cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Droga
Çfare ndikimi kane te perdoruesi
Siç i pershkruan titulli i tyre jane barna qe perdoren per qetesim psikologjik, eliminimin e ankthit dhe panikut, dhe per gjum te thelle. Shumica e tyre perdoren edhe ne menyre te pa lejuar nga mjeku por kryesisht per arsye mjekesore dhe rralle here per arsye argetimi.
Çilat jane rreziqet qe shkaktohen nga qetesuesit
Ne raste dozash shume te larta qetesuesit ulin ritmin e rrahjes se zemres, tensionin dhe frymemarrjen nen nivelet e sigurise dhe shpesh here shkaktojne depresion te frymemarrjes duke çuar ne vdekje. Ato kane nje rrezik shum te larte te varesise, dhe ne te tilla raste nuk mund te ndalohen per njeheresh sepse mund te shkaktojne gjendje kome dhe vdekje. Simptoma te tjera te varesise nga qetesuesit jane dridhjet (Delirium Tremens), ankthi, agresiviteti etj. Alkoli konsiderohet po aq i rrezikshem sa qetesuesit mjekesore per sa i perket varesise edhe problemeve te tjera vdekjeprurese qe ato shkaktojne.
Marihuana ose Kanabis
Ganja/Grass/Marijuana/Pot
Çfarë është
Kanabisi është një bime e cila gjendet ne çdo cep te rruzullit tokesor, Materia qe zakonisht tymoset jane lulet e Marijuanes te cilat permbajne substancen psikoaktive THC (Tetra Hydro Cannabinol). Marijuana konsiderohet kategori e vecante e substancave psikoaktive sepse mund te shkaktoje qetesim, stimulim dhe efekte te ngjashme me substanca te tjera. Rrëshira e kanabisit apo, siç quhet ndryshe, hashashi, është mbetja e tharë e një lënde që nxirret nga pjesa e sipërme e lulëzuar e bimës së kërpit, e cila kthehet në pluhur ose presohet në forma. Vaji i kanabisit ose, siç quhet ndryshe, vaji i hashashit, është një lëng i cili nxirret ose nga bima e tharë ose nga rrëshira.
Si merret
Zakonisht, të gjitha format e kanabisit merren përmes tymosjes. Rrëshira dhe vaji i kanabisit mund edhe të hahen ose të pihen në formën e çajit.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi ?
Kanabisi i jep përdoruesit një ndjesi relaksimi dhe kënaqësie por ne varesi te perdoruesit mund te shkatoje edhe ankth dhe paranoia. Përdoruesi mund të provojë edhe një ndjesi më të forte të shqisave të shikimit, nuhatjes, shijes dhe dëgjimit. Kanabisi thellon aftesine e mendimit dhe i ben perdoruesit te perjetojne shume mendime, pozitive apo negative. Per kete arsye Marijuana mund te shkaktoje kenaqesi ose ankth ne baze te mendimeve te perdoruesit apo ambjentit ne te cilin ndodhet.
Cilat janë efektet që lidhen me përdorimin e kanabisit
Në periudhën afatshkurtër, përdoruesit i rritet oreksi, ritmi i zemres dhe aftesia e te menduarit. Përdoruesit i ulen reflekset, si për shembull e ka të vështirë të ngasë makinën apo të mendojë në mënyrë lineare. Nëse merret në doza të mëdha, kanabisi mund të mprehë perceptimin e tingujve dhe të ngjyrave nga ana e përdoruesit, ndërkohë që ia bën të ngadaltë dhe të ngaterruar të menduarit edhe pse eshte ne gjendje te shtoje aftesite imagjinative. Përdoruesit e rregullt të kanabisit përballen me rrezikun e zhvillimit të një varësie psikologjike deri në atë masë sa të humbasin interes në të gjitha aktivitetet e tjera si puna apo marrëdhëniet me njerëzit.
Aftesite mjekesore
Marijuana eshte substanca e vetme qe tashme ka arritur te legalizohet ne shume shtete te botes. Shumica e tyre e kane legalizuar vetem ne menyre mjekesore te keshilluara nga mjeku per Glaucoma, Ankth, Pagjumesi, Agresivitet, Mungese te oreksit. Marijuana perdoret edhe nga pacientet terminale me SIDA, Skleroze te Shumfishte dhe Kancer. per te trajtuar depresionin apo dhimbjet e lidhura me semundjen.
Gjate viteve te fundit, Vaji Cannabidiol (CBD oil) eshte perdorur intensivisht per kurimin e qelizave tumorale (Kancer), Parkinson's, Huntington's etj. por ky fakt mbetet akoma i pa verifikuar nga agjensite boterore te shendetit.
Fakte te tjera
Marijuana perveç perdorimit mjekesor, eshte legalizuar edhe per argetim ne Hollande, SHBA (Californi, Washington, Washington, Connecticut), Uruguay etj.
Ekstazia (MDMA)
E/Molly
Çfarë është
Ekstazia është një stimulues psikoaktiv, i cili zakonisht prodhohet në laboratorë të paligjshëm. Në të vërtetë, termi “ekstazë” ka evoluar dhe nuk përdoret për të quajtur vetëm një lëndë kimike por në të vërtetë tabletat te cilat stampohen me logo dhe ngjyra te ndryshme. Shpesh, çfarëdo tablete me stemë tani quhet “ekstazë” pavarësisht përbërjes së vet kimike. Shume substanca te ngjashme me MDMA-ne perdoren ne tabletat e Ekstazise, shumica prej tyre jane shume me te rrezikshme se MDMA-ja (Amphetamina, 4FA, PMA, PMMA etj.) Edhe pse kjo drogë zakonisht shpërndahet në formën e një tablete, ajo mund të jetë edhe në formë pluhuri ose kapsule. Tabletat mund të kenë forma dhe madhësi të ndryshme.
Si merret
Zakonisht gëlltitet por mund edhe të thithet me hundë.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi ?
Ekstazia rrit energjine e perdoruesit dhe amplifikon empatine, pra deshiren e tij per te krijuar miqesi me te tjeret, te flase, te ndaje ndjenja etj. Ajo rrit pelqyeshmerine ndaj muzikes, personave dhe ambjentit qe e rrethon. Ekstazia rrit rrahjet e zemres, tensionin dhe temperaturen trupore. Perdoruesi nuk e ndjen lodhjen, gjumin dhe urine.
Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e ekstazise
Në periudhën afatshkurtër, ekstazia lejon trupin te harxhoje shume energji duke sjelle dehidratim. MDMA ne vetvete nuk eshte e njohur per shkaktimin e mbidozes por per dehidratimin e personave qe e perdorin. Perdoruesi duhet te pije mjaftueshem lengje qe te mbaje veten te hidratuar por jo me teper se gjysem litri ne ore sepse mund te coje veten ne mbi hidratim. Rreziku kryesor i tabletave te ekstazise jane substancat e tjera pervec MDMA-se te cilat ndodhet ne te, perzijerje te tilla mund te cojne ne rritje te tepert te temperatures trupore apo te rrahjeve te zemres. Ne shume shtete e Europes ekzistojne shoqata jo fitim prurese te cilat analizojne permbajtjen e tabletave per te minimizuar rreziqet e perdoruesve. Ekstazia apo enteogjenet e tjere nuk duhen perdorur nese perdoruesi po kurohet me substanca MAOI (Anti depresante si Zoloft, Prozac etj.) sepse kjo perzjerje mund te shkaktoje Sindromen e Serotonines, ne te cilen neurotransmetuesi i i quajtur Serotonine clirohet ne sasi te medha duke shkaktuar probleme neurologjike.
Fakte te tjera
Shoqata MAPS (Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies) kryen shume studime per perdorimin mjekesor te MDMA-se. Ajo eshte provuar efikase ne kurimin e Stresit Post Traumatik (PTSD) dhe ne aplikacione te tjera psikiatrike.
Opiatet
Opiatet ose analgjezikë narkotikë, terma të cilat përdoren për substanca te cilat kane nje efekt qetesues (lehtësues i dhimbjeve), por edhe stimulues.
Heroina
Smack/H/Horse/
Çfarë është
Heroina është një drogë që shkakton varësi te forte dhe që ka veti kundra dhimbjes dhe e cila prodhohet përmes përpunimit të morfinës, një lëndë natyrore e cila nxirret nga bima e opiumit.Kjo është substance qe me se shumti merret me hunde ose me shiringe. Heroina e pastër është një pluhur me ngjyre te bardhe ne kafe ne varesi te cilesise se perpunimit. Heroina e rrugës zakonisht përzihet me lëndë të papastra, çka do të thotë që çdo dozë ndryshon nga tjetra. Shkakton varesine fizike ndryshe nga drogat e tjera.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi
Heroina mund t’u heqë përdoruesve dhimbjet, tensionin, ankthin dhe depresionin. Përdoruesi ndjehet i shkëputur nga lodhja ose dhimbja emocionale ose fizike. Në doza të mëdha, përdoruesi mund të provojë gjendje euforie. Heroina shkakton apati, pra mungesen e emocioneve. Shumica e perdoruesve kane probleme emocionale si nerva dhe arrogance.
Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e heroinës
Pasojat afatshkurtra përfshijnë zvogëlimin e bebes së syrit, të përzier, të vjella, përgjumje, paaftësi për t’u përqendruar dhe apati.Heroina shkakton varësi të madhe fizike dhe psikologjike te përdoruesi. Përdoruesit rrezikojnë të zhvillojnë edhe një shkallë tolerance ndaj kësaj droge, çka do të thotë se me kalimin e kohës u duhet të marrin doza gjithnjë e më të mëdha për të provuar efektin që dëshirojnë. Përdorimi afatgjatë i heroinës ka një shumëllojshmëri pasojash të rënda për shëndetin. Mes të tjerash, mund të shkaktojë rënie të shpejtë në peshë, kequshqyerje dhe kapsllëk.Heroina mund të shkaktojë edhe çrregullim të ciklit mujor te femrat, përgjumje dhe apati kronike. Lënia e menjëhershme e heroinës shkakton simptomat e tërheqjes nga ky ves, të cilat mund të jenë të rënda dhe përfshijnë ngërç, diarre, dridhje, panik, sekrecione të hundës, të ngjethura dhe djersitje.
Rreziqe të tjera
Përdoruesit rrezikojnë të marrin mbidozë të heroinës e cila mund të shkaktojë gjendje kome dhe vdekje për shkak të bllokimit të aparatit të frymëmarrjes. Heroina konsiderohet substanca me e rrezikshme nga te gjitha per sa i perket varesise, mbi dozes apo efekteve psikologjike te perdoruesit.
LSD
Dietilamidi i acidit lisergjik
Çfarë është
LSD-ja është një drogë e sintetizuar nga Ergot, i cili gjendet në një kërpudhë që rritet në bimën e thekrës dhe drithëra të tjera. LSD-ja, e cila zakonisht quhet edhe “acid”, është një prej drogave halucinogjene më të fuqishme. Në rrugë zakonisht shitet në formën e katrorëve të vegjël prej kartoni ku brenda përmbahet droga, por shitet edhe në formën e karameleve te pikuara si edhe në formë të lëngshme. Është një lëndë pa ngjyrë dhe pa erë,dhe pa shije. Konsiderohet si nje nga substancat me pak toksike ne bote dhe nje nga drograt me te sigurta fizikisht por me rreziqe te mesme per sa i perket anes psikologjike.
Si merret
Mbahet nen gjuhe per 30 minuta.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi
Nëse merret LSD, ajo shkakton ndryshime të forta në mendime, humor dhe shqisa, shton ndjenjat e afërsisë dhe shoqërimit. Megjithatë, efektet e sakta të LSD-së ndryshojnë në varësi të gjendjes mendore të përdoruesit dhe mjedisit ku merret kjo drogë.
Cilat janë efektet që lidhen me përdorimin e LSD-së
Në periudhën afatshkurtër, LSD-ja shkakton perceptime të transformuara. Ndryshon sensi i thellësisë dhe kohës i përdoruesit, ndërsa bëhen më të mprehta ngjyrat, tingujt dhe prekja. Disa përdorues të LSD-së provojnë mendime dhe ndjenja të forta por ndonjehere edhe deluzione dhe mendime negative. Pasojat fizike janë inekzistente por ne anen psikologjike dhe emocionale personi mund te perjetoje eksperienca negative. Nuk keshillohet te perdoret nga persona me semundje psikologjike apo persona me histori familjare te ketyre semundjeve. Në të përfshihet zmadhimi i bebes së syrit, shpeshtimi i rrahjeve të zemrës dhe rritja e tensionit të gjakut, shqisat amplifikohen dhe personi arrijn te degjoje, shikoje, nuhase, shijoje ne menyre shume me efikase se zakonisht. LSD eshte perdorur nga shume shkencetare e psikologe per zbulimin e efekteve te saj dhe aftesive mjekesore per sa i perket mendjes.
Çfarë është
Amfetamina bën pjesë në atë grup substancash që quhen stimulantë. Është substancë sintetike e cila përdoret në Shtetet e Bashkuara dhe në shtete të tjera Europiane për trajtimin e ADHD (Deficiti i Vemendjes dhe Hiperaktivitetit). Shumë studentë në botë e perdorin atë për efektet stimulante që ajo mund të ofrojë gjatë sezoneve të provimeve. Amfetamina, Metamfetamina dhe substanca të tjera të kësaj familje mund të prodhohen dhe të shiten në menyrë jo të ligjshme në të gjithë botën. Ato mund të jenë në formë pluhuri, kristalesh ose tabletash.
Si merret
Zakonisht gëlltitet, por mund të thithet me hundë, të tymoset ose të injektohet.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi
Amfetaminat stimulojne një ndjesi mirëqenieje dhe energjie fizike e mendore, si edhe një valë euforie dhe gjendje të gëzueshme shpirtërore. Përdoruesi provon një rritje të energjisë dhe vemendjes, e cila e bën përdoruesin të afte te flase, te degjoje, te shkruaje, te punoje, te luaje ne menyr me te shpejte dhe efektive se normalisht. Përdoruesi nuk e ndjen nevojen e urisë apo te gjumit, dhe mungesa e kesaj te fundit shpesh shkakton episode psikotike.
Cilat janë efektet e Amfetaminës
Në periudhën afatshkurtër, përdoruesit humbasin oreksin dhe gjumin. Shpeshtohen rrahjet e zemrës dhe rritet tensioni i gjakut si edhe mund t’u rritet temperatura e trupit dhe të djersijnë. Në doza të mëdha, përdoruesit mund të ndjehen të paqetë dhe të acaruar dhe mund të ndjejne goditje ankthi ose paniku. Doza të tepërta të Amfetaminës mund të shkaktojnë goditje ne zemer nese doza e marre eshte shume e larte. Përdorimi afatgjatë i Aamfetamnës mund të shkaktojnë kequshqyerje, rënie në peshë dhe zhvillim të varësisë psikologjike.Kur ndërpritet përdorimi i Amfetaminës, përdoruesi fle për një kohë të gjatë dhe pastaj mund te perjetoje probleme emocionale si depresion.
Kokaina
Crack/Coke/Snow White
Çfarë është
Kokaina është një pluhur apo paste e bardhë i cili vepron si stimulant i fuqishëm. Kokaina nxirret nga gjethet e bimës së Kokes. Gjatë rrugës, mund të perzjehet me lëndë të tjera si laktoze, talk, shkumes, miell me qëllim që të rritet sasia. Droga “crack” është një kokainë e cila është përpunuar më tej me amoniak ose bikarbonat natriumi (sodë buke) dhe ngjan si flokëza ose kokrriza të vogla.
Si merret
Zakonisht, kokaina thithet me hundë ose injektohet, ndërsa droga “crack” tymoset si duhani.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi
Kokaina i jep përdoruesit një ndjesi gjallërie shpirtërore dhe e vendos në një gjendje euforie, ajo rrit vetbesimin e perdoruesit. Gjithashtu, shpesh përdoruesi provon një rritje të përkohshme të niveleve të gatishmërisë nervore dhe të energjisë dhe një mungese te urise, lodhjes dhe gjumit. Efekti i kokaines eshte shume me i shkurter se stimulantet e tjere si Amfetamine duke arritur 1-2 ore maksimalisht.
Cilat janë efektet dhe rreziqet që lidhen me përdorimin e kokainës
Efektet afatshkurtra përfshijnë humbjen e oreksit, shpejtimin e frymëmarrjes dhe rritjen e temperaturës së trupit dhe të rrahjeve të zemrës. Përdoruesit mund të sillen në mënyrë ndonjëherë të dhunshme, sidomos kur kjo perzihet me Alkol. Doza të tepërta të kokainës mund të shkaktojnë edhe konvulsione, hemorragji cerebrale ose goditje të zemrës. Përdoruesit afatgjatë të kokainës rrezikojnë të kenë një mori problemesh shëndetësore, disa prej të cilëve varen nga mënyra se si e marrin këtë drogë. Thithja me hundë e kokainës dëmton shumë rëndë indet e hundës; tymosja mund të shkaktojë probleme të aparatit të frymëmarrjes; ndërsa injeksioni mund të shkaktojë abscese ose sëmundje infektive. Rreziqe të tjera, pavarësisht mënyrës si merret droga, përfshijnë varësinë e fuqishme psikologjike, kequshqyerjen, rënien në peshë, humbjen e orientimit, dhe mbas shume kohesh episode te dhunshme psikotike mund te ndodhin
Çfarë janë
Disociativet jane substanca kryesisht sintetike, te perdorura ne mjekesi per anestezi (Ketamina), qetesim te kolles (DXM ). Ato kane aftesine te krijojne vdekje te egos, pra e cojne perdoruesin te perjetoje episode me halucinacione ne te cilat ai pyet veten dhe analizon ekzistencen e vetes, botes etj.
Ketamina
K/Special K/Vitamin K
Si merret
Ne ambjentet mjekesore ajo merret me injektim ne muskul ose ne vene, kurse nga perdoruesit e tjere nepermjet thithjes me hunde apo gelltitjes.
Çfarë ndikimi ka te përdoruesi
Ketamina ka aftesine te krijoje "vdekje te egos", pra e con perdoruesin te perjetoje episode me halucinacione ne te cilat ai pyet veten dhe analizon ekzistencen e vetes, botes etj. Efekti i saj eshte shume i shkurter ne krahasim me qetesuesit dhe anestetiket e tjere. Halucinacionet nuk jane te rralla dhe eksperienca pershkruhet si e veshtire dhe e lodhshme. Mbas perfundimit te efektit, kjo substance ka vetine te permirsoje gjendjen psikologjike dhe emocionale te perdoruesit duke eliminuar ankthin dhe depresionin.
Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e Ketamines
Ajo perdoret kryesisht ne ambjente mjekesore, dhe mbi doza e saj eshte e ralle. Por kur perdoruesit e marrin ne ambjente private pa pranine e nje mjeku mbi doza eshte e mundshme dhe mund te shkaktoje depresion te frymemarrjes. Per ata qe krijojne varesi ndaj ketamines, perdorimi i shpeshte mund te shkaktoje probleme ne veshka dhe sistemin urinar.
Anton Nikë Berisha
Anton Nikë Berisha (7 gusht, 1946, Dobërdol, Kosovë). Shkollën normale e mbaroi më 1966 në Prishtinë. Më 1971 mbaroi studimet në Fakultetin filozofik, Dega gjuhë e letërsi shqipe, të Universitetit të Prishtinës, ndërsa më 1976 kreu studimet e rregullta pasuniversitare pranë Fakultetit filozofik të Universitetit të Zagrebit dhe mori titullin e magjistrit të filologjisë. Po në këtë Universitet (më 1981) mbrojti tezën e doktoratës shkencore.
Gjatë vitit universitar 1978/79 realizoi një qëndrim studimor në RF të Gjermanisë (Universiteti i Gëtingenit) si bursist i DAAD-së, ndërsa në vitet 1984/85 (në Universitetin e Gëtingenit) dhe 1992/93 (në Universitetin e Mynihut) ishte bursist i Fondacionit Alexander von Humboldt.
Në Institutin albanologjik të Prishtinës punoi nga viti 1973; në fillim asistent, pastaj bashkëpunëtor shkencor, bashkëpunëtor i lartë shkencor dhe këshilltar shkencor.
Përgjatë dy semestrave të vitit akademik 1992/93 në katedrën e albanologjisë së Universitetit të Mynihut mbajti seminaret mbi linguistikën e përgjithshme dhe indoeuropiane..
Nga nëntori i vitit 1993 punoi në Katedrën e gjuhës dhe letërsisë shqipe - Dipartimenti i linguistikës, Fakulteti i letërsisë dhe i filozofisë i Universitetit të Kalabrisë, ku për vite me radhë ishte profesor i letërsisë shqipe.
Është anëtar i Sindikatës të pavarur të shkrimtarëve italianë.
Botoi një varg veprash me studime letrare si, fjala vjen, Mundësi interpretimi. Ese dhe vështrime. “Rilindja”, Prishtinë 1979. ''Teksti poetik. Vështrime e kritika. “Rilindja”, Prishtinë 1985; Veçanti ligjërimesh poetike''. “Eurorilindja”, Tiranë 1996; Gjymtime dhe shëmtime të letërsisë së arbëreshëve të Italisë. “Shpresa”, Prishtinë 2001; Çështje teorike të letërsisë. “Faik Konica”, Prishtinë 2005; ''Njëmendësia e fjalëve. Mundësi interpretimesh letrare''. “Shpresa” & “Faik Konica”, Prishtinë 2006; Interpretime të letërsisë së arbëreshëve të Italisë. Luigi Pellegrini Editore. Cosenza 2008; ''Këngë që përligjin pasurinë shpirtërore të shqiptarit e të botës së tij. Mbi këngët kreshnike shqiptare''. “Faik Konica”, Prishtinë 2008; Vëzhgime teorike dhe estetike të De Radës dhe të Fishtës. Shtëpia botuese “Arbëria 07”, Tiranë 2011; Larmi vëzhgimesh letrare. “Faik Konica”, Prishtinë 2012; Ligjërime rreth tekstit letrar poetik (Me Labinot Berishën). “Faik Konica”, Prishtinë 2017; Hyrje në historinë e letërsisë gojore shqipe. “Faik Konica”, Prishtinë 2017; Estetika dhe estetika e letërsisë (me Labinot Berishën). “Faik Konica” 2018 dhe monografi (shqip dhe italisht) për Aristotelin, Buzukun, Budin, De Radën, Fishtën, Zef Skiroin, Ernest Koliqin, Martin Camajn, Arshi Pipën, Mark Krasniqin, Dushko Vetmon (Francesco Solanon), Azem Shkrelin, Rifat Kukajn; romane (për të rritur e për fëmijë), poezi (për të rritur dhe për fëmijë), vëllime me materiale të letërsisë gojore, vëllime me poezi të zgjedhura të poetëve shqiptarë dhe të huaj, punime të botuara në revista të ndryshme në shqip dhe në gjuhë të tjera, si dhe mori pjesë në shumë tubime letrare e shkencore të karakterit kombëtar e ndërkombëtar.
Nga gjermanishtja përktheu Epin e Gilgameshit, “Rilindja”, Prishtinë 1984, botimi i dytë dhe i tretë në Tiranë 1990, 2008; dhe Këngën e Nibelungëve. Këngën e parë dhe të pestë. Argeta LMG Tiranë 2016; nga italishtja poemën e Domeniko Korradinit H. Brusard Lavdërimi i kryqëzuar, Faik Konica, Prishtinë 2007. Kënga e këngëve “Faik Konica”, Prishtinë 2015; Radovan Zogoviq, ''Këngët e Ali Binakut. Ardhësit. “Faik Konica”, Prishtinë 2016; Psalmet.'' Arqipeshkvia Metropolitane Shkodër – Pult, Shkodër 2017.
Në vitin 1985 mori Shpërblimin e dhjetorit të KSA të Kosovës për letërsi për veprën Teksti poetik; më 2004 shpërblimin “Hivzi Sulejmani” për romanin Nëna e dritës, shpërblimin “Asdreni” për përkthimin poetik të Epit të Gilgameshit (Korçë qershor 2009), më 2012 shpërblimin “Giorge Mangone” të Sindikatës të pavarur të shkrimtarëve italianë për Kalabrinë, më 2014 shpërblimin “Azem Shkreli” të Komunës së Pejës, më 2015 shpërblimin “Beqir Musliu” të komunës së Gjilanit dhe Medaljen presidenciale të meritave të Republikës së Kosovës (2017), fitues i “Muzës së Agimit” (2018) dhe çmimin tradicional “Ora e Tahir Deskut” të komunës së Klinës (2019), Shpërblimin “Din Mehmeti” të Universitetit të Gjakovës “Fehmi Agani” (2020).
Jeta profesionale
Anton Nikë Berisha nisi shkollën në fshatin Ujmirë (Dobrovodë) të Klinës dhe më pas në Prishtinë. Studioi gjuhë dhe letërsi shqipe në Universitetin e Prishtinës dhe përfundoi studimet pasuniversitare në Universitetin e Zagrebit, ku edhe u doktorua në vitin 1981. Më 1 korrik 1973 Berisha u emërua në departamentin e folklorit të Institutit Albanologjik të Prishtinës, ku ka punuar për shumë vite. Në vitin 1991 ai u zhvendos në Itali dhe një vit më vonë nisi të japë mësim letrat shqipe në Universitetin e Kalabrisë në Kozenca.
Luan Qerimi
Luan Qerimi u lind më 15 tetor të vitit 1929 në Lushnjë, është aktor i njohur shqiptar.
Fillimet e tij i përkasin lëvizjes amatore, ashtu si shumica e artistëve tanë. Para se të vinte në Teatrin Popullor në dhjetor të 1954-s, Luan Qerimi ka një kontribut në Teatrin e Ushtrisë, aty ku ra në sy talenti i tij. Në moshën njëzetepesë-vjeçare, aktori i ri trokiste në dyert e Teatrit Popullor. Listën e gjatë të roleve atje, Luani e nis me një rol episodik në komedinë Prefekti në vitin 1954, në rolin e Skënderit. Mbi 70 role në skenën e Teatrit Popullor, me mijëra shfaqje për më se 35 vjet në skenë, Luan Qerimi dhe gjithë brezi i tij mbajnë mbi shpatullat e tyre një histori të tërë, që meriton veç mirënjohje. Padyshim, në këtë mori personazhesh, Luani mbahet mend për kryerole të tillë në pjesët “Toka jonë”, ”Orët e Kremlinit”, “Otello”, “Hamleti”, “Dragoi i Dragobisë”, “Përkolgjinajt”, “Cuca e maleve”, “Arturo Ui”, “Epoka para gjyqit”, etj.
Interpretoi edhe në filmin artistik. Që nga viti 1987 mban titullin “Artist i merituar”.
U nda nga jeta më 2 dhjetor 2018.
Filmografia
Qëndresa (1998)
Vdekja e kalit (1992).......................Babai i Merit
Shpella e piratëve (1990)..... .............Gjon Baba
Telefoni i një mëngjesi (1987)
Eja (1987)..................................Mojsiu
Koha nuk pret (1984)........................Françesk Luku
Gracka (1982)...............................Majku
Zambakët e Bardhë (1983)....................Babai i Luljetës
Besa e kuqe (1982)..........................Plaku i Përkolajve
Nëntori i dytë (1982).......................Sali Drenica
Shembja e idhujve (1977)....................Kalosh Cami
Fijet që priten (1976)....................Kryetari i Sigurimit te Shtetit
Lulëkuqet mbi mure (1976)...................Sandro, kuestori fashist
Vitet e para (1965).........................Zv.ministri
Toka jonë (1964)............................Cubi
Debatik (1961)
Diagnostikimi i semundjeve gjenetike
Spitalet, 20 diagnozat më të përhapura në vend Publikuar më 16/02/2010 16/02/2010 Gjatë viteve të fundit raportohen shifra në rritje për sëmundjet e zemrës dhe llojet e tumoreve
Institucionet shëndetësore raportojnë shifra në rritje të përhapjes së nivelit të sëmundshmërisë në vendin tonë. Fatkeqësisht, rritje e konsiderueshme vërehet për sëmundjet e rënda, të cilat jo vetëm që identifikohen në stade të avancuara, por bëhen tepër të vështira për t’u kuruar deri në shërimin e plotë. Pranë qendrës më të madhe spitalore në vend janë përcaktuar edhe 20 diagnozat më të shpeshta që paraqiten për trajtim. Pjesa dërrmuese e pacientëve u përkasin rretheve. Për shkak të problemeve të gjendura në spitalet e zonave të tyre, ata dynden drejt kryeqytetit.
Përhapja
Sipas të dhënave të publikuara në tabelën e mëposhtme, dy diagnozat më të shpeshta që paraqiten në spital janë ato të sëmundjeve të ndryshme që prekin zemrën, si dhe llojet e caktuara të tumoreve. Fatkeqësisht, këto të fundit pohohet se kanë shtuar ndjeshëm përhapjen gjatë viteve të fundit. Kështu, në total gjatë një viti, më shumë se 11 mijë persona trajtohen për komplikacionet e rënda të shkaktuara nga identifikimi i tumoreve. Shkak për përhapjen e tyre, sipas mjekëve, bëhen faktorë të shumtë. Ndër më problematiket renditen të jenë faktorët gjenetikë, stili i jetesës, kequshqyerja, mungesa e higjienës së duhur, si dhe më problematikja: diagnostifikimi shumë i vonë i këtyre sëmundjeve. Po ashtu me ritme të larta janë përhapur edhe sëmundjet e zemrës, veçanërisht te moshat e rritura, ku dhe shqetësimet që japin janë në shumë raste fatale për jetën e pacientëve. Në këtë kategori sëmundjesh diagnozat më të shpeshta pohohet të jenë infarktet, kardiopatitë dhe sëmundjet ishemike të zemrës. Një tjetër diagnozë e shpeshtë është edhe sëmundja e diabetit, e cila shfaqet në disa forma. Shkaktarë kryesorë të kësaj sëmundjeje njihen jo vetëm faktorët gjenetikë, por edhe kequshqyerja, si dhe mungesa e aktiviteteve fizike. Po ashtu edhe virozat gripale, si dhe rastet e gripit në forma të lehta dhe të rënduara shkaktojnë një numër të lartë të prekurish çdo vit. Në shumicën e rasteve pacientët e patrajtuar mirë kalojnë dhe në stade të rënduara të infeksioneve që prekin rrugët e frymëmarrjes. Vetëm me bronkopneumoni raportohen më shumë se 1035 raste. Më të rrezikuarit nga kjo lloj sëmundje janë moshat e vogla, por nuk mbeten pas edhe të rriturit, si dhe moshat e treta, që vuajnë nga sëmundje të tjera kronike. Këto lloj sëmundjesh, që prekin rrugët e sipërme dhe të poshtme të frymëmarrjes, ku më shpeshtat janë laringjitet, infeksionet e bajameve, si dhe gjendjet virale, po të trajtohen mirë, nuk kalojnë në ndërlikime. Gjatë dy muajve të shkuar, më shumë se 16 mijë persona rezultuan të prekur nga këto viruse gripale. Shkaqet e përhapjes së këtyre komplikacioneve më tepër kanë të bëjnë me faktorët stinorë dhe luhatjet e vazhdueshme të temperaturave. Njëkohësisht edhe sëmundjet e syve përfshihen si një ndër diagnozat më të shpeshta, nga e cila vuajnë shqiptarët. Konkretisht, një ndër më të përhapura mbetet katarakti, që ndikon në uljen e aftësisë së të shikuarit. Ky i fundit prek më shumë moshat e rritura, për të cilat kërkohet që të bëhet sa më shpejt ekzaminimi përkatës, në mënyrë që të parandalohet humbja e plotë e shikimit. Një tjetër diagnozë e shpeshtë e përhapur është edhe gastroenteriti, infeksioni i zorrëve dhe stomakut. Gastroenteriti është një infeksion që shkaktohet nga ushqimi i prishur. Ai jep të vjella, diarre dhe dhimbje, por në shumë raste të tjera kjo sëmundje mund të shkaktohet edhe nga antibiotikët apo dhe nga konsumi i ushqimeve pikante.
Kujdesi
Përkundrejt këtyre diagnozave të shumta që paraqiten, mjekët deklarojnë se rruga më e mirë për parandalimin në kohë të tyre është kryerja e vizitave sa më të shpeshta mjekësore. Kjo që sëmundjet të identifikohen sa më shpejt, kohë në të cilën trajtimi mjekësor bëhet edhe më efikas. Ky rekomandim jepet veçanërisht për moshat e rritura dhe fëmijët, të cilat janë dhe dy kategoritë që preken më lehtë nga këto sëmundje. Gjithashtu, për të mbajtur larg një numër të konsiderueshëm sëmundjesh, rekomandohet mbajtja e një regjimi të rregullt ushqimor, ku të ketë sa më pak yndyra dhe sa më shumë fruta e perime, si dhe rritja e higjienës personale. Kurat dhe këshillat e tjera parandaluese jepen në mënyrë individuale nga mjeku, në varësi të gjendjes shëndetësore në të cilën ndodhet pacienti.
Parandalimi
Rruga më e mirë për parandalimin në kohë të tyre është kryerja e vizitave sa më të shpeshta mjekësore. Kjo që sëmundjet të identifikohen sa më shpejt, kohë në të cilën trajtimi mjekësor bëhet edhe më efikas. Ky rekomandim jepet veçanërisht për moshat e rritura dhe fëmijët, të cilat janë dhe dy kategoritë që preken më lehtë nga këto sëmundje. Gjithashtu, për të mbajtur larg një numër të konsiderueshëm sëmundjesh, rekomandohet mbajtja e një regjimi të rregullt ushqimor, ku të ketë sa më pak yndyra dhe sa më shumë fruta e perime, si dhe rritja e higjienës personale. punoi jurgen.sh
Qarqe në Virginia
border|right|375px Shteti federal Virginia në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përbëhet nga 95 Countet.
Orhan Mustafi
Orhan Mustafi, lindi më 4 prill 1990 në Kumanovë, është futbollist shqiptarë.
Biografia
Orhan Mustafi aktualisht është futbollist në rolin e qendërsulmuesit në Bazel të Zvicrës. Deri më tani ka shënuar tre gola për Bazelin dhe tri herë ka mbrojtur ngjyrat e reprezentacionit të Zvicrës(seniorët) dhe po aq herë ka luajtur në Ligën e Kampionëve.
Në moshë fare të vogël (5 vjeçar) ai do të shkojë drejt Zvicrës ku do të fillojë të luajë futboll me ekipin e kantonit të Graubindenit. Më pastaj dukë dëshmuar aftësitë, ai do të kalojë te Cyrih, skuadër me të cilën do të bëjë debutimin në kampionatin zviceran (seniorët). Gjashtë muajt e fundit të vitit 2008, në bazë të lojës së treguar ai do t’i bashkohet kampionëve të Zvicrës, Bazelit, në një kalim të lirë.
Zoti president
Zoti president është një libër i shkrimtarit Miguel Asturias i përkthyer dhe i botuar nga shtëpia Naim Frasheri.
Partia e Punëtorëve Komuniste të Gjermanisë
Partia e Punëtorëve Komuniste të Gjermanisë, gjermanisht Kommunistische Arbeiterpartei Deutschlands (KAPD), ka qenë një Parti Komuniste gjatë Republikës së Vajmarit, që përfaqësonte pozicione të majta, kritike ndaj parlamentarizmit dhe ishte për këshillat komuniste.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1984
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Prapacka e Sipërme
Prapackë e Sipërme (greqisht: Άνω Φτεριάς/Áno Fteriás) është fshat në qarkun e Kosturit, Greqi. Përpara vitit 1926, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Άνω Παπράτσκον/Áno Paprátskon.
Gjeografia
Nga veriperëndimi Prapacka e Sipërme kufizohet me Shagun, nga jugu me Grënçin, nga lindja me Oshanjin dhe nga jugperëndimi me Tërstikën. Para vitit 1923, Prapacka e Sipërme kishte këto lagje: Prapacka e Sipërme e vendosur mbi një kodrinë, në jugu e cila banohet nga myslimanë shqiptarë, Prapacka e Poshtëme, nga veri në fushë e banuar nga kolonë bullgarë të cilët veç gjuhës së tyre flasin edhe shqipen; Mëhalla e Mesit, e vendosur mbi një kodër ndërmjet mëhallës bullgarëve (pas 1945: maqedonas) dhe Prapackës së Sipërme.
Toponimet të fshatit Prapackë e Sipërme:(Para vitit 1923)
Demografia
Familjet në fshatin Prapackë e Sipërme:(Para vitit 1923)
Dubara, Kondo, Limani, Pajolli, etj.
Superkupa e Shqipërisë 1992
Superkupa e Shqipërisë 1992 është edicioni i 4-të i këtij evenimenti që nga themelimi në 1989.
Finalja u diskutua më 10 janar, 1993 mes fituesve të Kampionatit dhe Kupës dhe u fitua nga KS Elbasani me rezultatin 3-2 pas kohës shtesë.
Sezoni i kaluar: 1991. Sezoni i rradhës: 1994
.uk
.uk është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Bitanisë së Madhe, federat e disa shteteve nën udhëheqjen mbretërore e që ndodhet në pjesen veri-perendimore të Evropës.
Teatri i Butrintit
Teatri i Butrintit Shpella e teatrit shtrihet brenda një strukture katrore, e mbështetur nga mure anësore të përforcuara me qoshe, në imitim të një modeli të njohur të teatrit në Dodona. Shkallët kanë pesë ndarje, të ndërtuar me gurë të mëdhenj, me një gjatësi rreth 1 metër. Ndarja e ulseve bëhej sipas statusit, ku në rreshtat e para pranë skenës uleshin njerëzit më autoritarë, me hapsirë të posaçme për të shlodhur këmbët. . Mendohet se teatri kishte një kapacitet prej 2500 vendesh, u ndërtua në shek IV-III-të para Krishtit, zbulimi i tij zgjati për rreth 4 vjet nga Ugolini ndodhet në anën jugore të Akropolit të qytetit. Përbëhet nga vendet e ndenjes, skena dhe orkestra. Kishte 19 rreshta me blloqe guri që shërbenin si ndenjëse dhe 3-4 radhë në krye. Janë ruajtur të plota 13 shkallët e para. Për të kaluar midis rreshtëve shërbenin 6 palë shkallë guri në fillim zbukuroheshin me dy putra Luani. Sfondi para skenës përbëhet nga një mur i lartë me tre harqe me zbukurime mermeri, aty vendoseshin shtatore sipas modeleve të kohës. Sheshi i skenës u shtrua me rrasa guri në periudhën Osmane. Para shkallëve gjendet vendi i orkestrës ka formën e një harku është e shtruar me gurë gëlqeror me forme kuadrati. Skena është e ngritur më lartë se sheshi i orkestrës. Skena përbëhet nga dy mjedise : paraskena dhe prapaskena. Në prapaskenë ndodhen korridoret e ngushta që shërbenin për hyrjen dhe lëvizjen e aktorëve këtu gjenden edhe disa mbishkrime për lirimin e skllevërve. Thuhet që janë liruar shumë skllevër një pjesë e të cilëve ishin gra.
Festivali Ndërkombëtar i Teatrit
Duke filluar nga viti 2000, për herë të parë pas 2400 vitesh zhvillohet Festivali Ndërkombëtar i Teatrit "BUTRINTI 2000". Në 11 edicione të këtij festivali kanë marrë pjesë shumë trupa teatrore profesioniste nga mbarë bota. Në skenën magjike të këtij teatri kanë pasur fatin të luajnë mbi 2250 artistë dhe janë ndjekur nga rreth 45.000 spektatorë vendas e të huaj. Festivali organizohet nga Qendra Kombëtare e Teatrit Mesdhetar me mbështetje e MTKRS, Bashkisë Sarandë, Parkut Kombëtar Butrint si dhe me ndihmësen e disa donatoreve.
Ferial Alibali
Ferial Alibali (10 Janar,1933 - 14 Maj 2011), ishte një aktore e njohur shqiptare.
Alibali lindi në Lushnje në vitin 1933. Aktivitetin artistik e filloi në vitin 1952 në teatrin profesionist të Korçës. Nga viti 1953-1955 punon në teatrin popullor, duke interpretuar role të vegjël, por në shtator të vitit 1955 ajo pranohet aktore në Teatrin Popullor. Ka interpretuar rreth 50 role në teatër, ku u dallua sidomos për rolet e Mashës, Zoga, Hesja, Nastja, Drande, Mira, Pepi, Hajria, Nica,etj. Ka interpretuar disa role edhe në filmin artitik. Në vitin 1975 e larguan nga Teatri Popullor pasi i shoqi i saj u dënua nga regjimi komunist për politikë. Alibali vdiq në moshën 78 vjeçare në 14 maj 2011.
Bono Privatizimi 20000 lekë
Bono Privatizimi 20000 lekë ose Letër me vlerë 20000 lekë. Letrat me vlerë janë letra të cilat kanë një vlerë nominale, të cilat do të përdoren për t’u shndërruar, për t’u konvertuar në vlerë aksionesh me këtë vlerë.
Bono_Privatizimi_10000_lekë Bono_Privatizimi_15000_lekë Bono_Privatizimi_20000_lekë Bono_Privatizimi_40000_lekë http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%87%D0%B5%D0%BA
Emin Musliu
Emin Musliu Inxhinier i njohur në fushën e ndërtimit të veprave të mëdha energjetike.
Musliu ka një aktivitet shumë të gjerë si drejtor teknik në kantieret e HEC-it të Selitës, drejtor i kantierit të ndërtimit të digës së HEC-it në Ulzë, kryeinxhinier gjatë viteve 1958-1960, drejtor i Institutit të Studimeve dhe Projektimeve të Hidrocentraleve dhe linjave të tensionit të lartë, të stacioneve dhe portave detare. Është projektues i HEC-it të Shkopetit, Bistricës 1, Bistricës 2. Ka kryer detyrën e zëvendësministrit të Ndërtimit, njëkohësisht duke e ruajtur këtë detyrë, i emëruar dhe drejtor i përgjithshëm i ndërtimit të HEC-it të Vaut të Dejës, drejtor i përgjithshëm i punimeve të HEC-it të Fierzës, deputet dhe ministër i Ndërtimit.
Kantoni Capobianco
Kantoni Capobianco (frëngjisht: Canton de Capobianco) është një kanton në departamentin Haute-Corse, rajonin Corse në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Rogliano. Ka sipërfaqe 162.38km2 dhe popullsi 2423 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Capobianco aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Arif Senturk
Arif Şentürk (lindur 1941, Kumanovë, Maqedoni), tradicionale popullore dhe përpilues këngëtarja. Ai është i njohur si këngëtari i cili kryen në muzikë etnike të Ballkanit.
Arif Senturk ka lindur në qytetin e Kumanovës, Maqedoni, emigruar me familjen e tij në Turqi në 1956 pasi diplomohen turk shkollë fillore në Maqedoni. Së pari, familja e tij u vendos në Kirklareli pasi që ata u zhvendos tek Zeytinburnu qarkut të Stambollit. Pasi ai punonte si berber në Zeytinburnu. Ai ndoqi Bakirkoy dhe Yesilkoy Music Community Home. Arif Senturk mori shqyrtimin e TRT Amatori Këngëtarët dhe fitoi atë. Ai u mbështet nga Nida Tufekci.
Arif Senturk, përpilimi i cili është i njohur shumë Rumelian tradicionale Turke, Maqedonase, Shqipe dhe Cigan këngë popullore, ka 12 albume. Këngët më të famshme të tij janë Deryalar, Ramize, Safiye, Debreli Hasan, Ani mor Hatixhe, Oj Kosovë, Bitola Moj Roden Kraj.
KF Elbasani
Klubi shqiptar futbolli i themeluar më 1913 si rrjedhë e bashkimit të dy skuadrave nga Elbasani: "Përparimi" dhe "Afërdita". Skuadra elbanase hyri në ligën e parë të FSHF-së ë 1930 ndërsa më 1932 ndryshon emrin në "KS Skampa" të cilin e barti deri në vitin 1939. Nga ky vit është i njohur si "KS Bashkimi". Më 1949 pas Luftës së Dytë Botërore skuadra është e njohur me emrin "Elbasani" deri në vitin 1950 ku nga sistemi i atëhershëm i vë emrin "Puna Elbasan", pastaj më 1958 "KS Labinoti Elbasan". Më 1991 i rikthehet emri i vjetër "KS Elbasani", ndërsa nga viti 1997 klubi i futbollit pavarësohet nga klubi i sportit dhe thirret KF Elbasani.
"KF Elbasani" është dy herë kampion i ligës superiore Shqiptare dhe deri më tani ka fituar dy trofe të kupës kombëtare dhe një herë Superkupën e Shqipërisë. Në arenën e futbollit Evropian ka marrë pjesë në Ligën e Kampionëve, në Kupën UEFA si dhe në kupën Ballkanike.
Superkupa e Shqipërisë 1998
Superkupa e Shqipërisë 1998 është edicioni i 6-të i këtij evenimenti që nga themelimi në 1989.
Finalja u diskutua më 9 janar, 1999 mes fituesve të Kampionatit dhe Kupës dhe u fitua nga KS Vllaznia me penallti 5:4, pasi koha e rregullt përfundoi në barazim 1-1.
Sezoni i kaluar: 1994. Sezoni i rradhës: 2000
Cecilia, Prohibida
Cecilia, Prohibida (Cecilia e ndaluar) është seria e 10 e sezonit të dytë të serialit meksikan Mujeres asesinas.
U shfaq për herë të parë në 13 gusht 2009, me aktore kryesore Adriana Fonseca.
Një vajzë, Cecilia, është e dashuruar me vellain e saj, dhe bëjnë dashuri bashkë. Ajo e don marrezisht, por ai e kupton që ky është një gabim dhe dashurohet me një shoqe shkolle. Ditën e marteses ajo shkon atje dhe e vret. Dënohet me 22 vjet burg.
Interpretojnë
Adriana Fonseca ... Cecilia
Luis Gerardo Mendez ... Luis Olivia Bucio ... Elsa Arsenio Campos ... Mario Amor Flores ... Lucía
Julio Bekhor ... Omar Ramiro Huesca ... Nacho Quezada Karol Sevilla ... Cecilia Niña Hiram López ... Luis Niño Rosa María Bianchi ... Sofía Capellán Mauricio Castillo ... Forense Gerardo
Bibliotekari
Bibliotekari është një person që punon në mënyrë profesionale në një bibliotekë duke ofruar hyrje në informacion, dhe nganjëherë programim social ose teknik, ose udhëzime mbi edukimin e informacionit për përdoruesit.
Roli i bibliotekarit ka ndryshuar shumë me kalimin e kohës, me shekullin e kaluar në veçanti duke sjellë në lojë shumë media dhe teknologji të reja. Nga bibliotekat më të hershme në botën e lashtë deri te qendra moderne e informacionit, ka pasur ruajtës dhe shpërndarës të informacionit të mbajtur në dyqanet e të dhënave. Rolet dhe përgjegjësitë ndryshojnë shumë në varësi të llojit të bibliotekës, specialitetit të bibliotekarit dhe funksioneve të nevojshme për të ruajtur koleksionet dhe për t'i vënë ato në dispozicion të përdoruesve të saj.
Rolet dhe përgjegjësitë
Roli i një bibliotekari po zhvillohet vazhdimisht për të përmbushur nevojat sociale dhe teknologjike. Një bibliotekar modern mund të merret me sigurimin dhe mirëmbajtjen e informacionit në shumë formate, duke përfshirë librat; burime elektronike; revista; gazeta; regjistrime audio dhe video; harta; dorëshkrime; fotografi dhe materiale të tjera grafike; bazat e të dhënave bibliografike; dhe burime të bazuara në internet dhe dixhitale. Një bibliotekar mund të ofrojë gjithashtu shërbime të tjera informacioni, të tilla si udhëzime për edukimin e informacionit; sigurimi dhe trajnimi i kompjuterit; koordinimi me grupet e komunitetit për të pritur programe publike; teknologji ndihmëse për personat me aftësi të kufizuara; dhe ndihmë për gjetjen e burimeve të komunitetit.
Interneti ka pasur një ndikim të thellë në burimet dhe shërbimet që bibliotekarët e të gjitha llojeve u ofrojnë klientëve të tyre. Informacioni elektronik ka transformuar rolet dhe përgjegjësitë e bibliotekarëve, madje deri në pikën e revolucionarizimit të edukimit bibliotekar dhe pritjeve të shërbimit.
Musai
Hazret Musai (Arab: ٰمُوسَى‎) është pejgamber në Islam. Ai ishte dërguar tek Faraonit në Egjipt, t'i udhëzoj Izraelitët dhe t'i paralajmëroj ata. Historia e Musës gjithashtu përmendet në Kuran. Allahu thotë në Kuran:
Përmendju në Libër (tregimin për) Musain! ai ishte i zgjedhur (prej Zotit) dhe ishte i dërguar, pejgamber. Dhe Ne e thirrëm nga ana e djathtë e kodrës Tur, e afruam për ti folur (të dëgjojë bisedën tonë). Nga mëshira Jonë i dhamë vëllain e tij Harunin, Pejgamber. (Merjem 9:51-53)
Historia
parapamje|left|Mekami e Musait ne Jeriko, [[Palestina|Palestine]] Musa lindi në një familje izraelite që jetonin në Egjipt. ai lindi në kohë kur Faraoni i kishte robëruar izraelitët pas kohës së profetit Jusufi Një ditë Faraoni e pa në ëndërr se mbretëria e tij po u ndigjte përveç izraelitët. Kur Faraoni e tregoi këtë ëndërr tek priftërinjtë, ata thanë se Faraoni dhe mbretëria e tij do të rrëzohet nga një djalosh. Pasi e ndëgjoi këtë, Faraoni urdhëroi që çdo mashkull të vritet. Por ekspertat e ekonomisë thanë se kjo do të jetë humbje e madhe. Kështu që ata urdhëruan që një vit t'i vrasin meshkujt e një vit të mos i vrasin. Haruni u lind në vitin kur foshnjat do të shpëtonin, por Musa u lind kur foshnjat do të vdesin. Në atë vit kur u lind Musa, nëna e tij e hodhi në det në mënyrë që të mos vdes foshnja e saj (dmth Musa). Pastaj gruaja e Faraonit Asija e gjeti Musën dhe i tha Faraonit që ta adoptoj. Musai u rrit mes shtëpisë së prindërve të tij dhe pallatit të faraonit. Kur mbushi moshën tetëmbëdhjetë vjeçare, ai dallohej për urtësi dhe mençuri. Pas një kohe Musa shkoi për në Egjipt dhe u drejtua tek shtëpia e nënës së tij. Pasi u takua bashkë me familjarët, ai bashkë me Harunin u nisën tek faraoni. Kur vajtën tek porta e pallatit, rojet nuk i lejuan të hyjnë brenda. Musai a.s u tha se ishte i dërguar dhe rojet menduan se ishte i dërguari i ndonjë mbreti dhe e lejuan të hyjë tek faraoni. Misioni i Musait a.s ishte që të nxjerrë Beni Israilët nga Egjipti. Pasi i tha disa fjalë Musa faraonit, faraoni nuk deshi që ta ndëgjonte. Pastaj Musa me shkopin e tij bëri mrekullin e tij i cili Zoti i'a jepi, por faraoni e akuzoi atë, madje e sfidoi përball magjistarëve.
Përballë magjistarëve
Këta magjistarët ishin të famshëm. Musa i paralajmëroi për pasojat e tyre po të vazhdonin duke i mashtruar njerëzit. Kur i dëgjuan fjalët e mësipërme të Musait, filluan të diskutojnë mes njëri-tjetrit, pasi e kuptuan që nuk ishin fjalë të një magjistari. Ata shkuan te faraoni dhe e pyetën: Nëse fitojmë, a do të shpëblehemi? Faraoni i'u përgjigj: Po, do të jeni të afërmit e mi. Nëse e thyeni me magjinë tuaj Musain, do t'u emëroj në postet më të lartë pranë meje. Kjo ua shtoi lakminë më shumë magjistarëve. Ata u bën rresht, ndërkohë Musa ishte me Harunin që e kishte përballë. Dyzet magjistarët e faraonit hodhën përtokë shkopinjtë dhe litarët e tyre, të cilët menjëherë filluan të lëvizin dhe të përdridhen si të ishin gjarpërinj. Kjo skenë e magjepsi edhe vetë Musain. Pastaj Musa e hodhi shkopin e tij dhe u shndërrua në gjarpër dhe filloi të përpijë të gjithë shkopinjtë dhe litarët e magjistarëve. Kjo skenë i siguroi magjistarët se ajo që sapi kishin parë nuk mund të ishte magji. Për të treguar se magjistarët e pranuan menjëherë të vërtetën. Në Kuran thotë: Atëherë magjistarët ranë në sexhde dhe thanë: “Ne besojmë në Zotin e Harunit dhe Musait” (Taha 20:70). Ajo që kishin parë me sytë e tyre nuk ishte magji, por ishte një mrekulli me burim hyjnor. Ky reagim i magjistarëve, e xhindosi faraonin. Faraoni u ngrit dhe tha: “Çfarë?! Ju e besuat atë, para se t’ju jap leje unë?!" (Taha 20:71). Pas kësaj reagimi faraoni i'u tha atyreve: Do t'ju nxjerr nga qyteti, pasi që ai i akuzonte Musain dhe magjistarët. Pastaj me fjalë kërcënuese Faraoni i'u tha: "Unë do t’jua këpus duart dhe këmbët tuaja të këmbyera dhe do t’ju var në trungjet e palmave. Ju do ta merrni vesh, me siguri, se cili prej nesh është më i ashpër dhe më ngulmues në ndëshkim.” (Taha 20:71).
Ndarja e detit
Kur Musa i liroi të gjithë të cilit ishin skllavë të faraonit, Faraoni dhe ushtria e tyre menjëherë i'u vërsulën pas tyre. Në këtë kohë, Musai a.s bashkë me popullin e tij kishin mbërritur në brigjet e detit të Kuq. Nga larg, ata dalluan ushtrinë e faraonit që u ishte qepur pas. Ishte një mrekulli tjetër që Zoti ia dha Musait a.s dhe të cilën e panë me sytë e tyre hebrenjtë dhe ushtria e faraonit. Deti u nda në dy pjesë, ku secila i ngjante një mali të lartë. E veçantë është se edhe rruga ku ishte hapur deti nuk ishte e lagësht, por e thatë, që bijtë e Izraelit të kalojnë pa mundim. Faraoni bashkë me ushtrinë qëndruan para detit. Ai kishte frikë dhe hezitoi t'i ndjekë nga pas bijtë e Izraelit, por kali i tij u turr me vrap në rrugën që ishte hapur. Pas tij u turr e gjithë ushtria. Me të kaluar izraeliti i fundit nga deti, para se faraoni të dalë, dy pjesët e detit bashkohen sërish. Pas mbytjes Faraonit i erdhen meleket(engjejt) qe marin ne pyetje besimtaret dhe jo besimtaret dhe ai u tha: Besoj ne Zotin e Musait a.s dhe te Beni Izralileve (bijeve te Izraelit) pasi ashtu jane quajtur Hebrenjt ne kohen e Musas a.s por ata i than gjenjen ti nuk beson ne Zotin e Musas a.s por ti bere shirk(mohim) me ze te lart duke then qe:Une jam Zoti juaj me i Larte dhe pas mbytjes se tij Allahu e la trupin e Faraonit si shembull per njerzit e atehereshem dhe brezat qe erdhen me pas. Ne nje ajet Kuranor thuhet:'E ne e nxorrem trupin e tij (Faraonit) nga deti pas mbytjes per ta lene si shembull per brezat e atehershem dhe brezat qe vin me pas'
Shpallja e Teuratit
Pas mbytjes së Faraonit, Musa dhe populli i tij u nisën drejt malit Tur. Në malin Tur për tridhjetë netë Musait do t'i shpallte Teurati i cili do t'i rregullonte marrdhëniet mes Beni Izrailëve.