cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kroma e mollës
thumb|Venturia inaequalis Kroma e mollës është një sëmundje e zakonshme e bimëve në familjen e trëndafilave ( Rosaceae ) që shkaktohet nga kërpudhat ascomycete Venturia inaequalis. Ndërsa kjo sëmundje prek disa gjini bimore, duke përfshirë Sorbus, Cotoneaster dhe Pirus, ajo më së shpeshti shoqërohet me infeksionin e pemëve Malus. Simptomat e para të kësaj sëmundjeje gjenden në gjeth, lule dhe fruta të pemëve të prekura, të cilat zhvillojnë lezione të errëta, në mënyrë të çrregullt, pas infeksionit. Edhe pse kroma rrallë vret nikoqirin e saj, infeksioni zakonisht çon në deformim të frutave dhe rënie të parakohshme të gjetheve dhe frutave, të cilat rrisin ndjeshmërinë e bimës pritëse ndaj stresit abiotik dhe infeksionit sekondar. Ulja e cilësisë dhe rendimentit të frutave mund të rezultojë në humbje të bimëve deri në 70%, duke paraqitur një kërcënim të rëndësishëm për përfitimin e prodhuesve të mollës. Për të zvogëluar humbjet e rendimentit në lidhje me kromën, kultivuesit shpesh kombinojnë praktikat parandaluese, përfshirë ato sanitare dhe mbarështimin e varieteteve rezistente, me masa reaktive, siç janë trajtimet me fungicide ose biokontroll, për të parandaluar incidencën dhe përhapjen e kromës së mollës në të korrat e tyre. djathtas|parapamje| Lesionet e kromës së mollës janë të dukshme në gjethe.
Kontrolli
Lidhur me kromën e mollës duhet pasur parasysh pozita, tipi i tokës, largësia e rendeve, kultivari dhe sistemi i kurorës. Duhet bërë plehrimin e ekuilibruar pasi plehrimet e tepruara me azot rrisin ndjeshmërin e mollës. Strategjia e kontrollit lidhet ngushtë nga : kushtet e kultivimit, faza fenologjike e pemës, prania dhe intensiteti i kromës në zonën në fjalë,. Mbrojtja intensive fillon në Pranverë, kur plotësohen kushtet për shkaktimin e infektimit dmth filonë me fryerjen e sythave deri nga fundi i Qeshorit periudhë kjo e prhapjes së askosporeve. Nëse infeksioni vazhdon kontrolli ndaj sëmundjes vazhdon deri në vjelje për të ruajtur gjethet dhe frutat nga infeksioni. Gjatë fazës së parë trajtimet bëhen çdo javë. Trajtimet gjatë vegjetacionit varësisht nga kushtet e shkaktimit të infeksionit përsëriten në afat 1-2 javë. Preparatet me baze: Cyprodinil, Difekonazol, Trifloksistrobin, Flusilozole, Propineb, etj.
Kavët
Kavët (Cavii; Kauioi) ishte një fis ilir. që jetonin në rajonin përreth Liqenit të Shkodrës. Vendbanimi i tyre kryesor ishte Epikaria (Durnium). Disa burime i vendosin në kufi me Maqedoninë e vjetër. Ata përmenden rrallë nga autorët antikë.
Kusanagi no Tsurugi
thumb|Përshtypjet e artistit për Regalinë Perandorake të Japonisë Kusanagi-no-Tsurugi (草 薙 の 剣) është një shpatë legjendare japoneze dhe një nga Tre Regalitë Perandorake të Japonisë. Fillimisht u quajt Ame-no-Murakumo-no-Tsurugi (天 叢 雲 剣, "Shpata qiellore e mbledhjes së reve"), por emri i saj u ndryshua më vonë në Kusanagi-no-Tsurugi ("Shpata prerëse bari"). Në folklor, shpata përfaqëson virtytin e trimërisë.
Legjenda
Ai udhëzoi që tetë vatra sake (verë orizi) të përgatiten dhe të vendosen në platforma individuale të vendosura prapa një gardhi me tetë porta. Përbindëshi mori karremin dhe vendosi njërën nga kokat e tij nëpër secilën portë. Me këtë shpërqendrim, Susanoo sulmoi dhe vrau kafshën (me shpatën e tij Worochi no Ara-masa ), duke prerë secilën kokë dhe më pas vazhdoi të bënte të njëjtën gjë në bisht. Në bishtin e katërt, ai zbuloi një shpatë të madhe brenda trupit të gjarprit të cilën ai e quajti Ame-no-Murakumo-no-Tsurugi. Ai i paraqiti shpatën perëndeshës Amaterasu për të zgjidhur një ankesë të vjetër.
Këto dhurata erdhën në ndihmë kur Yamato Takeru u josh në një kullotë të hapur gjatë një ekspedite gjuetie nga një kryekomandant i pabesë. Lordi kishte shigjeta të zjarrta të hapura për të ndezur barin dhe për të bllokuar Yamato Takeru në fushë në mënyrë që ai të digjej deri në vdekje. Ai gjithashtu vrau kalin e luftëtarit për të parandaluar arratisjen e tij. Me dëshpërim, Yamato Takeru përdori Ame-no-Murakumo-no-Tsurugi për të prerë barin dhe për të hequr karburantin nga zjarri, por duke vepruar kështu, ai zbuloi se shpata i mundësonte që të kontrollonte erën dhe të shkaktonte që ajo të lëvizte në drejtimi i lëkundjes së tij. Duke përfituar nga kjo magji, Yamato Takeru përdori dhuratën e tij tjetër, sulmuesit e zjarrit, për të zmadhuar zjarrin në drejtim të zotit dhe njerëzve të tij, dhe ai përdori erërat e kontrolluara nga shpata për të fshirë flakën drejt tyre. Në triumf, Yamato Takeru riemërtoi shpatën Kusanagi-no-Tsurugi ("Shpatë bariprerës") për të përkujtuar arratisjen dhe fitoren e tij të ngushtë. Përfundimisht, Yamato Takeru u martua dhe më vonë ra në betejë kundër një përbindëshi, pasi injoroi këshillën e gruas së tij për të marrë shpatën me vete.
Statusi i tanishëm
Për shkak të refuzimit të priftërinjve Shinto për të treguar shpatën dhe natyrës mjaft të pasigurt të referencave të saj historike, gjendja aktuale e - ose edhe ekzistenca e - shpatës si një objekt historik nuk mund të konfirmohet. Shfaqja më e fundit e shpatës ishte në vitin 2019 kur Perandori Akihito abdikoi nga froni; shpata (si dhe xhevahiri Yasakani no Magatama, vula e fshehtë e Perandorit dhe Vula e Shtetit) ishin të mbështjellura.
Durnium
Durnium ose Epicaria ( Greqishtja e lashtë : Ἐπικάρια) ishte një vendbanim në Ilirinë e lashtë, i cili i takonte fisit ilir të quajtur Kavët. Vendbanimi në fjalë ndodhej afër qytetik antik të Basanisë.
Kompleksi Skënder Halili
Kompleksi Skënder Halili është vendi ku ndodhet zyrat e klubit futbollik shqiptar KF Tirana. Vendodhja e kompleksit është në rrugën "Bedri Karapici", afër fabrikës së Birrës Tirana. Ky kompleks u emërua në nder të Skënder Halili, një nga ikonat e klubit, i cili vdiq në vitin 1982 pas një sëmundje të rëndë. Kompleksi përbëhet nga një fushë e plotë me bar natyral, një fushë e vogël me bar sintetik sëbashku me dhe dhomat e zhveshjes që përdoren nga ekipi i parë si dhe nga disa ekipe të moshave.
Kompleksi sëbashku me Stadiumin Selman Stërmasi ju nënshkruan rinovimit në dhjetor 2014. Pas përfundimit të punimeve, të gjitha objektet e kompleksit ishin përmirësuar, si dhe ishte shtuar edhe një tribunë e vogël për tifozët të cilët kishin dëshirë të ndiqnin seancat stërvitore të ekipit. Ekipi i parë përveç se zhvillon stërvitjet, ka luajtur edhe në disa ndeshje miqësore dhe në raste më të rralla edhe disa ndeshje kupe.
Nestët
Nestët (Nesti ose nestei, Νέστοι, Scylax, p. 8; Νεσταῖοι, Eratosthenes,) ishin një fis antik ilire që jetonte në luginën e lumit Nestus me kryeqytetin e tyre të njohur si Nesti.
Katedralja e Kuito-s
parapamje|277x277px|Në lartësinë veri-lindore të Katedrales, në Plazë, mbizotërohet hyrja "Harku i Karondelet" dhe shkallët e saj. Katedralja Metropolitane e Quitos (Spanjisht: "Catedral Metropolitana de Quito", e njohur thjesht si "la Catedral") është një katedrale katolike që gjendet në Kuito, Ekuador. E ndërtuar në anën jugperëndimore të sheshit të Pavarësisë (La Plaza Grande), ajo (dhe ndërtesa e saj paraardhëse) shërbeu si një vend i Dioqezës së Quitos nga viti 1545 deri në vitin 1848, kur u kthye në dioqezën e Kryepeshkopit. Në 1995, ajo u ngrit në Katedralen e Ekuadorit, duke e bërë atë kishën më të lartë katolike në vend.
Përshkrimi
Katedralja është një kishë monumentale me mure të bardhë ,me një këmbanë të vetme të lartë të vendosur mënjanë në të djathtë të hyrjes kryesore. E ndërtuar në një plan që përfshin tre bucela gjatësore të vëna sipër nga harqe gjysëm ogivale në shtylla katrore, struktura themelore hapësinore e katedrales është tipike e shekullit të 16-të. Bazuar në veçoritë e brendshme - veçanërisht detajet e shtyllave, harqeve dhe tavanit të gdhendur dhe të ulët - disa ekspertë pohojnë se Katedralja duhet të karakterizohet si Gothic-Mudéjar në stil. Ka tipare gotike në harqet e vëna në skenë të rrugëve të saj, si dhe në ambulatorin që rrethon selinë e priftit.
Pjesa e jashtme
Pllakat në muret e jashtme të Katedrales përkujtojnë përvjetorin e katërt (1934) të themelimit të qytetit: së pari, siti festohet si pika fillestare e ekspeditës Amazon të Francisco de Orellana (1511-1546). ("Gloryshtë lavdia e Kuito-s që ka zbuluar Lumin e madh të Amazoneve.") Pesë të tjerët emërtojnë pesë themeluesit e qytetit. Pastaj: "Kuito, Patrullimi i njerëzimit". Më në fund, "Katedralja, ndërtimi i kishës kryesore, Shekulli 16 (1545-1572); Restaurimi, shekujt 17-18 dhe 20".
Në brëndësi
Brenda, tre bucelat janë mbështetur me harqe të theksuara, të cilat nga ana e tyre janë mbështetur nga shtylla me baza katrore. Rruga qendrore ka një panel prej kedri që tradhëton ndikimet maure. Një tavan i jashtëzakonshëm me arkë prej druri mbështetet nga një fërkim i artë dhe piktura të bukura varen në mes të harqe. Hapësira e djathtë hapet në disa kapela përgjatë murit, secila mbingarkuar nga kupola me dritat e dritave. Kapitujt, sipas rregullit, janë: Të gjithë shpirtrat; Kalvari; Mohimi i Pjetrit; Shën Pjetri, Papa i Parë i Kishës; Familja e Shenjtë. Këtu është edhe një derë e madhe e gdhendur prej druri, në një hark gjysëm rrethor, që të çon në La Iglesia de El Sagrario [Kisha e Sanctuary], një kapelë e shekullit të 17-të bashkangjitur ndërtesës kryesore e cila zakonisht është e kyçur. (El Sagrario arrihet nga jashtë Katedrales.)
Punimet e artistëve të Shkollës së Artit Quito, me qendër në Kishën afër dhe Manastirit të Shën Françeskut, zbukurojnë pjesën e brendshme të Katedrales. Reredat anësore, të mbuluara me fletë ari, ishin gdhendur nga mjeshtërit e hershëm të asaj shkolle dhe në niches e tyre vendosen imazhe të shenjtorëve dhe dëshmorëve. Piktura e madhe e Supozimit të Virgjëreshës, e vendosur në korin e sipërm, është vepër e Manuel de Samaniego (1767–1824). Altari i Kapelës së të gjithë shpirtrave ka një grup të mrekullueshëm skulpturor të njohur si Mohimi i Shën Pjetrit, i atribuar Atit Carlos. Veprat e tjera të artit të Katedrales përfshijnë Altarpiece (Retablo) të Santa Ana (që përmbajnë imazhe të Shën Joakinës, Shën Jozefit dhe Shën Annit dhe datojnë në shekullin e 18-të); Kurë e Lames nga Bernardo Rodríguez nga Shën Pjetri; skulptura Inmaculada e 1734 e Bernardo de Legarda (kopje e së cilës shikon mbi Quito nga maja e El Panecillo); gjithashtu, Adhurimi i Tri Magjive dhe Kurë e Kërcyer (një murale).
Historia
Shpejt pas themelimit të qytetit të San Francisko de Quito (6 dhjetor 1534), e gjithë ana jugore e së ardhmes Plaza Grande iu dha Kishës. Ndërtesa e parë e përkohshme, e ngritur në të njëjtin vit nga At Juan Rodriguez - pastor i parë i qytetit të ri - ishte me adobe me kornizë druri dhe çati të thatë. Me krijimin e një famullie të Quito (Janar 1545), një Peshkop - García Díaz Arias - u emërua dhe arriti në qytet në 13 Prill të vitit të ardhshëm, së bashku me gjeneralin e famshëm Pedro Rodríguez de Aguayo dhe planifikon të ndërtojë një ndërtesë më të shquar.
Shtëpia e Demush Ferizit
Shtëpia e Demush Ferizit është një monument i trashëgimisë kulturore në Zhujë, Dardanë, Kamenicë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë #Arkitekturor#.
Katedralja e Kuito-s
Ndërtimi
Nga 1562 në 1565, ndërtesa u ngrit nga themelet e saj gëlqerore nën udhëheqjen e famulllitarit Rodríguez de Aguayo, i cili shërbeu si peshkop i aktrimit - Diaz Arias pasi vdiq.Arkitekt i Katedrales është Antonio García.Ndërtimi ishte prej guri dhe u përdor sistemi minga (një praktikë tradicionale lokale e transportit, gdhendjes dhe muraturës komunale). Duke u kthyer nga krahu i saj drejt Plazës, Kisha ndihmoi në përcaktimin e madhësisë dhe formës së saj. Anomalia e hyrjes kryesore që nuk del përpara në Plaza shpjegohet me praninë e një gryke të thellë (la quebrada de Sanguña ose Zanguña) e pranishme në kohën e ndërtimit, e cila parandalonte shtrirjen e ndërtesës prapa (drejt jugperëndimit).(Zona, ngjitur me luginën, ishte zgjedhur për qëllime mbrojtëse. Gryka u përmbys nga Iglesia de El Sagrario në shekullin e 17-të.) Katedralja u shugurua nga peshkopi i dytë i Quito - Fray Pedro de la Peña - në 1572.
Shekulli XVII
Pas shpërthimit të malit Pichincha, një vullkan lokal që goditi Kuiton në 1660, katedralja e dëmtuar u rindërtua me urdhër të Peshkopit Alfonso de la Peña të Malit të Zi. Pjesa më e madhe e dekorimit të saj të brendshëm u ripërpunua dhe është nga kjo periudhë që daton piktura e Miguel de Santiago e Virgjëreshës Mari (Dormition of Virgin), e cila më parë ishte në repartet kryesore të korit.Në këtë kohë ndërtesa gjithashtu u zgjat drejt perëndimit, aisles ishin lidhur pas kor, dhe një hapje e bërë për një hyrje anësore në shesh. Sakrishja u shtrinë gjithashtu dhe u ndërtua shtëpia e kapitujve të veçantë (e njohur si La Iglesia de El Sagrario).
Shekulli XVIII
Një rikonstruksion i dytë erdhi në 1755 për shkak të një tërmeti që goditi qytetin në atë vit, megjithëse puna ishte relativisht e vogël pasi dëmtimi nuk kishte qenë i rëndësishëm. Një tërmet më domethënës goditi në 1797 në të cilin kohë u bënë ndryshime të mëdha në dekorimin e brendshëm duke përfshirë një kor të ri. Sipas traditës, artisti i njohur si Caspicara (Manuel Chili) mori pjesë në këtë dhe përfshiu pikturat e mësuesve të tij Manuel de Samaniego dhe Bernardo Rodríguez, duke hequr nga kori i Santiago kanavacës së madhe të shekullit të 17-të Dormition dhe duke e zëvendësuar atë me El Tránsito de la Virgen të Samaniego .Pulpiti aktual i praruar prej druri u rishfaq në këtë kohë.
Shekulli XIX
Katedralja u përmirësua në 1806–07, gjatë administrimit të Presidentit të 20-të të Real Audiencia Baron Héctor de Carondelet, me shtimin e Harkut Carondelet, një vepër e inxhinierit ushtarak spanjoll Antonio Garcia. Fillimi i shekullit të 19-të gjithashtu pa zëvendësimin e tavanit origjinal të stilit Mudejar të shekullit të 16-të me një kopje. (Kjo u zëvendësua nga një kopje tjetër në mesin e shekullit të 20-të.) Tërmetet përsëri dëmtuan ndërtesën në 1858 dhe '59, këtë herë duke shkatërruar një pjesë të madhe të ziles. (Ajo përfundoi duke mos u rindërtuar deri në vitin 1930 dhe më pas në një stil dhe kontekst të ndryshëm - e ashtuquajtura "përkrenare Prusiane" e arkitektit dhe priftit gjerman Pedro Bruning.)
Katakombet e Katedrales kanë shërbyer si një vend pushimi për shumë figura të rëndësishme në historinë e Ekuadorit, të tilla si udhëheqësi i pavarësisë Antonio José de Sucre (1795-1830), i cili është vendosur të pushojë në Kapelën e tij të Mausoleum. Më 13 Janar 1848 Dioqeza e Kuito-s u ngrit në një kryepeshkop.
Shekulli XX
Së bashku me tavanet e arkivuara në fillim të shekullit XIX, harqet e tërthorta të murrizave anësorë u zëvendësuan në mesin e shekullit të 20-të. (Kjo e fundit shkatërroi kryesisht një pikturë murale kureshtare e cila mbase daton nga shekulli i 17-të.) Kampanari i gjatë (kamxhiku) u rivendos përfundimisht dhe mori "kapakun" e tij të veçantë në vitin 1930. Në vazhdën e një tërmeti të vitit 1987, komuna e Quito ka rivendosi strukturërisht themelet e thella të Katedrales me teknologji mikropile. Në 1995 Katedralja e Quito u ngrit në Katedralen e Ekuadorit, duke e bërë atë kishën katolike më të lartë në vend. Rivendosjet e artiumit dhe parapet janë ndërmarrë përkatësisht në 1997 dhe 1999.
Blerta Shala
Blerta Shala (lindur më 3 dhjetor 1998) është një futbolliste kosovare që luan si mesfushore dhe është paraqitur për Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Karriera
Shala luan për skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për skuadrën gjatë ciklit kualifikues të FIFA-s për Kupën Botërore të grave për 2019.
Edona Kryeziu
Edona Kryeziu (lindur më 3 tetor 1995) është një futbolliste kosovare që luan si sulmuese dhe është paraqitur për Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Karriera
Kryeziu luan në skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për ekipin gjatë ciklit kualifikues të Kupës Botërore të FIFA-s për vitin 2019 në FIFA.
Feride Kastrati
Feride Kastrati (lindur më 23 maj 1993) është një futbolliste kosovare që luan si mesfushore dhe është paraqitur për Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Karriera
Kastrati luan në skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për ekipin gjatë ciklit kualifikues të Kupës Botërore të FIFA-s për vitin 2019 në FIFA.
Shtëpia e Familjes Korogli
Shtëpia e Familjes Korogli është një monument i trashëgimisë kulturore në Mitrovicë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 02 - 354/78.
Erëleta Memeti
Erëleta Memeti (lindur më 30 qershor 1999) është një futbolliste kosovare që luan si mesfushore dhe është paraqitur për Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Karriera
Memeti luan në skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për ekipin gjatë ciklit kualifikues të UEFA - s për femra Euro 2021.
Makinë fshirëse e Fevzi Hoxhës
Makinë fshirëse e Fevzi Hoxhës është një monument i trashëgimisë kulturore në Cernicë, Gjilan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër 303.
Alberina Syla
Alberina Syla (lindur më 4 shtator 1997) është një futbolliste kosovare me origjinë gjermane që luan si një sulmuese në Regionalliga Süd për klubin Eintracht Frankfurt dhe Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Koshi i Fevzi Hoxhës - Cërnicë
Koshi i Fevzi Hoxhës - Cërnicë është një monument i trashëgimisë kulturore në Cernicë, Gjilan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Besarta Hisenaj
Besarta Hisenaj (lindur më 21 tetor 1998) është një futbolliste gjermano-kosovare që luan si mesfushore për Hessen Wetzlar dhe Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Koshi i Fevzi Hoxhës - Cërnicë
Përshkrimi
Koshi, duket se është i vjetër, por i zoti nuk di se kur është ndërtuar. Dyshemeja e koshit është punuar nga dërrasat, të cilat i janë mbivendosur bollëzave. Pjesa tjetër e koshit është punuar nga drutë të tipit të hatullave dhe shtyllave vertikale, të thurura me thupra në formë bisteku. Për të qenë më i qëndrueshëm në kohë, anash koshit janë vendosur 12 mbajtës të tipit të kontraforteve. Koshi ka një derë të vogël afër bazës prej nga nxirret misri. Përndryshe, misri hidhet në kosh nga ana e sipërme që është e hapur. Një mbulesë e veçantë është ajo e tipit të kulmit katërujës, e bërë apostafat për koshin.
Besarta Hisenaj
Karriera
Hisenaj luan në skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për ekipin gjatë ciklit kualifikues të UEFA - s për femra Euro 2021.
Çezma e Sahit Agës
Çezma e Sahit Agës është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjilan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër .Gjendet afërsi të qyteti të Gjilanit, në fshatin Kufcë e Poshtme, gjendet Çezma e Sahit Agës. Ky ndërtim u realizua, sipas të dhënave që janë marrë nga pronari i çezmës, para njëqind viteve. Pra, është ndërtuar në të njejtën kohë kur është ndërtuar edhe shtëpia - kullë e Sahit Agës.
Përshkrimi
E ndërtuar nga gurë shtufi, me një lartësi prej 2 metrash dhe gjerësi prej 60 cm. Materiali lidhës i përdorur për murim është llaçi prej gëlqereje. Objekti në fasadë ka një nike, poshtë së cilës ndodhet një sylynjar , i cili sjell ujë të mjaftueshëm për pije.Një nike e vogël më e thelluar se e madhja që ka formë konike. Mbi objektin e çezmës është vendosur një gurë i madh në formë sferike.Diçka rrethore që i përket vetëdijes ilire për vetë besimin në dukjet astrale. Sipas informatave që kanë marrë të zotët e shtëpisë, çezma duhet të jetë ndërtuar rreth vitit 1900.
Turizmi i qëndrueshëm
Turizmi i qëndrueshëm është një koncepti turistik e cila përfshin përpjekjet për një ndikim pozitiv në mjedis, shoqëri dhe ekonomi. Turizmi mund të përfshijë transportin parësor në vendndodhjen e përgjithshme, transportin lokal, akomodimin, argëtimin, rekreacionin, ushqimin dhe blerjen. Mund të jetë e lidhur me udhëtimin për kohën e lirë, biznesin familjar, etj.. Tani ka një konsensus të gjerë se zhvillimi i turizmit duhet të jetë i qëndrueshëm; sidoqoftë, çështja se si të arrihet kjo mbetet një objekt debati.
Përmbledhje
Pa udhëtime nuk ka turizëm, kështu që koncepti i turizmit të qëndrueshëm është i lidhur ngushtë me një koncept të lëvizshmërisë së qëndrueshme. Dy çështje të rëndësishme janë mbështetja e turizmit në lëndët djegëse fosile dhe efekti i turizmit në ndryshimet klimatike. Aktualisht 72 përqind e emetimeve të CO <sub id="mwHg">2 të turizmit vijnë nga transporti, 24 përqind nga akomodimi dhe 4 përqind nga aktivitetet lokale. Aviacioni zë 55% të emetimeve të transportit të CO 2 (ose 40% të totalit të turizmit). Sidoqoftë, kur merret parasysh ndikimi i të gjitha emetimeve të gazrave serë, i shtigjeve të kondensimit dhe reve të cirusit të induktuar, vetëm aviacioni mund të përbëjë deri në 75% të ndikimit klimatik të turizmit.
Komunitetet lokale përfitojnë nga turizmi i qëndrueshëm përmes zhvillimit ekonomik, krijimit të vendeve të punës dhe zhvillimit të infrastrukturës. Të ardhurat nga turizmi sjellin rritje dhe prosperitet ekonomik në destinacione tërheqëse turistike që mund të rrisin standardin e jetesës në komunitetet përreth destinacioneve turistike. Operatorët e qëndrueshëm të turizmit angazhohen për krijimin e vendeve të punës për anëtarët e komunitetit lokal. Rritja e të ardhurave nga turizmi në një zonë vepron si shtytës për zhvillimin e infrastrukturës së në vazhdimësi. Ndërsa kërkesat turistike rriten në një destinacion të caktuar, nevojitet një infrastrukturë më e fortë për të mbështetur nevojat e industrisë së turizmit dhe komunitetit lokal. Një studim i vitit 2009 i operatorëve rurale në të gjithë krahinën e Kolumbisë Britanike, në Kanada gjeti "një opinion të përgjithshëm të fortë" pro qëndrueshmërisë "midis të anketuarve. Barrierat mbizotëruese të identifikuara ishin mungesa e parave të disponueshme për të investuar, mungesa e programeve stimuluese, përparësitë e tjera të biznesit dhe qasja e kufizuar për furnizuesit e produkteve të qëndrueshme, me rekomandimin më të zakonshëm nevojën për programe stimuluese për të inkurajuar bizneset që të bëhen më të qëndrueshme. "
Turizmi malor
Mount Everest për çdo vit tërheq shumë alpinistë turistikë që duan të arrijnë kulmin e malit më të lartë në botë. Everest është një lokacion i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Me kalimin e viteve, pakujdesia dhe konsumimi i tepërt i burimeve nga alpinistët, si dhe kullotja nga bagëtitë, kanë dëmtuar habitatet e leopardëve të dëborës, pandat më të vogla, arinjtë tibetianë, dhe shumë lloje të shpendëve. Për të luftuar abuzimet e së kaluarës, programe të ndryshme të ripyllëzimit janë realizuar nga komunitetet lokale dhe qeveria Nepalese.
Ekspeditat kanë hequr pajisjet dhe mbejet e lëna nga alpinistët në shpatet e Everestit, përfshirë këtu edhe qindra enë oksigjeni. Një sasi e madhe e mbeturinave të alpinistëve më të hershëm - mijëra sende të tilla si tenda, kanaçe, thërrime dhe mbeturina njerëzore - është mbledhur nga mali dhe ricikluar ose hedhur poshtë. Sidoqoftë, trupat e shumicës së më shumë se 260 alpinistëve që kanë vdekur në Everest (veçanërisht në shpatet e tij të sipërm) nuk janë hequr, pasi ato janë të paarritshme ose — për ato që janë të arritshme - pesha e tyre e bën bartjen e tyre jashtëzakonisht të vështirë. Të spikatur në përpjekjet e spastrimit kanë qenë përpjekjet e Ekspeditave Eco Everest, e para e së cilës u organizua në vitin 2008 për të përkujtuar vdekjen e Sir Edmund Hillary. Këto ekspedita gjithashtu kanë publikuar çështje ekologjike (në veçanti, shqetësimet në lidhje me efektet e ndryshimit të klimës në rajon përmes vëzhgimeve të Ujëvarave Khumbu).
Turizmi i përgjegjshëm
Ka shumë përkufizime dhe kuptime të turizmit përgjegjës. Sipas Qendrës për Turizëm të Përgjegjshëm, turizmi përgjegjës mund të përkufizohet si, "turizmi që maksimizon përfitimet për komunitetet lokale, minimizon ndikimet negative sociale ose mjedisore dhe ndihmon njerëzit lokalë të ruajnë kulturat dhe habitatet e papërpunuara ose speciet". Turizmi me përgjegjësi përfshin jo vetëm përgjegjësi me mjedisin fizik, por edhe një përfshirje të vetëdijes për ndërveprimet ekonomike dhe sociale, ndërsa, turizmi i qëndrueshëm përqendrohet më shumë në ndikimet mjedisore. Turizmi me përgjegjësi vlerësohet si sjellje. Turizmi përgegjës është më shumë se një formë e turizmit pasi paraqet një qasje për t'u angazhuar me turizëm, qoftë ai si një turist, një biznes vendor, një destinacion ose ndonjë palë tjetër e interesit të turizmit. Ai thekson se të gjithë palët e interesuara janë përgjegjëse për llojin e turizmit ku ata zhvillojnë ose angazhohen. Kjo siguron që ofruesit e shërbimeve të turizmit dhe blerësit ose konsumatorët të mbajnë përgjegjësi. Ndërsa grupe të ndryshme do të shohin përgjegjësi në mënyra të ndryshme, mirëkuptimi i përbashkët është se turizmi i përgjegjshëm duhet të sjellë një përmirësim të turizmit. Turizmi duhet të bëhet 'më i mirë' si rezultat i qasjes përgjegjëse të turizmit
Brenda nocionit të përmirësimit qëndron pranimi se interesat e kundërta duhet të jenë të ekuilibruara. Sidoqoftë, qëllimi është të krijojmë vende më të mira për njerëzit që të jetojnë dhe të vizitojnë. Më e rëndësishmja, nuk ka asnjë plan për turizmin përgjegjës: ajo që konsiderohet përgjegjëse mund të ndryshojë në varësi të vendeve dhe kulturave. Turizmi i përgjegjshëm është një aspiratë që mund të realizohet në mënyra të ndryshme në tregjet me origjinë të ndryshme dhe në destinacionet e larmishme të botës (Goodwin, 2016).
Koncepti i turizmit të përgjegjshëm u shfaq pas ndërgjegjësimit mjedisor që u ngrit nga vitet 1960 dhe 70 midis një fenomeni në rritje të "turizmit masiv". Komisioni Evropian i Udhëtimeve në vitin 1973 dhe një iniciativë shumëpalëshe për të nxitur një turizëm dhe zhvillim të shëndoshë mjedisor kanë ecur përpara. Agjensia e specializuar e Kombeve të Bashkuara e quajtur Organizata Botërore e Turizmit (UNWTO), thekson lidhjen midis turizmit dhe zhvillimit me qëllim të arritjes së Qëllimeve të Zhvillimit të Qëndrueshëm. Duke pasur parasysh rritjen dramatike të turizmit, raporti promovon fuqimisht turizmin përgjegjës. Nisur nga qasja lokale e bazuar në Turizmin Përgjegjës, ajo gjithashtu mund të përfshijë popullsinë lokale në procesin e vendimmarrjes dhe planifikimit të turizmit. Ndërsa kërkimi i mëtutjeshëm është i nevojshëm për të kuptuar ndikimet e turizmit të përgjegjshëm, një studim i kryer në vitin 2017 zbuloi se praktikat e turizmit të menaxhuara mirë ishin të dobishme për komunitetet lokale.
Ndërsa vlerësohet gjerësisht pozitivisht, turizmi i përgjegjshëm është kritikuar gjithashtu. Studimet kanë treguar se shkalla në të cilën individët përfshihen në një turizëm të përgjegjshëm varet nga angazhimi i tyre social. Do të thotë, sjelljet turistike do të luhaten në varësi të gamës së angazhimit shoqëror në të cilin merr pjesë secili turist. Një studim në lidhje me sjelljen e përgjegjshme të turistëve përfundon se nuk është vetëm një sjellje personale e turistëve që formojnë rezultatet, por edhe një reflektim i mekanizmave të vendosur nga qeveritë. Hulumtime të tjera kanë vënë në dyshim premtimin se turizmi madje edhe turizmi përgjegjës është në përputhje me Qëllimet e KB-së për Zhvillim të Qëndrueshëm duke pasur parasysh vështirësitë në matjen e ndikimit të tillë. Disa argumentojnë se në të vërtetë është duke u larguar vëmendje nga çështjet më të gjera përreth turizmit që kanë nevojë për rregullime, siç janë numri i vizitorëve dhe ndikimi në mjedis.
Edukimi për mikpritjen
Ministritë e Turizmit të disa vendeve në botë duke përfshirë edhe ate të Qeverisë së Indisë kanë theksuar që disa nga institutet e arsimi dhe trajnimit të menaxhimit të mikpritjes dhe të kuzhinierisë në Indi nuk do ta bëjnë më të detyrueshëm që studentët të përfshihen në gatime jo-vegjetariane. Në vend të kësaj studentit do t'i jepet një mundësi për të zgjedhur gatimin vegjetarian.
Hulumtimi themelor u paraqit në librin «Zhvillimi i qëndrueshëm i turizmit: teori, metodologji, realitete të biznesit» ( «Сталий розвиток туризму: теорія, методологія, реалії бізнесу»   )) nga shkencëtari ukrainas Profesor Tetiana Tkachenko në vitin 2006 (me korrigjime dhe shtesa në 2009 ). Rezultatet përdoren për të përgatitur studentë në Universitetin Kombëtar të Tregtisë dhe Ekonomisë në Kyiv, këto specialitizime: turizëm, biznes i hotelierive dhe restorantet, menaxhim turizmi, menaxhim të biznesit në hotel dhe restorant, biznes turizmi ndërkombëtar dhe biznesi ndërkombëtar i hotelierisë.
Lynkestia
Lynkestia (Λύγκος, Λυγκηστίς - Lyncus, Lyncestis, që do të thotë "toka e rrëqebullit") ishte një rajon dhe në kohërat e hershme një mbretëri greke e Maqedonisë së Epërme, e vendosur në kufijtë jugorë të Ilirisë dhe Paionisë. Banorët e Lynkestis ishin të njohur si Lyncestae ose Lynkestai (Λυγκῆσται), një fis antik që i përkiste shtetit fisnor Molosian, ose koinonit, të Epirit. Qyteti kryesor i krahinës ishte Heraclea Lyncestis.
Lynkestis korrespondon afërsisht me komunat e sotme të Manastirit dhe Resnjës në Maqedoninë e Veriut, Florinën në Greqi dhe Pustecin në Shqipëri.
Për shkak të tipareve arkaike të gjetura në emrin e lashtë grek të rajonit, duket se Lynkestis ishte pjesë e zonës Proto-Greke para migrimeve të Epokës së Bronzit të Vonë.
Në kohërat romake, rruga Via Egnatia kalonte nëpër këtë zonë dhe kishte disa stacione romake në të.
Objekti i Kajmekamllakut
Objekti i Kajmekamllakut është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjilan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër .Është objekt në qendër të qytetit të Gjilanit, i ndërtuar në gjysmen e shek. XIX. Ky objekt fillimisht ka pasur funksion të banimit, ndërsa më vonë me ndërrimin e pushteteve është shfrytëzuar si ndërtesë administrative për nevojat e zyrtarëve komunalë.Në përfundimin e luftës së dytë botërore kjo ndërtesë mbajti "erë gjaku të shqipëtarëve të therur nga forcat serbe" , të ashtuquajtura partizane. Kah fundi i shek.XX kanë qenë të vendosura zyrat e Mbrojtjes Popullore KOmunale të ish-Jugosllavisë. Pas luftës së fundit, një kohë, në këtë objekt ka vepruar logjistika e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe Trupave Mbrojtëse të Kosovës të Zonës Operative të Karadakut dhe më pas qe zyra e kryetarit të Komunës. Në vitin 2015, kryetari i Gjilanit (Lutfi Haziri) , këtë objekt i'a dedikoi muzeut të Gjilanit , i cili është në hapje e sipër.Në oborrin e tij mbrapa objektit ndodheshin dhoma, të cilat gjatë vitit 1944/45, në mungesë të burgjeve të mjaftueshme, janë përdorur për burgosjen e shqiptarëve.
Përshkrimi
Ndërtimi i takon tipit shtëpi me elemente të stilit Neoklasik.Materiali i përdorur për ndërtim, kryesisht është Guri , Tulla , Llaçi prej Gëlqereje dhe Druri. Objekti ka dy etazhe dhe bodrumin. Në kat ndodhet dhoma e pritjes së kamjekamit, e cila del nga muri perimetral , - një imitim i çardakut , i cili përposh qëndron mbi katër shtylla të muruara me tulla , të cilat kanë kapitele të stilit dorik.Ndërsa , vetë shtyllat lidhen mes vete me arkada gjithashtu të muruara me tulla të kuqe.Dera hyrëse është me gjysmëhark , nga e cila kalohet në një korridor të gjerë , anash të cilit janë tetë kthina.Kjo derë komunikon drejtpërdrejt me rrugën kryesore.Një hyrje tjetër , që të nxjerrë në kopsht , zbret nëpërmjet shkallëve me kthesë pushimore e deri në bodrum. Katet Komunikojnë me shkallë të brendshme prej guri.Edhe kati ka koridor të gjerë, ndërsa anash ka 6 kthina , për ta përfundur në ballë të tij me dhomën e pritjes , e cila i përkiste kajmekamit. Kjo dhomë komunikon me dy dhomat anash me dyer të posaçme.Dekorime të veçanta vërehen në dritaret e katit dhe në enterier të dhomës së pritjes .Dhomat përgjithësisht janë të dritësuara mirë sepse kanë dritare të mëdha. left|thumb|300px|Model i stilit dorik right|thumb|300px|Objekti nga një këndvështrim tjetër
Kulmi i objektit është katërujës.Që nga koha e ndërtimit, objekti nuk ka pësuar ndryshime të mëdha , përveç restaurimit të fasadës dhe ndërrimit të kulmit. Kjo ndërtesë paraqet një shembull të veçantë të artikteturës të dalluar nga shtëpite e tjera të qytetit dhe ka vlerë historike të vjetërsisë.
Peshorja (Monument Kulture)
Peshorja është një monument i trashëgimisë kulturore në Fushë Kosovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër.
Mulliri i Hakiut në Verbice te Zhegocit
Mulliri i Hakiut në Verbice te Zhegocit është një monument i trashëgimisë kulturore në Verbicë e Zhegocit, Gjilan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Historiku
Mulliri ndodhet në rrjedhën e lumit të Verbicës, i cili derdhet në lumin Sitnicë afër Lipjanit. Më saktë, ndodhet në lagjen e “Bislimajve”, pasi që fshati Verbicë është i ndarë në lagje të shpërndara, larg njëra-tjetrës. Mullirin e kishte ndërtuar Zejnullah Deliu, babai i pronarit të sotëm, Haki Deliut, në vitin 1925.
Mulliri ka vetëm një kat. Është i ndërtuar me gurë të parregullt të lidhur me llaç, dritare me kornizë druri, dhe kulm me konstruksion druri të mbuluar me tjegulla të vjetra-qeramidhe. Mulliri ka vetëm një kthinë dhe një gur për bluarje. Në këtë mulli, përpos verbicasve, kanë bluar edhe banorë të fshatrave të tjera.
Pas vitit 1990, mullirit i është shembur kulmi katërujor, i cili është zëvendësuar më vonë nga pronari me kulm dyujor. Gjatë luftës së vitit 1999 mulliri shërbeu për nevoja të banorëve dhe UÇK-së. Familja Deliu traditën e bluarjes e vazhdon edhe sot, bile ruan një mulli dore që e kishin përdorur qysh para ndërtimit të mullirit. Sot, mulliri njihet si Mulliri i Hakiut, djalit të Zejnullah Deliut.
Monedha e Lucio Verit
Monedhe e Lucio Verit është një monument i trashëgimisë kulturore në E panjohur, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër.
Kaltrina Biqkaj
Kaltrina Biqkaj (lindur më 5 gusht 2000) është një futbolliste kosovare që luan si një sulmuese dhe është paraqitur për Kombëtaren e femrave të Kosovës.
Karriera
Biqkaj luan në skuadrën e Kombëtares së Kosovës, duke u paraqitur për skuadrën gjatë ciklit kualifikues të Kupës Botërore të FIFA-s për vitin 2019 të femrave.
Vrugu i patates
djathtas|parapamje| [[Domatja|Domate e pjekur e infektuar nga vrugu. ]] djathtas|parapamje| Bimë [[Domatja|domate infektuar nga vrugu. ]] djathtas|parapamje| [[Domatja|Domate të papjekura të infektuara nga vrugu. ]] djathtas|parapamje| Patatet e infektuara nga vrugu zvogëlohen nga ana e jashtme, dhe kalben nga brenda. Vrugu i patates (Infestans Phytophthora) është një sëmundje e cila shkaktohet nga një mikroorganizëm i njohur si Alternaria solani prandaj shpesh quhet edhe " zjarri i patates". Përveç patates sëmundja mund të prek edhe domatet duke shkaktuar dëme. Patogjeni favorizohet nga mjedise të ftohta dhe me lagështi: sporulimi është optimale në 12-18  ° C në ambiente të ngopura me ujë ose gati të ngopura, dhe prodhimi i zoospores favorizohet në temperaturë nën 15 ° C. Shkalla e rritjes së lezioneve është zakonisht optimale në një interval të temperaturës pak më të ngrohtë nga 20 deri në 24   ° C.
Përmledhje
Simptomate sëmundjes shfaqen në gjethe, kërcell, lule, fryte e ndonjëherë edhe në zhardhokë. Simptomat e para shfaqen në gjethet e poshtme të bimës, në formë njollash me ngjyrë të verdhë, më vonë të murrme, të cilat gjatë motit me lagështi zmadhohen, pa ndonjë kufizim të caktuar, përfshijnë një pjesë të madhe të gjethes, e cila nekrotizohet. Përmes bishtit të gjethes miceli depërton në kërcell dhe ndonjëherë ndikon në tharjen e bimës. Përreth njollës nekrotike formohet një zonë e verdhë, ndërkaq në nënfaqe të gjethit, gjatë lagështisë shfaqet një shtresë përhime e mykut me konidiofore dhe konide. Gjatë motit të thatë, gjethet e infektuara përdridhen, kanë njolla me ngjyrë të mbyllur, që nuk zgjerohen, pa organe të riprodhimit. Simptomat e sëmundjes shfaqen edhe në kërcellin e bimëve të ndjeshme, në formë të njollave me madhësi të ndryshme, me ngjyrë të verdhë në të mbyllur. Indi i infektuar nuk ka elasticitet të mjaftueshëm, lehtë thyhet, bimët e infektuara rëndë tërësisht thahen. Në zhardhokë të patates, shenjat e sëmundjes duken si njolla në formë të çrregullt, ngjyrë të mbyllur, me indin e brendshëm të zbutur. Indi i infektuar nga veprimi i mikroorganizmave saprofitë kalbet. Gjatë infektimeve të mëvonshme, në zhardhokë duken njolla të lokalizuara, ku sigurohet dimërimi në formë të micelit. Në qoftë se zhardhoku i infektuar prehet, atëherë pjesa e infektuar, lehtë dallohet nga indi i shëndoshë, me ngjyrë të mbyllur dhe të ujësuar. Pjesët e infektuara teren, marrin ngjyrë tërësisht të mbyllur, ndërsa gjatë ruajtjes në magazina, transhe dhe në depo vazhdojnë të kalben. Në fryte të domates, kërpudha Phytophthora infestans shkakton simptoma në formë të njollave me ngjyrë të mbyllur, madhësi të ndryshme, duken si të ziera, lehtë bien në tokë dhe për një kohë të shkurtë kalben. Frytet me infektim të vogël, pas vjeljes, nuk mund të ruhen për një kohë të gjatë në depo, sepse kalben. Simptomat në gjethe, kërcell dhe në lule të domates, janë të ngjashme me ato që janë përshkruar për pataten.
Shkaktare e vrugut të patates dhe të domates është kërpudha Phytophthora infestans, me micel të thjeshtë njëqelizor pa septe, gjendet në indin e infektuar në mes të qelizave, ndërsa nga qelizat e afërta ushqehet me haustore. Miceli i kërpudhës, pas përfundimit të periudhës së inkubacionit, formon konidiofore me konide që dalin përmes gojëzave. Mënyra e formimit të konideve është specifike. Në majë të degëzuar të konidiofores formohet konidi, degëza vazhdon të rritet, zgjerohet dhe vepron në lirimin e konidit, kurse në vazhdim të degëzës formohet konidi tjetër. Konidet mbijnë në dy mënyra: drejtpërdrejt formojnë tubin gjerminativ ose më shpesh shndërrohen në sporang me tetë zoospore që kanë nga dy flagjela. Mënyra e mbirjes së konideve varet në radhë të parë nga temperatura dhe lagështia. Është konstatuar se në temperatura të ulëta 10-15°C konidet shndërrohen në sporang, ndërkaq në temperaturë mbi 15°C mbijnë drejtpërdrejt dhe formojnë tubin gjerminativ. Konidet mbijnë në pikë të ujit, formojnë hifen infektuese, e cila depërton në gojëza ose pas formimit të apresoriumit depërton në kutikulë. Në praninë e micelit qelizat bimore dëmtohen dhe thahen, ndërkaq kërpudha përhapet në qeliza dhe inde të afërta, pas përfundimit të periudhës së inkubacionit, formon konidiofore me konide. Në temperaturë 18°C dhe lagështi relative 100%, Phytophthora infestans përfundon inkubacionin brenda 7-8 ditësh, me një aftësi të madhe riprodhuese (Shattock 1988). Infektimi i zhardhokëve të patates mund të shkaktohet gjatë vegjetacionit me konide që shpëlahen nga gjethet e bimëve me anë të shiut. Zoosporet që lirohen nga sporangu depërtojnë në indin bimor përmes lëndimeve ose lenticeleve. Miceli zhvillohet në indin ndërqelizor. Këto organe bimore mund të infektohen pas vjeljes nga konidet që gjenden në sipërfaqe të kokrrës me prejardhje nga gjethet e patates. Kokrrat e infektuara rëndë kalben, kurse ato me infektim të lehtë shërbejnë si vendstrehim për micelin dhe njëherësh paraqesin burim të infektimit parësor.
Zhvillimi i vrugut të patates dhe domates varet nga kushtet e ambientit të jashtëm, në radhë të parë nga lagështia dhe temperatura. Organet e riprodhimit Phytophthora infestans, i formon në lagështi të lartë relative dhe në temperaturë 16-22°C. Në lagështi të ulët relative më pak se 80% kanë vitalitet të dobët. Dimërimi i kërpudhës sigurohet në zhardhokë të patates në formë të micelit. Gjatë infektimit të lehtë miceli futet në brendi të indit përçues të njomëzave të patates që ende nuk kanë dalë në sipërfaqe të tokës. Më vonë miceli përfshin pjesën mbitokësore të bimës, formon konidiofore me konide. Këto organe lirohen përmes gojëzave, përhapen me anë të erës apo shiut, në gjethe të patates shkaktojnë infektime të reja.
Vrugu i patates dhe i domates mund të luftohet me sukses me përdorimin e kombinuar të masave agroteknike dhe kimike. Meqenëse Phytophthora infestans, dimëron në zhardhokë të patates në formë të micelit, atëherë duhet pasur kujdes që për mbjellje të përdoret fara e shëndoshë. Bimët e vetëmbira të patates, që janë burim i infektimit, zhduken në mënyrë mekanike ose me herbicide përkatëse. Për mbjellje, përdoren kultivarë të qëndrueshëm të patates dhe të domates. Trajtimi i patates dhe i domates me fungicide, gjatë motit me lagështi, duhet të përsëritet një herë në javë. Në mungesë të lagështisë, infektimet nga kërpudha nuk mund të shkaktohen, prandaj edhe trajtimet me fungicide janë të rralla. Trajtimi i parë bëhet kur bimët kanë lartësi 15-25 cm. Në disa vende me bujqësi të zhvilluar, zbatohet me sukses metoda e vrojtim- sinjalizimit të shfaqjes së kërpudhës patogjene Phytophthora infestans.
Tas (Monument Kulture)
Tas është një monument i trashëgimisë kulturore në Budrigë, Parteshi, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër.
Mshtekna e Artanës - dru i rrallë
Mshtekna e Artanës - dru i rrallë është një monument i trashëgimisë kulturore në Artanë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Mulli në Jasenovik
Mulli në Jasenovik është një monument i trashëgimisë kulturore në Jasenovik, Artanë, Novobërdë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Kisha e Shndërrimit
Kisha e Shndërrimit është një monument i trashëgimisë kulturore në Bostan, Novobërdë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 03 - 57/84.
Bylinët
parapamje| [[Bylisi|Bylis, qyteti i parë dhe një nga dy qendrat e koinonit të Bylinëve. ]] Bylinët ishin një fis ilir që jetonte afër bregdetit Adriatik të Ilirisë jugore ( Shqipëria moderne), në luginën e poshtme të lumit Vjosa (Aoös), në prapatokën e Apolonisë. Bylinët fillimisht u vërtetuan në materiale epigrafike nga orakulli i Dodonës që daton në shekullin IV para Krishtit, dhe koinonët e tyre u dëshmuan së pari në një mbishkrim të shekullit II para Krishtit nga orakulli i njëjtë. Territori i tyre ishte trapezoidal në anën e djathtë të lumenjve Luftinje dhe Vjosa, duke u shtrirë në perëndim në malet e Mallakastrës. Qyteti kryesor i koinonit të tyre ishte Bylisi. Një tjetër qendër e rëndësishme e koinonit të tyre ishte Klos, një vendbanim më i lashtë ilir i quajtur më vonë Nikaia, si është dëshmuar nga një mbishkrim.
Duke qenë se ishin në një fqinjësi dhe kontakt të afërt me fqinjët e tyre grekë, Bylinët ndodheshin nën një ndikim të konsiderueshëm të helenizimit dhe kulturës antike greke. Koinoni i tyre kishte prerë edhe monedha të veta siç dëshmohet nga mbishkrimet. Koinoni i Bylionëve ka mbijetuar deri në kohët e Perandorisë Romake.
Emri
Emri i tyre regjistrohet si Boulinoi nga Pseudo-Skymni (404), Boulimeis nga Dionis Periegeti (386), Ballini nga Tit Livi (44. 30), Bylliones nga Straboni (7. 7. 8), Bulini nga Plini (3. 21 / 139).
Gjeografia
parapamje|Pamje e luginës së lumit [[Vjosa|Vjosa (Aoös) nga Bylisi.]] Sipas të gjitha gjasave duket se nuk kishte një zgjerim të caktuar gjeografike të koinonit të Bylinëve, në aspektin territorial dhe etnik por që ekzistenca e të cilit është e dokumentuar që nga shekulli i 5-4 para Krishtit dhe të cilat Bylisi duket se kishte qendrën kryesore. Një tjetër qendër e rëndësishme e Bylinëve ishte Klosi, një vendbanim më i lashtë ilir, i quajtur më vonë Nikaia, sipas një mbishkrimi. Livi (shek. I p.e.s. ) e quajti territorin e tyre Bullinum agrum.
Themelimi i Bylisit i atribuohet mesit të shekullit të 4 para Krishtit, kur u ndërtuan edhe muret masive ilire. Paraqitja e tij urbane duket se ka qenë e strukturuar rreth mesit të shekullit të 3 para Krishtit. Qendra është ndërtuar në një kodër rreth 500 m, në bregun e djathtë të lumit Aoös, një nga akset kryesore lumore të Shqipërisë qendrore-jugore. Kodra ka një pamje dominuese mbi luginën e lumit, sot rajoni i Mallakastrës, mbi të cilin shtrihej koinoni i Bylinëve. Vendi gjithashtu pamje të vijës bregdetare e poashtu edhe disa nga qendrat më në brendësi.
Tasuku Honjo
Tasuku Honjo (本庶 佑, Honjo Tasuku,i lindur me 27 Janar,1942) është një mjek,shkencëtar dhe imunolog japonez.Ai mori çmimin Nobel në kategorinë Fiziologji dhe Mjekësi në vitin 2018, dhe  njihet më së shumti  për punën e tij në identifikimin e proteinës së programuar të vdekjes së qelizave 1 (PD-1). Ai është gjithashtu i njohur për identifikimin  molekular të citokineve: IL-4 dhe IL-5, si dhe zbulimin e deaminazës cytidine të shkaktuar nga aktivizimi (AID) që është i nevoshëm për rekombinimin e ndërprerësve të klasës dhe hipermutimin somatik.
Bylinët
Gjeografia
Afërsia e tumës prehistorike të varrimit në Lofkënd si me Bylisin ashtu edhe me Nymfaion tregon që tuma ishte e vendosur në territorin e Bylinëve.
Tasuku Honjo
Ai u zgjodh si bashkëpunëtor i huaj i Akademisë Kombëtare të Shkencave të SHBA(2001), si dhe anëtar i Akademisë Gjermane të Shkencëtarëve të Natyrës Leopoldina (2003), dhe gjithashtu si anëtar i Akademisë Japoneze (2005).
Bylinët
Kultura
parapamje|Aktori komik që luante rolin e një skllavi të ulur në altarin e [[Dionisi|Dionisit, gjysma e 2-të e shekullit III para Krishtit, nga teatri i Bylisit. Muzeu Kombëtar i Arkeologjisë, Shqipëri . ]]
Tasuku Honjo
Në vitn 2018, së bashku me James P. Allison ,atij ju dha çmimi Nobel në Fiziologji dhe Mjekësi. Së bashku me Allison, ata fituan çmimin Tang në vitin 2014 në Shkencën Biofarmike për të njëjtën arritje.
Bylinët
Gjuha
Gjuha e folur nga Bylinët i përkiste zonës gjuhësore ilire juglindore. Për shkak të kontaktit të afërt me fqinjët e tyre grekë, Bylinët ndodheshin në një shkallë të konsiderueshme nën ndikimin e kulturës helene dhe të gjuhës së lashtë greke.
Tasuku Honjo
Jeta dhe karriera
majtas|parapamje|200x200px|Në konferencën për shtyp Nobel në Stokholm, dhjetor 2018. Honjo ka lindur në Kioto në vitin 1942.Ai u diplomua në mjekësi në vitin 1966 nga fakuleti i Mjekësisë, në Universitetin e Kiotos, ku në 1975 mori titullin dhe diplomen "Doktor i Filozofisë" (Ph.D) në Kiminë Mjekësore nën mbikëqyrjen e Yasutomi Nishizuka dhe Osamu Hayashi.
Bylinët
Feja
Kërkimet arkeologjike nuk kanë gjetur ende një tempull ose vend tjetër të në qytetin e Bylisit, megjithatë, një seri mbishkrimesh tregojnë adoptimin e kulteve të Zeusit, Herës, Dionisit dhe Artemisit. Një mbishkrim tjetër tregon se ekzistonte edhe një shenjtërore me një orakull, i njëjtë me nymfafën që ndodhej në kufi me Apoloninë e afërt. Nymfaumi paraqitet gjithashtu si një simbol zjarri i gdhendur në monedha të Bylisit e që i takojnë shekullit III-II p.e.s. Një reliev i gjetur pranë Bylisit tregon edhe nimfat dhe një leckë të mbështjellë rreth këtij zjarri, një skenë që përsëritet vetëm me nimfat të paraqitura edhe në një monedhë argjendi të Apollonisë të shekullit 1 para Krishtit, duke sugjeruar një përzierje të traditave dhe feve vendase me format dhe praktikat e sjella nga kolonistët grekë. Nën ndikimin grek kulti lokal spontan ilir dhe natyralist filloi kanonizimin e tij. Në shenjtëroren e Dodonës një mbishkrim i shekullit 4 para Krishtit në një fletë plumbi paraqet Bylinët duke i kërkuar se cilit hy duhet ti ofrojnë sakrificat në mënyrë që të sigurojnë pronat e tyre.
Tasuku Honjo
Jeta dhe karriera
Honjo vizitoi Departamentin e Embriologjisë, në Insitutun Carnegie në Washington, nga 1971 deri në vitn 1973.Më pas a i shpërngul në Institutin Kombëtar të Shëndetësisë (NIH) në Bethesda,Mariland, ku studioi bazat gjenetike për përgjigjen imune në Institutin e Shëndetësisë për Fëmijët dhe Zhvillimin Njerëzor midis viteve 1973 dhe 1977, të  ndjekura nga shumë vite si studiues NIH Fogarty në residencë që nga viti 1992.Përgjatë kësaj kohe ,Honjo ishte gjithashtu profesor asistent në fakultetin e Mjekësisë në Universitetin e Tokios.,midis  viteve 1974 dhe 1979; profesor në departamenti  e Gjenetikës në  Shkollën e Mjekësisë Universitare në Osaka, midis  viteve 1979 dhe 1984; dhe profesor në Departamentin e Kimisë Mjekësore në Univesritetin e Kiotos në Fakultetin e Mjekësisë,nga 1984 deri në vitin 2005.Që nga viti 2005 Honjo ka qene profesor në Departamentin e Imunologjisë dhe Mjekësisë Gjenomike,në Fakultetin  e Mjekësisë të Universitetit të Tokios.