cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bhima Ratha
Bhima Ratha është një monument në kompleksin e Pancha Rathave në Mahabalipuram, në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit, në distriktin Kancheepuram të shtetit indian Tamil Nadu. Është një shembull i arkitekturës monolotike shkëmbore. Datohet nga fundi i shekullit të VII dhe i është atribuar mbretërimit të Mahendravarmanit I dhe djalit të tij Narasimhavarmani I (630–680 i e.s.; i njohur si Mamalla, ose "luftëtari i madh") i mbretërisë Pallava. I gjithë kompleksi është nën përgjegjësinë e Archaeological Survey of India (ASI) është pjesë e Grupit të monumenteve në Mahabalipuram të shpallur trashëgimi botërore e UNESCO-s që nga viti 1984. E ngjashme me një karroc (ratha), është skalitur nga një shkëmb i vetëm gjatësor graniti. Megjithëse ndonjëherë të referuara gabimisht si tempuj, strukturat nuk u shenjtëruan si të tillë pasi nuk u përfunduan pas vdekjes së Narasimhavarmanit I. Struktura është emërtuar sipas njërit nga Pandavat e eposit të Mahabharatas,  megjithëse emërtimi nuk është mbështetur në të dhënat historike. I është dedikuar Vishnu-t.
Gjeografia
Monumenti gjendet në Mahabalipuram (i njohur më parë si Mammallapuram) në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit në Oqeanin indian në distriktin Kancheepuram. Është afërsisht 56 km në jug të Chennai-t (të njohur më parë si Madras), kryeqyteti i shtetit indian të Tamil Nadu-së, ndërsa nga Chengalpattu është rreth 32 km larg.
Historia
Veçoria e kësaj rathaje si dhe të tjerave nuk mund të krahasohet me ndonjë ndërtim të ngjashëm deri atëherë në arkitekturën e lashtë indiane. Megjithatë, pesë rathat kanë qenë pararendëset e modelit të zhvillimit të Arkitekturës së tempujve indianë. Si katër Pancha Rathat e tjera, kjo ndërtesë shkëmbore është një imitim i një versioni të mëparshëm prej druri. Megjithëse konsiderohet një tempull monolitik, termi "tempull" është i gabuar pasi pesë rathat nuk u përfunduan ndonjëherë, siç dëshmohet nga shtrati i paskalitur i shkëmbit të katit përdhes dhe majëzës. Në këtë mënyrë, rathat as nuk u shenjtëruar si tempuj dhe as u përdorën për ceremoni fetare. Statusi i papërfunduar i pesë rathave i është atribuar vdekjes së mbretit Narasimhavarman I në vitin 668 të e.s.. Madje edhe emrat e asociuar me Pandavat e eposit të Mahabharatas nuk mbështeten në të dhënat historike.
Arkitektura
Të pesë rathat janë rreshtuar në drejtimin veri-jug mbi një plintë të përbashkët. Ato nuk kanë pararendëse në arkitekturën indiane dhe kanë shërbyer si modele për ndërtimin e tempujve të mëdhenj në traditën e Indisë së jugut të arkitekturës dravidiane. Megjithëse të skalitur në shkëmbinj monolitik, ato janë forma tempujsh strukturorë dhe kështu të cilësuar si “forma tempujsh gati-monolitikë”.
Planimetria
Në mënyrë të ngjashme me Arjuna Rathan dhe Dharmaraja Rathan, tempulli shkëmbor është një imitim i një versioni të mëhershëm prej druri. Bhima Ratha është një ektala ose tempull gjatësor një-katësh, me një kupolë në formë voze dhe kolona të zbukuruara. Është ratha e tretë pas Draupadi Rathas dhe Arjuna Rathas, e skalitur mbi një shkëmb gjatësor prej graniti në ngjyrë rozë që ngrihet gradualisht nga veriu për në jug. Është gdhendur mbi një plan bazë 12.8 m x 7.3 m dhe që ngrihet në një lartësi prej 7.6 metrash mbi dy kate. Kati përdhes ka mbetur i papërfunduar. Veçoritë e papërfunduaara të katit të poshtëm paraqesin një panoramë të asaj çfarë ishte planifikuar për tu ndërtuar, përkatësisht një kalim cirkumambulator i mbajtur mbi kolona mi luanë të vendosur mbi baza. Skema gjatësore e planit është menduar si një plan që synonte të bujtëte një Anantashayana Vishnu (imazh i shtrirë i zotit Vishnu).
Veçoritë
Ratha është reminishente e arkitekturës shpellore budiste, siç është Sala-shikhara. Arkeologët, gjithësesi, janë të mendimit se stupa sugjeron një stil shikhara (kullë tempulli); ndodhen dymbëdhjetë stile të tilla të portretizuara në të gjitha rathat të eksperimentuara nga skulptorët e mbretërisë Pallvava. Është përmendur po ashtu se ka stil arkitekturor pallati duke u bazuar në kupolën e saj në formë voze dhe verandën gjatësore me kolona. Seksioni i çatisë ngjan me një varkë. Bhima Ratha ka një verandë të hapur me kolona, një kolona me një luan të ulur Pallava dhe "baxha dritaresh në formë patkoi të dala" të quajtura kudus-e. Këto dekorime janë skalitur në faqet e jashtme të rathave, sipër kornizave që formojnë gjithashtu linjën ndarëse mes katit përdhes dhe katit të parë të strukturës. Faltoret në formë gjatësore janë skalitur në korniza të lidhura me kalime. Faltoret e vogla kanë një çati të tipit vagon të mbajtura nga kolona të vendosura mbi luanë. Skajet e çatisë trekëndore kanë motive të mrekullueshme dekoruese, me një model në miniaturë të një katrori në qendër. Niket shihen të skalitura me hapësira të rregullta dhe janë të mbështetura në dy gjysëm-kolona. Në mbishkrimet brenda tempullit përmenden nasika-t.
Porti i Vjenës
Porti i Vjenës është porti lumor më i madh austriak dhe një nga portet më të mëdha në lumin Danub, me një kapacitet total vjetor të trafikut prej rreth 12 milion ton ngarkesë.
Statistikat
Vetëm në vitin 2007 Porti i Vjenës trajtoi 12,000,000 ton mallra dhe 323,000 TEU duke e bërë atë portin më të ngarkuar të mallrave dhe kontejnerëve në Austri dhe një nga më të mëdhenjtë në Evropën Qendrore.
Terminali i kontejnerëve
Terminali u hap në vitin 2000 dhe ka një sipërfaqe magazinimi prej 60,000 m.
Ngarkesa e përgjithshme
Terminali i përgjithshëm i ngarkesave ka një sipërfaqe magazinimi prej 270,000 m katrorë.
Terminali i pasagjerëve
Porti i Vjenës ka një nga terminalet më të mëdhenj të pasagjerëve në lumin Danub ; ai trajtoi 305,000 pasagjerë në vitin 2007.
Fatmir Hasani
Fatmir Hasani është lindur në vitin 1957 në Bujanocë, është politikan shqiptar në Serbi. Në parlamentin e Serbisë është deputet nga viti 2016 si anëtar i Partisë për Veprim Demokratik (PVD). Hasani është aktualisht i vetmi deputet shqiptar në Parlamentit serb.
Biografia
Hasani ka lindur në Bujanocë. Pas përfundimit të studimeve ai u bë profesor i kimisë në vendlindjen e tij.
Hasani priti një vizitë të presidentin serb Boris Tadiç dhe ministrin të kabinetit të Serbisë dhe Malit të Zi, Rasim Ljajić, në shkollën e tij në vitin 2005, duke thënë se demonstroi vëmendjen e presidentit për arsimimin e komuniteteve shumetnike; një raport mediatik nga kjo kohë e përshkroi atë si drejtor të shkollës.
Karriera Politike
Hasani ka qenë një anëtar i shquar i PDD-së për disa vite. Në vitin 2002, ai u identifikua në një raport të lajmeve si kryetar lokal i partisë në Bujanoc. Në fillim të vitit të ardhshëm, ai drejtoi një tubim që kërkoi lirimin e shtatë protestuesve shqiptarë të mbajtur në paraburgim nga forcat e sigurimit shtetëror dhe i kërkoi autoriteteve kombëtare dhe ndërkombëtare që të mbështesin marrëveshjen e Konculit për demilitarizimin e vitit 2001 në rajon.
Hasani mori pozitën e dhjetë në listën zgjedhore të Koalicionit Shqiptar të Luginës së Preshevës (që përfshinte PDD) në zgjedhjet parlamentare të Serbisë në vitin 2012. Në zgjedhjet e vitit 2014, ai mori postin e katërt në listën e PDD-së. Ai nuk u zgjodh në asnjërin rast. Ai mori pozitën e parë në listën e PDD-së për zgjedhjet parlamentare të vitit 2016 pasi udhëheqësi i partisë Riza Halimi zgjodhi të mos qëndrojë si kandidat. Gjatë fushatës, ai tërhoqi vëmendjen në nevojën e shqiptarëve që të integrohen në institucionet shtetërore dhe i bëri thirrje shtetit serb të ofrojë libra në gjuhën shqipe dhe të njohë diplomat nga Universiteti i Prishtinës. PDD fitoi një mandat të vetëm parlamentar dhe Hasani i fitoj zgjedhjet. Partia më pas ofroi mbështetje parlamentare për administratën e kryeministrit Aleksandar Vuçiç dhe mori pjesë në diskutimet për të pasur një rol në qeveri.
Marrëdhënia e PDD-së dhe Hasanit me qeverinë e Vuçiç u përkeqësua në fillim të vitit 2017, pasi autoritetet serbe u përpoqën të dërgonin një tren në të cilin shkruheshin fjalët "Kosova është Serbi" në Mitrovicën e Veriut në territorin e kontestuar të Kosovës. Në intervistat gjatë kësaj periudhe, Hasani bëri thirrje që gjendja e Luginës së Preshevës të përfshihet në një dialog të ardhshëm midis Serbisë dhe Kosovës dhe të theksonte problemet me praninë e policisë serbe në komunitetet shqiptare. Vuçiqi më pas riafirmoi bashkëpunimin e tij me PDD pas zgjedhjes së tij si president i Serbisë në prill 2017. Në qershor 2017 Hasani mbështeti propozimin e Vuçiç nga Ana Brnabiç për t'u bërë kryeministër i ri i Serbisë. Ai njoftoi tërheqjen e mbështetjes së PDD-së për qeverinë serbe në shtator 2017, megjithatë, vetëm pasi Serbia shpërndau kuvendin komunal të zgjedhur në Preshevë. Ai shtoi se PDD mund të rifillojë mbështetjen e saj, por qeveria duhet të ndryshojë qëndrimin e saj, megjithëse ai vuri në dukje se partia nuk kishte marrë asgjë në këmbim për mbështetjen e saj të mëparshme.
Hasani ka deklaruar se shumica dërrmuese e shqiptarëve etnikë në Luginën e Preshevës do të favorizonin bashkimin me Kosovën nëpërmjet një shkëmbimi territorial me komunitetet etnike serbe në provincën e diskutueshme. Ai ka pranuar se çdo shkëmbim i tillë do të kërkojë mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare dhe të tjerët në rajon e kanë hedhur poshtë këtë ide si të papërshtatshme.
PDD shërben në një grup parlamentar me Aleancën e Hungarezëve të Vojvodinës, ndërsa Hasani është nënkryetari i grupit. Ai është gjithashtu anëtar i komisionit parlamentar për arsimin, shkencën, zhvillimin teknologjik dhe shoqërinë e informacionit; një zëvendës anëtar i komisionit për të drejtat e njeriut dhe të pakicave dhe barazinë gjinore; dhe një anëtar i grupit parlamentar të miqësisë me Turqinë..
Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur
Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur, një fshat në shtetin e Indisë jugore Tamil Nadu, është një tempull hindu kushtuar Vishnut, i ndërtuar në Stilin Arkitekturor Dravidian. Vishnu në këtë tempull adhurohet si Vaikunta Perumali, ndërsa bashkëshortja e tij Lakshmi si Anandavalli. Tempulli u ndërtua fillimisht nga Dinastia Pallava, me shtesa të mëvonshme nga Dinastia Chola. Ai është i njohur për mbishkrimet që tregojnë praktikat e zgjedhjes demografike të përfaqësuesve të fshatit të Uthiramerurit gjatë mbretërimit të Parantaka Cholas (907-55). Ndërtesa është shpallur një monument i trashëgimisë dhe administrohet nga Archeological Survey of India (ASI). Rajiv Gandhi, kryeministri i mëparshëm i Indisë u frymëzua nga ky sistem pasi bëri një vizitë në tempull dhe u frymëzua mbi përmirësimin e Panchayat Rajit, sistemit indian të përfaqësive vendore nëpër fshatra.
Historia
Uthirameruri u sundua nga dinastitë Pallava, Chola, Pandya, Sambuvaraya, Vijayanagara dhe Nayak. Sipas mbishkrimeve në tempull, mbreti Pallava, Nandivarmani II (i quajtur edhe Pallavamalla) 730–795 e krijoi fshatin përreth vitit 750. Mendohet se fshati iu dhurua brahminëve vedikë nga Bashkësia Vaishanvite. Dinastia Chola mori kontrollin e rajonit dhe ai ra për rrjedhojë nën zotërimin e tyre në gjysmën e dytë të shekullit të IX. Ka mbishkrime nga periudha e Parantaka Cholas I (907–950), Rajaraja Cholas I (985–1014), Rajendra Cholas I (1012–1044) dhe Kulothunga Cholas I (1070–1120) që tregojnë dhurime të ndryshme për tempujt. Në mbishkrime dokumentohet procesi i zgjedhjes demokratike të përfaqësuesve të fshatit nëpërmjet një sistemi të quajtur Kudavolai gjatë sundimit Chola. Tempulli është i njohur për mbishkrimet që tregojnë praktikat demokratike të zgjedhjes së përfaqësuesve të institucioneve të fshatit sidomos gjatë sundimit të Parantaka Cholas. Rajoni dhe fshati ra nën sundimin e Dinastisë Pandya gjatë shekullit të XIII dhe më pas të sunduesit të Dinastisë Telugu Chola, Vijaya Gandagopala. Gjatë periudhës së mëvonshme, fshati ndërroi duart nga Dinastia Pallava, Dinastia Telugu Chola, Dinastia Samburavaraya dhe më në fund te Dinastia Kumara Kampana. Perandori Vijayanagara, Krishnadevaraya (1502–29) kontribuoi me shtesa në Tempullin Vaikunta, Tempullin Subhramanya dhe atë Kailasanatha në Uthiramerur. Tempulli është shpallur një monument i trashëgimisë dhe administrohet nga ASI.
Arkitektura
Tempulli Vaikunta Perumal shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 0.2 hektarësh (0.5 akresh). Shenjtërorja bujt imazhet e Vaikuntanathas në posturë të ulur me Sridevin dhe Bhudevin përkrahë tij. Tempulli ka një sallë mbledhjeje prej 230 m2. Çatia e tempullit qëndron mbi mure dhe nuk ka kolona. Në muret e sallës së mbledhjes gjenden mbishkrimet nga periudha Chola. Çatia e sallës së mbledhjes mendohet se është ndërtuar nga Kulothunga Chola. Sipas një pikëpamjeje tjetër, e gjithë struktura fillimisht ishte një sallë mbledhjeje dhe u rrënua gjatë sundimit të Kulothunga Cholas. Ai e rindërtoi sallën e mbledhjes bashkë me tempullin që bart imazhin e Vaikunta Perumalit. Disa nga mbishkrimet tregojnë gjithashtu se fshati ishte planifikuar sipas teksteve agamike me sallën e mbledhjeve në qendrën e tij dhe tempujt të ndërtuar përreth saj.
Sistemi Kudavolai
Mbishkrimet e tempullit tregojnë se fshatarët u kërkuan sunduesve të tyre ti lejonin ti zgjidhnin vetë përfaqësuesit e tyre. Parantaka Chola e pranoi menjëherë kërkesën e tyre dhe vendosi sistemin Kudavolai të zgjedhjes demokratike të përfaqësuesve të fshatit. Rregullat e zgjedhjes së përfaqësuesve dhe votuesit janë përshkruar në detaje nga mbishkrimet. Fshatarët mblidheshin në në një vend të përbashkët dhe shkruanin emrin e përfaqësuesit të tyre të parapëlqyer në një gjethe palme dhe e vendosnin në një enë. Kudam në gjuhën tamile do të thotë vazo ndërsa volai do të thotë gjethe palme, dhe kështu emërtimi Kudavolai. Nga votimi përjashtoheshin vetëm njerëzit në pelegrinazh ose të dënuarit. Për zgjedhjen e kandidatëve parashikoheshin mosha minimale dhe maksimale, arsimimi dhe pasuria. Kishte kufizime për kandidatët që duhet ta kishin shtëpinë të ndërtuar në pronën e tyre, duhet të mos ishin pjesë e ndonjë komiteti tjetër dhe të ishin midis moshës 35 dhe 70 vjeçe. Votuesit kishin të drejtën ti kërkonin llogari kandidatit të zgjedhur për dështimin në përmbushjen e detyrave të tij. Mbishkrimet specifikojnë gjithashtu ndëshkime të rrepta për korrupsionin si moslejimi i shtatë brezave të tij pasues nëse shpallej fajtor. Institucioni u shpërbë bashkë me fundin e Mbretërisë Chola gjatë shekullit të XIII. Rajiv Gandhi, kryeministri i mëparshëm i Indisë u frymëzua ng ky sistem pasi vizitoi tempullin dhe insistoi mbi përmirësimin e Panchayat Raxhit, sistemi indian e trupave vendore në fshatra.
Arthon-en-Retz
Arthon-en-Retz është një komunë në Francë. Arthon-en-Retz bën pjesë në departamentin Loire-Atlantique të rajonit Pays de la Loire. Komuna ka një popullsi prej 3629 banorë dhe sipërfaqe 39.24 km².
Historiku i Teatrit Kombëtar të Kosovës
Historiku i Teatrit Kombëtar të Kosovës nis në vitin 1945 në kryeqytetin historik të Prizrenit fillimisht me emrin Teatri Popullor Krahinor (Teatri Popullor i Kosovës), TPK.
Historiku
Teatri Kombëtar i Kosovës ka filluar rrugëtimin e tij fillimisht si Teatri Popullor Krahinor (Teatri Popullor i Kosovës) themeluar në shtator të vitit 1945, në Prizren, me një ansambel aktorësh amatorë, të përzgjedhur nëpër qytete të ndryshme të Kosovës. Shfaqja e parë e realizuar në këtë teatër ishte "Flamuri dhe nana", një fragment nga romani "Nëna" e Maksim Gorkit e dramatizuar nga Tajar Hatipi në regji të Pavle Vugrinacit. Promovimi zyrtar i Teatrit Popullor Krahinor u bë më 7 qershor të vitit 1949, me shfaqjen "Personi i dyshimtë" të Branisllav Nushiqit, në regji të Dobrica Radenkoviqit në Shtëpinë e Kulturës në Prishtinë, e cila që nga viti 1948 u bë godinë e Teatrit. Në këtë teatër u themeluan ansambli i dramës shqiptare dhe i dramës serbe, të cilëve në vitet '70 iu shtua edhe ansambli i baletit. Teksti i parë i inskenuar nga dramaturgjia shqiptare ishte "Besa" e Sami Frashërit, premiera e së cilës u mbajt gjatë sezonit 1950/51. Pastaj u inskenuan edhe drama të tjera si "Nuk martohem me pare" dhe "Parajsa", të Murteza Pezes, "Kryet e hudres" të Kriste Berishës etj. Pas një përzgjedhjeje të aktorëve të talentuar nëpër shoqëritë amatore të qyteteve të Kosovës, drejtori i Teatrit, Millutin Jasniqi, arriti të kompletojë ansamblin e dramës shqiptare, duke sjellë nga qytete të ndryshme të Kosovës aktorët Shani Pallaska, Shaban Domi, Abdurrahman Shala, Meribane Shala, Muharrem Qena, Katarina Josipi, Matej Serreçi, ndërsa me pas angazhoi Xhevat Qenën dhe Melihate Ajetin.
Nga viti 1951 deri në vitin 1965 (në kuadër të 15 sezoneve teatrore) u dhanë 76 premiera, shumica prej tyre nga dramaturgjia jugosllave dhe botërore, të cilat u realizuan nga regjisorët si Boshka Pishtallo, Sllavolub Stefanoviq-Ravasi dhe Abdurrahman Shala, Pas Plenumit të Brioneve (1966), në krye të TPK-së ershi shkrimtari Azem Shkreli, kur, pos tjerash, u inskenua edhe drama "Erveheja" e Ahmet Qirezit në regjinë e Muharrem Qenës, e cila pas suksesit në Festivalin e Sterjes në Novi-Sad (çmimi për regji, 1972) u bë shfaqja kult e Teatrit të Kosovës, duke bërë që ky teatër të dalë nga anonimiteti. TPK-ja më pas realizoi shfaqjet "Duke pritur Godonë" të Samuel Beketit në regjinë e Ljubomir Millosheviqit (1970), pastaj "Makbethin" e Shekspirit në regji të Georgi Paros, "Gjenerali i ushtrisë së vdekur" sipas romanit të Ismail Kadaresë në regji të Piro Manit, "Golgota" e Mirosllav Kerlezhës, "Sfinga e gjalle" e Rexhep Qosjes (1976) në regji të Ljubisha Georgijevskit etj. Ky aktivitet i frytshëm teatror bëri që drama shqipe e Teatrit të Kosovës të arrijë afirmim të plotë në përmasa jugosllave. Me shumicën e këtyre shfaqjeve, trupa e kesaj drame mori pjesë në takimet teatrore "Joakim Vujiq" në qytete te ndryshme te Serbisë, prej ku vazhdimisht u kthye me çmimet kryesore. Pati depërtime te suksesshme edhe në festivale të tjera, si në Festivalin e Skenave të Vogla e Eksperimentale MESS të Sarajevës, në Lojërat e Sterjes të Novi Sadit dhe Lojërat Verore te Dubrovnikut. Kjo ebert Teatrin Kombëtar të Kosovës njërin nga teatrot më prestigjioze në ish-Jugosllavi Nderkaq, gjatë viteve tetëdhjetë (nën udhëheqjen e Hazir Myfarit) në Teatrin Popullor te Kosoves do të dominojnë shfaqje me nje poetike regjisoriale estetikisht autentike. Shfaqjet "Trungu Ilir" (sipas poezisë së Sabri Hamitit). "Gjerat qe spreken (sipas poezise së Rrahman Dedajt), "Shënimet e Gjon Nikolle Karazit të Jusuf Buxhovit (1983) "Princi i hijeve te Mehmet Krajës dhe shfaqje të tjera në regji të Agim Sopit, pastaj "Ifigienia ne Aulidé e Euripidit (1983) dhe "Vdekja me vjen prej syve te tille (1988) sipas romanit të R. Qosjes në regji të Fadil Hysajt, sikundër edhe shfaqjet "Bregu i pikellimit" (1986) i Teki Dervishit. "Dervishi dhe vdekja e Mesha Selimoviqit. "Confiteori të Borislav Shnajderit, që të gjitha në regji të Vladimir Milçinit (1985) sollen nje fryme bashkekohore në skenën e TPK-se dhe krijuan edhe një profil identitar të kësaj skene, ku kultivohej një teatër me figuracion të pasur skenik, që e sfidonte ideologjinë e kohës. Kjo beri qe nje pjese e ketyre shfaqjeve të hiqen shpejt nga repertori.
Vitet nëntëdhjetë ishin vitet e agonisë së TPK-së. Nën trysninë e masave te dhunshme të administratës së Serbisë, ansambli shqiptar nisi të shkaperderdhej dhe te degradojë artistikisht, duke humbur edhe spektatorin. Gjatë kësaj kohe u punuan shfaqjet "Got e Anton Pashkut në regji të Xhevat Qorrjat (1994), "Garderobisti" i R. Hardvudit (1995) al dhe "Babai i Strinbergut (1997) në regji të Selami Tarakut, me çka pak a shume u ruajt vazhdimësia e drames shqiptare.
Ne vitet e pasluftes Teatri Popullor i Kosovës u shndërrua në Tetarin Kombëtar të Kosovës, por sfidë kryesore e tij ishte kthimi i spektatorit. Gjatë kesal periudhe ndërruan jetë një pas nje aktorët dhe regjisorët më të mire të Kosovës. Abdurrahman Shala, Shani Pallala, Avdush Hasani. Istref Begolli. Melihate Ajeti, Muharrem Qena. Besim Sahatça. Nderkohë, në skenën e këtij teatri po bënin emer nje brez i ti aktorësh me individualitet krijues. Keshtu, ne dekadën e pare të pasluftës në Teatrin Kombëtar (të udhëhequr nga aktor i i ri Lirak Çelaj e pastaj nga Teki Drevishi dhe së fundi nga Arian Krasniqi dhe Agim Sopi) u inskenuan shfaqje nga autorë dhe regjisorë të ndryshëm. U inskenuan "Hamleti" i Shekspirit në regji të Dejvid Gothardit dhe Fatos Berishës (1999), "Fluturimi mbi folenë e qyqes" në regjinë e Ilir Bokshit (2000), “Shfaqja e fundit" në regji të autorit Fadil Hysaj, "Pallati i ëndrrave" i Ismail Kadaresë në regji të Altin Bashës (2002), "Ku është populli i Teki Dervishit në regji të Esat Brajshorit, pastaj shfaqjet: "Orestija" (2003), "Mbreti Lir" (2005), "Hana prej letre" (2008), "Bodrumi", "Shtëpia në ankand", "Kutia e zezë", "Arushani dhe fejesa" (2005) etj. U inskenuan edhe shfaqje të tjera, nga regjisorë të rinj, si Fatos Berisha, Iliriana Arifi, Kushtrim Koliqi etj., por mungesa e ansamblit rezident bëri që shumica e shfaqjeve të jetonin në skenë vetëm një sezon teatror, gjë që e dëmtoi ndjeshëm repertorin e Teatrit Kombëtar të Prishtinës.
Shpella Tigër në Saluvankkupam
Shpella Tigër është një Kompleks tempullor hindu i skalitur në shkëmb i vendosur në fshatin Saluvankuppam pranë Mahabalipuramit në Tamil Nadu të Indisë. Ajo e ka marrë emrin e saj nga skalitjet e kokave të tigrit në hyrjen e një shpelle që bën pjesë në kompleks. Shpella Tigër është konsideruar si një nga tempujt shpellorë të Mahabalipuramit të ndërtuar nga Dinastia Pallava në shekullin e VIII. Ajo është pjesë e Grupit të Monumenteve në Mahabalipura që janë pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Siti është i vendosur në bregun e gjirit të Bengalit dhe është një destinacion turistik mjaft popullor. Tempulli shpellor mirëmbahet dhe administrohet nga Archaeological Survey of India (ASI). Zbulimi i një mbishkrimi në një shkëmb pranë Shpellës Tigër në vitin 2005 çoi në zbulimin e Tempullit Subrahmanya që i përkiste Periudhës Sangam në afërsi.
Vrapuesja e Prizrenit (figurinë)
Vrapuesja e Prizrenit (The Runner of Prizren) e njohur edhe si Atletja nga Prizreni dhe Menada e Prizrenit është një figurinë prej bronzi, pak më shumë se 11 centimetra e lartë, e zbuluar në vitin 1876 në Prizren ndërsa daton rreth viteve 520 -500 p.e.s. Vrapuesja ndodhet në Muzeun Britanik dhe paraqet një artefakt të famshëm që ka Kosova jashtë vendit. Figurina e cila ka bërë xhiro nëpër punime shkencore gjithandej botës pasqyron një vajzë (grua) duke vrapuar, dhe si e tillë është një gjë shumë e rrallë për botën antike greke.
Parku Natyror Munellë
Parku Natyror Munellë është një park natyror (kategoria IV e zonave të mbrojtura) në rrethin Mirditë-Pukë, të qarkut Lezhë, Shqipëri.
Relievi
Bazuar në ndarjen gjeografike dhe fizike të Shqipërisë, rajoni i Munellës konsiderohet si pjesë e masivit të Pukë-Mirditës brenda kompleksit të rajonit të malësisë qendrore. Ky masiv malor është ngritur gjatë periudhës “Pliocene-Kuaternare”, për shkak të lëvizjeve të reja tektonike në formën e një blloku që janë shoqëruar me fundosje në pjesët fundore. Ngritja më e madhe ndodhi në Malin e Munellës dhe Krab-Kunore-Dardhë. Masivi ka një gjatësi dhe gjerësi pothuajse të barabartë (45-46 km), një sipërfaqe prej 2000 km2, dhe një formë shumëkëndëshi me drejtim kryesor verilindje-jugperëndim.
Masivi malor përbëhet kryesisht nga shkëmbinj magmatikë ku dominojnë gurët ultrabazikë që përbëjnë rreth 40% të sipërfaqes. Janë gjithashtu të pranishme formime sedimentare gurësh vullkanikë. Shkëmbinjtë ultrabazikë formojnë masive si ai i Gomsiqes, Tërbunit, Krabit, etj., me të cilët janë të lidhur blloqet malore, ndërsa vullkanogjenet kanë një strukturë monoklinale të lidhur nga pjesët anësore me vargmale të tjerë. Janë gjithashtu të pranishme formime gëlqerore. Lugina më e madhe e Fanit të Madh e të gjithë masivit është e formuar për shkak të thyerjeve tektonike që ndajnë strukturat e përmendura më sipër.
Mali i Munellës është i ngritur menjëherë nga rrethinat e tij dhe kjo është e lidhur me lëvizje intensive ngritëse dhe me përbërje gëlqerore. Maja e Kryqit (1991 m) përbën majën më të lartë të të gjithë zonës malore të Pukë-Mirditës. Nga veriu, jugu dhe perëndimi i Munellës, drejt luginave të të dy lumenjve të Fanit (Fani i Madh dhe Fani i Vogël), relievi ulet menjëherë dhe merr formën e një shkalle të gjerë me strukturë erozive, duke mbuluar pjesën më të madhe të zonës.
Tokat mbizotëruese në zonën e Malit të Munellës, janë ato të llojit të kafenjtë, të cilat të zhvilluara në formën e substrateve ultrabazikë, janë shumë të pasura me kripë magnezi. Lloji i dytë mbizotërues janë tokat e murrme pyjore, të përhapura në zonën e pyjeve të ahut dhe brezit të pishave në lartësi prej 1200-1800 m.n.d. Tokat e livadheve malore kanë një prani shumë të kufizuar në lartësitë e mëdha të kësaj zone, veçanërisht në vargmalet e Munellës dhe Tërbun-Kuzhnenit. Së bashku me llojet tokave të përmendura më sipër ka edhe lloje primitive, të cilat janë të pranishme në zona të kufizuara të shpateve të pjerrët të Munellës dhe maleve përreth, në vendndodhje ranore të Lumit Fani i Madh dhe në disa përrenj malorë.
Duke iu referuar klasifikimit klimatik për Shqipërinë, kjo zonë ndodhet në zonën veriore Mesdhetare: fushore, kodrinore dhe paramalore.
Rrjeti hidrologjik i luginës përfaqësohet nga basenet e Fanit të Madh dhe Fanit të Vogël. Ata janë të lidhur me sistemin e dendur të lumenjve dhe degëve. Fani i madh ka një basen prej 542 km2 dhe burimi i tij fillon në Qafën e Malit derisa bashkohet me Fanin e Vogël në basenin e Rrëshenit duke mbajtur një drejtim të përgjithshëm verilindje-jugperëndim. Rrjeti hidrologjik i Fanit të Vogël përfaqësohet nga vetë lumi dhe nga një numër përrenjsh dhe degësh të vogla. Prurjet më të mëdha të ujit (16,5 m3/s) regjistrohen gjatë verës duke shfaqur karakterin alpin të lumit.
Shpërndarja e çrregullt e reshjeve përgjatë vitit dhe shkëmbinjtë e përmendur më sipër janë arsyeja e regjimit të çrregullt të rrjedhave të ujit në disa degë në rajon. Gjatë sezonit të thatë (gjatë verës) disa përrenj në zonë thahen, ndërsa të tjerë kanë një rrjedhë uji goxha të kufizuar. Më i bollshmi me ujë është Fani i Madh dhe Lumi i Gomsiqes, të cilat janë përherë me ujë të rrjedhshëm.
Në zonën e Malit të Munellës, deri më tani janë regjistruar 459 specie bimore dhe ato i përkasin 87 familjeve dhe 262 gjinive. Në zonën e Munellës hasen 44 specie të cilat janë pjesë e Listës së Kuqe të Florës Shqiptare, ku 13 prej tyre kanë status në rrezik, nga të cilat 3 janë nënendemike. 3 specie endemike janë pjesë e listës me një status më të moderuar si VU, LRcd dhe LRnt.
Zona e Munellës ka katër brezat e bimësisë/zona fitoklimatike që hasen në vendin tonë, të cilat pasqyrojnë vlerat e florës, bimësisë dhe habitateve të vendit: 1) shkurret dhe pyje mesdhetare 2) brezin e dushkut 3) brezin e ahut dhe 4) kullotat alpine.
Pyjet me Pinus heldreichii janë një habitat i rëndësishëm pasi pisha boshnjake është një lloj relike nga periudha e Terciarit, por gjithashtu janë të rëndësishme për ruajtjen e biodiversitetit, pasi ata kanë një numër të madh të taksave endemike. Ata përfaqësojnë gjithashtu një tipar endemik të Ballkanit me një shpërndarje shumë të vogël. Prania e tyre rrit rëndësinë e ruajtjes së zonës së Malit të Munellës.
Brenda zonës së Malit të Munellës dhe rrethinave të saj, mund të ketë më shumë se 17 habitate të mundshme Natura 2000. Habitatet shkëmbore, si ato serpentine dhe ato gëlqerore, të cilat gjenden në Malin e Munellës, janë streha interesante për specie të rëndësishme.
Zona e Malit të Munellës është jashtëzakonisht e rëndësishme për mbijetesën dhe riprodhimin e rrëqebullit të Ballkanit të rrezikuar në mënyrë kritike në Shqipëri dhe më gjerë në rajon. Rezultatet tregojnë se një nënpopullatë e vogël e përbërë nga të paktën 4 individë të rritur (dhe ndoshta deri në 6 individë) mbijeton në Malin e Munellës dhe rrethinat e tij. Kjo është e vetmja popullatë banuese dhe riprodhuese e rrëqebullit e verifikuar se ekziston në Shqipëri.
Përveç rrëqebullit, zona është shumë e rëndësishme për të tjerë mishngrënës të mëdhenj, duke pasur popullata riprodhuese të ariut të murrmë (Ursus arctos) dhe ujkut (Canis lupus), dhe të të gjithë grupit të komunitetit të thundrakëve të egër në Shqipëri, përfshirë kaprollin (Capreolus capreolus), derrin e egër (Sus scrofa) dhe dhinë e egër (Rupicapra rupicapra). Për më tepër, katër specie mustelidesh janë hasur në zonën e Munellës; përkatësisht zardafi (Martes martes), kunadhja (Martes foina), baldosa (Meles meles) dhe qelbësi (Mustela putorius).
Zona është gjithashtu e pasur me elementë të tjerë të rëndësishëm të biodiversitetit si herpetofauna (amfibët dhe zvarranikët), shpendët dhe gjitarët e vegjël (lakuriqët e natës), të cilët i japin më tepër vlerë kësaj zone. Në këtë zone jetojnë rreth 11 specie amfibësh (nga 16 specie të raportuara në Shqipëri) dhe 20 specie zvarranikësh (nga 38 specie të raportuara në Shqipëri).
Zona dallohet për një shumëllojshmëri të lartë të avifaunës, duke përfshirë edhe një pjesë të konsiderueshme të specieve me interes ruajtjeje globale, evropiane dhe kombëtare. Në zonën e Munellës janë vëzhguan gjthsej 54 lloje nga 9 rende të ndryshme dhe nga 21 familje të ndryshme.
Zona e Malit të Munellës përbëhet nga një mozaik i rëndësishëm habitatesh në të cilin popullatat e lakuriqëve gjejnë fole (miniera, bunkerë, shtëpi tradicionale, pemë) dhe zona për gjueti (lumenj, pyje të rëndësishme, etj.) Në total, në zonë janë regjistruar një minimum prej 10 speciesh dhe shumica prej tyre janë të lidhur me habitatet pyjore dhe pemët, për fole dhe gjueti.
Holodomori
Holodomori ( Голодомо́р, IPA: [ɦolodoˈmɔr] ; rrjedh nga морити голодом, moryty holodom, 'të vrasësh me uri'),    i njohur gjithashtu si Terrori-Uri    ose Uria e Madhe,  ishte një zi buk e shkaktuar nga njeriu në Ukrainën Sovjetike nga viti 1932 deri në vitin 1933 që vrau miliona ukrainas. Holodomori ishte pjesë e më të gjërës uri sovjetike të viteve 1930-1933, e cila preku zonat kryesore prodhuese të grurit në Bashkimit Sovjetik.
Megjithëse studiuesit pajtohen njëzëri se shkaku i urisë ishte dora e njeriut, a përbën apo jo Holodomori një gjenocid mbetet e diskutueshme. Disa historianë arrijnë në përfundimin se zia e bukës ishte planifikuar dhe përkeqësuar nga Josif Stalini për të eliminuar një lëvizje të mundshme ukrainase për pavarësi. Të tjerë sugjerojnë se uria ishte kryesisht pasojë e industrializimit të shpejtë sovjetik dhe kolektivizimit të bujqësisë.
Ukraina ishte një nga shtetet më të mëdha grurëprodhuese në BRSS dhe iu nënshtrua kuotave të paarsyeshme të drithit, më të larta se pjesa tjetër e BRSS-së. Kjo bëri që Ukraina të goditet veçanërisht rëndë nga uria. Vlerësimet e hershme të numrit të vdekjeve nga studiues dhe zyrtarë qeveritarë ndryshojnë shumë. Një deklaratë e përbashkët drejtuar Kombeve të Bashkuara e nënshkruar nga 25 vende në 2003-in deklaroi se 7–10 milionë njerëz vdiqën. Megjithatë, bursa aktuale vlerëson një gamë dukshëm më të ulët, me 3.5 deri në 5 milionë viktima. Ndikimi i përhapur i urisë mbi Ukrainën vazhdon edhe sot e kësaj dite.
Që nga viti 2006, Holodomori është njohur nga Parlamenti Evropian, Ukraina,  dhe 25 vende të tjera, si një gjenocid kundër popullit ukrainas të kryer nga qeveria sovjetike.
Etimologjia
Termi Holodomor i përkthyer fjalë për fjalë nga ukrainishtja do të thotë "vdekje nga uria", "vrasje nga uria". Është një përbërje e fjalës holod 'uri'  ; dhe fjalës mor  'murtajë'. Shprehja holodom moryty do të thotë "të shkaktosh vdekjen nga uria". Folja moryty ( морити ) do të thotë "të helmosh, të ngasësh deri në rraskapitje ose të mundosh". Forma pësore e kësaj folje në moryty është zamoryty     Shpeshherë, Holodomorit i janë referuar gjithashtu si uria artificiale, gjenocidi i urisë, uria e terrorit dhe gjenocidi i terrorit.
Është përdorur në shtyp në vitet 1930 në botimet e diasporës ukrainase në Çekosllovaki si Haladamor, dhe nga organizatat e emigrantëve ukrainas në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada deri në vitin 1978;    në Bashkimin Sovjetik, Ukraina ishte një republikë përbërëse, çdo referencë ndaj urisë u hidhej poshtë si propagandë anti-sovjetike, edhe pas de-stalinizimit në 1956. Kjo situatë vazhdoi deri në deklasifikimin dhe publikimin e historisë në fund të viteve 1980, të cilat e bënë të pamundur mohimin e vazhdueshëm të katastrofës
Liria për të diskutuar rreth Holodomorit erdhi si pjesë e politikës glasnost të hapjes. Në Ukrainë, përdorimi i parë zyrtar i urisë ndodhi në një fjalim të dhjetorit 1987 nga Volodymyr Shcherbytskyi, Sekretari i Parë i Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Ukrainës, me rastin e 70-vjetorit të republikës. Një tjetër përdorim i hershëm publik në Bashkimin Sovjetik ishte në një fjalim të shkurtit 1988 nga Oleksiy Musiyenko, Zv. Sekretar për çështjet ideologjike i Lidhjes së Shkrimtarëve Sovjetikë në Ukrainë, dega Kiev.
Termi holodomor mendohet të jetë shfaqur për herë të parë në shtyp në Bashkimin Sovjetik më 18 korrik 1988, kur u botua artikulli i Musiyenkos mbi këtë temë. Holodomor është përfshirë tashmë në fjalorin modern, me dy vëllime të gjuhës ukrainase, botuar në vitin 2004, ku përshkruhet si "uri artificiale, e organizuar në një shkallë të gjerë nga një regjim kriminal kundër popullsisë së një vendi".
Holodomori nuk ka dokumentacion përfundimtar për të dëshmuar se Stalini urdhëroi vrasjen masive të ukrainasve. Barkan et al. deklarojnë se termi Holodomor ishte "futur dhe popullarizuar nga diaspora ukrainase në Amerikën e Veriut përpara se Ukraina të bëhej e pavarur".
Shtrirja dhe kohëzgjatja
Zia e bukës preku RSS të Ukrainës, si dhe RSS Autonome Moldave (pjesë e Ukrainës në atë kohë) në pranverën e vitit 1932, dhe nga shkurti deri në korrik 1933,  me më shumë viktima të regjistruara në pranverën e vitit 1933. Pasojat janë të dukshme në statistikat demografike: midis viteve 1926 dhe 1939, popullsia e Ukrainës u rrit me vetëm 6,6%, ndërsa e Rusisë dhe Bjellorusisë u rritën përkatësisht me 16,9% dhe 11,7%.
Nga të korrat e vitit 1932, autoritetet sovjetike arritën të grumbullonin vetëm 4.3 milionë tonë krahasuar me 7.2 milionë tonë nga të korrat e vitit 1931. Racionet në qytete u shkurtuan në mënyrë drastike dhe në dimrin 1932–1933 dhe pranverën e vitit 1933, njerëzit në shumë zona urbane po vdisnin nga uria. Punëtorët e qyteteve furnizoheshin nga një sistem racionimi dhe për këtë arsye mund të ndihmonin herë pas here të afërmit e tyre të uritur në fshat, por racionet u shkurtuan shkallë-shkallë. Deri në pranverën e vitit 1933, banorët e qytetit u përballën gjithashtu me urinë. Në të njëjtën kohë, punëtorëve u shfaqeshin filma agjitacion-propagande që përshkruanin fshatarët si kundërrevolucionarë që fshihnin drithërat dhe patatet në një kohë kur punëtorët, të cilët po ndërtonin "të ardhmen e ndritur" të socializmit, po vdisnin nga uria.
Raportet e para të kequshqyerjes masive dhe vdekjeve nga uria dolën nga dy zona urbane të qytetit të Umanit, të raportuara në janar 1933 nga rajonet e Vinnytsia dhe Kievit. Nga mesi i janarit 1933, kishte raportime për "vështirësi" ushqimore në zonat urbane, të cilat ishin furnizuar më pak përmes sistemit të racionimit, dhe vdekjet nga uria në mesin e njerëzve të cilëve u refuzohej racioni, sipas dekretit të dhjetorit 1932 të Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Ukrainës. Nga fillimi i shkurtit 1933, sipas raporteve nga autoritetet vendore dhe GPU ukrainase (policia sekrete), zona më e prekur ishte rajoni i Dnipropetrovskut, i cili gjithashtu ishte prekur nga epidemitë e tifos dhe malaries. Rajonet e Odesës dhe Kievit ishin përkatësisht i dyti dhe i treti. Nga mesi i marsit, shumica e raportimeve mbi urinë e kishin origjinën nga Rajoni i Kievit.
Nga mesi i prillit 1933, Rajoni i Kharkovit arriti në krye të listës së rajoneve më të prekura, ndërsa rajonet e Kievit, Dnipropetrovsk, Odessa, Vinnytsia dhe Donetsk dhe RSS e Moldavisë ishin të radhës në listë. Raportet për vdekje masive nga uria, të datuara nga mesi i majit deri në fillim të qershorit 1933, erdhën nga raionet në Kiev dhe Kharkov. Lista e "rajoneve më pak të prekura" vuri në dukje rajonin e Chernihivit dhe pjesët veriore të rajoneve të Kievit dhe Vinnytsias. Dekreti i Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Ukrainës i 8 shkurtit 1933 tha se asnjë rast urie nuk duhej të kishte mbetur i patrajtuar. Gazeta Ukrainase Weekly, e cila po gjurmonte situatën në vitin 1933, raportoi vështirësitë në komunikim dhe situatën e tmerrshme në Ukrainë.
Autoritetet vendore duhej të dorëzonin raporte lidhur me numrat që vuanin nga uria, arsyet e urisë, numrin e vdekjeve nga uria, ndihmën ushqimore të siguruar nga burimet vendore dhe ndihmën e nevojshme ushqimore prej qëndrës. GPU menaxhoi raportimin paralel dhe ndihmën ushqimore në RSS të Ukrainës. Shumë raporte rajonale dhe shumica e raporteve përmbledhëse qëndrore janë të qasshme nga arkivat e sotme qëndrore dhe rajonale të Ukrainës.
Kanibalizmi
Në mars 1933, policia sekrete në provincën e Kievit mblidhte "dhjetë ose më shumë raporte për kanibalizëm çdo ditë", por arriti në përfundimin se "në realitet ka shumë më tepër incidente të tilla", shumica e të cilave nuk raportoheshin. Ata që shpalleshin fajtorë për kanibalizëm shpesh "burgoseshin, ekzekutoheshin ose linçoheshin". Por ndërsa autoritetet ishin të informuara mirë për shtrirjen e kanibalizmit, ata u përpoqën gjithashtu që ky informacion të merrej vesh gjerësisht, shefi i policisë sekrete paralajmëroi “se shënime të shkruara për këtë temë nuk qarkullojnë mes zyrtarëve ku mund të shkaktojnë thashetheme. ".
Shkaqet
Shkaqet kryesore të urisë janë ende të diskutueshme. Disa studiues sugjerojnë se uria ishte pasojë e faktorëve të krijuar nga njeriu dhe atyre natyrorë. Faktori më i përhapur i krijuar nga njeriu ishin ndryshimet e bëra në bujqësi për shkak të industrializimit të shpejtë gjatë Planit të Parë Pesëvjeçar. Ka edhe nga ata që fajësojnë një grup sistematik politikash të ndërmarra nga qeveria sovjetike nën urdhërat e Stalinit, të dizenjuara për të shfarosur ukrainasit. Sipas historianit Stephen G. Wheatcroft, ngjarja që i parapriu zisë së bukës në BRSS ishte një korrje e ulët midis 55 dhe 60 milionë tonë, e cila ka të ngjarë të jetë pjesërisht e shkaktuar nga moti i lagësht dhe fuqia e ulët e tërheqjes,  megjithatë statistikat zyrtare raportuan gabimisht një rendiment prej 68.9 milionë tonësh.
Historiani Mark Tauger ka sugjeruar se thatësira dhe moti i lagësht ishin shkaqet e të korrave të ulëta. Mark Tauger teorizoi se shirat e dendur do të ndihmonin korrjen ndërsa Stephen Wheatcroft teorizoi se do ta dëmtonte atë gjë, hipoteza të cilat Natalya Naumenko i vëren si mosmarrëveshje në studim. Një faktor tjetër i teorizuar nga Taugeri që reduktoi të korrat përfshin ndryshkun endemik të bimëve. Megjithatë, në lidhje me sëmundjen e bimëve, Stephen Wheatcroft vëren se zgjerimi sovjetik i sipërfaqes së mbjellë mund ta ketë përkeqësuar problemin.
Sipas Natalya Naumenkos, kolektivizimi në Bashkimin Sovjetik dhe mungesa e industrive të favorizuara ishin kontribuuesit kryesorë të vdekshmërisë nga uria (52% e vdekjeve të tepërta), dhe disa prova tregojnë se kishte diskriminim ndaj ukrainasve dhe gjermanëve etnikë. Lewis H. Siegelbaum, Profesor i Historisë në Universitetin Shtetëror të Miçiganit, thotë se Ukraina u godit veçanërisht rëndë nga kuotat e drithit, të cilat ishin vendosur në nivele të cilat shumica e fermave nuk mund ti arrinin. Të korrat e vitit 1933 ishin të dobëta, së bashku me nivelin jashtëzakonisht të lartë të kuotave, gjë që çoi në kushte urie. Për mungesat u fajësuan sabotimet e kulakëve dhe autoritetet shpërndanë furnizimet e gatshme vetëm në zonat urbane. majtas|parapamje| Një hartë e urisë sovjetike të viteve 1932-1933 me zonat më katastrofike të urisë të hijezuara me të zezë Sipas një dokumenti të Qendrës për Kërkimin e Politikave Ekonomike të botuar në 2021 nga autorët Andrei Markevich, Natalya Naumenko dhe Nancy Qian, rajonet me përqindje më të lartë të popullsisë ukrainase u goditën më fort me politika të planifikuara nga qendra që korrespondojnë me urinë si rritja e shkallës së prokurimit, dhe zonave me shumicë ukrainase iu dhanë një numër më të vogël traktorësh, fakte të cilat gazeta argumenton se tregojnë se kishte diskriminim nga qendra, duke arritur në përfundimin se 92% e vdekjeve nga uria në Ukrainë së bashku me 77% të vdekjeve nga uria në Ukrainë, Rusi dhe Bjellorusi së bashku mund të shpjegohen me njëanshmëri sistematike kundër ukrainasve.
Kolektivizimi dhe kuotat e larta të kërkuara, si dy arsye për urinë, vihen disi në pikëpyetje nga fakti se rajonet e Ukrainës me humbjet më të larta ishin Kievi dhe Kharkivi, të cilët prodhonin sasi shumë më të ulëta të drithit sesa pjesët e tjera të vendit. Oleh Wolowyna komenton se qëndresa fshatare dhe shtypja pasuese e saj ishte një faktor kritik për urinë në Ukrainë dhe pjesë të Rusisë të populluara nga pakicat kombëtare si gjermanët dhe ukrainasit që dyshoheshin se ishin të ndotura nga "fashizmi dhe nacionalizmi borgjez" sipas autoriteteve sovjetike.
Në Ukrainë u zbatua politika kolektivizimi, duke sjellë krizë ekstreme dhe duke kontribuar në zinë e bukës. Në vitet 1929-1930, fshatarët u nxitën të transferonin tokën dhe bagëtinë në fermat shtetërore, në të cilat ata do të punonin si punëtorë ditorë për pagesë në natyrë. Kolektivizimi në Bashkimin Sovjetik, duke përfshirë SSR-në e Ukrainës, nuk ishte i popullarizuar në mesin e fshatarësisë dhe kolektivizimi i detyruar çoi në revolta të shumta fshatare. Plani i parë pesë-vjeçar ndryshoi prodhimin e pritur nga fermat ukrainase, nga prodhimi i njohur i drithit në kulturat e panjohura si panxhari i sheqerit dhe pambuku. Përveç kësaj, situata u përkeqësua nga administrimi i dobët i planit dhe mungesa e menaxhimit të përgjithshëm përkatës. Sasi të konsiderueshme drithërash mbetën të pavjelura dhe—madje edhe kur korreshin—një përqindje e konsiderueshme humbi gjatë përpunimit, transportit ose ruajtjes. Në verën e vitit 1930, qeveria krijoi një program të ushqimit, gjoja për të rritur eksportet e drithërave. Vjedhja e ushqimit u bë e dënueshme me vdekje ose 10 vjet burg. Eksportet e ushqimit vazhduan gjatë zisë së bukës, megjithëse në një shkallë të zvogëluar. Në lidhje me eksportet, Michael Ellman deklaron se eksportet e drithit 1932-1933 arritën në 1.8 milion ton, e cila do të ishte e mjaftueshme për të ushqyer 5 milion njerëz për një vit.
Është propozuar se udhëheqja sovjetike përdori urinë e krijuar nga vetë ajo për të sulmuar nacionalizmin ukrainas, dhe kështu veprimi mund të bjerë nën përkufizimin ligjor të gjenocidit. Për shembull, politika të veçanta dhe veçanërisht vdekjeprurëse u miratuan në Ukrainën Sovjetike dhe u kufizuan kryesisht në Ukrainën Sovjetike në fund të 1932 dhe 1933.
Nën politikën e kolektivizmit, fermerët jo vetëm që u privuan nga pronat e tyre, por një pjesë e madhe u internua gjithashtu në Siberi pa patur asnjë mjet mbijetese. Ata që mbetën pas dhe u përpoqën të shpëtonin nga zonat e urisë u urdhërua të pushkatoheshin. Kishte individë të huaj që ishin dëshmitarë të kësaj mizorie dhe efekteve të saj. Për shembull, rrëfimi i Arthur Koestlerit, një gazetar hungarezo-britanik, përshkruan vitet e pikut të Holodomorit duke përdorur këto fjalë:"Në çdo stacion [treni] kishte një turmë fshatarësh të veshur me lecka, që ofronin ikona dhe li (bima) në këmbim të një racioni bukë. Gratë po i ngrinin foshnjat e tyre te dritaret e ndarjes - foshnja të dhimbshme dhe të tmerrshme me gjymtyrë si shkopinj, bark të fryrë, koka të mëdha kufomash që rrinin mbi qafa të holla."Kolektivizimi dhe shpjegimi i kuotave të larta të prokurimit për urinë vihet në pikëpyetje nga fakti se rajonet e Ukrainës me humbjet më të larta ishin Kievi dhe Kharkiv, të cilat prodhonin sasi shumë më të ulëta drithërash se pjesët e tjera të vendit. Një shpjegim i mundshëm për këtë ishte se Kharkiv dhe Kiev përmbushën dhe mbi përmbushën prokurimet e tyre të drithit në vitin 1930, gjë që çoi në dyfishimin e kuotave të tyre të prokurimit në këto rajone në 1931 krahasuar me rritjen mesatare kombëtare në normën e prokurimit prej 9%. Ndërsa në Kharkiv dhe Kiev u rritën kuotat e tyre, rajoni i Odesa-s dhe disa rajone të rajonit Dnipropetrovsk u ulën kuotat e tyre të prokurimit.
Politika shtypëse
parapamje| Një "dërrasë e zezë" e botuar në gazetën "Nën flamurin e Leninit" në janar 1933 - një "listë e zezë" që identifikon kolhoze të veçanta dhe ndëshkimin e tyre në Bashtanka Raion, krahina Mykolayiv, Ukrainë. Disa politika shtypëse u zbatuan në Ukrainë menjëherë para, gjatë dhe pas zisë së bukës, duke përfshirë, por pa u kufizuar në përndjekjen kulturore-fetare, Ligjin e Spikelets, Listën e Zezë, sistemin e brendshëm të pasaportave dhe kërkesat e ashpra të grurit.
Para zisë së bukës
Krijuesi i termit gjenocid, Raphael Lemkin e konsideroi shtypjen e Kishës Ortodokse si një degë gjenocidi kundër ukrainasve kur vihet në pah me urinë e Holodomorit. Kolektivizimi nuk përfshinte vetëm marrjen e tokës nga fermerët, por edhe mbylljen e kishave, djegien e ikonave dhe arrestimin e priftërinjve. Duke e lidhur kishën me regjimin carist, shteti sovjetik vazhdoi të minonte kishën nëpërmjet shpronësimeve dhe shtypjes. Ata ndërprenë mbështetjen financiare të shtetit për kishën dhe laicizuan shkollat e kishës.
Në fillim të vitit 1930, 75% e famullive autoqefaliste në Ukrainë ishin persekutuar nga autoritetet sovjetike. GPU nxiti një gjyq spektakolar i cili denoncoi Kishën Ortodokse në Ukrainë si një "organizatë nacionaliste, politike, kundërrevolucionare" dhe nxiti një "vetëshpërbërje" të organizuar. Megjithatë Kisha më vonë u lejua të riorganizohej në dhjetor 1930 nën një udhëheqës kozmopolit pro-sovjetik, Ivan Pavlovsky, megjithatë spastrimet e Kishës u rindezën gjatë Spastrimit të Madh.
Gjatë zisë së bukës
"Dekreti për Mbrojtjen e Pronës Socialiste", i mbiquajtur nga fermerët Ligji i Spikelets, u miratua më 7 gusht 1932. Qëllimi i ligjit ishte mbrojtja e pronës së fermave kolektive të kolkozëve. Ai u quajt Ligji i Spikelets sepse lejonte që njerëzit të ndiqeshin penalisht për grumbullimin e grurit të mbetur nga fushat. Më shumë se 200,000 njerëz u dënuan sipas këtij ligji.