cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hamami i Haxhi Beut, Pejë
Ambienti kryesor i djerësitjes, masazhit dhe hamamet
Në ambientin e hamamit të grave pjesërisht janë të ruajtura sofat. Sofat në këtë hamam janë të vetmet elemente që kanë ngelur deri diku të ruajtura dhe më rëndësi për konzervimin apo restaurimin e tyre. Sofa, ulëse kemi pjesërisht në mjedisin kryesor dhe në dy banjo të grave. Ato janë të vendosura përreth mureve vertikale dhe të relizuara në teknikë dhe strukturë të njëjtë të muratimit të mureve të objektit. Ulëset janë të shtruara me pllaka mermeri (vetëm dy pllaka mermeri janë të ruajtura) të rregulluara dhe paksa të punuara të profiluara. Ulëset kanë një lartësi prej 35 cm. Kurse gjërësi prej 45 cm.
Në banjo të grave janë të ruajtura dy vaska guri ku laheshin klientet, ulur mbi stola.Uji nga vaska e gurit merrej me tasa ose çupka. Eshtë me interes të cekët se në ambientin e hamamit të grave nuk e kemi elementin e nikes, ku në mbremje është vënë kandili. Si duket dhe duhet të jetë konstatim dhe konkludim i saktë se hamami i grave nuk ishte në përdorim, në funksion në orët e vona, në mbremje.Mos përdorimi i hamamit të grave në orët e vona është e vertetë dhe e logjikshme për kohën dhe rrethanat kur u ndërtua dhe ishte aktiv ky hamam.
Në mjediset kryesore të hamamit, përkatësisht në banjon veriperendimore të burave si dhe të banjos verilindore të grave ndodhej një e hapur në formë të mbulesës me hark të thyer (tani këto të qelura në gjysmën e dytë të shekullit XX janë zmadhuar dhe luajnë rolin e portave komunikuese). Të hapurat e cekura të kohës kanë luajtur rolin komunikues,në rast nevoje) me depon e ujit. Për dallim nga të tjerat këto dy banjo ishin më të ngrohta pasi këtu në mënyrë direkte depërtonte avulli i nxehtë i ujit të kazanit të depos.
Depoja e ujit (hazna) me furrën (qylhanën)
Depoja e ujit me furrën përbejnë ambientin e fundit të hamamit të Haxhi Beut. Mjedisi në gjërësi është sa vetë hamami. Depoja e ujit si pjesë e hamamit mbulohet me qemer cilindrik. Mbi qemer jan tri hapje në formë të rrumbullakët. Mbi nivel të bazës së depos në një lartësi prej 100 cm. ndodhet filtëri i daljes së ujit të nxehtë nga kazani. Nga ky filtër uji qarkullon nëpër tuba qeramike. Në mesin e depos së ujit ishte (tani nuk ekziston) kazani i bakrit. Për diametrin dhe thellësin e kazanit nuk kemi shënime. Kazani qe i vendosur mbi konstruksionin e furrës e cila është e mbuluar me qemer. Ajëri i nxehtë i furrës së hamamit, ngrohë ambientet me përjashtim të atij të shatërvanit dhe atë duke kaluar nëpër boshllëqe të bëra nën dyshemen e mjediseve.
Konstruksioni i dyshemes së këtyre ambienteve mbështetet mbi kollona guri dhe tullash të lidhura me llaq gëlqereje. Përmasa e shtyllave është 50 x 50 cm. Boshllëqet midis kollonave janë 45 x 45 cm. Lartësia e hipokaustit është 120 cm. Furnizimi me ujë i Hamamit të Haxhi Beut, shatërvanit, depos së ujit si duket është bërë nga depozita e shpërndarjes së qytetit si dhe nga grumbullimi i ujit të shiut që mbidhej me ndihmën e olluqeve të objektit, në fasadë dhe me ndihmën e tubave të keramikës është ppërcjellë në depo të ujit.
Hamami i Vjetër, Hamami i Haxhi Beut ka një bazë katërkëndëshe këndëdrejtë. Si material i ndërtimit është përdorur guri-tulla të realizuara në teknikë “opus mixtum” struktura e muratimit të përzier gur e tulla të lidhura me lloq gëlqereje si dhe “opus incertum “, strukturë e muratimit me vetëm gur të lidhura me lloç gëlqereje si mjet lidhës. Ky muratim ka një tendencë të një rënditjeje horizontale të rregullt. Muret këndore, portalet si dhe dritaret janë të realizura me gur të mëdhenjë dhe të latuar si dhe me tulla. Kubet, qemeret, dhe harqet e thyer dhe të verbër janë të punuara me tulla e në disa raste edhe me rrasa guri.
Hamami mbulohet dhe ndriçohet nga tetë kube (shih.foton 6, 7) të konstruktuara në sistem konstruktiv të trompeve dhe të pandantiveve si dhe me mbulesë të qemerit. Me konstruksion qemeri janë të mbuluara nyjet sanitare të pastrimit intimo-higjenik si dhe depoja e ujit. Sa i përketë ambienteve të zhveshjeve, shatërvanëve si duket ishin të mbuluara me çati sepse nuk kemi hasur në elemente që në një apo tjetër mënyrë do të dëshmonin se ishin të mbuluara me kube si pjesët të tjera të hamamit.
Kubet e hamamit nuk kanë madhësi të njëjtë, por të ndryshme dhe ato me dinamikën dhe kontrastet e tyre ndikojnë në thyerjen e monotonisë të objektit dhe kështu me lojën e dritë-hijës i japin këtij ndërtimi publik një pamje monumentale dhe estetike. Po ashtu edhe polikromia e materialit ndërtimor, guri i bardhë i përhimët, tulla e kuqe dhe llaqi i gëlqeres me ngjyrën e saj japin një pamje pitoreske Kurshumli Hamamit në Pejë. Kubet dhe qemeret ishin të mbuluara me mbulesë plumbi ndërsa çatia e shatërvanit me qeramidhe. Ndryshe nga jashtësira, mbrendësira e objektit ishte e lyer me suva.
Trajtat arkitekturale, përmasat harmonike, qartësia dhe pastërtia e linjave e bëjnë që Hamami i Haxhi Beut të zë një ndër vendet meritore në ndërtimet monumentale publike shqiptare të periudhës së mesjetës së vonë, periudhës osmane në Pejë e më gjerë në territoret etnike shqiptare.
Në fund duhet cekur se Hamami i Madh i Pejës si dhe shumë e shumë monumente të tjera shqiptare nuk i shpetoi barbarisë serbo-sllave, por ishte në shënjeshtër të shkatërrimit dhe u dogj (shatërvani) gjatë luftës shqiptaro-serbe në vitin l999.Rrënimet, plaçkitjet dhe djegiet e monumenteve, të kulturës materiale e shpirtërore si pjesë të kulturës shqiptare dhe më gjerë nga ana e serbëve nuk është e rastit, por paraqet një vijimësi të veprimeve qysh nga shekulli XIX dhe kështu në forma dhe mënyra të ndryshme vazhdoi deri në qershorin e vitit 1999.Shkatërrimi i monumenteve si dhe të hamamit në fjalë paraqitet si një realitet i hidhur, një katrahurë e përseritur që perjetoi trashigimia etnokulturale shqiptare nga barbarët serb më së dy shekuj. Shpresojmë se kjo është hera e fundit e zhdukjes së vlerave dhe gjurmëve të kulturës shqiptare dhe atë jo vetën në Kosovë, por dhe më gjerë.
London (Kanada)
London është një qytet në Kontea Middlesex, provinca Ontario, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 420.57 km² dhe popullsi 352395 banorë.
Papagajtë e Nembrotit
Papagajtë e Nembrotit Autori: Moikom Zeqo. Botuesi: Toena. Faqet e librit 304.
Duam, apo nuk duam, hapësira dhe koha e letërsisë është kibernetike. Dhe megjithatë letërsia është e kundërta e Cyberia-s. Shkrimtarët janë si Nembroti, ngrenë kulla utopike përherë të rrëzueshme, por ruajnë në vetmi të frikshme “gjuhën nembrotase” të artit të paklasifikueshëm të fjalëve, pavarësisht gjuhëve të ndryshme dhe të ngatërrueshme jahovajase.
Shkrimtarët synojnë gjuhën unike të shpirtit, ku fjalët janë forma, por jo përmbajtja. Libri im është shumësia e subjekteve që janë subjekti i vetëm. Përtej rrafshit të sikletshëm metafizik, ky libër i kundërshton spekulimet dekorative dhe të kota. Ky është libri për të menduar. Leximi grafik s’është aspak mendim.
Libri stimulon imagjinatën. Vetëm në këtë mënyrë të përkorë dhe paradoksale libri është libër. Libri bëhet lexuesi dhe lexuesi vetë shkrimtari dhe të dy sëbashku kuptimshmëria e absolutizuar ose dhe relative e librit.
Demografia e Monakos
Në principatën e Monakos jetojnë 30 000 banorë të huaj, 30 000 të huaj punëtor të përkohshëm dhe 7600 popullsi vendase (2004).
Shumicën e popullsisë e përbëjnë Francezët, me 47 %, ndërsa popullsia vendase (Monakienët) i Italianët përbëjnë 16 % të popullsisë. Pjesën tjtër prej 21 % e përbëjnë pjesa tjetër e 125 pakicave të ndryshme të cilat jetojnë në Monako. Gjuhë zyrtare është gjuha frënge, por gjithëashtu është e përhapur edhe gjuha italiane dhe gjuha angleze bashk me gjuhën vendase monakiene. Feja zyrtare është ajo katolike, ndërsa me kushtetutë janë të lejuara edhe religjionet tjera.
Mónaco
Visby
Visby është një qytetë në Gotland dhe qytet kryesor në komunën e Gotland, selia qarkun e qarkut Gotland dhe qytetin dioqeza e Visby Dioqeza. qytet mesjetar Hanseatic e Visby është që nga viti 1995 një Trashëgimisë Botërore të UNESKO Site. Visby, qyteti më i madh Gotland-së dhe është e vendosur në bregun perëndimor. Visby është selia e Universitetit të Gotland.
Emri vjen nga ne, "(pagane), kurbani vendin e caktuar", dhe në fshat, "qytetit" (në kuptimin origjinal të fjalës fundit ka qenë i humbur në gjuhën suedeze, por mbeten në daneze, norvegjeze dhe Gutnish). Në vendin e quajtur Gutasagan vetëm ne.
Pak histori
Gjurmët më të vjetra që lidhen me Visby e sotme është ajo që ka qenë e interpretuar 'kasollet e plazhit ", si në 600, por i pari" qytet si "gjetje arkeologjike të kthehemi në 800s. Kjo sugjeron se një detyrë nga vitet 1600 këta, Visby u bë një "lëndë" 897 vjet, mund të jetë relevant. Ngjashmëritë në Visby Qyteti Ligji i të ashtuquajturës "Bjärköarätten" sugjeron qenë Visby dhënë të drejtë të tillë në një fazë të hershme (897 vjet), I cili gjithashtu tregon se mbreti suedez kishte një ndikim në zhvillimin e qytetit. Jo më pak sepse Visby duhet të ketë qenë e portit, ku ai ose të dërguarit e tij solli tatimore të ishullit (rreth 60 marka argjendi). Emri Shape tregon gjithsesi se origjina duhet kërkuar në kohët pagane. Në vend ka qenë një vend takimi / vendin e tregut, e cila ka evoluar më vonë në qytetin e pasur mesjetar e Visby, dhe të dy fjalën "ne" si Gutasagan duke theksuar se vendi i përbashkët qendrore të ishullit pagane e adhurimit (të cilat mund të jenë të lidhur me statusin e mbretit suedez e "kryepriftit" të vjetër fe, ai mund të ketë pasur detyrat e shenjta për të përmbushur). Visby është ndërtuar rreth 1025-1030 Kisha e parë të ishullit (druri), Bot (g) ajrore të Akebäck, në vendin e Shën Pjetrit të pranishëm dhe të përkushtuar për të gjithë shenjtorëve. Kur të krishterët e pastaj mori kontrollin, dhe dëboi e vjetër-besimtarët, është ndërtuar në vitin Viet rreth 1060 - ndoshta në vendin e një tempulli pagan (e tillë ka të ngjarë të jetë subjekt i shtoj gjëra në ishull) - Shën fundit Kisha e Tij. Menjëherë pas 1157 u ndërtua ndërtesa të vjetër të njohur në Visby, Kulla e pluhur, në portin e vjetër, pa dyshim për shkak të luftës që u zhvillua në mes të tregtarëve gjermane dhe njerëzit e Gotland. Të vitit ka qenë për të ashtuquajturat årsringsdateringar e një rreze prej druri në katin e tretë të kullës së. Kjo luftë përfundoi në 1161 me një fitore të plotë për banorët e ishullit, kur princi gjerman Henry Lion të Saksonisë kanë për të konfirmuar privilegjet e tyre, por ata dhanë asgjë në shkëmbim. Duke vetëm mund të bëja ishte të ankohet në islanders se më afër do të vizitojë qytetin e tij të Luebeck. Sipas rezultateve arkeologjike, kjo duket ashtu-quajtur Roland Square, qendra ekonomike tregtare në qytet, kanë qenë të botuar pak para rreth 1200
Që në fillim të Vitet 1200, Visby ishte një vend i rëndësishëm i Lidhjes në zhvillim Hanseatic. Popullsia e qytetit pastaj ishte pjesërisht gjermane, por gjerman befolkningselementets pushtet ka qenë i ekzagjeruar shumë në historiografi. Hulumtimet e fundit tregojnë se banorët e ishullit në qytet, nëpër mesjetë, nuk ishte shtresa trendsetting popullsisë dhe në të gjithë Vitet 1200 kanë qenë përfaqësues të cilët kishin qenë në pushtet në duart e tij, kur, për shembull, ishte tregtar i rëndësishëm rus. Nga ana tjetër mund të shihet qartë se si njerëzit e Gotland në Visby "kulturinfluerades" nga jugu dhe förtyskades të dy gjuhë të emrit. Kjo ishte edhe tregtarët Gutnish Visby që kryesisht dominohet tregtare në Bregun Perëndimor gjatë këtij shekulli, dhe madje edhe në vitet 1300 në fund të ishte gjysma Visbygotlänningar nga tregtarët Visby që tregtohen në Holandë dhe Flanders. Të dy kombësive çuar edhe në karakteristikat fetare të cilat janë unike në botën e krishterë. Në tri famulli mbi shkëmb ishin pra dy kishat famullitare në secilin, një nga Gotland dhe një për gjermanët (Shën Klementi, Shën Lawrence dhe Shën Hans në Gotland, St Olaf, Drotten dhe Shën Sa për gjermanët, në gëlqeror kishë dallim është ndërtuar vetëm St Michael's), e cila duket edhe në kishë famullitare e cila është themeluar në vitin 1225 në ish-faktorikyrkan gjermane, "Kisha gruaja jonë e dashur" (tani Katedralja). Nëse do të ishte dy pastorët dhe dy bashkësi, një gjerman (i cili ishte më i madh) dhe një Gutnish. hulumtim i ri tregon se lufta civile në mes të qytetit dhe të vendit në 1288, nuk ishte për kontradikta në tregti. E ashtuquajtura "fermë anna tregtisë" (fermerët komercial) kishte, sipas burimeve, ka pushuar kryesisht para Vitet 1200. Kështu, kur muri i qytetit ishte ndërtuar, nga rreth 1270, ishte me qëllim të mbrojtjes, me "vend" (fshatarët) miratim. Lufta civile në vetvete ishte më tepër për shkak të Visby banorët e viteve arsye realpolitik 1285 për t'iu përshtatur kërkesave të Mbretit Magnus Ladulås 'për një rritje të taksave, "vendit" do të, duke bërë që fermerët në stacionin e një kontrollman në qytet, të referuara 1286 Kur qytetarët ndjerë në gjendje të pranojnë që ata të futen në 1287, pas 1285 filluan të ndërtojnë kulla në murin ekzistuese, detyrat kundër fshatarëve të tregtisë në qytetin - dhe për shkak se të gjitha tregtare Gotland largët në atë kohë ishte i bazuar në Visby Harbour, për shembull, është përmendur disa herë " port Gotland "sikur nuk ka ekzistuar vetëm një port të vetme në ishull, ai u bë një goditje e madhe për fermerët. Diçka që është "shtet" për të sulmuar. Mbaroi lufta me Magnus Ladulås shkoi në dhe e mori qytetin e Nykoping partisë, për të bërë këtë për të ardhmen u bë e pavarur nga "vendi". Edhe pse qyteti u gjobit 2000 tokës të jetë pa lejen e mbretit ka qenë zhvillimin e luftës dhe ndërtuar edhe një mur rreth qytetit. Por kjo duhet të shihet si një kontribut integrale të Mbretit njëanshëm me anë të qytetit, dhe zyrtarisht miratoi ndërtimin e murit. Kjo është gjithashtu përmend më i vjetër i murit të qytetit.
Vend të ri, nga ana tjetër, e udhëhequr nga fshatarët në hakmarrje duket se kanë mbyllur fermë e madhe Gutnish komerciale në Novgorod, "Gutagård" (ose "Gotenhof", siç është përmendur në gjermanisht), i cili kishte efektin e këmbë Visby si qyteti kryesor komunitetit të biznesit u sfiduar, dhe në 1294 u sulmua udhëheqja Visby e Lübeck, të cilat gradualisht mund të merrte postin e kreut.
Më 27 korrik 1225 përuroi Shën Maria lopë Kishës. Peshkopi Bengt i Linköping lëshuar si një patentë për "burgenses" në qytet. tregtarët gjermanë gjatë vizitës, që ndërtoi kishën, i dorëzoi sot të kishës në strehim gjermanët Visby si kisha e themeluar dy bashkësi, një gjerman dhe një Gutnish. Pas asaj kohe, ai nuk është më e përshtatshme për të thirrur në kishë për kishën "gjermanisht". Anija tregtare gjermane që mbërriti në qytet do të ketë ende një detyrim për të paguar "elemosina" në fondin e ndërtimit të kishës. Në atë kohë folur e një prej shkollave të qytetit, në Chapel St Jakobit.
Si një qytet tregtar kishte Visby e rëndësishme edhe për vendet Balltike. 1229, i ashtuquajturi "Shoqëria Tregtarët '" në Visby, e konsiderojnë Smolenskfördraget ashtuquajturit arritur në mes të qytetit të Rigës dhe princi i Smolensk. Ideja ishte se traktati do të përfshijë gjithashtu në brigjet e Gotland. Rezultati ishte një variant Visby e traktatit të njëjtë, të pranuar nga gjerman Visby dhe banorët Gutnish dhe një numër të qyteteve gjermane.
Rreth 1228 friars Domenikane themeluar në manastir pastaj e parë e Suedisë në Visby. Ndërtesave më të vjetra prej guri me trappgavelhus e tyre karakteristike të ndërtuar së bashku Fillesa Way. 1263 qëndroi si dendrodatering të ashtu-quajtur "Liljehornska House" në Beach Street përfunduar. Ndërtesa me shtatë kate e ndërtesës më të lartë mesjetar në Visby aktual dhe ndoshta mund të jetë identike me "shumë të mëdha", shtëpi si ajo lëvizi për të Lübeck visbyrådmannen Henry shtëpive Gilde në 1393 e la atë të saj në Visby mbeti në fëmijë. Ndërtimin e një tjetër ende ekzistuese mesjetare në rrugë është "farmaci e vjetër." kati ndërtesës së tokës është pothuajse i pandryshuar që nga mesjeta. Dy trarëve i kulmit ka dendrodaterats për 1287-1291. Të dy "shtëpi Liljehornska" si "Farmacia e Vjetër" "gjenerata e dytë" e shtëpi guri mesjetare, i ndërtuar mbi ndërtesat origjinale prej druri, si dhe ndërtesat e parë prej guri dhe ndërtimit ka filluar në fund të Vitet 1100.
1361 u sulmua Gotland nga danez Valdemar Atterdag King. Sipas legjendës, kjo pushtimit kanë qenë të ndjekur nga zjarri, vlerësim i Visby, por faktet historike janë të pasigurt. Skenari i mundshëm është se vendasit Visby braktisur një marrëveshje me fermerët për mbrojtje të përbashkët kundër njeri i bezdisshëm. Legjenda na thotë se fillimisht "Nils Goldsmith" (një tregtar Claus Goltsmit eshte permendur ne qytet pak më vonë) tërhequr te mbreti dhe i mbush mendjen atij për të këmbimit të qytetit për plaçkitje fshatarëve në vend. Në betejën vendimtare në Korsbetningen, në lindje të të murit, ndërmjet danezëve dhe fermerët Gutnish, qyteti mbeti pasiv dhe nën mbikqyrje të fshatarëve, të cilët ndoshta u mbështet në ndihmën dhe përkrahjen nga qyteti, u therën nga ushtarët danez. Betejë, dhe banorë qyteti pasuese tatimin e paguar me siguri (e supozuar "taksave zjarr" mund të jetë një përpjekje e taktike të justifikojnë banorë qyteti që tradhtuan një marrëveshje me fermerët), nuk ka ndryshuar Gotland pozitën kushtetuese të tjera se sa që ajo ishte e pasigurt. King Valdemar quajti veten jo "mbreti i Gotland" deri më 1362, kur lufta e parë kundër hanseaterna ishte i pashmangshëm, dhe ndoshta kishte fillimisht asnjë qëllim tjetër të sulmit në ishull se sa për të pasuruar veten e tij, dhe për të financuar pushtimit të krahinave Skåne. Dita e tij në 1364 deklaroi se ishte subjekt Visby një qytet të lirë të tij nuk është as në Danimarkë apo Suedi. Por jo deri pas Rendit gjermanik në 1408, pas 10 viteve të ishullit vlerësuar shumë posedim të ishullit u kthye në perandorinë e bashkimit, ju mund të mbështeteni në Gotland dhe Visby si danez.
Gjatë luftës në mes të Albrecht e Mecklenburg dhe Mbretëreshës Margaret ishin "piratët", i njohur si vëllezër vitalized, i themeluar në ishull. Tërbimi i tyre hit burghers Visby e vështirë dhe, kur ata kishin lidhje të ngushta me kalorësit gjermanik shikuar shtyllat e lartë Konrad von Jungingen detyrohet të ndërhyjë. Në mars 1398, pra, u ulën një ushtri me qëllim të 4000 në ishull. master Sven ishullit Sture tërhoq në Visby, por nuk arriti të mobilizojë qytetarët kundër fjalë, rast në të cilin ishte e qartë se ai nuk mund të fitojë. Negociatat në mes të dy palëve filloi së shpejti, sepse në prill 5 ishte përmendur fjalët Gotland. Sven Sture premtuar lirisht kalbur dhe e la ishullin e së bashku me ushtarët e tij, si shumica e fjalëve të ushtrisë u, vetëm 200 njerëz kishin mbetur prapa për të monitoruar ishull.
Queen Margaret kërkoi që ishulli së shpejti do të përcillet për në Bashkimin Kalmar, ndërsa antenat e lartë kërkoi që fjalët do të rimbursohen për kostot që duhej të mbajnë nëpër kontrollin e tyre të ishullit. Negociatat u shty, dhe pacienti Queen Margaret në fytyrë, të cilën ajo vendos se ultimatumi që një marrëveshje do të përfundohet para 11 nëntor 1403, përndryshe ajo do të marrë përsëri në ishullin me forcën e armëve. Duket se trupat daneze të tokës në ishull dhe të mund të fillojë një rrethimi të Visby në janar 1404 Numri i vogël i trupave gjermane që ishin në qytet u përkrah fuqishëm nga banorët e qytetit dhe për këtë arsye mund të shkaktojnë humbje të mëdha të forcave të Bashkimit gjatë përpjekje sulm më 25 shkurt. Pjesa e mbetur prej forcave të Bashkimit ishin pastaj të jetë në kontrast me ushtrinë fjalë, e cila arriti muajin e ardhshëm. Kur Bashkimi forcat e ndërtuar fortifikime rreth qytetit erdhi atje për të ndjekur një luftë të mundimshme rrethimi para një armëpushim është lidhur në korrik të atij viti. forcave të Bashkimit la ishullin e cila mbeti nën kontrollin e fjalëve, edhe disa vjet para se të vite fjalët në 1408 lihen të ishullit të Bashkimit në këmbim të 9000 fisnikët anglisht.
1411, Mbreti Erik i Pomerania për herë të parë në ishull. Këtu, ai filloi vizituar ndërtimin e kalasë Visborg në jug të Visby. Qyteti ishte nën mbretin e planifikuar për t'u bërë një bazë të përhershme detare që do të kontrollojnë të gjithë Deti Baltik. planet e mbretit ishte se zgjerimin e Bashkimit Kalmar për të gjitha vendet rreth Detit Baltik. Kjo është ndoshta Visborg kështjellë përmendur në një [redakto] kronika, shkruar në kohën e një frat françeskan. Kjo mbetet të jetë një kala të këtij viti priti në Visby. Një rreze të ruajtura pjesërisht në muret e kësaj kështjelle ka qenë nën dimër prerë årsringsdatering 1411-1412.
1437 u transferua në mbreti i Visborg pas largimit Danimarkë. Ai gjithashtu filloi që të angazhohen në piraterinë në detin Baltik me flotën e madhe që ai kishte mbledhur në rrugët Visby. 1446 arriti mbret bashkim Christopher të Bavarisë, me 40 anije dhe 2000 ushtarë në ishull. Pas një rrethimi të Visborg nënshkruar një armëpushim. Dy vjet më vonë u ul e sapo-emëruar Suedisht King Karl Knutsson Bonde e Gotland. Suedezët kapur Visby, por nuk garantoj se personalisht mbrojtur nga Erik i Pomerania. Mbreti i ri danez Kristian kam dërguar një flotë të madhe e luftëtarëve për të Erik të Pomerania ndihmë. Eric ishte ruajtur në këtë mënyrë dhe të dorëzuara në Visborg krishterë unë me premtimin se në kthim, të merrni tre kështjella daneze dhe 10 000 Gylden vit. Ai jetoi më pas në qytetin e tij amtare Rygenwalde - Darłowo - në Poloni, ku ai vdiq 1459
Në fakt nuk është deri Eric të Pomerania dorëzimin e kështjellës Visborg të Olof Axelsson vjet Tott ne 1448 nga periudha danez mund të thuhet për të filluar. Mbreti Erik ishte edhe një më shumë se më ka kontribuar në Visby në rënie. Luftës në hanseaterna ai filloi në vitin 1426 ishte shkatërruese për tregtinë e qytetit dhe në 1437 ai u vendos në kështjellën Visborg filloi një periudhë e izolimit dhe të problemeve. 1441 shkruan një qytetar që ai nuk mund të marrë nga ishulli për shkak të "snacks luftës, detare dhe emergjente".
Më keq se sa King Eric, megjithatë, ishte Zoti cilin Jens Holgersson (Ulvstand). Ai e mori postin në 1487 dhe tashmë pesë vjet më vonë erdhi një komision në ishull për të hetuar e ankesës, që nga i dërguari nga ishulli, dërgoi një mesazh të Sten Sture, ata do të ngrihen dhe hedhin nga danezët në qoftë se ai vetëm për të kërkuar një ulje me një forcë. Komisioni konstatoi se të gjitha ankesat ishin të justifikuara, por pas kthimit, ai vazhdoi si më parë. Kur zotëri i ri qarkut, Lauritz Schinkel, mori detyrën në 1509, ai deklaroi se ka qenë më shumë se 80 njerëz në qytetin që ai guxoi të besimit.
Zef Mala
Zef Mala (Shkodër, 14 prill 1915 - Tiranë, 26 dhjetor 1979) ishte publicist, themelues dhe kryetar i Grupit Komunist të Shkodrës dhe i Partisë Komuniste Shqiptare. Në vitin 2002 u botua vëllimi "Vox Populi" nga të bijat, një përmbledhje e veprës së tij të shkruar. I cilësuar si njëri prej intelektualëve më ndikues të Shqipërisë së Re, është gjithashtu një ndër komunistët e orëve të para që ka shprehur pendim për kontributin për fitoren e kolerës së zezë që mbolli zi, lotë, gjak dhe helm në zemrën e një populli të shumëvuejtun.
Biografia
U lind në lagjen Skënderbeg të qytetit të Shkodrës, i biri Gjonit e i Shaqes. Familja e tij merr mbiemrin prej të gjyshit të quajtur Mal Jaku, i fisit Pepaj në Plan të Pultit.
Ndoqi mësimet në Kolegjin Saverian në Shkodër, ku më 1933 u përjashtua për frymë afetare. Më 1934 u vendos në Tiranë ku nisi botimin e të përkohshmes “Besa”, ku botoheshin artikuj tematik mbi shoqëritë. Vetë drejtoi rubrikën “Jetë shkrimtarësh të mëdhenj” duke shfaqur mendime letrare për shkrimtarët italo-arbëreshë e bashkëkohorë si Koliqi, Haxhiademi, etj. Në vitet 1935-'37 punon dhe si redaktor në gazetën Arbënia në Tiranë, bashkëpunon me revistat Minerva, ABC…. Ato vite fitoi një bursë shtetërore për studime në Universitetin e Vienës në Fakultetin e Filozofisë e cila do t'i ndërpritej pas dy viteve më 1936. Më 1937 themeloi grupin komunist të Shkodrës me Vasil Shanton, Gjovalin Lukën, Niko Xoxin, Tuk Jakovën, Qemal Stafën, etj. Botoi materiale propagandistike komuniste e analiza sociale për Shqipërinë. Kritikoi sistemin monarkik dhe kërkoi organizimin sindikal kundër regjimit të Zogut. Kërkoi përfaqësimin e krahut të majtë në parlamentin shqiptar. Në dhjetor 1938 botoi organin politik të grupit komunist të Shkodrës “Buletini jeshil” që zgjati dy numra.
Në shkurt të 1939 hapet një gjyq i posaçëm për 73 njerëz të dyshuar për veprimtari komuniste dhe përhapje propagande, bashkë me N. Xoxin ishte i vetmi që mbajti qëndrim konseguent ndaj idealeve të veta. Mes të akuzuarve ishte Tuk Jakova, Vasil Shàntoja, Vojo Kushi, Branko Kadia, Emin Duraku dhe Qemal Stafa. U dënua me 10 vjet burgim, burgoset në Mbreshtan të Beratit. Prej pushtimit italian përfitoi për t'u arratisur më 6 prill 1939 së bashku me Shanton, duke u përpjekur që të kalonin në Jugosllavi si azilant politik, por nuk e pranojnë.
Mala u arrestua ditët e para të regjimit fashist. Në fund të vitit 1939 ai u arratis nga burgu, e për këtë shkak, autoritetet fashiste e dërguan për të vuajtur dënimin në Itali (Ventotene). Në këtë mënyrë, Mala nuk ishte i pranishëm kur u formua PKSH-ja. Në korrik 1943 fashistët e sollën në Shqipëri dhe e dënuan me 14 vjet burg. Me kapitullimin e Italisë, në shtator 1943, Mala doli nga burgu dhe shkoi në çetën e Pezës, ku për shkak të sëmundjes së syve, nuk luftoi por për pak kohë u mor me punë administrative. Verën e 1944 pasi Zefi shprehet se çështja e Kosovës do të zgjidhej me anë të një plebishiti. Enver Hoxha kishte porositur Nako Spiron që Zefin nuk duhej ta nisnin në Kosovë, por duhet ta dekoronin me plumb kresë, duke bashkëndarë kështu të njëjtat merita dekoruese me Zai Fundon, Mustafa Gjinishin dhe Anastas Plasarin.
Më 1944 Enver Hoxha urdhëroi pushkatimin e tij, por Mala arrin t'i shpëtojë vdekjes. I cilësuar si antimarksist konfuz nga Enveri. Në dhjetor 1944 u dërgua për mjekim të syrit në Bari të Italisë. Në prill 1945 erdhi në Shqipëri. U emërua shef seksioni në Bibliotekën Kombëtare dhe më vonë drejtor i saj. Më 1946 arrestohet, dënohet me 10 vjet burg. Motivi i dënimit: “Për qëndrimet politike kundër bashkëpunimit me partinë komuniste jugosllave”. Kreu 2 vite dënim dhe u lirua me 19 janar 1949 përmes amnistisë nga ndryshimi i qëndrimit dhe bashkëpunimit me Jugosllavinë, si viktimë e Koçi Xoxes.
Me urdhëresën e Kryeministrit nr. 21 datë 8 qershor 1949, pavarësohet si institucion Arkivi i Shtetit. Ky institucion e kishte vartësinë nga Kryeministria, drejtor u emërua Mala. Në këtë detyrë grumbulloi fonde arkivore të shpërndarë e të shkatërruar në gjithë Shqipërinë, bën kodifikimin sipas sistemit austriak. Bashkëpunoi me specialistët në arkiv; Injac Zamputti-latinisht, Sotir Papahristo-greqisht, Jonuz Tafilaj-osmanisht. Mala merrej vete me dokumentet gjermanisht-anglisht, ai krijoi fondet arkivore të Lumo Skëndos, Mirash Ivanajt, Mehdi Frashërit, Mustafa Krujës, Fishtës, Mëkëmbësit Jacomoni, Lef Nosit dhe të gjithë ministrave që u qenë konfiskuar arkivat. Gjithashtu arkivoi kodikët e regjistrat e kishave të Elbasanit, Tiranës dhe shkresat zyrtare të Bashkisë të shkruara osmanisht etj. Bashkëpunoi ngushtë me Aleks Budën që asokohe ishte shefi i seksionit të Historisë në Institutin e Shkencave. Mala për pasurimin Arkivit te Shtetit, nisi të blejë materiale të ndryshme me vlera të mëdha nga antikuaristët privatë si: Jashar Erebara, Teki Selenica.
Më 1950 përgatiti një dispencë historie për Institutin Pedagogjik “Mbi Shqipërinë e viteve 1912-1924”, e konfiskuar dhe e humbur. Po atë vit martohet me Afërdita Shahinin, nga kjo martesë i lindin dy vajza, Maria dhe Esmeralda. E shkolluar për mjekësi në Francë ajo kishte marrë pjesë në luftën NÇL. Petro Marko e kujtonte kështu: “Më kujtohen vitet tridhjetë: kisha vajtur në Korçë për të bërë një anketë për gazetën “Vatra”, ku punoja. Kisha njohur Viti Shahinin (Afërdita), një shoqe shumë e mirë që studionte në Francë, ku pati njohur Halim Xhelon, i cili i jepte materiale për mua. (Ajo më vone u martua me mikun tim të dashur Mala, njeri shumë i kulturuar, themelues i grupit komunist të Shkodrës që më 1937) Njoha dhe vëllane e saj Ilo Shahinin, të cilit i mësova të këndonte “Internacionalen”. Plaku Vangjel, i ati i Vitit dhe i Ilos, pyeti se ç’ishte kjo këngë. Ia shpjeguam dhe ai menjëherë thirri: “Aman, mos e mësoni, se kur të shkoni në Tiranë, në hotel, mund ta këndoni në gjumë e pastaj na merr lumi! Ja ç’frikë na kishte hyrë në palcë”.
Më 1955 arrestohet e dënohet me 5 vjet burg me akuzën “I dyshuar për lidhje me eksponentë të së majtës në perëndim”, burgoset në burgun e Burrelit. Më 1958 një delegacion italian dërguar nga L. Longo i kërkon Hoxhës lirimin e Zefit nga burgu, lejimin e tij për të shkuar në Itali. Në vitet 1961-'64, internohet në Zvërnec të Vlorës ku gjeti dhe krijoi shoqëri me: Trebeshinën, S. Gjokën, gazetarin F. Proko, etj. Aty shkroi një traktat filozofik prej rreth 140 faqe të cilin e mori me vete pas dënimit, ky është zhdukur në rrethana të panjohura. Lirohet në vjeshtë (në nëntor?) të 1964. Në vitin 1965 e thërret në takim kryeministri Mehmet Shehu dhe e paralajmëron: “Po të mos na ngacmosh, as ne nuk do të ngacmojmë më”. Ndonëse jashtë burgut në këtë periudhë, Mala ishte në kontroll, lëvizje të kufizuara vetëm brenda Tiranës, me banim te rruga e Saraçëve.
Visby
Pak histori
1525 ka pasur një konflikt mes Luebeck dhe kalaja Visborg banuar Soren Norrby, i cili mbështeti rrëzuar krishterë II, dhe ka luajtur për këtë arsye kërdi me dy tregtisë suedeze dhe daneze si Hanseatic. Pasoja ishte se në të gdhirë 12 maj 1525 sulm të papritur të qytetit, kur Norris ishte larg për të luftës në Blekinge. Ata mbrojtësit Kalaja ikur vënë qytetin e tij në zjarr në katër vende, për shtyrjen e sulmuesit, në mënyrë që ushtarët do të jenë në gjendje të marrin të mbuluar prapa mureve të kështjellës, dhe tre kisha, të Shën Domenikane Nicholas, murgeshat e Shën Gertrude, dhe ai e ka braktisur tashmë St James, u bë viktimë e flakëve. Kishat e tjera ishin të braktisur në Reformacionit, dhe në 1528 filloi burghers midfastan kompensuar për grabitje frekuencë Lübeck duke filluar të marr nga "ndihmat" nga kisha Drotten. Të gjitha kishat janë braktisur tani, me përjashtim të Hans St, i cili u bë një kishë të qytetit. Fortifikimit të arsyeve, megjithatë, grisi të Zotit të cilët, Henrik Rosencrantz, 1533/1534, dy kullat e njëjtë Hans ndërtuar Shën dhe e Shën Pjetrit, dhe në vend të kësaj u bë "gruaja e kisha jonë i dashur, Visby katedrales, kisha e ri të qytetit. Tani kjo është diçka që përfitimet industrinë e sotme turizmit dhe Visby sot është i njohur si Rose dhe rrënojat e qytetit. varfëri të thellë të qytetit nga 1500 - ta 1700 është edhe arsyeja pse aq shumë monumente mesjetare të mbetet. Ajo kishte thjesht nuk mund të përballojë të shemb dhe rindërtimin.
Në prill 1808, të Luftës finlandez, është aneksuar në Visby, Gotland dhe pjesa tjetër e Rusisë "për përjetësinë", por ajo i dha fund një muaj më vonë, kur ishulli u shpëtuan nga një forcë suedez detare nën admirali Cederstrom Olof Rudolf dhe u kthye në Suedi. Rrëzuar ruse guvernatori Nikolaus Bodisco u bë pas luftës në vend komandantin e Suomenlinna në Finlandë.
Rusët erdhi pas Pashkëve, sipas kalendarit Gregorian, por para se të Pashkëve në Rusi sipas kalendarit Julian atëherë ende ekzistuese, pse në Visby atë vit festoi Pashkët dy herë. Visby Katedralja, duke e bërë atë e parë e katedrale të Suedisë ku ata festuar ruse liturgji ortodokse.
Visby, Gotland, si vizita e shumë turistë sot. Në Visby, mbajtur që nga viti 1984 e javës vjetor mesjetare. 1968 ishte Almedalsveckan parë.
Vini re. Nje perkthim me google translate eshte me keq sa sa pa perkthyer....
Arvid Lindman
Lindman u martua me Anna Lovisa "Annie" Almström (1867–1927). Ata kishin tre fëmijë: Rolf Achates (1888–1987), Eva Ebba Sophia von Dardel (1890–1985) dhe Karin Ebba Larson (1893–1989).
Biografia
Në vitin 1902 ai kishte refuzuar postin si Ministër i Financave në kabinetin e dytë të Boström por filloi një karrierë politike më 1905 kur ai u bë Ministër i Punëve Detare (për Marinën dhe Artilerinë Bregdetare) në kabinetin me bazë të gjerë të Lundeberg dhe një anëtar i dhomës së parë në Riksdag.
Kabineti liberal i Staaff shpresonte të vendoste të drejtën e votimit të plotë për të gjithë qytetarët meshkuj që qëndronin në zbatim të ligjit në të kaluarën e parë të sistemit post, me mbështetje të nënkuptuar edhe të votës së grave; gjatë propozimit Lindman u emërua kryeministër në krye të një qeverie të moderuar-konservatore. Përmes aftësive të mëdha politike Lindman arriti të vendosë votim universal për qytetarët meshkuj sipas parimit të "proporcionalitetit të dyfishtë" - në të dy dhomat e parlamentit - në vitet 1907–1909. Qeveria e tij gjashtë-vjeçare mbikëqyri një numër reformash në fushat e industrisë, shkollave dhe politikës sociale. U emërua një komitet i mbrojtjes, u morën vendime për ndërtimin e marinës dhe pozicioni ndërkombëtar i Suedisë u konfirmua në marrëveshjet e Detit Nordik dhe Detit Baltik. Kundërshtimi politik dhe ekonomik rezultoi në grevën e përgjithshme të vitit 1909, por greva dështoi dhe qeveria e Lindman u lejua të qëndrojë në pushtet, e mbështetur gjoja nga mbreti.
E drejta e zgjatur e votimit dhe përfaqësimi proporcional (nën metodën d'Hondt) kishin ruajtur të drejtën si një forcë parlamentare ende kontribuar në një sukses për koalicionin e krahut të majtë, kur Liberalët dhe Social Demokratët fituan zgjedhjet për dhomën e dytë në vitin 1911. Lindman u transferua në dhomën e dytë ku ishte kryetar i dhomës së dytë djathtas 1912-35, me një ndërprerje më 1917 kur ai u bë Ministër i Punëve të Jashtme në kabinetin e Swartz. Si një politikan kryesor i djathtë ai i kishte dhënë këshilla Mbretit për krijimin e kabineteve Hammarskjöld dhe Swartz, me synimin për të bllokuar udhëheqësin më të ashpër konservator të dhomës së parë të djathtë, Ernst Trygger.
Gjatë viteve 1913-35, Lindman ishte kryetar i organizatës kombëtare të partive të krahut të djathtë, Bashkimit të Përgjithshëm Elektoral - paraardhësi i Partisë aktuale të Moderuar - dhe si i tillë ishte një forcë shtytëse në punën për modernizimin e organizatës së partisë, veçanërisht pas ndryshimit kushtetues në vitin 1918 i cili vendosi votimin universal të meshkujve. Ndër risitë e tjera ai punësoi një aeroplan për ta marrë atë në turne të të folurit në vend dhe prezantoi posterin politik. Përfaqësimi proporcional, megjithatë, arriti të mbështesë një mbështetje të konsiderueshme edhe pse u tejkalua nga të dy Liberalët dhe Social Demokratët; me zonat elektorale me një anëtar të përparuar nga Liberalët e Staaff me gjasë kishte zvogëluar të gjithë ndikimin.
Pas një fushate elektorale të luftuar fort në vitin 1928, kur Social Demokratët kishin formuar në mënyrë të diskutueshme një koalicion me disa Komunistë dhe kishin pësuar humbje të mëdha në zgjedhje, Lindman formoi një qeveri të krahut të djathtë në pakicë, pas liberalëve dhe mendje të lirë (liberalë pro-Ndalimit) kishin refuzuar kërkesën e Mbretit për një qeveri më të gjerë të qendrës së djathtë me shumicë. Midis gjërave që bëri kjo qeveri, vlen të përmendet thirrja e konferencës për paqen në vendin e punës (një lëvizje në përpjekje për t'i dhënë fund grevave të shpeshta dhe mbylljeve). Qeveria dha dorëheqjen në vitin 1930 pasi Mendjet e lirë dhe Social Demokratët bllokuan propozimin për ngritjen e taksës doganore në grurë, qëllimi i së cilës ishte forcimi i sektorit agrar. Asnjë parti ose sindikatë nuk komandoi një shumicë, gjë që i bëri vitet 1920 dhe fillimin e viteve 1930 shumë të trazuara.
Lindman ishte një lloj modern i kryetarit të partisë, i cili me përfshirje dhe elokuencë iu drejtua drejtpërdrejt votuesve. Si industrialist dhe politikan ai ishte energjik dhe i orientuar drejt qëllimit. Ai ishte një konservator pragmatik pa humbur parimet e tij dhe një ndërmjetës politik efektiv i paqes, i cili kërkonte një politikë kompromisi me kundërshtarët e tij. Gjatë rritjes së lëvizjeve anti-demokratike në Evropë ai veproi si një roje për parimet e qeverisjes nga populli, dhe ai foli fuqishëm kundër nazizmit dhe fashizmit.
Lindman vdiq në një aksident ajror më 9 dhjetor 1936, kur Douglas DC-2 në të cilën ai po udhëtonte u përplas në shtëpitë afër Aeroportit Croydon menjëherë pasi u ngrit në mjegull të dendur.
Mujalli
Mujallia është një fshat në Komunën Qendër (Fier) në Rrethin e Fierit të Shqipërisë.
Vuissens
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Kantoni Levet
Kantoni Levet (frëngjisht: Canton de Levet) është një kanton në departamentin Cher, rajonin Région Centre në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Levet. Ka sipërfaqe 247.71km2 dhe popullsi 9091 banorë.
Grecalli
Grecallia është një fshat në Komunën Qendër (Fier) në Rrethin e Fierit të Shqipërisë.
Flamuri i Austrisë
thumb|right|250px|Flamuri civil thumb|right|250px|Flamuri shtetëror Flamuri i Austrisë ka tri shufra të barabarta horizontale, të kuqe, të bardhë, të kuqe.Së bashku me Flamurin Danez, Flamuri Austriak besohet që është ndër dizajnët e flamujve kombëtar më të vjetër në botë.
Buatët
Emri
Sipas Zef Skiroit, Bua e ka prejardhjen nga një mbiemër apo emër i përveçëm që mbase rrjedh nga forma diminutive e emrit "Benedikt". Një tjetër prejardhje e mundshme është nga buall.
Historia
Sipas historianit dhe perandorit bizantin Kantakuzenit, më 1333 fara e Μπουοιοίων (sq. Buoiojon, Buatët) me ato të Μαλακασαίων dhe Μεσαριταίων (Malakasaion dhe Mesaritaion) zbritën nga malësitë e Thesalisë në ultësirë së bashku me 12 mijë Αλβανούς (arbërorë) të tjerë që premtuan se do të jetonin në paqe. Ky pohim i Kantakuzenit është përshkuar nga disa autorë; sipas Pukvilit (1825), Aravantinos (1857), Jireček (1912), Wace & Thompson (1914), Iorga (1917), Th. Capidan (1920-1921) dhe Τ.J. Winnifrith (1993) këta janë quajtur gabimisht arbërorë duke qenë vllehë. Ende ditët e sotme vllehët popullojnë lartësitë e Thesalisë, si atëherë. Edhe historiani Hammond i konsideron vllehë dhe sipas tij quheshin arbër nga Kantakuzeni sepse vinin nga ato vise që quante Arbëri.
Shuflaj flet për një simbiozë arbëro-vllehe në Pind që përvijoi dhe në farat që zbritën dhe më pas sunduan Thesalinë, Epirin, Atikën dhe Morenë. Më 1400 i quajturi Μποκόης (Bokoes), sipas kronikës së Janinës, pushtoi qytetin nga Shpatajt deri kur këta e rimorën sërish më 1401. Sipas Skiroit kjo është një trajtë e mëhershme e emrit Bua, i cili në fillim ishte Buchia.
Në Peloponez, grupe arbërishtfolëse u ftuan nga despotët e Mistrës kishin ardhur që në gjysmën e shek. XIV dhe fillim shek. XV. Pas rënies së Kostandinopojës më 1453, Thomai dhe Dhimitri, vëllezërit e perandorit Paleolog dhe despotë të Mistrës, ia dorëzuan gadishullin osmanëve. Shohim Pjetër Bua Sklepën (i çalë) në Arkadi që ngre krye kundër despotëve prej taksave. Përfshihet Manuel Kantakuzeni në përpjekje për t'ia shqitur despotatin Paleologëve; këta të fundit thërritën osmanët për ndihmë shtrimi të kryengritjes.
Në fillimet e pushtimit osman shumë grupe arbërorësh bënë aleanca me venedikasit dhe emigruan drejt ishujve jonianë e më tej drejt gadishullit apenin, ku shërbyen si stradiotë. Më 1502 arbërorët u vendosën në Qefaloni me lejen e autoriteteve venedikase me kreun e tyre - ndër të tjerë - Zguro Kankadi Bua (Σγούρο Καγκάδη Μπούα), dhe po atë vit një ngulitje në ishullin e shkretuar të Itakës me në krye Theodor Bua Grivas. Më 1490 Buatët gjenden në Librin e Artë të familjeve fisnike në ujdhesën e Korfuzit, zotërim tejdetar i Venedikut. Në një letër drejtuar senatit venedikas më 30 prill 1541 u vendos që të themeloheshin katër njësi të armatosura arbërorësh ndër zotërimet venedikase në Kretë, Zante, Qefaloni dhe Korfuz, njëra prej të cilave drejtohej nga Paulo Bua Repushi.
Trashëgimia
Në historinë e arvanitëve, sipas Kostis Biris në librin e tij "Arvanitët: Dorët e Helenizmit", mendon se fara e Buave u zhduk tërësisht, ndërsa Aristidh Kola ishte i mendimit se prej Buave rrjedhin fara e Grivasve, Kladenjve, Shpatajve, Ljoshajve, Merkurajve dhe Murrikajve. Sipas Skiroit, Buatët nuk ishin gjak me Shpatajt e mëpërparshëm. Mbiemëri Bua, si emër vendbanimi në More vazhdoi deri më 1928, si Bujati.
Fikriye
Fikriye Hanım, pas vdekjes Zeynep Fikriye Özdinçer, (1887 – 31 maj 1924) ishte një grua turke. Ajo ishte një e afërme e Mustafa Kemal Atatürk (ajo ishte e bija e Memduh Hayrettin Bey, i cili ishte vëllai i Ragıp Bey, burrit të dytë të Zybejde Hanem.) dhe e dashura e tij. Disa burime pohojnë se ata janë martuar për një periudhë të caktuar kohore (nën "Martesa imam", "İmam Nikahı" në turqisht). Vdekja e saj e pashpjegueshme mbetet misterioze.
Jeta private
Fikriye lindi në qytetin Larisa, në rajonin e Thesalisë, në atë kohë pjesë e Mbretërisë së Greqisë. Historianët bien dakord për vitin e saj të lindjes si 1887, ndërsa disa burime e japin atë si 1897. Babai i saj ishte Memduh Hayrettin dhe nëna e saj ishte Vasfiye. Ajo kishte një motër Jülide dhe një vëlla të madh Enverin. Për shkak të ngacmimeve të komuniteteve turke nga milicia greke, familja u zhvendos fillimisht në Selanik (atëherë pjesë e Perandorisë Osmane) dhe më pas në Stamboll.
Ende diskutohet nëse Fikriye ishte mbesa e Mustafa Kemalit. Pohohet se babai i saj Memduh Hayrettin ishte vëllai i Ragıp Beut, bashkëshorti i dytë i nënës së Mustafa Qemalit, Zybejde Hanëm.
Ajo që dihet me siguri për Fikriye është se ajo fliste greqisht dhe frëngjisht dhe luante në piano dhe në oud.
Marrëdhënie emocionale
Fikriye u takua me Mustafa Qemalin në Selanik kur ajo ishte një vajzë e re. Ajo e takoi përsëri në Stamboll, ku u shpërngul para Luftërave Ballkanike (1912–1913), dhe përsëri një vit më vonë pas luftës. Ajo zhvilloi një marrëdhënie emocionale me kushëririn e saj. Megjithatë, ata u takuan në mënyrë sporadike për shkak të përfshirjes së Mustafa Qemalit në betejat gjatë Luftës së Parë Botërore dhe Luftës së Pavarësisë Turke (1919–1922). Gjatë kësaj kohe, prindërit dhe motra e saj vdiqën një nga një, Fikriye vendosi të shkonte në Ankara për të takuar Mustafa Kemalin, i cili drejtonte Lëvizjen Kombëtare Turke në Ankara. Stambolli ishte i pushtuar dhe nën administrimin ushtarak të Aleatëve të Luftës së Parë Botërore. Ajo lundroi për në Karadeniz Ereğli në Detin e Zi dhe më pas arriti në Ankara mbi Kastamonu. Ajo u takua me Mustafa Kemalin dhe jetoi me të disa kohë në ndërtesën e drejtimit të Hekurudhave Shtetërore Turke, të cilën Mustafa Kemal e përdorte si vendbanim dhe seli. Sipas disa burimeve, ata u martuan sipas praktikës martesore islame - në atë kohë nuk përdorej asnjë martesë civile - dhe ajo mbahej e fshehtë nga publiku. Është pohuar se nëna e Mustafa Qemalit, Zübeyde Hanım (1856–1923) dhe motra e tij Makbule (1885–1956) kanë qenë shumë kohë më parë kundër një marrëdhënieje mes të dyve. Gjatë Betejës së Sakarjas (23 gusht – 13 shtator 1921), Mustafa Kemal Pasha, komandanti i trupave turke, urdhëroi Ankaranë nga vija e frontit që paga e tij t'i dorëzohej Fikriye. Më 28 gusht 1922, Mustafa Qemal Pasha i dërgoi Ankarasë një telegram nga vija e frontit të Ofensivës së Madhe (26 gusht – 18 shtator 1922), në të cilin ai përmbledh situatën fitimtare të betejës nënës së tij dhe Fikriye.
Pas rimarrjes së Smirnës së pushtuar nga grekët, sot Izmirin, më 9 shtator 1922, Mustafa Qemal takoi Latifen, një anëtare e arsimuar perëndimore e një familjeje të pasur në İzmir. Ndërkohë, Fikriye u dërgua në Mynih, Gjermani për trajtimin e sëmundjeve të frymëmarrjes. Mustafa Kemal, u martua me Latife më 29 janar 1923 në Ankara. Ai u bë Presidenti i parë i Turqisë pas shpalljes së Republikës më 29 tetor 1923. Ndërsa Fikriye mësoi martesën e Mustafa Qemalit, ajo u arratis nga sanatoriumi në Mynih, u kthye në Turqi për të parë Mustafa Qemalin në Ankara. Ajo shkoi në Ankara edhe pse Mustafa Qemal dërgoi një telegram duke thënë se "ai nuk e lejon atë të vijë në Ankara pasi ajo u kthye në Turqi pa dijeninë e tij".
Vdekja misterioze
Vendi i varrit të saj është i panjohur.
Pasojat
Rreth njëmbëdhjetë vjet pas vdekjes së saj, ajo u regjistrua si Zeynep Fikriye Özdincer nga vëllai i saj Ali Enver, i cili mori mbiemrin Özdincer pas miratimit të Ligjit për Mbiemrat në Turqi më 1934.
Zyrtarisht nuk dihet shumë për të. Ka vetëm 26 dokumente, të cilat datohen kryesisht midis viteve 1920 dhe 1923, në Arkivin Presidencial lidhur me të.
Sendet personale dhe disa fotografi private të Fikriye u dhuruan nga nipi i saj Hayri Özdinçer në "Rezidencën e Ataturkut dhe Muzeun Hekurudhor" (turqisht: Atatürk Konutu Ve Demiryolları Müzesi) në Ankara në vitin 2006.
Lidhja e saj me Mustafa Qemalin rrëfehet në shfaqjen “Fikriye ve Latife – Mustafa Kemal'i Sevdim” të Dilruba Saatçit.
Beqir Vokshi
Beqir Vokshi (Gjakovë, 1890 - Juniku, 22 janar 1923) ka qenë i dërguar nga qeveria shqiptare në Zonën Neutrale të Junikut për t'i pajtuar kundër vëllavrasjes me nxitje politike, arsye për të cilën edhe u vra.
Jeta
U lind në Gjakovë, nip i Sulejman Vokshit, pjesë e parisë së qytetit iu besua nga qeveria shqiptare e kohës për të pajtuar kaçakët që vepronin në Junik. Zona e Junukut krijuar nga Fuqitë e Mëdha në vitin 1921. Beqir Vokshi u vra pas shpinde pabesisht nga Hasan Prishtina, Azem dhe Shote Galica të cilët i ndihmuan Kosata Peqan-it të hynë në Pejë më Flamurin e Azem Galices. Kosta Peqani ishte ai i cili masakroi popullaten e Pejës. Hasan Prishtina ishte iniciatori kryesor i Kryengritjes Bolshevike, për të rrëzuar qeverinë shtetformuese të Ahmet Zogut. Ahmet Zogu e kishte thirrur Beqir Vokshin për te ndaluar vëllavrasjen, e cila kishte filluar nga sulmi i Tropojes dhe rrethimi i Krumës nga Hasan Prishtina.
Villeneuve (FR)
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Balfin Group
Balkan Finance Investment Group, njohur gjithashtu si Balfin Group, është një ndër grupet private investuese më të mëdha në Shqipëri dhe rajon. Portofoli i investimeve të Grupit mund të kategorizohet në aktivitete për zhvillimin e pasurive të paluajtshme, shitje me pakicë, menaxhim i hapësirave tregtare apo industriale, shërbime, telekomunikacion, fincancim i konsumatorëve, industri minerare, turizëm, energji dhe agrikulturë. Balfin Group është një aktor kryesor në tregjet shqiptare dhe ato ndërkombëtare duke vepruar në 10 vende.
Balfin Group ka krijuar një reputacion të tij si Grupi më aktiv dhe inovator falë ideve të suksesshme të investimeve, të cilat kanë transformuar dhe revolucionarizuar jo vetëm tregun por edhe sjelljen e konsumatorëve. Sot, me zyrat qëndrore në Tiranë, Grupi Balfin është prezent me aktivitetin e tij përtej kufijve të Shqipërisë në Austri, Maqedoninë e Veriut, Kosovë, Bosnje Hercegovinë, Malin e Zi dhe Hollandë.
Historiku
Fillesat e Grupit BALFIN janë në vitin 1993. Duke e nisur me tregtimin e pajisjeve elektronike, shumë shpejt Grupi arriti të krijonte rrjetin më të madh të dyqaneve të elektronikës në Shqipëri, Neptun. Si rrjedhojë, ky rrjet u shtri edhe në vendet fqinje.
Që në vitin 2002 Grupi Balfin është i pranishëm në projektet e zhvillimit dhe manaxhimit të pasurive të paluajtshme. Nëpërmjet shoqërisë Mane TCI ka realizuar objekte industriale dhe rezidenciale të standardeve më të larta në Shqipëri.
Në vitin 2005, u përurua qendra e parë tregtare në Shqipëri, Qendra Tregtare Univers (QTU). Ky ishte një projekt i cili revolucionalizoi mënyrën e të blerit të konsumatorëve shqiptar. Edhe sot QTU është qendra tregtare më popullore dhe më e dashur në Shqipëri.
Viti 2005 shënoi krijimin e rrjetit të parë shqiptar të supermarketeve, Euromax. Në shumë pak kohë Euromax arriti të shndërrohej në rrjetin më të madh të supermarketeve në Shqipëri.