Historiku_i_fshatit_"Shalë:"_Komuna_Lipjanit
Lufta për çlirim nga Serbia në vitët 1998/1999
Me 28 nëntor të vitit 1997, në varrimin e mësuesit Halit Geci i cili ishte vra para derës së shkollës nga policia serbe, në Llaushë të Drenicës, tre ushtarë të UÇK-së Mujë Krasniqi, tash deshmor i kombit,Regjep Selimi dhe Daut Haradinaj, dualën haptazi në skenë me një fjalim para masës së tubuar dhe kështu paralajmëruan Serbinë se po fillonte lufta e hapur e UÇK-ës për çlirim të Kosovës. Me 28 shkurt dhe 1 mars 1998,nga paramilitarët, policia dhe ushtria serbe u bë masakra në Likoshan e Qirez.Nga kjo masakër u tronditë opinioni vendor dhe ai ndërkombëtar.Populli shqiptarë filloj të radhitët në krahun e luftës së armatosur për liri. Lufta guerile për liri e pavarësi kishte filluar që nga vitët e 90-ta, por lufta frontale filloi në pranverën e vitit 1998, në Prekaz të Drenicës nga Komandantin Legjendar i UÇK-ës Adem Jashari.Pas lufës titanike dhe ramjës heroike të Jasharëve, filloi mobilizimi i popullit shqiptarë për të luftuar për çlirimin e Kosovës nga hordhitë serbe. Thirrjës së atdheut iu përgjegjën qindra shaljan, dhe me pushkë në dorë por edhe forma të tjera u inkuadruan në radhët e UÇK-ës. Të rinjët kalonin kufirin Kosovë-Shqipëri për t`u paisur me armatim dhe municion, disa erdhën nga kurbeti , kush mundi blejti armë e disa me armë të baballarëve të tyre që i kishin ruajtur në vende të sigurta u inkuadruan në radhët e UÇK-ës. Ushtarët e parë kishin arritur në Kleçkë si: Fatmir Lima, Ismet Jashari,Hagji Shala,Shukri Buja,Gani Kastrati,Ramiz Qiriqi ku ju bashkuan Ymer Alushani,Sadik Shala,Ramiz Shala, Afrim Buqaj,Nuhi Mazreku,Habib Zogaj ,Haxhi Kleqka,Ruzhdi Salihu,Rrahman Tafa etj. Ata u vendosën në shtëpinë e Hafir Shalës në Kleçkë ,pastaj në shtëpija të tjera të fshatit dhe me rritjën e ushtrisë filloi edhe krijimi i pikave në fshatrat e Drenicës dhe të Llapushës.Filluan mbledhjët me qytetarë në të gjitha fshatrat,ku popullit i shpjegohej rreth luftës dhe mobilizimit në luftë kundra Serbisë.Në Shalë mbledhjën e mbajti Shukri Buja dhe nga qytetarët e shumtë u pritë me një entuziazëm të madhë.Tanima lufta kishte filluar,populli u organizua nga eprorët e UÇK-ës,u formuan strukturat civile ushtarake të cilat do të ndihëmonin ushtrinë dhe popullin.Të rinjët por edhe burrat të aftë për punë u angazhuan në kryerjën e punëve të ndryshme si: hapjën e istikamëve,kujdestari nate e dite, rregullimin e rrugëve e detyra të tjera.Qytetarët tanë të gjitha detyrat e dhëna nga eprorët e UÇK-së i përmbushën me sukses shumë të madhë. Granatimët në këto anë filluan nga muaji maj ,në qershor me një intenzitet më të shtuar ndërsa në korrik ishin të përditëshme. Në fshatin tonë para luftës punoi Ambulanta shendetësore ‘’Nënë Tereza” në shtëpinë e Shyqyri Mejzinollit.Me fillimin e luftës kjo ambulant me gjithë ekipin mjekësor kalon në sherbim të UÇK-së,dhe punën e fillon në ambulantën e fshatit. Me fillimin e luftës u përdorën edhe medikamentët mjekësore qe ishin ble para luftës me mjete të tubuara nga qytetarët,këto barna ishin të deponuanra në odën e Vehbi Hoxhës dhe në shtëpinë e Musli Mejzinollit, me fillimin e luftës u ipën ekipit mjekësor të UÇK-ës në Shalë. Me medikamente ndihëmoi edhe Dr.Shpetim Robaj me ekipin e tij përmes shoqatës “Mjekët pa kufinj” dhe “Kryqit të Kuqë Ndërkombëtar” e po ashtu edhe aktivist të tjerë të caktuar nga UÇK-ja. Gjatë luftës shtëpija e Hajurllah Hoxhës dhe shtëpija Shyqeri Mejzinollit ishin ambulanta dhe spitale ushtarake e po ashtu edhe një lokal i Qamil Daut Mejzinollit. Ambulanta punoi edhe në tendë nga prilli i vitit 1999 deri në përfundimin e luftës.Pas lufte ambulanta punoi në lokalin e Selim Korpuzit, deri në ndërtimin e ambulantës familjare në Shalë. Qytetarëve para lufte dhe në luftë me artikuj ushqimor dhe veshëmbadhje i ndihëmoi SHB“Nënë Tereza”.Kjo shoqatë humanitare para lufte punoi në shtëpinë e Jetfir Shalës, me fillimin e luftës në objektin e kooperativës bujqësore në Shalë.Udhëheqësit e kësaj shoqate, një përqindje e ndanë edhe për nevojat e ushtarëve të UÇK-ës. Gjatë kohës së luftës u depunuan gjërat ushqimore në lokalët e Vehbi Hoxhës dhe Selim Korpuzit për nevoja emërgjente të ushtrisë dhe qytetarëve. Po ashtu para lufte dhe fillimin e luftës ndihëmoi edhe Shtabi Emërgjent në Shalë ,ku ishte vendosur në lokalin e Heset Shalës,pastaj për një kohë gjatë luftës kaloi në SHB“Nënë Tereza”ndërsa u funksionalizua nga prilli i vitit 1999. ku punoi në male deri me përfundimin e luftës.Me millë ndihëmuan pronarët e mullirit në Hallaq dhe Poturofc.Nga këta mullinjë u grumbullua milli për nevoja të UÇK-së dhe popullatës në zonat e luftës.Në Shalë u grumbullonte milli ku vinin njerzë të caktuar nga UÇK-ja dhe bartënin deri në zonat e luftës në Llapushë e Dukagjin.Po ashtu ndihëmuan edhe qytetarët e fshatrave të komunës së Lipjanit e të Shtimës. Gjatë luftës punuan dy mullijnë të ujit.Në fshat mulliri i Isuf Banush Hoxhës gjatë gjithë luftës ndërsa në grykë mulliri i Halit Rrahim Hetemit që u riparua dhe punoi nga prilli i vitit 1999 deri në përfundimin e luftës. Këta pronarë dhanë kontributin e tyre në bluarjën e grurit dhe misrit për nevoja të ushtarëve dhe qytetarëve të Shalës por edhe të strehuarit në Shalë.Me mjete financiare ndihëmuan edhe bashkëatdhetarët tanë në botën e jshtme,kështu nga punëtorët tonë në Gjermani gjatë kohës së luftës në fshatin tonë për nevoja të luftës i dërguan 16500 DM.Paratë e dërguara në agjensinë ”Dituria” shkoi dhe i tërëhjeku Ganimete Nezir Shala. Me këto para u ble armatim,ushqim për nevoja të ushtarëve dhe një pjesë iu dhanë Shtabit Ushtarak në Shalë.Me fillimin e luftës ushtarët e UÇK-së u strehuan në shtëpija të qytetarëve shaljan por me formimin e pikës në Shalë u vendosën në shtëpinë e Sherif Avdylit. si dhe shtëpija të tjera të shaljanëve ku deri në përfundimin e luftës nuk kishte shtëpi që nuk mbajti dhe ushqeu ushtarë,të plagosur dhe qytetarë të zhvendosur nga zona të tjera të luftës.Gratë shaljane e dhanë kontributin e vetë,dasa ishin ushtarë e të tjerat qepënin uniforma,pastronin rrobe dhe gatuanin bukë për ushtarë dhe ambulantën ushtarake.Kishte ditë ku për nevoja të ushtrisë u gatuanin edhe mbi 100 bukë, kuzhinier ishte Mustafë Shamolli ndërsa kuzhinjeri tjetër Mehdi Shala u angazhua në Krojmir. Pra ishte një mobilizim i përgjithshëm dhe një bashkëpunim i madhë në mes të ushtrisë dhe popullit. Me 08 dhe 09 maj 1998 zhvillohët betja e Grykës së Llapushniku, këtë betejë UÇK-ja e fiton, duke i detyruar forcat serbe të kthehën në kryqin e Komaranit dhe në “Quka”.Filluan luftimet edhe në Luzhnicë ku ushtarët e UÇK-ës disa herë i zbrapsën forcat armike.Këto beteja të para ishin shumë të rëndsishme sepse ua ngritën moralin luftarak ushtarëve. Me 14 qershor zhvillohët beteja e parë në grykën e Carralevës, kjo betejë zgjati disa orë , ushtria serbe e cila tentoi të hynte për në Drenicë, nuk u lejua dhe serbët u detyruan të tërhiqën. Me 18 qershor zhvillohët edhe beteja tjetër në Carralevë por prapë forcat serbe nuk mundën të depertojnë. Të nesërmën UÇK-ja e merrë edhe Blinajën dhe ushtarët tonë depertojnë deri në fshatin Blinajë, Rreze, Mirenë, Fushticë e Flamuras dhe në anën tjetër në Zborc, Carralevë, Luzhnicë deri në Bllacë, duke i detyruar forcat serbe të përqendrohën në Duhël, ”Qafë” të Duhlës,të “gurëthyesi” në Carralevë, ”Pisha” të Shtimës, Magure të “antena” ,”Kroni i mretit” në Korroticë, ”Quka” dhe në “Udhëkryq” të Komaranit. Luftimet tanima ishin bërë të përditshme dhe serbët për çdo ditë granatonin nga pikat e përqendruara. Në këto beteja ushtarët e UÇK-ës fituan një vetëbesim edhe ma të madhë,sepse tanima ishte krijuar zona e lirë e veprimit në Drenicë dhe në Llapushë. Grupi i parë i ushtarëve shaljan nga kurbeti si dhe i ushtarëve tanë që ishin shkuar për armatim në Shqipëri kishin ardhë dhe iu bashkangjitën shokëve në luftë. Me 24 korrik zhvillohët beteja në Fushticë të ultë dhe në “Llaze”.Kjo betejë i parapriu ofansivës e cila në ditën e nesërme u muarrë nga forcat serbe.Armiku fillimisht me artileri granatonte fshatrat duke marrë një ofansivë të përgjithëshme me qindra tanke, autoblinda ,praga e mjete tjera luftarake e pastaj kombësoria hynë në ketë fshatra. Gryka e Llapushnikut pas dy ditë luftime thehet. Po ashtu këtë ditë forcat serbe në pamundësi që të depertojnë nga Carraleva për në Drenicë, depërtojnë nëpër fshatin Zborc,ku pozicionohën në malët e Zborcit dhe Carralevës.Nga granatimet vritët Haxhi Karpuzi, Ushtria çlirimtare përqendrohët në male duke mbrojtur popullatën e zhvendosur.Tani në gryka e male kishte të zhvendosur nga të gjitha fshatrat e Drenicës dhe të Llapushës. Populli në male qendroi disa ditë ,në këtë kohë fillan të përhapën edhe propaganda dhe dizinformata të shumta nga përsona të pa ndërgjegjshëm. Këto dizinformata ndikuan që një nga një familjët të largohën nga fshati.Nënat që ishin mbetur në fshat gatuanin për familjarët e mbetur dhe për ushtarët e UÇK-ës të cilët ishin përqendruar në pikat ma strategjike të luftës. Nga UÇK-ja dhe sektorët civil ushtarak u dashtë një mobilizim në të gjitha aspektet dhe situatën e krijuar e përballuam me sukses. Nga fillimi i gushtit u kthynë shumë familje e deri nga mesi i gushtit u kthynë shumica e familjëve në fshat. Me 23,24 dhe 25 gusht forcat serbe marrinë një ofanzivë nga të gjitha anët, një pjesë depërton nga Komarani,Kishnareka deri në Nikaj, dhe një pjesë nga Magurja ku dëpërtojnë në Mirenë,Fushticë,Resinoc në Baicë,Shalë e deri në Krojmir. Po ashtu forcat serbe depertojnë nga malët e Carralevës dhe Zborcit nëpër fshatin Pjetershticë deri në Dugë dhe Karaqicë .Forcat serbe nga qafa e Duhlës sulmojnë edhe Luzhnicën dhe depërtojnë në Javor e deri në Kleçkë. UÇK-ja përqendrohët rrëzë maleve sepse ishte e pamundur me armatimin dhe numërin e ushtarëve që kishte të i përballonte asaj makinerie vrastare serbe e cila dogji, demoloi, plaqkiti e granatoi shumë shtëpi shqiptare. Ushtria jonë qëllim kryesor kishte mbrojtjën e popullatës që ishte zhvendosur në gryka e male, ku numëri ishte mbi 5000 banorë vetëm në grykën e Shalës. Me 28 gusht forcat serbe nga Kleçka gjuajnë me tanksa e praga në male dhe në grykën e Shalës nga predhat e granatave vritën Vehbi Shamolli e Rbishe Mulaku dhe plagosën 14 qytetarë të tjerë. Me 7 shtator 1998 policia serbe hyri deri në fillim të fshatit dhe kthehët, në panikë populli u zhvendosë për disa orë në grykë e male dhe prapë u kthy në fshat me përjashtim të disa familjëve që për disa ditë qendruan në male. Pas mrrëveshjës Hollbruk-Millosheviq, për “armpushim” në mes të UÇK-ës dhe ushtrisë Serbe, forcat tona gjatë kësaj kohe filluan një organizim dhe konsuludim ma të madhë ushtarak.Mbikëqyerjën e marrëveshjes do ta bënte OSBE-ja në krye me diplomatin amerikan William Walker. UÇK-ja tanima ishte rritur në numër dhe kishte krijuar hirarkinë ushtarake .U kërkua sistemimi i ushtarëve të Kompanisë “Ymer Alushani” në një vend .Komandantët e UÇK-ës dhe pjesëtarët e sektorit civil ushtarak biseduan me familjën e Shyqeri Haxhi Shalës ,në emër të familjës nëna Sherë Shala me knaqësinë më të madhe, por edhe me miratimin e të gjithë antarëve të tjerë të familjës e lëshuan shtepinë e tyre për nevoja të ushtrisë. Ushtarët bashkë me personelin tjetër të logjistikës u transferuan në këtë shtëpi dhe aty ishte Shtabi lokal, ku qëndruan deri me 03 prill 1999, kur edhe filloi ofansiva serbe dhe populli u zhvendosë në grykë e male ndërsa ushtarët në frontin e luftës.Në fshatin tonë u bë edhe mobilizimi i ushtarëve të rinj të cilët nga eprorët ushtarak të UÇK-së u përgatitën për luftë dhe pas ushtrimeve ushtarake u dërguan në frontin e luftës. Disa ushtarë të përzgjedhur u përgatitën edhe nga eprori i lartë nga Tropoja, Tahir Sinani tani dëshmor i kombit, i cili ishte edhe komandant i ZO të Pashtrikut.Me ushtarë të përgatitur u formuan njësitët speciale ushtarake si njësiti special “Arbëri” i cili veproi në këtë zonë të luftës. Përgatitja e ushtarëve të përzgjedhur u bë në Divjakë,Kleçkë dhe male të Berishës.Të gjithë këta ushtarë trguan shkathtësi të larta luftarake, duke korrur suksese në fushëbeteja të shumta deri në përfundimin e luftës Nga fshati ynë u nisë delegacioni i UÇK-së për Konferencën e Rambujes. Delegacioni dy herë u nisë nga Shala prej shtëpisë së Shyqeri Maliq Mejzinollit. Herën e parë me 06.02.1999. ku ushtarët e Brigadës”Ismet Jashari-Kumanova” ,nxënësit dhe populli i Shalës me rrethinë ua bëri një përcjellje madheshtore. Antarët e delegacionit ishin: z.Hashim Thaçi, z.Azem Syla, z.Jakup Krasniqi, z.Ramë Buja dhe antari i pestë z.Xhavit Haliti i cili nisët nga Shqipëria. Edhe kur u kthye delegacioni nga konferenca paqësore, po ashtu në Shalë iu bë një pritje madheshtore. Në emër të delegacionit, popullit të tubuar në qendër të fshatit, rreth punimeve te konferences iu fletë z.Jakup Krasniqi.Edhe të dytën herë delegacioni u nisë nga Shala me një përcjellje madheshtore nga qytetarët shaljan me rrethinë. Me 05 mars 1999 Ramiz Shala, tani dëshmor i kombit, në bashkëpunim me njësitin special “Arbëri”, në hyrje të Blinajës shkatërrojnë dy pinzguera dhe plagosin rëndë 20 policë të postekomandës së Magurës dhe të Lipjanit. Ky aksion u organizua në shenjë nderimi dhe respekti, me rastin e një vjetorit të ramjës heroike të Komandantit Legjendar Adem Jashari me familje. Nga ushtarë e UÇK-së në këtë betejë nuk pati të vramë e as të plagosur. Me 03 prill 1999 forcat serbe ndermuarrën, një ofansivë te madhe, popullata që nga mengjesi kur filluan granatimët nga artileria e ushtrisë së Serbisë,filluan të depërtojnë në gryka e male,ndërsa ushtarët zunë vinë e frontit rrëzë grykave e malëve.Për tri ditë radhazi u bë luftë që nga Komarani deri në Carralevë.Me 05 prill 1999 në qendër të fshatit u bë një betejë e që zgjati disa orë.Forcat serbe tentuan të hynë grykës së Shalës, ku ishte strehuar popullata.Beteja zgjati deri në orët e mbrëmjës,në pamundësi që të depertonin grykës, forcat serbe tërhiqën.Në këtë betejë u shkatërrëua një llandraver e u vra një polic serb dhe u plagosën 4 ushtarë tonë.Pas tërheqjës, snajperistët serbë zunë disa pika nëpër shtëpija. artilerinë e maskojnë nëpër disa oborre e shtëpija në hyrje të fshatit nga bombardimët e NATO-s. Ushtria jonë filloi një konsuludim të ri,një pjesë e ushtarëve u vendosën në shtepinë e Hajurllah Hoxhës ,e cila ishte në hyrje të grykës së Shalës. Të plagosurit që ishin duke u sheruar në këtë shtëpi u transferuan në ambulantën ushtarake në tendë ,që qytetarët e ndertuan në vendin “Lugu i hithave”, në grykën e Shalës. Një pjesë e ushtrisë u vendosë në tenda që u ndërtuan të “Lugu i madhë” dhe në disa pjesë të tjera strategjike ku ishin të pozicionuar ushtarët e UÇK-ës, pra disa metra largë frontit të luftës. Eprori Tahir Sinani kishte urdhëruar që ushqimi dhe uji ushtarëve të iu shkonte në vinë e parë të frontit,ndërsa civilët nga 18 deri në 50 vjet të mobilizohëshin në hapjën e istikamëve rreth e për rreth vise së frontit, kujdestari, punimin e traseve dhe bunkerëve,bartjën e ushqimit për ushtarë dhe punëve të tjera atdhetare. Në vendin “Lugu i madhë” në grykën e Shalës u ndërtua kuzhina e UÇK-së, po ashtu edhe në vendin e quajtur “Rrahi” nga 09.04.1999 u ndërtua një kuzhinë tjetër më e vogël, për ushqimin e një pjesë të ushtrisë që ishin të pozicionuar mbi lagjën e Korpzëve deri në Krojmir.Këto kuzhina ishin në sherbim të ushtarëve por ndonjëherë edhe të civilëve të zhvendosur në Shalë dhe punuan deri në përfundimin e luftës. U funksionalizua edhe Shtabi emergjent ku ndihemoi civilët e zhvendosur në grykë dhe male. Me 14 prill njësiti special “Arbëri” në vendin e quajtur “Gurina” shpartallon njësitin e polcisë dhe ushtrisë serbe të cilët pas ramjës së dëshmorit Ramiz Shala e kishin marrë këtë pikë strategjike të luftës, andaj edhe UÇK-ja e rimerrë prapë këtë pikë shumë të rëndësishme luftarake që gjendët në malët e Blinajës. Me 18 prill 1999 të shkolla e mesme u zhvillua edhe një betejë, ku forcat serbe mësynë të depërtojnë edhe një herë për grykë të Shalës. Beteja zgjati disa orë ku u plagosë një ushtar i UÇK-ës dhe disa te armikut. Pas disa ore luftime forcat serbe u detyruan të terëhiqën. Nga kjo datë UÇK-ja merrë nën kontroll mbi 80% të fshatit. Tani qytetarët në grupe të vogla u lejonin që të hynin në fshat të bartnin miellin, grurin, misrin dhe gjëra tjera ushqimore që kishin shpëtuar gjatë ofansivës. Me 18 prill 1999 në masakrën e Makofcit vritët Tafil Osmani dhe me 19 prill 1999 në masakrën e Hallaqit vritët Selim Selimi. Me 19 prill ushtria serbe vendosët në pikën e “Gurinës” dhe ishte rrezik për ushtrinë tonë sepse nga kjo pikë u vëzhgonin shumë ma lehtë lëvizjet e ushtrisë sonë dhe pastaj u granatonin të gjitha pikat e UÇK-ës. Me 27 prill 1999 në fshatin Nikaj vritët ushtari i UÇK-së Shaqir Beqir Hoxha. Shaqa në një luftë të pabarabartë me shkije plagosët rëndë, shokëve iu thotë që të terhiqën e vetë lufton deri në frymën e fundit, duke ra dëshmor në fushën e nderit. Me 24 maj njësiti “Arbëri” i sulmon prapë forcat serbe në “Gurinë”, n ushtria Serbe detyrohët të terhiqët. Njësiti special “Arbëri” minoi edhe rrugët kryesore nga u pritëte që të lëviznin por edhe të mundohëshin të depërtonin forcat serbe për në gryka ku ishin të strehuar popullata.Këto mina kundër tankiste ishin marrë në bunkera të ushtrisë serbe afër Magurës. Këtë aksion e udhëhoqi komandant ”Murrizi”. Me 31 maj 1999, NATO- e bombardon ushtrinë serbe e cila ishte e vendosur në shtëpijat e para të fshatit dhe nga kjo datë defakto Shala është çliruar nga hordhitë serbe. Të nesërmën ushtria serbe në shenjë hakmarrëje,e pozicionuar në malët e Blinajes në “Gurinë” gjuan nga largësia me minahedhës dhe në grykën e Shalës e vretë nxënësin Uran Amerllahun dhe i plagosë edhe 4 nxënës të tjerë. Njesiti special “Arberi” me 2 qershor i sulmon edhe një herë forcat serbe dhe pas një beteje disa orëshe prapë e rimerrë këtë pikë duke i dëbuar forcat armike në malët e Resinocit. Në “Gurinë” u vendosën ushtarët tonë dhe përkundër disa tentimeve të forcave armike, ushtarët tonë nuk e lëshuan këtë pikë strategjike deri me përfundimin e luftës. Me 10 qershor forcat serbe u terhoqën edhe nga malët e Resinocit dhe të Blinajës dhe dejure u çlirua Shala me fshatrat për rreth. Agoi dita e madhe e lirisë,u realizua ëndërra e shumë brezave të cilët u flijuan për atdhe. Populli i zhvendosur në gryka dhe male filluan të kthehën nga data 11,12 por shumica u kthynë me 13 qershor 1999, në gërmadhat e shtëpijave të tyre për të vazhdur jetën e re në liri. Shumë beteja u zhvilluan në mes të UÇK-së dhe ushtrisë, policisë dhe paramilitarëve serbë.Ushtarët tanë zhvilluan beteja kundra armikut si në Carralevë,Llapushnik,Blinajë, Rreze, Magure, “Quka” të Komaranit, Shalë, Baicë, Krojmir, Resinoc, Terpezë, Fushticë e epërme ,Mirenë, Fushticë e ultë ”Llaze”, male të Berishës, male të Blinajës, ”Gurinë”, Koshare e deri në kufirin shqiptaro-shqiptar. Ushtarët tanë muarrën pjesë edhe në betejat e zhvilluara në Luginën e Preshevës dhe në Tetovë.Në malët e Sharrit plagosët edhe një ushtar i Shalës. Gjatë luftës së vitit 1998-1999 nga fshati ynë për liri ra një dëshmor dhe 5 martirë të kombit e u plagosën 34 qytetarë, prej tyre 12 ushtarë të UÇK-së. Në mungesë të medikamenteve vdesin 19 qytetarë prej tyre 5 madhorë dhe 14 foshnje, ndërsa gjatë luftës lindin 26 foshnje. Në këtë luftë nga fshati ynë nuk ka të zhdukur dhe as varreza masive. Gjatë gjithë luftës populli ishte i mbrojtur nga ushtarët e UÇK-së dhe ishin së bashku deri në përfundimin e luftës. Liria erdhi me gjakun e derdhur të shumë dëshmorëve dhe martirëve të kombit. UÇK-ja e ndihëmuar nga NATO, arrinë ta fitoi luftën e t`ia sjellë lirinë e shumëpritur popullit shqiptarë në Kosovë.