cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qyteti i mbyllur
Struktura dhe operacionet
parapamje|Një pikë kontrolli në qytetin e mbyllur të [[Zheleznogorsk, Krasnoyarsk Krai|Zheleznogorsk, në Krasnoyarsk Krai, Rusi]] Ndonjëherë qytetet e mbyllura mund të përfaqësohen vetëm në harta të klasifikuara që nuk janë të disponueshme për publikun e gjerë. Në disa raste mund të mos ketë shenja rrugore ose udhëzime për në qytetet e mbyllura, dhe ato zakonisht hiqen nga tabelat e orarit të hekurudhave dhe itineraret e autobusëve.
Ndonjëherë qytetet e mbyllura mund të tregohen në mënyrë të pjerrët si një fshat i parëndësishëm aty pranë, ku emri i ndalesës që i shërben qytetit të mbyllur bëhet i paqartë ose mashtrues. Për dërgimin e postës, një qytet i mbyllur zakonisht emërtohet si qyteti më i afërt i madh dhe një kod postar special, për shembull, Arzamas-16, Chelyabinsk-65. Vendbanimi aktual mund të jetë mjaft i largët nga emrat e tij; për shembull, Sarov, i caktuar Arzamas-16, është në republikën federale të Mordovisë, ndërsa Arzamas është në Nizhny Novgorod Oblast (afërsisht 75 kilometra (47 mi) larg). Njerëzit që nuk jetonin në një qytet të mbyllur i nënshtroheshin kontrolleve të dokumenteve dhe pikave të kontrollit të sigurisë dhe kërkohej leja e qartë që ata të vizitonin. Për t'u zhvendosur në një qytet të mbyllur, dikush do të kishte nevojë për leje sigurie nga organizata që e drejton atë, siç është KGB-ja në qytetet e mbyllura sovjetike.
Qytetet e mbyllura ndonjëherë ruheshin nga një perimetër sigurie me tela me gjemba dhe kulla. Vetë fakti i ekzistencës së një qyteti të tillë shpesh klasifikohej dhe pritej që banorët të mos ua zbulonin të huajve vendbanimin e tyre. Kjo mungesë lirie shpesh kompensohej me kushte më të mira strehimi dhe një zgjedhje më të mirë të mallrave në tregtinë me pakicë se kudo në vend. Gjithashtu, në Bashkimin Sovjetik, njerëzit që punonin me informacion të klasifikuar merrnin një bonus pagash.
Epoka sovjetike
Qytetet e mbyllura u krijuan në Bashkimin Sovjetik nga fundi i viteve 1940 e tutje me emrin eufemitik të "kuti postare", duke iu referuar praktikës së adresimit të postës atyre nëpërmjet kutive postare në qytete të tjera. Ata ndaheshin në dy kategori të dallueshme.
Vendndodhjet e kategorisë së parë të qyteteve të mbyllura u zgjodhën për karakteristikat e tyre gjeografike. Ata shpesh vendoseshin në vende të largëta thellë në Urale dhe Siberi, jashtë mundësive të bombarduesve të armikut. Ato u ndërtuan pranë lumenjve dhe liqeneve që përdoreshin për të siguruar sasinë e madhe të ujit të nevojshëm për industrinë e rëndë dhe teknologjinë bërthamore. Vendbanimet civile ekzistuese në afërsi janë përdorur shpesh si burime të punës ndërtimore. Megjithëse mbyllja e qyteteve filloi si një masë rreptësisht e përkohshme që do të normalizohej në kushte më të favorshme, në praktikë qytetet e mbyllura morën jetën e tyre dhe u bënë një tipar i dukshëm institucional i sistemit sovjetik.
Çdo lëvizje drejt dhe nga zona të mbyllura kontrollohej fort. Të huajve u ndalohej hyrja në to dhe qytetarët vendas ishin nën kufizime të rrepta. Ata duhej të kishin leje të posaçme për të udhëtuar atje ose për t'u larguar, dhe kushdo që kërkonte rezidencë duhej t'i nënshtrohej verifikimit nga NKVD dhe agjencitë pasardhëse të saj. Qasja në disa qytete të mbyllura u imponua fizikisht duke i rrethuar me gardhe me tela me gjemba të monitoruara nga roje të armatosura.
Kuti postare
"Kutia postare" (rusisht: Почтовый ящик, romanizuar: Pochtovyy yashik) ishte emri jozyrtar i një objekti sekret sovjetik, shumë si qyteti i mbyllur, por më i vogël, zakonisht në madhësinë e një fabrike. Emri i një objekti të tillë ishte zakonisht i fshehtë, siç ishin edhe aktivitetet atje. Posta hyrëse është adresuar në "Kutia postare #XXXX", pra emri i "kutisë postare". Shumica e zyrave sovjetike të projektimit (OKB) për armë, avionë, teknologji hapësinore, elektronikë ushtarake, etj., ishin "kuti postare"
Shqipëri
Gjatë periudhës së sundimit komunist në Shqipëri, qytetet Çorovodë dhe Qyteti Stalin (sot Kuçovë) ishin qytete të mbyllura me një aeroport ushtarak, industri ushtarake dhe infrastrukturë të tjera kritike të luftës.
Rrëqebulli ballkanik
Rrëqebulli ballkanik (latinisht: Lynx lynx martinoi ose Lynx lynx balcanicus) është një nënlloj i llojit të rrëqebullit evroaziatik në gjininë e rrëqebullit. Haset më së shpeshti në lindje dhe në veri të Shqipërisë dhe në perëndim të Maqedonisë, dhe ka një pakicë shumë të vogël edhe në Kosovë dhe Mal të Zi.
Përshkrimi
Rrëqebulli i Ballkanit ka një pamje të jashtme si të gjithë pjesëtarët e tjerë të gjinisë Lynx. Madhësia trupore është pak më e vogël se ajo e rrëqebullit të Eurazisë. Është një mace me këmbë të gjata dhe robuste. Gëzofi është i verdhërremë-murrmë në verë, më i zbehtë në dimër, shumë laraman në këmbë, por me më pak lara mbi shpinë. Njollat mund të jenë të zbehta dhe të bashkuara në një formë pothuajse të rozetës, duke dhënë përshtypjen e të qenurit të mëdha; ato variojnë në madhësi, formë dhe intensitetin e ngjyrës. Kafshët kanë një kokë relativisht të vogël, këmbë të gjata, dhe një bisht shumë të shkurtër me majë të zezë. Fytyra e tyre është e shkurtër dhe e rrumbullakët, me një “mjekër” karakteristike në të dyja anët, që spikat veçanërisht te adultët, dhe veshët trekëndorë mbarojnë me një xhufkë të zezë. Këmbët janë të gjera (afro 10 cm), dhe gishtat e këmbës fshehin kthetra që mund të futen përbrenda (artilie). Gjatësia e kokës dhe trupit 80–130 cm. Gjatësia e bishtit 11–25 cm. Gjatësia e këmbës së pasme 19-22.5 cm. Lartësia në supe 60–75 cm. Pesha 18–25 kg.
Ushqimi
Rrëqebulli në Ballkan është mjaft selektiv dhe i varur nga lepujt (Lepus europaeus), brejtësit, kaprojtë (Capreolus capreolus), në mënyrë të veçantë nga të vegjlit e kaprollit, dhisë së egër (Rupicapra rupicapra), derrit të egër (Sus scrofa), si dhe shpendët pulorë (p.sh pulat e stepës, gjeli egër (Tetrao urogallus), thëllëzat (Alectoris graeca). Në Zvicër ushqehet kryesisht me kaproj të ndjekur nga dhitë e egra, të cilat së bashku përbëjnë rreth 85% të ushqimit të tij. Njëthundrakët shtëpiakë, të tilla si delet dhe dhitë, janë gjithashtu pjesë e dietës së rrëqebullit në Shqipëri, pikërisht për faktin se gjahu natyror për rrëqebullin është zvogëluar shumë në vend gjatë dekadave të fundit.
Riprodhimi
Biologjia riprodhuese e rrëqebullit të Ballkanit ende nuk njihet mirë. Çiftimi ndodh në periudhën janar-Mars, lindja e të vegjëlve në maj-qershor. Megjithatë, kur femrat nuk gjejnë një çiftëzues ose nuk mbeten shtatzanë, kur shtatzania ndërpritet, ose kur këlyshët ngordhin në një stad të hershëm, femrat mund të vijnë përsëri në estrus, kështu që mund të kemi lindje në çdo kohë të vitit. Meshkujt e arrijnë pjekurinë seksuale në moshën 30 muajsh, kurse femrat në moshën 22 muajsh. Shtatzania zgjat 74 ditë. Numri i këlyshëve është 1-5 (zakonisht 2-3). Në shumicën e rasteve vetëm dy pasardhës i mbijetojnë ndërprerjes së gjirit. Të vegjlit qëndrojnë në strofullën e lindjes dy deri në katër javë. Pastaj, femrat i zhvendosin të vegjlit në strofullat ndihmëse. Kur bëhen katër javësh ata fillojnë të hanë pak mish gjahu që nëna u ka sjellë në strofull. Në moshën katër mujore të vegjlit dalin me nënat e tyre dhe zhvillojnë aftësitë për të gjuajtur. Kur arrijnë në moshën gjashtë mujore, ata ende kalojnë 60 % të kohës së tyre me nënën. Të rinjtë qëndrojnë me nënën e tyre për rreth 12 muaj, dhe më pas ata jetojnë në mënyrë të pavarur në territorin e tyre të lindjes.
Jetëgjatësia
Të dhënat tregojnë se rrëqebulli më i vjetër në jetën e egër arrin moshën 15 vjeçare, kurse në kushtet e mbajtjes në kafaz mund të jetojë deri në 17 vjet.
Përhapja në Shqipëri
Jeton kryesisht në pyjet e larta malore të zonave veriore dhe lindore të Shqipërisë, në vende me ndikim të vogël njerëzor. Nga të dhënat e deritanishme, mendohet se në Shqipëri jetojnë jo më shumë se 20-25 individë rrëqebujsh. Gjithashtu në Shqipëri rrëqebulli ka pasur një rënie, që ka përfshirë një humbje prej rreth 60 % të territorit të shtrirjes midis viteve 1950 dhe 2006, që ilustron shpejtësinë e zhdukjes së llojit.
Përhapja në Ballkan
Është vështirë të dihet se ku dhe sa rrëqebuj jetojnë sot në Ballkan. Ndoshta pengesa kryesore në hartimin e një plani të ruajtjes vjen nga kufizimet metodologjike për të monitoruar përhapjen dhe tendencën e popullatës. Megjithatë është e qartë ka pasur një rënie të shpejtë kudo në territorin e shtrirjes së llojit, dhe kjo gjë ka qenë një tendencë që ka zgjatur për një kohë të gjatë. Sllovenia, Kroacia, Bosnje-Hercegovina, Bullgaria, dhe Greqia e kanë humbur rrëqebullin e tyre autokton të Ballkanit, ndërsa disa introduktime të rrëqebullit të Karpateve janë bërë në Slloveni dhe Kroaci. Të dhënat për invadimin e rrëqebullit të Karpateve nga veriu i Ballkanit (Kroacia dhe Serbia) drejt jug-perëndimit të Ballkanit janë duke rrezikuar popullatat autoktone ekzistuese të rrëqebullit të Ballkanit, duke i detyruar të jetojnë sot vetëm në disa pjesë të vogla të Malit të Zi, Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë. Shpërndarja aktuale e rrëqebullit të Ballkanit është e fragmentuar dhe e rrezikuar.
Rreziqet
Rrëqebulli nuk ka armiq natyrorë. Ai kërcënohet kryesisht nga veprimtaria e njeriut. Rreziqet më kryesore janë: gjuetia e paligjshme, shkatërrimi i habitatit të tij, pakësimi i gjahut (kaproll, dhi e egër), popullata e vogël, si dhe kapaciteti i vogël riprodhues. Peisazhet e shndërruara dhe shumë të degraduara nuk janë të përshtatshme për riprodhimin e rrëqebullit, por lejojnë shpërndarjen/lëvizjen e rrëqebullit. Modifikimet e mëtejshme në këto habitate mund të pengojnë lëvizjet e rrëqebullit, të rritin vdekshmërinë e individëve në lëvizje, dhe të reduktojnë ose pengojnë emigrimin midis popullatave fqinje të rrëqebullit.
Statusi
Sipas Ligjit për Mbrojtjen e Faunës së Egër (Nr. 10 006 / 2008) dhe Ligjit për Gjuetinë (Nr. 10 253 / 2010), rrëqebulli është një lloj plotësisht i mbrojtur dhe gjuetia e tij ndalohet rreptësisht. Rrëqebulli ka mbrojtje të plotë ligjore në vend që prej vitit 1969. Ai klasifikohet në Listën e Kuqe të Shqipërisë (Urdhër nr. 146 /2007) me statusin CR (i rrezikuar në mënyrë kritike për zhdukje). Rrëqebulli mbrohet edhe nga disa konventa ndërkombëtare, të cilat janë ratifikuar nga Republika e Shqipërisë, si Konventa e Bernës dhe Konventa Ndërkombëtare për Tregtinë e Specieve në Rrezik (CITES).
ERISILDA==
Kabhi Khushi Kabhie Gham
Kabhi Khushi Kabhie Gham (Hindi, कभी ख़ुशी कभी ग़म, kabhī kh uśī kabhī ġam, anglisht: Sometimes Happy Sometimes Sad ; gjermanisht: In guten wie in schweren Tagen Shqip: Nganjëherë mirë nganjëherë keq) është një nga filmat më të suksesshëm bollivudit.
Skeda:Ballina e filmit.jpg
Reth filmit
Filmi Kabhi Khushi Kabhie Gham (Nganjëherë mirë nganjëherë keq) në indi shkurt njihet edhe me emrin "KKKG", ky film ka zgjuar vëmendje të mëdha tek publiku indian por edhe jashtë Indisë jo përveç që luajnë ndër aktorët më të suksesshëm por tema, vet përmbajtja e filmit është interesante filmi tregon për marrëdhëniet mes prindërve dhe fëmijëve, për dashurinë e prindërve e sidomos dashurinë mes babait dhe djalit. Filmi është i natyrës dramë familjare, për arsye se në një familje të pasur ndoshta nuk i mungon asgjë por dashuria dhe bashkimi familjar nuk mund të blihet me asgjë e sidomos respekti, për këtë ka zgjuar interesim të madhë si në Indi por edhe në Evropë dhe Amerikë. Në fillim të filmit pas titullit paraqitet një mbishkrim "It's all about to love your parents" (Është krijuar që ti dashuroni prindërit). Mesazhi i filmit është se prindërit pa marrë parasysh babai apo nëna, i mirë apo sa do që i keq të jetë prindëri duhesh ti dashuroj dhe të tregoj respekt ndaj tyre.
Mëshira e pamëshirshme
Mëshira e pamëshirshme roman, Autori: Fran Camaj. Botuesi: Toena. Faqet e librit 280.
Romani "Mëshira e pamëshirshme" në të vërtetë është vazhdim i romanit "Rruga e pamëshirshme" (2004). Çdo emër ose ngjarje në roman, që eventualisht përputhet me ndonjë emër ose ngjarje të vërtetë, është rastësi.
Pretoria
Pretoria është qytet dhe njëheit kryeqender administrative e Republikës Afrika Jugore
Ĉvaneo Tshwane Pretoria Tshwane Tshwane
.cf
.cf është shtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Republikës Afrika Qendrore.
Overijssel
Overijssel është një 12 provincat e Holandës me sipërfaqe 3420.86 km² dhe popullsi 1137057 banorë. Zwolle është kryeqendra e provincës.
Ladir
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
Akil Koci
Prof.dr.sc.Akil Mark Koci është kompozitor i shquar dhe shumë i njohur kosovar shqiptar. Njihet me komponizime në zhanrin e të gjitha gjinive atë të këngës popullore Zambaku i Prizrenit, argëtuese dhe serioze.
Është fitues i shumë shpërblimeve kombëtare dhe ndërkombëtare, është shpallur qytetar nderi i qytetit të Prishtinë në vitin 1974.
Më 1976 me ftesen e Hazir Myftarit, drejtor i Teatrit Krahinor të Kosovës, shkruan baletin Sokoli e Mirusha.
Vokal & Piano
DY FJALË PËR LEXUESIN
Kompozitori i Artë - Akil Mark Koci gurthemel graniti i muzikës dhe kulturës bashkëkohore, të mirëfilltë shqiptare
Siç thamë edhe më parë – Profesor Akili është edhe studjues e publicist shumë i madh. Ai, edhepse – siç thotë vetë, në moshën e tretë, është i pandalshëm dhe i palodhshëm. E mba të fortë shkollën mbretërore të muzikës, për fëmijët shqiptarë në Londër. Shkruan dhe boton libra e shumë artikuj shkencorë. Por nuk ndalet edhe në stimulimin e motivimin humanitar të krijimtarisë së njerëzve në lëmenjë të ndryshëm, për çështjen kombëtare dhe për afirmimin e popullit tonë në botë. Në këtë kontekst, qe disa vjet jep çmimin tradicional “Akil Koci”, për të arritura në fusha të ndryshme krijuese, në manifestimin tradicional në përkujtim të Shkollës së Parë Shqipe në Kosovë “Takimet e Dom Mikelit”, në Stubëll të Vitisë. Të gëzojmë o shqiptarë artdashës dhe të jemi krenarë, që po jetojmë në shekujt e krijuesit të madh të vlerave dhe të perlave të pazëvendësueshme të muzikës dhe të kulturës sonë kombëtare, krahas atyre më të zhvilluarat dhe më të ndritshmet në botë. Le të jemi krenar që patëm fatin t’u takojmë shekujve të shkëlqyeshëm të Akil Kocit. Engjëll Koliqi Gusht-shtator 2010 Stubëll (Kosovë)
Shiko dhe këtë
Në vitin 2005 Çmimin i kompozitorit Akil Koci, e fitoi pianisti 12 vjeçar nga Tirana,Arti Marika.
Çmimi i kompozitorit Akil Koci jepet edhe në ,,Takimet e Don MIkelit,, Stubëll-Viti. Për vitin 2006 e ka fituar Kleriku Dr.Don Gjergj Gjergji për librin e botuar ,,Martirët e Karadakut,,kurse për vitin 2007 e ka fituar poeti Sarë Gjergji,për librin e poezive kushtuar Nënës Tereze. Akil Koci në Takimët e At Shtjefen Gjeqovit O.F.M. në Zym-Prizren, ku jepet Unaza e Katit,aktorës tonë të famshme donator i të cilit është kompozitori i ynë i mirënjohur Akil Koci që jeton dhe vepron në Londër-Britani e Madhe Kompozitori Akil Koci,ndan edhe dy bursa njëvjëçare në Garat Ndërkombëtare të muzikës klasike që mbahën për çdo vjet në Prishtinë dy garuesve më të mirë fituesve apsolut si dhe një shpërblimin për ekzkutimin e veprës më të mirë të kompozitorit Shqiptar,për ekzekutimin e veprës më të mirë të Mozartit si dhe disa shpërblime të tjera.
Jost Gippert
Jost Gippert  (shqiptimi gjermanisht: ; (i lindur më 12 mars 1956 në Winz-Niederwenigern, tani: Hattingen, në Gjermani) është linguist gjerman, kaukaziolog dhe profesor i linguistikës krahasuese ne Institutin e linguistikës empirike në Universitetin Johan Volfgang Gëte (Goethe-Universität) në Frankfurt.
Biografia
Jost Gippert u diplomua në vitin 1972 në Institutin Leibniz në Essen-Altenessen. Nga viti 1972 deri më 1977 studio linguistikë krahasuese, gjithashtu studioi gjuhën indiane, japoneze si dhe gjuhën kineze ne Universitetin e Berlinit dhe të Marburgut. Pas studimit u doktorua në filozofi (1977) në bazë të punimit të tij, sintaksa e formacioneve infinitive në gjuhët indoevropiane. Nga viti 1977 deri më 1990 ai ka punuar si asistent dhe ka mbajtur ligjërata në universitetet e Berlinit, Vjenës dhe Salzburgut. Në kohën që ka qenë asistent në hulumtimin e lingustikës kompjuterike të lindjes në vitin 1991,ai kontribuoj në Universitetin e Bambergut, me tezën e tij të parë në studimin e huazimeve të gjuhëve iraniane, armene dhe gjeorgjiane.Që nga viti 1994 Jost Gippert ligjëron linguistikë krahasuase në Universitetin Johan Volfgang Gëte në Frankfurt. Ai është anëtar I Akademisë së Shkencave në Gelati (Gjeorgji) që nga viti 1996 dhe nga viti 2002 është anëtar I komisionit Turfan. Gjithashtu është anëtar I qendrës "Sprache" (Gjuhë) në Akademinë e Shkencave Berlin-Brandenburg.
Ne vitin 1977 u shpall profesor nderi në Universitetin e Sulkhan Saba Orbeliani në Tbilisi, Gjeorgji, në vitin 2009 ai u shpall profesor-doktor nderi ne Universitetin Ivane Jovakhishvili në Tbilisi si dhe u emërua profesor-doktor nderi në Universitetin Shota Rustaveli në Batumi të Gjeorgjisë, ne vitin 2013.
Qё kur Gippert u bё profesor i lingustikës krahasuese, pjesa më e madhe e punës së tij është fokusuar në gjuhët indo-evropiane, në historin dhe etimologjin e tyre, poashtu dhe në tipologjinë linguistike në përgjithsi dhe posaqërisht ne studimin e gjuhëve të Kaukazit. Falë përkushtimit të tij ndaj gjuhëve të Kaukazit, shumë projekte ndërkombëtare kërkimore janë ndërmarrë në këtë fushë nën mbikëqyrjen e tij. Hulumtimi i tij fokusohet në linguistikën historike, tipologjinë linguistike, përmbledhje të teksteve elektronike, dokumentacionin e gjuhës multimediale dhe analiza të dorëshkrimeve elektronike.
TITUS, ARMAZI, GNC y LOEWE
Jost Gippert është themelues dhe drejtor I projektit TITUS (enciklopedi e teksteve dhe fjalimeve indo-gjermane) qëllim i tij ,që nga themelimii në 1987. ka qenë qasja e plotë digjitale e materialeve të dokumentuara tekstualisht I disa gjuhëve indo-evropiane, si dhe të gjuhëve të ngjajshme. Në vitin 1999 filloi projektin ARMAZI (Dokumentacion digjital të kulturave dhe gjuhëve kaukaziane), I cili ka për qëllim përmbledhjen e plotë të materialeve e gjuhëve kaukaziane. Ndërkohë, ARMAZ nxiti zhvillimin e korpusit gjeorgjianë kombëtar. Që nga viti 2010 Jost Gippert drejton degën shkencore "Digital Humanities Hesse: përgaditje integruese dhe analizë e tekstit të bazuar në korpus" në kuadër të "Veprimtarisë kombëtare për zhvillimin e përsosshmërise shkencore dhe ekonomike (LOEWE)". Kjo qendër është rezultat i një bashkëpunimi të përbashkët të Universitetit të Frankfurtit dhe Universitetit Teknik të Darmshtadit me mbështetjen e Muzeut Frankfurt Gëte.
Analizë elektronike të dorëshkrimeve
Që nga 1990 Jost Gippert i është përkushtuar analizës së shkronjave orientale, duke marë pjesë në projekte që kanë të bëjnë me digjitalizimin e shkronjave ose të dorëshkrimeve (p.sh dorëshkrimet albano-kaukaziane të gjetura në malin Sinai). Në vitin 2009 Jost Gippert ishte pjesë e grupit hulumtues "Manuskriptkulturen" në Universitetin e Hamburgut. Në verë të vitit 2013, ai u kthye në Hamburg si Petra Kappert-Fellow për të kontribuar në realizimin e "Encyclopedia of Manuscript Cultures of Asia and Africa" dhe manualit "Comparative Oriental Manuscript Studies".
Lidhje të jashtme
Kategoritë:Gjuhësi
Aeroporti Ndërkombëtar Ufa
parapamje|Aeroporti Ndërkombëtar Ufa Aeroporti Ndërkombëtar Ufa (Ufa International Airport, Международный аэропорт Уфа, Bashkir: Өфө халыҡ-ара аэропорты) (IATA: UFA, ICAO: UWUU) është aeroporti kryesor që i shërben Ufa-s, kryeqytetit të Bashkortostanit, Rusi.
Në vitin 2013, aeroporti i shërbeu 2.218.000 udhëtarëve, duke u bërë aeroporti nëntë më i madh në Rusi dhe aeroporti më i madh në Distriktin Federal të Volgës. Ajo është gjithashtu aeroporti më i madh në nivel të Republikës së Bashkortostanit.
Kur Bashkirian Airlines funksiononte, selia e saj qendrore ka qenë në pronën e aeroportit.
Carlos Fuentes
thumb|200px Carlos Fuentes është një shkrimtar meksikan dhe eseist i lindur në Panama më 11 nëntor 1928. Fuentes ishte i biri i një diplomati dhe kjo e çoi të jetonte që në vogëli në shumë vende të ndryshme të Amerikës Latine dhe në SHBA ku, siç ka thënë ai vetë, mësoi të dashuronte vendin e tij dhe të afrohej me letërsinë përmes veprave të Mark Tëain, Edmondo de Amicis dhe Emilio Salgari. Ai ka qenë ambassador në Francë nga vitit 1972 deri në 1978 por më pas iu dedikua kryesisht letërsisë duke publikuar shumë ese dhe romane. Në 2004 fitoi edhe çmimin Giuseppe Acerbi. Vdiq më 15 maj 2012.
Gertu
Së bashku me Antipatrean, Chrysondyon dhe Kreonionin, Gertus ishte një nga qytetet Dasaretiane (i përshkruar gjithashtu si kastella) rreth të cilit luftuan dinastët ilir Skerdilaidi dhe mbreti maqedonas Filipi V në vitin 217 para Krishtit. Vendbanimi i Gertus me sa duket ishte i rrethuar me mure.
Gërkaja (Albanik)
Gërkajë është një vendbanim në komunën e Albanikut, Kosovë.
Luleå
Lulea, porti më i madh i shtatë i Suedisë për mallra. Lulea është një qendër metalurgjik me një industri çeliku të madhe dhe të kërkimit të avancuar. Universiteti i parë Suedisë teknike, Luleå University of Technology, është edhe këtu.
Pak histori
Në mesjetë kishte Luleå një, treg port, dhe një famulli në Vanhankaupunginlahti aktuale, përafërsisht një milion në veriperëndim të vendndodhjen aktuale Luleå's. Plani i parë qyteti ishte porositur nga Mbreti Adolf Gustav II e Olof Bure, dhe në 1621 mori statutin Lulea qytetit. port i vjetër nuk ishte i përshtatshëm për një qytet për shkak të tokës ekzaltim. Qytetar Luleå kërkuar qasje në qytetin lëvizur, që morën leje për 1648 Erik Eriksson Niure angazhuar për misionin për të përcaktuar vendndodhjen e re, dhe në 1649 u shpreh se. Vendi do të ishte vendosur në një port të jashtme, e cila tashmë ishte ndërtuar. Ai bëri një plan të zhvillimit me një model të rrjetit. Përveç shtrëngimit të rrugëve në qytet Niures 1790 ka ruajtur.
Ushtarake
Luleå ishte edhe gjatë viteve 1940, një qytet garnizon me vendosjen në 1941 të aeroportve Norrbotten (F 21), 1942 me luftvärnskår katalog (LV 7), dhe 1973 në zonën e zbulimit Luleå detare (Bolu). Që nga viti 1993, nuk është vetëm skuadrën e ajrit do të mbetet në qytet, atëherë luftvärnskår katalog zhvendos në Ohio në lidhje me mbrojtjen në 1992 dhe zonën detare zbulimin Lulea likuidohet në vitin 1987 në lidhje me mbrojtjen 1982.
Melodia e engjëllit blu
Melodia e engjëllit blu roman, Autore: Kristina Hita. Botuesi: Toena. Faqet e librit 246.
Teutat shqiptare në Botë
Teutat shqiptare në Botë është një shoqatë e lirë e femrave krijuese shqiptare në botë. Kjo shoqatë si qendër ka një forum elektronik në të cilën vëzhgohet veprimtaria dhe zhvillimi i femrës shqiptare.
Kjo listë u krijua më 21 qershor 2001 me iniciativën e disa grave dhe vajzave të shpërndara në çdo skaj të botës të cilat ishin të parat që hodhën themelet e një ure ndërlidhëse shpirtërore midis atdheut dhe diasporës.
Kjo tryezë është shprehje e një kulture demokratike, në të cilën rrihen diskutime shoqërore, hidhen opinione rreth aktualitetit, publikohen aktivitete të ndryshme femërore, deri në organizime për mbledhje fondesh për bamirësi të ndryshme në rast nevoje dhe fatkeqësish.
Objektivi kryesor i kësaj liste është të pasqyrojë me vërtetësi integrimin i femrës shqiptare në rrjedhën e epokës bashkëkohore që jetojmë dhe shpalosjen e arritjeve të saj në të gjitha sferat e jetës, pa zërin dhe kontributin e të cilës asnjë shoqëri civile nuk mund të njohë zhvillim dhe emancipim.
Këtë forum femëror i cili i ka shtrirë flatrat e shqiponjës dykrenare në mbarë botën, e nderojnë me pjesëmarrjen e tyre humaniste dhe aktiviste të kauzës shqiptare, shkrimtare e studiuese, intelektuale e gra të thjeshta, të cilat e kanë kthyer në një tribunë të prezantimit të dinjitetit femëror në edukimin e fëmijëve të tyre duke mbajtur traditën e ruajtur, edhe pse larg trojeve të tyre, gjuhën shqipe.
Motrat që s'kanë kursyer asnjëherë interesin e përbashkët në takime të ndryshme e aktivitete shoqërore e kombëtare me dinjitet. Për këto arritje flasin sot faktet dhe komunikimi i pandërprerë në mes tyre nga të katër anët e botës e nga të gjitha trevat shqiptare.
Kjo listë femërore mbarë shqiptare manifeston solidaritet duke harmonizuar veprimtarinë e saj në bashkëpunim me aktivitetin e disa shoqatave shqiptare e organizatave humanitare me synimin e vetëm madhor.
"Forcimin e kombit shqiptar !"
Nenë, motër, mike, shoqe, bëhu pjesë e këtij grupimi femëror duke dhënë edhe ti sado pak kontributin tënd për një ripërtërije të shpirtit femëror shqiptar.
Anëtare të përhershme janë : Arta Mezini, Mardena Kelmendi, Vitore Leka, Rozi Theohari, Nirvana Pistulli, Ejvis Maria Xhajanka, Afërdita Halimi, Silvana Braçe, Alida Hisku, Albana Temali, Ilire Zajmi, etj.
Gresa Pallaska
Gresa Pallaska u lind në Prishtinë më 25.04.1982, është aktore shqiptare e teatrit, filmit dhe televizionit. Ajo njihet më së shumti si Trëndelina nga seriali kosovar Familja Moderne. Ajo së fundmi ka luajtur në serialin televiziv Çka ka shpia si Rabie Demollari si një grua e biznesmenit dhe zëvendësministrit Xhek Setra.
Mërkuna e zezë
Mërkuna e zezë roman, Autori: Agron Tufa. Botuesi: Toena. Faqet e librit 148.
? "Gjithë materia lëndore e librit është bërë shtëllunga-shtëllunga dhe është vendosur për t’ u tjerrur në tri furka: furka e parë është ajo e natyrës që end indiferente (a thua?!) flokët e borës, furka e dytë është ajo e magjisë, endur nga Shartimja dhe Nafaka (vini re çfarë emrash!) dhe furka e tretë është ajo e autorit që thurr e end tekstin letrar. Ka dhe një tjetër më të madhe, që nënkuptohet, ajo e Zotit, i cili në të madh të Vet, end vetë fijet e jetës së personazheve. Fijet e këtyre furkave tiliksen e kokolepsen me njëra-tjetrën, këputen, bëhen nyje të pazgjidhshme. Pavarërisht këtyre që thamë librat e Tufës të shkaktojnë habi estetike. Nga fabula? Narracioni rrjedhës? Personazhet e tjetërfartë? Gjuha gurgulluese? Nga ajo fantazi harlisëse që, ndërsa degët i frushullijnë herë me një mister drithërues,  e herë me një vrazhdësi cullake, një rrënjë e saj vjen e ngafulet mu në humusin e zi të diktaturës për t’ u shëndoshur e ardhangur estetikisht? E vështirë ta thuash, sepse është një formulë që bën përzierjen e masës së elementëve të veçantë, një formulë që ka diçka nga fryma e shenjtë, magjitë e lashta, kabala, dhe çdo përzierje arbitrare s’ do të bënte gjë tjetër veçse do të na i shpërthente epruvetën eksperimentale në dorë, ashtu siç iu shpërthehet magjistarëve tek pëziejnë squfurin...  Te Mërkuna e Zezë, Agron Tufa ikën nga simbolika e ndërtuar me lëndë empirike realiste dhe na tërheq bukur, thjesht, ëmbël, në një rrëfim ku përzihen ngjarje, ndodhi, peizazhe realiste, me përfytyrime të praktikave mitike, në një botë ku misteri dramatik përzihet me seksin, jeta dimërore e fshatit malor zhytet në një mjegull të paparë marrëdhëniesh magjie, personazhet bartin një peshë kuptimore dhe një karakterizim psikologjik, që i vendos ata nën një tension dramatik të lëvizshëm."
Jaws
Jaws (sq: Nofullat) është një film thriller amerikan i vitit 1975 i drejtuar nga Steven Spielberg, i bazuar në romanin e vitit 1974 nga Peter Benchley. Ai luan Roy Scheider në rolin e shefit të policisë Martin Brody, i cili, me ndihmën e një biologu detar (Richard Dreyfuss) dhe një gjuetari profesionist peshkaqenësh (Robert Shaw), gjuan një peshkaqen të bardhë që ha njerzit dhe sulmon plazhistët në një qytet turistik veror. Murray Hamilton luan kryebashkiakun dhe Lorraine Gary portretizon gruan e Brody. Skenari i besohet Benchley-t, i cili shkroi draftet e para, dhe aktorit-shkrimtar Carl Gottlieb, i cili rishkruan skenarin gjatë fotografimit kryesor.
I xhiruar kryesisht në vendndodhjen e Martha's Vineyard në Massachusetts, Jaws ishte filmi i parë i madh i filmit që u xhirua në oqean dhe si pasojë pati një prodhim të trazuar, duke kaluar mbi buxhetin dhe orarin. Ndërsa peshkaqenët mekanikë të departamentit të artit shpesh nuk funksiononin, Spielberg vendosi kryesisht të sugjeronte praninë e peshkaqenit, duke përdorur një temë ogurzi dhe minimaliste të krijuar nga kompozitori John Williams për të treguar shfaqjet e tij të afërta. Spielberg dhe të tjerë e kanë krahasuar këtë qasje sugjestive me atë të regjisorit Alfred Hitchcock. Lëshimi i filmit nga Universal Pictures në mbi 450 ekrane ishte një publikim jashtëzakonisht i gjerë për një film të madh në studio në atë kohë dhe u shoqërua me një fushatë të gjerë marketingu që theksoi shumë spotet televizive dhe mallrat e lidhura.
I konsideruar si një moment i rëndësishëm në historinë e filmave, Jaws ishte filmi prototip i verës dhe fitoi disa çmime për muzikën dhe montazhin e tij. Ishte filmi me fitimet më të larta të të gjitha kohërave deri në shfaqjen e Star Wars dy vjet më vonë; të dy filmat ishin thelbësorë në krijimin e modelit modern të biznesit të Hollivudit, i cili ndjek fitime të larta nga filmat aksion dhe aventurë me premisa të thjeshta me koncept të lartë, të lëshuar gjatë verës në mijëra kinema dhe të reklamuar shumë. Nofullat u pasuan nga tre vazhdime (asnjëra prej të cilave nuk përfshinte Spielberg ose Benchley) dhe shumë thrillerë imitues, dhe në vitin 2001, Biblioteka e Kongresit e zgjodhi atë për t'u ruajtur në Regjistrin Kombëtar të Filmit të Shteteve të Bashkuara.
Kantoni Bourgogne
Kantoni Bourgogne (frëngjisht: Canton de Bourgogne) është një kanton në departamentin Marne, rajonin Champagne-Ardenne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Bourgogne. Ka sipërfaqe 284.65km2 dhe popullsi 23142 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Bourgogne aktualisht përbëhet nga 24 komuna.
Lumbrein
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
.ad
.ad është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Andorrës.
Diplomacia
parapamje|Kombeve të Bashkuara në [[Gjenevë]]
Diplomacia është mirëmbajtja e marrëdhënieve në mes të shteteve, nëpërmjet marrëveshjeve si dhe metodave të zbatuara deri tek marrëveshja. Përndryshe diplomacia ndryshe thirret edhe arti i marrëveshjeve.
Shtetet kuvendojn ndërmjet veti, mbrojnë interesat e tyre, njoftojnë njëra tjetrën, i përparojnë marrëdhëniet kryesisht nëpërmjet të dërguarve dhe pranimin e të dërguarve nga shteti përkatës. Të dërguarit janë misionar, ambasadorë ose grupe të dërguara dhe sipas rastit në rast (lat. ad hoc, mision special). Shefi i misionit dhe personat diplomatik d.m.th Diplomati, gëzojnë imunitet dhe të drejta të veçanta.
Makiaveli ishte, siç na kujton Meinekeja*, “njeriu i parë që zbuloi natyrën e vërtetë të raison d’état”-it (arsye shtetërore-B.K.), dhe përballë saj kjo doktrinë kishte ndërlikime të shumta për metodat e ambasadorit. Shi për këtë, në rrëfimin e tij për “sistemin italian” të diplomacisë, Harold Nikolsoni vë theks të veçantë mbi shkrimet e Makiavelit, si për çka shfaqin, ashtu edhe për ndikimin mbi diplomacinë që thuhet se kanë pasur. Duket me vlerë të shtohet edhe që metoda e tij e përgjithshme, domethënë “realizmi” i pakompromis që shënjoi në veprën e tij një shkëputje të tillë me filozofinë klasike politike, ishte metoda e imituar gati dy shekuj më vonë nga Abraham de Vikeforti, autori i doracakut më të madh mbi praktikën diplomatike të ancient régime (sistemi politik e shoqëror i Francës përpara Revolucionit të vitit 1789-B.K.).
Karriera diplomatike e Makiavelit
Nuk ishin vetëm rrethanat e kohës që i dhanë Makiavelit një rast tepër të çmuar për të vërejtur çështjet e diplomacisë. Ai vinte nga një familje që, megjithëse në rrethana modeste, kishte qenë e rëndësishme në politikën e Fiorentinës për më shumë se dy shekuj dhe më 1498, vetëm në moshën 29 vjeçare, u caktua kancelar i dytë i republikës, edhe pse me sa duket s’kishte përvojë të mëparshme administrative. Kancelaria e dytë merrej kryesisht me letërkëmbimin për territoret e Fiorentinës, por një muaj pas marrjes së kësaj detyre Makiaveli u bë edhe sekretar i Dhjetëshes së Luftës. Ky ishte nënkomiteti me ndikim i qeverisë fiorentine - signoria - i ngarkuar me punët e saj të jashtme dhe Makiaveli erdhi në diplomaci nga shërbimi ndaj saj, vetëm katër vjet pasi pushtimi francez e kishte zhytur gadishullin në trazira. Kancelari i parë, Marçelo Adriani, ishte edhe profesor n’universitet edhe “më shumë i interesuar në poezinë greke sesa në politikën italiane”. Si pasojë, Makiaveli luajti një rol më të rëndësishëm në çështjet e Dhjetëshes së Luftës sesa mund t’ia lejonte vendi i tij zyrtar. Gjithë letërkëmbimi kalonte nga tryeza e tij dhe atij i kërkohej të shkruante shumë letra, veçanërisht udhëzime për ambasadorët. Mbas vitit 1506 ai gjithashtu ishte njëmendësisht ministri i mbrojtjes i republikës. Me më shumë interes për qëllimet tona, gjithsesi, është se Makiavelit i kërkohej t’udhëtonte shpesh jashtë për llogari të Dhjetëshes, jo vetëm brenda Italisë, por edhe më larg si p.sh. në Francë apo Gjermani. Biografi i tij, Ridolfi, përshkruan rolet e tij të ndryshme sa i përket kësaj: “Nganjëherë… atyre [sekretarëve a kancelarëve] u besoheshin mandate e deri edhe ambasada, kur për të kursyer, për shkak të natyrës së çështjes apo për arsye të tjera ata [signoria] nuk dëshironin të dërgonin një ambasador të vërtetë. Kancelarët e dërguar në misione të tilla nuk thirreshin ambasadorë a oratorë, por të dërguar (mandatari). Ata nuk dërgoheshin për të negociuar marrëveshje paqeje apo aleanca, por për të vëzhguar e raportuar, për të negociuar çështje të rëndësisë mesatare kur shpejtësia ishte thelbësore, për të shtruar rrugën për ambasadorët e zgjedhur ose nganjëherë për t’i shoqëruar, mbështetur, këshilluar ose mbikqyrur ata”. Gjithsesi, është Hejli që shpreh përfundimin më të rëndësishëm, duke treguar se, në dallim nga ambasadorët, ishin mandatari-t ata “që e shihnin anën e brendshme të marrëdhënieve ndërkombëtare më qartë”.
Kështu “Sekretari i Fiorentinës”, siç njihej Makiaveli dhe siç i pëlqente të thirrej, ishte n’t’vërtetë për një pjesë të madhe të karrierës së tij diplomat. Makiaveli ishte i përfshirë në dy misione diplomatike brenda Italisë në gjysën e parë të vitit 1499, por nuk e ndërmori misionin e parë të jashtëm deri në korrik 1500, kur shkoi tek oborri aleat i Luigjit XII të Francës, ku mbeti për pothuajse një gjysë viti. Në qershor 1502 Makiaveli u bë “përforcim i fshehtë” i peshkopit të Volterrës, Françesko Soderinit, në një mision n’Urbino, e pushtuar kjo së fundmi nga Çezare Borxhia, që sapo ishte bërë dukë i Romanjës nga i ati, Papa Aleksandri VI. “Duka Valentino”, që ishte në këto rrethana në majë të pushtetit të vet, po përpiqej të krijonte një territor për vetveten në këtë rajon anarkik që kufizohej me Fiorentinën, të cilën ishte i vendosur “ta mbronte”.Makiaveli u dërgua në misione të rëndësishme në Romë (tetor-dhjetor 1503, gusht-tetor 1506), Francë (janar-shkurt 1504, qershor-tetor 1510) dhe Gjermani (1507-8). Ai i ndërmori misionet e tij të fundit diplomatike para shembjes së republikës së Fiorentinës në shtator 1511, kur u dërgua në Milano dhe mandej prapë në Francë edhe një herë me qëllim që t’i lutej Luigjit të pezullonte thirrjen e kardinalëve frankofilë shizmatikë, që po i ndërlikonin marrëdhëniet e Fiorentinës me Romën. Makiaveli mbeti në detyrë deri më 1512, kur republika e Fiorentinës pagoi çmimin e të mosqenit n’anën e palës fitimtare kur forcat spanjolle të ftuara n’Itali nga papa ia dolën t’i nxirrnin jashtë francezët. Mediçët u kthyen në qytet, republika u shpërbë e më 7 nëntor Makiaveli u pushua nga puna dhe u dërgua në mërgim të brendshëm.
Shkrimet rëndësishme
Pika e vetme në shkrimet e tij ku Makiaveli i kushton vëmendje të drejtpërdrejtë dhe të mbështetur mënyrës kundrejt rrethanave në të cilat duhet të zhvillohet diplomacia është në letrën e vitit 1522, më pas e quajtur “Advice to Raffaello Girolami when he was sent as Ambassador to the Emperor” (Këshillë Rafaelo Gjirolamit kur ai u dërgua si ambasador te Perandori-B.K.). Është e vërtetë se është një përmbledhje e gjerë e letrave të tij diplomatike, që zakonisht njihen si Legations (Legatat-B.K.), megjithëse këtej e tutje ato do të quhen Misionet, ngaqë ky është titulli i përkthimit mbi të cilin unë jam mbështetur përgjithësisht. Gjithsesi, Misionet ishin deri vonë të zorshme për t’u gjetur për lexuesin anglez dhe s’janë të lehta të përdoren për teori. Unë sigurisht do të mbështetem tek to për këtë krye, por përndryshe, është e këshillueshme të mbështëtesh kryesisht mbi The Prince (Princi-B.K.) dhe veçanërisht në veprën shumë më të madhe e më të rëndësishme quajtur The Discourses on the First Ten Books of Titus Livy (Ligjërimet mbi dhjetë librat e parë të Tit Livit, tash e mbrapa Ligjërimet-B.K.). Vepra e fundit e madhe e tij, The History of Florence (tash e mbrapa Historia e Fiorentinës), është gjithashtu shumë e dobishme. Këta libra, së bashku me të tjerët, ishin frutet e kohës së lirë të detyruar që kishte Makiaveli pas shkarkimit nga detyra dhe na thonë shumë për pikëpamjet e tij mbi diplomacinë.
.ao
.ao është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Angolës.
Diplomacia
Groti
Groti e prodhoi rrëfimin e tij për ligjin diplomatik gjatë mërgimit në Francë, në veprën e madhe De Jure Belli ac Pacis Libri Tres ndërsa shpresonte - si Makiaveli në rrethana të ngjashme - për rinisjen e karrierës politike. HUGONIS GROTI në vitin 1613, pas ngritjes në detyrën e kryegjyqtarit të Roterdamit, ai ishte drejtuesi de facto i misionit diplomatik n’oborrin e Xhejmsit I t’Anglisë.
Shkrimet e rëndësishme
Groti ishte një shkrimtar pjellor dhe mes veprave të tij të menduara si më të rëndësishmet nga studentët e Marrëdhënieve Ndërkombëtare janë De Jure Praedae, që u shkrua në dhjetëvjeçarin e parë të shekullit XVII por që nuk u botua deri më 1868 ; Mare Liberum, mbrojtja e tij e famshme e lirisë së detrave, që u botua së pari më 1609; dhe mbi të gjitha vepra mjeshtërore De Jure Belli ac Pacis Libri Tres [Tre libra mbi ligjin e luftës e paqes]. Për studentët e diplomacisë është kjo e fundit që kërkon vëmendje. Vepra së pari u shfaq më 1625 dhe ishte, siç u vërejt, frut i viteve të tij të para të mërgimit në Francë. Ajo u ribotua më vonë shumë herë, botimi anglisht, që është më i mundshmi sot, i botuar nga Frensis V. Kelsi më 1925 (shih Lexime të mëtejshme). Edhe pse studentët e jurisprudencës debatojnë mbi qëllimin dhe domethënien e përgjithshme të De Jure Belli ac Pacis, ka pajtim të gjërë tashti që ajo kishte rëndësi të madhe në zhvillimin e ligjit ndërkombëtar, në teorinë e luftës së drejtë dhe në nocionin e një shoqërie ndërkombëtare. Tema qendrore e De Jure Belli ac Pacis është ligji i luftës dhe ligji diplomatik vetë nuk është më shumë se një poshtëshënim i gjatë: Kreu 18 i Librit 2, që Groti e quajti “E drejta e përfaqësimit diplomatik”. Pjesërisht për shkak të shkurtësisë së këtij trajtimi dhe pjesërisht për shkak të ndikimit të tij mbi Grotin, do të jetë me vlera t’i referohemi një rrëfimi shumë më të gjatë mbi ligjin diplomatik shkruar vetëm katërdhjetë vjet më herët. Ky është De Legationbus Libri Tres, botuar nga Alberiko Xhentili, protestant nga Marshi i Ankonës që kishte kërkuar strehim nga inkuizicioni italian n’Anglinë e Mbretëreshës Elizabeta I dhe ishte caktuar të jepte Të drejtën romake n’Oksford. Xhentilit iu kushtua vëmendje kur më 1584 përdori doktrinën e të drejtës s’ambasadës për të shtjelluar kundër ligjshmërisë së dënimit t’ambasadorit spanjoll Bernadino de Mendoza për bashkëpunim në komplotin e Trokmortonit kundër Elizabetës. Libri i tij ishte prodhim i përfshirjes së tij në këtë ras dhe, si ai i Grotit, ishte rishtypur në vargun e “Klasikëve në Ligjin Ndërkombëtar” (shih “Lexime të mëtejshme”). Ai është përshkruar me të drejtë si “vepra më e hershme madhore mbi ligjin diplomatik”.
Diplomacia në Sistemin e Grotit
Megjithë përshkrimin e zakonshëm si “grotian” t’asaj pikëpamjeje të marrëdhënieve ndërkombëtare në të cilën skena qendrore komandohet nga një shoqëri ndërkombëtare e mishëruar në rregulla dhe instituticione si diplomacia, është e vërtetë që te vetë Groti gjehet vetëm një version i zbehtë i kësaj pikëpamjeje. Duke përjashtuar luftën dhe ligjin ndërkombëtar, ai i kushton disi pak vëmendje institucioneve të mbetura të shoqërisë ndërkombëtare, mes të cilave - siç u përmend - diplomacisë vetë. Por është e qartë nga “Prolegomena” që kjo ndodh sepse ai i sheh subjektet si diplomacia si përtej rrokjes së tij dhe jo ngaqë i gjykon të parëndësishme. Në çdo rast, mbetet dëshmia e qartë në pjesë të De Jure Belli ac Pacis - si dhe dëshmia e nënkuptuar gjithandej - që diplomacia luan një rol jetik në sistemin e tij të përgjithshëm. Dëshmia e nënkuptuar gjehet në bindjen e tij që të gjitha aspektet e marrëdhënieve (përfshirë ato luftarake) ndërmjet shteteve (përfshirë ato jo-kristianë) i nënshtrohen ligjit, sepse cili është një nga ndihmuesit më të mëdhenj në këtë ligj përveç diplomacisë? Një përfundim i kësaj është që Groti pret që diplomacia të jetë e suksesshme dhe kjo ndodh sepse ai ka besim të madh në mirësinë, racionalitetin dhe mbi të gjitha të qenët të shoqërueshëm të qenieve njerëzore. Në veçanti, ai pret që shtetet (që janë thjesht shoqëri njerëzish) të jenë në gjendje ta kuptojnë pamjen e gjatë t’interesave të tyre dhe kështu, mes gjërave të tjera, t’i mbajnë gjithmonë premtimet e veta. Në çdo rast, ata sigurisht që duhet, qoftë nëse këto premtime i jepen piratëve, tiranëve apo armiqve dhe pavarësisht nëse ata janë apo jo të pafe, ngaqë siç thekson Lauterpakti për Grotin kjo është “dogma kryesore e ligjit të natyrës”. Në këtë dhe në mënyra të tjera duke e kundërshtuar raison d’état-in e vështirë (sa nga kundërshtimi për të vënë re ithtarët e tij të shquar, sa nga këmbëngulja e përsëritur mbi rregullin themelor që shtetet e mira duhet të sillen si njerëz të mirë) ai ka biles një “qasje shumë të kufizuar” ndaj doktrinës së rebus sic stantibus.
Dëshmia e qartë për rolin jetik të luajtur nga diplomacia në sistemin e Grotit nxjerr krye për shkak t’armiqësisë së tij të madhe me luftën. Vajtja në luftë mund të ndodhë vetëm kur kjo është e drejtë; për më tej, pasojat e saj shkatërrimtare diktojnë që kur ka dyshime mbi këtë gjë ajo duhet të braktiset ashtu sikur për të njëjtën arsye dëshmia e prodhuar në një gjyq që merret me një krim madhor është jo-përfundimtare dhe është më mirë të lëshosh një fajtor sesa të dënosh një të pafajshëm. Në çdo rast, shton Groti, ka “tri metoda me të cilat mund të pengohet që mosmarrëveshjet të kthehen në luftë dhe nuk është e vështirë të gjehet që e para e këtyre të renditura është negociata, ose ajo që Groti e quan metoda e “konferencës”. E dyta është arbitrimi, të cilin mbretërit kristianë janë veçanërisht të detyruar ta përdorin. Ndërsa Groti e sheh qartë këtë si një proces juridik më fort sesa ndërmjetësim, është po aq e qartë se ai e sheh diplomacinë si të nevojshme me qëllim të mbajtjes dhe bashkëpunimit të konferencave t’arbitrazhit. Ai me gjasë do të kishte menduar gjithashtu që është thelbësore të sigurohet pranimi i gjykimit të tyre. Ajo që thotë n’t’vërtetë është që “do t’ishte e leverdisshme, vërtet e nevojshme, të mbahen konferenca të caktuara të fuqive kristiane, ku ata që nuk kanë interesa mund të zgjidhin mosmarrëveshjet e të tjerëve dhe ku, n’t’vërtetë, mund të ndërmerren hapa për t’i detyruar palët ta pranojnë paqen me kushte të drejta”. Metoda e tretë e shënuar nga Groti për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve pa luftë është përcaktimi me short ose një variant i kësaj, me duel. Megjithëse ai nuk e thotë, është e vështirë të thuhet se si mund të përcaktohen dhe t’aktivizohen të trija këto metoda përveç se me mjete të diplomacisë. Përfundimisht, nëse lufta shpërthen gjithsesi, Groti vëzhgon që “jo vetëm dalin shumë çështje gjatë luftës që s’mund të trajtohen përveç se me ambasadorë, por edhe paqja vetëm zor se mund të bëhet me ndonjë mjet tjetër”.
Ambasadorët dhe sovraniteti
Në kreun 18 të De Jure Belli ac Pacis, gjithsesi, ne e shohim Grotin të merret drejtpërdrejt me diplomacinë, megjithëse ai e kufizon veten në dhënien e një rrëfimi të ligjit që përfshin punën e agjentëve diplomatikë. Me mjaft zemërgjerësi ai na shpëton nga fjalët e zgjatura hyrëse dhënë nga Xhentili në shpjegimin e tij të ligjit diplomatik, por jep disa gjithsesi e ato nuk janë pa interes. Ai fillon duke e thënë troç në lidhje me këtë se e drejta e përfaqësimit nuk rrjedh nga ligji natyror po nga “ligji i kombeve” domethënë, praktika e zakonshme e shteteve. Gjithsesi, rastet që ai citon më vonë me qëllim që të shfaqë praktikën e zakonshme vijnë më shumë nga Greqia dhe Roma e lashtë. Në çdo rast, Groti këmbëngul mandej se e drejta e përfaqësimit është, me një përjashtim, një veçori veç e sovranitetit. Me fjalë të tjera, ndërsa guvernatorët provincialë për shembull mund të përdorin përfaqësuesit në vende të tjera (të vjen në mend agjenti i mbajtur nga Guiçardini në Romë për të mbrojtur interesat e veta vetiake, shih disa faqe më parë), vetëm ata të dërguar nga “sunduesit me pushtete sovrane” në trupa të ngjashëm gëzojnë të drejtën e përfaqësimit. Kjo ishte e pakundërshtueshme. Xhentili kishte arritur tek e njëjta pikë para tij dhe Vikeforti do ta zhvillonte atë më gjatë jo shumë më vonë. Gjithsesi, Groti thotë se një përjashtim është nga rrethanat e luftës civile dhe në këtë ai shkon përtej Xhentilit dhe qortohet për këtë nga Vikeforti.
“Në luftrat civile”, thotë Groti, “nevoja nganjëherë hap rrugën për ushtrimin e kësaj të drejte [të përfaqësimit], edhe pse në mënyrë të parregullt. Një rast i tillë do të paraqitet”, vazhdon ai, “kur një popull është ndarë në pjesë pothuajse të barabarta saqë është e dyshimtë se cila prej dy palëve e ka sovranitetin; dhe përsëri, kur dy njerëz me praktikisht të drejta të barabarta po hahen për gëzimin e një froni. Në rrethana të tilla”, përfundon Groti, “një popull i vetëm konsiderohet në këtë kohë si dy popuj”. N’t’vërtetë, thotë Vikeforti, ky mëtim nuk mbështetet nga praktika e shtetit e shekullit XVII, edhe pse pranon që do t’ishte e arsyeshme nëse ndonjëra palë në një luftë civilë do t’ia lëshonte të drejtën e përfaqësimit tjetrës”, që, siç ndodh, ishte interpretimi i ligjit i Xhentilit.
Vendi i Grotit në këtë çështje është qartësisht më radikali dhe në mënyrë të shquar realist: ai sugjeron pashmangshmërinë e njohjes së pushtetit. Prapseprap, kjo paraqet vështirësi të mëdha. E para nga këto është çështja e vendimit se mbi ç’baza do të përcaktohet pesha e palëve përkatëse në luftën civile dhe mandej të zbatohet ai në dritën e fakteve, që pa dyshim do të vihen vetë në dyshim. A është faktori vendimtar fuqia relative emërore e forcave të tyre t’armatosura, apo proporcioni i territorit të popullsisë dhe mjetet ekonomike e strategjike në zotërimin e tyre? Çështja e dytë rrjedh nga vëzhgimi i Vikefortit i pranuar gjerësisht që “nuk ka shenjë më shembëlluese sovraniteti sesa e drejta e dërgimit dhe pritjes s’ambasadorëve”. Duke qenë kështu, jashtë pranimi i “ambasadorëve” nga palët ndërluftuese do t’i japë sovranitet “popujve” të veçantë, siç thotë Groti. Gjithsesi, kjo me gjasë do të jetë e papranueshme nga palët për shkak se nëse ato pajtohen mbi ndonjë gjë është ajo se ata përbëjnë pjesë të një populli a shteti. Ky është shkaku, sigurisht, se pse në periudhën prej revolucionit në Kinë më 1949 “Republika e Kinës” (RK) në Tajvan s’mund t’i çojë as nëpër mend marrëdhëniet diplomatike me një shtet që ka marrëdhënie të tilla me “Republikën Popullore të Kinës” (RPK): ashtu si RPK-ja, ajo mëtonte t’ishte qeveria e krejt Kinës. Ia vlen të përmendet gjithsesi që në vitet e fundit është gjetur një zgjidhje pragmatike për çështjen e përballur por jo të zgjidhur si duhet nga Groti. Kjo ka qenë thjesht për shtetet e jashtme që kanë marrëdhënie diplomatike me njërën palë të një përplasjeje civile dhe marrëdhënie jo-zyrtare me palën tjetër, duke qenë dallimet në praktikë jo shumë të mëdha. Kështu në vitet 1970, Shtetet e Bashkuara e mirëpritën një “zyrë ndërlidhjeje” nga RPK-ja përveç “ambasadës” ekzistuese të RK-së, ndërsa një numër i madh shtetesh pranuan një lloj të ngjashëm përfaqësimi nga “Republika Turke e Qipros Veriore” pothuajse përbotshmërisht jo të njohur kundrejt një ambasade apo komisioni të lartë nga Republika e Qipros.