cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flakadanёt e lirisё 4
Kapitulli i dytё titullohet Mbijetesё pёrmes grykёhollave, nё tё cilin janё radhitur figura e personalitete tё historisё sonё qё luftuan e vepruan nё njё periudhё tё gjatё kohore, qysh nga koha e Azem Galicёs e deri tek ajo e Shaban Palluzhёs, siç janё: Bajram Tërnafci, Mursel Ahmeti, Xhemё Tёrnafci, Sadri Kapiti e Abdullah Haliti.
Qёndresё e pashuar- ёshtё kapitulli i tretё qё kap periudhёn e rezistencёs e demonstratave tё shqiptarёve tё mbetur jashtё Shqipёrisё londineze e qё kёsaj here ёshtё pёrfaqёsuar pёrmes dёshmorёve Ruzhdi Hyseni e Zenel Hajrizi.
Kapitulli pёrmbyllёs Kurorёzimi i luftёrave shekullore u kushtohet trimave tё luftёs sonё tё fundit çlirimtare, udhёhequr nga e famshmja Ushtria Çlirimtare e Kosovёs me Komandantin Legjendar- ADEM JASHARIN. Konkretisht, nё kёtё numёr tё sёrisё qё do tё vazhdojё, janё portretizuar dёshmorёt: Bahri Haxha, Selatin Gёrxhaliu, Hamdi Sheremeti dhe Rrahman Dini.
Libri “Flakadanёt e lirisё 4” pёrcillet edhe me njё aparaturё shkencore, 45 fusnota e 23 referenca si dhe ilustrohet me 43 foto e faksimile dokumentesh, gjё qё e bёjnё edhe mё tё kapshёm e mё interesnat pёr lexues tё moshave e profesioneve tё ndryshme.
Muhammed esh-Shejbaniu
Muhammed ibën Hasan esh-Shejbani - dijetari i njohur Medh-hebi Hanefi dhe nxënësi i Imam Ebu Hanifes.
Hyrje
Çfarëdo çasjeje që do t’i bëhej historisë të së drejtës islame, dhe vetë të drejtës islame, emri i Muhammed ibn Hasan esh-Shejbaniut është i pashmangshëm. Kjo veçanerisht vlenë për studimet rreth shkollës juridike hanefite, por edhe të shkollave tjera, si për shembull, të shkollës shafiite, malikite e hanbelite.
Për më tepër, kur emri i Muhammed ibn Hasanit hyn në analet e së drejtës botërore si themelues i së drejtës ndërkombëtare. Mirëpo, nëse emri i tij ka depërtuar qysh para gjysmë shekulli në Evropë, kjo nuk ka ndodhur edhe tek ne në trojet shqipare. Ndonëse pasojmë shkollën juridike hanefite në trojet shqiptare, thuajse ende nuk kemi asgjë të shkruar për viganët e kësaj shkolle, një ndër të cilët është edhe muhammedi, e mos të flasim për studime të segmenteve të caktuara apo monografike, përkatësisht për përkthime të veprave të tij në mënyrë kritike. Prandaj, lëshimi që është bërë në të kaluarën, nuk guxon të përsëritet. Neve na obligon, ndër të tjera, edhe ekzistimi i disa medreseve dhe fakultetit islam në Prishtinë e Shkup dhe nevoja gjithnjë e më e theksuar e besimtarëve te ne e më gjërë për sheriatin islam. Kurse asnjë studim serioz nuk do të mundë të përfundohej me sukses e të mos konsultohet imam Muhammedi.
Synimet tona me këtë punim janë modeste dhe pretendojnë të ofrojnë një pasqyrë reale të jetës dhe të veprave të tij dhe ca karakteristika më të theksuara shkencore brenda shkollës hanefite dhe përgjithësisht të së drejtës islame, të cilat muhammed ibn Hasanin e vendosën në pijedestalin më të lartë të shkencëtarëve islam. Me këtë dëshirojmë të hapim shtigje për hulumtime më të specializuara.
UEFA Liga e Kampionëve - statistikat
Në statistikat Ligës së Kampionëve janë përmbledhur tëgjitha të dhënat  edhe atë në një tërësi në vehte rradhitur sipas shtetit i cili ka më shum tituj të kampionëve dhe ekipet e rraditura në listën e kampionëve, pastaj statistikat sipas ekipeve të cilat kanë fituar titullin ose kan qenë pasuese të fituesit dhe më në fund grupimi i ekipeve të cilat kan arritur në gysëm finale.
Muhammed esh-Shejbaniu
Jeta dhe veprimtaria
Të dhënat për fëmijërinë dhe rininë e tij janë të pakta dhe jo të sigurta. Megjithatë është e njohur se një kohë jetoi në Kufe, në vatrën e shkollës irakiane, ku edhe i mori mësimet e para mbi shkencën, e pastaj u shpërngul në Bagdad. Këtu u njoftua me mësuesin e tij të ardhshëm Imamu’l- A’dhamin, ebu Hanifen. Një kohë ka dëgjuar ligjëratat e tij, apo, më drejt, ka marrë pjesë në punën shkencore e intelektuale të kësaj shkolle, dhe ishte nxënësi më i ri i ebu Hanifes. Mirëpo, në vitin 150 H. / 767 g. ebu Hanifeja vdiq, kurse muhammedi atëbotë ishte vetëm 18 vjeçarë. Mësimet i vazhdoi te nxënësi më i madh i ebu Hanifes ebu Jusufi. Po ashtu muhammedi ka mësuar edhe nga dijetarët tjerë të mëdhënj të asaj kohe, Sufjan eth-Thevriu dhe Evzaiu. Gjatë qëndrimit të tij trevjeçar në Medine, muhammedi u njoftua rrënjësisht me fikhun dhe pikëpamjet e Malik ibn Enesit dhe të shkollës së tij.
Qeveria Rama I
Qeveria Rama-Meta erdhi në detyrë pas fitores së koalicionit PS-LSI në zgjedhjet e 23 qershorit 2013. Përfundimi i detyrës parashikohet në vitin 2017 kur do të zhvillohen edhe zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Përpara saj në detyrë ishte qeveria Berisha-Meta, e cila qeverisi për katër vitet e mëparshme. Detyra kryesore në formimin e qeverisë ishte në duart e Edi Ramës, kryetari i partisë që në koalicion kishte më shumë vota, i cili është edhe kryeministër. Ilir Meta mban postim e kryetarit të parlamentit.
Muhammed esh-Shejbaniu
Jeta dhe veprimtaria
Muhammedi i uritur për dituri, shoqërinë e tij me dijetarin e madh Evzaiun në Siri, dhe me dijetarët tjerë në atë vend, e shfrytëzoi për arsimim solid e të gjerë dhe arriti të formojë një shikim të plotë edhe mbi drejtimet tjera ideore, qofshin ato juridike, akaidologjike, filozofike, apo dhe të feve tjera.
Qeveria Rama I
= Kronologji e ngjarjeve kryesore gjatë qeverisjes Rama =
2015
= Përbërja e Kabinetit =
= Referime dhe shënime =
Muhammed esh-Shejbaniu
Jeta dhe veprimtaria
Muhammed ibn Hasani është preokupuar me disa disiplina shkencore, ndër të tjera është marrë me studime letrare e gjuhësore: me poezi, gjuhë e sintaksë, pastaj është marrë me studime fetare: me Kur’an, Hadith, fikh etj. Arsimimi i gjithanshëm i ndihmoi të zgjerojë dhe thellojë dituritë e veta, sidomos në legjislacionet e ndryshme të mëhershme dhe të kohës së tij.
Rrëfehet se muhammedi nuk i ka pasur vështirësitë materiale të ebu Jusufit, por ka qenë në gjendje materiale të mirë, dhe nuk ka kursyer kur është fjala për dituri. Kështu, thuhet se, për mësimin e sintaksës, poezisë hadithit dhe fikhut pagoi 30.000 dirhemë. Thuhet po ashtu, se materialisht e ka ndihmuar edhe ebu Jusufin, mësuesin e vet dhe mëpastaj kolegun e vet nga shkolla hanefite.
Biografët shënojnë se prej muhammedit mësuan dijetarë shumë të mëdhënj, ndër të cilët edhe Imam Shafi’u (themeluesi i shkollës juridike shefi’ite), ebu Sulejman el-Xhurxhani, Hisham ibn Abdullah er-Rraziu, Jahja ibn Mujini, Ahmed ibn Hafsi dhe Ahmed ibn Hanbeli (themeluesi i shkollës juridike hanbelite). Ky i fundit, i pyetur më një rast se prej kah i posedon këto njohuri të larta, u përgjigj qartazi: “Prej librave të Imam muhammedit”.
Po i permendim edhe disa emra të mëdhënj që mësuan prej tij: Ibrahim ibn Rrustem el-Merviu, i cili fikhun e mësoi nga Imam muhammedi; Ahmed ibn Hafsi, i cili mësoi fikhun prej tij dhe i transmetoi veprat e muhammedit, Isa ibn Ebane, muhammed ibn Semaati, Hilad ibn Jahja etj.
Nga biografët kemi, gjithashtu, shënime se Imam muhammedi kishte shoqëri të ngushtë me malikitët. Përkundër kontakteve dhe marrëdhënieve të mira, muhammedi i mbeti besnik shkollës së vet hanefite, e madje edhe shkroi një libër kundër shkollës së tyre me titull “Err-Rreddu ’ala ehl’il-Medineti” (Përgënjeshtrimi i shkollës Medinase).[9]
Emri i muhammed ibn Hasanit u bë i dëgjuar si në mesin e masës, ashtu edhe në mesin e dijetarëve, por edhe të hilafetit abasit. Kështu, halifi abasit Harunur Rrashidi, për arsye të autoritetit të lartë që gëzonte në shkencë, e emroi gjyqtar (kadi) suprem në provincën Rika. Mirëpo, muhammedi së shpejti e braktisi këtë shërbim me pretekst të pavarësisë dhe paanësisë.[10]
Se muhammed ibn Hasani kishte arritur autoritet të lartë edhe te halifët dëshmon edhe rasti kur Imam Shafiu u burgos në Jemen nga shpifjet e smirëzive se gjoja është përkrahës i alevitëve. Imam muhammedi e përdori autoritetin e vet duke intervenuar tek halifi, me ç’rast Imam Shafi’u u lirua.[11]
Shpirti i tij konsekuent, karakteri stabil, pavarësia morale-materiale, e kështu me radhë, virtyte këto edhe të mësuesit të tij ebu Hanifes, bënë që Imam muhammedi të mos gjunjëzohet edhe para halifit. Me një rast për shkak se Imam muhammedi ia tha troq në fytyrë gabimet që i bëntë halifi, ai i irituar nga kjo drejtpërdrejtshmëri dhe se iu prek sedra e tij, e goditi Imam muhammedin.
Imam muhammedi qysh si i ri krijoi emër, kështu që në moshën më të re Ismail ibn Hamdiu për të thotë: “Imam muhammedi ishte njëzet vjeçar dhe kishte vendin në xhaminë e Kufesë, ku ai mbante ligjerata.” [12] Kurse dijetari tjetër ebu Ubejde për të thotë: “Nuk kam parë njeri që e kupton Kur’anin si Imam muhammedi.”[13]
Këtyre shënimeve të bashkëkohanikëve të muhammedit do t’ia shtojmë edhe disa të tjera që muhammed ibn Hasanin ta shohim të veshur në petkun e tij të plotë e të mirefilltë. Thuhet për Imamin se ka qenë i pashëm në pamje,i veshur mirë, elakuent, ekspert i fikhut. Imam Shafiu thotë se: “Ka qenë muhammed ibn Hasani i denj për sy dhe i denj për zemër”. Po ashtu, Imam Shafi’u ka thënë edhe këtë se muhammed ibn Hasani “më tepër pëlqente të rrijë afër imamit se sa të jetë në pallatin e halifit”.[14]
Imam muhammedi vdiq relativisht i ri, në moshën e pjekurisë intelektuale e shkencore, si pesëdhjetë e tetë vjeçar; tridhjet e nëntë vjet pas ebu Hanifes dhe vetëm shtatë vjet pas ebu Jusufit, në vitin 189 hixhrij / 804 gregorian, në qytetin Rej, deri sa ishte në një shetitje me halifin Harunur Rrashidin. Allahu deshi që atë ditë të vdesë edhe Imam Kesaiu, kurse halifi Harunur Rrashidi, i emocionuar e nga pikellimi i thellë përkitazi me këtë ndodhi deklaroi: “Sot u varrosën së bashku fikhu dhe gjuha”.[15]
Pasqyrë e veprave
Shpirti letrar shkencor i shkollës hanefite dhe përgjithësisht shkrimtari më i aftë që me veprat e veta të shumta krijoi, kompiloi dhe kodifikoi të drejtën e sheriatit është muhammed ibn Hasan esh-Shejbaniu.[16] Shkroi shumë dhe nga fusha të ndryshme. Veprat e tij dëftojnë në tendencën në rritje kah hadithi dhe varshmërinë më të theksuar në këtë pikëpamje.
Veprat e muhammedit për nga pikëpamja e autenticitetit klasifikohen në dy kategori:
1) Veprat e transmetimit të qartë (dhahiru ’rr-rrivajeti) ose çështjet fundamentale (mesail’ul-usul), ku bëjnë pjesë “gjashtë veprat” e njohura (kutub ’us-sitteh) janë: El-Mebsut, Ez-Zijadat, El-Xhamiu’s-sagir”, El-Xhamiu’l-kebir. Këtyre veprave mund t’iu shtohet edhe vepra “El-Athar” dhe Err-Rredu ’ala ehl-il-medineti”.[17]
Këto vepra të “transmetimit të qartë”, krahas atyre të ebu Jusufit, shërbejnë si burim kryesor për njohjen dhe interpretimin juridik të hanefitëve dhe përgjithësisht të së drejtës islame.
Në radhën e “veprave të transmetimit të qartë”, juristi boshnjak Dr. F. Karçiq i radhit edhe veprat “Es-Sijer ’ul-kebir” dhe “Es-Sijer’us-sagir”, por nuk i cek veprat “El-Athar” dhe “Err-Rreddu ’ala ehlil ’il-medineti”.[18]
Thomas Gresham
Sir Thomas Gresham (rreth 1519 – 21 nëntor 1579), njohur edhe si Thomas Gresham i Vjetri, ishte një tregtar dhe financiar anglez i cili punoj për mbretin Edward VI i Anglisë dhe për gjysmë-motrat e tij, mbretëreshat Mary I dhe Elizabeth I.
Muhammed esh-Shejbaniu
Pasqyrë e veprave
2) Veprat e transmetimit jo të qartë (gajru dhahiri ’rr-rrivajeti) ose çështjet e rralla individuale (mesailu’n-nevadir), që përbëjnë plotësimet e zbrazëtirave juridike, domethënë, zgjidhjet të cilat janë mbi pyetjet për të cilat s’ka pasur përgjigje. Veprat më të njohura të këtij lloji janë: El-Kejsanijjat, El-Harunijjat, El-Xhurxhanijjat, Err-Rrekijjat, Zijadatu’z-zijadat.[19] Këto janë mendime të disa juristëve që kanë arritur deri te muhammed ibn Hasani.[20]
Këto gjashtë vepra të Transmetimit të qartë në fillim të shekullit të katërt i përmblodhi në një vend me emrin “El-Kafi” dijetari i njohur ebu’l-Fadl El-Mervazi, më i njohur si Hakimu’sh-shehid (vd. 344 hixhrij). Juristët theksojnë se, nëse në këto vepra nuk theksohet ndryshe, qëndrimet e shfaqura në to janë të ebu Hanifes dhe të ebu Jusufit.[21]
Thomas Gresham
Gresham njihet për ligjin e tij, që mban po emrin e tij, ligji Greshaman. Ky ligj vjen nga një letër që ai i dërgoj mbretëreshës Elizabeth I në momentin ku mbretëria kishte ulur sasinë e arit në monedhat e reja. Ai shkruan se "paraja e keqe nxjerr nga qarkullimi paranë e mirë". Pra, ulja e sasisë së arit të monedhës solli rritje të çmimeve dhe rënie të fuqisë blerëse të parasë.
Muhammed esh-Shejbaniu
Pasqyrë e veprave
Në shekullin e pestë sipas hixhretit veprën “El-Kafi” e komentoi gjerësisht dijetari Es-Serahsi në veprën e vet “El-Mebsut” në tridhjetë vëllime. Kjo vepër më vonë ka paraqitur veprën më të rëndësishme hanefite të përcjellë nga mësuesit e parë.[22]
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
thumb|250px|Impakti i bombës atomike në Hiroshima. thumb|250px|right|Reja në formë kërpudhe do të ngrihej 18 km në lartësi, kur do të ndodhte impakti i Bombës Atomike 'Fat Man' mbi Nagasaki. thumb|Harta e vendeve ku u hodh bomba atomike
Muhammed esh-Shejbaniu
Pasqyrë e veprave
Po ajo që u konstatua rreth veprave të Imam ebu Jusufit mund të konstatohet edhe rreth veprave të Imam muhammedit. Ndonëse me të drejtë konsiderohet si krijimtar e sistematizues më i madh i shkollës hanefite, pa veprat e të cilit jo vetëm shkolla hanefite, por edhe e drejta islame dhe ajo botërore do të mbetëshin shumë më të varfëra e mbrapa, megjithatë veprat e tij, lëre te ne, por as në shtetet islame, me dhjetra e dhjetra universitete fetare, akademi, institute e kështu me radhë, nuk kanë gjetur vend meritor, që të jenë objekt studimi nga studiusit më kompetent dhe institucionet më kompetente. Përmbledhja e tyre në një vend, përkthimi i tyre në gjuhë botërore dhe studimi objektiv do t’i ofronte botës margaritarë të papashëm deri sot, kurse e drejta islame do të ngritej në nivel të lartë të interesimit teorik e praktik.
Veçoritë shkencore
Epiteti se muhammed ibn Hasani është shpirti letrar i hanefitve, shkrimtari më i madh dhe sistematizuesi më i suksesshëm i mendimit juridik hanefit dhe tërë trashëgimia e shkruar nga ai na obligon që së paku shkurtimisht ta hulumtojmë personalitetin dhe veprën e tij, raportet e tij brenda shkollës, qëndrimin e tij ndaj burimeve juridike e të tjera, e në bazë të rezultateve të shkrimtarëve islamë dhe vrojtimeve tona vetjake. Këto veçori shkurtimisht mund të përmblidhen si vijon:
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
Hedhja e bombës atomike mbi Hiroshima dhe Nagasaki ishte sulmi nuklear nga ana e SHBA-ve, me në krye presidentin Harry S. Truman kundër Perandorisë Japoneze gjatë Luftës së Dytë Botërore. Më 6 gusht, bombarduesi B-29 Superfortress, i emëruar do të hidhte bombën atomike "Little Boy" (Djali i vogël) mbi Hiroshima me pasoja shkatërrimin e qytetit nga impakti i bombës. Hedhja e bombës atomike mbi Hiroshima, do të pasohej me hedhjen e bombes atomike “Fat Man” (Burri i shendoshe) në Nagasaki, më 9 gusht të po atij viti.
Muhammed esh-Shejbaniu
Veçoritë shkencore
1) Ndër veçoritë më thelbësore të muhammed ibn Hasanit është konstatimi se atij i atribuohet merita e shënimit të teorisë së shkollës hanefite. Po ashtu, është vlerësuar si njohës i mirë i dialektikës, si sistematizues i materialit të pasur pozitivo-juridik dhe si teoriticient i së drejtës islame.[23]
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
Bomba atomike do të shkaktonte vdekjen e shumë personave (kryesisht civilë). Është pak e vështirë të jepet një shifër e saktë për viktimat e Hiroshimës duke marrë në shqyrtim të vdekurit nga impakti dhe të vdekurit nga rrezatimi. Sipas disa shënimeve zyrtare, rezultojnë 140 000 të vdekur në Hiroshima (gjatë dhe pas impaktit). Ndërsa për Nagasakin numërohen rreth 74 000 viktima. Nga të dy qytetet me një numër vdekjesh prej 210 000 jetësh, popullsia civile do të ishte ajo që do të vuante më shumë shpërthimet e dy bombave atomike.
Sot hedhja e bombës atomike në Hiroshima si edhe në Nagasaki, debatohet gjerë nga të dy palët në fjalë (ShBA dhe Japonia) dhe ndonjëherë debatohet edhe nga palët e tjera. Ky lloj sulmi ishte sulmi i parë nuklear në botë dhe shpërthimi i kësaj bombe do të përshpejtonte dorëzimin e Japonisë Imperialiste, duke i dhënë fund luftës. Japonia do të dorëzohej zyrtarisht më 2 shtator 1945, duke i dhënë fund luftimeve në glob. Por ndërkohë që njëra palë e shikon këtë gjest (hedhjen e një bombe atomike) si të domosdoshme për kohën (pikëpamja e ShBA), pala tjetër (pikëpamja e Japonisë) e shikon si një krim të shëmtuar kundrejt njerëzimit. Në ShBA, debati merr një formë krejt tjetër dhe kjo palë insiston se hedhja e bombës atomike, i dha fund luftimeve shumë më shpejtë se sa do të mund të përfundonte në kushte normale. Në kushte normale, hamendësohet se lufta do të shkaktonte një numër shumë më të madh viktimash nga të dy palët. Operacioni Downfall parashikonte pushtimin e brigjeve japoneze duke rrezikuar një "Normandi tjetër" për amerikanët. Pala japoneze ndërkohë, pretendon se hedhja e bombës atomike, ishte një veprim i shëmtuar dhe aspak i domosdoshëm; një sulm ky që goditi kryesisht civilët. Për shembull më dhjetor 2006, një kompetent i partisë Demokrat Liberale në Japoni, Shoichi Nakagawa, do të deklaronte se hedhja e bombës atomike nga ana e ShBA, ishte një krim. Kjo deklaratë e Shoichit erdhi mbasi ai kishte vizituar një nga muzetë përkujtimorë të bombës atomike në Nagasaki. Të dielave, pak më vonë nga ky koment, Kjodo News Agensy dhe gazeta si Nihon Keizai e vlerësuan këtë koment, duke thënë përfundimisht se hedhja e bombës atomike ishte një krim ndaj njerëzimit. Megjithatë, Japonia nga ana e saj akoma duhet të mbajë përgjegjësi të plotë për krimet e saj të luftës si masakra e Nanjing, tmerret e kryera nga njësia famëkeqe 731, vrasja dhe keqtrajtimi i robërve të luftës, e të tjerë.
Muhammed esh-Shejbaniu
Veçoritë shkencore
2) Veçori tjetër shumë me rëndësi është se muhammed ibn Hasani është shumë më i varur nga hadithi se ebu Jusufi, e edhe më shumë se ebu Hanifja. Kjo vërehet prej ndërrimit të tij të mësimit dhe të dyfishuarit të tij të argumenteve gjatë të përsëriturit sistematik. Po ashtu, edhe formula e tij e përhershme që ndeshët me veprat e tij “ne këtë e ndjekim” tregon qëndrimin e tij ndaj traditës, madje edhe atëherë kur ai ato nuk i ndjek.[24]
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
Siç përmendet më lartë, debati vazhdon edhe sot e kësaj dite. Ajo që dihet me siguri është që Japonia Imperialiste do të dorëzohej më 15 gusht 1945, për të nënshkruar përfundimisht dorëzimin e saj më 2 shtator, që është edhe data zyrtare e fundit të luftës së dytë botërore. Përfundimisht, hedhja e bombës atomike në Hiroshima dhe Nagasaki, nuk është cilësuar zyrtarisht si krim lufte..
Të Mbijetuarit
thumb|250px|Memorial i viktimave të shpërthimit në Nagasaki, ndërtuar në vendin ku bomba ka kryer impaktin.
Muhammed esh-Shejbaniu
Veçoritë shkencore
3) muhammed ibn Hasani është i njohur me analizat e ngjarjeve reale, të njëmendëta dhe të supozuara, përkatësisht të abstraktuara, gjatë shqyrtimit të të cilave me të madhe i ka shfrytëzuar metodat e deduksionit dhe të induksionit.[25]
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
Të Mbijetuarit
Me termin Hibakusha (被爆者), nënkuptohen të mbijetuarit e shpërthimit atomik në Nagasaki dhe Hiroshima. Si term Hibakusha do të thotë "Njerëz të prekur (ose të dëmtuar) nga shpërthimi". Vuajtjet e bombardimeve janë një element i rëndësishëm i popullit japonez, për pankartat e paqes të pas luftës (theksohet se pas luftës së dytë botërore, kushtetuta konstitucionale e Japonisë mori një formë të re; kushtetuta japoneze hapet me fjalët se populli japonez është një popull që e don paqen dhe respekton popujt e tjerë). Që nga ajo kohë, popullsia japoneze kërkon disintegrimin (flakjen tutje) të armëve atomike nga faqja e botës. Deri më vitin 2005, numërohen të paktën 266 000 të mbijetuar nga impakti i bombës atomike që akoma jetonin në Japoni.
Muhammed esh-Shejbaniu
Veçoritë shkencore
4) muhammed ibn Hasani është i njohur edhe për fiksionet juridike (el-hijel), që është rezultat herë-herë i mospajtimeve të mëdha ndërmjet ligjit që e kanë përpunuar teologët dhe njëmendësisë shoqërore dhe dëftimi i sensit të regjimit për kompromis dhe rafinitet.[26]
5) Veçori tjetër më rëndësi e idesë teknike juridike të Imam muhammed ibn Hasanit është të menduarit sistematik të cilësisë së lartë. Ai është sistematizuesi më i madh i fikhut. Për këtë dëshmon edhe fakti se Imam Maliku, themelues i shkollës malikite, e sistematizoi “El-Muvatta’un” e vet sipas metodës dhe sistemit të aplikuar të muhammed ibn Hasanit. Orientalisti i njohur botëror Shaht pohon se pa dyshim muhammedi është shkrimtari më i frytshëm i kësaj shkolle, që e vazhdoi rrugën e mësuesve të parë, ebu Hanifes dhe ebu Jusufit.[27]
Hedhja e Bombës Atomike në Hiroshima dhe Nagasaki
Të Mbijetuarit
Përveç hibakusha-ve japonezë, pas shpërthimit do të kishte edhe plot të mbijetuar koreanë që ndodheshin në vendet përkatëse gjatë shpërthimit. Gjatë luftës, forcat ushtarake japoneze do të dërgonin me forcë në Japoni shumë qytetarë koreanë, si punëtorë. Sipas zërave më të fundit, numërohen rreth 20 000 koreanë të vdekur në shpërthimin e Hiroshimës. Ndërkohë që në Nagasaki numri i të vdekurve ulet deri në 2 000. Sipas këtyre të dhënave, mendohet se një nga shtatë të vdekur nga impakti i bombës atomike në Hiroshima, i përkiste grupit të punëtorëve koreanë. Koreja e ngre akoma zërin, që vendet e huaja të pranojnë të humburit e saj gjatë shpërthimit atomik. Megjithatë edhe pse kjo kërkesë vjen gjithmonë në rritje, Koreja nuk ka përfituar nga një gjë e tillë.
Muhammed esh-Shejbaniu
Veçoritë shkencore
6) Sikur edhe ebu Jusufi, edhe muhammed ibn Hasani kategorizohet në grupin “el-muxhtehid fi ’l-medhheb” (muxhtehid në medhheb). Mirëpo, kjo nuk do të thotë se këta janë totalisht të varur nga mësuesi, përkatësisht nuk do të thotë se ebu Hanife ka përparësi absolute ndaj tyre. Këtë e argumenton fakti se herë-herë vendimet e tyre merren si “normë sipas të cilës veprohet”. I tillë është rasti kur ebu Hanifeja i jep të drejtë vakufuesit ta revokojë vendimin për vakufin pasi që me vetë vendimin për të vakufuar diç nuk e humb të drejtën e pronësisë mbi sendin e vakufuar.
Mirëpo, ebu Jusufi dhe muhammed ibn Hasani kanë qëndrim të kundërt me mësuesin ebu Hanifen. Ata thonë se deklarata e vakufuesit se po e vakufon diç është e mjaftueshme që vakufuesi ta humbë të drejtën e pronësisë mbi sendin e vakufuar dhe vakufimi është i parevokueshëm.[28] I ngjashëm është rasti edhe me shitjen e vakufit, të cilën ebu Hanife e lejon, por ebu Jusufi e muhammedi kanë mendim të kundërt me mësuesin, duke u mbështetur në hadithin e muhammedit a.s. drejtuar Omerit r.a. për mosshitjen e sendit të vakufuar, të cilin hadith ebu Hanife nuk e kishte ditur.[29] Këto mendime të tyre, të drejta natyrisht, janë aprovuar edhe nga dijetarët e mëvonshëm.
7) Pasi që Imam muhammedi ka qenë njohës i mirë i gjuhës arabe dhe i gjinive të afërta gjuhësore, ka punuar dhe ka treguar rezultate të dukshme në zgjidhjen e Çështjeve, problemeve të rënda të fikhut (mesailu’l-mushkileh) e veçanërisht të atyre problemeve të cilat mbështetën në të komentuarit gramatikor.[30]
8) Kontribut të veçantë në suaza të shkencës juridike muhammed ibn Hasani ka dhënë në marrëdhëniet ndërkombëtare. C. Rhyne në veprën e vet “Internacional Law” (1975) shkruan: Kodifikimi i parë i së drejtës ndërkombëtare është përmbledhja e rasteve juridike dhe praktikës të cilën e ka bërë shkencëtari musliman Shejbaniu në veprat e tij “Es-Sijer” në shekullin VIII, me të cilën për shumë shekuj i ka tejkaluar veprat e ngjashme perëndimore.[31]
Njerëzit sot posedojnë bindje të shtrembëruar se ligji ndërkombëtar është fakt i epokës moderne, se themeluesi i saj është Hugo Grotius (991-1055 H. / 1583-1648 G.). Mirëpo, Kushëdo që ka parë “Es-Sijer-in” e nxënësit e ebu Hanifes, muhammed ibn Hasan Esh-Shejbaniut (132-189 / 749-805), ai e di se kodifikimin e këtij lloji e ka zbatuar ebu Hanife 900 vjet para Grotiusit, dhe jo vetëm kjo: trajtesat e tij mezi që lëshojnë cilindo aspekt të problemit kurse përfshijnë pyetjet më të rafinuara dhe më vitale.
Këtë fakt para do kohe e pranoi edhe grupi i shkencëtarëve, që në shenjë mirënjohjeje ndaj muhammed ibn Hasanit, formoi “Shoqërinë Shaibani të Ligjit Internacional në Gjermani”.[32]
Të gjitha këto flasin se Imam muhammed ibn Hasani me punën e tij mjeshtërore në shkencat juridike e të tjera ka shpërthyer kufijt kohor prej 12 shekujve, kufijt hapësinor ndërmjet kontinenteve dhe kufijt religjioz ndërmjet religjioneve, me çka është bërë njeri i botës.
Përmbyllje
muhammed ibn Hasan Esh-Shejbaniu është personaliteti i tretë në hierarkinë e shkollës (medhhebit) juridike hanefite dhe një ndër dijetarët më të mëdhenj në të drejtën islame. Që në rini të hershme me talentin që posedonte u dallua, kurse në decenien e dytë të jetës së vet ishte i dalluar në Kur’an, Hadith, letërsi, gjuhë, dhe në shkencat juridike. Pasi që materialisht qëndronte mirë, nuk ishte i interesuar për poste zyrtare. Gëzonte autoritet të madh si në masë ashtu edhe në mesin e dijetarëve dhe të hilafetit. Puna e tij me përkushtim, sidomos në lëminë e së drejtës islame, Imam muhammedin e ngriti në nivelin më të lartë. Ndonëse më tradicionalist se ebu Jusufi, e shumë më tepër se ebu Hanifeja, megjithatë i kultivoi dhe i zgjeroi parimet thelbësore të shkollës hanefite. Me të drejtë konsiderohet shpirti letrar dhe shkrimtar e sistematizues më i madh i shkollës hanefite. Veprat e tij edhe sot paraqesin bazament të së drejtës islame. Mirëpo, vepra e tërësishme e tij, pos paraqitjeve fragmentare, ka mbetur e panjohur për rrethin më të gjërë të shkencëtarëve, dhe si e tillë, e pa eksploatuar për nevojat aktuale. Do të ishte e rrugës që edhe institucionet dhe individët kompetentë tek ne të japin kontributin e vet duke organizuar ndonjë simpozium ndërkombëtar rreth të drejtës islame, e që ndër temat orientuese do të ishte edhe Imam muhammedi. Gëzon fakti se edhe françezët, edhe gjermanët formuan shoqata ndërkombëtare me emrin “Shejbaniu”, që flet mjaft, se ne, këtë punë duhet ta marrim me seriozitetin më të madh. Dobitë do të jenë edhe teorike edhe praktike.
Burimi i të dhënave
[1] Imamët tonë (të vjetër e të rinj), në ligjerimet e tyre, me të madhe, krahas emrit të Imam ebu Hanifes, përmendin Imam ebu Jusufin dhe Imam muhammedin.
[2] Emri i muhammedit në literaturë haset në disa forma, si: Imam muhammedi, muhammed ibn Hasani, esh-Shejbaniu etj. Për Imam muhammedin, në kontekst të shkollës juridike hanefite mund të lexoni në punimin tonë me titull “Shkolla juridike hanefite dhe karakteristikat themelore të doktrinës së saj”, Shkup, 1998, fq. 162. Po ashtu: Shibli Nu’man, Abu Hanifa – Život i djelo, Zagreb, 1996, fq. 251.
[3] Fikret Karçiq, Historia e së drejtës së sheriatit, Prizren 1994, fq. 68.
[4] Ibrahim Džananović, ebu Hanife i njegov doprinos razvoju šeriatskog prava, në: Zbornik radova Islamskog teološkog fakulteta u Sarajevu, Sarajevo, nr. 3/1990, fq. 26-27. (Më tej: ebu Hanife).
[5] Ahmed Emin, Duha’l-islam, vëllimi II, botimi IX, Kairo, 1979, fq. 203; Gjithashtu: muhammed ebu Zehre, ebu Hanife, Kairo, 1981, fq. 208.
[6] Ahmed Emin, op. cit. fq. 203.
[7] Mahmudrijad Haziri, Imam muhammedi dijetar i të gjitha kohërave, Hëna e re – gazetë kulturore informative islame, Nr. 113/25, Shkup, fq. 20.
[8] Gjerësisht: muhammed-bek El-Hudarij, Tarihu ’t-teshri’i l-islamij, Kairo, 1928, fq.146 -148; Gjithashtu: M. ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq.221-224.
[9] Ibrahim Džananović, ebu Hanife, op. cit. fq. 26-27.
[10] Shih: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65; M.ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 208; Henry Laost, Raskoli u islamu - Uvod u proučavanju islamske religije, Zagreb, 1989, fq. 89.
[11] M. Haziri, op. cit. fq. 20.
[12] Ibid.
[13] Ibid.
[14] Ibid.
[15] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65; M Haziri, op. cit. fq. 20
[16] Shih: Mehmed Handžić, Kodificiranje šeriatskog prava kod raznih pravnih škola, Zagreb, 1944, fq. 7.
[17] M. ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 210; Krhs.: Abdulkerim Zejdan, El-Med’halu li diraseti ’sh-sheri’ati ’l-islamijje, Aleksandri, fq. 160-161; Mehmed Handžić, op. cit. fq. 8.
[18] Fikret Karçiq, o[18] M. ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 210; Krhs.: Abdulkerim Zejdan, El-Med’halu li diraseti ’sh-sheri’ati ’l-islamijje, Aleksandri, fq. 160-161; Mehmed Handžić, op. cit. fq. 8.
p. cit. fq 66.
[19] M. ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 210-219; Abdulkerim Zejdan, op. cit. fq. 161.
[20] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 66.
[21] Ibid.
[22] Abdulkerim Zejdan, op. cit. fq. 161, M ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 219.
[23] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65.
[24] Joseph Schacht, Islamic Law, në: Nerkez Smailagić, Klasična kultura islama, II, Zagreb,1976,fq 301 (Më tej: Schacht, Islamic Law).
[25] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65.
[26] Henry Laost, op. cit. fq. 89-90. Gëzon fakti se në kohën më të re është botuar libri mbi ”Fiksionet juridike” nga muhammed ibn Hasan esh – Shejbaniu, në botim të orientalistit J. Schacht, kështu që mundësitë për studime të drejtpërdrejta janë më të mëdha. Shih: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 67.
[27] Schacht, Islamic Law, op. cit. fq. 301-302; Ahmed Emin, op. cit. fq. 204.
[28] Shih: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65 dhe 66.
[29] Shih: Ibrahim Džananović, Idžtihad i prva četiri stolijeća islama, Sarajevo, 1986, fq. 65; Nerkez Smailagić, Leksikon islama, Sarajevo 1990, fq. 659-661.
[30] Kasim Dobraća, Iz islamskog prava i njegove istorije, Glasnik islamske zajednice u Kraljevini Jugoslaviji, nr. 9/1936, Sarajevo, fq, 367.
[31] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 66.
[33] M. Haziri, op. cit. fq. 20
King Ku$ha
Kushtrim Behluli, lindur me 29.07.1994 në Gjilan, përndryshe i njohur me emrin King Ku$ha, është një repper shqiptar me prejardhje nga Gjilani.
Jeta dhe fillimet në karrierë
Kushtrim Behluli ka lindur me 4 korrik 1994 në Gjilan. Behluli kreu shkollen fillore në SH.F " Abaz Ajeti " në Gjilan, dhe më pas ai e vazhdoi shkollen e mesme në SH.M.E " Marin Barleti " në vendlindjen e tij, të cilën edhe e kreu. Studimet e nivelit të lartë i filloi në vitin 2013 pranë Universitetit Publik të Gjilanit " Kadri Zeka ", ku dhe diplomojë.
King Ku$ha karrierën e tij në muzik e filloi në moshën 16 vjeqare, duke lansuar këngën e parë të tij " Du Hala ", i njohur për tekstet e tija provokative dhe agresive ai pasqyron jetën e një Gangsteri në qytetin e tij Gjilan, përndryshe i njohur si Qyteti i Hip Hop-it Shqiptar. Në vitin 2012, ai ishte i ftuar si mysfair në Mixtape-in " Bulletproof Diaries Vol.1 " nga Nightmare, ku ishte pjesë e këngës " Damn " dhe këngës " Kush Remix ", të cilat ishin të suksesshme për të. Në Tetor të vitit 2013, King Ku$ha dhe kushëriri i tij formuan Label-in e tyre muzikor me emrin GoldGettaz Ink.
Rrezet infra të kuqe
Si rreze infra të kuqe (shkurt rrezatimi IR - Infra Red, ultra rrezatim i kuq) apo rrezatimi i nxehtësisë thirret brezi në spektrin elektromagnetik në mes të dritës së dukshme dhe valëve të gjata të mikrovalëve. Ky brez i përgjigjet gjatësive valore prej 780 nm deri 1 mm. Për rrezatimin IR të valëve të shkurta (prej 780 nm) flitet për "valë të afërta infra të kuqe" (angl.:near infrared, NIR), për gjatësitë prej diku 5...25 mikrometra flitet për "valë të mesme infra të kuqe të afërta" (angl.:mid infrared, MIR) ndërsa për rrezatimet me gjatësi ekstreme valore prej (25 µm-1 mm) flitet për "valë të largëta infra të kuqe" (angl.:far infrared, FIR). Këto valë kufizohen në brezin e rrezatimin tera herc. Në profesionet teknike që merren me përdorimin e rrezatimit të këyre valëve janë bërë edhe disa klasifikime më të thella.
Rrezet infra të kuqe jane pjesë e e spektrit elektromagnetik te emetuar nga dielli. Këto "pjesë" janë të identifikueshme nga një frekuencë, gjatësi vale elektromagnetike. Rrezatimi infra i kuq është një rrezatim i dobishëm natyror me te cilin ne jetojmë, por që syri nuk i percepton.
Dielli lëshon rrezatim infra të kuq, por gjithashtu edhe të gjithe trupat e nxehtë si zjarri.
Rrezatimi infra i kuq përfaqeson një pjesë te të gjithë spektrit të rrezatimit elektromagnetik të diellit tonë. Termi "infra i kuq", pra, më ulët se e kuqe, tregon se frekuenca e saj është menjëherë nën atë të ngjyrës së kuqe të dritës se dukshme. Ajo është quajtur shpesh "rrezatimi termik", ose "rrezatimi i ngrohjes".
Kjo energji, ose më mirë, këto valët elektromagnetike udhëtojnë me shpejtësinë e dritës dhe nuk e ngrohin ajrin, por sipërfaqet ku bien.
Rrezet  infra te kuqe, në varësi të gjatësisë së valës, ndahet në të gjata, të mesme dhe të shkurtra. Rrezet Infra të kuqe te gjata quhen edhe si rrezet e shëndetit sepse jane te dobishme për njerëzit dhe përdoren gjerësisht në fushën mjekësore për terapitë e rehabilitimit. Këto rreze në të vërtetë quhen bio-gjene, domethënë, gjeneratorë të jetës, dritë jete, ose valë fiziologjike, të cilat, duke depërtuar në sistemin tonë vital, gjenerojnë një efekt ngrohjeje. Kjo rezulton në një zgjerim të kapilarve, një rritje të dukshme në qarkullimin e gjakut, aktivizimin e metabolizmit të indeve dhe qelizave.
Rrezatimi infra i kuq përdoret gjithashtu edhe në pajisjet e shikimit të natës kur nuk ka dritë të dukshme.Sensorët me infra të kuqe konvertojnë rrezatimin hyrës në një imazh: kjo mund të jetë pikturë njëngjyrëshe (për shembull, objektet më të ngrohta do të jenë më të qarta), ose një sistem me ngjyra të rreme mund të përdoret për të përfaqësuar temperatura të ndryshme. Këto pajisje fillimisht u shfaqën në ushtritë e shumë vendeve, për të parë objektivat e tyre edhe në errësirë
Historia
thumb|340px|Fotografia e qenit në brezin MIR, rreth 10 µm Rrezatimi IR është paraqitur nga Isak Njutoni në vitin 1666.Në 1800 fizikanti William Herschel vendosi një termometër me merkur në spektrin e prodhuar nga një prizem qelqi, për të matur nxehtësinë e grupeve të ndryshme te ngjyrave të drites. Ai gjeti se temperatura vazhdoi të rritej edhe pasi kaloi përtej së kuqes të spektrit ku nuk kishte dritë të dukshme. Ky ishte eksperimenti i parë që tregoi se si nxehtesia mund të transmetohet në një formë të padukshme të drites
Burime të njohura të këtyre rrezeve janë edhe poçet elektrike me tel si dhe ngrohës që lëshojnë rreze nxehtësie.
Për provimin e ekzistimit të rrezeve në tërë brezin e këtyre valëve dallohen detektorët termik (Termoelementet ose Blometri). Në hapësirën e valëve të shkurta përdoren detektorët të ndërtuar nga gjysmë përçuesit. Kamerat digjitale mund të përdoren si detektorë nëse filtri IR nuk është pozicionuar për mbrojtje. Për marrjen e pamjeve të afërta në brezin e këtyre valëve prodhohen edhe filma special. Aparatet për sinjalizimin e lëvizjeve në hapësirë përdorin rrezet infra të kuqe të mesme të gjatësive valore të mëdha.
Në termografi përdoren sendorët të cilët në astronomi kanë bërë të mundshëm pamje në brendi të pluhurit kozmik dhe po ashtu këto rreze bëjnë të mundshme pamjen në terr (natën).
Me kalimin e kohës janë prodhuar aparate të ndryshme për krijimin e këtyre rrezeve për qëllime të ndryshme.
Astronomi
350px|right
Në astronomi me këto rreze vëzhgohen trupat e "ftoftë" (nën temperaturën 1000 K) që në brezat tjera të spektrin nuk dallohen. Për qëllime të ndryshme janë prodhuar edhe IR-Spekterskopi.
Elektronikë dhe informatikë
Në elektronikë këto rreze gjejnë përdorim të madh në funksionimin e komanduesve nga largësia (ajër komanduesit). Zbatimi i tyre bëhen gjatësitë valore 880 deri 950 nm pasi që foto diodat e silicit dhe transistorët në këtë brez kanë ndjeshmëri më të madhe.
Në informatikë për bartjen e informatave Kompjuterët pajisen me pikë prerje që funksionojnë me infra rreze të kuqe. Janë të njohura pikë prerjet IrDA të cilat e bëjnë të mundësohem lidhjen ajror të Kompjuterit me aparatet periferike. Në zhvillimin e kësaj teknologjie ka kontribuar firma Hewlett Packard e cila kishte për qëllim e transferimit ajrorë të informatave. Në vitin 1979 kjo firmë integrojë për herë të parë në një llogaritës xhepi një pikë prerje me të cilin arrihej transferimi i të dhënave në një shtypshkronjë elektronike. Në vitin 1990 instalohet për herë të parë një pikë prerje e tillë në një kompjuter. Kjo pikë prerje standardizohet dhe thirrej Serial Infrared (Lidhja serike infra e kuqe). Për shkake të shpejtësisë së bartjes së informatave zëvendësohet me Fast IR, standard që përdoret për të gjithë pllakat kryesore tr kompjuterët e prodhimit pas të 2002-ës. Gjatë viteve pasuese me këtë standard fillojnë të pajisen edhe makinat tjera periferike si PDA, Notebooks. Teknologjia e pikë prerjes IrDA më vonë fillon të zëvendësohet me teknologjinë Bluetooth.
Kimi
Rrezatimi i molekulave me rreze infra të kuqe shkakton lëkundjet dhe rrotullimin e tyre. Spektroskopia infra e kuqe është një metodë analizuese fizike e cila përdorë vetit e ndryshme të materieve ndaj rrezatimit IR.
Matjet e vegjetacionit
Për të matur vegjetacionin e hapësirës në tokë bëhen fotografime me aparate që përdorin rrezet infra të kuqe. Në spektrin e infra të kuqeve, vegjetacioni ka një shkallë shumë të lartë të reflektimit 6 herë më të madhe se në dritën e dukshme. Ngjyra e klorofilit për dallim nga të tjerat nuk absorbohet në shkallë të madhe dhe kjo e bënë të mundshme matjen e përhapjes së asaj dhe në bazë të kësaj vije në konkludim për hapësirën e vegjetacionit. Në perëndim thuhet se me këto aparatura mund të matet edhe gjendja shëndetësore e vegjetacionit. Në fakt ky konkludim është i thjeshtë ku është më gjelbër është më shëndoshë.
Mjekësi
Aplikimi i dritës infra të kuqe për të ngrohur dhe shëruar trupin e njeriut - nëpërmjet teknologjive të krijuara posaçërisht për këtë qëllim - filloi në fillim të shekullit të 20-të në Gjermani. Që nga mesi i shekullit të 20-të, këto teknologji janë zhvilluar edhe në Kinë dhe Japoni.Në vitin 1965, një mjeku japonez (Dr. Tadashi Ishikawa) iu dha një patentë për një ngrohës infra të kuqe qeramike zirkonike, e cila përdorej për shërimin termik me rreze infra të kuqe. Për katërmbëdhjetë vitet e para pas zhvillimit të tyre, këto pajisje ishin në dispozicion vetëm për mjekët - deri në lëshimin e tyre për përdorim publik në 1979.Që nga fillimi i viteve 1980, Shtetet e Bashkuara së bashku me shumë vende evropiane kanë vazhduar të eksplorojnë dhe të përmirësojnë terapitë me rreze infra të kuqe. Një aplikim i zakonshëm i teknologjisë infra të kuqe në spitalet amerikane janë elementët e ngrohjes me rreze infra të kuqe në shtretërit neonatal, të cilët përdoren për të mbajtur ngrohtë foshnjat e porsalindura. Rrezet infra të kuqe kane gjetur zbatim të gjerë në mjekësi: stomatologji, kirurgji, sauna infra të kuqe dhe terapi me rrezet infra te kuqe.
Përfitimet shëndetësore të terapisë infra të kuqe:
Ne mjekësinë popullore efekti i këtyre rrezeve është përdorur për të shëruar infektime të ndryshme të trupit si p.sh infeksionet e shkaktuara në det nga meduzat apo banorë të tjerë të detit. Për dallim nga mjekësia zyrtare sasia e rrezatimit ka qenë e pa kontrolluar apo më mirë të themi në bazë të vëzhgimit të praktikuesit të terapisë. Si burim i rrezatimit është përdorur saxha me prush. Në mjekësi rrezet infra të kuqe përdorën për rrezatimin e pjesëve të infektuara.
Njohuritë e fituara nga mjekësia popullore dhe përsosmëria e aparaturës për kontrollimin e sasisë së rrezatimit të kontrolluar, kanë zhvilluar edhe terapi tjera.
Rrezet e afërta infra të kuqe depërtojnë në dhe nën lëkurë për deri sa ato të mesmet absorbohen në sipërfaqe të lëkurës.
Dentistët përdorin dritën infra të kuqe për të trajtuar shumë lloje të plagëve dhe ulçerave në zgavrën e gojës. Për më tepër, reumatologët kanë përdorur terapi me rreze infra të kuqe për të reduktuar dhimbjen dhe inflamacionin, veçanërisht kur përfshihen sëmundje autoimune. Dermatologët përdorin gjithashtu terapi me dritë për të menaxhuar pacientët me djegie, lezione të lëkurës, edemë,ulçera dhe dermatit.
Imazhe termike dixhitale infra të kuqe (DITI) është një teknikë që përdoret për diagnostikimin në fushën mjekësore. Ky proces përdor kamerat e imazhit termik që quhen kamera DITI që regjistrojnë termogramë në varësi të rrezatimit infra të kuqe të emëtuar nga trupi. Këto më pas studiohen nga termologët që interpretojnë imazhet për profesionistët e kujdesit shëndetësor. Këto gjejnë aplikim në zbulimin e kancerit të gjirit, zbulimin e inflamacionit në trup, zbulimin e gjendjeve të tiroides, depistimin për viruse etj.
Ne treg ka dhe aparate për matjen e zjarrmisë, të quajtur Pyrometra të cilët përdorin këto rreze dhe për matje futen në vesh. Ndërsa për lokalizimin e endeve të infektuara bëhen fotografime termike që po ashtu përdorin këto rreze.
Jetën e përditshme
Gjuetarët, ushtria dhe policia përdorin aparate të quajtura “Syri i natës” që bazohen në këto rreze. Me ndihmën e këtyre aparateve bëjnë identifikimin e objekteve në errësirë.
Përpunimi i metaleve
Me ndihmën e këtij rrezatimi funksionojnë disa metoda për përpunimin e metaleve si p.sh.: tharja, forcimi dhe pjekja.
Materiale të ndryshme me bazë plastike e kauçuku përpunohen lehtë dhe ju jepen forma të dëshiruara. Për këtë qëllim përdoren laser të ndryshem.
Gavërrimi, prerja, ngjitja, forcimi dhe “grasimi” i metaleve bëhet zakonisht nga laserët infra të kuqë me karbon dioksit (CO2-Laser, 10,6 µm) ose laserë YAG (1,064 µm).
Oligarkia
Oligarkia (greqishtja e vjetër: ὀλιγαρχία / oligarkhía, shkurtim nga ὀλίγος / olígos («vogël»), dhe ἄρχω / árkhô («urdhër») është një formë qeverisje ku pushteti i është rezervuar një grupi të vogël të njerëzve të cilët formojnë një klasë dominuese pushteti.
Ne mund të dallojmë oligarkitë institucionale dhe oligarkitë e faktit. Oligarkia institucionale është një regjim politik ku kushtetutat dhe ligjet i rezervojnë pushtetin vetëm një pakice të vogël të qytetarëve. Oligarkia e faktit është shoqëri në të cilën qeveria është kushtetuese dhe demokratike e hapur për të gjithë qytetarët, ku në fakt pushteti është i marrë nga një pjesë e vogël e këtyre.
Jean-Baptiste Say
Jean-Baptiste Say (Lion, 5 janar 1767 – Paris, 15 nëntor 1832) ka qenë një ekonomist francez. Say ka qenë ekonomisti klasik kryesor francez; ishte gjithashtu gazetar dhe sipërmarrës në fushën e pambukut. Është i famshëm për Ligjin e Say-t dhe më në përgjithësi për shkak të qëndrimeve të tija liberiste.
Despotati i Vlorës
Despotati i Vlorës ishte formacion shtetëror feudal i krijuar në trevat jugperëndimore shqiptare në mesin e shek.XIV. Përfshinte Vlorën, Kaninën, Himarën, Beratin, Spinaricën, Pirgun e Bregun – një zonë me veprimtari të rëndësishme ekonomike. Si sundimtar i parë i kësaj zone njihet Jovan Asen Komneni, që mban titullin e lartë të despotit. Në oborrin e despotit gjendej një rreth i gjerë funksionarësh, me seli në Kaninë. Si qefali, kështjellar i saj përmendet më 1368 një Kastriot. Në Despotatin e Vlorës, një rol të rëndësishëm jo vetëm ekonomik, por edhe politik luajtën tregtarët e mëdhenj, patricë të qytetit.
Ibragim Gasanbekov
Ibragim Gasanbekovich Gasanbekov (Rusisht: Ибрагим Гасанбекович Гасанбеков; lindur më 25 tetor 1969 në Khasavyurt; vdiq më 3 korrik 1999 në një aksident me makinë) ishte një ish futbollist azerbajxhanas. Ai e nisi karrierën e tij te FC Dynamo Makhachkala ku qëndroi në vitin 1991, duke shënuar 13 gola në 38 ndeshje. Pas kësaj, ai transferohet te rivalët e FC Anzhi Makhachkala ku shënoi 156 gola në 236 ndeshje. Ai ka qënë lojtar i kombëtares azerbajxhanase ku ka luajtur dy ndeshje. Ai gjithashtu kishte të drejtën për të luajtur me kombëtaren ruse pasi kishte nënshtetësinë ruse. Gasanbekov vdiq më 3 korrik 1999 në një aksident me makinë pasi makina e tij u përplas kokë më kokë me një kampion Kamaz.
Gregory House
Gregory House M.D., është një personazh fiktiv i serisë televizive amerikane Dr. House – Medical Division, i interpretuar nga Hugh Laurie. Personazhi është një mjek gjenial dhe individualist disa karakteristika që të cilit reflektojnë ato që një objektivisti.
Carl Menger
Jeta
Carl Menger lindi më 28 shkurt 1840.
Mendimi
Menger është i famshëm për teorinë e margjinalizmit (marginal ulility), por ka dhënë edhe kontribute të tjera të rëndësishme në teorinë e çmimeve dhe ishte themelor në të ashtuquajturin Methodenstreit, një diatribë rreth metodës së duhur të shkencës ekonomike - një debat epistemologjik mes metodës shkencore të racionalizmit kritik dhe metodës dialektike të shkollës së Frankfurtit.
Menger zhvilloi një teori të plotë të institucioneve shoqërore që lindin nga ndërveprimet mes njerëzve, çdonjë me dijen dhe eksperiencat e veta subjektive. Është evoluimi i vetvetishëm i këtyre veprimeve njerëzore që krijojnë institucionet ku individët zbulojnë disa modele sjelljeje që ndihmojnë çdo person të arrijë qëllimet e veta me efiçiencë. Asgjë nuk është aq qendrore për këtë evolucion sa zhvillimi i parasë, që bën të mundur ndarjen e punës dhe kënaqjen e dëshirave dhe nevojave.
Rrno vetëm për me tregue: libri i kujtimeve
Rrno vetëm për me tregue: (libri i kujtimeve) është vëllimi i parë i autobiografisë së At Zef Pllumit, botuar në vitin 1995. Vëllimi i dytë u botuar në vitin 1997, ndërsa vëllimi i tretë Rrno vetëm për me tregue në vitin 2001. Të treja vëllimet janë redaktuar nga Aurel Plasari.
Rrno vetëm për me tregue: liria mes dy burgimeve
Rrno vetëm për me tregue: liria mes dy burgimeve është vëllimi i dytë i autobiografisë së At Zef Pllumit i botuar nga shtëpia botuese Hylli i Dritës në vitin 1997.