cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bratonozhiqi
Historia
Raporti i nëpunësit publik venedikas Mariano Bolizza në 1614 se fshatrat Kuçi, Bratonozhiqi dhe një pjesë e Plavës ishin nën ushtarët e Medunit, spahiut, por komandanti nuk u emërua; dhe malësorët do t'u paguanin zyrtarëve osmanë një pjesë të të ardhurave të tyre. Raporti e regjistroi Bratanosiçin si një fshat ortodoks me 87 shtëpi dhe 260 burra të armatosur të komanduar nga Stanoje Radonin. Në vitin 1658, shtatë fiset e Kuçit, Vasojeviqit, Bratonozhqët, Piperit, Klimentit, Hotit dhe Grudës u bashkuan me Republikën e Venedikut, duke krijuar të ashtuquajturin "bajrak shtatëfish" ose "alaj-barjak", kundër osmanëve. Sipas historianëve Simo Milutinoviq dhe Dimitrije Milakoviq, fisi katolik Kuçi, Bratonozhiqi dhe Drekal (Drekaloviqi) është konvertuar në ortodoksi nga Rufim Boljeviqi. Në vitin 1689 shpërtheu kryengritja në Piperi, Rovçëve, Palabardhët (Bjelopavliqi), Bratonozhiqi, Kuçi dhe Vasojeviqi, ndërsa në të njëjtën kohë shpërtheu kryengritja në Prizren, Pejë, Prishtinë dhe Shkup, e më pas në Kratovë e Kriva Pallankë në tetor (Rebellioni).
Gjatë sulmeve të Velikës (1879), batalionet e Moraçanit dhe Bratonozhiçit luftuan kundër shqiptarëve. Në betejën e mëvonshme të Novshiçit, batalionet e Kuçit, Vasojeviqit dhe Bratonozhiçit luftuan kundër shqiptarëve të parregullt nën komandën e Ali Pashës së Gusinjes dhe u mundën. Menjëherë pas betejës së Novshiçit në të njëjtën zonë, shpërtheu Beteja e Murinës, në të cilën osmanët sulmuan sërish forcat e Principatës së Malit të Zi dhe u mundën rëndë nga batalionet e Bratonozhiqit, Vasojeviqi dhe Moraçani. Në fillim të shekullit të 20-të, rajoni kishte rreth. 400 shtëpi.
Vëllazëritë dhe familjet
Të gjitha vëllazëritë e fisit kanë si shenjtorë mbrojtës Shën Nikollën (Sveti Nikola) dhe Shën Gjonin (Sveti Jovan). Familjet Bratonozhiqi janë: Avramović, Bajović, Baljević, Balević, Baličević, Barjaktarović, Baržić, Biljurić, Bismiljak, Bošković, Branković, Butrić, Caričić, Cmiljanić, Četković, Čađenović, Čubranović, Čolić, Ćeklić, Darmanović, Dmitrović, Dokić, Đelević, Đukić, Đurđević, Đurić, Femić, Garić, Gilić, Gogić, Grujić, Gudović, Ilić, Janković, Jelavić, Jovanović, Jovović, Kaluđerović, Keljanović, Lajkoviq, Lajkoviq Lukiq, Lutovac, Ljajinoviq, Ljajkoviq, Ljaljoviq, Ljakoviq, Ljašović, Malević, Marnić, Macura, Mijailović, Miajlović, Milovanović, Mirković, Muratović, Novović, Nedovic,, Obrečvićvić, Pašvćović Progonovići, Radojević, Radosević, Radunović, Raketić, Rakić, Ratković, Sekulović, Stanišić, Stanković, Strahinjić, Šćepančević, Šajinović, Šaković, Šoškić, Toljević, Todorović, Tomašević, Tošković, Trimojević, Ugričić, Veljić, Veljović, Velimirović, Vesković, Vidiq, V Ujoviq, Vujotiq, Vukajloviq, Vukoviq, Vukorepoviq, Vuliq, Vuçeliq, Vuçiniq, Zhivkoviq, Zhmikiq. Myslimanët Bratonozhiqi të Bijelo Polje përfshijnë Huremovići, Koraći, Ljaljevići, Polumente, Uremovići.
Kroni te Shadërvani
Kroni te Shadërvani është një monument i trashëgimisë kulturore në Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Bulqiza dhe bulqizakët : (shënime historike)
Bulqiza dhe bulqizakët : (shënime historike). Libër me autor Ymer Keta, red. Ndue Dedaj. Botuar në Tiranë në vitin 2008 nga "Geer". Libri ka 270 faqe dhe me foto. ISBN 9789995622978
Shënime: Studime sociale, historia.
Banka e Spanjës
Banka e Spanjës (Banco de España) është banka qendrore e Spanjës. Themeluar në Madrid më 1782 nga Charles III, sot banka është anëtare e Sistemit Evropian të Bankave Qendrore dhe është gjithashtu autoriteti kompetent kombëtar i Spanjës për mbikëqyrjen bankare brenda Mekanizmit të vetëm Mbikëqyrës. Aktiviteti i tij rregullohet me Ligjin e Autonomisë së Bankës së Spanjës.
Historia
Fillimisht me emrin Banco Nacional de San Carlos, ajo u themelua në vitin 1782 nga Charles III në Madrid, për të stabilizuar financat e qeverisë përmes bonove të saj shtetërore (vales reales) pas Luftës Revolucionare Amerikane, në të cilën Spanja dha mbështetje ushtarake dhe financiare për Trembëdhjetë Kolonitë. Megjithëse i ndihmoi shtetit, banka fillimisht ishte pronë private nga aksionarët e aksioneve. Pasuritë e saj përfshinin ato të "kapitalistëve spanjollë, qiramarrësit francezë dhe për çudi, disa thesare të bashkësive indiane në Spanjën e Re" (Meksika koloniale). Drejtori i saj i parë ishte bankieri francez François Cabarrus, i njohur në Spanjë si Francisco Cabarrús. majtas|parapamje| Pamje e Ndërtesës së Bankës së Spanjës, duke u mbajtur si Banco de España që nga viti 1891. Në vitin 1936, 510 ton rezerva ari u transferuan në Bashkimin Sovjetik (në një ngjarje të njohur si ari i Moskës) që korrespondon me 72.6% të rezervave totale të arit të Bankës së Spanjës. Ai ar mbeti atje gjatë Luftës Civile Spanjolle.
Bachivillers
Bachivillers është një komunë në Francë. Bachivillersbën pjesë në departamentin Oise të rajonit Picardie. Komuna ka një popullsi prej 419 banorë dhe sipërfaqe 5.91 km².
Rrëmbimi i Evropës (Reni)
Rrëmbimi i Evropës është një pikturë e piktorit italian Guido Reni, e porositur nga ana e Władysław IV Vasa. Vepra është përfunduar në mes viteve 1637 dhe 1639. Këtu paraqitet rrëmbimi i Europës nga ana e Zeusit në formën e një demi. Më vonë ishte Denis Mahon, ai i cili e huazoi atë në Galerinë Kombëtare, ku edhe është e ekspozuar.
Parlamenti i Maltës
Parlamenti i Maltës është organi kushtetues legjislativ në Maltë, i vendosur në Valeta. Parlamenti është me një dhomë, pra Dhomën e Përfaqësuesve të zgjedhur në mënyrë demokratike dhe Presidentin e Maltës. Sipas ligjit kushtetues, të gjithë ministrat e qeverisë, përfshirë Kryeministrin, duhet të jenë anëtarë të Dhomës së Përfaqësuesve.
Midis 1921 dhe 1933 Parlamenti ishte me dy dhoma, i përbërë nga një Senat si dhe një Asamble Legjislative.
Dhoma e Përfaqësuesve të Maltës
Dhoma e Përfaqësuesve është legjislatura njëdhomëshe e Maltës dhe një përbërës i Parlamentit të Maltës. Dhoma kryesohet nga Kryetari i Dhomës. Presidenti i Maltës emërohet për një mandat pesë-vjeçar me një rezolutë të Dhomës.
Përbërja
Dhoma përbëhet nga një numër tek i anëtarëve të zgjedhur për një mandat legjislativ prej pesë vjetësh. Zakonisht, pesë anëtarë kthehen nga secila prej trembëdhjetë zonave zgjedhore duke përdorur sistemin elektoral të vetëm me vota të transferueshme, por anëtarët shtesë zgjidhen në raste mos proporcionaliteti (kur një parti me shumicë absolute të votave nuk arrin të fitojë një shumicë absolute të vendeve dhe ku zgjidhen vetëm kandidatë nga dy parti).
Vendi i takimit
Midis 1921 dhe 2015, Dhoma e Përfaqësuesve ishte vendosur në Pallatin e Grandmasterit në Valeta. Që prej 4 majit 2015 Dhoma e Përfaqësuesve është takuar në Shtëpinë e Parlamentit, afër portës së qytetit të Valetes.
Komitetet
Urdhërat e Përhershëm të Dhomës parashikojnë krijimin e tetë Komisioneve të Përhershme Parlamentare për ta bërë punën parlamentare më efikase dhe për të rritur funksionet e kontrollit të Parlamentit.
Komitetet e Përhershme janë:
Komitetet e tjera të përhershme të krijuara nga statutet e tjera përfshijnë:
Ekzistojnë gjithashtu komitete të zgjedhura dhe komitete jozyrtare.
Gjuha interlingue
Interlingue, më parë Oksidentale, është një gjuhë ndihmëse ndërkombëtare e botuar në vitin 1922. Krijuesi i saj, Edgar de Wahl, e ideoi atë për të arritur një maksimum të rregullsisë gramatikore dhe karakterit natyror. Fjalori bazohet në fjalë para-ekzistuese nga gjuhë të ndryshme dhe një sistem derivativ duke përdorur parashtesa dhe prapashtesa të njohura.
Artikull
Ashtu si anglishtja, Interlingue ka një artikull të caktuar dhe një artikull të pacaktuar. Artikulli i caktuar (the) është li, dhe i pacaktuari (a, an) është un. Shumësi i një emri bëhet duke shtuar -s pas një zanoreje, ose -es pas shumicës së bashkëtingëlloreve. Për të shmangur ndryshimet e shqiptimit dhe stresit, fjalët që mbarojnë me -c, -g dhe -m shtojnë vetëm një -s: un libre, du libres, un angul, tri angules, li tric, li trics, li plug, li plugs, li album, pluri albume, li tram, du trams.
Letërsi
Tekstet kryesore letrare në Occidental u shfaqën në  Cosmoglotta . Kishte gjithashtu disa vepra, origjinale dhe të përkthyera, të botuara në Interlingue. Tekste të tjera u shfaqën në revistën Helvetia, por këto ishin më pak të zakonshme.
Disa tekste origjinale të botuara si libra të veçantë janë:
Shtëpia e Parlamentit (Maltë)
Shtëpia e Parlamentit është vendi i takimit të Parlamentit të Maltës që ndodhet në Valeta, Maltë. Ajo u ndërtua midis 2011 dhe 2015 për të hartuar nga Renzo Piano si pjesë e City Gate Project, i cili gjithashtu përfshiu ndërtimin e një City Gate të ri dhe shndërrimin e rrënojave të Operës Mbretërore në një teatër të hapur. Ndërtimi i Shtëpisë së Parlamentit gjeneroi polemikë të konsiderueshme, kryesisht për shkak të dizajnit modern të ndërtesës dhe kostos së ndërtimit, e cila arriti në rreth 90 milion €.
Banka e Parë Kombëtare (Tiranë)
Banka e Parë Kombëtare (Tiranë) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "122 më 05.03.2007".
Shtëpia e Parlamentit (Maltë)
Nga viti 1921 deri më 1976, vendi i takimit të Parlamentit të Maltës kishte qenë Dhoma sixhade e Pallatit të Grandmasterit, në Valeta. Në 1976, ish-armatimi i të njëjtit pallat u shndërrua në një parlament të ri dhe takimet u mbajtën atje deri në hapjen e Shtëpisë së Parlamentit të ndërtuar me qëllim në 4 maj 2015.
Vendndodhja
majtas|parapamje| Stacioni hekurudhor i vjetër Valeta (Pritja), vitet 1880 Shtëpia e Parlamentit ndodhet në Rrugën e Republikës pranë City Gate, hyrja për në Valeta. Ndërtesa është e vendosur ngjitur me Saint James Cavalier dhe rrënojat e Royal Opera House, dhe përballë City Gate Shopping Arcade dhe Palazzo Ferreria. majtas|parapamje| Sheshi i Lirisë në 2005 Zona e pushtuar aktualisht nga Shtëpia e Parlamentit u ndërtua fillimisht me shtëpi, dhe më vonë Stacioni Valeta i Hekurudhës së Maltës. Zona u bombardua gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe stacioni dhe ndërtesat përreth u shkatërruan në vitet 1960 si pjesë e një projekti për të rizhvilluar hyrjen në Valeta. Zona u shndërrua në një hapësirë të hapur të njohur si Sheshi i Lirisë, që ishte i rrethuar nga një arkadë blerjesh. Sheshi ishte fillimisht mjaft i thjeshtë dhe zakonisht përdorej si një park makinash.
Megjithëse pjesa më e madhe e sheshit është ndërtuar, një pjesë e tij është ende zyrtarisht Sheshi i Lirisë, dhe tani është në një formë drejtkëndëshe. Sheshi tani mbulon këndin e Palazzo Ferreria në kolonën e parë në të gjithë parlamentin e nënshtruar, dhe në shkallët Spanjolle pranë Portës së Qytetit.
Planifikimi
Ndërtesa e Shtëpisë së Parlamentit ishte pjesë e Projektit City Gate, i cili kishte për qëllim rizhvillimin e hyrjes së Valetës. Projekti konsistonte në prishjen e Portës së katërt të Qytetit dhe Arkadës së Sheshit të Lirisë dhe ndërtimin e Portës së pestë të Qytetit dhe Shtëpinë e Parlamentit. Për më tepër, rrënojat e Shtëpisë së Operës Mbretërore u shndërruan në një teatër në ajër të hapur të njohur si Pjazza Teatru Rjal. Projekti City Gate u hartua nga arkitekti italian Renzo Piano dhe planet u zbuluan më 27 qershor 2009. Korporata Rigjenerimi i Grand Harbour i pagoi Pianos 6.6 milion € për punën e tij në projekt.
Ndërtimi
majtas|parapamje| Shtëpia e Parlamentit në ndërtim e sipër, me të dy kornizat prej çeliku dhe fasadën e gurit gëlqeror të dukshëm Prishja e arkadave të Sheshit të Lirisë filloi në tetor 2010. Punimet e gërmimit për themelet e Shtëpisë së Parlamentit filluan shpejt pasi dëmtimi ishte i plotë. Në fillim të vitit 2011, plani origjinal u modifikua me zhvendosjen e një shkalle, zgjatimin e njërit prej blloqeve dhe ndryshimet në modelin e xhadesave në fasadë. Ndërtimi filloi më vonë atë vit, dhe korniza prej çeliku e strukturës ishte përfunduar në fillim të vitit 2012. Në këtë pikë, ai filloi të mbulohej me gurë gëlqerorë të cilët ishin guruar në Gozo dhe të pritej në forma specifike në Itali, përpara se të dërgohej përsëri në Maltë. Midis 120 dhe 150 punëtorë ishin në vendin e ndërtimit çdo ditë, dhe kushtoi më shumë se 90 milion € për t'u ndërtuar.
Data e përfundimit të projektit fillimisht u dha në nëntor 2012 ose në fillim të vitit 2013. Data e vlerësuar e përfundimit u zgjat në Shtator 2013, dhe më vonë në Shtator 2014. Kontraktorët nuk arritën të përmbushnin afatet, dhe ndërtesa ende nuk ishte e përfunduar deri në fund të vitit 2014. Ajo mbaroi përfundimisht në 2015.
Inaugurimi
Shtëpia e Parlamentit u përurua zyrtarisht nga Presidentja Marie Louise Coleiro Preca më 4 maj 2015. Anëtarët e Parlamentit dhe të ftuar të tjerë u mblodhën në dhomën e vjetër në Pallatin e Grandmasterit dhe ecën drejt ndërtesës së re të shoqëruar nga banda e forcës policore. Coleiro Preca e quajti inaugurimin e Shtëpisë së Parlamentit "një moment historik në historinë parlamentare të Maltës", pasi kjo është ndërtesa e parë parlamentare e ndërtuar me qëllim në Maltë. Seanca e parë u mbajt më vonë të njëjtën ditë.
Shumica e ndërtesës është mbyllur për arsye sigurie, por një ekspozitë e përhershme në katin përdhes është e hapur për publikun.
Më 1 gusht 2015, Piano vizitoi Sallën e Parlamentit për herë të parë që nga përurimi i saj.
Pritja kritike
Ndërtesa e Shtëpisë së Parlamentit, së bashku me pjesën tjetër të projektit City Gate, ishte e diskutueshme. Kritikët e konsideruan atë si një projekt të panevojshëm, duke propozuar të restauronte Fort Saint Elmo ose një nga pallatet e mëdha të shkatërruara në qytet dhe ta shndërronte atë në një ndërtesë parlamentare. Disa argumentuan se sheshi nuk duhej të ishte ndërtuar pasi ishte një nga pak hapësirat e hapura në Valeta. Të tjerët sulmuan vetë modelin modern të strukturës, përfshirë deputetin e Punës Carmelo Abela, i cili e quajti Shtëpinë e Parlamentit "një ndërtesë të shëmtuar të ndërtuar mbi bazamente ".
Projektimi i ndërtesës, veçanërisht sistemi i veshjes, u krahasua me një pëllumbeshë ose në një rende djathi nga publiku i gjerë. Veshja synonte të përfaqësonte në të vërtetë mjaltin pasi emri i Maltës rrjedh nga Melite që do të thotë mjaltë. Dizajni ultramodern që vjen në kontrast me pjesën tjetër të Valetës ka arritur deri në UNESCO duke vënë në dyshim titullin e qytetit si një Trashëgimi Botërore. Në vitin 2015, ndërtesa u përfshi në listën e The Telegraph të " ndërtesave të reja më të mira (dhe më të këqija) në botë", megjithëse gazeta nuk deklaroi se në cilën kategori ra ndërtesa.
Struktura
Shtëpia e Parlamentit përbëhet nga dy blloqe të lidhura së bashku me urat, njëra prej të cilave strehon dhomën e parlamentit. Të dy blloqet janë të ndara në mënyrë që të mos errësojnë pamjet e Saint James Cavalier nga Rruga e Republikës. Secili bllok ka tre kate. Struktura përbëhet nga një kornizë çeliku e veshur me gur gëlqeror Gozitan. Pllakat e gurit janë gdhendur në një mënyrë të tillë që ato duket se janë gërryer nga natyra.
Ofçari
Ofçar është një vendbanim në komunën e Mitrovicës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Delmar.
Zhvillimi i industrisë në Kosovë
Zhvillimi i industrisë në Kosovë libër me autor Tahir Abdyli. Botuar në Prishtinë nga Enti i Historisë së Kosovës, në vitin 1978. Faqe 254.
Arsimi fillor në Kosovë në shekullin XX : sfida, dëshmi, fakte
Arsimi fillor në Kosovë në shekullin XX : sfida, dëshmi, fakte. Libër me autor Bajram Shatri dhe Jashar Rexhepagiq (red.). Botuar në Prishtinë nga Libri shkollor, në vitin 2006. V.2, me 615 faqe.
Sabina Guzzanti
thumb|240px|Sabina Guzzanti Sabina Guzzanti (lindi më 25 korrik 1963) është shkrimtare, aktore dhe producente italiane puna e të cilit është e përkushtuar për të shqyrtuar jetën shoqërore dhe politike në Itali.
Jeta e hershme
Guzzanti lindi në Romë, është vajza e politikanit dhe gazetarit Paolo Guzzanti. Ajo diplomoi në Akademinë Kombëtare e Artit Dramatik në Romë.
Karriera
Karriera e Guzzantit filloi kur ajo morri pjesë në komedinë e suksesshme si Proffimamente... non stop (me regji të Enzo Trapani), L'araba fenice (me regji të Antonio Ricci), La TV delle ragazze dhe Scusate l'interruzione; imitimi i saj i aktores së famshme pornografike Moana Pozzi i dha popullaritet asaj dhe regjisori italian Giuseppe Bertolucci e rekrutoi atë për të luajtur në filmin e tij I Cammelli. Karriera e saj në këtë periudhë ishte në kulmin e saj, pasi ajo luajti në disa filma, vizitoi teatrot italiane me shfaqjet e saj komedi (të tilla si Con fervido zelo më 1991 dhe Non io: Sabina el altre më 1994) edhe mbajti shfaqjen e saj një grua La posta del cuore. Përpjekja e saj e parë për të drejtuar është Donna selaggia e vitit 1998.
Që nga viti 1987, Guzzanti ka praktikuar Budizmi Nichiren si anëtare e shoqatës globale budiste Soka Gakkai Ndërkombëtare.
Bachos
Bachos është një komunë në Francë. Bachosbën pjesë në departamentin Haute-Garonne të rajonit Midi-Pyrénées. Komuna ka një popullsi prej 27 banorë dhe sipërfaqe 2.67 km².
Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve (ARBK)
Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve (ARBK) vepron në kuadër të Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë që është institucion i vetëm përgjegjës për regjistrimin e bizneseve të Kosovës. ARBK funksionon në bazë të një sistemi elektronik të dhënash, si një proces më i thjeshtë, më i shpejtë, pa shpenzime për regjistrimin e bizneseve fillestare që realizohet përmes lidhjes ndërmjet 29 qendrave komunale të regjistrimit (me mundësi të shtimit të tyre) të njohura si zgjidhje “one-stop-shop” me zyrën qendrore të ARBK-së. Sistemi i tanishëm ka ndikuar në rritjen e transparencës, si dhe ka një rritje të standardeve dhe përpjekjeve për të harmonizuar procedurat e regjistrimit me direktivat e Bashkimit Europian.
ARBK është institucion i orientuar drejtë zhvillimit që ofron arritjen e efikasitetit më të madhë, me një cilësi të lartë për të gjithë operatorët ekonomik që operojn në Kosovë. Fokusi i ARBK-së është krijimi i një imazhi ndihmës për procedurat administrative të regjistrimit në ndihmë të biznesit dhe përmirësimit të ambientit të biznesit në vend. Qëllimi ynë është të ofrojm një shërbim institucional të përgjegjshëm dhe të krijojm një kulturë administrative tek biznesi. Stafi profesional i këtij institucioni ka arritur nivelet më të larta të cilësisë në shërbimet e ofruara. ARBK vazhdon të jetë pranë biznesit me cilësi, shërbim dhe shpejtësi.
Google Play Music
Muzika e Google Play Ikona e Muzikës Google Play (2016) .svg Ekrani i muzikës Google Play.png Zhvilluesi Google Lloji Muzikë dhe video streaming Data e fillimit 16 nëntor 2011 ; 9 vjet më parë Ndërpritet 3 dhjetor 2020 ; 3 muaj më parë Platforma Android, Android TV , iOS , shfletues uebi Statusi Ndërpritet Uebfaqe Ndërpritet Përdoruesit me llogari standarde mund të ruajnë deri në 50,000 këngë nga bibliotekat e tyre personale pa ndonjë kosto. Një pajtim i paguar i Muzikës Google Play i lejoi përdoruesit të transmetojnë sipas kërkesës çdo këngë në katalogun e Muzikës Google Play dhe në katalogun YouTube Music Premium dhe në disa territore në katalogun YouTube Premium. Gjithashtu, përdoruesit mund të blinin këngë shtesë nga pjesa e dyqaneve muzikore të Google Play. Aplikacionet mobile të Muzikës Google Play mbështesin gjithashtu rishikimin jashtë linje të pjesëve të ruajtura në pajisje. Në gusht 2020, Google njoftoi se shërbimi do të fillonte të mbyllej gradualisht në Shtator. Ai u zëvendësua nga YouTube Music dhe Google Podcasts në Dhjetor 2020. [1]
Karakteristikat Historia Disponueshmëria gjeografike Harta Globale e Disponueshmërisë së Muzikës Google Play Disponueshmëria globale e Google Play Music përpara ndërprerjes së saj në dhjetor 2020 Llogaritë standarde në Muzikën Google Play ishin në dispozicion në 63 vende përpara ndërprerjes së shërbimit. Lista e plotë përfshinte: Argjentina, Australia, Austria, Bjellorusia, Belgjika, Bolivia, Bosnja dhe Hercegovina, Brazili, Bullgaria, Kanada, Kili, Kolumbia, Kosta Rika, Kroacia, Qipro, Republika Çeke, Danimarka, Republika Dominikane, Ekuadori, El Salvador, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Guatemala, Honduras, Hungaria, Islanda, India, Irlanda, Italia, Japonia, Letonia, Lihtenshtajni, Lituania, Luksemburgu, Maqedonia e Veriut, Malta, Meksika, Hollanda, Zelanda e Re, Nikaragua, Norvegjia , Panama, Paraguai, Peruja, Polonia, Portugalia, Rumania, Rusia, Serbia, Sllovakia, Sllovenia, Afrika e Jugut, Spanja, Suedia, Zvicra, Ukraina, Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara, Uruguai dhe Venezuela. [67]
Abonimet Premium janë në dispozicion në të njëjtat shtete si llogaritë Standard. [67]
Disponueshmëria e muzikës u prezantua në Mbretërinë e Bashkuar, Francë, Gjermani, Itali dhe Spanjë në Tetor 2012, [68] Republika Çeke, Finlanda, Hungaria, Lihtenshtajni, Hollanda, Rusia dhe Zvicra në Shtator 2013, [69] Meksika në Tetor 2013, [70] Gjermania në Dhjetor 2013, [71] Greqia, Norvegjia, Suedia dhe Sllovakia në Mars 2014, [72] Kanada, [73] Polonia dhe Danimarka në Maj 2014, [74] Bolivia, Kili, Kolumbia, Kosta Rika, Peruja dhe Ukraina në korrik 2014, [75] Republika Dominikane, Ekuador, Guatemalë, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguai, El Salvador dhe Venezuelë në Gusht 2014, [76]Brazil dhe Uruguaj në shtator 2014, [77] 13 vende të reja në nëntor 2014, [78] Brazil në nëntor 2014, [79] Argjentinë në qershor 2015, [80] Japoni në shtator 2015, [81] Afrika e Jugut dhe Serbia në dhjetor 2015, [82] dhe India në Shtator 2016, ku u ofrua vetëm blerja e muzikës. [83] Shërbimi i parapagimit All Access filloi në Indi në Prill 2017. [84] [85]
Pritja Në 2013, Entertainment Weekly krahasoi një numër shërbimesh muzikore dhe i dha Google Play Music All Access një rezultat "B +", duke shkruar: "Shtimi i ngarkimit për të shtuar arkivin e madh të transmetimit plotëson disa boshllëqe të mëdha". [86]
Gerry Scotti
parapamje|329x329px|Gerry Scotti Gerry Scotti lindi Virginio Scotti (më 7 gusht 1956) është prezantues dhe aktorë italianë dhe ish-anëtar në Parlamentin Italianë.
Pas përfundimit të shkollës, ai filloi karrierën si prezantues televiziv. Në vitin 1983, ai u bë prezantues i DeeJay Television, progrsmi i parë për video muzikore, transmetuar nga Italia 1. Scotti ka prezantues shumë programe muzikore si Festivalbar.
Në vitin 2011, ai u bë prezantues i shfaqjes The Million Pound Drop deri më 2013.
Çmimet
Gerry Scoti fitoi çmimin Telegatto më 1984, 1985, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 dhe 2007.
Në vitin 2011, Scotti u përmend në Rekordi Botëror i Guiness për prezatimin e shumë epizodave të shfaqjes Kush do të bëhet milionerë.
Moraçanët
Historia
Sipas gojëdhënave, themeluesi i tyre ishte Bogiq Moraçanin (shek. XVI), prandaj ata e quajnë veten edhe Bogićevci. Rajoni që ata pushtojnë quhet Moraça.
Në lindje ndodhet fisi i Vasojeviqëve, në jug Piperi dhe Bratonozhiqi, në perëndim Rovçani, në veriperëndim Uskoci dhe në veri Sharanci.
Lili Boulanger
Vitet e hershme
Një fëmijë talent e lindur në Paris, talenti i Boulanger ishte i dukshëm që në moshën dyvjeçare, kur Gabriel Fauré, një mik i familjes dhe më vonë një nga mësuesit e Boulanger, zbuloi se ajo kishte ritëm të përsosur.. Prindërit e saj, dy prej të cilëve ishin muzikantë, e nxitën edukimin muzikor për vajzën e tyre. Nëna e saj, Raissa Myshetskaya (Mischetzky), ishte një princeshë ruse që u martua me mësuesin e saj të Konservatorit të Parisit, Ernest Boulanger. Babai i saj ishte 77 vjeç kur Lili lindi dhe ajo u bë shumë e lidhur me të. Gjyshi i saj Frédéric Boulanger ishte një violonçelist i njohur dhe gjyshja e saj Juliette, një këngëtare.
Boulanger e shoqëronte motrën e saj dhjetë vjeçare Nadia në orët mësimore në Konservatorin e Parisit para se ajo të ishte pesë, pak kohë më vonë, e ulur në klasat mësimore të teorisë së muzikës dhe duke studiuar organin me Louis Vierne. Edhe ajo këndonte dhe luante piano, violinë, violonçel dhe harp. Mësuesit e saj përfshinë Marcel Tournier dhe Alphonse Hasselmans.
Karriera
Në vitin 1912 Boulanger konkuroi në Prix de Rome, por gjatë performancës së saj ajo u rrëzua nga sëmundja. Ajo u kthye në 1913 në moshën 19 vjeç për të fituar çmimin e kompozimit për veprën Faust et Hélène, duke u bërë kompozitorja e parë grua që fiton çmimin. Nadia kishte hyrë pas katër përpjekjeve të pasuksesshme dhe i kishte përqendruar përpjekjet e saj tek motra e saj Lili, së pari një studente e Nadias dhe pastaj e Paul Vidal, Georges Caussade dhe Gabriel Fauré—i fundit prej të cilëve ishte shumë i impresionuar nga talentet e vajzës së re dhe shpesh i sillte këngë asaj, për t'i lexuar. Lili ishte shumë e prekur nga vdekja e babait të saj në vitin 1900; Shumë nga veprat e saj prekin temat e pikëllimit dhe humbjes. Puna e saj u shënua për harmoninë e saj të gjallë dhe instrumentacionin dhe vendosjen e shkathët të teksteve. Aspektet e Fauré dhe Claude Debussy mund të shihet në kompozimet e saj, edhe Arthur Honegger u ndikua nga puna inovative e saj.
Les sirènes
Les sirènes (1911) është shkruar për solo soprano dhe tre pjesë të korit. Tema, sirenat, përdor një tekst nga Charles Grandmougin. Puna i është dedikuar zonjës Jane Engel Bathori. Bathori, një sopran, ishte i njohur për organizimin e koncerteve të saj, siç është detajuar nga Barbara Kelly. Bathori mbështeti shumë artistë dhe kompozitorë të rinj
Vepra të zgjedhura
parapamje|231x231px|Lili Boulanger, burimi: Biblioteka e Kongresit.
Deklarimi për të Drejtat e Personave që i përkasin pakicave kombëtare ose etnike, fetare dhe gjuhësore
Dispozitat e tij kryesore përfshijnë që "Personat që u përkasin pakicave kombëtare ose etnike, fetare dhe gjuhësore (këtu e tutje të referuara si persona që u përkasin pakicave) kanë të drejtë të gëzojnë kulturën e tyre, të profess dhe praktikojnë fenë e tyre dhe të përdorin gjuhën e tyre, në mënyrë private dhe publike, lirisht dhe pa ndërhyrje ose ndonjë formë diskriminimi "(neni 2.1).
Instrumentet ndërkombëtare që i referohen Deklaratës
Konventa Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare i referohet Deklaratës në para. 24 të Raportit shpjegues.
Më shumë info
Deklarimi
Kimentimi i deklarimit E/CN.4/Sub.2/AC.5/2005/2
Raportuesi Special i OKB-së për çështjet e minoriteteve, mandati i të cilit përfshin promovimin e Deklaratës
Gjëndëra
Gjëndërr është një organ që është në trajtën e një kokrre,të një lëmshi etj.Ajo ndodhet në trupin e njerëzve dhe të kafshëve.Gjëndrra prodhon lëngje të nevojshme për veprimtarinë jetësore të organizmit.Këto lëngje kalojnë në gjak ose derdhen jashte.Disa lloje të gjëndrrave janë:gjëndrra dhjamore,gjëndrra të zmalluara,gjëndrra tiroide(të gushës),gjëndrrat e tretjes,gjëndrrat e pështymës(e lotëve/e djersës),gjëndrrat me sekrecion të brendshëm dhe gjëndrrat e yndyrës(qumështi).
Rrethanat shoqërore dhe politike në Kosovë : 1918-1941
Rrethanat shoqërore dhe politike në Kosovë : 1918-1941 libër me autor Hakif Bajrami. Botuar në Prishtinë nga Instituti i Historisë, në vitin 1981. Faqe 363.
Rahova (Mitrovicë)
Rahovë është një vendbanim në komunën e Mitrovicës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Rrahinë.
Zabeli i Sahit Agës
Zabeli i Sahit Agës, është kodra në juglindje të Gjilanit, përballë Kullës së Sahit agës, në Kufcë të Poshtme, jo larg fshatit Malishevë, e cila edhe tani në shënimet kadastrale mban emrin e pronarit të saj të dikurashëm. Siç mësuam nga të dhënat memoriale, zabeli dikur ishte mal i dendur, i cili në kohën osmane ruhej me rojtarë të paguar nga Sahit aga.Pas Luftës së Dytë Botërore, zabeli është konfiskuar nga pushteti komunist dhe në hapësirën e tij janë vendosur depot e APJ-së. Pas luftës së fundit në Kosovë, një pjesë e zabelit shfrytëzohej si qendër stërvitore e TMK-së, kurse kohën e fundit, me zgjerimin e qytetit, pjesa më e madhe është urbanizuar.
Bachy
Bachy është një komunë në Francë. Bachybën pjesë në departamentin Nord të rajonit Nord-Pas-de-Calais. Komuna ka një popullsi prej 1436 banorë dhe sipërfaqe 6.41 km².
Mos ki frikë, ke djemtë në Amerikë : si u josh Amerika drejt luftës në Kosovë, prej ndihmës së një çatirregulluesi nga Bruklini
Mos ki frikë, ke djemtë në Amerikë : si u josh Amerika drejt luftës në Kosovë, prej ndihmës së një çatirregulluesi nga Bruklini. Libër me autor Stacy Sullivan dhe Etleva Sofroni (Sakajeva) (përkth.). Botuar në Tiranë nga "55", në vitin 2008. Faqe 360.
Lista e komunave më të populluara në vendet nordike
Kjo është një listë e komunave më të mëdha në shtetet nordike sipas popullsisë, të cilat janë mbi 100,000 banorë.
Përveçime : (rrjedhave historike, kulturore dhe letrare në Kosovë) : studime letrare
Përveçime : (rrjedhave historike, kulturore dhe letrare në Kosovë) : studime letrare libër me autor Shaban Sinani dhe Begzad Baliu (red.). Botuar në Tiranë; Prishtinë : Argeta-LMG; Focus, në vitin 2008. Faqe 382.
Pozita e gruas në Kosovë me një vështrim të posaçëm në të drejtën zakonore
Pozita e gruas në Kosovë me një vështrim të posaçëm në të drejtën zakonore libër me autore Valbona Begolli dhe Syrja Pupovci (red.). Botuar në Prishtinë nga "Rilindja", në vitin 1984. Faqe 258.
Banka e Shtetit Shqipëtar (Tiranë)
Banka e Shtetit Shqipëtar (Tiranë) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Tiranës, në qarkun e Tiranës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "122 më 05.03.2007".
Godina e Bankës së Shqipërisë ka përfunduar së ndërtuari në vitin 1936. Stili i saj arkitektonik i përket rrymës së Racionalizmit
Lëvizja kombëtare shqiptare në Kosovë : 1908-1912
Lëvizja kombëtare shqiptare në Kosovë : 1908-1912 libër me autor Zekeria Cana. Botuar në Prishtinë nga "Rilindja", në vitin 1979. Faqe 378.
Avdyl Dura
thumb|right|250px|Avdyl Dura
Avdyl (Zejnulla) Zenuni, i njohur në popull në këto anë e më gjerë si Avdyl Dura, ishte djali i Zejnullahut dhe Hatixhes, fëmijë i fundit pas motrës Fatime dhe vëllezërve Hajredinit, Nezirit dhe Metës(Metushit).
U lind më 1893 ne fshatin Duraj, i cili shtrihet në veriperëndim të qytetit të Kaçanikut. I pashkolluar, por i pasisur me dije të shkollës së odës Shqiptare, ku në ballë të oxhakut ligjëronin pleqtë malësorë për trimërinë dhe heroizmin shqiptar, kundër dhunës e padrejtësisë së serbosllavëve gjatë tërë kohës historike, Avdyli me një grup shokësh ndoqi rrugën e të parëve,duke mos iu nënshtruar ndikimeve të tyre.
thumb|right|250px|Nënshkimi i Avdyl Durës në tapitë e tokës kur ishte kryetar i komunës së Sllatinës
Kryetar i Komunës Sllatinës
thumb|right|200px|Selia e Komunës së Sllatinës së Lepencit deri më 1945
Prades, Pyrenees-Orientales
Prades (Katalanisht: Prada de Conflent [ˈpɾaðə ðə kumˈflen] ) është një nënprefekturë e departamentit Pirenejtë Orientalë në rajonin e Ocitanisë të Francës Jugore. Në vitin 2018, komuna kishte një popullsi prej 6,063 banorësh. Prades është kryeqyteti i komarkës historike Conflent. Banorët e saj quhen Pradéens dhe Pradéennes në frëngjisht dhe Pradencs dhe Pradenques në Katalonisht. Është gjithashtu qyteti mëmë i Jean Castexit, i cili shërbeu si Kryeministër i Francës nga 2020 deri në 2022.
Gjeografia
Prades ndodhet në kantonin e Pirenejve Katalanë dhe në rrethin e Pradesit, në malet Pirenejve pranë lumit Canigó dhe Têt. Qytetet e tij aty pranë përfshijnë : Codalet, Eus, Vinça dhe Villefranche-de-Conflent. qendër|parapamje|300x300px| Harta e Pradesit dhe komunave përreth saj
Qytetet binjake
Pradesi është binjakëzuar me:
Ngjarjet
Festivali Prades, i specializuar në muzikën e dhomës, filloi në vitin 1950, kur muzikantë të shquar u ftuan të luanin me Casals për të përkujtuar dyqindvjetorin e vdekjes së Johann Sebastian Bach. Kjo pasoi një dekadë gjatë së cilës Casals kishte refuzuar të luante në publik për shkak të ngjarjeve në Spanjë. Që nga festivali i parë, regjistrimet e shfaqjeve në Prades u publikuan në etiketën diskografike Columbia.
Festivali u zhvendos në Përpinjan në vitin 1951, por u kthye në Prades vitin e ardhshëm. Ai u riemërua Festivali Pablo Casals në 1982.
Çdo verë, që nga viti 1968, Universitat Catalana d'Estiu ( Universiteti Veror Katalan ) mbahet në Prada de Conflent. Është një ngjarje akademike e cila zakonisht zgjat dhjetë ditë, e hapur për të gjithë, ku studiues, artistë dhe personalitete të tjera që vijnë nga të gjitha vendet katalane ligjërojnë dhe diskutojnë për një sërë temash të interesit të përgjithshëm.
Rovçanët
Rovçanët janë një fis historik i Malit të Zi dhe një nga shtatë fiset malësore të rajonit të Kodrave (Bërdës), krahas Bjelopavliqi, Piperi, Kuçi, Bratonozhiqi, Moraçani dhe Vasojeviqi. Rajoni historik që ata zënë quhet Rovca.
Historia
Në vitin 1768, Rovçanët ndihmuan Bjelopavlicët të cilët u sulmuan nga osmanët. Më 1774, Mehmet Bushatli, pashai i Shkodrës, hyri në Kuç dhe e "shkatërroi" atë; Rovçani strehoi dhe mbrojti disa nga familjet e refugjatëve. Me kërkesën e perandoreshës ruse Katerina, malazezët dhe hercegovinasit morën armët kundër osmanëve në 1788. Thirrja u pranua me kënaqësi nga Rovçani dhe Moraçani, të cilët pajisën barut dhe armë për ngjarjet e ardhshme. Megjithatë, osmanët dëgjuan për qëllimet dhe goditën paraprakisht Moraçën, qendrën e përgatitjes. Në vitin 1794, Kuçi dhe Rovçani u shkatërruan nga osmanët. Në vitin 1796, ushtria malazeze nën Mitropolitin Petar I Petroviq-Njegosh me ndihmën e Piperit mundi ushtrinë osmane në Betejën e Krusit. Fitorja malazeze rezultoi në zgjerim territorial, me fiset e Bjelopavlićit dhe Piperit që u bashkuan në shtetin malazez. Rovçanët, si fiset e tjera malësore, më pas u kthyen gjithnjë e më shumë drejt Princi-peshkopatës së Malit të Zi. Mitropoliti Petar I u dërgoi letra Moraçanit dhe Rovçanit në vitin 1799, duke i këshilluar ata të jetonin të qetë dhe të solidarizuar.
Gjatë Kryengritjes së Parë Serbe (1804–13), Drobnjaci, Moraçani, Rovçani, Uskoci dhe Pivljani u ngritën kundër osmanëve dhe dogjën fshatra në Hercegovinë. Fiset Rovca dhe Moraça e Poshtme dhe e Epërme u inkorporuan në Mal të Zi vetëm në vitin 1820, pas disfatës së ushtrisë osmane në lumin Moraça, dhe Vasojeviqi edhe më vonë, në 1858.
Rovçani ishte një nga fiset që mbështeti të Jeshilet malazez, një fraksion që kundërshtoi atë që ata panë se ishte aneksimi i Malit të Zi në Serbi dhe në vend të kësaj kërkoi një federatë. Të Jeshilet ende e deklaruan veten si serbë etnikë. Gjatë kryengritjes së Krishtlindjes (7 janar 1919) dy anëtarë të familjes Bulatoviq u vranë të gjallë në Rovçë nga të bardhët malazezë (fraksioni tjetër politik).
Antropologjia
Sipas folklorit vendas, të kujtuar nga një Bulatoviq, fisi Rovca në fund të fundit rrjedh nga ban (duka) Ilijan, nga Grbalj në Gjirin e Kotorrit. Ky Ilijan gjoja u martua me Jevrosimën, të bijën e Princit të Madh Vukan (r. 1202–04) dhe motrën e Stefan Vukanoviq Nemanjiqit, i cili ndërtoi manastirin e Moraçës. Ilijani kishte një djalë, Nikshën, i cili ishte në konflikt me ban Ugrenin e zhupës së Nikshiqit. Djali i Nikshës, Gojaku, vrau Ugrenin, pas së cilës ai u fsheh në manastirin e Moraçës nga xhaxhai i tij (ose xhaxhai) Stefani, dhe më pas në malin e Lukavicës, ku besohet se ka vdekur. Gojaku kishte katër djem: Bulat (pasardhësit e të cilit njihen si Bulatovići), Shqepan (pasardhësit e të cilit njihen si Šćepanovići), Vllahu (pasardhësit e të cilit njihen si Vlahovići) dhe Srezoje (pasardhësit e të cilit njihen si Srezojevići).
Të gjithë fisi Rovca feston festën, Shën Lukën.
Kosovë e Çamëri : (poezi)
Kosovë e Çamëri : poezi me autor Arben Kondi dhe Sulejman Mato (red.). Botuar në Tiranë nga "Çamëria", në vitin 2008. Faqet e librit 103.
Kristalografia me rreze-X
parapamje|300x300px| Një difraktometër me rreze X Kristalografia me rreze X (XRC) është shkenca eksperimentale që përcakton strukturën atomike dhe molekulare të një kristali, në të cilën struktura kristaline bën që rrezja e rrezeve X të shpërndahet në shumë drejtime specifike. Duke matur këndet dhe intensitetin e këtyre rrezeve të shpërndara, një kristalograf mund të prodhojë një pamje tre-dimensionale të dendësisë së elektroneve brenda kristalit. Nga kjo dendësi elektronike, mund të përcaktohen pozicionet mesatare të atomeve në kristal, lidhjet e tyre kimike, çrregullimi i tyre kristalografik si dhe informacione të tjera të ndryshme.
Në një matje të difraksionit të rrezeve X në një kristal të vetëm, ai montohet në një goniometër. Goniometri përdoret për të pozicionuar kristalin në orientimet e zgjedhura. Kristali ndriçohet me një rreze monokromatike të rrezeve X të përqëndruar imtësisht, duke prodhuar një model difraksioni të disa pozicioneve të vendosura në mëyrë të rregullt, të njohura si reflektime. Imazhet dy-dimensionale të marra në orientime të ndryshme shndërrohen në një model tre-dimensional të dendësisë së elektroneve brenda kristalit duke përdorur metodën matematikore të transformimeve të Furierit, të kombinuara me të dhëna kimike të njohura për provëzën. Nëse kristalet janë shumë të vogla, ose nuk janë mjaftueshëm uniformë në përbërjen e tyre të brendshme, mund të rezultojnë në rezolucion të dobët (paqartësi) ose edhe në gabime.
Kristalografia me rreze X lidhet me disa metoda të tjera për përcaktimin e strukturave atomike. Modele të ngjashme të difraksionit mund të prodhohen nga shpërndarja e elektroneve ose neutroneve, të cilat interpretohen gjithashtu nga transformimi i Furierit. Nëse nuk mund të merren kristale të vetme me madhësi të mjaftueshme, mund të zbatohen metoda të ndryshme të rrezeve X për të marrë informacion më pak të detajuar; metoda të tilla përfshijnë shpërndarjen e fibrave, shpërndarjen e pluhurit dhe (nëse mostra nuk është kristalizuar) shpërndarjen e rrezeve X me kënd të vogël (SAXS). Nëse materiali nën studim është i disponueshëm vetëm në formën e pluhurave nanokristalinë ose ka kristalitet të dobët, për përcaktimin e strukturës atomike mund të zbatohen metodat e kristalografisë elektronike. .
Difraksioni i rrezeve X
majtas|parapamje| Rreze hyrëse (që vjen nga sipër majtas) bën që secili shpërndarës të rrezatojë përsëri një pjesë të vogël të intensitetit të tij si një valë sferike. Nëse shpërndarësit janë rregulluar në mënyrë simetrike me një ndarje d, këto valë sferike do të jenë në sinkron vetëm në drejtime ku ndryshimi i tyre i gjatësisë së shtegut 2 d sin θ është i barabartë me një shumëfish të plotë të [[Gjatësia e valës|gjatësisë së valës λ. Në atë rast, një pjesë e rrezes hyrëse devijohet nga një kënd 2θ, duke prodhuar një vend reflektimi në modelin e difraksionit .]] Kristalet janë vargje të rregullta të atomeve, dhe rrezet X mund të konsiderohen valë të rrezatimit elektromagnetik. Atomet shpërndajnë valët e rrezeve X, kryesisht përmes elektroneve të atomeve. Ashtu si një valë oqeanike që godet një far prodhon valë sekondare rrethore që burojnë nga fari, ashtu edhe një rreze X që godet një elektron prodhon valë sferike dytësore që burojnë nga elektroni. Ky fenomen njihet si shpërndarje elastike, dhe elektroni (ose fari) njihet si shpërndarës. Një grup i rregullt shpërndarësish prodhon një grup të rregullt të valëve sferike. Megjithëse këto valë anulojnë njëra-tjetrën në shumicën e drejtimeve përmes ndërhyrjeve shkatërruese, ato shtohen në mënyrë konstruktive në disa drejtime specifike, të përcaktuara nga ligji i Bragg :
Rrezet X përdoren për të prodhuar modelin e difraksionit sepse gjatësia e tyre valore λ është tipike e të njëjtit rend madhësie (1–100 angstrom) si hapësira d midis faqeve te plota në kristal. Në parim, çdo valë që prek një grup të rregullt shpërndarësish prodhon difraksion, siç parashikohet së pari nga Francesco Maria Grimaldi në 1665. Për të prodhuar difraksion të konsiderueshëm, hapësira ndërmjet shpërndarësve dhe gjatësisë së valës së valës impinguese duhet të jetë e ngjashme në madhësi. Për ilustrim, shpërndarja e dritës së diellit përmes pendës së një zogu u raportua për herë të parë nga James Gregory në shekullin e 17-të më vonë. Rrjetat e para të difraksionit artificial për dritën e dukshme u ndërtuan nga David Rittenhouse në vitin 1787 dhe Joseph von Fraunhofer në 1821. Sidoqoftë, drita e dukshme ka një gjatësi vale shumë të gjatë (zakonisht, 5500 angstrom) për të vëzhguar difraksionin nga kristalet. Para eksperimenteve të para të difraksionit me rreze X, hapësira midis faqeve të plota të rrjetave në një kristal nuk dihej me siguri.
Ideja që kristalet mund të përdoren si "grilë" difraksioni për rrezet X lindi në 1912 në një bisedë midis Paul Peter Ewald dhe Max von Laue në Kopshtin Anglez (Englischer Garten) në Mynih. Ewald kishte propozuar një model rezonatori të kristaleve për tezën e tij, por ky model nuk mund të vlerësohej duke përdorur dritën e dukshme, pasi që gjatësia e valës ishte shumë më e madhe se hapësira midis rezonatorëve. Von Laue kuptoi se rrezatimi elektromagnetik me një gjatësi vale më të shkurtër ishte i nevojshëm për të vëzhguar hapësira të tilla të vogla dhe sugjeroi që rrezet X mund të kishin një gjatësi vale të krahasueshme me hapësirën e qelizave njësi në kristale. Von Laue punoi me dy teknikë, Walter Friedrich dhe ndihmësin e tij Paul Knipping, për të ndriçuar një "grupim" rrezesh X përmes një kristali të sulfatit të bakrit dhe për të regjistruar shpërndarjen e tij në një pllakë fotografike. Pasi u zhvillua, pllaka tregoi një numër të madh pikash të përcaktuara mirë të rregulluara në një model të qarqeve kryqëzues rreth pikës së prodhuar nga rrezja qendrore. Von Laue zhvilloi një ligj që lidh këndet e shpërndarjes si dhe madhësinë dhe orientimin e hapësirave të qelizave njësi në kristal, për të cilin atij i'u dha Çmimi Nobel në Fizikë në 1914.
Shpërndarja
Siç përshkruhet në derivatin matematikor më poshtë, shpërndarja e rrezeve X përcaktohet nga dendësia e elektroneve brenda kristalit. Meqenëse energjia e një rreze X është shumë më e madhe se ajo e një elektroni valence, shpërndarja mund të modelohet si shpërndarja e Thomson; bashkëveprimi i një rreze elektromagnetike me një elektron të lirë. Ky model është përgjithësisht i adaptuar për të përshkruar polarizimin e rrezatimit të shpërndarë.
Intensiteti i shpërndarjes së Thomsonit për një grimcë me masë m dhe ngarkesë elementare q është:
Prandaj bërthamat atomike, të cilat janë shumë më të rënda se një elektron, kontribuojnë në mënyrë të papërfillshme në rrezet X të shpërndara.
Zhvillimet nga 1912 deri në 1920
parapamje| Megjithëse [[Diamanti|diamantet (lart majtas) dhe grafiti (lart djathtas) janë identikë në përbërjen kimike - duke qenë të dy prej karboni të pastër - kristalografia me rreze X zbuloi rregullimin e atomeve të tyre (poshtë) për vetitë e tyre të ndryshme. Në diamant, atomet e karbonit janë rregulluar në mënyrë tetraedrale dhe mbahen së bashku nga lidhje kovalente të vetme, duke e bërë atë të fortë në të gjitha drejtimet. Ndryshe nga kjo, grafiti përbëhet nga fletë të grumbulluara. Brenda fletës, lidhja është kovalente dhe ka simetri gjashtëkëndore, por nuk ka lidhje kovalente midis fletëve, duke e bërë grafit të lehtë për t'u copëtuar në thekon.]] Pas kërkimeve pioniere të Von Laue, fusha u zhvillua me shpejtësi, veçanërisht nga fizikantët William Lawrence Bragg dhe babai i tij William Henry Bragg. Në vitet 1912–1913, Bragg-u i ri zhvilloi ligjin e Bragg-ut, i cili lidh shpërndarjen e vëzhguar me reflektimet nga faqet e plota me hapësirë të barabartë brenda kristalit. Braggs, babai dhe i biri, ndanë çmimin Nobel në Fizikë në vitin 1915 për punën e tyre në kristalografi. Strukturat më të hershme ishin përgjithësisht të thjeshta dhe shënoheshin nga simetria një-dimensionale. Sidoqoftë, ndërsa metodat llogaritëse dhe eksperimentale u përmirësuan gjatë dekadave të ardhshme, u bë e mundur që të nxirren pozicione të besueshme atomike për rregullime më të komplikuara dy dhe tre-dimensionale të atomeve në njësinë e qelizës.
Struktura e grafitit u zgjidh në vitin 1916 me metodën përkatëse të difraksionit të pluhurit, e cila u zhvillua nga Peter Debye dhe Paul Scherrer dhe, në mënyrë të pavarur, nga Albert Hull në 1917. Struktura e grafitit u përcaktua nga difraksioni me një kristal në 1924 nga dy grupe në mënyrë të pavarur. Hull gjithashtu përdori metodën e pluhurit për të përcaktuar strukturat e metaleve të ndryshme, të tilla si hekuri dhe magnezi.
Rëndësia kulturore dhe estetike
Në vitin 1951, në Festivalin e Britanisë u prit një grup bashkëpunues i prodhuesve të tekstilit dhe kristalografëve me përvojë për të hartuar printime bazuar në kristalografinë me rreze X të insulinës, argjilës së kinës dhe hemoglobinës. Një nga shkencëtarët kryesorë të projektit ishte Dr. Helen Megaw (1907–2002), Asistent Drejtoresha e Kërkimeve në Laboratorin Cavendish në Kembrixh në atë kohë. Megaw vlerësohet si një nga figurat qendrore që mori frymëzim nga diagramet kristal dhe pa potencialin e tyre në dizajn. Në vitin 2008, Koleksioni Wellcome në Londër krijoi një ekspozitë të quajtur "Nga Atomi te Modelet".
Teknika të tjera me rreze X
Forma të tjera të shpërndarjes elastike të rrezeve X përveç shpërndarjes me një kristal të vetëm përfshijnë shpërndarjen e pluhurit, Shpërndarjen me rreze X me kënd të vogël ( SAXS ) dhe disa lloje të shpërndarjes së fibrave me rreze X, e cila u përdor nga Rosalind Franklin në përcaktimin e strukturës së spiralit të dyfishtë të ADN-së. Në përgjithësi, difraksioni i rrezeve X me një kristal ofron më shumë informacion strukturor sesa këto teknika të tjera; megjithatë, kërkon një kristal mjaft të madh dhe të rregullt, i cili nuk është gjithmonë i disponueshëm.
Përparësitë e një kristali
Në parim, një strukturë atomike mund të përcaktohet nga aplikimi i shpërndarjes së rrezeve X në mostrat jo kristaline, madje edhe në një molekulë të vetme. Sidoqoftë, kristalet ofrojnë një sinjal shumë më të fortë për shkak të periodicitetit të tyre. Një mostër kristaline është periodike; një kristal është i përbërë nga shumë qeliza njësi të përsëritura në mënyrë të pacaktuar në tre drejtime të pavarura. Sisteme të tilla periodike kanë një transformim të Furierit që përqendrohet në përsëritjen periodike të pikave në hapësirën reciproke të njohur si majat Bragg ; majat e Bragg korrespondojnë me pikat e reflektimit të vërejtura në imazhin e difraksionit. Meqenëse amplituda në këto reflektime rritet në mënyrë lineare me numrin N të shpërndarësve, intensiteti i vëzhguar i këtyre njollave duhet të rritet në mënyrë kuadratike, si N 2. Me fjalë të tjera, përdorimi i një kristali përqendron shpërndarjen e dobët të qelizave të njësive individuale në një reflektim shumë më të fuqishëm, koherent, që mund të vërehet mbi zhurmën.
Aplikimet
Difraksioni i rrezeve X ka zbatime të gjera dhe të ndryshme në shkencat kimike, biokimike, fizike, materiale dhe minerale. Laue pohoi në 1937 se teknika "ka zgjatur fuqinë e vëzhgimit të strukturës dhjetë mijë herë përtej asaj që na jep mikroskopi". Difraksioni i rrezeve X është analog me mikroskopin me rezolucion të nivelit atomik i cili tregon atomet dhe shpërndarjen e tyre të elektroneve.
Kroni i Bajram Bogut
Kroni i Bajram Bogut është një monument i trashëgimisë kulturore në Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".