cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fra Angelico
Jeta e hershme 1395-1436
Fra Angelico i lindur Guido di Pietro në Rupecanina, në zonën e Tuscan-it të Mugello-s, pranë Fiesole, drejt fundit të shekullit të 14-te dhe vdiq në Romë më 1455. Për prindërit e tij nuk dihet asgjë. Ai u pagëzua Guido ose Guidolino. Dokumenti më i hershëm persa i përket Fra Angelico daton më 17 tetor 1417, kur ai u bashkua me një grup fetar në Carminë, ende me emrin Guido di Pietro. Ky dokument gjithashtu nxjerr në pah faktin se ai ishte piktor, fakt i cili më pas u konfirmua nga dy dëshmi të pagesave të Guido di Pietro në janar dhe shkurt 1418 për punën e bërë në kishën e Shën Stefanit të Pontë-s. Dëshmi e parë e Angelico si murg daton më 1423, ku ai njihet si Fra Xhovani, duke ndjekur zakonin e Urdhrave të Shenjte dhe mori emrin e ri. Ai ishte anëtar i Degës Zbatuese të Urdhrit Domenikan në Fiesole. Fra, një shkurtim i vëlla (nga latinishtja frater), një titull tradicional për një oshënar ose vëlla. Fra Angelico si fillim mori mësime si iluminist, duke punuar me vallain e tij të madh Benedetto, i cili ishte gjithashtu një Domenikan. Drejtuesi i tij është i panjohur. Shën Marko përmban dorëshkrime që mendohet të jenë bërë tërësisht ose pjesërisht nga duart e tij. Piktori Lorenzo Monaco ka ndikuar në mësimin e artit të tij, si dhe influenca e shkollës Sienese është e dallueshme në punët e tij. Ai ishte i ngarkuar me detyra të ndryshme në rrethin ku jetoi, por kjo nuk e pengoi zhvillimin e artit të tij, i cili shumë shpejt u be i famshëm. Sipas Vasari-t pikturat e tij të para ishin pjese altari dhe sipërfaqe të pikturuara për Manastirin Carthusian në Florencë, asgjë prej të cilit nuk ekziston tani. Prej 1408 deri më 1418 ishte në Grupin Domenikan të Cortonës ku ai pikturoi afreske, tani të shkatërruara, në kishën Dominikane dhe ka qenë ndihmës ose pasues i Gherardo Starnina. Ndermjet 1418 dhe 1436 ai ishte në grupin e Fiesole-s ku mbaroi disa afreske për kishën, dhe pjesë altari, të dëmtuara, por të restauruara. Disa pjese të altarit ruhen të paprekura në Galerinë Kombëtare, Londer që është një shembull i mrekullueshëm i aftësisë së Fra Angelico. Aty shprehet Krishti në Lavdi, i rrethuar me më shumë se 250 njerëz, përfshi këtu Dominikanët e lumtur.
Bashkëkohësit
Fra Angelico ishte bashkëkohës i Gentile da Fabriano. Pjesët e altarit të Gentile të Adhurimi i Mageve, 1423, në Uffizi, janë parë si një nga punët më madhështore të stilit të njohur si Gotik Internacional. Në kohen kur ishte bërë kjo pikture, një artist tjetër i ri, i njohur si Masaccio, ishte duke punuar më afresket për Brancacci Chapel në kishën e Carminës. Masaccio kishte përvetësuar më se miri implikimet e artit të Giotto. Disa piktore në Florencë e vunë re qëndrueshmërinë e tij, fytyrat emocionuese që dukeshin si të gjalla dhe mbeten të pandikuar nga to. Kolegu i tij i punës ishte një piktor i vjetër, Masolino, i se njëjtës gjenerate me Fra Angelico. Fatkeqësisht, Masolino vdiq më 1427, duke e lëne punimin të pambaruar.
Derri deputet
Derri deputet fabula me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2016 nga "Klean". Libri ka 128 faqe.
Tahaviu
Ebu Xhafer Ahmed et-Tahavi (Arabisht: أبو جعفر الطحاوي, romanizuar: Abū Jaʿfar Aḥmad aṭ-Ṭaḥāwī, 853 – 5 nëntor 933), ose shkurt et-Tahaviu (arabisht: الطحاوي), ishte një jurist arab egjiptian  Hanefi dhe teolog tradicionalist. Ai studioi me dajën e tij el-Muzani dhe ishte jurist Shafi'i, përpara se të kalonte në shkollën hanefi. Ai është i njohur për veprën e tij el-Akide et-Tahavije, një përmbledhje e besimit islam.
Emri
Sipas edh-Dhehebi, emri i tij ishte Ebu Xhafer Ahmad ibn Muhamed ibn Selemeh ibn Abdulmalik ibn Selemeh, el-Azdi el-Haxheri el-Misri et-Tahavi el-Hanefi. == Biografia == Et-Tahavi u lind në fshatin Ṭaḥā në Egjiptin e Sipërm në vitin 853 (239 hixhri) në një familje të pasur arabe me prejardhje azdi. Ai filloi studimet e tij me dajën e tij, Ismail ibn Jahja el-Muzani, një jurist Shafi'i, por në vitin 873 (259 hixhri), rreth moshës 20 vjeçare, et-Tahaviu e braktisi shkollën e jurisprudencës shafi'i në favor të shkollës hanefi. Versione të ndryshme jepen nga biografët e tij për konvertimin e tij në shkollën hanefi, por arsyeja më e mundshme duket të jetë se sistemi i Ebu Ḥanifes iu drejtua depërtimit të tij kritik më shumë se atij të Shafi’ut.
Et-Tahaviu më pas studioi nën drejtimin e hanafinjve në Egjipt, Ahmed ibn Ebi Imran el-Hanefī, i cili kishte studiuar vetë tek dy nxënësit e shkollës fillore të Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhammed esh-Shejbaniut. Et-Tahaviu më pas udhëtoi për në Siri në vitin 882 (268 hixhri) për studime të mëtejshme në jurisprudencën hanefi dhe u bë nxënës i Abū Khāzim ʿAbd al-Hamīd ibn Abd al-ʿAzīz, krye kadiu i Damaskut.
Et-Tahaviu fitoi një njohuri të gjerë të hadithit përveç jurisprudencës hanefi dhe rrjedhimisht qarqet e tij të studimit tërhoqën shumë studentë të diturisë të cilët treguan hadith prej tij dhe transmetuan veprat e tij. Midis tyre ishin al-Da'udi, kreu i Zahiri Khurasan, dhe et-Taberani, i njohur mirë për fjalorët e tij biografikë të transmetuesve të hadithit.
Et-Tahaviu ishte i njohur për ekspertizën e tij në jurisprudencën hadith dhe hanefi, madje edhe gjatë jetës së tij, dhe shumë prej veprave të tij, si Kitāb Maʿāni al-Āthār dhe ʿAqidah aṭ-Ṭīhayys''.
Ai vdiq në ditën e 14 të Dhulkaide, 321 hixhri (5 nëntor 933 e.s.), dhe u varros në al-Qarāfah, Kajro.
Punimet
Ai shkroi shumë vepra të tjera, afër dyzet libra të ndryshëm, disa prej të cilëve janë ende në dispozicion sot, duke përfshirë:
Ebul Vefa
parapamje|Ebu-l Vefa Ebu-l Vefa Muhamed Buzhgani (arabisht: ابوالوفا محمد بوژگانی, lexo: Abu Uafa), ishte matematikani dhe astronomi i fundit i madh i shkollës së astronomisë në Bagdadit. Shkroi veprën "Almagest", një përmbledhje, përpunim dhe përparim të punimeve të Ptolemeut.
Dvorca (Saraj)
Dvorcё, (maqedonisht: Дворце/Dvorce) ёshtё fshat nё komunën e Sarajit, Maqedoni.
Ernst Abe
right|120px Ernst Abbe (lexo: Ernst Abe), lindi më 23 janar të vitit 1840 në Ajzenbah, Gjermani dhe vdiq më 14 janar të 1905 në Jena, Gjermani. I përket fizikanëve që kanë studiuar optikën, në mënyrë të veçantë optikën e zbatuar. Më 1870 u emërua profesor i fizikës teorike në Universitetin e Jenës. Po atë vit formuloi ligjin e sinuseve në optikën gjeometrike, që luajti një rol të madh në optiken e zbatuar. Më 1872 ai shpuri më tej teorinë e shëmbëllimit në mikroskop dhe ishte i pari që vendosi kondesatoein në mikroskopin optik. Më 1886 pranoi të punojë si mjeshtër shkencor për kërkimet optike në ndërmarrjen e dëgjuar të Karl Zais për përgatitjen e aparateve optike dhe të xhamave të syzeve. Pas vdekjes së Karl Zais më 1888, ai mori në dorë udhëheqjen e kësaj ndërmarrjeje. Abe Ernest ka dhënë ndihmesë të çmuar në ndërtimin e aparateve të ndryshme optike.
Bangladeshi
Republika Popullore e Bangladeshit (bengalisht:গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ Gôno Projātontrī Bāņlādesh ) është vend në Azinë jugore. Kjo republikë është krijuar në territorin antik të quajtur Bengali. Bangladeshi kufizohet me Indinë dhe Burmën (tani Mianmar) dhe është fqinje e Kinës, Nepalit dhe Butanit.
Historia
Lidhja Avami e themeluar më 1949 dhe e udhëhequr nga Mujibur Rrahmani, e që paraqitej si udhëheqëse e lëvizjes autonome në Pakistanin-Lindorë, e ndihmuar ja arrinë që më 1971/72 të krijojë shtetin e Bangladeshit. Më 1975 ndodhë një puçë, me që rastë vije deri tek vrasja e udhëheqësit Mujibur Rrahmanit. Nga 1976 fillon regjimi i Gjeneralit Zija ur-Rrahmanit, i cili u vra më 1981. Nga 1982 deri më 1990, republikën e udhëhiqte Hysen Muhamt Ershadi dhe nga 1991-ta në Bangladesh, si femra e parë në shtete islamke, zgjidhte Minister Presidente Khaleda Zijaja (Partisë Nacionale Bangladeshi) të cilën e pasonë më 1996 Sheiku Hasina Vajedi (Liga Avami).
Politika
thumb|200px|Njësitë administrative në Bangladeshë thumb|170px|[[Dhaka]] Bangladeshi qeveriset në gjashtë njësi të nivielit të lartë administrativ .Secila njësi është e emërtuar sipas qendrës: Barisal (বরিশাল), Chittagong (চট্টগ্রাম), Dhaka (ঢাকা), Khulna (খুলনা), Rajshahi (রাজশাহী), dhe Sylhet (সিলেট)
Njësitë e nivelit të lartë ndahen në njësi më të vogla të rendit të dytë të quajtura zila. Janë 64 njësi të tilla që ndahen më tutje në njësi të rendit të tretë të quajtura upazila apo thana (stacione politike). Sipërfaqet e njësive (stacioneve) politike përveq atyre që gjenden në qytete të mëdha (metropole) të gjitha ndahen më tutje në njësi të nivelit të katërt. Njësitë e niveleve të katërta ndahen në njësi të nivelit të pestë të quajtura mahallas.
Si qytete të mëdha (metropole) merret Dhaka - kryeqyteti dhe qytet imë i madhë në Bangladesh dhe qendrat/qytetet Chittagong, Khulna, Rajshahi, Barisal and Sylhet. Në këto qendra gjenden kryesia elektrorale ndërsa në komunat e njësitë tjera gjenden selia e elektoratit. Zgjedhja e kryetarit dhe e personit në seli bëhehet çdo pesë vite.
Sipërfaqe tjera:
Gjeografia
Gjeografia e shtetit
Ekonomia
Degë kryesore të ekonomisë merret se është bujqësia (orizi, arra dhe frute për vaj, duhani, çaji, etj.), fushat e gazit natyrorë, në lindje prinë industria e çelikut në Çitagong (Chittagong), Rafinerit e naftës, Ndërtimtaria e anijeve, Industria e letrës dhe ajo kimike, dhe Industria e Makinerisë. Është eksportues i njohur i tekstileve. Ka porta ajrore internacionale në Daka dhe Çitagong.
Demografia
Republika zë një sipërfaqe prej 143 998 km2 në të cilën jetonë rreth 123,1 milion banorë, nga këta banorë 86% janë mysliman dhe 12% hindus.
Fabula xhepi 9
Fabula xhepi Pjesa 9, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në 2017 nga "Flamuri". Libri ka 192 faqe. ISBN 9789928441713
Vilafranca
Vilafranca është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Alt Maestrat, të provincës Castellón, në Komunitetin e Valencias. Vilafranca ka 2399 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 93.8 km2.
Brügglen
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Ebu Ubejd
Abu Ubejd (Abu Ubayyd, 838 M), ekonomistë arabë, nga trojet e Kalifatit.
Abu Ubayyd në librin e tij Alamwal diskuton financat publike të kalifatt në aspektin e të drejtës së qeverisë drejt asaj publike dhe e kundërta. Ai poashtu përmend tri tipe të të ardhurave: zakah (duke përfshirë ushr), khums, dhe fay (duke përfshirë kharaxh dhe xhizjan).
Çlirim
Çlirimi është një fshat në komunën Finiq në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Estrie
Estrie është një rajon administrativ në Provincën Kebek, Kanada. Rajoni administrativ ka një sipërfaqe 10195 km² dhe popullsi 300917 banorë. U themelua më 1981.
Fabulat e gjyshit
Fabulat e gjyshit me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2017 nga "Flamuri". Libri ka 32 faqe me foto. ISBN 9789928446404
Buronjë
Buronja është një fshat në komunën Finiq në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Kantoni Semur-en-Auxois
Kantoni Semur-en-Auxois (frëngjisht: Canton de Semur-en-Auxois) është një kanton në departamentin Côte-d'Or, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Semur-en-Auxois. Ka sipërfaqe 292.65km2 dhe popullsi 9499 banorë.
Fabula xhepi 10
Fabula xhepi Pjesa 10, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2017 nga "Flamuri". Libri ka 192 faqe. ISBN 9789928441720
Kantoni Semur-en-Auxois
Përbërja aktuale
Kantoni Semur-en-Auxois aktualisht përbëhet nga 29 komuna.
Muhammad bin Al-Hassan
Muhammad bin Al-Hassan (Muhammad bin Hasan Al Shajbani, 804 M), ekonomist arabë, nga trojet e Kalifatit.
Muhammad bin Al-Hassan shkroi Al-Ikhtisab fil Al Rizk Al Musthahab që sqaron shumë mënyra për të fituar për jetë: ixharah, tixharah, zira'ah, sina'ah. Ai thot se personi së pari duhet të përmbushë nevojat e veta elementare dhe pastaj të japë gjysmën e pronës së tij të tjerëve, tek e fundit të gjithë njerëzit janë të lire të kërkojnë të holla aq sa të duan apo të mos gjejnë më tepër sesa që kishin bërë pasuesit.
John Couch Adams
thumb|220px|John Couch Adams John Couch Adams, (lexo: Xhon Kouç Adams), lindi më 5 qershor të vitit 1819 në Lindcot, ShBA dhe vdiq më 21 janar të vitit 1892 në Kembrixh, Angli, ishte shkencëtar britanik.
Pas studimeve në kolegjin "St. John´s" në Kembrixh punoi si astronom dhe më 1858 u emërua profesor i gjeometrisë dhe astronomisë në Kembrixh. Pas analizës matematikore të pengesave të lëvizjeve të Uranit, më 1845 zbuloi planetin Neptun.
Historia e Brazilit
Historia e Brazilit mund tën dahet në dy pjesë të mëdha: periudha koloniale që nga zbulimi prej Portugezëve (vitet 1500) e deri në 1822 kur Brazili fitoi pavarësië ga Portugalia dhe periudha kombëtare nga pavarësia deri më sot. Gjatë periudhës koloniale Brazili u bë shoqëria e parë e skllevërve që punonin ë plantacione duke kultivuar sheqer e më pas kafe. Gjatë viteve 1700 Brazili përjetoi ethet e arit pasi u zbulua ar në territorin kufitar me bregdetin. Pasi Brazili e theu kontrollin Portugez gjatë viteve 1820, anëtarë të familjes mbretërore portugeze sunduan si perandore deri në vitin 1889 në të vetmen monarki të hemisferës perëndimore.
Në vitin 1889 Brazili u kthze ne republikë duke përjetuar dy periudha diktatoriale nga 1937 deri 1945 dhe nga 1964 deri 1985. Bashkëpunimi Evropianëve, Amerikanëve Amtarë dhe Afrikanëve krijoi një nga shoqëritë më mikse në botë me pabarazi të tmerrshme ekonomike.
Periudha koloniale
Me themelimin e venbanimeve të para përgjatë bregetit dhe prezantimi mesukses kekulturën e sheqerit, Brazili filloi të zhvillojë një ekonomi të bazuar në bujqësinë në plantacione të mbajtur më këmbë prej punës së skllevërve. Futja e njënumri të madh skllevërish afrikanë e transofrmuan Brazilin në një shoqëri multiraciale ku u përzine Evropianët, Amerikanët Amtarë dhe Afrikanët. Pas zbulimit të arit në fund të iteve 1600 në krzeqëndrën e Minas Gerais (Minierat e Përgjithshme), Brazili e zgjeroi shtrirjen territoriale në drejtim të brëndësi të kontinentit. Ari e bëri Brazilin rajonin ekonomik më të rëndësishëm të Perandorisë Portugeze dhe shkaktoi një lëvizje të madhe në përqëndrimin e popullsisë braziliane. Vendbanimet pranë rajoneve me ar në juglindje të Brazilit u rritën me shpejtësi te madhe duke eklipsuar pasurinë dhe influencën e vendbanimeve të vjetra verilindore.
Fabula xhepi 11
Fabula xhepi Pjesa 11, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Flamuri". Libri ka 192 faqe. ISBN 9789928446428
Biezwil
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Boesingheliede
Boesingheliede është një qytezë në Haarlemmermeer, provinca Hollanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe km² dhe popullsi 140 banorë.
Salca e kosit
Salca e kosit është një ushqim shumë i preferuar për të gjithë, po dhe aq i ushqyeshëm dhe shëndetshëm.
Historia e Partisë së Punës të Shqipërisë (Botimi i dytë)
Historia e Partisë së Punës të Shqipërisë (Botimi i dytë) është përgatitur nga Instituti i Studimeve Marksiste-Leniniste pranë KQ të PPSH. Shtëpia botuese "8 Nëntyori" Tiranë 1981. Në të përfshihen:
Salca e kosit
Përgatitja
Përgatitja e salcës së kosit : ju nevojitet vetëm një trastë napë. Fusni sa kos të doni brenda saj (psh nga 1,5 kg del nja 500 gr salcë kosi). Lijeni për një ditë në mënyrë që të pikohet komplet uji i tepërt. Më pas kur ta nxirrni mund ti hidhni pak kripë për të rritur qëndrueshmërinë, si dhe sipër mund ti shtoni pak vaj.
Historia e Partisë së Punës të Shqipërisë (Botimi i dytë)
1. Fillimet e lëvizjes punëtore
2. Lindja e lëvizjes komuniste
3. Zgjerimi i lëvizjes komuniste ( 1935-1939) 4. Krijimi i Partisë Komuniste, domosdoshmëri historike
5. Themelimi i Partisë Komuniste të Shqipërisë 1. Organizimi i Partisë. Përpjekjet për bashkimin dhe mobilizimin e masave në LANÇ
2. Shkatërrimi i rrymës fraksioniste likuidatore dhe vendosja e unitetit në Parti
3. Krijimi i Frontit NÇ, lindja e pushtetit popullor dhe zgjerimi i luftës së armatosur
6. Për forcimin e luftës kundër pushtuesve të rinj gjermanë dhe për shpartallimin e reaksionit 7. PKSH organizatore e luftës heroike të popullit shqiptar për asgjësimin e planeve të armikut në dimrin 1943-1944
8. Themelimi i shtetit të ri të demokracisë popullore
9. Çlirimi i plotë i Shqipërisë. Fitorja e revolucionit popullor.
10. Bilanci i LANÇ-së dhe shkaqet e fitores 1. Mbrojtja dhe forcimi i pushtetit popullor.
2. Mobilizimi i masave për rindërtimin e vendit.
3. Përforcimi i shtetit të demokracisë popullore si formë e diktaturës së proletariatit.
4. Orientimet e Partisë për thellimin e revolucionit dhe ndërtimin e bazave të socializmit
5. Shkatërrimi i ndërhyrjes armiqësore të revizionistëve jugosllavë. 1. Kongresi i I i PKSH-së - kthesë historike në jetën e Partisë dhe të vendit.
2. Forcimi i lidhjeve midis klasës punëtore dhe fshatarësisë në luftë kundër vështirësive.
3. Për ruajtjen e forcimin e unitetit ideologjik dhe organizativ, për plotësimin e planit dyvjeçar. 4. Kongresi i II i PPSH-së. Detyrat për shndërrimin e Shqipërisë në një vend bujqësor-industrial.
6. Forcimi i punës ideologjike dhe shkatërrimi i orvatjeve për revizionizmin e vijës marksiste-leniniste të Partisë. 1. Kongresi III i PPSH-së. Orientimi për shpejtimin e kolektivizimit të bujqësisë
2. Lufta e PPSH-së kundër revizionizmit modern - rrezikut kryesor në lëvizjenkomuniste ndërkombëtare.
2. Partia në luftë për plotësimin e detyrave të planit të tretë pesëvjeçar 3. Detyrat për zhvillimin e mëtejshëm të bujqësisë socialiste
4. Forcimi i punës organizative dhe ideologjike të Partisë për edukimin komunist të punonjësve.
5. Lufta e PPSH-së për demaskimin e demagogjisë dhe të taktikave të revizionistëve hrushovianë. 1. Kongresi V i PPSH. Detyrat për revolucionarizimin e mëtejshëm të Partisë.
2. Zbatimi i detyrave për revolucionarizimin e Partisë e të pushtetit dhe për forcimin e unitetit Parti-popull. 3. Lëvizjet e mëdha revolucionare.
4. Revolucionarizimi në fushën ekonomike.
5. Karakteri revolucionar konsekuent i politikës së jashtme të Partisë. 1. Kongresi VI i PPSH. Detyrat për thellimin e revolucionit socialist në të gjitha fushat.
2. Socializmin e ndërtojnë masat, Partia i bën ato të ndërgjegjshme.
3. Thellimi i luftës ideologjike kundër shfaqjeve të huaja. 4. Forcimi i gjithanshëm i mbrojtjes së vendit.
5. Lufta revolucionare në lëmin ekonomik.
2. Gatishmëria e Partisë dhe e popullit për të kryer detyrat e ndërtimit socialist në çdo situatë. Shkatërrimi i pikësynimeve të revizionistëve kinezë.
3. Forcimi i gjithanshëm i gjendjes së brendshme të vendit 4. Në mbrojtje të marksiszëm-leninizmit e të ështjes së revolucionit në shkallë ndërkombëtare.
Vrion
Vrioni është një fshat në komunën Finiq në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Fabula xhepi 13
Fabula xhepi Pjesa 13, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Flamuri". Libri ka 192 faqe. ISBN 9789928446480
Fabula xhepi 12
Fabula xhepi Pjesa 12, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Flamuri". Libri ka 182 faqe. ISBN 9789928446435
Sullara e Poshtme
Sullarë e Poshtme, (Долно Свиларе/Dolno Svilare) ёshtё fshat nё komunën e Sarajit, Maqedoni.
Demografia
Sipas regjistrimit të popullsisë së viti 2002 fshati kishte 2010 banorë nga të cilët 1998 ishin Shqiptarë, 6 Maqedonas, dhe 6 tjetër.
Kantoni Parcq
Kantoni Parcq (frëngjisht: Canton du Parcq) është një kanton në departamentin Pas-de-Calais, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Le Parcq. Ka sipërfaqe 167.04km2 dhe popullsi 7501 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Parcq aktualisht përbëhet nga 24 komuna.
Vespella de Gaià
Vespella de Gaià është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Tarragonès, të provincës Tarragona, në Komunitetin e Valencias. Vespella de Gaià ka 404 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 18 km2.
Dumbo
Dumbo është një film i animuar amerikan i vitit nga regjisori Ben Sharpsteen. Filmi u lëshua nga studio e Disney dhe u shfaq për herë të parë në SHBA më 23 tetor 1941.
Mirëseveni në shtëpinë e marrëzirave
"Mirëseveni në shtëpinë e marrëzirave" Satira (tregime satirike) me Autor Luan Laze. Shtëpia botuese "Kumi" faqet e librit 160. ISBN 978-99956-48-62-6
Kur fantazia e një shkrimtari, tretet me satirën dhe humorin, lexuesi ka ç'të mësojë dhe argëtohet. Dhjetë novelat dhe tregimet e këtij libri, ju dërgojnë në ambjente krejt origjinale, situta të papërsëritshme e me dialogë interesantë. Personazhe që mendojnë si ju dhe zgjidhin dilemat siç do dëshironit. Të vërteta apo fantazi? Të shkruara me vërtetësi gati dokumentare, krijimet i kanë të dyja. Çdo personazh të këtij libri e njihni, sepse i keni miq, të dashur, shokë dhe të votuar. Kanë ADN-në tuaj, por me vese më shumë se ju. Prandaj janë përfshirë në këtë libër. Ligësia, pangopësia, imoraliteti, pasiguria, injoranca dhe idiotësia, ju kthehet me art, satirë dhe humor. Shikoni katandisjen kur njeriu i thotë lamtumirë vlerave. Ata që ju shkojnë ndërmend, janë personazhet e librit. Nëse nuk i ngjason asnjë, mendoni se autori ka vetëm fantazi të harlisur. Por jo se nuk ka të drejtë. Sepse çdo fjalë apo mendim kundra së keqes, nuk është kurrë më e keqe se e keqja vetë.
Nennigkofen
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Karahaxhë
Karahaxhi është një fshat në komunën Finiq në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Koriqanji i Shkopetit
Koriqanj i Shkopetit (greqisht: Φροσύνη/Frosíni) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Κορύστιανη/Korístiani.
Ftesë në studio
Ftesë në studio është botuar për herë të parë në Tiranë si dhe në Prishtinë më 1990.
Libri u dorëzua për shtyp në pranverë të vitit 1990, në prag të ngjarjeve tronditëse, në zhvillimin e të cilave, ai ka luajtur, pa dyshim, një rol. Botuar me një tirazh prej 30.000 kopjesh, vetëm disa muaj para ikjes së autorit nga Shqipëria, kjo vepër nuk arriti të ndalohej veçse përgjysmë. “Ftesë në studio” është një pasqyrë e saktë se gjer ku kishte shkuar mendimi i përparuar shqiptar në fillim të vitit 1990. Për lexuesin e sotëm duket gati e pabesueshme se si një libër i tillë, ku nuk ka asnjë gjurmë robërie, mund të jetë shkruar e botuar në regjimin komunist. Gjatë leximit të veprës lexuesit i krijohet përshtypja se komunizmi ka rënë në Shqipëri. Ndonëse shumë faqe të këtij libri kanë qenë nxjerrë nga shënime të hershme, pjesa kryesore e tij u shkrua në fund të vitit 1989 e në fillim të vitit 1990. Në pranverë të atij viti, pas një letërkëmbimi zhgënjyes me presidentin Ramiz Alia, vendimi për ta lënë Shqipërinë ka qenë shtysa kryesore për ta mbaruar me ngut librin. Ky vendim ka kushtëzuar njëfarë fryme lamtumire dhe ndarjeje nga lexuesi shqiptar, ndarje, që ndonëse përpiqesha ta besoja si të përkohshme, kishte ditë kur më dukej se mund të ishte e gjatë.
Retushimi
Krahasuar me botimin e parë, në ribotimin e vitit 2004 i është hequr një pjesë e madhe e kapitullit të 11 ku sulmon Arshi Pipën, Kapllan Resulin dhe Kasëm Trebeshinën.
Vogëlushi i Vitit të Ri
Vogëlushi i Vitit të Ri libër për fëmijë me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2018 nga "Flamuri". Libri ka 80 faqe me foto. ISBN 9789928446497
Kodi i mallërave 4900
Kodi i mallërave 4900 është pjesa e numrave çelës nga 4901 të kodit të mallërave në Kosovë. Tabela e më poshtme është e shkallës së parë d.m.th çelsat më të gjatë se kater shifra nuk janë përfshirë.
"Pirati" i Tiranës
"Pirati" i Tiranës libër për fëmijë me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "GLA". Libri ka 42 faqe. ISBN 9789928451385
Fabula xhepi 14
Fabula xhepi Pjesa 14, me autor Ferit Lamaj. Botuar në Tiranë në vitin 2020 nga "Flamuri". Libri ka 192 faqe. ISBN 9789928458155
Vrastova
Gjeografia
Nga veriu Vrastova kufizohet me Kurtesin e Draganjin, nga jugu me Margëlliçin, nga lindja me Karbunarin e Skëndalin dhe nga perëndimi me Mazrekun. Para Luftës së Dytë Botërore, Vrastova kishte këto lagje: Pallaskanji (të ardhur nga Kurtesi), Seferatë dhe Zubatë (ardhur nga Kurtesi).
Toponimet të fshatit Vrastovë:(Para Luftës së Dytë Botërore)
Demografia
Banenj, Brahimenj, Dautenj, Maksutenj, Mamenj, Tahirenj, Spahenj, Sullenj, Zeqarë, Zubatë.
Historia e kampionateve të Shqipërisë, vitet 30
Historia e kampionateve të Shqipërisë, vitet 30 Historia e futbollit me Autori Besnik Dizdari. Shtëpia botuese "Albin" viti i botimit 1999. Faqet e librit 192. ISBN 99927-32-25-3
Një libër i këtyre viteve të futbollit shqiptar është tepër i nevojshëm, sepse nuk ka pasur asnjë dokumentim dhe arkivim të ndeshjeve dhe skuadrave në këto vite. Kështu ky libër është një shërbim të kulturës sportive të vendit tonë. Është dashur një hulumtim i gjerë dhe i vështirë në gazetat e kohës për të arritur të shfaqen skuadrat pjesëmarrëse në kampionate, formacionet e tyre, rezultatet e ndeshjeve apo edhe fotografi të kohës.
Air Albania
parapamje|300px|Logoja parapamje|Airbus A319 në Rinas Air Albania është linja ajrore kombëtare e transportit me flamur të Shqipërisë, me seli në Rinas, Shqipëri. Ajo u themelua me ndihmën e Presidentit turk Rexhep Taip Erdoan si një degë e Turkish Airlines. Qendra e linjës ajrore është në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës "Nënë Tereza", ku ndodhet selia e korporatave ajrore. Fluturimet filluan më 15 shtator 2018.
Faza e themelimit
Air Albania u themelua në 16 maj 2018 nga një konsorcium i udhëhequr nga qeveria shqiptare dhe ajo turke nën një partneritet publik-privat. Turkish Airlines, një partner themelues, zotëron 49.12% të Air Albania. Pjesa e mbetur prej 50.88% tregtohet publikisht, aktualisht e ndarë midis Albcontrol, një korporatë në pronësi të qeverisë shqiptare, me afërsisht 10%, dhe MDN Investment, një kompani private në Shqipëri, me afërsisht 41% të aksioneve. Autoriteti kombëtar i konkurrencës i Shqipërisë miratoi krijimin e linjës ajrore në shtator 2018. Një A319 me qira nga Turkish Airlines operoi fluturimin e parë të linjës ajrore në prill 2019.
Debati pas themelimit të linjës ajrore shpërtheu kur u zbulua se partneri themelues MDN Investment ishte themeluar 9 ditë më parë, më 7 maj 2018. Turkish Airlines kontribuoi me 30 milionë dollarë në fillimin e tyre. Për më tepër, më 16 maj 2018, qeveria shqiptare i kishte dhënë Albcontrol-it kontrollin e tokës në të cilën ishte ndërtuar Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës për të marrë pjesë në partneritetin publik-privat. Për shkak të mungesës së komentit publik, Shqipëria mund të ketë shkelur Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit që kishte nënshkruar gjatë procesit të anëtarësimit të saj në Bashkimin Evropian.
Zhvillimet që nga viti 2020
Agjencia e Sigurisë së Aviacionit të Bashkimit Evropian (EASA) i dha Air Albania një certifikatë Operatori të Vendit të Tretë (TCO) më 8 maj 2020, duke i lejuar Air Albania të kryejë fluturime midis Shqipërisë dhe Bashkimit Evropian. Në shtator 2021, linja ajrore shtoi një avion të tretë në flotën e saj për herë të parë.
Më 9 shtator 2022, autoritetet shqiptare pezulluan licencën e biznesit të linjës ajrore pasi kompania nuk dorëzoi dokumentacionin e nevojshëm, por u lejua të vazhdonte të gjitha operacionet e fluturimit.
Më 14 shtator 2022 autoritetet shqiptare riaktivizuan licencën e biznesit pasi kompania ajrore solli të gjithë dokumentacionin e nevojshëm dhe po vazhdon operimin e tij në trembëdhjetë destinacione në Evropë.
Kantoni Dijon-5
Kantoni Dijon-5 (frëngjisht: Canton de Dijon-5) është një kanton në departamentin Côte-d'Or, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Dijon. Ka sipërfaqe 129.54km2 dhe popullsi 28512 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Dijon-5 aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Historia e kampionateve të Shqipërisë 1950-1954, Libri 4
Historia e kampionateve të Shqipërisë 1950-1954, Libri 4 Historia e futbollit me Autor Besnik Dizdari. Shtëpia botuese: "Futbolli Shqiptar Magazine". Viti i botimit 2005, faqet e librit 200. ISBN 99943-780-1-5
Në këtë vëllim janë paraqitur dy skuadrat më të forta të kohës: Dinamo dhe Partizani, të cilat kanë pasur një përngjasim të rrallë ndërmjet tyre. Të dyja skuadrat kishin të njëjtën etje për të fituar, të njejtat qëllime dhe të njëjtin ndërtim. Për 10 vite ato kanë mbajtur të gjithë peshën e futbollit shqiptar duke fituar 6 kampionate Dinamo dhe 4 të tilla Partizani.
Venta del Moro
Venta del Moro është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Requena-Utiel, të provincës Valencia, në Komunitetin e Valencias. Venta del Moro ka 1497 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 272.6 km2.
Bregas (Finiq)
Bregasi është një fshat në komunën Finiq në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Çudira dhe marrëzi
Çudira dhe marrëzi fabula-epigrame me autor Dritëro Agolli. Botuar në Tiranë në vitin 1995 nga "Toena". Libri ka 181 faqe me ilustrime.
Leimuiderbrug
Leimuiderbrug është një qytezë në Haarlemmermeer, provinca Hollanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe km² dhe popullsi 40 banorë.
Schnottwil
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Anatomia e peshkaqenit
Anatomia e peshkaqenëve ka pika të ndryshme me anatominë e kockave dhe llojeve të tjera të peshkut. Numri i madh i llojeve dhe diversiteti i habitateve të peshkaqenëve do të thotë se ekzistojnë gjithashtu ndryshime në trupat "tipik" të peshkaqenëve.
Skeleti
Skeleti i një peshkaqeni përbëhet kryesisht prej kërcit.
Fletët
Shumica e peshkaqenëve kanë tetë fletë: një palë fletë anësore, një palë fletë legeni, një fletë shpinore, një fletë të bishtit dhe një fletë anale. Anëtarët e rendit Hexanchiformes kanë vetëm një fletë shpinore të vetme. Fleta anale mungon në rendet Squaliformes, Squatiniformes dhe Pristiophoriformes. Fletët e peshkaqenëve mbështeten nga rrezet e brendshme të quajtur ceratotrichia.
Bishti
Bishti i një peshkaqeni përbëhet nga fletë fundore, të cilat ofrojnë burim kryesor notit. Forma e fletëve fundore të peshkaqenit ndryshon nga lloji në lloj dhe mund të ndahet gjerësisht në pesë kategori:
Cekurati
Cekurat (greqisht: Τσεκούρι/Tsekoúri) është fshat në qarkun i Prevezës, Greqi. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Τσεκουράτι/Tsekouráti.
Engjëll Ndocaj
Engjëll Ndocaj  lindur në Tiranë më 19 maj të vitit 1953. Ka kryer Fakultetin në degën e Gjuhë - Letërsisë në Universitetin e  Tiranës  ku edhe u diplomua  mbas  katër  vjetësh. Në majin e vitit 1981, u emërua gazetar në Televizionin Shqiptar. Engjëll Ndocaj në ambientet e TVSH-së është bërë një ndër protagonistët e ekranit të parë shqiptar, duke rezervuar në arkivin e tij mbi 100 filma dokumentarë dhe qindra emisione televizivë.
Tscheppach
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Vajza që dinte gjuhën e zogjve
Vajza që dinte gjuhën e zogjve novelë-përrallë me autor Dalan Shapllo. Botuar në Tiranë në vitin 1995 nga "Toena". Libri ka 61 faqe me ilustrime.
Con Dao
Con Dao është pjese e një grumbulli ku përfshihen 16 ishuj. Ata janë te njohur si burgu tepër i vrazhdët, ne te cilin u mbyllen ne vite 22 000 njerëz, qe kundërshtonin kolonializmin francez. Me vone edhe nga qeveria e Saigonit.
Abdylaziz et-Tarifi
Quhet Abdulaziz ibn Merzuk et-Tarifi. Ka lindur me datën 7.12.1396 hënor (7.9.1976 diellor).
Sa i përket studimeve universitare, ai diplomoi në jurisprudencë islame në universitetin Imam Muhamed ibn Saud, në qytetin e Rijadit. E sa i përket profesionit, ai ka qenë hulumtues shkencor në Ministrinë e Çështjeve Islame, pastaj u bë drejtor i studimeve dhe kërkimeve në Qendrën e Kërkimeve dhe Studimeve, pastaj u bë studiues islam në po të njëjtën qendër.
Filloi të mësonte përmendësh tekstet islame në moshën 13 vjeçare. Libri i parë që mësoi përmendësh ishte “El-Bejkunijjeh” (libër në shkencën e hadithit). Ai mësoi “Keshf esh-Shubuhat”, “Kitab et-Teuhid”, “Fadl el-Islam”, “el-Mandhumah er-Rahbijjeh” dhe “Bulug el-Meram”, në të njëjtën kohë mësoi qindra vargje të poezisë gjersa ishte 18 vjeç. Më pastaj vazhdoi me mësimin përmendësh të “Sahih el-Buhari”, “Sahih Muslim”, “Sunen Ebi Davud” dhe libra të tjerë të hadithit. Ai gjithashtu mësoi “Menar es-Sebil” dhe “er-Risaleh” (të Ibn Ebi Zejd el-Kajrauani) në fikhun e Imam Malikut.
Studioi libra të panumërt në lëmin e hadithit, fikhut, usulit, tefsirit, literaturës njashtu librat e fikhut në medh-hebin e Imam Ebu Hanifes, Imam Ahmedit, Imam esh-Shafi’iut dhe Imam Malikut. Ai studioi libra të shumtë të hadithit, duke përfshirë “Sunenin e Bejhekiut”, “Sahihun e Ibn Huzejmes”, “Sahihun e Ibn Hibbanit”, “Musannefin e Ibn Ebi Shejbes”, “Musannefin” e Abdur-Rezzakut dhe “Sunenin e ed-Darekutniut.” Librat e tjerë që studioi janë: “Fetaua Ibn Tejmijjeh”, “Zad el-Mead”, “Tefsir Ibn Kethir”, “Tefsir et-Taberi”, “Tefsir el-Begaui”, “Tefsir ez-Zemahsheri”, “Tefsir eth-Tha’lebi”, “Sireh Ibn Hisham” dhe “el-Mugni.”
Shejhu lexon në një mesatare prej 13-15 orë në ditë dhe mësonte rreth 30-50 hadithe çdo ditë.
Prej mësuesve të shquar të tij
Shkëlqesia e tij, dijetari i madh, Abdul-Aziz Ibn Baz, të cilin e shoqëroi rreth katër vite. Shejh Safiurrahman el-Mubarekfuri. Shejh Abdullah ibn Akil Shejh, kryetar i Komitetit të Përhershëm në “Këshillin Gjyqësor.” Abdul-Kerim el-Hudajri, tek i cili ka lexuar librin “El Baith El Hathith” në vitin 1418 h. Shejh Salih Alush-Shejh, tek i cili ka lexuar disa pjesë të librit “Mufredat Garaib El Kuran” të Er Ragib El Asfehani, “Sunen Ebu Davud” në po të njëjtin vit (1418 h). Shejh Muhamed El Burni, tek i cili ka lexuar “Fet’hul Bari.” Shejh Abdurrahman El Berrak, të cilin e shoqëroi disa muaj me librin “El I’tikad” të Bejhekiut. Shejh Muhamed Abdullah es-Sumali. Hasan El Ethjubi, tek i cili ka mësuar sintaksën dhe morfologjinë, etj.
Burimi
Shejh AbdulAziz Et-Tarifi në Gjuhën Shqipe
Fatkeqësia e Çernobilit
Katastrofa e Çernobilit është një aksident reaktor bërthamor në uzinën e energjisë bërthamore të Çernobilit në Ukrainë, (atëherë pjesë e Bashkimit Sovjetik). Ajo është konsideruar të jetë fatkeqësia bërthamore me e keqe në histori bashke me 7 ngjarje të tjera te shkallës Bërthamore Ndërkombëtare. Dy persona vdiqën në shpërthimin e parë me avull, por vdekjet më shumë nga e aksidentit janë shkaktuar nga helmimi me rrezatim.
Më 26 prill 1986 01:23 (UTC 3) reaktori numër katër në uzinën e Çernobilit, pranë Pripyat (në ukrainisht Republika Socialiste Sovjetike), shpërtheu. Shpërthime të tjera dhe zjarri derguan sasi te medha rrezatim në atmosferë dhe mbi një zonë të gjerë gjeografike.
Shtellunga tymi u pervodhen mbi pjesën me të madhe të Bashkimit Sovjetik perëndimor, Evropes Lindore, Evropës Perëndimore, dhe Evropes veriore, bashke me reshje shiu bërthamore. Zonat e mëdha në Ukrainë, Bjellorusi dhe Rusi ishin të ndotura keqas, duke rezultuar në shpërnguljen ose ndryshe zhvendosjen e mbi 336.000 njerëzve. Sipas të dhënave zyrtare sovjetike, rreth 60% e pasojave radioaktive u ulen në Bjellorusi.
Aksidenti ngriti shqetësime në lidhje me sigurinë e industrisë sovjetike, energjinë bërthamore si edhe fuqi bërthamore në përgjithësi. Vendet e Rusia, Ukraina, Bjellorusia kanë qenë të ngarkuar me dezinfektime të vazhdueshme dhe të konsiderueshme dhe kostot e kujdesit shëndetësor të aksidentit Çernobilit. Është vështirë që saktësisht të përcaktohet numri i vdekjeve të shkaktuara nga ngjarjet në Çernobilit.
Ne vitin 2005 Raporti i përgatitur nga Forumi Çernobilit, të udhëhequr nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), 56 të vdekur atribuohet drejtpërdrejt (47 punëtorët e aksidentit, dhe nëntë fëmijët me kancer tiroide), dhe vlerësohet se mund të ketë 4.000 vdekjeve nga kanceri shtesë në mesin e rreth 600.000 njerëzve më të ekspozuar shumë. Edhe pse Përjashtimi Zona Çernobilit dhe fusha të caktuara të kufizuara mbeten të kufizuara, shumica e zonave të prekura janë konsideruar të sigurt tani për zgjidhje dhe aktivitetit ekonomik.
Centrali elektrik bërthamor i Çernobilit
Stacioni i Çernobilit është afër qytetit të Pripyat, Ukrainë, 18km në veriperëndim të qytetit të Çernobilit, 16km nga kufiri i Ukrainës dhe Bjellorusisë, si dhe rreth 110km në veri të Kievit. Stacioni përbëhej nga 4 RBMK-1000 reaktorë bërthamorë, secili i aftë për të prodhuar 1 GigaWatt të energjisë elektrike, dhe të 4 së bashku prodhonin rreth 10% të energjisë elektrike të Ukrainës në kohën e aksidentit. Ndërtimi i centralit filloi në fund të viteve 1970, me reaktor nr.1 autorizuar në vitin 1977, pasuar nga nr.2 (1978), nr.3 (1981), dhe nr. 4 (1983). 2 reaktorë të tjerë, nr. 5 dhe 6, të aftë për të prodhuar 1GW secili, ishin në ndërtim e sipër në kohën e fatkeqësisë.
Planifikimi i testit dhe pajisjeve të sigurisë
Një rotor i një turbine me avull moderne.
Në datën 25 prill 1986, reaktori 4 ishte planifikuar të mbyllej për mirëmbajtjen se ishte afër fundit të ciklit të tij parë të karburantit. Një eksperiment u propozua për të provuar një ide të jashtëzakonshme për sigurinë e ftohjes nëse funksion gjatë mbylljes së procedurës.
Një sasi shumë e madhe e ujit ftohës është e nevojshme për të mbajtur një temperaturë të sigurtë në bazë reaktori. Reaktori përbëhej nga rreth 1.600 kanale karburanti individuale dhe nga çdo kanal operacional kërkohet një rrjedhje 28 ton ujë për një orë. Ka pasur shqetësime se në rast të dështimit të pushtetit të jashtëm termocentral të Çernobilit do te kishte mbingarkesë, duke çuar në një siguri të automatizuar mbyllur, në këtë rast nuk do të ketë asnjë fuqi të jashtme për të drejtuar ujin nga pompa drejt uzinës për ftohje. Reaktorët e Çernobilit kishin tre gjeneratorë me naftë backup. Gjeneratori kërkon 15 sekonda për të filluar por moerr 60-75 sekonda për të arritur shpejtësi të plotë dhe për të arritur kapacitetin e tij të kërkuar prej 5,5 MW, për të furnizuar një pompë kryesore ftohje me ujë.
Kjo një minutë boshllëku pushteti u konsiderua e papranueshme dhe është sugjeruar se energjia mekanike (momenti me rotacion) e turbinës me avull mund të përdoret për të gjeneruar energji elektrike për të drejtuar pompën kryesore të ftohjes me ujë, ndërsa ai ishte tjerrje poshtë. Në teori, duhet të kishte qenë në gjendje për të siguruar energji për 45 sekonda dhe kështu ura e hendekut midis pushtetit fillimin e dështimit të pushtetit të jashtëm dhe disponueshmërinë e plotë të energjisë elektrike nga gjeneratorët me naftë jashtëzakonshme, por të nevojshme për të testuar. Të gjitha analizat e mëparshme përfunduan pa sukses. Prova e parë në vitin 1982 tregoi se sistemi i tensionit turbinë-gjenerator të kërkuara sqimë, ajo nuk ka dëshiruar të mbajë fushë magnetike gjatë ngadalësimit të rrotullimit. Sistemi ishte i rafinuar, dhe në 1984, prova u përsërit, por ajo doli e pasuksesshme. Në vitin 1985 testi u përsërit për të tretën herë, por ai gjithashtu nuk dha rezultate. Programi i saktë u testua përsëri në 1986.
Eksperimenti u transformua vetëm në fjalë të ndryshme në zinxhirët e njësisë së energjisë elektrike. Që nga reaktori ishte i mbytur automatikisht në fillim të eksperimentit (sa më shpejt që është pushuar për të ushqyer turbinën me avull) eksperimenti nuk duhet të ketë pasur ndonjë efekt të dëmshëm për sigurinë e reaktorit. Për këtë arsye, programi provë nuk ishte koordinuar me sa duket as me projektuesin kryesor të reaktorit, as me menaxherin shkencor. Në vend të kësaj, ai u miratua vetëm nga drejtori i uzinës (dhe madje edhe kjo ishte bërë gabimisht). Sipas parametrave të testimit, në fillim të eksperimentit, prodhimi termik i reaktori duhet të ketë qenë jo më i ulët se 700 MW. Në qoftë se kushtet e reaktorit do kishin qenë të planifikuara, test me gjasë do të procedohet në mënyrë të sigurtë, si fatkeqësi eventuale rezultuar nga përpjekjet e paplanifikuar për të rritur prodhimin e pamjaftueshme reaktori eksperiment pasi kishte filluar.
Termocentrali i Çernobilit kishte qenë në operacion për dy vjet pa këtë tipar të rëndësishëm të sigurisë. Drejtuesit duhet të ketë stacionin e dëshiruar për të korrigjuar këtë në rastin e parë. Kjo mund të shpjegojë se pse ata ishin të vendosur në mënyrë për të kryer testin, edhe kur u ngritën probleme serioze, dhe pse e nevojshme për miratimin e testimit nuk ishte kërkuar nga organi rregullatorë i mbikëqyrjes bërthamore sovjetike.
Për eksperimentet, reaktori duhet të vendoset në një fuqi të ulët dhe vendosja e turbinave me avull të shkojë në shpejtësi të plotë, në të cilën pika e furnizimit me avull do të mbyllen dhe turbina lejohet të freewheel, si rezultatet ishin të regjistruar.
Kushtet e para te aksidentit
Kushtet për të kandiduar provë janë përgatitur para se të zhvendosje ditën e 25 prill 1986. Punëtorëve ndryshim ditë kishte qenë udhëzuar paraprakisht për provë dhe u familjarizuar me procedurat. Një ekip i posaçëm i inxhinier elektrik ishte i pranishëm për të provuar të tensionit të ri që rregullon sistemin. Siç ishte planifikuar, në 25 prill një reduktim gradual e prodhimit të njësisë së pushtetit ka filluar në 01:06, dhe nga fillimi i ditës ndryshim nivelin e pushtetit kishte arritur 50%. Një tjetër stacionin rajonal të energjisë papritur shpërtheu vijë, dhe e rrjetit kontrollues Kiev kërkuar që reduktimin e mëtejshëm të prodhimit të Çernobilit në të shtyhet, si energjia elektrike si pasojë e nevojshme për të kënaqur kërkesën e pikut në mbrëmje. Drejtori bimore Çernobilit dakord dhe shtyu provë për të bindej.
Në 11:04, rrjetit kontrollues Kiev lejuar reaktori i mbyllur-poshtë për të rifilluar. Kjo vonesë ka disa pasoja serioze : e ndryshim ditë kishte kohë që u largua, kalimi mbrëmje ishte gjithashtu i përgatitur të largohen, dhe turn nate nuk do të marrë përsipër 12:00 deri në mesnatë, dhe në punë. Reduktim i mëtejshëm i shpejtë në nivelin e pushtetit nga 50 % u ekzekutua në fakt gjatë ndryshimit ndryshim-gjatë. Ekip i posaçëm i inxhinier elektrik duhet të ketë qenë i rraskapitur nga të presin gjatë, sipas planit, test duhet të ketë qenë finalizuar gjatë ditën dhe natën ndryshim do të kishte vetëm duhej të mbajë sistemet bazë ftohje në një fabrikë ndryshe mbyll; natën ndryshim ka kufizuar shumë kohë për t'u përgatitur dhe kryer eksperiment. Alexander Akimov ishte shefi i turn nate dhe Leonid Toptunov ishte përgjegjës për operatorin e regjimit operativ reaktori, duke përfshirë lëvizjen e kamxhik kontrollit. Toptunov ishte një inxhinier i ri i cili kishte punuar në mënyrë të pavarur si një inxhinier i lartë për rreth vetëm tre muaj.
Një e urgjencës nuk do të kishte ndodhur, nëse rregulloret ishin ndjekur. Operatorët e termocentralit dhe përçuesve të eksperimentit në 4 reaktori Nr mbajtur shumë besim në reaktorin, që ata, një katastrofë ishte thjesht i pabesueshëm. Për shkak të kësaj, ata nuk kishin për paaftësi qualms tiparet sigurinë e reaktorit dhe duke marrë rreziqe të panevojshme për të kryer eksperimentin.
Plani i quajtur test për prodhimin fuqinë e reaktorit të 4 të reduktohet nga 3.200 nominale MW termik te 700-1.000 MW termike. Saj themeluar në nivelin e pushtetit program provë (700 MW) është arritur në 00:05 më 26 prill, por, për arsye të panjohura të personelit operativ vazhdoi për të zvogëluar pushtetin. Si pushtet ka arritur rreth 500 MW, Toptunov kryer një gabim dhe futet shkopinjtë kontroll shumë larg, duke e çuar në një reaktori mbyllje të afërt. Rrethanat e saktë ndoshta kurrë nuk do të jetë i njohur edhe si Akimov dhe Toptunov vdekur nga sëmundje rrezatimi.
Reaktori i rënë në fuqi 30 MW termike (ose më pak)-pothuajse i plotë mbyllur nivel dhe rreth 5 për qind të asaj që pritej. dhomën e personelit Kontrollit të marrë një vendim për të rivendosur pushtetin e nxjerra dhe shkopinjtë e kontrollit e reaktorit, pse disa minuta lapsed pas nxjerrjes së tyre deri prodhimit pushtet filloi të rritet dhe më pas stabilizohet në 160-200 MW (termale). Në këtë rast shumica e shkopinjtë e kontrollit provuar të jetë në limitet e tyre lartë, vlera e ulët e diferenca reaktivitet operativ i kufizuar rritjen e mëtejshme të pushtetit reaktori. Reduktimin e shpejtë në pushtet dhe punën e mëvonshme në nivel më të vogël se 200 MW, që çoi në bazë rritur reaktor helmim nga izotop i ksenon-135, i cili bëri të nevojshme për të përveç kësaj nxjerr shufra kontrolli nga thelbi reaktori.
Operacioni i reaktorit në nivel të ulët të pushtetit me diferenca të vogla reaktivitet u shoqërua nga paqëndrueshmëria e parametrave termohydraulic dhe ndoshta nga paqëndrueshmëria e fluksit neutron. Dhoma e kontrollit të marrë sinjale të përsëritura urgjent mbi nivelet në bateri ndarës, hapjen e valvulave të cilat lejojnë uljen me avull të tepërt në një kondensator turbinë, overregulation të mëdha në Prurja e ujit ushqim, dhe sinjalet e paralajmëruar rreth kontrolluesit të pushtetit neutron. Për këtë arsye shumë në periudhën 00:35 më 00:45, me sa duket, në mënyrë që të ruajë nivelin e pushtetit reaktori, sinjalet e urgjencës janë injoruar nga-parametrave termike hidraulike dhe sinjalet nga Sistemi Emergjent reaktorit të Mbrojtjes (AZ-5) duk më, turning off si turbinë-gjeneratorë.
Pas arritjes së shtetit më shumë ose më pak të qëndrueshme në nivel të pushtetit prej 200 MW përgatitje për eksperiment ishte e vazhdueshme. Si pjesë e planit të testit, në 1:05 më 26 prill pompat e ujit shtesë u aktivizua, duke rritur rrjedhjen e ujit. Shkalla e rritur ftohës rrjedhin përmes reaktori prodhuar një rritje në temperaturën e ngrohjes-transferimit agjent në hyrje në bazë reaktori, i cili iu afrua temperaturën e fillimit të zemërim e ujit. Rrjedha e tejkaluar limitin e lejuar at 1:19 Nga ana tjetër e ujit shtesë ulur temperaturën themelore dhe voids ulur me avull. Që nga uji absorbon edhe neutrone (dhe densitetit më të lartë të ujit të lëngshme e bën atë një absorbues të mirë se sa me avull), ajo shkakton tendencë për të ulur fuqinë e reaktorit, duke bërë që operatorët për të hequr kamxhik manualin e kontrollit.
Të gjitha këto veprime çuar në një gjendje tejet të rrezikshme, me pothuajse të gjithë shkopinjtë e kontrollit të hiqet, një e instalimit për një reagim i arratisur. siç u shpjegua pas jashtëzakonshme.