cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
André Silva
Milan
Më 12 qershor 2017, Silva u bashkua me klubin e Serie A Milan në një marrëveshje pesë-vjeçare për 38 milion €, plus 2 milion € bonuse nëse objektivat do të realizoheshin. Pasi firmosi, ai deklaroi për shtypin: "Jam shumë i lumtur që jam bashkuar me një klub kaq prestigjoz me një histori të madhe." Atij j'u dha fanella me numrin 9, e mbajtur më parë nga sulmuesi Gianluca Lapadula.
Silva debutoi me klubin italian më 27 korrik, duke luajtur 24 minuta në fitoren 1–0 kundër CS Universitatea Craiova në raundin e tretë kualifikues të UEFA Ligës së Evropës. Më 17 gusht, në raundin play-off të të njëjtit kompeticion, ai shënoi dy gola si dhe asistoi një tjetër në fitoren tenistike 6–0 kundër Shkëndijës; më 14 shtator, në një ndeshje të fazës së grupeve, Silva shënoi një tregolësh në një tjetër fitore madhore, këtë herë 5–1 kundër Austria Wien 5–1. Ai u bë lojtari i parë që shënon tre gola në një ndeshje evropiane për Milanin që nga braziliani Kaká në vitin 2006. Për këtë performancë, ai u përfshirë në skuadrën e javës nga UEFA.
Silva shënoi golin e parë në Serie A më 11 mars 2018 në ndeshjen kundër Genoas, duke i dhënë fitoren Milanit me një gol me kokë në minutën e fundit.
Sevilla
Më 11 gusht 2018, Silva u bashkua me klubin spanjoll Sevilja në huazim për një sezon me të drejtë blerje për 35 milion €. Ai debutoi një ditë më vonë, duke u aktivizuar si zëvëndësues në vënd të Luis Muriel në humbjen 1–2 kundër Barcelonës në Supercopa de España. Ai shënoi tre gola në fitoren 4–1 kundër Rayo Vallecanos në debutimin e tij në La Liga, e cila u pasua me një dopietë në fitoren 3–0 në shtëpi kundër Real Madridit më 26 shtator.
Marsela Çibukaj
Marsela Çibukaj është këngëtare shqiptare.
André Silva
Karriera ndërkombëtare
Silva ka përfaqsuar Portugalinë në çdo nivel. Me ekipin nën-19, ai luajti në UEFA Kampionatin Evropian nën-19 të Futbollit 2014, ku u bë lojtari i parë që shënon katër gola në një ndeshje (në një fitore 6–1 kundër Hungarisë në fazën e grupeve); Portugalia shkoi deri në finale ku u mposht nga Gjermania. Një vit më vonë, ai luajti në Kupën e Botës me ekipin nën-20; ai shënoi katër gola në fazën e grupeve, me ekipin që u eliminua në çerek-finale.
Më 8 shtator 2015, në ndeshjen e tij të parë me kombëtaren nën-21, Silva shënoi një tregolësh në 19 minuta (në të dyja pjesët e kombinuara), duke kontribuar në një fitore 6–1 kundër Shqipërisë në kualifikueset e Kampionatit Evropian nën-21 të Futbollit 2017. Ai u thirr për herë të parë në kombëtaren kryesore nga trajneri Fernando Santos më 26 gusht 2016, duke luajtur në pjesën e dytë të fitores 5–0 kundër Gjibraltarit në Porto më 1 shtator.
Silva shënoi golin e parë me ekipin e të rriturve të Portugalisë më 7 tetor 2016 në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës 2018 kundër Andorrës në një fitore 6–0 në Estádio da Luz. Tre ditë më vonë, në një tjetër ndeshje kualifikuese, ai shënoi tre gola në pjesën e parë të triumfit 6–0 kundër Ishujve Faroe.
Silva u zgjodh si një nga 23 lojtarët që do të luanin në FIFA Kupën e Konfederatave 2017. Ai debutoi në turnament duke luajtur në tetë minutat e fundi të barazimit 2–2 kundër Meksikës. Goli i tij i parë në këtë kompeticion erdhi më 24 qershor në një fitore 4–0 kundër Zelandës së Re, ku ai luajti 90 minuta të plota. Në finalen e vogël për vendin e tretë, ku ekipi i tij mposhti Meksikën 2–1 pas kohës shtesë, Silva goditi një penallti në minutën e 17të e cila u prit nga Guillermo Ochoa.
Në maj 2018, Silva ishte pjesë e skuadrës së Portugalisë për Kupën e Botës 2018 në Rusi. Në fund të muajit, ai shënoi golin e 1,000 në historin e ekipit kombëtar gjatë pjesës së parë të miqësores përgatitore ndaj Tunizisë. Ai zhvilloi ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote më 15 qershor, duke zëvëndësuar Gonçalo Guedesin në minutën e 80të të barazimit 3–3 kundër Spanjës në ndeshjen e parë të Grupit B.
Golat me kombëtaren
Rezultatet e Portugalisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Silva.
Klube
Porto B
Kombëtarja
Portugalia
Dashuria vdekërisht
Dashuria vdekërisht, roman me autor Shyqyri Galica. Botuar në Prishtinë nga "Galica", në vitin 2003. Libri ka 127 faqe.
Dashuri idhnake
Dashuri idhnake, roman nga Dali Tërshalla. Botuar në Tiranë nga "Dita 2000", në vitin 2003. Libri ka 188 faqe.
Kultura e Starçevës
parapamje|Neolitiku në Evropë - Kultura e Starçevës Kultura e Starçevës disa herë e përfshirë brenda një grupimi më të madh të njohur si Kultura Starçevë–Körös–Criş, është një kulturë arkeologjike e Europës Juglindore, që datohet në periudhën Neolitike midis  6200 dhe 4500 p.e.sonë.
Fshati Starçevë (Starçevo) është një vend i cili gjendet në bregun verior të Danubit në Serbi (Vojvodinë), përballë  Beogradit. Ai përfaqëson shoqërinë më të hershme bujqësore të zonës, edhe pse gjuetia dhe mbledhja e frutave ishin ende një burim i konsiderueshëm për dietën e banorëve.
Karakteristikat dhe kulturat e lidhura me të
Qeramika ishte zakonisht trashanike, por më vonë enët u bën me punim më fin dhe të pikturuar. Një lloj kocke shpatull, që ndoshta mund të jetë përdorur për përzierjen e miellit, është një artifakt me shumë rëndësi.
Kultura Körös në Hungari është shumë e ngjashme me këtë kulturë, e cila e mori emrin nga Lumit Körös. Ajo është e lidhura ngushtë me të, gjithashtu përdoret qeramik trashanike, por më pak atë të pikturuarën. Të dyja i'u kanë dhënë emrat kulturave të gjëra së rajonit të kësaj periudhe.
Kultura paralele dhe të lidhura ngushtë, janë gjithashtu edhe kultura Karanovo në Bullgari, Criş, Rumani dhe para-Sesklo në Greqi.
Vendndodhjet
Kultura e Starçevës shtrihej në një zonë të konsiderueshme që përfshinte shumicën e sotme të Serbisë dhe të Malit të Zi, si dhe pjesë të Bosnje dhe Hercegovinës, Bullgarisë, Kroacisë, Hungarisë, Republikës së Maqedonisë dhe Rumanisë.
Territori më perëndimorë i kësaj kulture gjenden në Kroaci, në afërsi të Zhdralovit, një pjesë e qytetit të Bjelovar it. Ajo ishte faza finale e kulturës. Gjetjet nga Zhdralovi i përkasin një nëntipi rajonal të një varianti të vonë në procesin e gjatë të zhvillimit të kulturës neolitike. Ajo është quajtur si shfaqje e Kulturës së Starçevës në Zhdralovi apo faza e vonë Starçevës.
Në vitin 1990, Starçeva u vendos në listën e Vendeve Arkeologjike me Rëndësi të Jashtëzakonshme, të mbrojtura nga Republika e Serbisë.
Origjina
parapamje|300x300px|Harta tregon shtrirjen territoriale të kulturës Starçevo Ka mendime të ndryshme në lidhje mbi origjinën etno-linguistike së popullit të Kulturës së Starçevës. Sipas një mendimi, kulturat neolitike të Gadishulli Ballkanik nuk ishin me origjinë indo-evropiane dhe popujë indo-evropian (me origjinë nga Evropa lindore), e që ata nuk u vendosën në këtë zonë përpara periudhës eneolitike. Sipas disa mendimeve të tjera, kulturat neolitike të Ballkanit ishin indo-europiane dhe me origjinë nga Anadolli, dhe të cilat disa studiues i identifikojnë me vendin e origjinës së popujve indo-evropian. Këto teori të ndryshme janë quajtur hipoteza kurgane dhe hipoteza anatoliane (shih gjithashtu; hipotezën Proto-Indo-Europiane Urheimate).
Në mbetjet njerëzore të kulturës së Starçevës janë studiuar katër mostra (Lipson et al., Në vitin 2017) ku u gjetën tre haplogrupe Y : H2, G2a2a1 dhe G2a2b2b1a. Gjithashtu aty janë gjetur katër linja të ndryshme të ADN-së mitokondriale (mtADN): T1a, N1a1a1, K1a4 dhe W5. Të gjitha linjat mashkullore dhe femërore korrespondonin me ato që janë gjetur në fermerët e Europës neolitike.
Teqbiri
Tekbiri  është termi për frazën lavdëruese Allahu ekber, zakonisht e përkthyer si "Zoti është më i Madhi". Është një shprehje e zakonshme arabe islame, e përdorur në kontekste të ndryshme nga myslimanët; gjatë faljes së namazit, gjatë thirrjes së ezanit, si shprehje joformale e besimit, në kohë të vështira, apo për të shprehur vendosmëri ose bindje të plotë.
Allah është fjala për Zotin në arabisht. Fjala ekber është elativi i mbiemtir kabir, që do të thotë "i madh", nga rrënja semitike k-b-r. Kur përdoret në tekbir zakonisht përkthehet si "më i Madhi", ose "më i Madh".
One Piece Film: Gold
One Piece Film Gold (Japonisht: ワンピースフィルムゴールド) është film i animuar i ilustruar nga Eiichiro Oda dhe me regji të Hiroaki Miyamoto. Premiera e filmit në Ebu Dabi u bë më 15 korrik 2016 dhe më vonë në Japoni më 23 korrik 2016.
Përmbatja
Ekuipazhi i kapeles prej kashte shkojnë në qytetin e arit udhëhequr nga Gild Tesoro, e cila konsiderohet si vend i pavarur nga Qeveria Botërore. Ekuipazhi ftohen në këtë qytet, por përfundojnë në telashe kur kuptojnë se ky ishte plani i Tesoros.
Ené Ankiziadi
Ené Ankiziadi (ose Eneu, -o, -a, nga latinishtja Ænēās, -ae, nga greqishtja e lashtë Αἰνείας, Aineías) ishte një hero Dardan i Trojës, biri i princit Ankiz dhe perëndeshës Afërditë (Venus). Ati i tij ishte kushëriri i parë i mbretit Priam të Trojës (të dy ishin nipërit e Ilit, themeluesi i Trojës), duke e bërë Enenë një kushëri të dytë për fëmijët e Priamit (si Hektori dhe Paridi). Ai është një personazh në mitologjinë greke dhe përmendet në Iliadën e Homerit. Eneu merr trajtim të plotë në mitologjinë romake, më gjerësisht në Eneidën e Virgjilit, ku ai është një paraardhës i Remit dhe Romulit. Ai u bë heroi i parë i vërtetë i Romës.
Prejardhja e emrit
Æneas është emri latin i emrit greqisht të lashtë Αἰνείας (Aineías). Në Himnin Homerik të Afërditës, Eneu paraqitet për herë të parë me Afërditën duke e quajtur atë Αἰνείας (Aineías) për αὶνóν ἄχος ("hidhërimi i tmerrshëm") që e ka shkaktuar, ku Aineías rrjedh nga mbiçmimi αὶνóν (ainon, që do të thotë "i tmerrshëm". Kjo është një etimologji popullore për emrin, e shfrytëzuar me sa duket nga Homeri në Iliadën.
Etimologjia e emrit është e paqartë, por tradicionalisht është e lidhur me αἶνος (a'nos, "lëvdatë, përrallë"), me prejardhje të pasigurt. Studiuesi Julius Pokorny e lidh këtë fjalë me proto-indo-evropianën *h2ey- ("fjalim i rëndësishëm").
Epitete
Në imitim të Iliadës, Virgjili merr hua epitete të Homerit, duke përfshirë: Anchisiades, magnanimum, magnus, heros, dhe bonus. Megjithëse ai merr hua shumë, Virgjili i jep Enesë dy epitete të tijën në Eneidën: pater dhe pius. Epitetet e aplikuara nga Virgjili janë një shembull i një qëndrimi të ndryshëm nga ai i Homerit, përderisa Odiseu është poikilios ("i urtë"), Eneu përshkruhet si piusi ("i devotshëm"), që përcjell një ton të fortë moral. Qëllimi i këtyre epiteteve duket se e imponon nocionin e dorës hyjnore të Enesë si ati dhe themeluesi i racës romake, dhe përdorimi i tyre duket se është rrethanor: kur Eneu lutet, ai i referohet vetes si pius dhe përmendet si i tillë nga autori vetëm kur personazhi vepron në emër të perëndive për të përmbushur detyrën e tij hyjnore. Po ashtu, Eneu quhet hakmarrës kur vepron në interes të njerëzve të tij.
Himni homerik i Afërditës
Historia e lindjes së Enesë është thënë në "Himnin i Afërditës", një nga himnet më të mëdha homerike. Afërdita ka shkaktuar zotin tjetër Zeusin, të bie në dashuri me gratë e vdekshme. Zeusi, në hakmarrje, vendos dëshirën në zemrën e saj për Ankizin, i cili është duke kullotur bagëtinë e tij në kodrat afër malit Ida. Kur Afërdita e sheh, ajo u godit nga dashuria. Ajo zbukuron veten si për një martesë hyjnore, dhe shfaqet para tij. Ai është kapërcyer nga bukuria e saj, duke besuar se ajo është një perëndeshë, por Afërdita e identifikon veten si një princeshë frigiane. Pasi ata bëjnë dashuri, Afërdita zbulon identitetin e saj të vërtetë me të dhe Ankizi frikësohet nga mendimi se çfarë mund t'i ndodhë atij si rezultat i lidhjes së tyre. Afërdita e siguron atë që ai nuk do të ketë rrezik, dhe i thotë atij se do t'i lindë një djalë që do të quhet Ené. Megjithatë, ajo e paralajmëron atë se ai kurrë nuk duhet t'i tregojë askujt se ai ka rënë me një perëndeshë. Kur lind Eneu, Afërdita e çon atë tek nimfat e malit Ida. Ajo i drejton ata për të rritur fëmijën deri në moshën pesë vjeçe, pastaj e çojnë te Ankizi. Sipas burimeve të tjera, Ankizi më vonë mburret me takimin e tij me Afërditën dhe si rezultat është goditur në këmbë me një rrufe nga Zeusi. Pas kësaj ai është i çalë në atë këmbë, kështu që Eneu duhet ta mbart atë nga flakët e Trojës.
Në Iliadën e Homerit
Eneu është një personazh i vogël në Iliadën, ku ai është dy herë i shpëtuar nga vdekja nga perënditë sikur për një fat ende-të panjohur, por është një luftëtar i ndershëm në të drejtën e tij. Duke u ndalur nga luftimet, u shqetësua me Priamin, për shkak se, pavarësisht nga veprat e tij të guximshme, nuk iu dha nderi i tij i duhur, ai drejtoi një sulm kundër Idomeneut për të rimarrur trupin e kunatit, Alkati, në kërkesën e Deifobit. Ai është udhëheqësi i aleatëve të Trojanëve, Dardanët, si dhe një kushëri i dytë dhe zëvendësuesi kryesor i Hektorit, birit i mbretit të Trojës Priami. Nëna e Enesë, Afërdita shpesh vjen në ndihmë të tij në fushën e betejës dhe ai është një i preferuar i Apolonit. Afërdita dhe Apoloni shpëtuan Eneun nga luftimi me Diomedin e Argos, i cili gati e vret atë, dhe e çojnë atë në Pergamos për shërim. Edhe Poseidoni, i cili normalisht favorizon akejtë, vjen në shpëtimin e Enesë pasi ai bie nën sulmin e Akilit, duke vënë në dukje se Eneu, ndonëse nga një degë më e vogël e familjes mbretërore, ka në fat të bëhet mbret i popullit të Trojës. Studiuesi Bruce Louden paraqet Eneun si një "lloj njeriu" në traditën e Utnapishtimit, Bauci dhe Filemoni, dhe Loti: "njeriu i drejtë përmbanë shkatërrimin e përgjithshëm". Apolodori shpjegon se "akejtë e lanë atë vetëm për shkak të devotshmërisë së tij".
Në burime të tjera
Mitologu romak Gaius Julius Hyginus (64 p.e.r – 17) në Fabule ka kredituar Enesë vrasjen e 28 armiqve në Luftën e Trojës. Eneu gjithashtu shfaqet në tregimet e Trojës që i atribuohen Dares Phrygius dhe Dictys të Kretës.
Mitologjia romake
Historia e Enesë u vazhdua nga autorët romakë. Një burim me ndikim ishte tregimi i themelimit të Romës në Origjinën e Kato i Vjetërit. Legjenda e Enesë ishte e njohur në kohën e Virgjilit dhe u shfaq në vepra të ndryshme historike, duke përfshirë Antikitetet Romake të historianit grek Dionisi i Halikarnasit (duke u mbështetur te Marcus Terentius Varro), Ab Urbe Condita nga Livi (ndoshta varur nga Quintus Fabius Pictor, fl. 200 p.e.s.), dhe Gneu Pompeu Trogu (tani ekziston vetëm në një epitome nga Justini).
Në Eneidën e Virgjilit
Eneida shpjegon se Eneu është një nga Trojanët të cilët nuk u vranë ose robëzuan kur Troja ra. Eneu, pasi u urdhërua nga perënditë të ikte, mblodhi një grup, të njohur kolektivisht si Eneadët, të cilët pastaj udhëtuan për në Itali dhe u bënë paraardhësit e romakëve. Eneadët përfshinin: ati i Enesë Ankizi, biri i tij Askani (i njohur gjithashtu si Juli), trombisti Miseni, miqtë e tij Akati, Sergesti dhe Akmoni, shëruesi Iapiksi dhe timonieri Palinuri. Ai mori me vete statujat e hyjnive shtëpiake të Trojës: Lari dhe Penati, dhe i shpërnguli në Itali.
Pasi u largua nga Troja, Eneu dhe shoqëria e tij u pritën nga Eleni në Butrint, qytet i Epirit, i quajtur dhe "Ili i vogël" (ose "Troja e vogël"):
"protinus aerias Phaeacum abscondimus arces litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio et celsam Buthroti accedimus urbem"
- Æn. III, 290
Disa përpjekje për të gjetur një shtëpi të re dështuan. Një ndalesë e tillë ishte në Sicili, ku në Drepanum, në bregun perëndimor të ishullit, ati i tij, Ankizi, vdiq në mënyrë paqësore.
Pas një stuhie të shkurtër, por të ashpër të dërguar kundër grupit në kërkesën e Junonit, Eneu dhe flota e tij arritën në Karthage pas gjashtë vite udhëtimi. Eneu pati një marrëdhënie dashurore me mbretëreshën karthagine Dido (e njohur edhe si Elisa), e cila propozoi që Trojanët të vendoseshin në vendin e saj dhe që ajo dhe Eneu të mbretëronin bashkarisht mbi popujt e tyre. Në nxitjen e Junonit, u krye një martesë midis Didos dhe Enesë, e cila dëgjij se qyteti i saj i preferuar do të jetë përfundimisht mundur nga pasardhësit e Trojanëve. Nëna e Enesë, Venusi (adaptimi romak i Afërditës) kuptoi se djali i saj dhe shoqëria e tij kishin nevojë për një afat të përkohshëm për të përforcuar veten për udhëtimin që do të ndodhte. Sidoqoftë, hyjnia lajmëtar Merkuri) u dërgua nga Jupiteri dhe Venusi për të kujtuar Enesë për udhëtimin e tij dhe qëllimin e tij, duke e detyruar atë të largohej fshehurazi. Kur Dido mësoi për këtë, ajo shqiptoi një mallkim që do ta mbante përgjithmonë Karthagen kundër Romës, një armiqësi që do të kulmonte në Luftërat Punike. Ajo pastaj kreu vetëvrasje duke goditur veten me të njëjtën shpatë që ajo i dha Eneas kur u takuan së pari.
Pas qëndrimit në Carthage, Trojanë u kthyen në Sicili ku Eneu organizoi lojëra funerale për të nderuar atin e tij, i cili kishte vdekur një vit më parë. Shoqëria udhëtoi dhe u ul në bregun perëndimor të Italisë. Eneu zbriti në nëntokë ku takoi Didon (e cila u largua nga ai për t'u kthyer te burri i saj) dhe atin i tij, i cili i tregoi të ardhmen e pasardhësve të tij dhe kështu historinë e Romës.
Latini, mbreti i Latinëve, përshëndeti ushtrinë e Enesë të Trojanëve në mërgim dhe i la të riorganizoshin jetën e tyre në Latium. Vajza e tij Lavinia ishte e premtuar Turnit, mbreti i Rutulëve, por Latini pranoi një profeci sipas cilës Lavinia do të ishte e fejuar me një burrë me prejardhje nga një tjetër vend - domethënë Eneun. Latini e ndoqi profecinë dhe Turni si rrjedhim shpalli luftë ndaj Enesë në nxitjen e Junonit, i cili ishte i lidhur me mbretin Mezenti të Etruskëve dhe mbretëreshën Amata të Latinëve. Forcat e Eneas mbizotëruan. Turni u vra dhe të dhënat e Virgjillit mbarojn menjëherë papritur.
Në burime të tjera
Pjesa tjetër e biografisë së Enesë është mbledhur nga burime të tjera të lashta, duke përfshirë Livin dhe Metamorfozën e Ovidit. Sipas Livit, Eneu ishte fitimtare, por Latini vdiq në luftë. Eneu themeloi qytetin Lavinium, i quajtur sipas gruas së tij. Ai më vonë e mirëpriti motrën e Didos, Ana Perena, e cila pastaj kreu vetëvrasje pasi mësoi xhelozinë e Lavinias. Pas vdekjes së Enesë, Venusi i kërkoi Jupiterit të hujnizonte birin e saj. Jupiter e pranoj. Hyjnia e lumit Numiku liroj Eneun nga të gjitha pjesët e tij të vdekshme dhe Venusi e vajosi atë me ambrosia dhe nektar, duke e bërë atë një perëndi. Eneu u njoh si hyjnia Jupiter Indiges.
Familja dhe pasardhësit legjendarë
Eneu kishte një fis të gjerë. Mëndesha e tij ishte Kajeta, dhe ai ishte ati i Askanit (Julit) me Kreusën, dhe Silvit me Laviniën. Askani, themeloi Alba Longën dhe ishte i pari në një seri të gjatë mbretërish. Sipas mitologjisë së përshkruar nga Virgjili në Eneidën, Remi dhe Romuli ishin të dy pasardhës të Enesë nëpërmjet nënës së tyre Rea Silvia, duke e bërë Eneun paraardhësin e popullit romak. Disa burime të hershme e quajnë atë ati ose gjyshi i tyre, por duke pasur parasysh datat e pranuara përgjithësisht të rënies së Trojës (1184 p.e.s.) dhe themelimit të Romës (753 p.e.s.), kjo duket e pamundur. Familja Julia e Romës, më së shumti Jul Çezari dhe Augusti, e ndoqën prejardhjen e tyre tek Askani dhe Ené Ankiziadi, kështu perëndeshës Venusi. Përmes Juliëve, Palemonidët bëjnë këtë kërkesë. Mbretërit legjendarë të Britanisë, përfshirë mbretin Arthur, gjurmojnë familjen e tyre nëpërmjet një nipi të Enesë, Bruti (ose Briti).
Shtëpia muze e Avdulla Ketës (Tiranë)
Shtëpia muze e Avdulla Ketës (Tiranë) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri. Ky monument është i miratuar me numër "6138/1 më 31.12.1981".
Majmuni patas
Majmuni patas ( Erythrocebus patas ), i njohur gjithashtu si majmuni vadi ose majmuni husar, është një majmun që banon në tokë i shpërndarë në zona gjysmë të thata të Afrikës Perëndimore dhe në Afrikën Lindore. Konsiderohet si anëtari i vetëm i gjinisë Erythrocebus.
Taksonomia
Nuk është e qartë se sa nënlloje të këtij majmuni ekzistojnë. Disa rendisin katër, të tjerë tre, dhe disa të tjerë rendisin dy: Erythrocebus patas patas (me hundë të zezë) dhe lindore E. patas pyrrhonotus (me hundë e bardhë). Sidoqoftë, me kalimin e viteve u zbulua se ngjyra e hundës e përdorur për të ndarë këto nënlloje ndryshonte në të bardhë gjatë shtatzënësisë tek femrat, si dhe në përgjithësi si kafshë të moshës, dhe E. patas pirronotus në Kenia shpesh nuk kishte hundë të bardhë, kështu speciet gjitare të botës prandaj janë konsideruar paraprakisht si një specie monotipike.
Ende nuk është e qartë, nëse është me të vërtetë një gjini monotipike. Colin Groves argumentoi për herë të parë se speciet ishin të lidhura ngushtë me aethiops e Cercopithecus në 1989, bazuar në morfologjinë anatomike. Provat filogjenetike në vitin 2003 duket se e vërtetojnë këtë gjë se majmuni patas formon një klade brenda gjinisë vervet Cercopithecus së bashku me C. aethiops e ''C. lhoesti. Bazuar në këtë studim Erythrocebus duhet të futet në sinoniminë me Cercopithecus''. Kjo është nënkuptuar ndryshe nga primatologët dhe se Cercopithecus tani është thyer në shumë gjini dhe specie të reja, me C. aethiops u zhvendos në Chlorocebus dhe C. lhoesti në Allochrocebus.
Nga ana tjetër, në vitin 2017 një autor propozoi ndarjen e taksonit në të paktën katër ose pesë specie vetëm në Afrikën Lindore duke u bazuar në ngjyrën e hundës, dy fotografi dhe konsideratat e ruajtjes.
Përshkrimi
Majmuni mashkull patas rritet në 60 cm deri në 87 cm në gjatësi, me përjashtim të bishtit, i cili shkon deri në 75 cm. Meshkujt e rritur janë më të mëdhenj se femrat e rritura, të cilat mesatarisht 49 cm në gjatësi. Meshkujt e rritur mesatarisht 12.4 kg (27.3 lb) dhe femrat e rritura 6.5 kg (14.3 lb), duke treguar një shkallë të lartë të dimorfizmit seksual. Ata janë të shpejtë, kur vrapojnë deri në 55km në orë dhe është vrapuesi më i shpejtë mes primatëve.
Jetëgjatësia e tyre shkon deri në rreth 20 vjet.
Shpërndarja dhe habitati
Ky lloj majmuni gjendet në shumë pjesë të Afrikës qendrore, perëndimore dhe lindore. Ai gjithashtu është prezantuar në Porto Riko. Speciet shmangin tokat e dendura pyjore dhe jetojnë në savanë më të hapur tropikale.
Sjellja
Majmuni patas jeton në grupe shumëfemërore me deri në 60 individë (megjithëse janë raportuar grumbullime shumë më të mëdha). Grupi përmban vetëm një mashkull të rritur për pjesën më të madhe të vitit. Gjatë sezonit të shumimit ka dyndje shumëmashkullore në grup. Sapo meshkujt e mitur arrijnë pjekurinë seksuale (rreth moshës katër vjeç) ata largohen nga grupi, zakonisht duke u bashkuar me grupe meshkujsh. Femrat e rritura në grup fillojnë lëvizjen e grupit me mashkullin që ndjek drejtimin e tyre.
Organizata shoqërore femërore
Variacioni në strukturën sociale femërore të majmunëve patas është vërejtur në popullsi të ndryshme. Ky ndryshim mund të varet nga burimet ushqimore, pasi konflikti midis individëve shpesh është rezultat i konkurrencës për burime të kufizuara. Shkalla më e lartë e konfliktit për ushqimin e dendur, por të kufizuar, siç janë shkurret e frutave, shoqërohet me hierarki dominimi më të qëndrueshme, të përcaktuara mirë sesa habitatet me burime më të përhapura, siç janë insektet. Ndryshimet në disponueshmërinë e këtyre burimeve janë shoqëruar me ndryshimin në hierarkitë e dominimit midis femrave.
Konflikti midis femrave gjithashtu ka treguar praninë e njohjes midis të afërmve matrilineal. Është vërejtur se, menjëherë pas konflikteve midis dy femrave, majmunët patas shpesh veprojnë ndryshe ndaj njëri-tjetrit sesa sikur të mos kishin qenë në konflikt. Femrat shpesh pajtohen me njëra-tjetrën përmes aktiviteteve të tilla si ulja së bashku dhe pastrimi. Ndërsa kjo sjellje pajtuese vërehet edhe midis individëve pa lidhje, është më e zakonshme tek të afërmit matrilineal. Struktura e dominimit ka një efekt relativisht të vogël në probabilitetin e pajtimit që mund të ndodhë, përveç që alfa-femra është pajtimi më pak i femrave. Lidhja ndaj të afërmve matrilineal është e zakonshme edhe në primatët e tjerë, të tilla si majmunët vervet.
Organizata shoqërore mashkullore
Çiftimi në majmunët patas është sezonal dhe ndodh gjatë sezonit të lagësht. Gjatë periudhave kur femrat nuk janë pranuese, grupet relativisht të qëndrueshme me një mashkull rezident të rritur dhe disa femra janë norma. Kjo lë një tepricë të meshkujve që ose formojnë të gjitha grupet mashkullore ose jetojnë vetë. Gjatë sezonit të çiftëzimit, meshkujt rezidentë mund të dëbohen nga meshkujt pushtues të vetmuar. Kjo zakonisht rezulton në formimin e grupeve me shumë meshkuj dhe me shumë femra menjëherë pas kësaj, pasi më shumë meshkuj pushtojnë një grup. Mashkulli i ri rezident nuk i ndjek meshkujt vartës pushtues, por përkundrazi përqendrohet në çiftëzimin me femrat. Në fund të sezonit të çiftëzimit, grupet me një mashkull, me shumë femra stabilizohen. Një mashkull mbetet si mashkull banor dhe ndjek meshkujt e tjerë larg. Në disa raste, meshkujt e nënshtruar tolerohen nga mashkulli rezident për periudha të shkurtra kohore; megjithatë, ata rrallë qëndrojnë në grup për më shumë se disa ditë.
Meshkujt e rinj janë vërejtur të largohen nga grupet e tyre të lindjes diku nga mosha dy deri në katër vjeç. Sidoqoftë, një studim tregoi se shumica e të miturve u larguan para se të ishin tre vjeç, që është para se shumica e meshkujve të arrijnë pjekurinë seksuale. Kjo është në kontrast me një studim të mëparshëm, në të cilin të miturit u vunë re të largoheshin më vonë, në pjekurinë seksuale, duke treguar se mund të ketë ndryshime midis grupeve. Arsyeja pse meshkujt e rinj largohen nga grupi i tyre natal është gjithashtu i kontestuar. Meshkujt dominantë janë vërejtur se veprojnë në mënyrë agresive ndaj meshkujve më të rinj në robëri. Sidoqoftë, vëzhgimet e majmunëve të egër patas kanë treguar meshkuj të rinj që largohen nga grupi në të cilin kanë lindur pa ndonjë sjellje agresive nga mashkulli i rritur. Të miturit, në kohën pak para se të largohen, kalojnë gjithnjë e më pak kohë me femrat e rritura në grup. Sidoqoftë, meshkujt e mitur nuk e ndryshojnë kohën që kalojnë pranë mashkullit të rritur. Kjo mund të tregojë dobësimin e lidhjeve matrilineale, sesa agresionin mashkullor, si arsyeja kryesore që të miturit shpërndahen nga grupi i tyre i lindjes.
Sistem alarmi
Majmunët patas kanë disa thirrje alarmi të dallueshme që paralajmërojnë anëtarët në grupin e grabitqarëve. Thirrje të ndryshme alarmi jepen nga anëtarë të ndryshëm të grupit (d.m.th. femra të rritura, meshkuj të rritur, të mitur, etj.) Dhe disa thirrje alarmi janë dalluese të llojeve të ndryshme të grabitqarëve. Ndryshe nga primatët e tjerë, majmunët patas rrallë strehohen nga grabitqarët në pemë. Kjo ka të ngjarë të jetë për shkak të mbulesës relativisht të rrallë të pemëve në habitatet e majmunëve patas. Ndërsa majmunët patas zakonisht vrapojnë në tokë larg grabitqarëve, individët janë vërejtur të sulmojnë grabitqarët si çakallët dhe macet e egra. Kjo sjellje është vërejtur si në meshkuj ashtu edhe në femra.
Dieta
Majmuni patas ushqehet me insekte, çamçakëz, fara dhe zhardhokë, një dietë më karakteristike për primatët shumë më të vegjël.
Në kulturën popullore
Marrëdhënia në mes majmunit patas dhe akacias mund të ketë frymëzuar Lorax-in nga Dr. Seuss-in.
Mali i Thatë (Kosovë)
Mali i Thatë është një mal në Kosovë që ndodhet në pjesën veriperëndimore të vendit, 70 km në perëndim të Prishtinës, kryeqytetit të vendit.
Mali i Thatë shtrihet për 10.0 milje në një drejtim lindje-perëndim. Pika më e lartë është Beleg, me 2,126 metra mbi nivelin e detit.
Në kuadër të Malit të Thatë janë edhe lokacionet e mëposhtme: Rajoni përreth ka klimë kontinentale me temperatura mesatare 10 C. Muaji më i ngrohtë është korriku me 22 C, dhe janari më i ftohtë, me −4 C. Reshjet mesatare 1,395 milimetra në vit. Muaji maj, 158 milimetra shi, dhe gushti konsiderohet të jetë muaji më i thatë, me 35 milimetra reshje atmosferike.
Panairi i librit "Tirana 2009"
Panairi i librit "Tirana 2009" u çel më 12 nëntor deri më 16 nëntor 2009 në Pallatit e Kongreseve në Tiranë dhe ishte panairi i 12-të i librit shqip. Këtu u paraqitën 87 Shtëpi Botuese me 40 000 tituj librash, midis të cilëve 1.200 libra të rinj.
Çmimet e Panairit të 12-të të librit "Tirana 2009":
“Përkthyesi më i mirë” Amik Kasoruho
“Libri më i mirë për fëmijë” Xhevat Syla
“Stenda më e mirë” Shtëpia botuese “Media Print”
“Promocioni më i mirë” Shtëpia botuese “TOENA”
Shqisa
Смисла сетило на човекот кога тој приврзува две работи.
Gabriel Bukola
Gabriel Bukola (Gabriele Buccola, Munxifsi, 26 janar 1854 - Torino, 5 mars 1885) ishte një psikiatër, psikolog dhe studiues italian me prejardhje arbëreshe.
Panairi i librit "Tirana 2010"
Panairi i librit "Tirana 2010" u çel më 1 nëntor deri më 15 nëntor 2010 në Pallatit e Kongreseve në Tiranë dhe ishte panairi i 13-të i librit shqip, organizuar nga Shoqata e Botuesve Shqiptarë.
Xhamia e Sinan Pashës, Prizren
Xhamia e Sinan Pashës është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 1599/48.
Organizmi
djathtas|parapamje| Escherichia coli ( E. coli ), një [[Prokariot|prokariote, është një organizëm mikroskopik njëqelizor. ]] parapamje| Amoebae janë [[Eukarioti|eukariote me një qelizë ]] djathtas|parapamje| Kërpudha Polypore dhe pemët Angiosperm janë shumë-qelizor eukariotet të mëdha. Në biologji, një organizëm (nga greqishtja :ὀ αυτοκρατορία, organizmos) është çdo entitet individual që mishëron vetitë e jetës. Është një sinonim për "formën e jetës".
Organizmat klasifikohen nga taksonomia në grupe të tilla si kafshë shumëqelizore, bimë dhe kërpudha ; ose mikroorganizma njëqelizorë si protet, bakteret dhe arkeat. Të gjitha llojet e organizmave janë të afta për riprodhim, rritje dhe zhvillim, mirëmbajtje dhe njëfarë mase përgjigjeje ndaj stimujve. Njerëzit, kallamarët, kërpudhat dhe bimët vaskulare janë shembuj të organizmave shumëqelizorë që dallojnë indet dhe organet e specializuara gjatë zhvillimit.
Një organizëm mund të jetë ose një prokariot ose një eukariot. Prokariotët përfaqësohen nga dy fusha të veçanta - bakteret dhe arkeat. Organizmat eukariotikë karakterizohen nga prania e një bërthame qelizore të lidhur me membranë dhe përmbajnë ndarje shtesë të lidhura me membranë të quajtura organele (siç janë mitokondria te kafshët dhe bimët dhe plastidet në bimë dhe algat, të gjitha në përgjithësi konsiderohen se rrjedhin nga bakteret endozimbiotike ). Kërpudhat, kafshët dhe bimët janë shembuj të mbretërive të organizmave brenda eukarioteve.
Vlerësimet për numrin e specieve aktuale të Tokës variojnë nga 2 milion në 1 trilion, prej të cilave mbi 1.7 milion janë dokumentuar. Më shumë se 99% e të gjitha specieve, që arrijnë në mbi pesë miliardë specie, që kanë jetuar ndonjëherë vlerësohet të jenë në zhdukje.
Në vitin 2016, u identifikua një grup prej 355 gjenesh nga paraardhësi i fundit universal i përbashkët (LUCA) i të gjithë organizmave.
Etimologjia
Shprehja "organizëm" (nga greqishtja ὀ قانونizmit, organizmos, nga ὄργανον, organon, d.m.th. "instrument, implementim, mjet, organ i sensit ose parafytyrimit") pari u shfaq në gjuhën angleze në 1703 dhe mori përsipër përkufizimi aktual deri më 1834 ( Oxford English Dictionary ). Ajo lidhet drejtpërdrejt me termin "organizatë". Ekziston një traditë e gjatë për të përcaktuar organizmat si qenie vetë-organizuese, duke u kthyer të paktën te Kritika e gjykimit e Immanuel Kant 1790.
Përkufizimet
Një organizëm mund të përcaktohet si një asamble molekulash që funksionojnë si një tërësi pak a shumë e qëndrueshme që tregon vetitë e jetës.Përkufizimet e fjalorit mund të jenë të gjera, duke përdorur fraza të tilla si "çdo strukturë e gjallë, të tilla si një bimë, kafshë, kërpudhat ose bakteriet, të afta për rritje dhe riprodhim". Shumë përkufizime përjashtojnë viruset dhe format e mundshme të jetës jo-organike të bëra nga njeriu, pasi viruset varen nga makineria biokimike e një qelize pritëse për riprodhim. Një superorganizëm është një organizëm i përbërë nga shumë individë që punojnë së bashku si një njësi e vetme funksionale ose shoqërore.
Viruset
Viruset zakonisht nuk konsiderohen se janë organizma sepse janë të paaftë për riprodhim autonom, rritje ose metabolizëm.Megjithëse disa organizma janë gjithashtu të paaftë për mbijetesë të pavarur dhe jetojnë si parazitë të detyrueshëm ndërqelizor, ata janë të aftë për metabolizëm dhe proces të pavarur. Edhe pse viruset kanë disa enzima dhe molekula karakteristike për organizmat e gjallë, ato nuk kanë metabolizmin e tyre; ato nuk mund të sintetizojnë dhe organizojnë përbërjet organike nga të cilat formohen. Natyrisht, kjo përjashton riprodhimin autonom: ato mund të përsëriten pasivisht vetëm nga makineria e qelizës pritëse. Në këtë kuptim, ato janë të ngjashme me materien e pajetë.
Ndërsa viruset nuk mbajnë asnjë metabolizëm të pavarur dhe kështu zakonisht nuk klasifikohen si organizma, ato kanë gjenet e tyre, dhe ato evoluojnë me mekanizma të ngjashëm me mekanizmat evolucionarë të organizmave. Kështu, një argument që viruset duhet të klasifikohen si organizma të gjallë është aftësia e tyre për t'i nënshtruar evolucionit dhe përsëritjes përmes vetë-montimit. Sidoqoftë, disa shkencëtarë argumentojnë se viruset as evoluojnë, as nuk riprodhohen. Përkundrazi, viruset evoluojnë nga qelizat e tyre pritëse, që do të thotë se ka pasur bashkë-evolucion të viruseve dhe qelizave pritëse. Nëse qelizat pritëse nuk do të ekzistonin, evolucioni viral do të ishte i pamundur. Kjo nuk është e vërtetë për qelizat. Nëse viruset nuk do të ekzistonin, drejtimi i evolucionit qelizor mund të ishte i ndryshëm, por qelizat megjithatë do të ishin në gjendje të evoluojnë. Sa i përket riprodhimit, viruset tërësisht mbështeten në makineri të ushtrive për t'u përsëritur. Zbulimi i viruseve me gjenet që kodojnë për metabolizmin e energjisë dhe sintezën e proteinave nxiti debatin nëse viruset janë organizma të gjallë. Prania e këtyre gjeneve sugjeroi që viruset dikur ishin në gjendje të metabolizoheshin. Sidoqoftë, u zbulua më vonë se gjenet që kodojnë energjinë dhe metabolizmin e proteinave kanë një origjinë qelizore. Ka shumë të ngjarë, këto gjene janë fituar përmes transferimit horizontale të gjeneve nga hostet virale.
Kimi
Organizmat janë sisteme kimike komplekse, të organizuara në mënyra që promovojnë riprodhimin dhe disa masë të qëndrueshmërisë ose mbijetesës. Të njëjtat ligje që rregullojnë kiminë jo të gjallë rregullojnë proceset kimike të jetës. Në përgjithësi janë fenomene të të gjithë organizmave që përcaktojnë përshtatshmërinë e tyre në një mjedis dhe rrjedhimisht mbijetesën e gjeneve të tyre të bazuara në ADN.
Organizmat në mënyrë të qartë i detyrohen origjinës së tyre, metabolizmit dhe shumë funksioneve të tjera të brendshme fenomeneve kimike, veçanërisht kimisë së molekulave të mëdha organike. Organizmat janë sisteme komplekse të komponimeve kimike që, përmes bashkëveprimit dhe mjedisit, luajnë një larmi rolesh.
Organizmat janë sisteme kimike gjysëm të mbyllura. Edhe pse ato janë njësi individuale të jetës (siç kërkon përkufizimi), ato nuk janë të mbyllura për mjedisin rreth tyre. Për të operuar ata vazhdimisht marrin dhe lëshojnë energji. Autotrofet prodhojnë energji të përdorshme (në formën e komponimeve organike) duke përdorur dritë nga dielli ose komponime inorganike ndërsa heterotrofët marrin komponime organike nga mjedisi.
Makromolekulat
Përbërjet që përbëjnë organizmat mund të ndahen në makromolekula dhe molekula të tjera, më të vogla. Katër grupet e makromolekulës janë acidet nukleike, proteinat, karbohidratet dhe lipidet. Acidet nukleike (posaçërisht acidi deoksiribonukleik, ose ADN) ruajnë të dhënat gjenetike si një sekuencë e nukleotideve. Sekuenca e veçantë e katër llojeve të ndryshme të nukleotideve ( adenina, citozina, guanina dhe timina ) diktojnë shumë karakteristika që përbëjnë organizmin. Sekuenca ndahet në kode, secila prej të cilave është një sekuencë e veçantë prej tre nukleotideve dhe korrespondon me një aminoacid të veçantë. Kështu, një sekuencë e kodeve të ADN-së për një proteinë të veçantë që, për shkak të vetive kimike të aminoacideve nga të cilat është krijuar, paloset në një mënyrë të veçantë dhe kështu kryen një funksion të veçantë.
Këto funksione proteine janë njohur:
Një bilayer fosfolipidesh përbën membranën e qelizave që përbën një pengesë, që përmban gjithçka brenda qelizës dhe parandalon që komponimet të kalojnë lirshëm në dhe jashtë qelizës. Për shkak të përshkueshmërisë selektive të membranës fosfolipide, vetëm komponime specifike mund të kalojnë nëpër të.
Struktura
Të gjithë organizmat përbëhen nga njësi strukturore të quajtura qeliza ; disa përmbajnë një qelizë të vetme (njëqelizore) dhe të tjerët përmbajnë shumë njësi (shumëqelizore). Organizmat shumëqelizorë janë në gjendje të specializojnë qelizat për të kryer funksione specifike. Një grup i qelizave të tilla është një ind, dhe te kafshët këto ndodhin si katër lloje themelore, përkatësisht epiteli, indi nervor, indi i muskujve dhe indi lidhës. Disa lloje indesh punojnë së bashku në formën e një organi për të prodhuar një funksion të veçantë (siç është pompimi i gjakut nga zemra, ose si pengesë për mjedisin si lëkura ). Ky model vazhdon në një nivel më të lartë me disa organe që funksionojnë si një sistem organesh siç është sistemi riprodhues dhe sistemi tretës. Shumë organizma shumëqelizorë përbëhen nga disa sisteme organesh, të cilat koordinojnë për të lejuar jetën.
Qelizat
Teoria e qelizave, e zhvilluar për herë të parë në 1839 nga Schleiden dhe Schwann, thotë se të gjithë organizmat janë të përbërë nga një ose më shumë qeliza; të gjitha qelizat vijnë nga qelizat ekzistuese; dhe qelizat përmbajnë informacionin trashëgimor të domosdoshëm për rregullimin e funksioneve të qelizave dhe për transmetimin e informacionit në gjeneratën e ardhshme të qelizave.
Ekzistojnë dy lloje qelizash, eukariotike dhe prokariotike. Qelizat prokariotike zakonisht janë njëjës, ndërsa qelizat eukariote zakonisht gjenden në organizmat shumëqelizorë. Qelizat prokariote i mungon një membranë nukleare, kështu që ADN-ja nuk është e lidhur brenda qelizës; qelizat eukariote kanë membrana bërthamore.
Paraardhësi i fundit universal i përbashkët
Paraardhësi i fundit i përbashkët universal (LUCA) është organizmi më i fundit nga i cili zbresin të gjithë organizmat që jetojnë tani në Tokë. Kështu që është paraardhësi më i fundit i zakonshëm i gjithë jetës aktuale në Tokë. LUCA vlerësohet të ketë jetuar rreth 3.5 deri në 3.8 miliard vjet më parë (diku në epokën e Paleoarchean ). Dëshmia më e hershme për jetën në Tokë është grafiti që zbulohet të jetë biogjenik në shkëmbinjtë metasedimentarë 3.7 miliardë vjeçarë të zbuluar në Grenlandën Perëndimore dhe fosilet e pjekurisë mikrobiale të gjetura në gur ranor 3.48 miliardë vjeçar të zbuluar në Australinë Perëndimore. Edhe pse më shumë se 99 përqind e të gjitha specieve që kanë jetuar ndonjëherë në planet vlerësohet të jenë zhdukur, aktualisht ekzistojnë 2 milion deri në 1 trilion specie të jetës në Tokë.
Informacioni në lidhje me zhvillimin e hershëm të jetës përfshin informacione nga shumë fusha të ndryshme, përfshirë gjeologjinë dhe shkencën planetare Këto shkenca japin informacione mbi historinë e Tokës dhe ndryshimet e krijuara nga jeta. Sidoqoftë, një pjesë e madhe e informacionit rreth Tokës së hershme janë shkatërruar nga proceset gjeologjike me kalimin e kohës.
Të gjithë organizmat rrjedhin nga një pellg gjen i stërgjyshërve. Provat për prejardhje të zakonshme mund të gjenden në tipare të ndara midis të gjithë organizmave të gjallë. Në kohën e Darvinit, provat e tipareve të përbashkëta bazoheshin vetëm në vëzhgimin e dukshëm të ngjashmërive morfologjike, siç është fakti që të gjithë zogjtë kanë krahë, madje edhe ato që nuk fluturojnë.
Ekzistojnë dëshmi të forta nga gjenetika që të gjithë organizmat kanë një paraardhës të përbashkët. Për shembull, çdo qelizë e gjallë përdor përdorimin e acideve nukleike si materialin e saj gjenetik dhe përdor të njëjtat njëzet amino acide si blloqet ndërtuese për proteina. Të gjithë organizmat përdorin të njëjtin kod gjenetik (me disa devijime jashtëzakonisht të rralla dhe të vogla) për të përkthyer sekuencat e acidit nukleik në proteina. Universaliteti i këtyre tipareve sugjeron me forcë prejardhjen e zakonshme, sepse zgjedhja e shumë prej këtyre tipareve duket arbitrare. Bartja horizontale e gjenit e bën më të vështirë studimin e paraardhësit të fundit universal. Sidoqoftë, përdorimi universal i të njëjtit kod gjenetik, të njëjtave nukleotideve dhe aminoacideve të njëjta bën që ekzistenca e një stërgjyshi të tillë të jetë shumë i mundshëm.
Vendndodhja e rrënjës
Lokacioni më së shpeshti i pranuar nga rrënjët e pemës së jetës është në mes të një monophyletic domain Bakteret dhe një clade formuar nga Archaea dhe Eukaryota të asaj që është referuar si "pema tradicionale e jetës", në bazë të disa studimeve molekulare. Një pakicë shumë e vogël studimesh kanë përfunduar ndryshe, domethënë që rrënja është në fushën e Baktereve, qoftë në Firmicutes të azilit ose që Chloroflexi i azilit është bazik në një kladë me Archaea dhe Eukaryotes dhe pjesën tjetër të Baktereve siç propozohet nga Thomas Cavalier-Smith.
Riprodhim
Riprodhimi seksual është i përhapur në mesin eukaryotes aktuale, dhe ka të ngjarë të jetë i pranishëm në paraardhësin e fundit të zakonshëm. Kjo sugjerohet nga gjetja e një grupi gjenesh thelbësore për meiozë në pasardhësit e linjave që largoheshin herët nga pema evolucionare eukariote. dhe Malik et al. Më tej është mbështetur nga prova që eukariotët që më parë vlerësoheshin si "aseksualë të lashtë", siç është Amoeba, me gjasë ishin seksuale në të kaluarën, dhe se linjat e sotme të amoboideve aseksuale të ditëve të sotme kanë të ngjarë të lindën kohët e fundit dhe të pavarura.
Transferimi i gjenit horizontal
Prejardhja e organizmave të gjallë është rindërtuar tradicionalisht nga morfologjia, por gjithnjë e më shumë plotësohet me filogjenetikë  - rindërtimi i filogjenive me krahasimin e sekuencës gjenetike (ADN). "Krahasimet e sekuencave sugjerojnë transferimin e kohëve të fundit horizontale të shumë gjeneve midis specieve të ndryshme, përfshirë përtej kufijve të 'fushave' filogjenetike . Kështu përcaktimi i historisë filogjenetike të një specie nuk mund të bëhet përfundimisht duke përcaktuar pemë evolucionare për gjenet e vetme."
Biologu Peter Gogarten sugjeron "metafora origjinale e një peme nuk i përshtatet më të dhënave nga hulumtimi i fundit i gjenomit", prandaj "biologët (duhet) të përdorin metaforën e një mozaiku për të përshkruar histori të ndryshme të kombinuara në gjenome individuale dhe përdorim (metaforën e një rrjet për të vizualizuar shkëmbimin e pasur dhe efektet bashkëpunuese të HGT midis mikrobeve ".
Ardhmëria e jetës (klonimi dhe organizmat sintetikë)
Bioteknologjia moderne po sfidon konceptet tradicionale të organizmit dhe specieve. Klonimi është procesi i krijimit të një organizmi të ri shumëqelizor, gjenetikisht identik me një tjetër, me potencialin e krijimit të llojeve tërësisht të reja të organizmave. Klonimi është subjekt i shumë debatit etik.
Në vitin 2008, Instituti J. Craig Venter mblodhi një gjenomë sintetike bakteriale, genitiumin Mycoplasma, duke përdorur rekombinimin në maja prej 25 fragmentesh të ADN që mbivendosën në një hap të vetëm. Përdorimi i rekombinimit të majave thjeshton shumë montimin e molekulave të mëdha të ADN-së nga fragmente sintetike dhe natyrorë. Kompanitë e tjera, siç është Synthetic Genomics, tashmë janë formuar për të përfituar nga përdorimet e shumta tregtare të gjenomit të krijuar me porosi.
Xhamia e Gazi Mehmet Pashës
Xhamia e Gazi Mehmet Pashës ose Xhamia e Bajraklisë  është një nga xhamitë e vjetra në Prizren, i cili u ndërtua në vitin 1561. Xhamia e Mehmed Pashës është një monument i trashëgimisë kulturore në Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 1442/57.
Historia
Xhamia e Mehmed Pashës (Bajrakli Xhamia) gjendet në qendër të qytetit në kuadër të Zonës Historike dhe ka vlerë të veçantë kulturo-historike. Gazi Mehmed Pasha ndërtoi kompleksin me xhaminë, tyrben (mauzolen), medresenë, bibliotekën, ders-hanen (mësonjtoren) dhe objektet tjera përcjellëse gjatë viteve 1563-74. Në afërsi, në anën perëndimore, gjendet edhe Hamami i Mehmed Pashës. Kompleksi i xhamisë është i lidhur me Kompleksin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, nëpërmes portës që gjendet në anën lindore të oborrit. Mbi portën kryesore të xhamisë është vendosur epitafi në mermer në gjuhën arabe, me këtë përmbajtje: "Gazi Mehmed pasha përsëri ndërtoi një xhami. Nuk e bëri për nam të tij por e bëri për Allahun. Xhami prej argjendi në shehrin e Prizrenit. Shehrin e bëri xhenet. Duke ditur historinë thotë Shejh Aliu e ka bërë Allahu Qabën për të varfërit." Edhe pse Mehmed Pasha ndërtoi tyrben në oborrin e xhamisë ai aty nuk u varros pasi që vdiq në betejë diku në Panoni (Hungari). parapamje|majtas|Mihrapi dhe mimberi
Xhamia Mehmed Pashës është nga xhamitë më të mëdha të Prizrenit. Ka planimetri katrore me hajat të theksuar në të tre anët, ndërsa hapësira qendrore e lutjeve mbulohet me një kupolë impozante. Pjesa e hajatit mbulohet me kulm tre-ujor të mbështetur në shtylla të drurit. Objekti është ndërtuar me gurë dhe është suvatuar në enterier dhe eksterier. Muret në enterier janë kryesisht të ngjyrosura me të bardhë dhe të dekoruara me piktura me motive florale, ku dominon ngjyra e kaltër. Kupola, gjithashtu është e dekoruar me piktura murale me motive gjeometrike dhe florale. Mihrabi dhe mimberi i xhamisë janë të punuara nga mermeri ndërsa mahfili nga druri i dekoruar. Oborri është i shtruar me kalldrëm, në anën perëndimore gjenden nëntë krojet që shërbejnë për abdes (larje para namazit) dhe kanali i ujit. Përpos rëndësisë arkitektonike, Xhamia e Mehmed Pashës ka rëndësi historike pasi që në këtë objekt është mbajtur Kuvendi i Lidhjes së Prizrenit. Këtu është ngritur edhe flamuri, ku xhamia mori nofkën "Bajrakli" (flamurtar). Objekti është restauruar disa herë fatkeqësisht në mënyrë joprofesionale. Restaurimi i fundit më voluminoz është bërë në vitin 1994/96 ku është bërë edhe ripikturimi i enterierit. Xhamia e Bajraklisë së bashku me bibliotekën, medresenë, tyrben dhe shtëpitë e vjetra tradicionale të lagjes, formojnë një tërësi të shkëlqyer të trashëgimisë arkitektonike të periudhës Osmane.
Treqaku
Treqak (serbisht: Трећак/Trećak) është fshat në komunën e Kurshumlisë, Serbi.
Arlos
Arlos është një komunë në Francë. Arlos bën pjesë në departamentin Haute-Garonne të rajonit Midi-Pyrénées. Komuna ka një popullsi prej 91 banorë dhe sipërfaqe 9.41 km².
Hässleholm
Hässleholm është qytet në provincën Skåne, Suedi. Ndodhet rreth 87 kilometra larg Malmö.
Tërmkolli
Tërmkoll (serbisht: Трмка/Trmka) është fshat në komunën e Kurshumlisë, Serbi.
Bajrakli Xhamia
Xhamia e Bajraklive (Serbo-Kroate: Бајракли џамија Bajrakli džamija) është një monument i trashëgimisë kulturore në Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 1441/55. Xhamia Bajrakli është xhami i cili u ndërtua në vitin 1471 nga Sulltan Fatih Mehmet Hani. Në vitin 1943, kjo xhami u dogj nga forcat italiane, sidoqoftë nuk u shkatërrua gjatë luftës së Kosovës.