cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bovidët
Ekologjia dhe sjellja
Duke përjashtuar cefalofinatët (duikerët), tragelafinat (antilopat me brirë spirale) dhe neotraginat, shumica e bovidëve afrikanë janë territorial. Meshkujt detyrohen të shpërndahen kur arrijnë pjekurinë seksuale dhe duhet të formojnë territoret e tyre, ndërsa femrat nuk u kërkohet ta bëjnë këtë. Meshkujt që nuk mbajnë territore formojnë tufat universitare. Konkurrenca zhvillohet midis meshkujve për të fituar mbizotërim, dhe luftimet kanë tendencë të jenë më rigoroze në sezonet e kufizuara të ndeshjeve. Me përjashtim të meshkujve migratorë, meshkujt zakonisht mbajnë të njëjtin territor gjatë gjithë jetës së tyre. Disa individë meshkuj, të njohur si "meshkuj satelitorë", mund të lejohen në territoret e meshkujve të tjerë dhe duhet të presin derisa mashkulli kryesor të plaket, në mënyrë që ata të fitojnë territorin e tij. Sezoni i dukjes është ku meshkujt mblidhen së bashku dhe shfaqin konkurrues ndaj bashkëshortëve të mundshëm, dihet se ekziston në mesin e topive dhe kobëve. Tragelafët, bagëtitë, delet dhe dhitë janë gregare dhe jo territoriale. Në këto specie, meshkujt duhet të fitojnë dominim absolut mbi të gjithë meshkujt e tjerë, dhe luftimet nuk kufizohen vetëm në territore. Meshkujt, pra, kalojnë vite në rritjen e trupit.
Aktiviteti
majtas|parapamje|Antilopa afrikane blu duke luftuar për mbizotërim Shumica e bovidëve janë specie ditore, megjithëse disa të tilla si bualli janë përjashtime. Aktiviteti shoqëror dhe ushqyerja zakonisht arrijnë kulmin gjatë agimit dhe muzgut. Lopët zakonisht pushojnë para agimit, gjatë mesditës dhe pas errësirës. Gërshetimi zakonisht bëhet duke lëpirë me gjuhën. Rrallëherë antilopat rrokullisen në baltë ose pluhur. Antilopat afrikane dhe buallicat zakonisht shtrien në baltë, ndërsa topit fërkojnë kokën dhe brirët e tyre në baltë dhe më pas i shpartallojnë ato mbi trupat e tyre. Bovidët përdorin forma të ndryshme të komunikimit vokal, nuhatës dhe të prekshëm. Këto përfshijnë qëndrime të ndryshme të qafës, kokës, brirëve, flokëve, këmbëve dhe veshëve për të përcjellë eksitim seksual, gjendje emocionale ose alarmi. Bovidët zakonisht qëndrojnë të palëvizshëm, me kokë të lartë dhe me vështrim të ngulitur, kur ndiejnë rrezik. Disa si impala, kudu dhe elandët madje mund të kërcejnë në lartësi disa metra. Bovidët mund të zhurmojnë ose grinden për të paralajmëruar të tjerët dhe paralajmëruar grabitqarët. Bovidët të tillë si gazelat kërcejnë në përgjigje të grabitqarëve, duke bërë kërcime të larta në këmbët e ngurta, duke treguar sinqerisht të dy se grabitqari është parë, dhe se individi që kërcen është i fortë dhe nuk ia vlen të ndiqet.
parapamje|Kërcim nga një Springbok i ri ,sinjale ndershmërie ndaj grabitqarët si gepardët se është një përshtatje dhe të shpejtë individual, nuk ia vlen përpjekje për të kapur.
Në sezonin e çiftëzimit, meshkujt që lutojnë për t'ua bërë të njohur praninë e tyre grave. Buajt e myshqeve ulërin gjatë luftimeve mashkull me mashkull, dhe saigat meshkuj forcojnë ajrin përmes hundëve, duke prodhuar një zhurmë për të penguar meshkujt rivalë dhe për të tërhequr femrat. Nënat përdorin gjithashtu komunikim vokal për të gjetur viçat e tyre nëse ndahen. Gjatë luftimeve mbi mbizotërimin, meshkujt kanë tendencë të shfaqin veten në një pozicion të ngritur me një surrat të nivelit të lartë.
Dieta
majtas|parapamje|Bovidët janë barngrënës, ushqehen me bar, gjeth dhe produkte bimore. Shumica e gjedhëve ushqehen dhe piqen në mënyrë alternative gjatë gjithë ditës. Ndërsa ato që ushqehen me ushqim të përqendruar dhe treten në interval të shkurtër, ushqyesit e zjarrit zgjasin intervale më të gjata. Vetëm specie të vogla si duikeri ushqehen disa orë gjatë ditës ose natës. Zakonet e të ushqyerit kanë të bëjnë me madhësinë e trupit; ndërsa bovidët e vegjël foragjeren në një habitat të dendur dhe të mbyllur, speciet më të mëdha ushqehen me bimësi me fibra të lartë në kullota të hapura. Nënfamiljet shfaqin strategji të ndryshme të të ushqyerit. Ndërsa speciet Bovina kullosin gjerësisht në bar të freskët dhe foragjere të shpërndarë, speciet Cephalophinae (me përjashtim të Sylvicapra ) kryesisht konsumojnë fruta. Speciet Reduncinae dhe Hippotraginae varen nga burimet e paqëndrueshme të ushqimit, por këto të fundit janë përshtatur posaçërisht në zonat e thata. Anëtarët e Caprinae, duke qenë ushqyes fleksibël, ushqejnë edhe në zona me produktivitet të ulët. Fiset Alcelaphini, Hippotragini, dhe Reduncini kanë përmasa të larta të monokotëve në dietat e tyre. Përkundrazi, Tragelaphini dhe Neotragini (me përjashtim të Ourebia ) ushqehen gjerësisht me lule. Asnjë marrëdhënie e dukshme nuk ekziston midis madhësisë së trupit dhe konsumit të monocotëve.
Riprodhimi
parapamje|Qengji pranë nënës së saj Shumica e bovidëve janë poligjen. Në disa specie, individët janë monogamë, duke rezultuar në agresion minimale mashkull-mashkull dhe zgjedhje të zvogëluar për madhësinë e trupit në meshkuj. Kështu, dimorfizmi seksual pothuajse mungon. Femrat mund të jenë pak më të mëdha se meshkujt, ndoshta për shkak të konkurrencës midis femrave për blerjen e territoreve. Ky është rasti tek duikerët dhe bovidët e tjerë të vegjël. Koha e marrë për arritjen e pjekurisë seksuale nga secili seks ndryshon gjerësisht midis bovidëve. Pjekuria seksuale madje mund të paraprihet ose të ndjekë çiftëzimin. Për shembull, meshkujt e impalës, edhe pse të pjekur seksualisht nga një vit, mund të çiftëzohen vetëm pas moshës katër vjeç. Përkundrazi delet barbare femra mund të lindin pasardhës edhe para se të fitojnë pjekurinë seksuale. Vonesa në pjekurinë seksuale tek meshkujve është më e dukshme në speciet seksuale me dimensione seksuale, ndoshta për shkak të konkurrencës midis meshkujve. Për shembull, femrat e antilopës afrikane blu bëhen të afta të riprodhohen brenda një ose dy vitesh nga lindja, ndërsa meshkujt bëhen të pjekur vetëm kur bëhen katër vjeç.
Të gjithë bovidët bashkohen të paktën një herë në vit, dhe speciet më të vogla mund të bashkohen edhe dy herë. Stinët e çiftëzimit ndodhin zakonisht gjatë muajve me shi për shumicën e bovidëve. Si e tillë, shumimi mund të arrijë dy herë në rajonet ekuatoriale. Delet dhe dhitë shfaqin sezonalitet të mrekullueshëm të riprodhimit, në përcaktimin e të cilit cikli vjetor i fotoperiodit ditor luan një rol kryesor. Faktorë të tjerë që kanë një ndikim të rëndësishëm në këtë cikël përfshijnë temperaturën e rrethinës, statusin ushqyes, ndërveprimet shoqërore, datën e ndarjes dhe periudhën e laktacionit. Një studim i këtij fenomeni arriti në përfundimin se dhitë dhe delet janë mbarështues të ditës së shkurtër. Miftëzimi në shumicën e racave të deleve fillon në verë ose në fillim të vjeshtës. Miftëzimi tek delet preket gjithashtu nga melatonin, që përparon fillimin e sezonit të mbarështimit; dhe tiroksina, që përfundon sezonin e mbarështimit. Estrusi zgjat më së shumti një ditë në gjedhë, me përjashtim të bovinëve dhe tragelafinëve. Me përjashtim të kongonit dhe topit, të gjithë bovidët mund të zbulojnë estrus tek femra duke testuar urinën duke përdorur organin vomeronasal. Pasi mashkulli të sigurohet se femra është në estrus, ai fillon shfaqjet e miqësisë; këto shfaqje ndryshojnë shumë nga marshimet e hollësishme midis specieve gregari deri te shuplaka e zjarrtë e organeve gjenitale femërore midis specieve të vetmuara. Femrat, fillimisht jo pranuese, në fund shoqërohen me mashkullin që ka arritur mbizotërimin ndaj të tjerëve. Receptiviteti shprehet me leje për montim nga mashkulli dhe duke lënë anash bishtin nga femra. Përpilimi në përgjithësi zgjat disa sekonda.
Periudha e shtatzanisë ndryshon në mes të bovidëve – ndërsa shtatëzania e duikerit varion nga 120 deri në 150 ditë, shtatëzania e buallit afrikan varion nga 300 në 330 ditë. Zakonisht, lind një pasardhës i vetëm (binjakët janë më pak të shpeshtë) dhe ai është në gjendje të qëndrojë dhe të drejtohet vetë brenda një ore nga lindja. Në speciet monogame, meshkujt ndihmojnë në mbrojtjen e të rinjve të tyre, por nuk është kështu në speciet poligjene. Shumica e viçave të porsalindur mbeten të fshehura për një javë deri në dy muaj, të ushqyer rregullisht nga nënat e tyre. Në disa lloje të bovidëve, foshnjat fillojnë të ndjekin nënat e tyre menjëherë ose brenda disa ditësh, si tek impalat. Bovid të ndryshme kanë strategji të ndryshme për mbrojtjen e të miturve. Për shembull, ndërsa nënat më të egra mbrojnë vetëm të rinjtë e tyre, buallicat shfaqin mbrojtje kolektive. Largimi i gjirit mund të ndodhë që deri dy muaj (si tek antilopat mbretërore) ose në fund të një viti (si në bualli i myshkut ).
Jetëgjasia
Shumica e bovidëve të egër jetojnë për 10 deri në 15 vjet. Speciet më të mëdha kanë tendencë të jetojnë më gjatë; për shembull, bizoni amerikan mund të jetojë deri në 25 vjet dhe gurii deri në 30 vjet. Jetëgjatësia mesatare e individëve shtëpiak është gati dhjetë vjet. Për shembull, dhitë kanë një jetëgjatësi mesatare prej 12 vjet. Zakonisht meshkujt, kryesisht në specie poligjen, kanë jetëgjatësi më të shkurtër se femrat. Kjo mund t'i atribuohet disa arsye: shpërndarje e hershme e meshkujve të rinj, luftime agresive mashkull-mashkull, prekshmëri ndaj grabitqeve (veçanërisht kur meshkujt janë më pak të shkathët, si kudut), dhe kequshqyerja (duke qenë në madhësi të madhe, mashkulli ka ushqye të lartë të kërkesave të cilat mund të mos plotësohen). Richard Despard Estes sugjeroi që femrat imitojnë karakteristikat sekondare seksuale të mashkullit si brirët për të mbrojtur pasardhësit e tyre nga meshkujt mbizotërues. Kjo veçori duket se është zgjedhur fuqimisht për të parandaluar vdekshmërinë e burrave dhe raportet e pabalancuara të seksit për shkak të sulmeve nga meshkujt agresivë dhe shpërndarjes së detyruar të meshkujve të rinj gjatë adoleshencës.
Gama
parapamje|Elandi ndodhet në kullotat e Afrikës. Shumica e specieve të larmishme të bovidëve ndodhin në Afrikë. Përqendrimi maksimal është në savanat e Afrikës Lindore. Në varësi të zakoneve të tyre të ushqyerjes, disa lloje kanë rrezatuar në një pjesë të madhe toke, dhe kështu vërehen disa ndryshime në morfologjinë e dhëmbëve dhe të gjymtyrëve. Duikerët banojnë në pyjet ekuatoriale të shiut, sitatunga ndodhen afër kënetave, kullotat e elandëve banojnë, springboku dhe oriksi ndodhen në shkretëtira, bongo dhe anoa jetojnë në pyje të dendura, dhe dhitë malore dhe takin jetojnë në lartësi të larta. Disa specie bovidësh ndodhen edhe në Evropë, Azi dhe Amerikën e Veriut. Delet dhe dhitë gjenden kryesisht në Euroazi, megjithëse delet barbare dhe stampekët përbëjnë një pjesë të faunës afrikane. Bualli i  myshkut kufizohet në tundrën arktike. Disa lloje të bovidëve janë zbutur nga njerëzit. Zbutja i dhive dhe deleve filloi 10 mijë vjet më parë, ndërsa lopët ishin zbutur rreth 7.5 mijë vjet më parë.
Zbutja e kafshëve
djathtas|parapamje|200x200px|Zebut në [[Mumbai]]
Zbutje e bovidëve ka kontribuar për të zhvendosur varësinë e qenieve njerëzore nga gjueti dhepërparimin e bujqësisë. Bovidae përfshin tre nga pesë barngrënës të mëdhenj shtëpiak, përdorimi i të cilave është përhapur jashtë kufijve të tyre origjinal, gjegjësisht bagëtitë, delet dhe dhitë; të gjithë janë nga Euroazia, dhe tani gjenden në të gjithë botën. Dy speciet e tjera janë kali dhe derri. Bovidët të tjerë të mëdhejn që janë zbutur, por që mbeten brenda vargjet e paraardhësve të tyre të egra janë buallica, jaku i zbutur (nga jaku i egër ), Zebu (nga auroku indian ), gaiali (nga gauri ) dhe lopa Bali (nga bantengu ). Disa antilopat janë zbutur përfshirë oriksin, adaksit , elandët dhe konglonkët bubal të zhdukur  . Oriksët e Egjiptit të Lashtë, adaksët dhe konglokët bubal përshkruhen në mure të gdhendura.
Dëshmia më e hershme e zbutjes së bovidëve është që nga viti 8000 para Krishtit, duke sugjeruar që procesi filloi në Qipro dhe pellgun e Eufratit.
Produktet e kafshëve
majtas|parapamje|Gëzofi Merino është më i vlerësuari, me shkëlqim dhe butësi të madhe. Produktet e bulmetit të tilla si qumështi, gjalpi, gjiza, kos, dhalla dhe djathi prodhohen kryesisht nga lopët, megjithëse qumështi i deleve, dhisë, jakut dhe buallicës përdoret gjithashtu në disa pjesë të botës dhe për produktet e shijshme. Për shembull, qumështi i buallicës përdoret për të bërë mocarela në Itali dhe ëmbëlsirë gulab jamun në Indi, ndërsa qumështi i deleve përdoret për të bërë djathë blu Roquefort në Francë. Mishi i viçit është një burim i shkëlqyeshëm i zinkut, selenit, fosforit, hekurit dhe vitaminës B. Mishi i bizonit është më i ulët në yndyrë dhe kolesterol sesa viçi, por ka një përmbajtje më të lartë të proteinave.
Lëkura e bovidëve është e ashpër dhe të qëndrueshme, me avantazhin shtesë se ajo mund të bëhet në lëkure të trashësi të ndryshme - nga lëkurë e butë veshje me lëkure këpuce. Ndërsa dhia dhe lëkura e lopës kanë një larmi të gjerë të përdorimit, lëkura e deleve është e përshtatshme vetëm për qëllime të veshjeve. Leshi nga delja e Merino është më i miri dhe më i vlefshmi. Leshi i Merino është 3-5 i gjatë dhe shumë i butë. Leshi i trashë, duke qenë i qëndrueshëm dhe rezistent ndaj pilulave, përdoren për të bërë rroba të ashpra dhe qilima.
parapamje|Gotë-brir i bërë nga Brynjólfur Jónsson e Skarð, Islandë, 1598
Vakti i kockave është një pleh i rëndësishëm i pasur me kalcium, fosfor dhe azot, i efektshëm në heqjen e aciditetit të tokës. Brirët e bovidëve janë përdorur si anije të pijshëm që nga lashtësia.
Në kultutë
Bovidae kanë paraqitur në histori që të paktën nga koha e fabulave të Aesopit nga Greqia e Lashtë rreth 600 pes. Përrallat nga Aesop përfshijnë Lopën dhe Delen, Frogun dhe kaun , dhe Ujku dhe Qengji. Krijesa mitologjike Kimera, e përshkruar si një luan, me kokën e një dhie që buronte nga shpina, dhe një bisht që mund të mbaronte me kokën e gjarprit, ishte një nga pasardhësit e Typhon dhe Echidna dhe një motër e përbindësh të tillë si Cerberus dhe Hydra Lernaean.
Fuad Siniora
Fouad Siniora (Arabisht: فؤاد السنيورة, Fu'ād as-Sanyūrah; lindi më 19 korrik 1943) është një politikan libanez i cili shërbeu si kryeministër i Libanit nga 19 korrik 2005 deri më 25 maj 2008. Ai dha dorëheqjen më 9 nëntor 2009 në favor të Saad Hariri, djali i të ndjerit Refik Hariri. Ai është udhëheqësi i grupit parlamentar të Lëvizjes së Ardhmërisë.
Karriera e hershme
Në vitet 1970, Siniora punoi për Citibank dhe dha mësim në Universitetin Amerikan të Bejrutit dhe në Universitetin Libanez. Ai më pas u bashkua me komitetin e auditimit në Bankën Qendrore të Libanit në vitin 1977. Në vitin 1982, ai u rekrutua nga Rafik Hariri për ta ndihmuar atë të menaxhonte dhe zgjeronte perandorinë e tij të biznesit. Pas përfundimit të Luftës Civile të Libanit, Hariri u bë Kryeministri i Libanit. Hariri emëroi Siniora si Ministër të Financave në kabinetet e tij të njëpasnjëshme. Siniora ishte Kryetari dhe Drejtori Menaxhues i Groupe Mediterranee që përfshin katër banka të zotëruara nga Hariri.
Kryeministër
Pas fitores së opozitës anti-siriane në zgjedhjet parlamentare të mbajtura në maj dhe qershor 2005, Fuad Siniora u kërkua nga presidenti Lahud më 30 qershor 2005 për të formuar një qeveri. Ai dha dorëheqjen nga kryesia e Group Méditerranée (një shoqëri bankare e kontrolluar nga familja Hariri). Pas negociatave të mundimshme me presidentin dhe forcat e ndryshme politike, Siniora formoi një qeveri më 19 korrik 2005. Ajo është qeveria e parë e formuar pas tërheqjes siriane nga Libani dhe qeveria e parë që përfshin anëtarët e grupit militant pro-iranian Hizbullah. Në lidhje me Hizbullahun, qëndrimi zyrtar i kabinetit Siniora në qeverinë Para-Doha ishte se "Qeveria e konsideron rezistencën një shprehje të natyrshme dhe të ndershme të të drejtave kombëtare të popullit libanez për të çliruar tokën e tyre dhe për të mbrojtur nderin e tyre kundër agresionit dhe kërcënimeve izraelite".
Lufta libaneze 2006
Më 12 korrik 2006, Hizbullah filloi një sulm vdekjeprurës ndërkufitar kundër Izraelit. Izraeli filloi një bombardim të rëndë 33-ditor dhe pushtimin tokësor të Libanit, i njohur gjithashtu si Lufta e Libanit 2006. Më 27 korrik 2006, Siniora, duke kërkuar t'i japë fund konfliktit, paraqiti Planin Siniora me shtatë pika në një konferencë me 15 kombe në Romë. Siniora gjithashtu bëri thirrje për një takim të Lidhjes Arabe në Bejrut. Gjatë një fjalimi televiziv në konferencë, ai me famë të madhe "qau" ndërsa përshkroi efektet e luftës mbi popullin libanez. Më 12 gusht 2006, Siniora mirëpriti me rezolutën UNSCR 1701 të sapo kaluar. Qeveria libaneze madje deklaroi se lëshimet e paautorizuara të raketave drejt Izraelit do të përbënin tradhti të lartë, pasi izraelitët "do të fitonin shumë propagandë".
Ngjarjet që çuan në Marrëveshjen e Dohas
Më 13 nëntor 2006, ministrat shiitë të mbështetur nga Hizbullah dhe Amal dhanë dorëheqjen nga kabineti i Siniora. Kjo ndodhi në prag të ditës kur Tribunali Special për Libanin që gjykonte vrasësit e Rafik Haririt do të diskutohej në një takim kabineti. Megjithëse ishin vetëm gjashtë ministra në dorëheqje, gati 40% e deputetëve libanezë janë në opozitë.
Opozita libaneze pretendoi se kjo dorëheqje do të thoshte se qeveria e Siniora-s nuk ishte e ligjshme sepse nuk përfaqësonte të gjitha grupet fetare në Liban, domethënë libanezët shiitë. Sipas kushtetutës, qeveria është e ligjshme për sa kohë që ka dy të tretat e ministrave, dhe kështu shumica besonte se qeveria Siniora ishte ende një kabinet plotësisht ligjor. Opozita kërkoi një rritje të përfaqësimit të opozitës në kabinet, të mjaftueshme për të mbajtur pushtetin e vetos mbi vendimmarrjen, si kërkesën e tyre për t'u kthyer. Shumica e pa këtë si një veprim të orkestruar nga Siria për të bllokuar krijimin e gjykatës së Haririt.
Demonstratat vazhduan për 17 muaj deri më 7 maj 2008 (e cila ishte një përgjigje për 5 maj 2008). Dita mbahet mend nga shumë libanezë si dita më e errët që ata kishin parë që nga fundi i Luftës Civile Libaneze. Hizbollah, Amal, Partia Social Nacionaliste Siriane, ndër të tjera filloi një sulm të armatosur kundër Bejrutit. Aeroporti Ndërkombëtar Refik Hariri, Serail i Madh i qeverisë dhe shtëpitë e udhëheqësve të Shumicës, Saad Hariri dhe Walid Jumblatt, u vendosën të gjithë nën rrethim. Në operacion u sulmua edhe mali Liban. Sulmet e hakmarrjes shpërthyen në zona të tjera të Libanit. Mendohet se rreth 200 njerëz vdiqën në disa ditë luftimesh. Rrethimi i Bejrutit përfundoi menjëherë pasi udhëheqësit libanezë u takuan në Doha dhe ranë dakord për atë që quhet Marrëveshja e Dohas. Marrëveshja premtoi fuqinë e vetos së pakicës, çoi në zgjedhjen e Presidentit Michel Suleiman dhe një premtim për shumicën që armët nuk do të përdoren më për përfitime të brendshme politike.
Çinçila
Çinçilet janë ose të dy llojeve (Chinchilla Chinchilla dhe Chinchilla lanigera) i zymtë brejtësve të parvorder Caviomorpha. Ata janë pak më të mëdhenj dhe më të fortë se ketrat tokësorë, dhe janë vendas në Malet e Andeve në Amerikën e Jugut. Ata jetojnë në koloni të quajtura "tufa" në lartësi të larta deri në 4270 m. Historikisht, chinchilla jetonte në një zonë që përfshinte pjesë të Bolivisë, Perusë, Argjentinës dhe Kilit, por sot, kolonitë në të egra njihen vetëm në Kili. Së bashku me të afërmit e tyre, viscachas, ata përbëjnë familjen Chinchillidae. Ato lidhen gjithashtu me miun chinchilla.
Chinchilla ka leshin më të dendur nga të gjithë gjitarët që jetojnë në tokë. Në ujë, vidra e detit ka një shtresë më të dendur. Chinchilla është emëruar pas njerëzve Chincha të Andeve, të cilët dikur mbanin leshin e tij të dendur, si kadife. Deri në fund të shekullit të 19-të, chinchillas ishin bërë mjaft të rralla pasi ishin gjuajtur për leshin e tyre ultra të butë. Shumica e chinchillave të përdorura aktualisht nga industria e leshit për veshje dhe pajisje të tjera janë rritur në fermë. Chinchilla -të shtëpiake të prejardhura nga C. lanigera nganjëherë mbahen si kafshë shtëpiake dhe mund të konsiderohen si një lloj kafshë shtëpiake xhepi.
Specie
majtas|parapamje| Krahasimi i specieve të chinchilla. Dy llojet e gjalla të chinchilla janë chinchilla chinchilla  (e njohur më parë si Chinchilla brevicaudata) dhe Chinchilla lanigera. C. chinchilla ka një bisht më të shkurtër, një qafë dhe supe më të trashë dhe veshë më të shkurtër se C. lanigera. Lloji i mëparshëm aktualisht po përballet me zhdukjen; kjo e fundit, edhe pse e rrallë, mund të gjendet në natyrë. Chinchilla të zbutura mendohet se janë të specieve C. lanigera.
Shpërndarja dhe habitati
majtas|parapamje| Habitati Chinchilla në [[Andet|malet Ande të Kilit.]] Më parë, chinchillas pushtuan rajonet bregdetare, kodrat dhe malet e Kilit, Perusë, Argjentinës dhe Bolivisë. Mbi-shfrytëzimi shkaktoi rënien e këtyre popullatave dhe, qysh në vitin 1914, një shkencëtar pohoi se speciet po shkonin drejt zhdukjes. Pesë vjet punë në terren (botuar në 2007) në Provincën Jujuy, Argjentinë, nuk arritën të gjejnë një mostër të vetme. Popullsitë në Kili mendohej se ishin zhdukur deri në vitin 1953, por kafsha u gjet të banonte në një zonë në Rajonin Antofagasta në fund të viteve 1900 dhe në fillim të viteve 2000. Kafsha mund të jetë zhdukur në Bolivi dhe Peru, megjithëse një ekzemplar i gjetur (në një restorant në Cerro de Pasco) mund të vijë nga një popullsi vendase.
Në natyrë, chinchilla jetojnë në grupe shoqërore që i ngjajnë kolonive, por quhen siç duhet tufa. Madhësitë e tufës mund të shkojnë nga 14 anëtarë deri në 100, kjo është si për ndërveprimin shoqëror ashtu edhe për mbrojtjen nga grabitqarët. Ata mund të shumohen në çdo kohë të vitit. Periudha e tyre e shtatzënisë është 111 ditë, më e gjatë se shumica e brejtësve. Për shkak të kësaj shtatëzënie të gjatë, chinchilla lindin me gëzof të plotë dhe me sy hapur. Foshnjat janë zakonisht të vogla në numër, kryesisht dy.
Konservimi
200px|parapamje| Një chinchilla me bisht të shkurtër, e klasifikuar si "E rrezikuar" nga [[Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës|IUCN, në Kili në 2007.]] Të dy llojet e chinchilla janë aktualisht të listuara si të rrezikuara nga Lista e Kuqe e IUCN e Specieve të Kërcënuara për shkak të një humbje të rëndë të popullsisë të përafruar me një humbje prej 90% të popullsisë globale gjatë 15 viteve të fundit. Rënia e rëndë e popullsisë është shkaktuar nga gjuetia e chinchilla nga njerëzit. Deri në vitin 1996, ata ishin të listuar si të pacaktuar në Listën e Kuqe të IUCN. Në vitin 2006, nënspeciet me bisht të gjatë u renditën si "Të cenueshëm" ndërsa nënllojet me bisht të shkurtër u renditën si "Të rrezikuar në mënyrë kritike". Deri në vitin 2008, të dy u renditën si "Të rrezikuar në mënyrë kritike", dhe në vitin 2016 ata u riklasifikuan si "të rrezikuar" për shkak të rimëkëmbjes së kufizuar në disa zona.
Antipozitivizmi
Antipozitivizmi (i njohur ndryshe edhe si interpretivizmi ose negativizmi) në shkencat shoqërore, paraqet një qëndrim teorik i cili propozon që sfera sociale nuk mund të studiohet me metodën shkencore të hulumtimit të aplikuar për natyrën dhe se hulumtimi i sferës shoqërore kërkon një epistemologji të ndryshme. Çështje themelore për epistemologjinë antipozitiviste është besimi se konceptet dhe gjuha të cilën e përdorin studiuesit në hulumtimet e tyre, formësojnë perceptimin e tyre për botën shoqërore si objekt i hulumtimit, studimit dhe përkufizimit të tyre.
Antipozitivizmi u zhvillua midis studiuesve të pakënaqur me post-pozitivizmin, teoritë e të cilave ata i konsideruan tepër të përgjithshme dhe jo të përshtatshme për të pasqyruar nuancën dhe ndryshueshmërinë e gjetur në bashkëveprimin njerëzor. Për shkak se vlerat dhe besimet teorike të studiuesve nuk mund të hiqen plotësisht nga hulumtimi i tyre, interpretivistët besojnë se kërkimi mbi qeniet njerëzore nga qeniet njerëzore nuk mund të japë rezultate objektive. Kështu, në vend që të kërkojnë një perspektivë objektive, interpretuesit kërkojnë kuptim në përvojat subjektive të individëve që merren me bashkëveprimin shoqëror. Shumë studiues interpretues zhyten në kontekstin shoqëror që studiojnë, duke kërkuar të kuptojnë dhe formulojnë teori rreth një komuniteti ose një grupi individësh duke e vëzhguar nga brenda. Antipozitivizmi (interpretivizmi) është një praktikë induktive e ndikuar nga kornizat filozofike të tilla si hermeneutika, fenomenologjia dhe ndërveprimi simbolik.
Duke filluar me Giambattista Vico, në fillim të shekullit XVIII, dhe më vonë me Montesquieun, studimet e historisë natyrore dhe historisë njerëzore ishin fusha të ndara të hulumtimit intelektual. Historia natyrore nuk është nën kontrollin e njeriut, ndërsa historia njerëzore është një krijim njerëzor. Si i tillë, antipozitivizmi ngritet mbi një dallim epistemologjik midis botës natyrore dhe sferës shoqërore. Bota natyrore mund të kuptohet vetëm nga karakteristikat e saj të jashtme, ndërsa sfera shoqërore mund të kuptohet nga jashtë dhe nga brenda, dhe kështu mund të njihet.
Gratë në film
Gratë janë të përfshira në industrinë e filmit në të gjitha rolet, duke përfshirë si regjisore filmash, aktore, kinematografe, producente filmash, kritike filmi dhe profesione të tjera të industrisë së filmit, megjithëse gratë kanë qenë të nënpërfaqësuara në pozicione krijuese.
Shumica e studimeve akademike në gjuhën angleze dhe mbulimit mediatik fokusohen në këtë çështje në industrinë e filmit në SHBA (Hollywood), megjithëse pabarazitë ekzistojnë edhe në vende të tjera. Ky nënpërfaqësim është quajtur "tavan celuloid", një variant i termit të diskriminimit të punësimit "tavan qelqi".
Antipozitivizmi
Pozitivizmi i përmirësuar i Emile Durkheimit që shërbeu si themel i sociologjisë akademike moderne dhe hulumtimeve shoqërore, megjithatë ruajti shumë elemente mekanike të paraardhësit e tij. Hermeneutikët si Wilhelm Dilthey teorizuan në detaje për dallimin midis shkencës natyrore dhe asaj shoqërore (' Geisteswissenschaft '), ndërsa filozofët neokantian si Heinrich Rickert pohuan se sfera shoqërore, me kuptimet dhe simbolikat e saj abstrakte, është në kundërshtim me metodat shkencore të analizës. Edmund Husserli, në ndërkohë, mohoi pozitivizmin përmes rubrikave të fenomenologjisë.
Gratë në film
Gratë kanë pasur gjithmonë një prani në aktrimin e filmit, por vazhdimisht kanë qenë të nënpërfaqësuara dhe mesatarisht shumë më pak të paguara. Nga ana tjetër, shumë role kyçe në kinematografi u bënë për shumë dekada pothuajse tërësisht nga burrat, si regjisorët dhe kineastët. Për shembull, titulli 'auteur' zakonisht u jepet burrave, madje edhe me gratë autore që këmbëngulin dhe rriten pranë tyre. Në kohët më të fundit, gratë kanë bërë hapa dhe kanë dhënë kontribute në shumë prej këtyre fushave.
Pagesa dhe përfaqësim
Një artikull i New York Times deklaroi se vetëm 15% e filmave kryesorë në vitin 2013 kishin gra për një rol kryesor aktrimi. Autori i studimit vuri në dukje se, "Përqindja e roleve të të folurit të femrave nuk është rritur shumë që nga vitet 1940, kur ato lëviznin rreth 25 për qind deri në 28 për qind." "Që nga viti 1998, përfaqësimi i grave në rolet e prapaskenës, përveç regjisë, është rritur vetëm 1 për qind." Gratë "...regjisuan të njëjtën përqindje të 250 filmave me fitim më të madh në vitin 2012 (9 për qind) si në vitin 1998."
Sipas aktores Jennifer Lawrence, "...gratë që negociojnë për paga më të larta shqetësohen se mos duken 'të vështira' ose 'të llastuara'".
parapamje|djathtas|180px|[[Jennifer Lawrence, ishte aktorja më e paguar në botë në vitin 2015 dhe 2016, dhe filmat e saj kanë fituar mbi 6 miliardë dollarë në mbarë botën deri më sot.]] Në përditësimin e vitit 2019, qendra për Studimin e Grave në Televizion dhe Film ka studiuar punësimin e grave me filmat dhe TV me fitimet më të larta për mbi 20 vjet. Studimi i 2018-ës raportoi se femrat përbëjnë përbërjen (nga 250 filmat kryesorë):
Sipas Studimit të Grave në Televizion dhe Film në Universitetin Shtetëror të San Diegos, personazhet meshkuj vazhduan të kontrollonin ekranin e madh në vitin 2018.
Acidet dhe Bazat
Acidet dhe bazat
Acidet e përditshme
Limonët, qitrot dhe uthulla kanë shije të thartë. Ato të gjitha përmbajnë acide. Acidet janë thelbësore për jetën. Acidi klorhidrik në stomakun tone ndihmon në tretjen e ushqimit. Acidi askorbik, vitamina C te frutat e mban lëkurën tone të shëndetshme dhe ndihmon për formimin e kockave. Ne kemi nevojë për acidet lyrore omega-3 nga vaji I peshkut ose nga soja, për ta ndihmuar trupin tone të mbrohet ndaj sëmundjeve. Acidet kanë shumë përdorime. Uthulla është një tretësirë e acidit etanoik me ujë. Ajo përdoret për të ruajtur frutat dhe perimet në formën e turshive. Pijet e gazuara përmbajnë acide, për ti aromatizuar dhe për ti ruajtur.
Acidet laboratorike
Emërtojmë acidet e mëposhtme :
HCl, HBr, H2CO3, H2SO4, HNO2, HNO3, H3PO4
Bazat
Bazat janë kimkate të kunderta me acidet. Ato shpesh japin ndjesinë se janë të rrëshqitshme gjatë prekjes, por ju nuk duhet ti prekni kurrë direkt me dorë, me përjashtim të rasteve kur ju është thënë se është e sigurt për ta bërë një gjë të tillë. Pasta e dhëmbëve dhe detergjenti larës I rrobave japin tretësira bazik. Tretësira e hidroksidit të natriumit është një bazë e rëndësishme. Ajo përdoret për të prodhuar letrën dhe detergjentët. Ajo, gjithashtu përdoret për të prodhuar metalin alumin. Shumë tretësira bazash janë tejet brejtëse. Një pikë e vogël e hidroksidit të natriumit, kur bie në lëkurë krijon një flluskë të pakëndshmë.Nëse hidroksidi I natriumit ju futet në sy, ai mund tju shkaktojë verbim. Ju duhet ti vini gjithmonë syzet mbrojtëse, kur I përdorni bazat ose acidet në laborator.
Emërtojmë bazat : NaOH, KOH, Fe(OH)2, Cu(OH)2, Al(OH)3, Zn(OH)2, Mg(OH)2
Zbulimi i acideve dhe bazave
Xhabir Iben Hajani ishte një shkenctar I rëndësishëm nga vendi që sot njihet si Irak, afro 1200 vjet më parë. Xhabir Ibn Hajani zbuloi se sit ë prodhonte acidin sulfuric, acidin nitric dhe acidin klorhidrik. Ai ishte ndoshta njeriu I parë që përdori fjalën “baza”.Xhabir Ibn Hajani shkroi më shumë se 100 libra për zbulimet e tij, të cilat patën vlerë për shkenctarët për qindra vjet.
Saint-Étienne-les-Orgues
Saint-Étienne-les-Orgues është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Étienne-les-Orgues ka një popullsi prej 1249 banorë dhe sipërfaqe 48.42 km², me një dendësi prej 26 banor/km².
Shtëpia e Thanas Plakut
Shtëpia e Thanas Plakut është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Ezopi thënie
• Asnjë akt mirësie, sado i vogël, nuk është tretur kurrë
• Mirënjohja është shenjë e shpirtrave fisnikë
• Rrobat e bukura mund të maskojnë, por fjalët pa kuptim do të zbulojnë një budalla
• Sa më e vogël të jetë mendja, aq më e madhe është mendjemadhësia
• Fatkeqësitë e të tjerëve janë një paralajmërim për të gjithë
• Një copë bukë e ngrënë në paqe është më mirë se një gosti kur merr pjesë me ankth
• Arroganca mund të na çojë në vetëshkatërrim
• Po ti thuren elozhe,ligësia bëhet akoma më e tmerrshme
• Askush nuk mund ti bëjë bisht fatit të vet
• Secili gjykohet nga miqtë që zgjedh
• Shpeshherë paraqitja gënjen
• Forca e zakonit bën të durueshme edhe gjërat më të tmerrshme
• Nuk ka skllav me te palumtur se ai qe nxjerr ne drrite nje femije te destinuar per skllaveri
• Njerezit e zgjuar nuk perçmojne askend,sepse e dine qe askush nuk eshte aq i dobet saqe te mos mund te marre hak,nese e fyejne
• Mos i numero zogjte akoma pa dale nga vezet
• Ti japesh keshilla nje budallai eshte si te hedhesh perla ne lluc
• Fyerjet mund te falen por jo te harrohen
Konstanca
parapamje|Pamje nga ajri e Konstancës dhe portit të saj Konstanca (historikisht: Tomis; rumanisht: Constanța, Κωνστάντζα ose Κωνστάντια, Konstantia, Кюстенджа ose Констанца, Köstence) është një ndër qytetet më të vjetra të Rumanisë. Është themeluar rreth vitit 600 p.e.s.. Gjendet në rajonin Dobruxha të Rumanisë, dhe laget nga Deti i Zi. Është qendra e qarkut Constanța dhe qyteti më i madh i rajonit.
Sipas censusit të vitit 2011, Konstanca kishte 283,872 banorë, që e bënte qytetin e pestë më të madh të Rumanisë. Porti i Konstancës ka një sipërfaqe prej 39.26 km² dhe gajtësi prej 30 km. Është porti më i madh në Detin e Zi.
Festivali i 55-të i Këngës në RTSH
Festivali i 55-të i Këngës në RTSH u zhvillua në datat 21, 22 dhe 23 dhjetor 2016 në Pallatin e Kongreseve në Tiranë. Fituese e këtij festivali, sipas vlerësimit të jurisë u kurorëzua kënga me titull "Botë" me këngëtare Lindita Halimi.
Skåne
Skåne është provincë (landskap) në jug të Suedisë. E vendosur në majën jugore të rajonit gjeografik të Götaland, provinca është afërsisht kufizuese me Qarkun Skåne, krijuar në vitin 1997. Ashtu si provincat e tjera të mëparshme të Suedisë, Skåne ende shfaqet në të folurit bisedor dhe në referencat kulturore, dhe për këtë arsye nuk mund të konsiderohet si koncept arkaik. Në Skåne ka 33 komuna dhe qyteti më i madh është Malmö, i cili është gjithashtu qyteti i tretë më i madh në Suedi. Skåne kufizohet me Halland dhe Småland në veri, me Blekinge në verilindje, me Detin Baltik dhe ishullin Bornholm në lindje dhe jug dhe me Øresund në perëndim. Që nga viti 2000, një urë rrugore dhe hekurudhore, Ura Öresund, lidh Øresund dhe Skåne me Danimarkën.
Skåne ishte pjesë e mbretërisë së Danimarkës deri në vitin 1658. Danimarka rifitoi kontrollin e provincës (1676-1679) gjatë Luftës Skaniane dhe përsëri shkurtimisht në 1711 gjatë Luftës së Madhe Veriore. Scania ka qenë një pjesë e padiskutueshme e Suedisë që nga viti 1720.
Administrata
Kur aktet e para të qeverisjes vendore hynë në fuqi në vitin 1863, çdo qark mori gjithashtu një këshill qarku të zgjedhur (landsting). Qarqet u ndanë më tej në komuna.
Reforma e qeverisjes vendore e vitit 1952 zvogëloi numrin e komunave dhe një reformë e dytë e nënndarjes, e kryer midis viteve 1968 dhe 1974, krijoi 33 komuna të sotme (kommuner) në Skåne. Komunat kanë qeveri komunale, të ngjashme me komisionet e qytetit, dhe më tej ndahen në famulli (församlingar). Famullitë janë kryesisht entitete të Kishës së Suedisë, por ato shërbejnë gjithashtu si një masë ndarëse për regjistrimin e popullsisë suedeze dhe përdorime të tjera statistikore.
Në vitin 1999, zonat e këshillit të qarkut u bashkuan, duke formuar Këshillin Rajonal të Skåne, përgjegjës kryesisht për kujdesin shëndetësor publik, transportin publik dhe planifikimin dhe kulturën rajonale.
Historia
Skåne u përmend për herë të parë në tekstet e shkruara në shekullin e 9-të. Ai erdhi nën mbretin danez Harald Bluetooth në mesin e shekullit të 10-të. Ishte atëherë një rajon që përfshinte Blekinge dhe Halland, i vendosur në Gadishullin Skandinav dhe formonte pjesën lindore të mbretërisë së Danimarkës. Ky pozicion gjeografik e bëri atë pikë qendrore të luftërave të shpeshta dano-suedeze për qindra vjet.
Me Traktatin e Roskilde në vitin 1658, të gjitha tokat daneze në lindje të Øresund iu dorëzuan Kurorës Suedeze. E vendosur fillimisht nën një guvernator të përgjithshëm, provinca u integrua përfundimisht në mbretërinë e Suedisë. Përpjekja e fundit daneze për të rifituar provincat e saj të humbura dështoi pas Betejës së Helsingborgut të vitit 1710.
Në vitin 1719, provinca u nda në dy qarqe dhe administrohej në të njëjtën mënyrë si pjesa tjetër e Suedisë. Scania që nga ai vit është integruar plotësisht në kombin suedez. Në verën e ardhshme, korrik 1720, u nënshkrua traktati i fundit i paqes midis Suedisë dhe Danimarkës.
Më 28 nëntor 2017 u vendos që flamuri skanian do të bëhej flamuri zyrtar i Skåne.
Politika
Gjatë krizës financiare të Suedisë në fillim dhe në mes të viteve 1990, Skåne, Västra Götaland dhe Norrbotten ishin ndër më të goditurat në vend, me norma të larta papunësie si rezultat. Në përgjigje të krizës, guvernatorëve të qarqeve iu dha një detyrë nga qeveria në shtator 1996 për të bashkërenduar masa të ndryshme në qarqe për të rritur rritjen ekonomike dhe punësimin duke sjellë aktorë rajonalë. Propozimi i parë për autonominë rajonale dhe një parlament rajonal ishte paraqitur nga rrethet lokale të Partisë Social Demokratike në Skåne dhe Västra Götaland tashmë në vitin 1993. Kur Suedia u bashkua me Bashkimin Evropian dy vjet më vonë, koncepti "Rajonet e Evropës" erdhi në fokus dhe në politikën kombëtare u adoptua një qasje më miqësore ndaj rajonalizmit. Këta faktorë kontribuan në transformimin e mëvonshëm të Qarkut Skåne në një nga "rajonet e provës" të parë në Suedi në 1999, i krijuar si "eksperimenti rajonal" i parë i vendit.
Identiteti relativisht i fortë rajonal në Scania shpesh përmendet për të shpjeguar mbështetjen e përgjithshme në provincë për përpjekjet e shqendërzimit të paraqitura nga qeveria suedeze. Në bazë të hetimeve të intervistave në shkallë të gjerë në lidhje me Rajonin Skåne në Skåne, studiuesit kanë zbuluar se prirja mbizotëruese midis banorëve të Scania është që "[të shikojnë] rajonin e tyre me sy më pozitivë dhe një besim të fortë se ai do të dorëzonte mallrat në kushtet e rritjes së demokracisë dhe rezultateve konstruktive nga planifikimi ekonomik”.
Qytete
Sipas vitit 2016, qytetet që kanë pasur më shumë se 10,000 banorë janë:
Muharem rama
muharem rama nje nga kyetaret e bashkise se dibres i cili sundoi nga viti 2016 TIRANË, 14 janar /ATSH- I. Vata/ – Kryetari i bashkisë Dibër, Muharem Rama tha për ATSH se të gjitha rrugët janë të hapura.
Reshjet e borës vazhdojnë, tha kryebashkiaku Rama për ATSH ndërsa shtoi se janë marrë të gjitha masat për hapjen e rrugëve dhe lëvizjen e lirë të qytetarëve dhe mjeteve.
“Jane hapur pothuajse pjesa me e madhe e fshatrave dhe po vazhdon puna per hapjen e fshatrave që dhe verës mezi hyhet. Vazhdojnë reshjet e dëborës. Qyteti është hapur plotësisht. Në njësitë administrative po ashtu, rrugët janë të hapura plotësisht”, deklaroi ai për ATSH.
Reshjet e borës, kanë qenë të dendura dhe kanë sjellë vështirësi në qarkullimin e mjeteve edhe në Dibër.
Në bashkinë Dibër janë marrë të gjitha masat që rrugët në lagjet e qytetit të jenë të hapura dhe të mirëmbajtura për lëvizjen e lirë.
Më qarkun e Dibrës trashësia e borës varion nga 40 në qytetin e Peshkopisë dhe 1.20 cm në zonat rurale dhe ka sjellë probleme me qarkullimin e mjeteve.
“Rrugët  e brendshme të lagjeve të qytetit janë të hapura dhe të mirëmbajtura prej ditësh”, tha kryetari i bashkisë Muharem Rama, ndërsa shtoi se punonjësit e bashkisë janë në gatishmëri për të përballuar situatën dhe mbajtur rrugët të hapura
Kulla e ages
Kulla e ages është një monument i trashëgimisë kulturore në Cermjan, Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Janbu
Qyteti është i ndarë në 3 qytete: Janbu el-Bahr (Janbuja e detit), Janbu en-Nahl (Janbuja e pallmave), dhe Janbu es-Sanaije (Janbuja e industrisë). Popullsia e saj vlerësohet në rreth 500 mijë banorë. Konsiderohet qyteti i dytë më i madh në Detin e Kuq pas Xhide-së. Quhet Perla e Detit të Kuq.
Fëmijëria
Nënfazat
Sot ekzistojnë klasifikime të ndryshme lidhur me periodizimin e zhillimit të fëmijës. Sipas teorisë së Zhvillimit Kognitiv të Jean Piaget, fëmijëria përbëhet prej dy nënfazave: Në psikologjinë zhvillimore dhe psikologjinë fëmijënore, fëmijëria ndahet në disa faza e që janë:
Zhvillimi i fëmijës (1-2 vjet)
Zhvillimi social dhe emocional - Edhe pse fëmijët e kësaj moshe kuptojnë shumë fjalë, ata nuk mund të mendojnë në mënyrë abstrakte-ata janë të përpiktë, mendimtarë konkret. Nuk janë shumë të ndëgjueshëm, shpesh nuk u përgjigjen urdhërave. E kuptojnë ç'do të thotë “jo”, por nuk mund t'i kontrollojnë impulset e tyre. Karakteristikat e zhvillimit në këtë periudhë përfshijnë: Fëmija juaj është kureshtar, plot me energji dhe kërkon t'i kushtoni vëmendje. Ai është shumë i varur dhe i lidhur, dhe duket sikur frikësohet që mos e braktisni. Kënaqet në lojë me të rriturit, sidomos në lojëra me karakter përsëritës.. Tregon interes për fëmijë më të mëdhenj, por zakonisht luan vetëm. Ende nuk e ka zhvilluar aftësinë t'i ndajë gjërat me të tjerët. I imiton të tjerët-p.sh., shtiret se gjoja bisedon në telefon. Mund të bashkëpunojë rreth veshjes, pasi që do të imitojë dhe të marrë pjesë në këtë. Përmirësohet aftësia të ushqehet vetë. Karakteristikat tjera të zhvillimit janë: Përmirësohet memoria. Tregon aftësi të punojë me sende që shkojnë bashkë-p.sh. laps dhe letër. Aftësi të radhisë fotografi në një tërësi, kube. Aftësi të mbajë mend dhe të përsëris ndodhi të kaluara. Kënaqet në lojëra të thjeshta “kinse”, p.sh. shtiret se flet me ndonjë në telefonin e tij-lodër. Nuk e kupton madhësinë e sipërfaqes -p.sh. mund të frikësohet mos rrëzohet në kanalet e ujit, në banjo. Zhvillimi motorik Fëmija juaj tregon përparim të shpejtë në lëvizjet, që do të thotë duhet ta reorganizoni tërë shtëpinë. Fshihni larg fëmijëve sendet që thyehen dhe ato të rrezikshmet. Karakteristikat e zhvillimit: Fëmija një vjeçar mund t'ju humbasë sysh shpejt, me dubak me katër rrota. 15 muajsh mund të ec vetë, me këmbë të hapura dhe me duar të ngritura. Deri në moshën dy vjeçare, fëmijët mësojnë të vrapojnë. 15 muajsh, ata ndalen në këmbë duke i shfytëzuar duart, por dy vjeç mund ta bëjnë këtë pa i shfrytëzuar duart. Deri më dy vjet, shumica e fëmijëve mund të zbresin shkallëve nëse mbahen, por para se të kalojnë në shkallën e ardhshme ndalen në shkallë me të dyja këmbët. Dy vjeç mund të shtypin butona dhe t'a shtypin rrezen e derës.
Zhvillimi i gjuhës - Në moshën 15 muajsh fëmija juaj mesatarisht di 10 fjalë. Në moshën mes 18 muaj dhe 2 vjet mesatarisht ka në dispozicion 50 fjalë. Deri 2 vjet, fëmijët mund ta shprehin me fjalë shumicën e asaj që duan ta thonë. Fjalitë bëhen më të gjata dhe më precize. Të kuptuarit përmirësohet, ashtu që ata mund të mbajnë mend dy gjëra njëkohësisht-p.sh. ta marrë topin dhe ta çojë te babi. Kur është i shqetësuar mund të flas me ndërprirjee ose të dyshohet rreth ndonjë fjale. Si ta nxisni zhvillimin e fëmijës tuaj? I bleni lodra me kopsa dhe dorëza të cilat mund t'i shtypin. I bleni libra të ilustruar të thjeshtë. I bleni lodra të përbëra nga pjesë, që të mund t'i shpërbëjë. I bleni libra me fotografia. Luani loja me jo, p.sh. “a është vëllai nën krevat”? Fëmijët e vegjël duan t'i imitojnë të tjerët. I siguroni sende për ta bërë këtë. E lini ndonjëherë të lozin vetëm, duhet të mësojë të kënaqet vetë. Shenja që sugjerojnë për pengesë në zhvillimin Fëmijët zhvillohen me shpejtësi të ndryshme, ashtu që nëse fëmija juaj nuk mund t'i bëjë të gjitha gjërat që janë të përmendura më lartë nuk do të thotë që ka pengesë në zhvillim. Megjthatë, nëse dallon shumë nga fëmijët tjerë të moshës së tij, ose nëse jeni të brengosur për zhvillimin e tij ose ju duket që ngec, kërkoni ndihmë profesionale (pediatër). Shenjat që sugjerojnë në pengesa në zhvillim përfshijnë: Nuk tregon vetëdije për njerëz të ndryshëm. Nuk tregon interes për anëtarët e familjes. Nuk tregon frikë nga ndarja. Ende nuk ec. Nuk ecën stabil, sidomos nëse ka plogështi (flopy infant). Nuk gugat shpesh. Nuk di të thotë fjalë me domethënie. Nuk dëgjon kur i flasin të tjerët. Është shumë i qetë kur luan. Nuk përgjigjet kur i flasin të tjerët. Nuk është i aftë t'i tregojë sendet kur ia thua në emër. Ku të drejtoheni për ndihmë? Pediatri juaj. Këshillimore për zhvillimin e fëmijës Klinika e Pediatrisë – Ambulanca Konsultative e Ne urologjisë shnja
Zhvillimi i fëmijës (2-3 vjet)
Pediatri juaj - Këshillimore për zhvillimin - Klinika e Pediatrisë - Ambulanca Konsultative Neurologjike
Valkeakoski
Komuna ka një popullsi prej 21,200 banorë (30 qershor 2015) dhe përfshinë një sipërfaqe prej 372.04 kilometra katrorë (143.65 sq mi) prej të cilës 100.06 km2 (38.63 sq mi) është uji. Dendësia e popullsisë është 77.95 banor për kilometër katror (201.9/sq mi).
Ligji i Batteridge-it për titujt
Historia
Parimi është cituar në përpilimet anonime të varianteve të Ligjit të Murphy-t nën titullin e "Ligjit të Davis-t" apo "parimi gazetaresk", dhe është referuar në komentim si "një e vërtetë e rëndomtë e vjetër në mesin e gazetarëve ", në vitin 2007.
Tyrbja dhe Xhamia e Sukës së Cermjanit
Tyrbja dhe Xhamia e Sukës së Cermjanit është një monument i trashëgimisë kulturore në Cërmjan, Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Komiteti i Sindikatave Evropiane të Arsimit
Komiteti i Sindikatave Evropiane të Arsimit (European Trade Union Committee for Education - ETUCE) është një federatë e sindikatave të bashkuara të mësimdhënësve të vendeve evropiane. Ai është e lidhur me Konfederatën e Sindikatës Evropiane dhe Arsimin Ndërkombëtar. komiteti në fjalë është themeluar më 12 dhe 13 tetor të vitit 1981.
Lidhje të jashtme
Uebfaqja zyrtare ETUCE
Aigné
Aigné është një komunë në Francë. Aigné bën pjesë në departamentin Sarthe të rajonit Pays de la Loire. Komuna ka një popullsi prej 1525 banorë (regjistrimi 2006) dhe sipërfaqe prej 12.59 km².
Krushevë e Vogël
Krushevë e Vogël është një vendbanim në komunën e Klinës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Drinisht i Vogël.
Lekë Luli
Lekë Luli (Kastrat, 1908 - 16 korrik 1944) ka qenë frat françeskan, veprimtar i rezistencës shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore si anëtar i Lëvizjes së Legalitetit. Ka qenë kleriku i parë i vrarë nga komunistët.
Saint-Geniez
Saint-Geniez është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Geniez ka një popullsi prej 92 banorë dhe sipërfaqe 38.94 km², me një dendësi prej 2 banor/km².
Lekë Luli
Biografia
U lind në Kastrat të Malësisë së Madhe, i pagëzuar Mark. Ndoqi dhe përfundoi studimet në Kolegjin Françeskan në Shkodër e Kolegjin e Shna Ndout në Romë. Qe docent në liceun Illyricum dhe për një kohë drejtues i Shoqërisë Antoniane.
Shtatë muaj pas pushtimit italian të Shqipërisë, u arratis si antifashist në Jugosllavi dhe dorëzoi në Legatën Angleze në Beograd një përkujtesë kundër fashizmit. Pas pushtimit të Jugosllavisë nga Gjermania e Italia, internohet në Itali në prill të 1941. Pasi u kthye, u angazhua në krah të forcave monarkiste të Bazit të Canës. U zgjodh sekretar i Legalitetit.
Më 26 korrik 1943 në takimin përgatitor para Mbledhjes së Mukjes, që u mbajt në shtëpinë e Ihsan Toptanit në Tapizë, ishte ndër vëzhguesit së bashku me të zotin e shtëpisë, Xhemal Herrin, Et'hem Haxhiademin, etj.
Mori pjesë me Bazin si përfaqësues i Legalitetit në një takim me Frontin dhjetorin e 1943, ku nuk u arrit ndonjë marrëveshje për vazhdimin e rezistencës së përbashkët.
U vra nga forcat e batalionit komunist "Perlat Rexhepi" në korrik të 1944.
Miranda Kalefi
Miranda Kalefi (e lindur në vitin 1963, në Kavajë) është një piktore shqiptare. Ajo studioj në Akademinë e Arteve të Bukura në Ravenna, Itali ku ajo ka banuar që nga viti 1994. Kalefi ka marrë pjesë në një numër të mash të ekspozitave grupore në Ravenna dhe ka bashkëpunuar me Galerinë e Arteve të "Albero Celeste" e S. Giminiamo në Siena.
Shtëpia e Theodhor Hotoves
Shtëpia e Theodhor Hotoves është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Edhe tërmetet mposhten
Edhe tërmetet mposhten libër me autor Hajri Hoxha. Botuar në Tiranë nga shtëpia botuese "Naim Frashëri" në vitin 1970. Faqet e librit 111.
libëri përcjellë përvojën e popullit të Dibrës në ditët tepër të vështira të dhjetorit 1967, solidaritetin e madh të të gjithë popullit shqiptar i cili iu ndodh pranë dibranëve, për eliminimin pasojave të tërmetit të 30 nëntor të vitit 1967.
Krusheva e Madhe
Krushevë e Madhe është një vendbanim në komunën e Klinës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Drinisht i Madh.