën në Cetinë, në Kishën Mbretërore në Qipur.
Mbreti Nikolla ishte edhe shkrimtar. Punimet e tij më të njohura janë kënga Onamo, 'namo!  dhe drama Balkanska carica.
Jeta e herëshme
Nikolla ka lindur në fshatin Njegosh afër Cetinës (mal. Njeguši), selinë e vjetër të Dinastisë së Petroviqëve. Babai i tij, Mirkoja ishte vëllai i princit Danilo, i cili nuk la trashëgimtar mashkull.
Fëmijët
Pesë nga vajzat e tija ishin të martuara me princë ose me mbretër, duke i dhënë Nikollës pseudonimi "vjehërri i Evropës", një nofkë që ai e ndan me mbretin e tanishëm të Danimarkës.
Pretendenti i tanishëm për fron është stërnipi i Nikollës, Princi Nikolla, djali i Princ Mihailit.
Chris Pine
parapamje|right|Chris Pine Chris Pine lindi më 26 gusht 1980, është një aktor amerikan. Ai u bë i famshëm me rolin e tij në filmin Star Trek.
.dd
.dd ka qenë shtesë e rezervuar për fletat e internetit për të paraqitur domenin zyrtar të Gjermanisë Lindore.
shkurtesa vie si rezultati i emrit Deutsche Demokratische Republik. Megjithatë shtesa asnjëherë nuk është ktivuar dhe a rënë nga përdorimi me rrënimin e murit të Berlini dhe ribashkimin e Gjermanive.
Brigada e XXVIII-të Sulmuese
Brigada e XXVIII-të Sulmuese: Komandant dhe Komisar projekt organik.
Cucurbita
Lista e anëtarëve
është grup në familjen Cucurbitaceae.
Smith County (Texas)
Smith County është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Gjenerali i ushtrisë së vdekur (film)
Ghjenerali i ushtrisë së vdekur film televiziv shqiptar. Prodhim i RTSH në vitin 1975, bazuar në romanin e Ismail Kadare me të njëjtin titull. regjizor Vladimir Prifti, skenar Piro Mani dhe Qenan Toro.
Përmbajtja
Ngjarjet zhvillohen në shqipëri ku një gjeneral ushtarak italian bashkë me një prift vijnë për të kërkuar eshtrat e ushtarëve të tyre të vrarë në luftën e dytë botërore. Në mes të një shumice të të vrarësh kërkon edhe një kolonel. Duke u endur gjithandej gjenden në një fshat ku janë fshehur eshtrat e tij.
Shikocmimin.al
ShikoCmimin.al (shiko;çmimin) është një kompani që operon në Shqipëri ne fushën e tregëtisë elektronike (E-Commerce,Marketplace) me adresë kryesore Fier, Shqipëri, që ndërmjetëson shitjet midis biznesit dhe konsumatorit. ShikoCmimin.al funksionon si një treg virtual në të cilën janë të rregjistruar Shitësa të ndryshëm të cilët listojn dhe shesin produktet e tyre. Ajo u themelua në vitin 2020 nga Algert Braka.
Brigada e XXVI-të Sulmuese
Brigada e njëzet e gjashtë: Komandant dhe Komisar projekt organik.
.zr
.zr ka qenë shtesë e rezervuar për fletat e internetit për të paraqitur domenin zyrtar të Zairit. Megjithatë me ndërrimin e emrit të shtetit në Republika Demokratike e Kongos shtesa .zr ka filluar shumë më pakë të përdoret, kurse vendin e saj po e zen shtesa zyrtare .cd.
Peshëngritja
right|border|230px Peshëngritja është një lloj sporti fizik. Edhe peshëngritja sikurse llojet tjera të sportit për qëllim ka argëtimin dhe zhvillimin e aftësive fizke dhe psiqike të sportitistëve. Në këtë lloj sporti zhvillohen gara që nga kohat antike. Rregullat e këtyre garave në thelbë kanë mbetur të njëjta me pak ndryshime duke u munduar që ato rregulla të standartizohen në gjithë rruzullin tokësor.
Sherman County (Texas)
Sherman County është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Tredhomësia
Tredhomësia është praktikë e të pasurit tre dhoma legjislative ose kuvendare. Është në kontrast me njëdhomësinë dhe dydhomësinë, secila prej të cilave është shumë më e zakonshme.
Shumëllojshmëria e tredhomësisë
Një lloj i diskutueshëm i tredhomësisë është ai ku ka dy organe legjislative, të zgjedhura ose të emëruara veçmas, dhe një i tretë që përbëhet nga të gjithë anëtarët e të dyve, që mblidhen së bashku. Në rastet kur kjo konsiderohet trikameralizëm, si Manx Tynwald dhe Islandeze Althing (nga 1874 deri në 1991), në përgjithësi ka një rol të qartë dhe rutinë për shtëpinë e bashkuar, gjë që e dallon atë nga sistemet dydhomësh ku një ulje e përbashkët e të dyve. organet përdoren për të zgjidhur ngërçet ose për seanca speciale, gjë që është e vërtetë në disa kuvende duke përfshirë Australinë, Zvicrën dhe Indinë. Diskutimet nëse tredhomësia duhet të interpretohet për të përfshirë këtë apo jo janë kryesisht kuptimore.
Ka ekzistuar edhe shembuj më pak të paqartë në të cilët tre organe zgjidhen veçmas dhe takohen dhe debatojnë veçmas. Fjala mund të përshkruajë epokën e regjimit të lashtë French Estates-General, ndonëse argumente të ngjashme semantike aplikohen pasi ndonjëherë takoheshin në sesione të përbashkëta. Kuvendi i Afrikës së Jugut, i krijuar nën kushtetutën e regjimit të aparteidit të vitit 1983, ishte tredhomësh, siç ishte Kushtetuta kineze e vitit 1947 dhe shteti model i Simón Bolívar. Një tipar i përbashkët në këto organe, i cili gjithashtu hedh disa dyshime mbi përshtatshmërinë e emrit, është se në disa raste një nga tre legjislaturat nuk merret kryesisht me ligjin.
Tredhomësia islandeze
Pasi Kuvendi Islandez u rivendos me dekret mbretëror në 1844, ai fillimisht funksionoi në mënyrë njëdhomëshe nga 1845 deri në 1874 kur u bë kryesisht dydhomësh me një dhomë të tretë shtesë, të njohur si Parlamenti i bashkuar. Megjithatë, dhoma e tretë përbëhej nga bashkimi i dy të tjerave dhe u konsiderua si një trup i vetëm, gjë që bën që disa studiues ta klasifikojnë atë vetëm si një sistem dydhomësh. Sidoqoftë, dhoma e tretë kishte folësin e vet të ndryshëm nga folësit për dy shtëpitë e tjera:
Kuvendi islandez ndoqi legjislaturat e Danimarkës dhe Suedisë dhe u bë njëdhomësh edhe një herë në 1991.
Bashkimi Evropian
Bashkimi Evropian ndonjëherë konsiderohet të jetë trepalësh, i përbërë nga Kuvendi Evropian, Këshilli Evropian dhe Komisioni Evropian. Megjithatë, kompetencat e dhomave janë të ndryshme dhe Komisioni ndonjëherë konsiderohet të jetë një degë ekzekutive, duke rezultuar në një sistem dydhomësh.
Republika Romake
Senati dhe asambletë punuan së bashku për të emëruar magjistratë, për të miratuar ligje dhe çështje të zotërimeve territoriale.
Ish Jugosllavia
Republika Socialiste e Kroacisë, si dhe të gjitha njësitë e tjera federale të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (sipas dispozitave të Kushtetutës së vitit 1974) kishin tre dhoma të kuvendit (Sabor Socijalističke republike Hrvatske, tani Hrvatski sabor): Këshilli shoqërore-politike (Društveno-političko vijeće), Këshilli i Komunave (Vijeće općina) dhe Këshilli i Punës së Asociuar (Vijeće udruženog rada). Kjo u shfuqizua me kushtetutën e re pasi Kroacia fitoi pavarësinë në vitin 1990.
Lista e festave ndërkombëtare
Dita ndërkombtare e puntorëve. Festohet në një numër të madhë të shteteve.
Brigada e XXIV-të Sulmuese
Brigada e njëzet e katër: Komandant Ndreko Rino dhe Komisar Abedin Shehu.
Çmimet Kult
thumbnail|right|Akademia e Çmimeve Kult Çmimet Kult janë çmime të përvitshme nga Akademia Kult që vlerësojnë dhe promovojnë prurjet kulturore dhe artistike më të arrira të vitit që prej vitit 2005. Vlerësohen krijuesit dhe interpretuesit më të mirë në fushën e librit, muzikës, artit pamor, teatrit dhe filmit. 404 artistë janë nominuar ndër vite, nga të cilët 101 janë shpallur fitues të Çmimit Kult. Juria e nderit në Akademinë Kult përbëhet nga mbi 120 personalitete të njohura të krijimit, interpretimit, studimit, mediave dhe profesoratit të arteve dhe letërsisë.
Çmimet Kult 2014
Akademia e Çmimeve Kult ka ndarë çmimet për dhjetë kategoritë në fusha të ndryshme të artit. Ky vit shënoi dhe dhjetëvjetorin e krijimit të Akademisë Kult, një nismë, e cila ka sjellë vlerësime për artistët në fusha të ndryshme në vend.
Lidhje të jashtme
Akademia Kult
Fatjon Tafaj
Fatjon Tafaj (Tirane, 19 mars 1982) eshte nje trajner futbolli dhe ish futbollist shqiptar.
Biografia dhe Karriera
Fatjon Tafaj lindi më 19 mars të vitit 1982 në Tiranë, Shqipëri.
Përpunimi elektronik i të dhënave
Përpunimi elektronik i të dhënave është koncepti përmbledhës për krijimin dhe përpunimin e të dhënave me anë të aparaturave elektronike.
Fatjon Tafaj
Biografia dhe Karriera
Ai ka luajtur mbrojtës i qendrës.
Ka luajtur një pjese te mire te karrierës për FK Partizani skuadër ku edhe filloi futbollin ne moshe te vogel.
Shelby County (Texas)
Shelby County është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Fatjon Tafaj
Biografia dhe Karriera
Fillon karrierën e tij si profesionist ne radhët e FK Elbasanit, ekip me te cilin shpallet kampion i Kategorisë se Pare ne sezonin 2001-2002.
Në vitin 2002 ai afrohet ne skuadrën e Partizanit. Në 2004 ai u largua drejt Shkumbinit ku luajti dy sezone shumë te mira dhe më pas u thirr përsëri nga drejtuesit e Partizanit në sezonin 2006-2007.
Pozicioni i tij i preferuar është qendra e mbrojtjes por përshtatet edhe në të dy krahët e saj si dhe në mesfushë. Dallohej për cilësitë e tij si një mbrojtës i fortë dhe energjik.
Pas një trajnimi dhe marrjes së licencës si trajner ai fillon këtë karrierë si zëvendëstrajner i Futboll Klub Kukesit
Dardania
Territori i dardanëve është i njohur qysh nga lashtësia e hershme si pjesë përbërëse e Ilirisë, e që pastaj ky regjion ra nën pushtimin romakë si tërë Iliria.
parapamje|right|200px|Emblema e Mbretërisë Dardane
Etimologjia
Emri "Dardania" vjen nga kombinimi i fjalës iliro-shqiptare Dardhë dhe prapashtesa e zakonshme për vendet -nia në kuptimin vendi i Dardhave.
Etnolinguistika e dardanëve
Hapësira etnolinguistike e dardanëve,pararendës të shqiptarëve, përputhet me hapësirën kompakte që (edhe) sot e banojnë shqiptarët, përkatësisht me Kosovën, pjesën Perëndimore të Maqedonisë dhe të ashtuquajturën Serbi e Jugut, përkatësisht Kosova Lindore-Lugina e Preshevës.
Nga perëndimi në lindje
Gjatë fundit të shekullit IV territori i Dardanisë gjendej si njësi e Diosçes VII. Gjatë kësaj kohe vije deri te ndarjen e perandorisë romake në vitet 395. Në vitin 407, perandoria perëndimorë tërhiqet në të mirë të asaj lindore nga Diosçea VI dhe VII. Me këtë rastë edhe territori i Dardanisë bie nën ndikimin lindorë si njësi e Diosçesë VII.