cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Protokollet e sigurisë te rrjetet pa tela
Teknika Block Ciphers
Block ciphers përdonin funksione që simulojnënë mënyrë të rastësishme tabelat mapuese. P.sh një mesazh i ndarë në blloqe 64-bitëshe përdor funksionin që së pari e ndanë bllokun 64-bitësh në nënblloqe 8-bitëshë që krijonë tabela të menagjueshme dhe pastaj i bashkon si output 64-bitësh.
Sot ekzistojnë një numër i standardeve të cipher blocks të njohura duke përfshirë DES (Data Encryption Standard), 3DES, dhe AES (Advanced Encryption Standard). Secili prej këtyre standardeve përdor funksione, në vend se tabela të paracaktuara. Secili prej këtyre algoritmeve përdor gjithashtu një varg bitësh për një çelës. Për shembull, blloku 64-bitësh i DES përdor një çelës 56-bitësh. AES përdor blloqe 128-bitëshë dhe mund të funksionojë me çelësa që janë 128 ,192, dhe 256- bitësh.
Në një block cipher, nëse kemi një bllok të një mesazhi do të enkriptohet në të njejtin ciphertext nëse përdoret i njejti çelës, kurse në stream cipher i njëjti mesazh (plaintext) enkriptohet dhe rezulton në ciphertext të ndryshëm. Një mod kriptografik është kombinim i një algoritmi të thjeshtë me veprime të tjera ose operacione të thjeshta. Operacionet janë të thjeshta sepse siguria është funksion i algoritmit dhe jo i modit.
Block cipher operojnë në disa mode si Electronic Codebook (ECB), Cipher Block Chaining (CBC), Output Feedback (OFB), Cipher Feedback (CFB), Couner (CTR).
CBC operon siç vijonë:
Para se me e kriptu mesazhin (bllokun k-bitësh) dërguesi gjeneron një vektor inicializues k-bitësh të quajtur Initialization Vector (IV). Le të jetë ky vektor i definuar si c(0).
Dërguesi llogaritë XOR të IV me bllokun e parë. Pastaj rezultatin e kalon në bllokun që përmban algoritmin për kriptim së bashku me çelësin.
Për bllokun e i-të dërguesi gjeneron cipher mesazhin e i-të.
Teknika Stream ciphers
Stream Ciphers operojnë në streams të mesazhit të thjeshtë dhe mesazhit të enkriptuar me një bit ose byte. Një stream cipher e ndan mesazhin në M meszhe dhe e konverton çdo bit në ciphertext, pra enkriptojnë çdo bit një nga një. Stream cipher shoqërohet me gjenerimin e një keystream. Gjenerimi i një key stream mund të bëhet me disa metoda:
ci = mi Xor ki
Për dekriptim të ciphertext-it bit-at e ciphertext-it bëhen XOR me po të njejtat elemente të keystream ashtu që të fitohen bit-at e plaintext-it:
Pasi që mi Xor ki Xor ki = mi   atëherë kjo funksionon.
Patrick Müller (futbollist)
Patrick Müller është një ish futbollist profesionist zviceran.
Karriera me klube
Müller filloi karrierën e tij në FC Meyrin para se të shkonte në Servette. Ai gjithashtu luajti në Zvicër me Grasshopper-in në Zürich. Talenti i tij u shënua nga klubi francez Olympique Lyonnais, i cili e nënshkroi atë. Ai ka luajtur edhe për Real Mallorca dhe FC Basel. Më 31 gusht 2008 ai nënshkroi një kontratë për dy vjet me AS Monaco.
Karriera ndërkombëtare
Müller luajti për ekipin kombëtar zviceran të futbollit në mënyrë të rregullt dhe u ftua në skuadër për Kupën e Botës 2006. Njihet për disa incidente ku ai bllokoi topa me duart e tij gjatë Kupës së Botës 2006.
Jeta personale
Müller ka një grua me emrin Katia dhe dy fëmijë, bijën Norah (e lindur më 30 prill 2004) dhe djalin Dan (i lindur më 5 mars 2006). Ai mban kombësi të dyfishtë, zvicerane dhe austriake.
Daniele Massaro
Daniele Massaro (lindur më 23 Maj 1961) është një ish-futbollist italian.
Kombëtarja
Për reprezentacionin italian ka luajtur 15 ndeshje.
Gërmadhat e kishës Shpëtimi i Shenjët (Shën Gjergji)
Gërmadhat e kishës Shpëtimi i Shenjët (Shën Gjergji) është një monument i trashëgimisë kulturore në Opterushë, Rahovec, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 558/66.
Bagdad, California
Bagdad është një qytet i braktisur në shkretëtirën Mojave, San Bernardino, Kaliforni.
Gjeografia
Bagdad ndodhet përgjatë rrugës historike të U.S. Route 66, në lindje të Barstow dhe Ludlow, dhe në perëndim të Amboy dhe Needles.
Qyteti u themelua në vitin 1883 kur u ndërtua linja hekurudhore Atchison, Topeka dhe Santa Fe midis Barstow dhe Needles.
Bagdadi ishte një qytet i lulëzuar përgjatë National Old Trails Road rrugën e famshme Route 66. Ajo u anashkalua nga hapja e Interstate 40 në veri më 1973, dhe humbi biznesin e udhëtarëve dhe popullsinë rezidente.
Ndërtesat e mbetura u shkatërruan në vitin 1991, duke lënë pak gjurmë të qytetit.
Bagdadi mban rekordin e të qenurit vendi më i thatë në historinë e Shteteve të Bashkuara me 767 ditë të drejtpërdrejta pa shi, nga 3 tetor 1912 deri më 8 nëntor 1914. Është në jug të Maleve Granite dhe Mojave National Preserve, dhe në veri të Malet Bullion.
Një fushë e vogël ajrore e njohur si Bagdad Intermediate Field u ndërtua në jug të qytetit, menjëherë në jug të Interstate 66. Ajo ishte operacionale në vitin 1932, me braktisjen midis 1954-1958.
Bagdad Café
Qyteti është i njohur si vendosja e trilluar e një romani dhe një film të quajtur Bagdad Cafe.
Filmi u xhirua në kafenë Sidewinder në Newberry Springs aty pranë, i cili që nga ajo kohë është riemëruar "Bagdad Café".
Arboretumi i Craonne
djathtas|parapamje|250x250px| Arboretumi i Craonne Arboretum i Craonne (frëngjisht Arboretum de Craonne ) është një arboretum prej 7 hektarësh i vendosur në kufijtë e komunës Craonne, Aisne, Epërmet e Francës, Francë. Arboretumi u mboll në vendin e ish-fshatit Craonne, i shkatërruar totalisht në betejat midis prillit dhe majit 1917 nga artileria franceze gjatë Luftës së Parë Botërore, dhe shërben si përkujtimore e fshatit. Peizazhi i tij me kratere është një kujtesë e shkatërrimit ekstrem të luftës. Sot arboretumi përmban 57 lloje pemësh, së bashku me tabelat që shfaqin harta dhe fotografi të fshatit të dikurshëm. Është i hapur çdo ditë pa pagesë.
Kortedala
thumb|240px|Pamje nga sheshi i Kortedala Kortedala është një lagje në Göteborg, Suedi që është e ndarë në Kortedala Veriore dhe Kortedala Jugore. Zona strehon një popullsi prej rreth 10,000 banorë dhe është një nga periferitë tipike të viteve 1950 të Göteborg. Zona është shumë e harlisur dhe e gjelbër me shumë pemë dhe parqe. Kortedala gjithashtu ka patinazhin më të madh të Göteborg me emrin, Isdala, dhe një qendër të madhe sportive të quajtur Alelyckan. Ka katër sheshe lokale, tre më të vogla dhe Sheshi Kortedala është më e madhe. Kortedala arrihet me linjat e tramvajit 6, 7 dhe 11. Linja 6 shënohet në Kortedala dhe drejton deri në fund të Aprilgatan. Linjat 7 dhe 11 vazhdojnë në Bergsjön. Policia në veri-lindje të Göteborg ka stacionin e saj kryesor në sheshin Kortedala.
Andreas Barkoulis
Andreas Barkulis (4 gusht 1936 – 23 gusht 2016) ishte aktorë ortodoks greqishtfolës. Ai ishte aktorë i famshëm në vitet 1950-ta dhe 60-ta në Greqi.
Pargny-Filain
Pargny-Filain është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Pargny-Filain ka një popullsi prej 247 banorë dhe sipërfaqe 5.01 km², me një dendësi prej 49 banor/km².
Stema e Arabisë Saudite
parapamje|Stema e Arabisë Saudite Stema kombëtare e Arabisë Saudite (Arabisht: شعار السعودية) u miratua në vitin 1950. Sipas Ligjit Themelor Saudit, ajo përbëhet nga dy shpata të kryqëzuara me një pemë palme në hapësirën sipër dhe midis teheve.
Të dy shpatat përfaqësojnë Mbretërinë e Hexhazit dhe Sulltanatin e Nexhdit dhe varësitë e saj, të cilat u bashkuan nën Ibn Saudi në vitin 1926. Stema përfaqëson se prosperiteti mund të ketë vetëm përmes Drejtësisë. Pëllëmba është prosperitet dhe shpatat e kryqëzuara përfaqësojnë Drejtësinë. Pema e palmës përfaqëson pasuritë e Mbretërisë të cilat përcaktohen si njerëzit, trashëgimia, historia dhe burimet e saj natyrore dhe jo-natyrore. Kështu, palma tregohet se ruhet nga dy shpatat, të cilat përfaqësojnë forcat që do të përdoren në mbrojtje të kombit.
Përdorimi
parapamje|left|Pasaporta me stemën e Arabisë Saudite Stema paraqitet në dokumentet qeveritare, misionet diplomatike, si dhe disa flamuj të Arabisë Saudite. Është e zbukuruar me ar në flamurin e Forcave të Armatosura të Arabisë Saudite (që është gjithashtu flamuri i luftës së Mbretërisë) dhe në ngritësin e poshtëm të Standardit Mbretëror. Ky i fundit është në thelb flamuri kombëtar me stemën e shtuar në ar, i cili vendoset në pjesën e poshtme të ngritësit (me të majtën) dhe jo në kanton si me standardet e tjera mbretërore. Pozicioni më i ulët i Emblemës është në respekt të natyrës së shenjtë të Shehadetit, besimit Islam.
Shtëpi banimi Mirnije Lleshi
Shtëpi banimi Mirnije Lleshi është një monument i trashëgimisë kulturore në Prishtinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Wissignicourt
Wissignicourt është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Wissignicourt ka një popullsi prej 150 banorë dhe sipërfaqe 4.46 km², me një dendësi prej 34 banor/km².
Anto Drobnjak
Anto Drobnjak (lindur më 21 Shtator 1968) është një ish-futbollist malazez.
Balena me sqep
Balenat me sqep janë anëtarë të familjes Ziphiidae, e cila përbëhet nga 22 specie. Këto balena me dhëmbë janë të veçuara për sqepin e tyre të zgjatur. Në mesin e kafshëve ajërmarrësi, balenat me sqep janë disa nga zhytësit më ekstrem: Balena me sqep e Kuvierit rregullisht zhytet për një orë në thellësi mbi 1,000 m, dhe rekordi më i gjatë dhe më i thellë i regjistruar i zhytjes është 137.5 minuta dhe 2992 m m. Kjo është zhytja më e madhe në thellësi e njohur për një gjitar.
Anto Drobnjak
Kombëtarja
Për reprezentacionin jugosllave ka luajtur 6 ndeshje.
Kalendari maja
Kalendari maja është një sistem kalendarësh përdorur në Mezoamerikën para-Kolumbiane dhe në shumë komunitete moderne në malësitë e Guatemalës, në Varakruz, Oaxaca, Chiapas dhe Meksikë.
Ky kalendar bazohet mbi një sistem që përdorej në mbarë rajonin dhe daton që nga shekullin V p.e.s.. Ndan aspekte të përafërta me kalendarët e përdorur nga qytetërimet e tjera të hershme të Mezoamerikës, si Zapotekët dhe Olemkët si dhe qytetërime të mëvonshme apo kontemporare si Mikstekët dhe Aztekët. Në Mezoamerkë ka edhe kalendarë më të hershëm se kalendari maja, por ky kalendar dhe kaledari aztek janë të dokumentuar dhe kuptuar më mirë.
Haab'
Haab ishte kalendari maja përdorur për qëllime civile, për shëmbull për përcaktimin e kohës së mbjelljes e korrjes dhe ishte i ngjashëm me kalendarin tonë diellor me 365 ditë pasi përfshinte afërsisht një vit diellor. Kalendari Haab kishte 18 "muaj" me nga 20 ditë plus pesë ditë pa emër që njihen si Wayeb' apo pesë ditët e pafata pasi mendohej se sillnin rreziqe.
Shtëpia e Shaban Agës
Shtëpia e Shaban Agës është një shtëpi banimi dhe monument i trashëgimisë kulturore në Vushtri, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Historia
Në bërthamën e vjetër të qytetit të Vushtrrisë në afërsi të Shtëpisë së Mahmut Gjinollit në oborrin e gjerë është ndërtuar shtëpia e Shaban Agës. Shtëpia i takon ndërtimit të viteve të fundit të shek. XIX ose fillimit të shek. XX. U ndërtua nga vet pronari Shaban Haxhi Aga i cili ishte një tregtar i pasur i kohës. Shtëpia gjithmonë ka pasur funksion banimi, edhe sot ka po të njëjtin funksion. Shtëpia gjithnjë ka qenë e banuar nga familjarët, të cilit njihen edhe si veteran të arsimit. Shtëpia P+1 e ndërtuar nga gurët, qerpiçi dhe druri parqet stilin arkitektonik tradicional të shtëpisë qytetare të Kosovës me çardak të mbyllur. Shtëpia është e mbuluar me një kulmi shumë faqësor me mbulesë qeramidhe. Përdhesa është me mure guri e destinuar për hapësira ekonomike dhe magazinim, ndërsa kati është i ndërtuar me teknikën e bondrukut i dalur në formë konsolle. Si në eksterier ashtu edhe në enterier shtëpia karakterizohet për elementet funksionale dhe dekorues të punuara nga druri. Shtëpia kryesisht e ruan gjendjen fillestare të ndërtimit.
One-time pad
Fillimisht përshkruar nga Frank Miller më 1882, one-time pad u ri-zbulua më 1971. Më 22 qershor, 1919, Shtetet e Bashkuara patentuan 1,310,719 u lëshua për Gilbert S. Vernam për XOR (ose eksklusive) operacionin e përdorur për enkriptimin e një blloku one-time pad.Është derivuar nga Vernam cipher, emëruar sipas Gilbert Vernam, një prej zbuluesve të tij. Sistemi i Vernam-it ishte një cipher që kombinonte një mesazh me një çelës lexuar nga shirit çelësi. Ne formën e vetë origjinale, sistemi i Vernam-it ishte i cenueshëm sepse çelësi prej shiriti ishte një cikël (diçka që përsëritej), që ripërdorej çdoherë kur shiriti bënte një cikël të plotë. Përdorimi i One-Time erdhi më vonë, kur Joseph Mauborgne vërejti që nëse shiriti i çelësit ishte plotësisht i rastit, atëherë kriptoanaliza do të ishte e pamundur.
Pjesa "pad" e emrit vjen nga një implementimin i hershëm, ku materiali i çelësit ishte i shperndarë si nje bllok (pad) prej letre, ashtuqë pjesa e sipërme e letrës mund te hiqej lehtë dhe te shkatërrohej pas përdorimit. Për lehtësinë e fshehjes, blloku ndonjëherë ishte i reduktuar në një pjesë aq të vogël saqë një çelq zmadhues i fuqishëm ishte i nevojshëm për t'a përdorur atë.KGB-ja përdorte "pads" të madhësive të tilla që ato të mund të përshtateshin në pëllëmbën e dores, apo në një lëvozhg arre. Për të rritur sigurinë, one-time pads ndonjëherë printoheshin ne fletë me nitrocelulozë të ndezshëm të lartë, në atë menyrë që ato të mund të digjeshin shpejt pas përdorimit të tyre.
Ka disa paqartësi në terme për shkak se disa autorë përdorin termat "shifër Vernam" dhe "One-Time pad", ndërsa të tjerët i referohen ndonjë rrjedhje të shifrës si një "shifër Vernam", duke përfshirë edhe ato të bazuara në një gjenerator pseudorandom të numërave kriptografikisht të sigurt (CSPRNG - Cryptographically Secure Pseudorandom Number Generator).
Historiku
Frank Miller në 1882 ishte i pari për të përshkruar sistemin one-time pad për sigurimin e telegrafisë.
Sistemi i ardhshëm i one-time pad ishte elektrikë. Në vitin 1917, Gilbert Vernam (i AT & T Corporation) shpiku dhe më vonë patentuar në 1919 (U.S Patent 1,310,719) një cipher i bazuar në teknologjinë teleprinter. Secili karakter në një mesazh të ishte e kombinuar në mënyrë elektrike me një karakter në një çelës kasetë letër. Joseph Mauborgne (atëherë një kapiten në ushtrinë amerikane) vërejti se sekuenca e karaktereve kyçe në kasetë mund të jenë krejtësisht të rastit, dhe, nëse po, kriptoanaliza do të jetë më e vështirë. Së bashku ata shpikën sistemin e parë të one-time pad.
Zbulimi i fundit ishte nga Claude Shannon në vitet 1940 që vërejtën dhe vërtetuan rëndësinë teorike të sistemit one-time pad. Shannon dorëzoi rezultatet e tij në një raport të klasifikuar në vitin 1945, dhe i botuar ato në mënyrë të hapur në vitin 1949. Në të njëjtën kohë, Vladimir Kotelnikov kishte vërtetuar në mënyrë të pavarur sigurinë absolute të one-time pad; rezultatet e tij u shpërndanë në vitin 1941 në një raport që me sa duket mbetet i klasifikuar.
Fshehtësia Perfekte
One-time pads janë "informacion-teorikisht i sigurtë" në atë menyrë që mesazhi i enkriptuar (psh. ciphertext-i) nuk ofron asnjë informacion në lidhje me mesazhin origjinal tek nje kriptoanalizues (me përjashtim të gjatësisë maksimale të mundshme të mesazhit).Ky është një nocion shumë i fortë i sigurisë i zhvilluar gjatë Luftës së Dytë Botërore nga Claude Shannon dhe provuar, matematikisht, të jetë e vërtetë nga Shannon për të njëjtën kohë. Rezultati i tij u botua në Gazetën Bell Labs Teknik në 1949. Përdorur siç duhet, one-time pads janë të sigurta në kuptimin edhe përkundër kundërshtarëve me fuqi të pafund kompjuterike.
Claude Shannon vërtetoi, duke konsideruar teorinë e informacionit, që one-time pad ka një veti te cilën ai e quajti Fshehtësi Perfekte; që është, ciphertext-i C nuk jep absolutisht asnjë informacion shtesë në lidhje me plaintext-in. Kjo ndodhë për shkak që, duke përdor një çelës vërtetë të gjeneruar në mënyrë të rastit që përdoret vetëm një herë, një ciphertext mund të përkthehet në çfarëdo plaintexti me gjatësi të njejtë, dhe të gjithë kanë të ngjarë të njejtë. Kështu, probabiliteti paraprak i një mesazhi plaintext M është i njëjtë me një probabilitet të një mesazhi plaintext M dhënë ciphertext-in përkatës. Matematikisht, kjo është e shprehur si H (M) = H (M | C), ku H (M) është entropia e plaintext-it dhe H (M | C) është entropia e kushtëzuar e plaintext-it që jep ciphertext-in C. Fshehtësia Perfekte është një nocion i fortë i vështirësisë kriptoanalizuese.
Algoritme konvencionale të enkriptimeve simetrike përdorin modele komplekse të zëvendësimit dhe transpozicionit. Për të mirën e tyre aktualisht në përdorim, nuk dihet nëse ka mundsi të jetë një procedurë kriptoanalitike e cila mund të zhbëjë (ose, në mënyrë të dobishme, pjesërisht të zhbëjë) këto transformime pa e ditur çelësin e përdorur gjatë enkriptimit. Algoritmet e enkriptimit asimetrik varen nga problemet matematikore që mendohet të jenë të vështira për t'u zgjidhur, siç është faktorizimi i një numëri të plotë dhe logaritme diskrete. Megjithatë nuk ka prova se këto probleme janë të vështira, dhe një përparim matematikorë mund të bëjë sistemet ekzistuese të prekshme për t'u sulmuar.
Duke pasur parasysh fshehtësinë e përsosur, në kontrast me enkriptimet simetrike, OTP është imun edhe për brute-force sulmet. Duke i provuar të gjitha çelësat thjeshtë jep të gjitha plaintext-et, e që të gjithë në mënyrë të barabartë kanë të ngjarë të jenë plaintext-i aktual. Edhe me plaintext të njohur, pra me pjesë të njohur të mesazhit, sulme si brute-force nuk mund të përdoren, pasi një sulmues nuk është në gjendje për të fituar ndonjë informacion në lidhje me pjesët kyçe të nevojshme për të dekriptuar pjesën tjetër të mesazhit.
Arthur Conan Doyle
Sir Arthur Conan Doyle DL Ignatius (22 maj 1859 - 7 korrik 1930 ishte një mjek dhe shkrimtar britanik, më e theksuar për tregimet e tij rreth detektivit Sherlick Holmes, të konsideruar në përgjithësi një moment historik në fushën e trillim-krimit, dhe për aventurat e Profesor Challenger. Ai ishte një shkrimtar pjellor të cilit veprat e tjera përfshijnë tregime me trillime shkencore, dramë, romancë, poezi, jo-trillim dhe romane historike. Ai njihet si lideri i letërsisë moderne.
Jeta e hershme
Arthur Conan Doyle ka lindur më 22 maj 1859 në 11 Vendi Picardy, Edinburg, Skoci. Babai i tij, Charles Altamont Doyle, ishte me prejardhje irlandeze anglisht, dhe nëna e tij, Maria Lindi Foley, ishte irlandeze. Ata u martuan në 1855. Në 1864 familja u shpërndanë për shkak të alkoolizmit rritje Charles dhe fëmijët ishin strehuar përkohësisht nëpër Edinburgut. Në vitin 1867, familja u mblodhën përsëri dhe jetuan në banesa shumëkatëshe të errëta në 3 Place Sciennes.
Edhe pse ai është përmendur tashmë si "Conan Doyle", origjina e këtij mbiemrit përbërë është e pasigurt.Hyrja në të cilën pagëzimi i tij është regjistruar në regjistrin e katedrales së Shën Marisë në Edinburg jep "Arthur Conan Ignatius", si emrin e tij të krishterë, dhe thjesht "Doyle" si mbiemrin e tij. Ajo gjithashtu emrat Michael Conan si nun i tij.
Përkrahur nga xhaxhallarët e pasur, Conan Doyle u dërgua në katolike Hodder jezuit përgatitore Place shkollës, Stonyhurst, në moshën nëntë (1868-1870). Ai pastaj vazhdoi të Stonyhurst Kolegjin deri në vitin 1875. Nga 1875-1876, ai ishte arsimuar në shkollë jezuit Matutina Stella në Feldkirch, Austri.
Kopshti botanik i Metzit
djathtas|parapamje| Serë në botanik Jardin Jardin botanique de Metz, i njohur gjithashtu si Jardin botanique de la Ville de Metz, është një kopsht botanik me sipërfaqe 4.4 hektarë i vendosur në 27 ter, rue du Pont-à-Mousson, Montigny-lès-Metz, Moselle, Grand Est, Francë. Është i hapur çdo ditë; hyrja është falas.
Sot kopshti përmban një kopsht trëndafilash (80 varietete), kopsht aromash, koleksion barishtesh, shtretër lulesh dhe një arboretum të maturuar me Aesculus flava, selvi tullac, Diospyros virginiana, Fagus sylvatica asplenifolia, xhinko, Melia azedarach (1, sequoi e vjetër ), dhe Sophora japonica, si dhe një stendë të madhe bambuje të qëndrueshme ( Phyllostachys aurea ). Me sipërfaqe 1,000 m2 serrat përmbajnë rreth 4500 bimë që përfaqësojnë 80 familje botanike, duke përfshirë orkide, kaktus dhe palma.
Narvali
Narvali (lat. Monodon monoceros) është një balenë me dhëmbë me madhësi të mesme, e cila posedon një çatall të gjatë të përdredhur i cili i rritet nga nofulla e sipërme. Jeton gjatë gjithë vitit në ujërat e Arktikut rreth Groenlandës, Kanadasë dhe Rusisë. Është një nga dy llojet e gjalla të balenave në familje Monodontidae, së bashku me belugën. Narvalët meshkujt dallohen nga një çatall i drejtë, i gjatë e i përdredhur, i cili shkon deri në 2,6 metra.
Ashtu si belugat, narvalët janë balena me madhësi të mesme. Për të dyja gjinitë, me përjashtim të çatallit të mashkullit, madhësia e përgjithshme e trupit mund të shkojnë nga 3.95 deri në 5.5 metra; meshkujt janë pak më të mëdhenj se femrat. Pesha mesatare e një narvali të rritur është nga 800 deri në 1,600 kg. Gjatës moshës 11 deri në 13 vjeçare, meshkujt piqen seksualisht; ndërsa femrat piqen në moshën 5 deri në 8 vjeçare. Narvalët nuk kanë pendë shpinore, dhe rruaza tyre të qafës janë të bashkuara si tek gjitarët tjerë, e jo të përziera si tek delfinët dhe shumica e balenave.
I gjetur kryesisht në Arktikun kanadez dhe ujërat e Gorenlandës dhe Rusisë, narvali është një grabitqar i Arktikut i specializuar në mënyrë unike. Gjatë dimrit, ushqehet me pre bentike, kryesisht me shojzë, nën sipërfaqet me akull të dendur. Gjatë verës, ushqehet kryesisht me merculin e Arktikut dhe shojzën e Groenladnës, dhe me peshqe të tjerë të tillë si merluci polar që përbën pjesën e mbetur të dietës së tij. Çdo vit, si vjen vera ata mërgojnë nga gjiret në oqean. Në dimër, narvalët meshkuj herë pas here zhyten deri në 1,500 m thellësi, zhytje e cila mund të zgjas deri në 25 minuta. Narvalët, si shumica e balenave me dhëmbë, komunikojën me "kërcitje", "fishkëllime", dhe "trokitje".
Narvalët mund të jetojnë deri në 50 vjet. Ata vriten shpesh nga asfiksimi, kur ngrin akulli i detit. Një tjetër shkak i vdekjeve, posaçërisht në mesin balenave të reja, është uria. Popullsia aktuale e narvalëve është rreth 75,000, kështu që narvalët kategorizohen si kafshë me kërcënim të afërt (NT) sipas kritereve të Unionit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN). Narvalët gjuhen për më shumë se një mijë vjet nga njerëz inuitë (eskimezë) në veri të Kanadasë dhe Groenlandës, për mish dhe fildish, dhe një gjueti e rregulluar me ligj vazhdon sot e kësaj dite.
Taksonomia dhe etimologjia
Narvali ishte një nga llojet e shumta të përshkruara fillimisht nga Linaeusi në librin e tij Systema Naturae. Emri i tij rrjedh nga norvegjishtja e vjetër nár, që do të thotë "kufomë", që lidhet pigmentin laran gri të kafshës, që i ngjanë një detari të mbytur si dhe zakoni i tij veror që të qëndroj perzull në ose pranë sipërfaqes së detit. Emri shkencor, Monodon monoceros, rrjedh nga greqishtja: "një-dhëmb një-bri".
Narvali është i lidhur më ngushtë me belugën. Së bashku, këto dy lloje përbëjnë të vetmit anëtarë të gjallë të familjes Monodontidae, e njohur si familja e "balenatve të bardha". Monodontidaetë dallohen për nga madhësia mesatare (rreth 4 m gjatësi), shalqini ballor (organet e rrumbullakta shqisore) dhe mungesa e një pende të vërtetë kurrizore. Edhe pse narvalët dhe belugat klasifikohen në gjini të veçanta, me nga një lloj secila gjini, ka disa prova që ata munden, por shumë rrallë, të çiftohen. Skeleti i plotë i një balene anormale u zbulua në Groenlandën perëndimore rreth vitit 1990. Ajo u përshkrua nga zoologët detarë si e ndryshme nga çdo llojë i njohur, por me veçori të një narvali dhe një beluge, në përputhje me hipotezën që kjo balenë anormale ishte një hibrid narvali dhe beluge.
Balenat e bardha së bashku me delfinët (Delphinidae) dhe derrat e detit (Phocoenidae) përbëjnë superfamiljen Delphinoidea, të cilat janë me origjinë të mundshme monofilike. Provat gjenetike tregojnë se derrat e detit janë të lidhur më ngushtë me balenat e bardha, dhe se këto dy familje përbëjnë një degë të veçantë, e cila devijoi nga pjesa tjetër e Delphinoidea brenda 11 milion viteve të fundit. Fosilet tregojnë se balenat e bardha të lashta kanë jetuar në ujrat tropikale. Ato mund të kenë migruar në ujrat e Arktikut dhe Nën-arktikut si përgjigje ndaj ndryshimeve në zinxhirin ushqimor detar gjatë Pliocenit.
Përshkrimi
Narvalët janë balena me madhësi të mesme, dhe kanë madhësi përafërsisht të njëjtë me belugat. Gjatësia e përgjithshme e të dy gjinive, duke përjashtuar çatallin e meshkujve, mund të shkojnë nga 3.95 deri në 5.5 m. Meshkujt, me një gjatësi mesatare prej 4.1 m, janë pak më të mëdhenj se femra, që kanë një gjatësi mesatare prej 3.5 m. Pesha e zakonshme e trupit të narvalëve të rritur varion nga 800 deri në 1,600 kg. Narvalët meshkuj arrijnë pjekurinë seksuale në moshën 11 deri në 13 vjeçare, kur ata janë rreth 3.9 m të gjatë. Femrat piqen seksualisht në një moshë më të re, në mes moshën 5 dhe det 8 vjeçare, kur ato janë rreth 3.4 m të gjata.
Pigmentimi tek narvalët ështe i larmë, me pulla nghyrë kafe në të zezë mbi një prapavijë të bardhë. Ata janë më të errët kur lind dhe bëhen më të bardhë me moshë, vetëm meshkujt e vjetër mund të jenë pothuajse plotësisht të bardhë. Narvalët nuk kanë pendë shpinore, ndoshta një adaptim evolucionar për të notuar më lehtë nën akull. Rruaza e tyre në qafë janë të lidhura, si ato të gjitarëve toksëor, në vend që të jenë të ndërfutura së bashku si tek shumica e balenave. Të dyja këto veçori i ndajnë me belugën. Gjysmëbishtat e bishtit të narvalëve femër i kanë skajet e përparme të kthyera mbrapa, ndërsa gjysmëbishtat e meshkujve i kanë skajet e përparme më konkave dhe jo të kthyera mbrapa. Kjo mendohet se është një përshtatje për të ulur rezistencën e shkaktuar nga çatalli.
Çatalli
Karakteristika më e spikatur e narvalëve meshkuj është një çatall i vetëm e i gjatë, një dhëmbë që del nga ana e majtë e nofullës së sipërme, kalon buzët dhe formon një spirale mëngjarash. Çatajt e tyre rriten gjatë gjithë jetës, duke arritur gjatësinë prej 1.5 deri 3.1 m. Është e zbradhët nga brenda dhe peshon rreth 10 kg. Një në 500 meshkuj ka dy çataj, e cila ndodh kur dhëmbi rritet nga ana e djathtë. Femrat nganjëherë rrisin çataj; edhe pse vetëm rreth 15% e femrave kanë nga një çatall, që është më i vogël se çatalli i meshkujve, e me një spirale më pak të dukshme. Femrat mund të prodhojë edhe një çatall të dytë, por ka vetëm një rast të vetëm të regjistruar për një ndodhi të tillë. Çatajt janë të rrethuar nga prapa, përpara dhe anash nga disa dhëmbë të vegjël, që ndryshojnë në morfologji dhe histologji. Këto janë dhëmbë rudimentarë, dhe nganjëherë mund të shtrydhen nga kockat. Morfologjia dhe anatomia e tyre e ndryshme tregon një rrugë të papërdorimit evolucionar. Goja e narvalëve zakonisht shfaqet pa dhëmbë.
Shpërndarja
Narvali gjendet kryesisht në zonat atlantike dhe ruse të Oqeanit të ngrirë të Veriut, apo Qqeanit Arktik. Individë janë të regjistruar zakonisht në pjesën veriore të Gjirine Hudsonit, Ngushticën e Hudsonit, Gjirin e Bafinit; pranë bregut lindor të Groenlandës; dhe në një rrip që fillon nga pjesa lindore e cepit verior të Groenlandës dhe vazhdon deri në Rusinë lindore (meridiani 170° në Lindje). Tokat që përfshihen në këtë rrip janë Ishujt Svalbard, Toka e Franc Jozefit dhe Toka Veriore. Vrojtimi më verior i narvalëve ka ndodhur në veri të Tokës së Franc Jozefit, rreth praleles 85° në Veri. Shumica e narvalëve në botë janë të përqendruar në fjoredet dhe gjiret e Kandasë së Veriut dhe Groenlandës perëndimore. Ata mund t'i mbijetojnë thellësirave deri në 1,500 m.
Shtegtimi
Narvalët shfaqin shtegtime sezonale, me një besnikëri të lartë kthimi në vendet e preferuara verore pa akull, zakonisht në ujra të cekëta. Në muajt e verës, ata lëvizin pranë brigjeve, zakonisht në tufa me nga 10 deri në 100 individë. Gjatë dimrit, lëvizin në ujra më të thella të deteve të hapura, nën shtresa të trasha të akullit, duke dalë në sipërfaqe nëpër çartjet e ngushta në akullin e detit. Siç vjen pranvera, këto të çara hapen në kanale dhe narvalët kthehen në gjiret bregdetare. Narvalët nga Kanadaja dhe Groenlanda, rregullisht dimërojnë poshtë akullit të detit në Ngushticën e Dejvisit dhe Gjirin e Bafinit përgjatë pjerrtësirës kontinentale me më pak se 5% ujë të hapur, por me një densitetit të lartë të shojzës së Groenlandës. Të ushqyerit gajtë dimrit përbëjnë pjesë më të madhe të marrjes së energjisë nga narvalët, sesa gajtë verës.
Taos, New Mexico
Taos është qytezë dhe zyra qendrore e qarkut Taos, New Mexico, Shtetet e Bashkuara. Qyteza u themelua nga guvernatori i Nuevo México Fernando Chacón në vitin 1795, për të vepruar si shesh i fortifikuar dhe qendër tregtare për bashkësitë fqinje amerikan Taos Pueblo (emri i qytetit) dhe komunitetet Hispano, duke përfshirë Ranchos de Taos, Cañon, Taos Canyon, Ranchitos, El Prado dhe Arroyo Seco. Qyteza u inkorpurua në vitin 1934. Ndërsa nga regjistrimi i vitit 2018, popullsia e saj ishte 5,971.
Gjeografia
Taos ndodhet afër Rio Pueblo de Taos, një degë e Rio Grande. Vetëm në perëndim të Taos ndodhet Gryka e Rio Grande, duke përshkuar rrjedhjet e bazaltit të fushës vullkanike të Pllajës Taos dhe e përshkuar nga Ura e Grykës Rio Grande, tani një pjesë e U.S. Route 64.
Demografia
Që nga regjistrimi i vitit 2010 Taos kishte një popullsi prej 5.716. Mosha mesatare ishte 44. Përbërja etnike dhe racore e popullsisë ishte 40.1% e bardhë jo-hispanike, 0,7% afrikano-amerikane, 1% aziatike, 5.3% amerikane vendase, 0.3% jo-hispanikë që raportonin ndonjë racë tjetër, 5.4% raportojnë dy ose më shumë raca dhe 51.9% hispanike ose latino të çdo race. Dendësia e popullsisë ishte 874.5 për milje katrorë (337.6 km2). Përbërja racore e qytezës ishte 68.04% të bardhë, 0,53% afrikano-amerikan, 4.11% amerikan vendas, 0.62% aziatik, 0.11% banorë të ishullit Paqësor, 21.66% nga racat e tjera, dhe 4.94% nga dy ose më shumë raca. Hispanikët ose latinët e çdo race ishte 54.34% e popullsisë.
Të ardhurat mesatare për një familje në qytezë ishin 25,016 dollarë, dhe të ardhurat mesatare për një familje ishin 33.564 dollarë. Meshkujt kishin një të ardhur mesatare prej 27.683 dollarë përkundrejt 23,326 dollarë për femra. Të ardhurat mesatare për qytezën ishin 15.983 dollarë. Rreth 17.9% e familjeve dhe 23.1% e popullsisë ishin nën kufirin e varfërisë, duke përfshirë 26.8% të atyre nën moshën 18 vjeç dhe 24.4% të atyre moshës 65 vjeç e lart.
Qeveria
Qyteza e Taos është përfshirë nën formën e qeverisë së këshillit kryetar bashkie. Qyteza u inkorporua më 7 maj 1934. Stema e qytezës është një logo e qytezës së Taos me vitin e inkorporimit "1934" në qendër, dhe në skajin e jashtëm, fjalët "Qyteza e Taos, New Mexico".
Binjakëzimet
Taosi ka një binjakëzim siq tregohet nga Sister Cities International:
Rripi i Gazës
parapamje|dhjatas|300px|Bombardimi i Gazës nga ushtria izraelite Gaza  e njohur ndryshe edhe si Rripi i Gazës është një territor i vetqeverisur palestinez në bregdetin lindor të Detit Mesdhe. Gaza kufizohet në jugperëndim me Egjiptin dhe në lindje dhe veri me Izraelin. Gaza dhe Bregu Perëndimor pretendohen si territore të Shtetit de jure të Palestinës.
Territoret e Gazës dhe Bregut Perëndimor janë të ndara nga njëra-tjetra nga territori izraelit. Të dyja ranë nën juridiksionin e Autoritetit Palestinez, por Rripi, që nga Beteja e Gazës në qershor 2007, është qeverisur nga Hamasi, një organizatë militante dhe nacionaliste palestineze, e cila erdhi në pushtet në zgjedhjet e fundit të mbajtura në vitin 2006. Që nga ajo kohë, ajo është vendosur nën një bojkot ekonomik dhe politik ndërkombëtar të udhëhequr nga Izraeli dhe SHBA.
Pavarësisht shkëputjes izraelite nga Gaza në vitin 2005, Kombet e Bashkuara, organizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe shumica e qeverive dhe komentuesve ligjorë e konsiderojnë territorin të jetë ende i pushtuar nga Izraeli, mbështetur nga kufizime shtesë të vendosura në Gaza nga Egjipti. Izraeli mban kontroll të drejtpërdrejtë të jashtëm mbi Gazën dhe kontroll indirekt mbi jetën brenda Gazës: ai kontrollon hapësirën ajrore dhe detare të Gazës, si dhe gjashtë nga shtatë kalimet tokësore të Gazës. Ajo rezervon të drejtën për të hyrë në Gaza sipas dëshirës me ushtrinë e saj dhe ruan një zonë tampon të ndaluar brenda territorit të Gazës. Gaza është e varur nga Izraeli për ujë, energji elektrike, telekomunikacion dhe shërbime të tjera. Sistemi i kontrollit i vendosur nga Izraeli përshkruhet si një "pushtim indirekt". Disa analistë izraelitë kanë kundërshtuar idenë se Izraeli ende pushton Gazën dhe e kanë përshkruar territorin si një shtet de facto të pavarur.
Gjeografia
Rripi i Gazës ndodhet në Lindjen e Mesme. Ajo ka një kufi 51 kilometra me Izraelin, dhe një kufi 11 km me Egjiptin, afër qytetit të Rafah. Khan Yunis ndodhet 7 kilometra në verilindje të Rafahut, dhe disa qytete rreth Deir al-Balah ndodhen përgjatë bregut midis tij dhe Qytetit të Gazës. Beit Lahia dhe Beit Hanoun janë të vendosura përkatësisht në veri dhe verilindje të qytetit të Gazës. Blloku Gush Katif i vendbanimeve izraelite ekzistonte në dunat e rërës ngjitur me Rafah dhe Khan Yunis, përgjatë skajit jugperëndimor të vijës bregdetare 40 kilometra të Mesdheut. Plazhi Al Deira është një vend i njohur për sërfistët.
Klima
Rripi i Gazës ka një klimë gjysmë të thatë të nxehtë, me dimër të ngrohtë gjatë të cilit ndodhin pothuajse të gjitha reshjet vjetore dhe verë të thatë dhe të nxehtë. Pavarësisht thatësisë, lagështia është e lartë gjatë gjithë vitit. Reshjet vjetore janë më të larta se në çdo pjesë të Egjiptit në rreth 300 deri në 400 milimetra, por pothuajse e gjithë kjo bie midis nëntorit dhe shkurtit. Terreni është i rrafshët ose rrotullues, me duna pranë bregut. Pika më e lartë është Abu 'Awdah (Joz Abu 'Auda), në 105 metra mbi nivelin e detit. Problemet mjedisore përfshijnë shkretëtirëzimin; kripëzim i ujit të freskët; trajtimi i ujërave të zeza; sëmundjet e shkaktuara nga uji; degradimi i tokës; dhe shterimi dhe kontaminimi i burimeve ujore nëntokësore.
Demografia
Në vitin 2010 rreth 1.6 milion palestinezë jetonin në Rripin e Gazës, pothuajse 1.0 milion prej tyre refugjatë të regjistruar në OKB. Shumica e palestinezëve rrjedhin nga refugjatët që u dëbuan ose u larguan nga shtëpitë e tyre gjatë Luftës arabo-izraelite të vitit 1948. Popullsia e Rripit ka vazhduar të rritet që nga ajo kohë, një nga arsyet kryesore është norma totale e lindshmërisë e cila arriti kulmin në 8.3 fëmijë për grua në 1991 dhe ra në 4.4 fëmijë për grua në 2013, e cila ishte ende ndër më të lartat në mbarë botën. Në një renditje sipas shkallës totale të lindshmërisë, kjo e vendos Gazën në vendin e 34-të nga 224 rajone. Shkalla e lartë e lindshmërisë totale çon gjithashtu që Rripi i Gazës të ketë një përqindje jashtëzakonisht të lartë të fëmijëve në popullatë, me 43.5% të popullsisë që janë 14 vjeç ose më të rinj dhe në vitin 2014 mosha mesatare ishte 18 vjeç, krahasuar me një mesatare botërore prej 28 dhe 30 vjeç. në Izrael. Të vetmet vende me një moshë mesatare më të ulët janë vendet në Afrikë si Uganda ku ishte 15 vjeç.
Myslimanët sunitë përbëjnë pjesën mbizotëruese të popullsisë palestineze në Rripin e Gazës. Shumica e banorëve janë myslimanë sunitë, me rreth 2,000 deri në 3,000 të krishterë arab, duke e bërë rajonin 99,8% myslimanë sunitë dhe 0,2% të krishterë.
Buelas
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Buellas (Arpitan: Bouèla ; Shqip: Buela) është një komunë në departamentin Ain në Francën lindore.
Gjeografia
Buela ndodhet midis pllajës së Bresse dhe rrafshnaltës së Dombes. Veyle formon kufirin verilindor të komunës.
Lil Yachty
Lil Yachty është një këngëtarë rap amerikan nga Mableton, Georgia.
Gërmadhat e kishës së Shën Llukës
Gërmadhat e kishës së Shën Llukës është një monument i trashëgimisë kulturore në Hoçë të Madhe, Rahovec, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 199/67.
Lil Uzi Vert
Lil Uzi Vert është një këngëtarë rap amerikan nga Filadelfia, Pennsylvania.
Ajdën
Ajdën (Turqisht: Aydın, i quajtur më parë Güzelhisar, Greqishtja e lashtë dhe moderne: Τράλλεις Tralleis) është një qytet në dhe selia e Provincës Ajdën) në Rajonin e Egjeut të Turqisë. Qyteti ndodhet në zemër të luginës së poshtme të Lumit Büyük Menderes (lumi i lashtë Meander) në një pozicion komandues për rajonin që shtrihet nga lartësitë e luginës deri në bregun e detit. Popullsia e saj ishte 1,110,972 në 2019. Qyteti Ajdën ndodhet përgjatë një rajoni i cili ishte i famshëm për pjellorinë dhe produktivitetin e tij që nga kohërat e lashta. Fiku mbetet kultura më e njohur e provincës, megjithëse prodhime të tjera bujqësore gjithashtu rriten intensivisht dhe qyteti ka një industri të lehtë.
Në udhëkryqin e një rrjeti transporti të ngarkuar të disa llojeve, një autostradë me gjashtë korsi lidh Ajdënin me Izmirin, portin e dytë të Turqisë, në më pak se një orë dhe në akoma më pak kohë me Aeroportin Adnan Menderes, i vendosur përgjatë rrugës midis dy qytete. Një aeroport më i vogël, përkatësisht Aeroporti Ajdën, ndodhet disa kilometra në jug-lindje të Ajdënit. Rajoni i Ajdënit gjithashtu ka qenë pionier i futjes së hekurudhave në Turqi në shekullin e 19-të dhe ende ka rrjetin më të dendur hekurudhor.
Provinca Ajdën është gjithashtu vendi ku janë përqendruar një numër i vendeve historike dhe qendrave të turizmit të njohura ndërkombëtarisht.
Klima
Ajdëni ka një klimë mesdhetare të nxehtë verore (Csa) sipas klasifikimit Köppen dhe Trewartha. Vera është shumë e nxehtë dhe e thatë, me temperaturat më të larta mbi 35°C në shumicën e ditëve të verës. Pranvera dhe vjeshta janë të ngrohta dhe të ndryshueshme, ndërsa dimrat janë të butë dhe mjaft me shi.
Ekonomia
Në vitet 1920, Ajdëni u shqua për prodhimin e pambukut dhe grurit. Ka shumë pemë ulliri të vendosura në Ajdën. Disa qytetarë zakonisht prodhojnë vaj ulliri, por ka edhe shumë firma të vogla që eksportojnë vaj ulliri në vende të ndryshme.
Ajdëni modern
parapamje|Terminali i autobusëve ndërqytetës i Ajdënit Dekadat e fundit e kanë parë Ajdënin që ka shkuar përtej rolit të tij tradicional si një qendër për produktet bujqësore dhe duke zhvilluar një ekonomi të larmishme të bazuar gjithnjë e më shumë në shërbime. Një ngjarje në këtë proces ishte hapja e Universitetit Adnan Menderes në vitin 1992, i cili u quajt pas kryeministrit turk Adnan Menderes. Ritmi i ekonomisë përcaktohet nga vendndodhja e qytetit, vetëm një orë me makinë nga bregu i detit. Shumë banorë të Ajdënit zakonisht kanë shtëpi verore dhe investime në ose rreth qendrave të tilla të turizmit si Kuşadası, Güzelçamlı and Didim.
Por ende qyteti ka një qytet të qetë tregu dhe dominimi i tij, si brenda tregut turk ashtu edhe jashtë saj, në prodhimin e një numri produktesh bujqësore, veçanërisht fiqve, ende identifikon Provincën Ajdën, dhe shumica e kësaj tregtie menaxhohet dhe trajtohet nga vetë Ajdëni.
parapamje|majtas|Libraria Qendrore në Universitetin e Ajdënit. Qendra e qytetit të Ajdënit është ende relativisht e vogël, por në rritje, e përqendruar në një rrugë me palma dyqanesh dhe kafenesh dhe një labirint rrugësh të ngushta anësore, të mbushura me pemë portokalli. Njerëzit janë më të orientuar drejt familjes, kështu që ka pak jetë nate, apo lehtësira kulturore për të rinjtë, megjithëse me sa duket tani ata kanë një universitet kjo do të ndryshojë. Ka një numër xhamish, shkollash të mesme, dersane (kurse private që grumbullojnë studentët për provimet e pranimit në universitet) dhe ndërtesa të tjera publike. Ashtu si të gjitha qytetet turke, Aydin tani po përhapet pasi shtresat e mesme po lënë banesat e tyre në qytet për apartamente ose shtëpi më të zgjuara pak jashtë qytetit.
Transporti
Ndërtimi i autostradës Izmir-Ajdën me gjashtë korsi shkurtoi udhëtimin nga Ajdëni në Izmir, qendra e dytë portuale e Turqisë, në më pak se një orë dhe më pak deri në Aeroportin Adnan Menderes.
Nenad Maslovar
Nenad Maslovar (lindur më 20 Shkurt 1967) është një ish-futbollist malazez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin jugosllave ka luajtur 3 ndeshje.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca
right|parapamje|300px|Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca-s është një nga universitetet më të vjetra dhe më me emër në Brazili, i themeluar në vitin 1917. Ndodhet në Rio de Janeiro.
Cefet-RJ ndodhet në zemër të Rio de Janeiro-it dhe është afër 1169 km larg Brasília-ut. Pranimi në Cefet-RJ është shumë selektiv dhe universiteti ka rreth 9669 studente undergraduate dhe 525 master.
Liberalët (Zvicër)
FDP. Liberalët ( FDP.Die Liberalen  Die Liberalen, French   Les Libéraux-Radicaux , fpf.  ' .  Liberal-Radikalët ' , PLR.I Liberali Radicali , Romansh:  Ils Liberals ) është një parti politike liberale në Zvicër. Ajo është baraz për partinë më të madhe në Këshillin Federal, është partia e tretë më e madhe në Këshillin Kombëtar si dhe është e dyta për nga madhësia në Këshillin e Shteteve.
Partia u formua më 1 janar 2009, pasi u bashkuan dy parti, Partia Demokratike e Lirë (FDP/PRD) dhe më e vogla, Partia Liberale (LPS/PLS). Në Vad dhe Valis, palët mbajnë organizata të veçanta. Organizata e saj rinore është Liberalët e Rinj. Me 120,000 anëtarë që nga viti 2015, FDP ka më shumë anëtarë se çdo parti tjetër: 20% më shumë se Qendra (Die Mitte) e vendit të dytë.
Partia është anëtare e Partisë Aleanca e Liberalëve dhe Demokratëve për Evropën (ALDE) dhe anëtare vëzhguese e Ndërkombëtares Liberale. Kryetarja e partisë është Petra Gössi. Përfaqësuesit e tanishëm të FDP-së në Këshillin Federal janë Ignazio Cassis dhe Karin Keller-Sutter.
Historia
Partia u formua në vitin 2009 nga bashkimi i Partisë Demokratike të Lirë (FDP) dhe Partisë Liberale. Partia radikale Demokratike e Lirë, e quajtur edhe 'Radikalët', ishte partia kryesore e Zvicrës. E themeluar në vitin 1894, paraardhësit klasikë liberalë të partisë e kishin qeverisur Zvicrën drejtpërsëdrejti për pjesën më të madhe të shekullit të 19-të dhe kishin qenë forca drejtuese që prej krijimit të Zvicrës moderne. Partia Liberale, e njohur si 'Liberalët e Vjetër', përfaqësonte establishmentin frëngjishtfolës: përsëri i rrënjosur në liberalizmin konservator të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Ajo gjithashtu kishte një pikëpamje të qartë protestante liberale. parapamje|300x300px| Përqindjet e FDP-së në nivel rrethi në 2011
Qëndrimet
parapamje|325x325px| Qëndrimet e FDP-së në spektrin politik zviceran (2007). djathtas|parapamje|300x300px| FDP. Liberalët janë më të fortët në Zvicrën perëndimore frëngjisht-folëse. Ata janë partia më e madhe në shtatë legjislatura kantonale (me ngjyrë blu më lart), duke përfshirë [[Kantoni Genève|Gjenevën, Tiçinon dhe Vadin.]] Si një parti klasike liberale, FDP dëshiron të mbrojë liritë qytetare dhe përgjegjësinë vetjake. FDP bën thirrje për tolerancë të ndërsjellë të njerëzve me opinione dhe identitete të ndryshme, sipërmarrje, përgjegjësi sociale, sundim të ligjit dhe demokraci pjesëmarrëse.
Partia mbështet paanësinë, federalizmin, demokracinë e drejtpërdrejtë dhe pavarësinë tatimore të çdo kantoni. Ajo beson se siguria kombëtare duhet të garantohet në mënyrë të besueshme nga një milici e aftë dhe e fortë. Partia është për një “Zvicër kozmopolite”, e cila përfiton nga mundësitë që ofron globalizimi. FDP mbështet bashkëpunimin e ngushtë me BE-në përmes traktateve dypalëshe, por refuzon anëtarësimin në BE. Politika e imigracionit e partisë bazohet në integrimin e emigrantëve, duke kërkuar rregulla të qarta dhe efektive të cilat shtrohen duke miratuar një "ligj integrimi". FDP bën thirrje për veprime të vazhdueshme kundër abuzimit të ligjeve në Zvicër nga emigrantët, dhe në raste të përsëritura bën thirrje për dëbimin e kriminelëve të huaj në përputhje me ligjin ndërkombëtar. FDP mbështet një politikë të jashtme paqësore, e cila rrit sigurinë e Zvicrës dhe parandalon një rritje të numrit të refugjatëve.
Politika ekonomike
Partia beson se një shoqëri e hapur dhe liria ekonomike janë më të favorshme për begati dhe qëndrueshmëri më të madhe ekonomike dhe shoqërore, sesa një shtet rishpërndarës dhe rregullues. FDP dëshiron më shumë liri zgjedhjeje sesa kufizime në të gjitha fushat e jetës private. Sipas qëndrimit të partisë, vetëpërgjegjësia dhe konkurrenca duhet të diktojnë veprimet e individëve dhe jo ndalimet. FDP dëshiron të sigurojë që nisma personale të shpërblehet dhe të mos kufizohet nga paternalizmi. Ndërmarrjet fillestare, veçanërisht nga të rinjtë, duhet të mbështeten.
Partia advokon një kod të thjeshtë tatimor, taksa të ulëta dhe për konkurrencën tatimore midis kantoneve. Ajo bën thirrje për një shtet më miqësor ndaj qytetarëve, pa burokraci dhe rregullim të tepruar, dhe për një shtet të dobët me shpenzime më të ulëta qeveritare, i cili ofron vetëm ato shërbime që qytetarët dhe sektori privat nuk mund t'i ofrojnë. Partia, e cila bën thirrje për një ekonomi tregu konkurruese dhe të qëndrueshme, dëshiron të forcojë rolin e Zvicrës si një qendër financiare dhe ekonomike me sa më pak ndërhyrje të qeverisë. Ai kërkon gjithashtu uljen e borxhit publik dhe deficitit fiskal. Në përgjithësi, ajo beson se stimujt tatimorë janë më të mirë se subvencionet në krijimin e nxitësve. Partia e pa krizën financiare 2007-2010 si mundësi për të kryer reforma financiare dhe tatimore shpejt për të përmirësuar situatën e kompanive në Zvicër, ashtu si dhe për të krijuar 40,000 vende të reja pune deri në vitin 2015. Objektivat kryesore të politikës energjetike janë siguria e furnizimit me energji dhe rritja e efikasitetit të energjisë. Partia dëshiron të mbështesë kërkimin e burimeve alternative të energjisë për prodhimin e energjisë elektrike të cilat nuk prodhojnë dioksid karboni.
Politika sociale
FDP punon drejt një shoqërie që ofron mundësi të vërteta me zgjedhje fleksibël në arsim, punë dhe mbështetje familjare. Ai synon gjithashtu më shumë vende pune dhe më të mira, një sistem të qëndrueshëm të mirëqenies shoqërore që do të rezultojë në kohezion të fortë kombëtar. Kjo përfshin stabilitetin e çmimit të primit në sektorin e kujdesit shëndetësor dhe luftimin e abuzimit me sistemet e mirëqenies shoqërore, por edhe barazinë midis brezave. Motoja e partisë në çështjet e sigurimeve shoqërore është: “Solidaritet aty ku është e nevojshme” dhe “Vetëmbështetje aty ku është e mundur”. Si një investim fitimprurës për të ardhmen e shoqërisë, FDP dëshiron të promovojë arsim më cilësor në të gjitha nivelet, pasi e konsideron kapitalin njerëzor burimin më të rëndësishëm të Zvicrës. Ajo e konsideron risinë si një aset thelbësor për begati dhe dëshiron të përmirësojë pozicionin e Zvicrës si një nga liderët e inovacionit.