cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitologjia shqiptare
Shurdhi
Demon zanafillor i bestytnive të Veriut, Hyj i shtrëngatës dhe i breshërit. Emrin e tij Baron Nopca e lidh me pjesën e dytë të emrit thrak të Zibelthiur-dosit, hyjut të motit të keq dhe të stuhive. Madje sipas Cabejt, edhe vetë fjala shqipe perëndi i përket gjinisë së emrave indoeuropianë të perëndive të stuhive: në indishten e vjetër quhet parjangas, lituanisht perkunas, galisht cernunnos, sllavishten e vjetër perunë, greqisht keraunos. Në Alpet shqiptare Shurdhi njihet edhe me emrat Verbd e Rremoria
Syqenëza
Këtë figurë të besimeve popullor të Toskërisë e përmend sëpari Hahani, dhe e përkthen dhe gjermanisht si “Hundsauge”. Është nga ato figura të demonologjisë, që përcaktohen për nga vetia e tyre antropofage. Përfytyrohet si një shtigë me katër sy, dy përpara e dy prapa. Sytë e prapme nuk i duken, sepse i mbulon me shaminë e kokës. Ajo ndjell gratë e reja në shtëpi të saj, i pjek në furrë e i ha. Në përrallë ajo ka dhe të bijën që i përngjan, Maron. Sipas Çabejt, Syqenëza e Syqeni, mashkulli i saj, një figurë mashkullore e shëmtuar, mund të jenë reminishenca të Cerberit të mitologjisë greke, që ruante skëterrën.
Floçka – Nusja e Ujërave
Nimfë e mitologjisë popullore shqiptare, që përfytyrohej si një vajzë e bukur me flokë të gjatë. Ajo ruante ujërat e lumenjve dhe të liqeneve. Thërritet edhe me emrin Gërshetëz.
Tana
Tana, njihet si filmi i parë artistik shqiptar, i cili u prodhua nga Shqipëria Film (më pas Kinostudioja “Shqipëria e Re”). Premiera është dhënë më 17 gusht 1958.
Mitologjia shqiptare
Hyjria E Detit
Një lloj sirene e mitologjisë popullore shqiptare. Nje femer e cila ka nje bisht peshku. Besohet se n.q.s shikon nje te tille ajo te kendon duke te te terhequr njekohesisht.
Tana
Përmbajtja e filmit Tana
Subjekti i filmit, me temë nga jeta shoqërore e fshatit dhe shkruar skenar nga Fatmir Gjata, mbështetet në novelën e tij me të njëjtin titull. Ngjarjet zhvillohen në vitet ‘50. Në qendër të filmit është Tana, një vajzë e zgjuar dhe me mendime të përparuara. Ajo dashuron Stefanin, i cili banon në një fshat të varfër malor. Tanës i del përpara mentaliteti i vjetër i gjyshit të saj si dhe xhelozia e Lefterit. Është një lojë dashurie drejt përparimit. Këtu është realizuar puthja e parë në filmat shqiptarë.
Kantoni Vénissieux-Nord
Kantoni Vénissieux-Nord (frëngjisht: Canton de Vénissieux-Nord) është një kanton në departamentin Rhône, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Vénissieux. Ka sipërfaqe 9.15km2 dhe popullsi 27944 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Vénissieux-Nord aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Mitologjia shqiptare
Gishtoja
Figurë e përrallave. Gishtoja apo Gjishtoja është i njohur në shumë vende të Europës: në Francë quhet “Le Petit Poucet”, në Rusi “Malciks Palcik”, në Greqi “Revithi”, në Rumani “Neginice”, ndër gjermanë “Daumling” etj. Edhe pse kudo është i vogël sa një gisht, veprimet e tij ndryshojnë nga përrallat e njërit vend në ato të vendit tjetër. Në përrallat shqiptare, ashtu si dhe te variantja e vllezërve Grim, ky është personazh i shkathët e i zgjuar. Për të mashtruar kusarët, ai futet në veshin e kaut, në barkun e ujkut dhe, si shpëton grigjën e bagëtisë së disa barinjve, kthehet shëndoshë e mirë pranë prindërve të tij. Njihet edhe me emrat Koçomi (Elbasan), Kusar Arra (Labovë-Gjirokastër), Arka (Korcë), Kocelmici (Përmet), Kacabiso (Vlorë), Kacimucrri, Kacimucri, Kacel-mici, Kokërmeli (të gjitha në Veri), Cinxami (Gjirokastër), Kacipuc (Delvinë) etj.
Lugati
Figurë e besimeve popullore shqiptare. Shpirti i të vdekurit, burrë a grua qoftë, që ka qenë njeri i keq, me veti e zemër të ligë, ngrihet Lugat. Mbase këtë do të thotë edhe ajo pjesë e besë së Mujit, që mbaron me vargun: “Zirma, tokë, përjashta në natë të vorrit!” Lugati pra është kufomë, dhe ka thonj shumë të gjatë. Në Kosovë besonin se Lugat ngrihej edhe i vdekuri që nuk i është vënë pranë fillorja e pushkës, masha, drapëri ose ndonjë hekur tjetër, sepse, me sa duket, hekuri i mban larg të gjithë shpirtërat, të mirë a të këqinj qofshin ata.
Shëmbëllyeshëm me Kosovën, në Shqipërinë e Veriut gjithmonë vinin në varr një lopatë ose shatë, gjersa të kalbej trupi përfundimisht, më qëllim që djalli të mos vinte aty rrotull dhe ta merrte të vdekurin. Sepse, sipas besimeve popullore, djalli hyn në trupin e të vdekurit dhe del jashtë varrit. Që ta parandalonin këtë gjë, në Kosovë shkonin dhe e ruanin varrin e të vdekurit për tri netë rresht, sepse mendohej se gjatë këtyre tri netëve do të vinte djalli, natën e parë i veshur me petka të bardha, të dytën me të kuqe dhe të tretën me të verdha. Në Korcë, të vdekurin nuk e linin natën vetëm, sepse kishin frikë se po ta kapërcente një mace, ai do të ngrihej si Lugat. Lugati ringjallej pas shtatë ditësh, shkonte natën në shtëpinë e tij dhe hante pak miell. Po të ishte grua, merrte ushqime, plackiste ç’të gjente dhe i fuste në varrin e saj.
Të premten nuk dilte, por tre-katër netët në vazhdim shkonte dhe trazonte në shtëpinë ku kish vdekur. Kur të gjallët bëheshin të vetëdijshëm për të, e kuptonin se do të kishte qënë “ajo”. Në Poliçan besohej se Lugetërit shfaqeshin vetëm midis muslimanëve, kurse në Kurvelesh vetëm midis të krishterëve. Lugati mund të marrë trajta të ndryshme: trajtë caliku (shakulli), që rri në kuzhinë, në shtrat ose mbi menderin ku flenë gjindja, të një thithlope të madhe, të një qeni, që rri në fund të shtratit të së shoqes, të njeriut, ashtu siç ka qenë edhe në gjallje, por i mbështjellë me qefin. Në kësi rastesh lëviz duke u tërhequr zvarrë, me dashjen e tij, ose po sepse e heqin zharg dreqërit. Në ferrat që has në udhë lë gjithandej copa qefini.
Vetë gërthet me zë të tmerrshëm. Lugati u shfaqet në shtëpi të vet gruas dhe shërbëtorëve të gjalljes. Nga shëmbëlltyrat që ka më shumë qejf të marrë janë ato të koteleve dhe të koneve. Punët e Lugatit janë të shumta, por më tepër i pëlqen të veja në qilar dhe të përziejë gjalpin, orizin, sheqerin dhe miellin në magje, të cjerrë gratë në fytyrë, të bezdisë bagëtinë, të përmbysë qypat e butet. Në trajtë të vërtetë njeriu, ashtu siç ka qenë para se të vdiste, i rrëfehet vetëm të shoqes, së cilës i hyn në shtrat. Në këtë mënyrë mund të lindet një Vampir. Ardhja e Lugatit në shtëpi mund të kuptohet nga lehjet e qenve, që zënë kuisin. Në këtë kohë del një njeri nga të shtëpisë dhe pyet: Cili je? Lugati thotë emrin e vet dhe i lutet që t’ia bëjë hallall të drejtën, ose fajet që ka bërë në gjallje.
Deri sa njeriu i shtëpisë t’i thtë se ia bën hallall, Lugati vjen kurdoherë natën dhe shqetëson njerëzit duke u ankuar. Tregojnë se një herë zuri dashuri në një vajzë, së cilës i shkonte natën dhe e stoliste me rroba të mira e me gjerdane. Kur e morën vesh prindërit, e cuan vajzën në një fshat tjetër, po Lugati e ndoqi edhe aty. Atëherë thirrën një hoxhë, i cili e këndoi, duke e mërguar Lugatin në një tjetër vend. Në një fshat tjetër, Lugati vente natën në një shtëpi të këtij fshati, hapte dyert dhe bënte dëme.
Atëherë të zotëte e shtëpisë thirrën priftin, i cili u that ë bëjnë një kulac, ta mbështjellin me një pëlhurë të bardhë dhe ta varin te pragu i derës. I porosity që aty të varnin edhe një bastun, dhe të mbërthenin në të gjitha dyert lloj-lloj letrash të bardha, të kuqe, të verdha, të zeza etj. Natën erdhi Lugati, mori kalucin, e corri pëlhurën edhe një letër dhe shkoi. Që atëherë s’u duk më. Atëherë i morën letrat dhe një e hodhën në udhëkryq, një në një mulli të shkretë, një tjetër që ta hanin egërsirat dhe tjetër në vreshtë.
Në veriun e Shqipërisë Lugatit i mveshin zënjen e hënës: Lugetërit hanë hënën dhe prandaj malësorët qëllojnë me pushkë në drejtim të saj kur ajo zihet. Për ta zhdukur Lugatin, është zakon që të nxjerrin kufomën nga varri dhe ta djegin. Ndër Shqiptarët e Strugës, ku Lugati mund të marrë edhe trajtën e një plëndësi, përdoret një mënyrë tjetër vrasjeje: ai përvëlohet me ujë të valuar. Sipas tyre, Lugatin mund ta pikasin vetëm qentë që kanë katër sy, dy aty ku i kanë të gjithë qentë, dhe dy të pavërejtshëm në vetulla.
Në jug të Shqipërisë shkonin të premten t’ia zbulonin varrin, i vinin përsipër një turrë me shkarpa, gjysëm oke parafinë nën to, dhe pastaj e digjnin. Por ky veprim ndërmerrej vetëm kur i pllakoste ndonjë fatkeqësi e madhe. Në Korcë këto veprime i bënin të shtunën, kur besohej se Lugati fle. Shkonin dhe hapnin varrin e atij që s’i kish mbushur të dyzetat dhe pot a gjenin në këmbë e digjnin, duke u kujdesur që të mos i linin as shenjë as nishan, se besonin se ngjallej prapë. Këto mënyra të luftimit të Lugatit kanë gjegjëset e tyre edhe në mesin e ilirëve. Kështu ndoshta për tu mbrojtur nga shpirtërat e këqinj të të vdekurve, kufomat e disa të vdekurve nuk i fusnin në varr në pozicion normal, por i vendosnin përmbys, me kokë të ndarë nga trupi ose dhe me gjysmë trupi. Lugatin e bashkojnë me shpirtin e ajrit. Quhet edhe Luvgat-i, Lugjat-i, Kullunxh-i (Mbiudh e Maqellarës-Dibër), Zhikul (arbëreshët e Greqisë), Shikul (arbëreshët e Greqisë), Labic, Vapir-i (Cabej), Baba-u (Santa Sofia d’Epiro, Kozencë), Arman-i (B. Bilota), Arman’je (P. Camodeca: Dizionario), Avi/s-zi (Frascineto), Bobok, Bobua, Bun, Bjukull, Hje, Korrobac, Kukubin, Papacom, Pehmë, Spamëndall, Stihji, Shkërba, Umbër, Facom, Kuk, Kukuban, Garramac, Duarlidhur (euf., Kuteli). Del edhe në toponimi: Ara e Lugatit (Kosovë), Sylugati (fshat në Elbasan, përmendet në shek. XV).
Nana e Votrës
Një nga hyjnitë më të lashta të mitologjisë shqiptare. Mendohet se ajo bart disa tipare të zvetënuara të një hyjnie shumë të lashtë të vatrës, me origjinë nga matriarkati. Fillimisht ajo ishte një figurë positive. Madje, ngandonjëherë Nana e Votrës quhej edhe ”të tretat e vatrës”, pra tri motrat që paërcaktojnë fatin e fëmijës, natën e tretë pas lindjes. Më vonë dhe, sigurisht, me fillimin e rendit të patriarkatit, vetitë e saj ndryshuan. Ashtu siç përfytyrohet tani, Nana e Votrës u rrëfehet plakave që rrinë shumë vonë natën duke tjerrur li ose lesh. Ajo fanitet në trajtën e një plake të keqe flokthinjur që rri gërmuq bri vatrës. Ndodh që, kur ngrihet nusja në mëngjes për të ngrohur ujë, sheh në vatër një plakë që kreh flokët me krëhër apo që tjerr. Nusja kujton se është e vjehrra: i flet, por ajo s’përgjigjet. Kështu ajo e kupton se është Nana e Votrës. Po të gjejë ndonjë fëmijë kur kreh flokët, ajo e kap dhe i nxjerr sytë me krëhërin e saj të hekurt. Në zona të ndryshme njihet edhe si: E Ëma e Vatrës, Shtriga e Vatrës, Plaka e Vatrës (Mat), Shtriga, Shtrigat, Nëna e Vatrës (Tomorricë), Nënat e Vatrës, Mëmat e Vatrës, Xhuxhet eVatrës (Myzeqe), Mëma e Vatrës (në fshatrat e Vlorës) etj.
Bibliografia
Shqiperia Kombi Me i Mire Ne Bote
Woody
parapamje Woody James është një personazh i krijuar nga Arushiplanet(jakeajames).Ju mund t'a shikoni edhe në figurë atë djalosh me kapele simpatik.Krijuar më 29/5/2013.
Principata e Serbisë (mesjetare)
Një proces i rëndësishëm gjatë kësaj periudhe ishte kristianizimi i serbëve, i cili përfundoi me vendosjen e krishterimit si shtet-fe në gjysmën e dytë të shekullit të 9-të dhe më pas me themelimin e eparkive (dioqezave) të para serbe. Principata u aneksua nga bizantinët në shek. 969–971 dhe sundoi si Katepanati i Ras. Informacioni kryesor i historisë së principatës dhe dinastisë Vlastimirović janë regjistruar në veprën historike bashkëkohore De Administrando Imperio (shkruar rreth viteve 948–949).
Prapavija
Sllavët (Sklavenoi) u vendosën në të gjithë Ballkanin gjatë shekujve 6 dhe 7, duke shënuar kështu fundin e sundimit të hershëm bizantin në ato rajone. Historia e principatës së hershme mesjetare serbe dhe e dinastisë Vlastimirović është regjistruar në veprën De Administrando Imperio (Mbi qeverisjen e Perandorisë, shkurt "DAI"), hartuar nga perandori bizantin Kostandin VII Porfirogjeni (s. 913–959). Vepra përmend sundimtarin e parë serb, pa emër (i njohur në mënyrë konvencionale si "Arhondi i Panjohur"), që udhëhoqi serbët e bardhë në Evropën juglindore dhe mori mbrojtjen e perandorit Herakliu (r. 610–641), përpara pushtimit bullgar (680). Sundimtari serb titullohej "Princi (arhond) i Serbisë" (αρχων Σερβλίας). DAI përmend se ky sundimtar u pasua nga një djalë, i ndjekur nga një nip, dhe historianët përgjithësisht pranojnë rrëfimet e DAI për pasardhjen e princave nga e njëjta familje, por emrat e tyre nuk dihen deri në ardhjen e Višeslav (c. 780-800).
Rënia dhe pasojat
Pas vdekjes së Çasllavit shek. 960, pjesa e brendshme e Serbisë u aneksua nga bizantinët dhe u riorganizua si Katepanati i Ras, (971–976). Serbia humbi sundimin e saj të centralizuar dhe provincat u vunë sërish nën Perandorinë. Jovan Vladimir doli më vonë si sundimtar i Dukljes, një territor i vogël me qendër në Tivar në bregdetin e Adriatikut, si një vasal bizantin. Mbretëria e tij quhej Serbia, Dalmacia, Sklavonia, etj., dhe përfundimisht përfshinte shumë nga provincat detare, duke përfshirë Travunia dhe Zachlumia. Mbretëria e tij ndoshta shtrihej në brendësi të tokës për të përfshirë edhe disa pjesë të Zagorjes (në brendësi të Serbisë dhe Bosnjës). Pozicioni kryesor i Vladimirit ndaj fisnikëve të tjerë sllavë në zonë shpjegon pse Perandori Basil iu afrua atij për një aleancë anti-bullgare. Me duart e lidhura nga lufta në Anadoll, perandori Basil kërkoi aleatë për luftën e tij kundër Car Samuelit, i cili sundonte një perandori bullgare që shtrihej mbi Maqedoninë. Si hakmarrje, Samueli pushtoi Dukljen në vitin 997 dhe shtyu përmes Dalmacisë deri në qytetin e Zarës, duke përfshirë Bosnjën dhe Serbinë në mbretërinë e tij. Pasi mundi Vladimirin, Samueli e rivendosi atë si një princ vasal. Ne nuk e dimë se cila ishte lidhja e Vladimirit me princat e mëparshëm të Serbisë, apo me sundimtarët e Kroacisë - shumica e asaj që është shkruar në Kronikën e Priftit të Dukljes për gjenealogjinë e sundimtarëve dokleanë është mitologjike. Vladimiri u vra nga Vladislav, vëllai dhe pasardhësi i Samuelit, rreth vitit 1016 pas Krishtit. Anëtari i fundit i shquar i familjes së tij, xhaxhai i tij Dragimiri, u vra nga disa qytetarë vendas në Kotorr në vitin 1018. Po atë vit, bizantinët mundën bullgarët dhe me një goditje mjeshtërore rimorën pothuajse të gjithë Evropën Juglindore.
Qeveria
Sundimtari serb titullohej "Princi (arhond) i serbëve" (αρχων Σερβλίας) Në historiografinë serbe, titulli sllav knez (кнез) përdoret në vend të fjalës greke arhont (архонт). DAI përmend se fronin serb trashëgohet nga djali, pra i parëlinduri; pasardhësit e tij e pasuan, megjithëse emrat e tyre nuk dihen deri në ardhjen e Višeslav. Serbët në atë kohë ishin të organizuar në župe (njëjës župa), një konfederatë e komuniteteve të fshatit (përafërsisht ekuivalenti i një qarku), i kryesuar nga një župan vendas (një magjistrat ose guvernator); guvernatori ishte i trashëguar dhe župan i raportoi princit serb, të cilin ata ishin të detyruar ta ndihmonin në luftë.
Historiani B. Radojkoviq (1958) propozoi se Serbia ishte një "principatë e ndarë". Sipas tij, Višeslav mund të ishte një kryeushtarak (veliki vojvoda) i cili me kompaninë e tij mori të gjithë pushtetin në duart e tij dhe u kthye në një sundimtar të trashëguar, si Veliki župan; Në këtë mënyrë u krijua shteti i parë serb pas 150 vjetësh të jetuarit të përhershëm në atdheun e ri dhe ekzistencës së demokracisë ushtarake. Megjithatë, vepra e B. Radojkoviqit u diskreditua nga Sima Qirkoviq në vitin 1960.
Kampionati Evropian i Futbollit 2000 kualifikimet Grupi 9
Në grupin 9 kualifikues për garimin e Kampionatit Evropian të Futbollit për vitin 2000 morën pjesë 6 kombëtare duke zhvilluar nga 10 ndeshje secila.
Nga këto ekipe Çekia arriti të kualifikohet direkt për garimin final kurse Skocia arriti si e dyta më e mirë me mundësi për ndeshje shtesë (playoff) për të kaluar në fazën e garimit final.
Varreza masive e Rudnicës
Varreza masive e Rudnicës është një vend në Rudnicë, Serbinë jugore, ku viktimat shqiptare të Kosovës të operacioneve serbe u transferuan nga disa zona në Kosovë dhe u varrosën në atë vend gjatë Luftës së Kosovës. Varri përmban mbetjet e 250 individëve.
Përmbledhje
Vendi u ekzaminua për herë të parë në vitin 2007 dhe hulumtimi vazhdoi në vitet e ardhshme nën mbikëqyrjen e një ekipi ekspertësh mjeko-ligjorë nga Misioni i Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë, Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur, Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë dhe misione të tjera. Atyre iu bashkuan ekipe nga autoritetet kosovare dhe serbe. Vendi i varrit nuk u gjet deri më 13 dhjetor 2013. Gërmimet zgjatën deri më 22 gusht 2014. Trupat e 52 personave u gjetën. Riatdhesimi i eshtrave filloi në dhjetor 2014. Hetimi zbuloi lidhje të gjera me autoritetet shtetërore dhe ushtrinë në Serbi për vrasjet dhe transferimin e viktimave jashtë Kosovës dhe varrosjen e tyre në Rudnicë dhe vende të tjera. Vladimir Vukçeviq, prokurori serb për krimet e luftës njoftoi se Ljubisha Diković dhe të tjerët ishin nën hetim. Tomislav Nikoliq e mbështeti Dikoviqin dhe hetimi nuk vazhdoi më tutje. Një ligj i quajtur Lex Vukčević u miratua në parlamentin serb në vitin 2014 dhe e çoi Vukçeviçin në pension. Ai e ka lidhur miratimin e ligjit dhe tërheqjen e tij me hetimin e Zyrës për Krimet e Luftës dhe lidhjet që ajo zbuloi me zyrtarë të lartë serbë. Gjithsej, 1000 shqiptarë janë gjetur në varreza masive në Serbi që nga përfundimi i Luftës së Kosovës. Më shumë se 1,100 janë raportuar të zhdukur nga gjithsej 1,600 të zhdukur në Luftën e kosovës. Gërmimet e reja zbuluan mbetje njerëzore në Kizevak, jo shumë larg Rudnicës, në nëntor 2020. Askush nuk është gjykuar në Serbi. ICTY ka dënuar Vlastimir Gjorgjeviqin për rolin e tij në fshehjen e trupave të shqiptarëve të gjetur në varreza masive.
Kategoria Superiore 1940
Statistika të Kategorisë së Parë në sezonin 1940. Ky eveniment nuk është njohur ende zyrtarisht nga FSHF.
Sezoni i kaluar: Kategoria e Parë 1939. Sezoni i rradhës: Kategoria e Parë 1942.
Parapamje
Kategoria e Parë 1940 është sezoni i 9të i kompeticionit kryesor të futbollit në Shqipëri. Nisi më 3 mars, 1940 dhe përfundoi më 26 maj, 1940. Tetë skuadra u ndanë në dy grupe me nga 4 skuadra secila, duke luajtur nga dy ndeshje me njëra tjetrën në grup eliminimi. Vetëm skuadrat e renditura të parat shkojnë në finale. Grupi A kishte këto skuadra: Tirana, Shkodra, Elbasani dhe Durrësi. Grupi B kishte këto skuadra: Korca, Gjirokastra, Berati dhe Vlora.
KS Vllaznia e fitoi këtë kampionat.
Grupi A
Vllaznia - Elbasani 6-1
Tirana - Teuta 3-1
Elbasani - Tirana 1-3
Tirana - Vllaznia 2-2
Teuta - Elbasani 3-3
Tirana - Elbasani 4-3
Vllaznia - Teuta 2-1
Vllaznia - Tirana 2-0
Elbasani - Teuta 1-2
Elbasani - Vllaznia 2-7
Grupi B
Luftëtari - Flamurtari 3-3
Tomori - Skënderbeu 0-2
Flamurtari - Skënderbeu 4-0
Tomori - Luftëtari 5-0
Tomori - Flamurtari 1-1
Skënderbeu - Luftëtari 3-0
Luftëtari - Tomori 0-2
Skënderbeu - Flamurtari 4-1
Flamurtari - Tomori 5-3
Luftëtari - Skënderbeu 1-1
Skënderbeu - Tomori 3-0
Flamurtari - Luftëtari 3-0
Finale
Shkodra: Jubani; Rusi, Fakja; Xharra, Koxhja, Osmani II; Shkjezi, Vasija, Boriçi, S.Gjinali, Z.Berisha.
Korca: Mihallaqi; Dumja, Bitri; P.Saro, Luarasi, Ademi; Dimço, Plluska, Qirinxhi II, Duro, Merolli.
Golat: S.Gjinali 8', Shkjezi 21', Qirinxhi 58' (11-m).
Arbitër: Enver Kulla.
Shkodra: Jubani; Vasija, Pali; Osmani, Koxhja, Xharra; Rusi, Berisha, Boriçi, S.Gjinali, Shkjezi.
Golat: Rusi 11', Boriçi 22', Boriçi 46', Rusi, Rusi, Rusi, Rusi, Rusi, Rusi
Arbitër: Sabit Çoku.
LaTeX
thumb|right|200px|[[Shenja dalluese LaTeX]] LaTeX është një gjuhë markup dokumentesh si dhe sistem për përgatitjen e dokumenteve për programin e përgatitjes për shtyp TeX. Zakonisht përdoret për përshkrimin e dokumenteve të gjata (p.sh. për përpunimin e librave, të temave të diplomës etj.), për përpunimin e dokumenteve teknike dhe shkencore të cilat përmbajnë formula të ndërlikuara matematike dhe profesionistë të tjerë, pasi është më i përshtatshëm se programi MS Word.
Kantoni Sartène
Kantoni Sartène (frëngjisht: Canton de Sartène) është një kanton në departamentin Corse-du-Sud, rajonin Corse në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sartène. Ka sipërfaqe 285km2 dhe popullsi 3598 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Sartène aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Taktikat e infiltrimit
__NOINDEX__ Në luftë, taktikat e infiltrimit përfshijnë forca të vogla të pavarura të këmbësorisë së lehtë që përparojnë në zonat e pasme të armikut, duke anashkaluar
pikat e forta të vijës së parë të frontit, ndoshta duke i izoluar ato për sulm nga trupat pasuese me armë më të rënda. Ushtarët marrin iniciativën për të identifikuar pikat e dobëta të armikut dhe për të zgjedhur vetë rrugët, objektivat, momentet dhe metodat e sulmit; kjo kërkon një shkallë të lartë aftësie dhe trajnimi, dhe mund të plotësohet me pajisje speciale dhe armatime për t'u dhënë atyre më shumë mundësi luftarake lokale.
Format e këtyre taktikave të këmbësorisë u përdorën nga përleshje dhe të parregullt që datojnë në antikitetin klasik, por vetëm si taktikë mbrojtëse ose dytësore; fitoret vendimtare në fushën e betejës u arritën me taktika luftarake shokuese me këmbësorinë e rëndë ose kalorësinë e rëndë, zakonisht duke u sulmuar në masë kundër forcës parësore të kundërshtarit. Në kohën e luftës së hershme moderne, fuqia e zjarrit mbrojtëse e bëri këtë taktikë gjithnjë e më të kushtueshme. Kur lufta e llogoreve u zhvillua në kulmin e saj në Luftën e Parë Botërore, shumica e sulmeve të tilla ishin dështime të plota. Bastisja nga grupe të vogla ushtarësh me përvojë, përdorimi i fshehtësisë dhe mbulimit ishte zakonisht i përdorur dhe shpesh i suksesshëm, por këta nuk mund të arrinin fitore vendimtare.
Taktikat e infiltrimit u zhvilluan ngadalë gjatë Luftës së Parë Botërore dhe fillimit të Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht si një mënyrë për t'i kthyer këto taktika ngacmuese në një doktrinë vendimtare sulmuese. Në fillim, vetëm njësitë speciale u trajnuan në këto taktika, të tipizuara nga gjermanët Stoßtruppen (trupat e stuhisë). Nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, pothuajse të gjitha forcat e rregullta tokësore të fuqive të mëdha u trajnuan dhe pajisën për të përdorur forma të taktikave të infiltrimit, megjithëse disa specializohen në këtë, si komando, patrullat e zbulimit me rreze të gjatë, Rangers të ushtrisë amerikane, ajrore dhe forcat e tjera speciale dhe forcat që përdorin luftë të parregullt.
Ndërsa një taktikë e specializuar gjatë Luftës së Parë Botërore, taktikat e infiltrimit tani janë integruar rregullisht plotësisht si pjesë standarde e luftës moderne të manovrimit, deri te zjarri dhe lëvizja bazë në nivel skuadre dhe seksioni, kështu që termi ka pak kuptim të veçantë sot. Taktikat e infiltrimit mund të mos jenë standarde në luftimet moderne ku trajnimi është i kufizuar, si p.sh. për njësitë e milicisë ose rekrutëve të nxituar, ose në sulmet e dëshpëruara ku kërkohet një fitore e menjëhershme. Shembuj janë formacionet gjermane Volkssturm në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe sulmet japoneze banzai të së njëjtës periudhë.
Nata e Kadrit
Nata e Kadrit (arab. لیلة القدر, Laylat al-Qadr) është nata në të cilën pejgamberit Muhamed, ndërmjet melekut Xhebrail, i kanë zbritur ajetet e para të Kuranit, sipas fesë islame.
Kjo është një nga netët teke në dhjetë ditëshin e fundit të muajit Ramazan. Myslimanët besojnë se në këtë natë, Zoti i bekon të gjithë, i falë të gjitha mëkatet, i pranon të gjitha lutjet, dhe se engjëjt zbresin në Tokë.
Zbritja tek Muhammedi
Muslimanët besojnë që Kurani u zbrit në natë e Kadrit tek Muhammedi prej Allahut. Zbritja filloi në shpellën Hira në Mekë. Sureja që u zbrit e para ishte sureja Alak (arabisht العلق).
Kuran
Ne e zbritëm atë (Kuranin) në natën e Kadrit. E çtë bëri ty të dijsh se çështë nata e Kadrit? Nata e Kadrit është më e rëndësishme se një mijë muaj! Me lejen e Zotit të tyre në (atë natë) të zbresin engjëj dhe shpirti (Xhibrili) për secilën çështje. Ajo (që përcakton Zoti) është paqe deri në agim të mëngjesit.
(Kadr 97:1-5)
Belimbegu
Belimbeg, (Илинден/Ilinden; para 1951: Белимбегово/Belimbegovo) ёshtё qytezë nё komunën e Belimbegut, në veri të Republikës së Maqedonisë që ndodhet në mes Shkupit dhe Kumanovës.Është selia e komunës me të njejtin emër.Fshati ka 4931 banorë sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2002.
Shtrihet në luginën e Vardarit, afër autostradës që lidh Shkupin me Kumanovën dhe Aeroportin e Shkupit.
Gjeografia
Belimbergu ndodhet në pjesën qendrore të luginës së Shkupit, domethënë në pjesën e mesme të zonës së Blatisë ndërmjet dy zonave të tokës, të lagësht nën fshat dhe të thatë mbi fshat. Zona është e sheshtë, është e vendosur 245 metra mbi nivelin e detit dhe nga qyteti i Shkupit është 10 km larg në lindje. Menjëherë pranë Belimbergut është autostrada "Aleksandër Makedonski", që është pjesë e rrugës ndërkombëtare E-75 dhe korridorit 10, kalon përgjatë vijës hekurudhore në Kumanovë dhe Beograd, pjesë e të njëjtit korridor të trafikut pan-evropian. Zona ka një lloj plasaritje, dhe për shkak të numrit të madh të popullsisë dhe të banorëve, si dhe bashkimit me vendin fqinj të Marinasit, ajo ka më shumë karakteristika urbane dhe konsiderohet një lagje e qytetit. Në jug të Balimbergut rruga çon në Jurumleri dhe në Draçevë; në verilindje janë Ajvatoci dhe Bunarxhiku, në veriperëndim është Haraçina, në lindje dhe në juglindje Balimbergut është Marina që udhëheq 2 rrugë lokale në Kadina dhe Marlina dhe drejt Miladinocit, në perëndim është qyteti i Shkupit.
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2002, vendbanimi kishte gjithsej 4931 banorë. Grupet etnike në fshat përfshijnë:
International Champions Cup
International Champions Cup (ICC) është një turnament miqësorë futbolli që zhvillohet në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada gjatë muajit korrik. Ky turnament përmban klube kryesisht nga auropa që luajnë ndeshjet në Shtetet e Bashkuara dhe në Kanada herë pas here. ICC është krijuar në vitin 2013 për të zëvëndësuar World Football Challenge, e cila zhvillonte më shumë ndeshje të skuadrave europiane dhe amerikane.
Formati
Deri tani, turnamenti është përbërë nga tetë skuadra që janë ndarë në dy grupe të përbëra nga katër skuadra. Pasi luajnë nga tre ndeshje kundër njëri-tjetrit në grupin përkatës, turnament kombinon skuadrat për të kurorëzuar kampionin, edhe pse formati i saktë shtë ndryshuar në çdo kompedicion tani.
Në edicionin e vitit 2013, pjesmarrësit u përcaktuan dhe u ndanë si një grup "lindore" dhe një grup "perëndimorë" të bazuar në vendndodhjen e ndeshjeve të grupit të tyre. Grupet nuk janë një rubin-raund; fituesit e secilit grup ndeshjen me njëri-tjetrin në raundin e dytë, dhe humbësit e grupit gjithashtu ndeshjen me njëri-tjetrin në raundin e dytë. Dy skuadra me dy fitore në ndeshjet e para kualifikohen direkt për në finale. Tre skuadrat e grupeve përkatëse renditen bazuar në performancën e bërë në dy ndeshjet e para. Përcaktimi i renditjes së dy skuadrave me pikë të barabarta bëhet nga skuadra që ka golavarazhin më të mirë renditjet më lartë, ose edhe nqs kjo gjë është e barabartë, atëherë skuadra me më shumë Gola të shënuar del përpara. Skuadra që fiton brënda 90 minuta merr tre pikë. Në këtë kompedicion nuk ka kohë shtesë, por bas barazimit të dy skuadrave brënda 90 minutave, ndeshja shkon në gjuajtjet e penalltive, ku skuadra fituese merr dy pikë kurse humbësi merr një pikë. Renditja në fazën e grupeve është e njëjtë si në kompedicionet e para; në fillim llogaritet pikët dhe më pas golavarazhi, golat e shënuar etj.
Në edicionin e vitit 2014, sistemi i turnamentit ka ndryshuar. Tashmë dy grupet janë bërë me katër skuadra të cilat do të luajnë nga tre ndeshje. Skuadra fituese e Grupit A do të ndeshet në finale me fituesin e Grupit B.
Universiteti Teknik i Vienës
Universiteti Teknik i Vjenës (Gjermanisht:Technische Universität Wien) është një nga universitetet më të mëdha në Vjenë, kryeqytetin e Austrise. Themeluar me 1815 nën emrin "Instituti Politeknik mbretëror", ka aktualisht rreth 26,200 studentë (19% studentë të huaj/30% femra), tetë fakultete dhe mbi 4,000 punonjës (1,800 akademikë). Fusha kërkimore e Universitetit është e fokusuar në inxhinieritë dhe shkencat natyrore.
Sëmundjet e trashëgueshme
Sëmundjet e trashëguara, ose sëmundjet gjenetike, janë sëmundje që transmetohen nga njëri brez në tjetrin. Sëmundjet gjenetike janë aktualisht të pashërueshme, mbasi shkenca akoma nuk është në gjendje të korrigjoje defektin, edhe pse ekzistojnë kura për to. Një pjesë e madhe e sëmundjeve gjenetike janë vdekjeprurëse, ose shkaktojnë çrregullime të rënda të funksionimit të organeve të njeriut, që bëjnë të pamundur një jetesë normale dhe për një kohë të gjatë. Në ndryshim nga sëmundjet e tjera, sëmundjet gjenetike, duke u transmetuar nga brezi në brez, përbëjnë një rrezik në rritje për popullatën, mbasi shtohen bartësit e fshehtë të këtyre sëmundjeve dhe, për rrjedhojë, rritet mundësia e lindjes së fëmijëve të sëmurë. Është folur disa vite më parë dhe rishfaqet herë pas here ideja se duhet një ligj për analiza paramartesore për t’i detyruar njerëzit që të bëjnë analizat e gjakut para martesës, për disa sëmundje gjenetike. “Duhet theksuar se eksperienca botërore ka treguar se parandalimi nuk bëhet me forma detyruese, ai duhet të kuptohet, përkrahet dhe ndihmohet nga vetë qytetarët, mbasi janë vetë ata viktimat e mungesës se një programi parandalimi”- theksojnë mjekët. Pikërisht ky është faktori numër një i suksesit. Një program parandalimi duhet, gjithashtu, të parashikojë informimin e publikut me të gjitha format, mbasi pa një informim të publikut dhe konsensusin e tij, asnjë program nuk do të ketë rezultatin që pritet. Kërkohet formim dhe informim, formim i vazhdueshëm për mjekët dhe informim i vazhdueshëm për popullatën. Për këtë arsye, në suplementin e sotëm të gazetës “Tirana Observer”, ju do të keni mundësi të njiheni me këto sëmundje si dhe mënyra dhe rruga duhur për t’i shmangur ato.
Trashëgimia Skleroza konsiderohet si një sëmundje femërore. E cila zakonisht trashëgohet nga nëna tek vajza dhe shfaqet në 90 për qind të rasteve, gjithmonë në moshën e tretë. Kjo sëmundje prek të gjitha shtresat e shoqërisë dhe nuk lidhet aspak me kushtet e varfra apo me mirëqenien. Mjekët këshillojnë analizën e pemës gjenalogjike të familjes dhe evidentimin e rasteve, kjo për t’u trajtuar më pas në kohë.
Simptomat 1-Memoria humbet çdo ditë e më shumë 2-Personi ka probleme gjuhësore 3-Pjesën më të madhe të kohës është konfuz 4-Gjërat e reja i mban mend më shumë vështirësi 5-Mund të ketë konfiguracione 6-Nuk arrin të shkruajë normal
2- ZEMRA Zemra është organ muskulor, i cili gjatë tkurrjes ritmike bën të mundur qarkullimin e gjakut në të gjitha organet e trupit të njeriut. Jeta pa zemër nuk është e mundshme. Zemra është njëra prej organeve të para që formohet në trupin e njeriut gjatë zhvillimit embrional. Forma e zemrës është e ngjashme me formën e një koni, maja e të cilit tregon nga ana e majtë dhe poshtë. Zemra te njerëzit ndodhet në anën e majtë të kraharorit, në raste të rralla nga ana djathtë. Një zemër e shëndoshë peshon sa 0,5 % për qind e peshës së trupit, ndërmjet 300 dhe 350 gramë. 500 gramë është pesha kritike. Prej kësaj peshe enët e gjakut të zemrës nuk janë në gjendje ta furnizojnë më atë me oksigjen. Zemra është si një pompë që furnizon organizmin me gjak. Dhe, në rastin e sëmundjeve të zemrës kemi prishje të funksionit të saj si pompë. Duke mos u furnizuar me gjak organizmi do të fillojë të mos funksionojë si duhet.
Trashëgimia Sipas studimeve të bëra në fushën e mjekësisë, është treguar se fëmijët e prindërve që vuajnë nga zemra kanë më shumë të ngjarë të preken nga sëmundje zemre. Madje, sipas studimit, më i lartë është rreziku i prekjes nga sëmundja midis fëmijëve, se sa i trashëgimit të saj nga prindërit. Po ashtu, ekziston rreziku i prekjes nga sëmundje kardiovaskulare mes fëmijëve të një familjeje, se sa i trashëgimit të saj nga prindërit.
Simptomat 1- Marrja e frymës 2- Ënjtje e këmbëve 3- Nxirje e buzëve 4- Dhimbje si shenja infarkti 5- Bllokim 6- Shtrëngim ose dhimbje në kraharor
3-TENSIONI Tensioni i gjakut është shtypja e gjakut në muret e enëve të gjakut (arterieve) në çdo pjesë të trupit. Gjaku rrjedh nëpër enët e gjakut pikërisht sepse gjendet nën tension të tillë. Tensioni krijohet me punën e zemrës si pompë. Gjatë secilës hedhje të gjakut nga zemra (sistola), tensioni rritet, kurse gjatë derdhjes së gjakut në zemër (diastola), tensioni ulet. Prandaj maten dy vlera të tensionit të gjakut, vlera e epërme (sistolike) dhe vlera e ulët (diastolike) e tensionit të gjakut. Ndryshe sot në mjekësinë moderne hipertensioni është cilësuar edhe si vrasës i heshtur. Kjo sepse tensioni i gjakut është sëmundje e heshtur, e cila mundet që përgjatë viteve të mos tregojë asnjë shenjë. Sëmundja përkeqësohet gradualisht dhe kjo ndodh gjatë një periudhe kohore dhe jo brenda pak ditësh, prandaj është e vështirë që të kuptohet nga vetë personi që në fillim. Vetëm atëherë kur manifestohen dëmtime në zemër, në tru, në veshka apo në sy.
Trashëgimia Specialistët janë të gjithë një mendje kur përmendet tensioni. Për ta sëmundja është e trashëgueshme dhe u shfaqet njerëzve kryesisht pas moshë 40 vjeçe, si dhe rëndohet edhe më shumë në moshën e tretë. Më të prekura duket të jenë gratë, megjithatë vitet e fundit po rritet numri i meshkujve që kanë probleme me tensionin.
4-PANKREASI
Pankreasi është një gjëndër në bark që lëshon një lëng tretës (lëngun pankreasor) në zorrën dymbëdhjetëgishtore përmes një ose më shumë tubave. Pankreasi prodhon edhe disa hormone të rëndësishme, duke përfshirë edhe insulinën. Pankreasi është një organ në formë pyke me gjatësi rreth 14-20 cm, gjerësi 4 cm, shpesh 1,5-2cm dhe 65-80 gr i rëndë (te gratë peshon pak më lehtë) dhe ka ngjyrë të kuqërremë ose të përhirtë kur është në fazën e veprimtarisë së dendur prodhuese. Ai gjendet pas shtyllës kurrizore.
Trashëgimia Shfaqja e sëmundjes së pankreasit ka vetëm dy mundësi. E para është trashëgimia, çka do të thotë se personat lindin me këtë sëmundje e cila u shfaqet atyre që në fëmijëri, ose rasti i dytë, ndodh kur sëmundja provokohet nga keqformime, fibroza cistike, trajtime kirurgjikale apo dhe disa medikamente si estrogenet, etj.
Simptomat 1-Dhimbje të forta barku 2-Fryrje barku 3-Të vjella 4-Rrahje të shpejta të zemrës 5-Temperaturë
5- ANEMIA Mungesa e hekurit është shkaku më i shpeshtë i anemisë, madje edhe shfaqja e saj është më e shpeshtë tek femrat, dhe kjo për shkak të menstruacioneve (që natyrisht shoqërohen me humbje gjaku dhe me humbje hekuri). Në moshat e shtyra, anemia nga mungesa e hekurit ka shumë mundësi të jetë pasojë e kancerit në gjak, ndërkohë që tek fëmijët mundet që mungesa e hekurit të jetë pasojë e sasisë të pamjaftueshme në dietë. Këtyre të sëmurëve u këshillohet përdorimi i frutave të freskëta, që përmbajnë vitaminë C, e cila ndihmon në absorbimin ose marrjen e hekurit.
Simptomat 1-Lodhje 2-Takikardi 3-Zbehje 5-Shpesh anemikëve ndodh t’u bien të fikët gjatë ecjes
6-DIABETI Diabeti është çrregullimi i metabolizmit që reflektohet në paraqitjen e sasisë jonormale të glukozës në gjak, si pasojë e rezistencës së qelizave të gjakut ndaj insulinës apo si pasojë e sasisë së vogël të insulinës së sekretuar nga pankreasi. Janë dy gjendje që mund të shkaktohen nga diabeti i sheqerit (diabetes mellitus), hiperglicemia (niveli i lartë i glukozës) dhe hipoglicemia (niveli i ulët i glukozës). Diabeti i sheqerit është një sëmundje endokrino-metabolike, që ka të bëjë me mënyrën se si organizmi ynë e përpunon sheqerin, i cili merret me ushqimet e ndryshme. Defekti qëndron në pamundësinë e insulinës, për të mbajtur nivelin e sheqerit në gjak në vlerat normale.
Trashëgimia Specialistët e shëndetësisë kohët e fundit kanë arritur të zbulojnë se predispozicioni për t’u sëmurë nga diabeti është më i madh tek ata persona që kanë një të afërm me diabet. Edhe pse kohë më parë kjo teori nuk pranohej, pasi ende nuk kishte asgjë konkrete, tanimë është zbuluar se trashëgohen nga njëri brez në tjetrin genet që mbartin vetitë e organizmit të sëmurë.
7-DHIMBJET E SHPINËS Shumë njerëz për vite me radhë vuajnë nga dhimbjet e shpinës dhe të kurrizit. Lumbalgjitë, shiatik, hernie… ajo që njerëzit zakonisht e quajnë dhimbje të mesit. Një përqindje e madhe ankohen se vuajnë nga lumbalgjitë, e cila është dhimbje e mesit rreth veshkave. Shkaqet e shfaqjes së sëmundjeve të mesit janë disa, ajo që është më e rëndësishme lidhet me faktin se ato nuk duhen lënë pas dore. Siç dihet, midis dy vertebrave të shtyllës kurrizore ndodhet një kërc në formë disku, i cili ndihmon për mosfërkimin e sipërfaqeve të kockave me njëra-tjetrën, duke siguruar njëkohësisht elasticitetin, shpërndarjen e peshës dhe lehtësimin e lëvizjeve. Kur kjo mbështetje dëmtohet, ai zhvendoset dhe i humb funksionet e veta duke shtypur rrënjët e nervave dhe shkaktuar dhimbjet: Ky është shiatiku.
Trashëgimia Ekziston një origjinë gjenetike e dhimbjes së mesit. Sipas një studimi të publikuar para disa vitesh me 400 binjakë, gjenet difektoze janë në fakt shkak për 60% të kësaj sëmundjeje. Ky studim konfirmoi se binjakët vuanin nga të njëjtat probleme të kurrizit. Ata kishin të njëjtat simptoma dhe të njëjtat sëmundje të disqeve inter-vertebrale. Kjo tregon se dhimbjet e mesit thuajse gjithmonë janë të trashëguar dhe kalojnë tek fëmijët, shfaqja e së cilës mund të ndodhë edhe pas moshës 40-vjeçare.
Simptomat 1-Dhimbje mesi që zgjat më shumë se dy orë 2-Bllokim i shtyllës kurrizore 3-Dhimbje që bllokon njërën anë të veshkave 4-Shpesh njerëzit nuk mund të lëvizin për javë të tëra 5-Gjithmonë e ndjen shtyllën kurrizore të rënduar 6-Në disa raste dhimbjet fokusohen dhe në zonën e legenit
KANCERI I GJIRIT Çdo vit kanceri i gjirit zbulohet i pranishëm në më shumë se 1 milion gra në botë dhe më shumë se 400 mijë gra vdesin çdo vit nga kjo sëmundje. Të sëmurat e trajtuara për kancerin e gjirit rrezikojnë të zhvillojnë përsëritje lokale, piku i të cilave ndodh në tre vjetët e para pas trajtimit. Përhapje të sëmundjes mund të ndodhin edhe shumë vjet pas trajtimit të parë. Prandaj, duhet të ndiqen për një kohë të gjatë dhe me kontrolle të vazhdueshme.
KANCERI I LEKURES Kanceri në lëkurë është një nga sëmundjet më të përhapura. Gati 3/4 e vdekjeve nga kanceri i lëkurës vijnë pikërisht nga kjo sëmundje. Shkaku kryesor, sipas shkencëtarëve, është ekspozimi i tepërt i lëkurës në rrezet e diellit. Mendohet se ekspozimi i rrezeve ultravjollcë shkakton dëmtim të qelizave, të cilat çojnë në ndryshime kancerogjene. Burrat zakonisht preken nga kanceri sidomos në qafë, shpatull dhe kurriz, ndërsa femrat në krahë dhe kurriz.
KANCERI NE STOMAK Është një nga sëmundjet që po prek çdo ditë e më shumë njerëzit. Sëmundja rritet me ritme të ndryshme dhe i kundërpërgjigjet në mënyra të ndryshme mjekimit. Njerëzit me kancer kanë nevojë për një mjekim që i nevojitet llojit të kancerit në stomak që ata kanë. Nëse një person mjekohet për një lloj tjetër kanceri në stomak, atëherë sëmundja ekzistuese do të zhvillohet duke u rrezikuar edhe jetën. Kanceri i stomakut quhet ndryshe edhe kanceri gastrik dhe fillesën e tij e ka pikërisht aty, në stomak.
8-KANCERI I LEKURES Lëkura është organi më i madh dhe një nga më të rëndësishmit! Lëkura mbulon gati plotësisht të gjithë trupin tonë. E si e tillë na mbron nga traumat, goditjet, rrezatimet etj. Ajo ka funksion termorregullues e frymëmarrës, deri diku. Gjithashtu, lëkura depoziton yndyrnat, vitaminat (vitamina D) e ujin. Lëkura ka dy shtresa epiderma/epidermis dhe derma/dermis. Shtresa e parë (e jashtmja) ka tri lloj qelizash: Bazale, skuamozë dhe (të sheshta, si luspa) dhe melanocitet. Këto ndarje shërbejnë për të shpjeguar disa tipa kanceresh në lëkure. Pasi ato klasifikohen në varësi të qelizave ku ato prekin. Sipas specialistëve, edhe pse njerëzit mendojnë të kundërtën, më së shumti nga kjo sëmundje preken meshkujt. Megjithatë lajmi më i mirë është se thuajse në 90 për qind të rasteve sëmundja është e durueshme.
Trashëgimia Trashëgimia shihet si lidhja kryesore e shfaqjes së sëmundjes. Mjekët tregojnë se shpeshtësia e hasjes së kancerit të lëkurës është më e lartë në familjet me një a më shumë persona me këtë lloj kanceri. Po ashtu, këtu futen dhe një grup sëmundjesh të cilat e rrisin prirjen e organizmit tonë për kancere, p.sh kserodermia pigmentoze, albinizmi etj. Për këtë arsye mjekët rekomandojnë që personat që kanë trashëgimi sëmundjen duhet të kurohen që në fillim, pa u rënduar deri në fazat e fundit sëmundja.
Simptomat: 1-Numër i lartë nishanesh në trup 2-Ato kanë ngjyrë të errët 3-Nishanet janë zakonisht në formë simetrike 4-Zakonisht këto nishane kanë një diametër prej 6 milimetra 5-Sëmundja shfaqet në shtresën e jashtme të lëkurës 6-Puçrrat dhe nishanet shfaqen në çdo pjesë të trupit.
9-KANCERI I GJIRIT Kanceri i gjirit karakterizohet nga një periudhë e heshtur. Që ai të bëhet i kapshëm klinikisht duhet të arrijë madhësinë së paku 1 cm, që korrespondon 7-9 vjet. Kanceri i gjirit nuk është një sëmundje lokorigionale, që metastazon (përhapet) vonë, por një sëmundje sistemike që në diagnostikimin e parë. Përhapja e metastazave bëhet me anë të gjakut dhe të limfës. Në fillim përhapet në zonat fqinje, në lëkurë, mbi muskuj dhe në paretin torakal (kraharor), më pas në metastaza të largëta, më shpesh në mushkëri, kocka, mëlçi. Ndër shenjat e para të kancerit të gjirit mund të veçojmë ndër të tjera një lloj dhimbjeje që në gjuhën mjekësore njihet me emrin mastodynia ose edhe me shfaqjen e një mase të ngritur në njërin nga gjiret e pacientes. Në ditët e sotme, në shumicën e rasteve, kanceri i gjirit zbulohet nga një teknikë që quhet mamografi, që bën të mundur zbulimin e një nodule jo simptomatike, d.m.th që s'ka zhvilluar akoma simptoma tek pacientja. N.q.s tumori është prezent mund të vihet re në momagramë në formë kokrre nën sqetulla.
Trashëgimia Trashëgimia është një faktor për kancerin e gjirit. Motrat ose nënat e atyre që kanë vuajtur nga kjo sëmundje janë 2-3 herë më shumë më të rrezikuara të preken nga kjo sëmundje se gratë e zakonshme. Thuajse asnjë vajzë e cila ka pasur motrën apo nënën me këtë sëmundje nuk ka “mundur” t’i shpëtojë asaj. Kryesisht sëmundja shfaqet pas të 30-ve, por ka raste kur ajo shfaqet edhe më shpejt. Duke qenë se është një nga sëmundjet më të trashëgueshme rekomandohet vizita për vajzat të paktën një herë në vit.
Simptomat 1-Ndryshime të madhësisë dhe pozicionit të gjirit 2-Ndryshime të lëkurës 3-Lëkura bëhet me gropëza, bëhet e fortë. 4-Në ndonjë rast merr ngjyrën e kores së portokallit. 5-Ndryshime të thithit si rrafshimi, futja brenda, spostimi, sekrecionet. 6-Masë aksilore (nën sqetull).
10-KANCERI NE STOMAK Stomaku është i ndarë në 5 shtresa të ndryshme. Kanceri mund të zhvillohet në secilin prej këtyre seksioneve. Duke filluar nga shtresa më e jashtme, numërohen 5 shtresa dhe shtresa më e brendshme quhet mukozë. Acidi i stomakut dhe lëngu tretës janë të përbëra nga shtresa e mukozës. Shtresa tjetër quhet submukoza dhe është e rrethuar nga muskulaturë, një shtresë muskujsh që lëviz dhe përzien stomakun. Tumoret e stomakut janë ndër kanceret më të shpeshtë të traktit tretës dhe hasen më tepër në pjesët e popullatës me nivel të ulët higjieno-sanitar dhe social-ekonomik. Kanceri i stomakut takohet më shumë në ato zona të popullatës ku vërehet konsum më i lartë i ushqimeve me bazë karbohidratesh, të kripurash, të konservuara dhe të varfra me fibra dhe perime të freskëta.
Trashëgimia Predispozicioni familjar është një nga faktorët që çojnë në shfaqjen e këtij tumori. Është vënë re se rreziku i shfaqjes së këtij tumori është më i lartë te familjarët e të sëmurëve me tumor, sesa te personat e tjerë që nuk kanë histori familjare të tillë. Por, sipas mjekëve, është e këshillueshme që vetë njerëzit të kujdesen shumë për të evituar sado që të jetë e mundur shfaqjen e këtij lloji kanceri. U rekomandohet një regjim ushqimor me sa më pak ushqime proteinike të ndenjura, të konservuara, të kripura.
Simptomat 1-Rënie në peshë, ndonëse i sëmuri ushqehet mirë 2-Neveri ndaj ushqimeve, sidomos ndaj mishit 3-Dhimbja ngjan me atë të ulçerës, derisa bëhet e padurueshme 4-Hemorragji nga goja 5-Nuk qetësohet nga medikamente të ndryshme 6-Personat me këtë sëmundje urinojnë shpejt.
11-KANCERI NE MUSHKERI Kanceri i mushkërive është kanceri i dytë për nga shpeshtësia e përhapjes mes llojeve të kancerit dhe i pari për nga numri i vdekjeve. Në grafi kanceri shihet vetëm kur është mbi 1 cm, por kur kanceri i mushkërive ka arritur madhësinë 1 cm, zakonisht ka arritur të japë metastaza. Për këtë arsye grafitë nuk janë të mira për zbulimin e hershëm të kancerit mushkëror. Kanceri me qeliza të vogla trajtohet me rrezatim dhe kemioterapi. Ndërsa për kanceret e tjera lokalisht bëhet operacion dhe rrezatim. Metastazat trajtohen me rrezatim dhe kemioterapi. Në rast se sëmundja kapet herët, është shumë i lehtë për t’u shëruar, sepse në shumicën e rasteve nuk përhapet në organet e tjera të trupit. Ka njerëz të cilët jetojnë vetëm me një mushkëri, e njëjta gjë si me veshkat.
Trashëgimia Kanceri në mushkri mendohet se është i trashëgueshëm dhe shkaktohet nga defektet në 5 deri në 6 gjene, të cilat janë përgjegjëse jo vetëm për sëmundjen, por edhe kalimin e saj nga një brez në tjetrin. Për kancerin e stomakut është zbuluar një gjen me trashëgueshmëri shumë lartë, deri në 89 për qind. Për këtë arsye mjeku penomonist këshillon që, nëse nëna apo babai kanë qenë me kancer në mushkëri atëherë fëmijët duhet të bëjnë patjetër grafi për të kuptuar nëse janë bartës të sëmundjes.
Simptomat 1-Kollë 2-Hemoptizi 3-Ngjirje (nga prekja e nervit laryngeus recurrens) 4-Humbje peshe 5-Pneumoni të shpeshta 6-Temperaturë.