cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sfidat e sigurisë dhe privatësisë në rrjetet 5G
Interference në komunikimet D2D
Në lidhjen D2D, lidhja e njëkohshme midis 100 pajisjeve të papajtueshme dhe komunikimit me dy drejtime mund të rrisë interferencat. Interferencat e dukshme të vërejtura në komunikimin D2D klasifikohen në një fushë të rrjetit, d.m.th., në nivelin e bashkë-nivelit dhe në frekuencën, d.m.th., ndër-niveli.
Interferenca e bashk-nivelit D2D vërehet kur një përdorues i D2D interferon me një përdorues tjetër D2D në të njëjtën shtresë. Në një sistem OFDM-OFDMA, kur i njëjti grup i nën-transportuesve u caktohet përdoruesve të shumëfishtë D2D, interferenca e nivelit të dytë merret nga pajisja transmetuese në një pajisje pranuese aty pranë. Nga ana tjetër, interferencat ndër-shtresore gjenerohen midis përdoruesit celular dhe përdoruesit D2D. Në bashkë-ekzistencën e përdoruesve D2D dhe celularë, viktima e interferencave  është e ndryshme për shkak të drejtimit të transmetimit të burimeve të frekuencës
Përfundime
Rrjetet e komunikimit pa tela kanë evoluar nga lidhja e telefonave celular të thjeshtë drejt lidhjes së pothuajse të të gjitha aspekteve të jetës në 5G. Gjatë këtij evolucioni, sigurisë ka evoluar në mënyrë të barabartë nga përgjimi i thjeshtë i telefonit në sulme të ndryshme ndaj pajisjeve mobile, pajisjeve të rrjetit dhe shërbimeve. Për integrimin e gjërave të reja (IoT) dhe shërbimeve në rrjet, 5G do të përdorë teknologji të reja të tilla si koncepte të avancuara të cloud computing, SDN, NFV etj. Këto teknologji përdoren për të përmbushur sfidat e lidhjes masive, fleksibilitetit dhe kostos. Me të gjitha përfitimet, këto teknologji gjithashtu kanë sfida të natyrshme të sigurisë. Prandaj, në këtë punim janë theksuar sfidat kryesore të sigurisë që mund të bëhen më kërcënuese në 5G, përveç nëse adresohen siç duhet. Në mënyrë të ngjashme, siguria e komunikimit dhe sfidat e privatësisë do të jenë më të dukshme kur më shumë pajisje janë të lidhura dhe grupe të reja të shërbimeve ofrohen në 5G. Për ta përmbledhur këtë, ka shumë gjasa që llojet e reja të kërcënimeve dhe sfidave të sigurisë të shfaqen së bashku me vendosjen e teknologjive dhe shërbimeve të reja të komunikimit. Sidoqoftë, marrja parasysh e këtyre sfidave që nga fazat fillestare të dizajnit deri në fazat e vendosjes do të minimizojë gjasat e humbjeve të mundshme të sigurisë dhe privatësisë.
Për shkak të përhapjes së kërkesës për të dhëna dhe rritjes së shpejtë të numrit të përdoruesve dhe pajisjeve elektronike të drejtuara drejt rrjetit ultra të dendur të komunikimit, rrjeti 5G dhe më tej mund të quhet gjithashtu si një rrjet qelizor HetNet me shumë nivele. Si pasojë, performanca e rrjetit nga funksionimi i njëkohshëm i qelizave shumë të vogla brenda një rrjeti me shumë nivele është degraduar shumë me interferencë të ndryshme,duke dikutuar për interferencat në rrjetin celular HetNet me shumë nivele.
Neuville-Day
Neuville-Day është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Neuville-Day ka një popullsi prej 168 banorë dhe sipërfaqe 7.68 km², me një dendësi prej 22 banor/km².
Anastasia Kvitko
Biografia
Kvitko lindi në Kaliningrad, Rusi. Në moshën 17 vjeçare ajo u bë modele. Për shkak fotove të saj të modelimit, Kvitko ka 8.6 milionë ndjekësa në Instagram dhe quhet si Kim Kardashian i Rusisë. Në fund të vitit 2016, Kvitko ishte rradhitur vendin e tretë si “femra më e bukur në Rusi” nga revista Maxim (pas Vera Brezhneva dhe Glukozës)
Demografia e San Marinos
Demografia e San Marinos përfshin dendësinë e popullsisë, përkatësinë etnike, nivelin e arsimit, shëndetin e popullsisë, statusin ekonomik, përkatësinë fetare dhe aspekte të tjera të popullsisë.
Popullsia e San Marinos përbëhet nga banorë vendas Sanmarinese dhe italiane. Kultivimi i drithrave, bujqësia e deleve dhe puna e gurit nga guroret formuan shtyllën e hershme të ekonomisë së San Marinos. Nuk ka burime minerale, dhe sot shumica e tokës kultivohet ose mbulohet me pyje.
Struktura e moshës
0-14 vjeç: 16% (meshkuj 2,181, femra 2,038)
15-64 vjeç: 68% (meshkuj 8,992, femra 9,425)
65 vjeç e lart: 16% (mashkull 1,849, femër 2,452) (2000 stat.)
Jetëgjatësia në lindje
Popullsia gjithsej: 81.14 vjet
meshkuj: 77.57 vjet
femër: 85.02 vjet (2000 stat.)
Shkalla totale e fertilitetit
1.5 fëmijët e lindur / grua (2011 st.)
Nacionaliteti
emër: Sammarinese (njëjës dhe shumës)
mbiemër: Sammarinese
Grupet etnike
Sammarinese, Italian, and Anglez
Feja
Roman Katholik 99%
Gjuha
Italisht (zyrtare), dialekti Romagnolo i Emiliano-Romagnolo (jo zyrtare)
Ymer Minxhozi
Ymer Minxhozi (Shikaj, 31 dhjetor 1931 - 2 qershor 2021) ka qenë gazetar shqiptar, u emërua zëvendësdrejtor i Radio Tiranës (1958-1963). Gjatë kësaj periudhe ndikoi në lëvrimin e mëtejshëm të radio-reportazhit dhe ngritjes cilësore të emisioneve artistiko-kulturore radiofonike, duke dhënë shembull vetjak në përgatitjen e tyre.
Ymer Minxhozi ka përfaqësuar vendin tonë në disa kontakte diplomatike, kulturore e bisedime me vendet fqinje dhe ato evropiane.
Gazetar aktiv dhe i përkushtuar në profesionin e tij, Minxhozi ka qenë prezent me shkrimet e tij edhe pas viteve ’90, kohë gjatë të cilës ka botuar vëllimet “Borë e zezë”, “Shansi i humbur”, “Era e mykut”, “Ditari i tre kontinenteve” etj.
U nda nga jeta në Tiranë më 2 qershor 2021.
Krist Shtufi
Krist Shtufi (lindur më 22. Gusht 1974 në Shpinadi afër Prizrenit, RSF Jugosllavi) është një profesor filozofie kosovar.
Biogtrafia
Nga viti 1993 deri në vitin 1994 studioi filozofi në Fakultetin Filozofik në Zagreb, Kroaci. Në vitin 1994, Krist Shtufi u zhvendos në Austri, ku kreu studimet në Universitetin Karl-Franzens në Graz. Në vitin 2002, Shtufi u kthye në vendlindjen e tij të vjetër në Kosovë, ku që atëherë ka dhënë mësim si ligjërues universitar në Epistemologji dhe Metodologji, Filozofi të Shkencës dhe Filozofi Analitike në Universitetin e Prishtinës, Kosovë.
Shtufi përktheu në shqip veprat e Ludwig Wittgenstein dhe Gottlob Frege. Ai studioi filozofi në Universitetin Karl-Franzens në Graz ( Austri ) dhe ishte një studiues vizitor në Qendrën për Studimin e Gjuhës dhe Informacionit në Universitetin Stanford në Kaliforni, SHBA.
Krimi Kibernetik, Misha Glenny
parapamje|Krimi Kibernetik, Misha Glenny Krimi Kibernetik, "Si u bënë hakerët mafia e re", shkruar nga autori britanez Misha Glenny, është një libër i mrekullueshëm që paraqet llojet e kërcënimeve që hasim në shekullin 21, krimi kibernetik, lufta kibernetike dhe spiunazhi kibernetik. Me qindra kompani, organizata apo edhe vetë qeveria përballet me forcën llahtare të hakerave, që vështirë të mposhtet zgjuarsia e tyre. Në këtë liber autori paraqet gjenezën e hakimit duke përfshirë hakera të famshem kryesisht nga Rusia dhe Turqia. Është i çuditshëm fakti se si njeriu priret drejt së keqes vetëm për para ose vëmendje. Misha Glenny na tregon për kurthet dhe intrigat që ndodhnin në DarkMarket, nje web kriminal, ku mes hakerave ndodheshin edhe shumë policë nga FBI-ja që inflitroheshin, për të vjelë sa më shumë informacione rreth asaj që po ndodhte në atë rrjet tashmë sa misterioz aq edhe i rrezikshëm. Është një libër koherent që duhet domosdoshmërisht te lexohet nga të gjithë, sepse jeta jonë sa vjen e zhvillohet brenda ekraneve te pajisjeve digjitale. Ne tregtojmë online, komunikojmë online e së fundmi dashurojmë online.
Në këtë libër Glenny na tregon për hakerët si JiLsi, Matrix, Iceman, Master Splynter apo Lord Cyric, ku këta ishin përfshirë ne një lojë sa tërheqëse aq edhe të rrezikshme.
Epilog
Autori ka udhëtuar nëpër botë duke intervistuar nga afër vetë hakerat dhe duke parë vendet ku tashmë ata ndodheshin pas qindra sulmeve që kishin bërë në botën e kompjuterave. Në fund autori paraqet "epilogun", ku përfshin fatin e këtyre hakerave deri në ditët e sotme.
Adewale Taiwo, i njohur si Freddybb
Dimitry Golubov
Pas arrestimit të tij në Odessa, hakeri Dimitry kaloi pesë muaj e gjysëm në burg dhe gjatë kësaj kohe u mor në pyetje nga zyrtarët e forcave amerikane të sigurisë. Ai u lirua dhe në fund u shfajësua nga çdo lloj akti kriminal nga një gjykatë në Kiev në vitin 2009. Golubov u kthye me një angazhim të përtërirë për ndryshime shoqërore dhe një sipërmarrje duke formuar Partinë e Internetit të Ukrainës. Ai ka zhvilluar një program politik që synon të luftojë korrupsionin, pornografinë dhe shitblerjen e drogës në internet.
Roman Vega
Roman Vega është burgosur qysh prej arrestimit të tij në Nicosia në muajin shkurt të vitit 2003. I transferuar në Kaliforni në muajin qershor të vitit 2004 me kërkesë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ai ka qenë në paraburgim që nga ajo kohë, por asnjë herë nuk është gjykuar. Edhe tani që po shkruaj këtë libër, thotë Misha Glenny, ai gjendet i burgosur në Qendrën e Paraburgimit Metropolitan. Për disa vite me rradhë, Vega ka vuajtur nga prishja e dhëmbëve, por atij i është refuzuar ndihma mjekësore nga Byroja e Burgjeve dhe Shërbimi i Marshallëve i SHBA-së, ndaj ai gjithnjë e më shumë po shfaq paaftësi në të ngrënë. Nuk duket se ka ndonjë shpresë që Vega të lirohet në një të ardhme të afërt.
Maksym Kovalchuk, i njohur si Blade
Kovalchuk u arrestua në muajin maj të vitit 2003 në Tajlandë dhe u ekstradua në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ku qëndroi në burg për katër vite. FBI - ja pranoi një marrëveshje të negociuar për pranimin e fajësisë dhe u lirua në fund të vitit 2007, ku pastaj iu kthye anonimitetit në Ukrainë. Vendimi i FBI - së për lirimin e tij dallon shumë me taktikën e Shërbimit Sekret që ende e mban në burg Roman Vega -n.
Më 26 shkurt të vitit 2010, Subramaniam u deklarua fajtor për mashtrim me kartat e kreditit. Mbi të rëndojnë edhe katër akuza të tjera për mashtrime me hipoteka, për të cilat gjyqtari në Gjykatën e Kurorës së Blackfriars - it e dënoi me katër vjet burg. Gjatë kohës që po shkruaj këtë libër, ai është ende i burgosur në burgun e “ Wormwood Scrubs ” -it në Londrën Perëndimore. Veç kësaj, Subramaniam - i është duke pritur rezultatin e dëgjimit të “ të ardhurave të krimit ” për të parë nëse do të ketë konfiskim të mëtejshëm të pasurisë. Sipas kushteve të Urdhrit të tij për Parandalimin e Krimeve, ai nuk do të ketë qasje të pambikëqyrur në kompjuter për pesë vjet pas lirimit të tij nga burgu.
Detlef Hartmann - i, i njohur si Matrix001
Më 9 tetor të vitit 2007, Gjykata Rajonale në Shtutgart vendosi që Hartmann - i duhet të dilte para gjyqit me trembëdhjetë akuza të mashtrimit me kartat e kreditit. Megjithatë, e njëjta gjykatë njoftoi se mocioni për ta ndjekur atë nën akuzën e “formimit të komplotit kriminal” ishte refuzuar. Meqë akuza më e rëndë u rrëzua, Hartmann - i u lirua nga burgu i Stammheim - it, ku kishte qëndruar për katër muaj. Vendimi kryesor që shërbeu për parandalimin e ndjekjes së tij me akuzën për komplot erdhi falë interpretimit të gjykatës mbi ligjin themelor të Gjermanisë, në Kushtetutën e saj, ku thuhet se anëtari i një komploti duhet të ndihet si pjesë e “grupit të unifikuar”, në të cilin supozohet se “ka nënshtrim të një individi ndaj vullnetit të kolektivit ”. Gjykatësi argumentoi se natyra rrjedhëse e internetit dhe strukturat e anëtarësimit të “ DarkMarket ” -it nuk i plotësojnë këto kushte, një vendim që natyrisht ka pasoja të rëndësishme për zhvillimin e ligjeve që lidhen me krimin kibernetik në Gjermani.
Nicholas Joehle, i njohur si Dron
Joehle është liruar nga burgu, pasi vuajti dënimin e tij për mashtrime me karta krediti dhe prodhim ilegal të makinave të skimming - ut.
Hakim B, i njohur si Lord Kaisersose
Lord Kaisersose gjendet në Marseilles ende në pritje të gjykimit por i liruar me kusht. Franca është një vend tjetër ku sistemi i drejtësisë funksionon disi.
Chao - ja
Cha0 - ja ose është duke drejtuar biznesin e tij në Slloveni, ose gjendet në burg, varësisht nëse Cha0 - ja është Şahini apo Çağatay Evyapan-i. Ky i fundit është në paraburgim në një nga institucionet më të njohura të sigurisë së lartë në Turqi, në Tekirdağ. Gjykimi i tij do të fillojë këtë vit, por prokurori ka rrëzuar akuzat më serioze ndaj tij në lidhje me krimin e organizuar.
Mert Ortaç - i, i njohur si SLayraCkEr
Merti ishte në paraburgim në burgun e Stambollit, duke u përballur me akuza që kishin të bënin me rastin e " Akbankës”, kur u lirua falë një hollësie teknike në muajin mars të vitit 2010. Ai u arrestua përsëri në muajin nëntor të vitit 2010 dhe, në kohën që unë po shkruaj, ai është ende në paraburgim. Nga të gjithë ata që ishin të përfshirë në “ DarkMarket ” , Merti ishte një nga personazhet më të talentuar, më të pakuptueshëm dhe më të paparashikueshëm.
Keith Mularski dhe Bilal Şeni -i
Të dy këta janë ende duke lundruar rrugëve të errëta të kibernetikës.
Lord Cyric - i
Kush është ai? Kërkimet vijojnë ende ...
koment
''Në një botë ku ka mungesë të specialistëve të sigurisë kompjuterike dhe ku kërcënimet janë duke u përhapur, duket e pavend të burgoset një përson me të tilla vlera fenomenale. Kjo nuk do të thotë se hakerët që janë angazhuar në veprimtari kriminale duhet të shpëtojnë nga dënimi, por detyrimi për rehabilitimi i tyre nuk është vetëm domosdoshmëri morale për shtetin, por potencialisht vlerë e konsiderueshme praktike.''
Arkitektura Chola
Mbretërit Chola sunduan në periudhën midis viteve 848–1280 dhe përfshijnë Rajaraja Cholan I dhe djalin e tij Rajendra Chola, që ndërtuan tempuj të tillë si Tempulli Brihadeeswarar i Thanjavurit dhe Tempulli Brihadeeshwarar i Gangaikonda Cholapuramit, Tempulli Airavatesvara i Darasuramit dhe Tempulli Sarabeswara (Shiva ), i quajtur edhe Tempulli Kampahareswarar në Thirubhuvanam, ku dy tempujt e fundit gjenden pranë Kumbakonamit. Tre të parët mids katër tempujve të mësipërm janë emërtuar Tempujt e Mëdhenj të Gjallë Chola pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në Indi. Periudha e Mbretërisë Chola ( midis viteve 850 - 1250) ishte një kohë e përmirësimeve të vazhdueshme dhe rafinimit të Artit dhe Arkitekturës Dravidiane. Sunduesit Chola e përdornin pasurinë e tyre të fituar nëpërmjet pushtimeve të kushtueshme në ndërtimin e tempujve jetëgjatë prej guri dhe skulpturave të mahnitshme prej bronxi. Sunduesit Chola ishin ndërtues mjaft pjellorë që nga koha e mbretit të parë Vijayalaya Chola, pas të cilit ekziston vargu eklektik i Tempullit Vijayalaya Chozhisvaram afër Narttamalait. Këta janë shembujt më të hershëm të tempujve dravidian të sundimit Chola. Djali i tij Aditya I ndërtoi mjaft tempuj rreth rajoneve të Kanchit dhe Kumbakonamit.
Hyrje
Tempujt Chola u ndërtuan gjatë sundimit të Dinastisë Chola, e cila i ndërtoi tempujt sipas traditës së Dinastisë Pallava, që nga ana e tyre ishin të ndikuar nga shkolla Amaravathi e Arkitekturës. Artistët dhe artizanët Chola e zhvilluan më tej ndikimin e tyre nga shkollat e tjera të artit dhe arkitekturës dhe e ngritën dizajnin e tempujve Dravidian në maja më të larta. Mbretërit Chola ndërtuan tempuj të shumtë përgjatë mbretërisë së tyre, që normalisht përfshinte fushat e Tamil Nadusë Qendrore dhe Veriore dhe në për disa kohë të gjithë Rajonin Tamil Nadu ashtu si dhe pjesët e afërta të Karnatakas dhe Andra Pradeshit modern. Në evoluimin e Arkitekturës Tempullore Chola mund të shihen tre faza kryesore, duke filluar me fazën e hershme, duke nisur nga Vijayalaya Chola dhe duke vazhduar deri te Sundara Chola, faza e mesme e Rajaraja Cholas dhe Rajendra Cholas, kur arkitektura e tyre arriti maja të papara më parë ose deri atëherë dhe faza përfundimtare gjatë periudhës së Chalukya Cholas së Kulottunga Cholas I deri në rënien e Mbretërisë Chola.
Ndërtimi i tempujve mori shtytje të fortë nga pushtimet dhe gjenia e Adityas I, Parantakas I, Sundara Cholas, Rajaraja Cholas dhe djalit të tij Rajendra Cholas I. Rajendra Chola I ndërtoi Tempullin Rajaraja në Thanjur të emërtuar sipas emrit të tij. Pjekuria dhe madhështia me të cilën u zhvilluan Arkitektura Chola gjeti shprehje në dy tempujt e Tanjavurit dhe Gangaikonda Cholapuramit. Ai e shpalli veten e tij si Gangaikonda. Në një pjesë të vogël të brezit të Kaverit midis Tiruchy-Tanjore-Kumbakonamit, në kulmin e pushtetit të tyre, sunduesit Chola lanë më shumë se 2300 tempuj, me brezin Tiruchy-Thanjavur që kishte më shumë se 1500 tempuj. Tempulli madhështor i Shivës në Thanjavur i ndërtuar nga Raja Rajai I në vitin 1009 ashtu si dhe Tempulli Brihadisvara i Gangaikonda Cholapuramit, të përfunduar rreth vitit 1030, janë të dy përmendore të përshtatshme për arritjet materiale dhe ushtarake të kohës së dy perandorëve Chola. Tempulli më i madh dhe më i lartë në Indinë e kohës së tij, Tanjore Brihadisvara është kulmi i Arkitekturës Indiano-Jugore. Në fakt, dy mbretërit pasues Chola, Raja Rajai II dhe Kulothunga III ndërtuan përkatësisht Tempullin Airavatesvara në Darasuram dhe Tempullin Kampahareswarar Siva në Tribhuvanam, të dy tempujt në rrethinat e Kumbakonamit janë ndërtuar rreth viteve 1160 dhe 1200. Të katërt tempujt u ndërtuan përgjatë një periudhe prej afërsisht 200 vjetësh duke pasqyruar lavdinë, begatinë dhe qëndrueshmërinë e sundimit Chola. Në kundërshtim me përshtypjen popullore, sunduesit Chola përkrahën ndërtimin e një numri të madh tempujsh që u përhapën përgjatë shumicës së pjesëve të Perandorisë Chola. Këta përfshijnë 40 nga 108 Divya Desamët Vaishnavit nga të cilët 77 gjenden të shpërndarë në shumicën e Indisë Jugore dhe të tjerët në Andhra dhe Indinë Veriore. Në fakt, Tempulli Ranganathaswamy i Srirangamit, që është tempulli më i madh në Indi dhe Tempulli Natarajar në Chidambaram (megjithëse fillimisht i ndërtuar nga Dinastia Pallava me gjasa u mor në zotërim nga Dinastia Chola kur sundonin nga Kanchi) ishin dy nga tempujt më të rëndësishëm të patronizuar dhe zgjeruar nga sunduesit Chola dhe nga koha e mbretit të dytë Chola, Aditya I, këta dy tempuj janë vlerësuar në mbishkrime si tempujt e hyjnive mbrojtëse të mbretërve Chola.
Sigurisht, dy Tempujt Brihadeeswarar në Thanjavur dhe Gangaikonda Cholapuram ashtu si dhe tempuj të tjerë të Shivës, përkatësisht Tempulli Airavatesvara i Darasuramit dhe Tempulli Sarabeswara (Shiva ) që është gjithashtu popullor me emrin Tempulli Kampahareswarar në Thirubhuvanam, të dy në rrethinat e Kumbakonamit, ishin tempuj mbretëror të Dinastisë Chola për të përkujtuar pushtimet dhe nënshtrimet e tyre të panumërta të rivalëve të tyre nga pjesët e tjera të Indisë Jugore, Dekan Ilangait ose Sri Lankas dhe rripave Narmada-Mahanadi-Gang. Por perandorët Chola theksuan qasjen e tyre jo të anëmbajtëse ndaj ikonografisë dhe besimit fetar duke e trajtuar hyjnitë tempullore të dy krijimeve të tjera të tyre të pashoqe, përkatësisht Tempullit Ranganathaswamy kushtuar Vishnut në Srirangam dhe Tempullit Nataraja në Chidambaram që faktikisht është shtëpia e të dy hyjnive, Shiva dhe Vishnu (i shtrirë si Govindarajari) për të qenë 'Kuladheivamët' ose hyjnitë e tyre mbrojtëse. Sunduesit Chola parapëlqenin gjithashtu të quanin vetëm këta dy tempuj që bujtin hyjnitë e tyre mbrojtëse si Koil ose 'Tempull', që përfaqësojnë vendet më të rëndësishme të adhurimit për ta, duke nënvizuar barazinë e tyre. Tempujt e sipërpërmendur janë pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCOs, të emërtuar si Tempujt e Mëdhenj të Gjallë Chola. Tempulli i Gangaikonda Cholapuramit, krijim i Rajendra Cholas I, ishte ndërtuar me synimin që ti tejkalonte paraardhësit e tij në të gjitha aspektet. I përfunduar rreth vitit 1030, vetëm dy dekada pas tempullit në Thanjavur dhe më së shumti në të njëjtin stil, rafinimi më i madh në pamjen e tij dëshmon gjendjen më të begatë të Perandorisë Chola nën sundimin e Rajendras. Ky tempull ka një Siva linga më të madhe se ajo në Thanjavur, por Vimana e këtij tempulli është më e vogël në lartësi se ajo e Thanjavurit. Periudha Chola është po ashtu e shquar për skulpturat e saj përgjatë gjithë botës. Midis ekzemplarëve ekzistues në muze përreth botës dhe në tempujt e Indisë Jugore mund të shihen shumë figura të rafinuara të Shivës në forma të larmishme, të Vishnut dhe bashkëshortes së tij Lakshmi ashtu si dhe të shenjtëve shaivit. Megjithëse përgjithësisht sipas konvencioneve ikonografike të vendosura nga tradita e gjatë, skulptorët në shekujt e XI dhe të XII punonin me liri të madhe për të arritur hijeshinë dhe madhështinë klasike. Shembulli më i mirë i kësaj mund të shihet në formën e Kërcimtarit Hyjnor Nataraja. Dinastia Chola përveç tempujve të tyre, ndërtoi gjithashtu shumë ndërtesa si pallate, spitale dhe ndërtesa të shërbimeve publeke. Shumë ndërtesa të tilla përmenden në mbishkrimet e tyre dhe në kronikat bashkëkohëse. Pallati i artë që Aditya Karikala me gjasa ndërtoi për babain e tij Sundara Cholan është një shembull i ndërtesave të tilla. Gjithësesi, ndërtesa të tilla ndërtoheshin me materiale jo rezistente si druri dhe tullat e pjekura dhe kështu nuk i kanë dot mbijetuar kohës.
Periudha e hershme Chola
Dinastia Pallava ishte dinastia e parë e Indiano Jugore që njihet, e cila realizoi mjaft risi arkitekturore. Elementet e para të Arkitekturës tempullore Dravidiane në Tamil Nadu u me shumë gjasa u realizuan gjatë kësaj periudhe. Arkitektura tempullore evoluoi nga tempujt e hershëm shpellorë dhe tempujt monolitikë të Mamallapuramit në tempujt Kailasanatha dhe Vaikuntaperumal të Kanchipuramit. Ky stil arkitekturor formoi themelet nga nga të cilat Dinastia Chola, që ishte në kontakte të afërta me Dinastinë Pallava gjatë periudhës së tyre të rënies, morën disa mësime të vlefshme sipas Nilakanta Sastrit, në librin e tij A History of South India. Dinastia e hershme Chola ndërtoi tempuj të shumtë. Aditya I dhe Parantaka I ishin ndërtues mjaft prodhimtarë për besimin e tyre. Mbishkrimet e Adityas I regjistrojnë se ai ndërtoi një numër tempujsh përgjatë brigjeve të lumit Kaveri. Këta tempuj ishin shumë më të vegjël në krahasim me strukturat e stërmëdha monumentale të Periudhës së mëvonshme Chola dhe ishin me gjasa struktura prej tullash në vend se me gurë apo shkëmbore. Vijayala Choleeswarami pranë Pudukkottait në Tamil Nadu është një shembull i hershëm i ndërtimtarisë së hershme Chola. Stili i kësaj strukture paraqet qartësisht ndikime Pallava në dizajn. Ai ka një planimetri të pazakontë të një garbhagrihe (vendi më i shenjtë i tempullit, ku qëndron statuja e hyjnisë) rrethore me një prakara katrore – korridor për ecjen rituale rreth garbhagrihas. Mbi të ngrihet vimana ose kulla në katër kate që zvogëlohen duke u ngjitur, ku tre të poshtmit janë katrorë, ndërsa i kreut është i rrumbullaktë. Çdo nivel është i ndarë nga tjetri nga një kornizë. E gjithë struktura është e kurorëzuar nga një kube që nga ana e saj është e kurorëzuar me një kalasa guri – një majëz. Brenda mureve mund të dallohen gjurmë të zbehta pikturash. Këto piktura datojnë jo më herët se shekulli i XVII. Tempulli i vogël i Nageswara në Kumbakonam është po ashtu i të njëjtës periudhë. Tempulli Koranganatha në Srinivasanallur pranë Hirapallit është një shembull i periudhës së Parantakas I. Ky tempull është i vendosur në brigjet e lumit Kaveri dhe është një tempull i vogël me relieve të bukura skulpturore në çdo sipërfaqe. Baza e murit ka një rresht me kafshë mitike të skalitura që ishin një karakteristikë unike e Arkitekturës Chola. Kati i parë është bërë me tulla që kanë qenë suvatuar. Tempulli Muvarkovil në zonën e Pudukkottait u ndërtua nga një vasal i Parantaka Cholas II gjatë gjysmës së dytë të shekullit të X. Siç sugjeron edhe emri, kompleksi tempullor ka tre faltore kryesore që qëndrojnë krahë për krahë në një rresht, përgjatë drejtimit veri-jug, të drejtuara nga perëndimi. Nga këto tre faltore, vetëm dy, vimanat (kullat) qendrore dhe jugore ekzistojnë akoma. Nga faltorja e tretë ose veriorja ka mbetur vetëm bazamenti. Stili arkitekturor i këtyre faltoreve paraqet karakteristika të qarta të Tempujve të mëvonshëm Chola.
Periudha e mesme
Ndërtimtaria tempullor mori një shtysë të fortë nga pushtimet dhe gjenialiteti i Rajaraja Cholas dhe djalit të tij Rajendra Cholas I. Një numër faltoresh më të vogla u ndërtuan gjatë fazës së hershme të kësaj periudhe. Një shembull i shquar i këtyre faltoreve është Tempulli Tiruvalisvaram pranë Tirunelvelit. Tempulli është i mbuluar me relieve skulpturore të mirë-kompozuara dhe friza, ku disa përmbajnë edhe figura humoristike. E gjithë korniza e kullës së tempullit është e zbukuruar me dizajne gjethesh dhe bimësh kacavjerrëse. Shembuj të tjerë të tempujve të tillë mund të shihen në Tempullin Vaidyanatha në Tirumalavadi dhe Tempullin Uttara Kailasa në Thanjavur. Maturia dhe madhështia në të cilën u zhvillua Arkitektura Chola gjen shprehje në tempujt madhështorë të Thanjavurit dhe Gangaikonda Cholapuramit. Tempulli madhështor i Shivës në Thanjavur, i përfunduar rreth vitit 1009 është një përmendore e përshtatshme për arritjet materiale të kohës së Rajarajas. Më i madhi dhe më i larti nga të gjithë tempujt indianë, ai është një kryevepër që përbën emblemën kulmore të Arkitekturës Indiano-Jugore. Është në këtë tempull që mund të vërehen për herë të parë dy gopuramë (kulla të orientuar në të njëjtin drejtim. Ato janë të njëkohshme me vimanan kryesore dhe në mbishkrime referohen si Rajarajan tiruvasal dhe Keralantakan tiruvasal. Megjithë përmasat masive të gopuramëve, vimana, që ngrihej në mënyrë madhështore në lartësinë 58 metra, vazhdon të mbizotëroi dhe është vetëm në periudhën pasuese që do të merrte udhë një ndryshim gradimin e magnitudës.
Dëshmitë mbishkrimore tregojnë se Rajaraja filloi ta ndërtonte këtë tempull në vitin e tij të 19-të të mbretërimit dhe u përfundua në ditën e 275-të të vitit të tij të 25-të të mbretërimit ( viti 1010), duke marr vetëm 6 vjet për tu ndërtuar. Rajaraja e emërtoi këtë tempull si Rajarajesvaram dhe hyjninë Shiva në formën e lingas si Peruvudaiyar, megjithëse tempulli është i njohur edhe sipas emrit të hyjnisë si Peruvudaiyarkovil. Në periudhën e mëvonshme sunduesit Maratha dhe Nayakë ndërtuan faltore të ndryshme dhe gopuramë të tjerë në tempull. Në periudhën e movonshme kur gjuha sanskrite ishte më popullore gjatë sundimit Maratha tempulli u emërtua në sanskritisht si Brihadisvaram dhe hyjnia si Brihadisvara. Ky tempull mban në muret e tij dëshmi të gdhendura të procedurave të stërholluara administrative dhe financiare që lidhen me administrimin e përditshëm të tempullit. Mbishkrimet tregojnë, përveç një historie të përmbledhur të kohës, një një enumeracion të plotë të të gjithë imazheve metalike të vendosura në tempull. Duke numëruar rreth gjashtëdhjetë e gjashtë, këto ikona janë referuar me një përshkrim të detajeve të hollësishme të madhësisë, formës dhe kompozimit. Këto mbishkrime konsiderohen si një minierë ari për historianët e artit.
Tempulli është i vendosur brenda një fortese, muret e të cilës janë shtesa të mëvonshme të ndërtuara në shekullin e XVI nga Nayakët e Tanjores. Vimana e lartë është rreth 60 metra e lartë dhe emërtohet si Dakshina Meru (Mali jugor). Shikhara (kullë tempullore) tetëkëndore qëndron mbi një bllok të vetëm graniti që peshon 81 tonë. Mendohet se ky bllok u mbajt nga një shkallë e ndërtuar posaçërisht nga një vend 6 kilometra nga tempulli. Statuja të stërmëdha të Nandit (demi i shenjtë i Shivës) janë të vendosura në këndet e shikharas dhe Kalasa në majë të saj është rreth 3.8 metra e lartë. Vimana zbukurohet nga qindra figura prej stukoje, megjithëse ka gjasa që disa prej tyre mund të jenë shtuar gjatë periudhës Maratha. Idhulli kryesor është një lingam i stërmadh, i vendosur në shenjtëroren me dy kate dhe muret që rrethojnë atë i mahnisin vizitorët me muralet dhe skulpturat që ndodhen brenda. Tempulli është ndërtuar tërësisht prej graniti, në mënyrë interesante, në një vend ku nuk gjenden burime graniti. Megjithëse Tempulli i Gangaikonda Cholapuramit ndjek planin e tempullit të madh të Thanjavurit në shumicën e detajeve, ai ka karakteristika të vetat. Nga mbetjet mund të shihet se ai kishte vetëm një mur rrethues dhe një gopuram ndërsa tempulli i Thanjavurit ka dy mure rrethuese dhe dy gopuramë. Vimana është më e madhe në plan megjithëse jo aq e lartë, duke qenë 30.5 m2 në bazë dhe 56.7 m e lartë. Tempulli, që formon një drejtkëndësh të madh 103.6 m të gjatë dhe 33.5 m të gjerë zë mesin e një rrethimi të madh me mure të ndërtuar kryesisht për qëllime mbrojtëse. Vimana ka të njëjtin ndërtim si në Thanjavur, por numri i kateve që krijojnë formën piramidale është vetëm tetë, ndërsa në Thanjavur është 13. Ndryshimi më i rëndësishëm qëndron në futjen e lakoreve në vend të linjave të forta të drejta të vimanës së Thanjavurit. Kulla piramidale është lehtësisht konkave në konturet e saj në kënde ndërsa anët janë të lakuara për të prodhuar një kontur disi konveks. Këto linja të lakuara theksojnë bukurinë e formës së vimanës megjithëse ato të tërheqin nga fuqia dhe madhështia e saj.
Periudha e vonë
Stili Kola vazhdoi të lulëzonte për një shekull më tej dhe e shprehu veten në një numër të madh tempujsh. Nga këta tempuj të mëdhenj dy mund të krahasohen me ata të Rajarajas dhe Rajendras. Tempulli Airavatesvara në Darasuram pranë Thanjavurit i ndërtuar gjatë mbretërimit të Rajaraja Cholas II është një strukturë madhështore tipike e fazës së zhvillimit arkitekturor të arritur në shekullin e XII. Ky tempull ka kolona me relieve artistike dhe dekorime në muret e tij, në një stil që i afrohet manierizmit, me një theksim në të gjymtyrëve dhe veçorive të lëmuara. Figurat më të mira midis tyre janë figurat në bazalt të errët në niket e tempullit të Dakshinamurtit, imazhi në krahun jugor të Shivës në qëndrim mësimi dhe në perëndim, Shiva duke dalë nga kolona e dritës për të bindur Brahman dhe Vishnun për superioritetin e tij. Mandapa ballore është në formën e një karroje të stërmadhe të tërhequr nga kuaj. Shembulli përfundimtar i kësaj periudhe është Tempulli Kampaheswarar në Tribhuvanam pranë Kumbakonamit që ka mbijetuar në gjendje të mirë i riparuar nga siç u ndërtua nga Kulothunga Chola III. Arkitektura e këtij tempulli është e ngjashme me tempujt në Tanjore, Gangaikonda Cholapuram dhe Darasuram.
AIDSSH (Shqipëri)
Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit (AIDSSH) është person juridik publik, i pavarur, përgjegjës për zbatimin e këtij ligji, lidhur me mbledhjen, administrimin, përpunimin, përdorimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit dhe informimin në lidhje me to. Autoriteti i kryen funskionet e tij të përcaktuara në ligj në mënyrë kolegjiale. Autoriteti përbëhet nga pesë anëtarë të zgjedhur nga Kuvendi i Shqipërisë me një mandat pesë vjeçar.
Autoriteti drejtohet nga Gentiana Sula dhe nisi punën në 2016 (25 vite pas përfundimit të regjimit represiv), duke bërë të mundur për drejtësinë tranzicionale dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, dokumente nga periudha 1944 deri në 1991. Gjatë një intervistë pranë Universitetit Oxford, drejtuesja Sula u shpreh se pavarësisht vonesës në krijimin e arkivit, në një sondazh të zhvilluar nga OSBE rreth 70% të të anketuarve u shprehën se shpresojnë që të aksesojnë dokumentet e arkivit sa më shpejt.
Funksionet e Autoritetit
Autoriteti ka këto funksione:
Autoriteti raporton për veprimtarinë e tij përpara Kuvendit, një herë në vit, si dhe sa herë i kërkohet nga Kuvendi.
Autoriteti ka funksionin e administrimit të 212.000 dosjeve të ndryshme të ish-Sigurimit, 250.000 kartelave individuale, rreth 15.000 dosje hetimore gjyqësore, 21.000 dosje të personave të përndjekur nga ish-Sigurimi, disa mijëra regjistrave, procesverbalesh e aktesh normative. Kjo masë përbën në total rreth 32 milionë faqe dokumente te hartuara nga ish–Sigurimi i Shtetit në një Shqipëri që asokohe nuk i kalonte 3 milionët. Pra janë këto statistika që flasin vetë për ekzistencën e dosjeve të ish Sigurimit të Shtetit, të krijuara në periudhën 29 nëntor 1944 deri më 2 korrik 1991.
Historiku i hapjes së dosjeve në Shqipëri
Ligji "Për të drejtën e informimit për dokumentet e ish-sigurimit të Shtetit të RPSSH-së” është i treti ligj i miratuar me nr. 45/2015, i miratuar pas dy ligjeve të mëparshme:
Autoriteti ka kërkuar dokumentet origjinale nga arkivat me të cilat bashkëpunon të akteve të miratuara sipas këtyre dy ligjeve.
Struktura e Autoritetit
Aparati i AIDSSH përbëhet nga dy pjesë kryesore: pjesa vendimmarrëse që është e përbërë nga 5 vetë si dhe pjesa e sekretariatit teknik, e përbërë nga 55 vetë. Kjo e fundit ndahet në 5 grupe, ose pesë departamente.
Departamenti i parë është departamenti i arkivave qëmerret me mbledhjen, grumbullimin, përpunimin, indeksimin dhe dixhitalizimin e arkivës. Departamenti i dytë është departamenti i informacionit që ka si funksion dhënien e informacionit për publikun, personat e prekur ose personat punonjës të këtij shërbimi, për autoritetet publike që kërkojnë informim ose për studiuesit që në bazë të ligjit kanë akses në këtë informacion. Departamenti i tretë është ai i kërkimit shkencor dhe edukimit qytetar. Ky departament koordinohet me institucione të studimit të historisë në vend.
Departamenti i katërt është departamenti që merret me financën, prokurorimet, pjesët gjenerike. Departamenti i pestë është ai i sigurisë. Ky departament bën të mundur që informacioni të trajtohet me sigurinë maskimale si dhe garantimin e kushteve të deklasifikimit dhe hapjes për publikun në mënyrën më të përshtatshme.
Arkivi i Autoritetit
Autoriteti krijon arkivin e tij për mbledhjen, ruajtjen, administrimin dhe përdorimin e dokumenteve. Arkivi organizohet dhe funksionon në përputhje me dispozitat e këtij ligji, rregulloren e Autoritetit dhe legjislacionin në fuqi për arkivat. Pas kalimit të afatit të ruajtjes, dokumentet e krijuara nga Autoriteti duhet t’i dorëzohen arkivit, nga i cili janë marrë në dorëzim, apo që rrjedhin dokumentet e prodhuara.
Arkivimi i dokumenteve
a. dokumenton kohën, individin, institucionin apo kërkuesin, të cilëve u janë dorëzuar apo përcjellë, pas përfundimit të përpunimit, dokumente apo informacione nga dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit;
b. përcakton informacionet që janë futur në sistemet e përpunimit të të dhënave dhe kohën kur janë futur;
c.ndalon hyrjet e paautorizuara;
ç. ndalon marrjen e aksesit të personave të paautorizuar në dokumentet e ish-Sigurimit dhe sistemet e përpunimit të të dhënave, me të cilët përpunohen informacione prej dokumenteve;
d. garanton se dokumentet nuk lexohen, kopjohen, ndryshohen, asgjësohen apo largohen pa autorizim;
dh. garanton se transporti i dokumenteve shoqërohet nga të paktën dy anëtarë të Autoritetit, apo persona të autorizuar nga Autoriteti;
Marrëveshja me AQSH
Në 6 maj 2017 AQSH nënshkroi një marrëveshje me AIDSSH për e fondit të ish sigurimit të Shtetit nën administrimin e Autoritetit, bazuar në kërkesën e ligjit nr.45/2015 dhe të VKM-së Nr. 98/2017. Të dyja instucionet, me nënshkrimin e kësaj marrëveshje angazhohen për bashkëpunim ndërmjet tyre vecanërisht në:
Bashkëpunimi me Federatën Vatra
AIDSSH zhvilloi një vizitë pune në SHBA në datat 28 nëntor-3 dhjetor, i ftuar nga Federata Panshqiptare Vatra, në vijim të bashkëpunimeve me komunitetet brenda dhe jashtë vendit. Vizita kishte në fokus kujtesën kolektive, duke e zgjeruar ndjeshëm hartëzimin me dëshmi të të mbijetuarve të diktaturës që sot jetojnë në SHBA.
Ky bashkëpunim ka në fokus krijimin e kuadrit të plotë historik, social e politik të periudhës së komunizmit të Shqipëri, duke thelluar kërkimin shkencor dhe zgjeruar mundësitë e studimit në arkivat përkatëse të kësaj periudhe, brenda dhe jashtë vendit.
Gjithashtu pjesëtarë të komunitetit shqiptaro-amerikan, të cilët mund të jenë të interesuar për procedurat e aplikimit, për zbardhjen e dosjeve të tyre.
Raporti vjetor
Drejtuesja e AIDSSH, Gentiana Sula prezantoi raportin vjetor të Autoritetit në Parlament. Gjatë fjalës prezantuese, Sula ka kërkuar që në kuadër të reformës zgjedhore kandidatët të kalojnë në filtrin institucional në lidhje me të kaluarën në Sigurimin e Shtetit, si dhe skanimi për zyrtarët të jetë automatik. Një kërkesë tjetër e institucionit që e ka diskutuar edhe në Komisionin e Ligjeve dhe të Drejtave të Njeriut është të mbështetet iniciativa për përmirësime ligjore dhe procedurale. Gjithashtu Sula u shpreh se në filtrat e institucionit që ajo drejton do të kalojnë 12 mijë efektivë policie në kuadër të vetingut që Ministria e Brendshme ka ndërmarrë.
Protektorati italian mbi Shqipëri
Protektorati italian mbi Shqipëri u krijua nga Mbretëria e Italisë gjatë Luftës së Parë Botërore në një përpjekje për të siguruar një Shqipëri de jure të pavarur nën kontrollin italian. Ka ekzistuar nga 23 qershori 1917 deri në verën e vitit 1920.
Historia
Mbretëria e Italisë pushtoi portin e Vlorës në dhjetor 1914, por iu desh të tërhiqej pas pushtimit austro-hungarez në fund të 1915 - fillim 1916 dhe rënies së Durrësit më 27 shkurt 1916. Në maj 1916, Korpusi XVI italian, rreth 100,000 burra nën komandën e gjeneralit Settimio Piacentini, u kthye dhe pushtoi rajonin e Shqipërisë së Jugut deri në vjeshtën e vitit 1916, ndërsa ushtria franceze pushtoi Korçën dhe zonat përreth më 29 nëntor 1916. Forcat italiane (në Gjirokastër) dhe ato franceze (në Korçë), kryesisht sipas zhvillimit të teatrit ballkanik, hynë në zonën e ish- Republikës Autonome të Vorio Epirit (të kontrolluar nga minoriteti grek) në vjeshtën e vitit 1916, pas miratimit nga forcat e Antantës. majtas|parapamje|469x469px| [[Albania|Shqipëria pas copëtimit në 1916. Zona e poshtme e gjelbër tregon protektoratin italian që nga vera 1917. Në vjeshtën e vitit 1918, ajo u zgjerua për të përfshirë pothuajse të gjithë Shqipërinë.]] Krijimi i Republikës Autonome Shqiptare të Korçës u bë më 10 dhjetor 1916 nga autoritetet franceze me një protokoll, sipas të cilit do të krijohej një krahinë autonome në territoret e Korçës, Bilishtit, Kolonjës, Oparit dhe Gorës në Shqipërinë Lindore. djathtas|parapamje| Ushtarët italianë në [[Vlora|Vlorë, Shqipëri, gjatë Luftës së Parë Botërore. Flamuri trengjyrësh i Italisë që mban mburojën mbretërore të Savojës shfaqet i varur përkrah një flamuri shqiptar nga ballkoni i selisë së prefekturës italiane.]] Më 12 dhjetor 1916, Italia kërkoi shpjegime nga Quai d'Orsay, nëpërmjet ambasadorit të saj, sepse krijimi i Republikës Autonome Shqiptare të Korçës shkelte Traktatin e Londrës. Austro-Hungaria përdori precedentin francez në Korçë për të justifikuar shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë nën protektoratin e saj më 3 janar 1917 në Shkodër.
Të njëjtën gjë bëri edhe Mbretëria e Italisë kur shpalli pavarësinë e Shqipërisë nën protektoratin e saj më 23 qershor 1917 në Gjirokastër. Gjenerali Ferrero shpalli atë ditë Protektoratin Italian dhe javët e ardhshme pushtoi Janinën në Epir. As Britania e Madhe dhe as Franca nuk ishin konsultuar më parë dhe nuk i dhanë asnjë njohje zyrtare Protektoratit Italian.
Kjo republikë shqiptare nën drejtimin e Turhan Përmetit, e mbrojtur nga 100.000 ushtarë të Ushtrisë Italiane, miratoi zyrtarisht një flamur të kuq me shqiponjën e zezë në mes, por ngriti një stuhi protestash edhe në Parlamentin italian djathtas|parapamje|220x220px| Kartolinë e vitit 1917 nga [[Saranda|Saranda e pushtuar nga Italia]] Në vjeshtën e vitit 1918, italianët zgjeruan Protektoratin e tyre (pa i shtuar asgjë zyrtarisht Shqipërisë) në zonat e Greqisë veriore (rreth Kosturit) dhe Maqedonisë perëndimore (rreth Manastirit), të pushtuara nga bullgarët dhe osmanët. Më 25 shtator Divizioni 35 italian arriti dhe pushtoi Krushevën thellë brenda Maqedonisë perëndimore.
Në tetor 1918, Corpo d' Armata XVI italiane (afërsisht katër divizione, edhe 2 batalione vullnetarësh shqiptarë) pushtoi gjithë Shqipërinë veri-qendrore nga austriakët: më 14 tetor Durrësin, të nesërmen Tiranën dhe më 31 tetor Shkodrën; në fund më 3 nëntor edhe Ulqinin dhe Tivarin në Malin e Zi.
Në nëntor 1918, kur mbaroi Lufta e Parë Botërore, pothuajse e gjithë Shqipëria e sotme ishte nën protektoratin italian, pas tërheqjes së ekspeditës franceze nga zona e Korçës (Franca i dha fund "zyrtarisht" Republikës Autonome Shqiptare të Korçës më 10 dhjetor 1918).
Që atëherë dhe për gati dy vjet deri në verën e vitit 1920, protektorati italian mbi Shqipërinë administrohej nga qeveria italiane: në një vend që i mungonte pothuajse gjithçka pas sundimit disa shekullor osman, u ndërtuan 546 km rrugë të reja, 110 km hekurudha të reja, 3000 km linja telegrafike, 9 teleferikë, pak spitale dhe disa ndërtesa moderne administrative.
Pas Luftës së Parë Botërore
Por në janar të vitit 1920, në Konferencën e Paqes në Paris, negociatorët nga Franca, Britania, Italia dhe Greqia ranë dakord të ndanin Shqipërinë midis Jugosllavisë, Italisë dhe Greqisë si një mjet diplomatik që synonte gjetjen e një kompromisi për konfliktin territorial midis Italisë dhe Jugosllavisë. Marrëveshja i dha Italisë territorin e Vlorës dhe zonat e Shqipërisë jug-qendrore.
Kjo marrëveshje krijoi pakënaqësi të madhe anti-italiane midis shumë shqiptarëve dhe në maj 1920 italianët (edhe për shkak të çmobilizimit të trupave të tyre pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore) u tërhoqën në disa qytete të rëndësishme (Durrës, Shkodër, Tiranë, Vlorë, Tepelenë dhe Këlcyrë) dhe zonat përreth tyre: u detyruan të luftojnë luftën e Vlorës. Lëvizjet revolucionare në Itali e bënë të pamundur praninë e 20.000 ushtarëve të fundit të Ushtrisë Italiane në Shqipëri.
Më 2 gusht 1920 u nënshkrua protokolli shqiptaro-italian, me të cilin Italia u tërhoq nga Shqipëria (duke ruajtur vetëm ishullin Sazan). Kjo i dha fund pretendimeve italiane për Vlorën dhe për një mandat mbi Shqipërinë, duke shpëtuar territorin e shtetit shqiptar nga ndarja e mëtejshme.
Dëshira për të kompensuar për këtë tërheqje do të ishte një nga motivet kryesore të Benito Musolinit në pushtimin e Shqipërisë në vitin 1939.
Kivijärvi
Kivijärvi (Kivijärven kunta), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Finlanda Perëndimore, dhe është pjesë e rajonit Finlanda Qendrore.
Cormeilles-en-Parisis
Cormeilles-en-Parisis është komunë në departamentin Val-d'Oise, Île-de-France në veri të Francës.
Agimi (kthjellim)
Agim ose agimi ka disa përdorime dhe më shpesh mund të referohet për:
Basse-Pointe
Basse-Pointe është një komunë në Francë. Basse-Pointe bën pjesë në departamentin Martinique të rajonit Martinique. Komuna ka një popullsi prej 3926 banorë (regjistrimi 2007) dhe sipërfaqe 27.95 km².
Qarku Torcy
Qarku Torcy është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Seine-et-Marne.
Matzenheim
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Létanne
Létanne është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Létanne ka një popullsi prej 140 banorë dhe sipërfaqe 7.5 km², me një dendësi prej 19 banor/km².
Kittilä
Kittilä (Kittilän kunta), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Lapland, dhe është pjesë e rajonit Lapland.
Agimi
thumb|300x300px|Agimi ndonjëherë konsiderohet si fillimi i [[muzgut të mëngjesit (siç përshkruhet këtu - dawn), ndonjëherë periudha e muzgut, dhe ndonjëherë koha e lindjes së diellit.]] thumb|Parku Kombëtar "Serra dos Órgãos", në [[Rio de Zhaneiro, Brazil, në agim.]] Agimi (veprim sipas kuptimit të foljes Agon) është koha, që varësisht nga ndonjë përrdorim i veçant, shënon fillimin e muzgut para lindjes së diellit,  periudha e muzgut para lindjes së diellit  ose koha e lindjes së diellit. Kur identifikohet si fillimi ose periudha e muzgut, agimi dallohet me prezencën e dobët të dritës së diellit, derisa dielli është ende nën horizont.
Flamuri dhe Ismail Qemali në këngë e rrëfime popullore
Flamuri dhe Ismail Qemali në këngë e rrëfime popullore libër me autor Bardhosh Gaçe dhe Kozma Vasili (red.). Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 1997. Faqe 374.
Shëmri
është një fshat në njësinë Malzi në rrethin e Kukësit të Shqipërisë.
Diplomacia e Ismail Qemalit
Diplomacia e Ismail Qemalit libër me autore Afërdita Tafaj dhe Marie Mato (red.). Botuar në Tiranë, në vitin 1999. Faqe 110.
Jusuf Duraku : mësuesi, atdhetari, poeti
Jusuf Duraku : mësuesi, atdhetari, poeti : me rastin e 111-vjetorit të lindjes dhe 30 vjetorit të vdekjes së tij. Libër me autor Besim Muhadri, red. Islam Duraku. Botuar në Prizren në vitin 2022 nga "Pjetër Bogdani". Libri ka 120 faqe dhe me fotografi. ISBN 9789951445528
Shënime: Arsimi shqip, mësues, biografia.
Abas ibn Firnas
thumb|240px|Portreti i Abbas ibn Firnas Ebu el-Kasim Abbas bin Firnas bin Uardas el-Takrani (Arabisht: أبو القاسم عباس بن فرناس بن ورداس التاكرني) i njohur shkurt Abbas ibn Firnas, ishte një dijetar andaluzian: një shpikës, mjek, kimist, inxhinier, dhe poet në gjuhën arabe. Ai lindi në vitin 810 në Ronda, Spanjë. Ai është i njohur për përpjekjen e tij të fluturimit gjatë Kalifatit Emlevi të Andaluzisë.
Në Latinisht, emri i Abbas ibn Firnas është Armen Firman, por sipas disa burimeve ata nuk ishin të njëjtë.
Punimet
Abbas Ibn Firnas projektoi një orë uji të quajtur al-Maqata, sajoi një mjet për prodhimin e xhamit pa ngjyrë, shpiku planifikime të ndryshme xhami, bëri lente korrigjuese ("gurë leximi"), sajoi një zinxhir unazash që mund të përdoren për të simuluar lëvizjet e planetë dhe yje, dhe zhvilluan një proces për prerjen e kristalit shkëmb që lejonte Spanjën të ndalonte eksportimin e kuarcit në Egjipt.
Ismail Qemali : përmbledhje dokumentesh 1888-1919
Ismail Qemali : përmbledhje dokumentesh 1888-1919 libër nga Teuta Hoxha (përg.). Botuar në Tiranë nga "Mësonjëtorja e parë", në vitin 2002. Faqe 468. ISBN 99927-55-14-8
Historiku i shkollës së mesme “Ismail Qemali” : 1962-2007
Historiku i shkollës së mesme “Ismail Qemali” : 1962-2007 libër nga Nafije Drishti (shkroi) dhe Desara Karaj (pasuroi). Botuar në Tiranë nga "M & B", në vitin 2007. Faqe 112.
Mgulle
është një fshat në njësinë Malzi në rrethin e Kukësit të Shqipërisë.
Kitee
Kitee (Kiteen kaupunki), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Finlanda Lindore, dhe është pjesë e rajonit Karelia Veriore.
Qarku Castres
Qarku Castres është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Tarn.
Fromelennes
Fromelennes është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Fromelennes ka një popullsi prej 1055 banorë dhe sipërfaqe 7.17 km², me një dendësi prej 147 banor/km².