Mbrojtja_Kombëtare_e_Kosovës_Lindore
Beteja e Myqybabës
Beteja e Myqybabës. Më 30 nëntor të viti 1944 rreth Brigada e XVI Maqedone Me mobilizuar me qindra veta prej Gjilanit, në Pisjan e në Zhegër kaluan lumin Morava e Binçes dhe  para orës nëntë të mëngjesit iu ofruan Muqybabës. Aty i npriten në barikadat për të mbrojtur ashtu si në Beteja e Kikës nga shqiptaret e rajonit të Karadakut lindor, Kuvendimi te Livadhi i Shehit, ku ishin zhvilluar disa takimi pas luftimeve të vetë organizuara për "Udhë t'frenguttë Preshevës. Nga Shtabi i Brigadës XVI, komanduar nga Glisha Sharanoviq, trupat e kësaj Brigade janë zhvilluar disa runde bisedimesh në mes te Ymer Myqybabës dhe të dërguareve serb të Pasjanit, (një nga ata me emrin Damjan) por, nuk pati marrëveshje dhe kah ana tjeter e Zhegres dhe Llashticës, kanë arritur trupat shtrirë  barkas për dhe, . Ata kishin kërkuar leje me kalue gjëja se për Preshevë. Kjo kërkesë e tyre nuk u pranua dhe ne ora 10-të filloi sulmi i tyre. Forcat e koalicionit te komofluara antifashist që mësynte prej tri anëve në ora tetë hynë në katund, nga i cili gratë dhe fëmijët ishin larguar në drejtim të Karadakut lindor me kohë dhe ishin vendos ne Kokaj, dhe Llocë. Më vonë pas depërtimeve nga maja e Curretëve, ku ishte edhe komandant pas që ka marrë plagë vdekjepruese, si edhe një luftëtar nga Llovca, Ahmet Haziri,>, i cili vdiç më vonë nga plagët e marra. Kah mbrëmja e asaj dite dhe tërheqjes në drejtim të Kokajve në verilindje, fshatit i vihet zjarri shtëpive nga forcat okupuese. Pas plagosjes në anën e majtë nën kraharorë të Ymerit, rezistencën e armatosur e kishte pas mbajtur një grup në tërheqje në krye me Xhemë Lekin, ku i kishte pas veti njësitin e vëzhguesve në prapavijën e luftës barikadohet në Llapushnicë, ku derdhet proi i Hardhisë në shpatin e Kokajve, po atë ditë ditë pas Shën-Mitrit të vitit 1944, pasdite një luftë ballë për ballë me forcat armike që ia kishini vënë zjarrin Myqybabës. Forcat shqiptare në Myqybabë sipas të dhënave nuk kalonion mbi 120, dhe gjat ditës këtij numri iu shtuan edhe disa vetë, pasiqë kishin dëgjuar të shtënat. Partizanët u zbrapsën dISA herë dhe u ndoqën deri në Pasjan. Numri i tyre vinte e shtohej duke u shtuar me serb të katundeve të Anamoravës. Depërtimi i shpejtë i forcave të rreshtuara nga mbeturinat e forcave çetnik serbo-bullgare të Ballkan tronditi parinë politike që i udhëheqete shqiptarët dhe atë të vendeve fqinje, për shkak të ndikimit prorus, karshi boshtit anglo-amerikan të boshtit antifshiast... me 6 tetor 1944 u formua brigada XVI maqedonase. Ndër masakrat që tmerruan opinionin shqiptarë e më gjerë në përfundim të Luftës së Dytë Botërore, gjithsesi ishte masakra e kryer në fshatin Bllacë të Shkupit, ku sipas dëshmive të zbuluara në kohë të fundit, forcat partizane të Brigadës XVI jugosllave vranë 111 civil shqiptarë, kufomat e të cilëve ngelën me ditë të tëra pa u varrosur Me 6 tetor 1944 u formua brigade XVI maqedonase me Glisha Sharanoviqin, riorganizohet nga kolonet serb lokal te lumi i Morava e Binçës, mobilizim të Brigadës XVII maqedono-kosovare, po i vinte (në ndihëm edhe nga serbet Pasjanit me Glisha Sharanoviqin komandant, që shpejt shtoi radhët e numrin e ushtarëve. Me 14 nëntor, kjo brigadë hyri në Shkup  për t`u nisur po atë ditë për në Kaçanik.  Vetëm për një muaj e diçka, deri me 14 nëntor 1944 likuidoi rreth 200 shqiptarë. | Pas vrasjes se 111 vetave në fshatin Bllacë e Ultë, kjo brigadë u nis për në Karadak të Gjilanit, me atë rast në Stubell masakroi mizorisht tetë shqiptare.  Më 30 nëntor të viti 1944, popullata shqiptare e kësaj zone, i përgjigjet thirrjes së lidhur në Kuvendin e Livadhit të Shehit te Bria e Preshevës një ditë më parë ku u ishin përgjigjur vetëm vullnetarët e kësaj zone të Karadakut, të fshatrave Burica]], Lipovica, Kokaj, Llocë, Depcë deri në dhjetra veta, por numri i tyre vinte duke u shtuar edhe për disa vetë pos atyre  prej Buricës, Lipovicës, Myqybabëe edhe nga Kokajt dhe Llovca. Trupat e mobilizuara të komanduara nga Sharanoviqi prej Gjilanit, depërtojnë përmes Pisjanit dhe nëpër Zhegër, duke trupuar lumin Morava e Binçes për ta shkelur Karadakun. Siç dihet pas tri runde bisedimeve të ndërmjetësuara e nga serb lokal te cilet nuk kishte garantuar se Brigada e XVII-të proletare kosovare-maqedone do të kalonte pa shkelur "në çdo pëllëmbë toke, duke hyrë edhe nëpër brenda nëpër shpia", nuk ishte arritur marrëveshja për leje kalimin nëpër Karadak, pasiqë edhe para orës para të mëngjesit iu ofruan Myqybabës.Nuk ka kaluar shumë kohë, aty i priten rojet vendore. Kolonat pushtuese janë shtrirë përdhe barkas dhe kishin kërkuar leje me kalue për Preshevë. Kjo kërkesë e tyre nuk u pranua, dhe ne ora 10-të filloi sulmi i tyre. Fillimisht, mbrojta e barikaduar mirë i theu mbi tri herë dhe mobilizoheshin prapë me vullnetar tjerë në Pasjan, duke qëndruar deri në mbarmje. Numri i tyre vinte e shtohej gjithnjë, duke u shtuar me serb të katundeve Anamoravë, deri sa ndodhi dhe u plagos komandanti i forcave shqiptare Ymer Myqybaba, i cili përherë ishte në krahun e mbrojtjes së popullatës civile, edhe të serbëve të Pasjanit gjatë pushtimit italo-bullgar dhe, ku shumë kishte të plagosur tjerë e të vrarë.