cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kujtim Gashi
Karriera
Zgjedhja e tij si ministër nga Partia Demokratike e Kosovës nuk ka qenë e rastësishme, pasi, Gashi aktivitetin e tij politik në këtë parti e ka filluar qysh herët duke mbajtur edhe pozita të rëndësishme si sekretar i Partisë Demokratike në Prizren. Ai është edhe anëtar i këshillit drejtues të Partisë Demokratike të Kosovës.
Gashi flet gjuhën shqipe, angleze, italiane dhe gjuhën gjermane.
Karriera si Ministër
Si Ministër i Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Gashi kishte për qëllim dhe u përkushtua për krijimin e kushteve më të mira të punonjësve të kulturës, sportistëve dhe rinisë. Ai ia doli që përgjatë mandatit si ministër të kryej shumë punë të mëdha dhe prej qindra aktiviteteve në fushën e kulturës, rinisë dhe sportit, më poshtë po i paraqesim disa prej më të rëndësishmeve:
Kultura
Prej fillimit të mandatit si Ministër, Gashi priti në takime akterët e kulturës dhe dëgjoi kërkesat dhe rekomandimet e tyre, duke i marrë shume seriozisht kërkesat e tyre:
Rinia:
Sporti:
Përkushtimi jashtëzakonisht i madh i Gashit si Ministër në fushën e sportit solli shumë të arritura dhe investime në këtë fushë.
Trashëgimia Kulturore:
Kujtim Gashi përveç si një politikan i mirë ai shquhet edhe për vlerat e tij patriotike, duke zotëruar këtë vlerë nuk kishte si të mungonte përkushtimi i tij i madh për mbrojtjen, promovimin dhe restaurimin e trashëgimisë kulturore të Kosovës si vlerë qenësore për
Këto janë vetëm disa projekte më të rëndësishme nga qindra punë e projekte të tjera që janë përfunduar me sukses gjatë qeverisjes së Ministrisës së Kulturës, Rinisë dhe Sportit nga Kujtim Gashi në periudhën 2017-2020.
Jeta personale
Kujtim Gashi jeton në Prizren së bashku me familjen e tij, ai është i martuar dhe ka tre fëmijë.
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
Yamato (luftanije japoneze)
parapamje|240px|Yamato gjatë [[Prova detare|provave detare jashtë Japonisë pranë ngushticës Bungo, 20 tetor 1941]] Yamato (大和) ishte anija kryesore e klasës së saj të luftanijeve të ndërtuara për Marinën Perandorake Japoneze pak para Luftës së Dytë Botërore. Ajo dhe anija e saj binjake, Musashi, ishin anijet luftarake më të rënda dhe të armatosura me forcë të ndërtuara ndonjëherë, duke zhvendosur 72,800 tonë në ngarkesë të plotë dhe të armatosur me nëntë armë kryesore 46 cm të tipit 94, të cilat ishin armët më të mëdha të montuara ndonjëherë në një anije luftarake.
Anija u emërua pas Provincës Yamato. Ajo u krijua për të kundërshtuar flotën e anijeve luftarake numerikisht superiore të Shteteve të Bashkuara, rivali kryesor i Japonisë në Paqësor. Ajo u vendos në vitin 1937 dhe u porosit zyrtarisht një javë pas sulmit në Pearl Harbor në fund të vitit 1941. Gjatë vitit 1942, ajo shërbeu si anije e flamurit e Flotës së Kombinuar dhe në qershor 1942 admirali Isoroku Yamamoto drejtoi flotën nga ura e saj gjatë Betejës së Midway, një humbje katastrofike për Japoninë. Musashi mori detyrën si anije e Flotës së Kombinuar në fillim të vitit 1943 dhe Yamato kaloi pjesën tjetër të vitit dhe pjesën më të madhe të vitit 1944, duke lëvizur midis bazave kryesore detare japoneze të Truk dhe Kure në përgjigje të kërcënimeve amerikane. Megjithëse e pranishme në Betejën e Detit Filipine në qershor 1944, ajo nuk luajti asnjë rol në betejë.
E vetmja herë kur Yamato gjuajti me armët e saj kryesore drejt objektivave sipërfaqësorë të armikut ishte në tetor 1944, kur ajo u dërgua të angazhonte forcat amerikane që pushtonin Filipinet gjatë Betejës në Gjirin Leyte. Ndërsa kërcënonin të fundosnin transportet e trupave amerikane, ata hasën në një grup transportues të lehtë të Task Force 77 të marinës amerikane, "Taffy 3", në betejën jashtë Samarit. Japonezët u kthyen mbrapa pasi sulmet ajrore amerikane i bindën ata se po përfshinin një flotë të fuqishme transportuese amerikane.
Gjatë vitit 1944, ekuilibri i fuqisë detare në Paqësor u kthye me vendosmëri kundër Japonisë, dhe në fillim të vitit 1945, flota e saj ishte shumë e varfëruar dhe e penguar keq nga mungesat kritike të karburantit në ishujt në shtëpi. Në një përpjekje të dëshpëruar për të ngadalësuar përparimin e Aleatëve, Yamato u dërgua në një mision të njëanshëm në Okinawa në prill 1945, me urdhra për të plazhuar vetë dhe për të luftuar derisa të shkatërrohej, duke mbrojtur kështu ishullin. Dërgata ushtarake u vu re në jug të Kyūshū nga nëndetëset dhe avionët amerikanë, dhe më 7 prill 1945 ajo u mbyt nga bombarduesit amerikanë me silurë ku humbi shumicën e ekuipazhit të saj.
Në kulturën popullore
Që nga koha e ndërtimit të tyre, Yamato dhe anija binjake Musashi kishin një peshë të konsiderueshme në kulturën japoneze. Anijet luftarake përfaqësonin mishërimin e inxhinierisë detare perandorake japoneze dhe për shkak të madhësisë, shpejtësisë dhe fuqisë së tyre, mishëruan dukshëm vendosmërinë dhe gatishmërinë e Japonisë për të mbrojtur interesat e saj kundër Fuqive Perëndimore dhe Shteteve të Bashkuara në veçanti.
Në tetor të vitit 1974, Leiji Matsumoto krijoi një manga Space Battleship Yamato rreth rindërtimit të luftanijes Yamato në një anije kozmike dhe kërkuesit e saj ndërhyjnor për të shpëtuar Tokën. Ky manga u përshtat në anglisht nën emrin Star Blazers e cila u transmetuar së pari në vitin 1979. Anija Yamato u riemërua në Argo (pas anijes së Jason dhe Argonautëve).
Filmi i vitit 2005 Yamato, bazuar në një libër nga Jun Henmi, u lansua për të përkujtuar 60 vjetorin e fundit të Luftës së Dytë Botërore.
Filmi japonez i vitit 2019 Archimedes no Taisen (アルキメデスの大戦, "Lufta e Madhe e Arkimedit") bazuar në një manga nga Norifusa Mita tregon historinë e një mosmarrëveshjeje brenda marinës japoneze nëse duhet të financojë ndërtimin e transportuesve të avionëve apo një luftanije të re që do të bëhej Yamato. Filmi fillon me fundosjen e Yamato dhe përfundon me porosinë e tij.
Pasaporta e Gjermanisë
parapamje|Pasaporta e Gjermanisë parapamje|Faqja e të dhënave Pasaporta e Gjermanisë është dokument udhëtimi i lëshuar prej Republikës Federale të Gjermanisë për udhëtim i shtetasve gjermanë në vendet e huaja.
Duhet të bëhet një dallim midis pasaportës së shërbimit dhe pasaportës diplomatike, të cilat janë të destinuara për udhëtime nga përfaqësuesit e shtetit lëshues në një cilësi zyrtare.
Pasaporta gjermane është një dokument sovran, modeli i të cilit rregullohet në Ligjin e Pasaportave (Passgesetz, shkurt PassG) dhe në Urdhrin e Pasaportave (Passverordnung, shkurt PassV). Në ndryshim nga dokumentet e tjera zyrtare gjermane, siç janë dokumentet e gjendjes civile, Republika Federale e Gjermanisë nuk është plotësisht e lirë në hartimin dhe pajisjet teknike të dokumenteve të udhëtimit. Përkundrazi, duhet të respektohen konventat ndërkombëtare, veçanërisht rekomandimet dhe udhëzimet e lëshuara nga Organizata Ndërkombëtare e Aviacionit Civil (ICAO) për dokumentet e udhëtimit të lexueshme nga makina. Për më tepër, vendet anëtare të BE-së të interesuar në përafrimin e modelit të pasaportave të tyre kombëtare.
Me pasaportën gjermane mund të udhëtoni në 189 vende pa vizë - në Indeksin e Pasaportave Henley të Janarit 2020 ishte në vendin e tretë së bashku me Korenë e Jugut, pas Japonisë dhe Singaporit, të cilat zënë dy vendet e para.
UEFA Liga e Kombeve 2018–19 Liga D
UEFA Liga e Kombeve 2018–19 Liga D ishte ndarja e katërt dhe më e ulët e edicionit 2018–19 të UEFA Ligës së Kombeve, sezonit inaugurues të garës ndërkombëtare të futbollit që përfshinte ekipet kombëtare të meshkujve të 55 shoqatave anëtare të UEFA-s.
Formati
Liga D do të përbëhet nga 16 anëtarët më të ulët të UEFA-s të renditur nga 40-55, për t'u ndarë në katër grupe me nga katër. Fituesit e secilit grup do të promovohen në Ligën C të Kombeve UEFA 2020–21.
Shorti
Ekipet do të alokohen në Ligën D sipas koeficientëve të tyre të ekipit kombëtar UEFA pas përfundimit të fazës së grupeve kualifikuese të Kupës së Botës FIFA 2018 më 11 tetor 2017. Ekipet do të ndahen në katër grupe me katër ekipe, të renditura bazuar në koeficientin e tyre të skuadrës kombëtare UEFA. Shorti u njoftua më 7 dhjetor 2017.
Grupet
Lista e ndeshjeve u konfirmua nga UEFA më 24 janar 2018 pas hedhjes së shortit.
Kohët janë CET/CEST, siç renditen nga UEFA (kohët lokale, nëse janë të ndryshme, gjenden në kllapa).
Golashënues
5 gola<div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;"> 4 gola <div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;"> 3 gola <div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;"> 2 gola <div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;"> 1 gol <div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;"> 1 autogol <div class="div-col columns column-count column-count-3" style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; column-count: 3;">
Paratë si çmim
Paratë që do të shpërndahen u njoftua në mars 2018. Secila skuadër në Ligën D do të marrë një tarifë solidariteti prej 500,000 €. Përveç kësaj, të katër fituesit e grupeve do të marrin dyfishin e kësaj shume me një tarifë bonus prej 500,000 €. Kjo do të thotë se shuma maksimale e solidaritetit dhe tarifave të bonusit për një ekip nga Liga D është 1 milion €.
Yamato Takeru
parapamje|right|Statuja e Yamato Takeru në [[Ōtori taisha]]
Yamato Takeru (Japonisht: ヤマトタケルノミコト Yamato Takeru no Mikoto), fillimisht Princi Ousu (小碓命 Ousu no Mikoto, ishte një princ legjendar japonez i dinastisë Yamato, djali i Perandorit Keikō, i cili tradicionalisht llogaritet si Perandori i 12-të i Japonisë. Emri i tij i shkruar në kanji mund të ndryshojë, në Nihon Shoki shkruhet 日本 武 尊 dhe në Kojiki është 建 命.
Historia e jetës dhe vdekjes së tij tregohet kryesisht në kronikat japoneze Kojiki (712) dhe Nihon Shoki (720), por përmendet gjithashtu në Kogo Shūi (807) dhe disa histori si Hitachi no Kuni Fudoki (常陸国風土記) (721). Një nga djemtë e tij u bë Perandori Chūai, perandori i 14-të i Japonisë.
Historia e tij është e pasigurt, por bazuar në kronikat mund të llogaritet jeta e tij. Ai lindi rreth vitit 72 dhe vdiq më 114. Detajet janë të ndryshme midis dy librave, dhe versioni në Kojiki supozohet se është besnik ndaj formës së vjetër të kësaj legjende.
Transmetime legjendare
parapamje|left|upright|Yamato Takeru i veshur si një shërbëtore, duke u përgatitur të vriste udhëheqësit Kumaso. Shtypje druri në letër. [[Yoshitoshi, 1886.]] parapamje|Yamato Takeru duke sulmuar udhëheqësin Kumaso.
Princi Takeru vrau vëllain e tij të madh Princin Ōusu (大 碓 皇子, Ōusu no Miko). Babai i tij, perandori Keikō, i druhej temperamentit të tij brutal. Për ta mbajtur atë në distancë, babai e dërgoi në Provincën Izumo, sot në pjesën lindore të Prefekturës Shimane dhe më pas në tokën e Kumaso, sot Prefektura Kumamoto. Sidoqoftë, Takeru arriti të mposhtte armiqtë e tij, në rastin e fundit duke u veshur si një shërbëtore në një aheng pijesh. Një nga armiqtë që mundi e lavdëroi dhe i dha titullin Yamato Takeru, që do të thotë Trimi i Yamatos. Por mendja e perandorit Keikō ishte e pandryshuar.
Keikō dërgoi Yamato Takeru në tokën lindore, njerëzit e së cilës nuk iu bindën oborrit perandorak. Yamato Takeru takoi tezen e tij Princeshën Yamato-hime, priftëresha më e lartë e Amaterasu në tempullin Ise (në Provincën Ise]) dhe u hidhërua, "babai im do të dëshironte që unë të vdisja?" Princesha [[Yamatohime-no-mikoto i tregoi dhembshuri dhe i huazoi një shpatë të shenjtë me emrin Ame no Murakumo no tsurugi (Kusanagi no tsurugi), të cilën Susanoo, vëllau i perëndeshës Amaterasu, e gjeti në trupin e gjarprit të madh me tetë koka, Yamata no Orochi. Yamato Takeru shkoi në tokën lindore. Ai e humbi gruan e tij Oto tachibana-hime gjatë një stuhie kur ajo sakrifikoi veten për të qetësuar zemërimin e perëndisë së detit. Ai mundi shumë armiq në tokën lindore dhe legjenda thotë se ai dhe një plak vendas krijuan sedōka e parë në Provincën Kai me malin Tsukuba (tani në Prefekturën Ibaraki) si temë. Kur u kthye, ai blasfemoi një perëndi vendas të malit Ibuki, i cili ulet në kufirin e Provincës Ōmi dhe Provincës Mino. Perëndia e mallkoi me sëmundje dhe ai u sëmur.
Ilirologjia
parapamje|Në vitin 1923, në [[Tiranë botohet vepra me titull Ilirët e autorit Karl Paç, përkthyer prej Karl Gurakuqit.]] parapamje|Në vitin 1965 në Tiranë publikohet vepra me titull [[Ilirët dhe Iliria te autorët antikë. Libri është një përmbledhje e shkrimeve të autorëve antikë grekë, latinë dhe bizantinë të hershëm të cilët flasin për Ilirët dhe Ilirinë, duke filluar prej kohëve të lashta homerike e deri në shekullin VII të e.r. Në këto burime, që i trashëgojmë të fragmentuara, janë pasqyruar kryesisht ngjarje të historisë politike të ilirëve, por edhe të dhëna që ndriçojnë aspekte të jetës së tyre ekonomike e shoqërore, apo edhe të karakterit gjeografik, etnografik, gjuhësor e kulturor, etj. Autorët janë dhënë në rendin kronologjik. Libri është ribotuar edhe në vitin 1979 nga Shtëpia Botuese Rilindja në Prishtinë si dhe në vitin 2002 nga Shtëpia Botuese Toena në Tiranë.]] Ilirologjia është një fushë ndërdisiplinore shkencore, objekt studimi i së cilës është trashëgimia materiale dhe burimet e shkruara për ilirët dhe Ilirinë. Si një disiplinë e veçantë shkencore, është studiuar ose studiohet në Universitetin e Tiranës, Universitetin e Prishtinës, Universitetin e Sarajevës dhe Universitetin e Tetovës si pjesë e studimeve themelore universitare ose pasuniversitare të shkencave historike.
Yamato Takeru
Transmetime legjendare
Historia më sipër gjendet në Kojiki. Në versionin Nihon Shoki, babai dhe Yamato Takeru mbajnë një marrëdhënie të mirë.
Ilirologjia
Historiku
Ndonëse për ilirët dhe Ilirinë kanë shkruar autorët antikë grekë, romakë e bizantinë (Hesiodi, Hekateu i Miletit, Herodoti, Isokrati, Aristoteli, Tukididi, Demosteni, Ciceroni, Herodiani, Teopompi, Polibi, Ptolemeu, Pseudo Skylaksi, Vellej Paterkuli, Suetoni, Skymni, Plutarku, Taciti, Varroni, Tit Livi, Pseudo-Apollodori, Virgjili, Gai Plini Secundi / Plini Plaku, Pomponius Mela, Kurt Rufi, Straboni, Diodori, Pausania, Pompe Trogu, Arriani, Apiani, Dion Kasi / Cassius Dio, Mark Justini, Atheneu, Polieni,     Stefan Bizantini, Jeronimi nga Stridoni,   Kozmografi i Ravenës, etj.) studimet e mirëfillta në fushën e studimeve ilire nisën në fund të shekullit XVIII dhe fillim të shekullit XIX me kontributin e historianit dhe gjuhëtarit Johann Erich Thunmann, arkeologut Arthur Evans, gjuhëtarit Hans Krahe, etj. Ndërkohë paraqiten edhe pikëpamje dhe teori të tjera, si p.sh.: e ashtuquajtura Lëvizja ilire dhe teoritë panilire të cilat përpiqen t'i gjejnë ilirët edhe jashtë Gadishullit Ballkanik, diku në Evropën Kontinentale, (kryesisht në Evropën Qendrore) madje deri në Evropën Veriore. Hulumtimet e mëvonshme arkeologjike, historike, gjuhësore, etnografike, onomastike, antropologjike, paleografike, etj., në fushën e studimeve ilire, të bëra sidomos në gjysmën e dytë të shekullit XX, kanë bërë grupime të përcaktuara më mirë, pasi u gjetën mbishkrime më të reja dhe u gërmuan lokacione të shumta. Këto hulumtime demonstruan se kishte një vazhdim të pandërprerë të zhvillimit kulturor midis materialit arkeologjik të bronzit dhe epokës së hekurit, pra vazhdim etnik gjithashtu dhe kjo krijoi teorinë e autoktonisë ilire, me anë të së cilës kultura ilire shpjegohet si një kulturë e formuar në të njëjtin vend (Ballkani Perëndimor) nga kulturat më të vjetra të epokës së bronzit.
Yamato Takeru
Transmetime legjendare
Yamato Takeru besohet të ketë vdekur diku në Provincën Ise. Sipas legjendës, emri i Prefekturës Mie rrjedh nga fjalët e tij të fundit. Pas vdekjes shpirti i tij u shndërrua në një zog të madh të bardhë dhe fluturoi larg.
Ilirologjia
Shqipëri
parapamje|Mes datave 15 – 20 shtator 1972 në Tiranë ka zhvilluar punimet [[Kuvendi I i studimeve ilire|Kuvendi i Parë i Studimeve Ilire në të cilin kanë marrë pjesë studiues dhe akademikë vendas dhe të huaj. Materialet e tij janë botuar në një vëllim të veçantë]]
Interesi për studimet ilire në Shqipëri ka nisur me Rilindjen Kombëtare Shqiptare dhe ka vazhduar krahas me zhvillimin e studimeve shkencore, arkeologjike dhe historike të Shqipërisë duke nisur qysh në shekullin XIX kur studiues të gjeografisë historike iu kushtuan lokalizimit dhe identifikimit të të dhënave nga burimet antike.
Kështu ndër të parët që vizitoi Shqipërinë dhe pastaj botoi udhëpërshkrimet e tij, ishte francezi François Pouqueville. Ndërkaq, anglezi William Martin Leake, nga udhëtimi që bëri në Shqipërinë e Jugut deri në Apoloni, botoi një përshkrim të hollësishëm të rrënojave të objekteve arkeologjike që i ranë në sy. Më vonë arkeologu francez Leon Heuzey vizitoi Shqipërinë dhe në studimin e tij u ndal kryesisht mbi Durrësin e Apolloninë. Në fillim të shekullit XX vizitoi Apolloninë dhe rrethinat e Vlorës ballkanologu Karl Paç. Ai është i pari që zbuloi qytetin e Amantias dhe më pas botoi një studim të hollësishëm mbi antikitetet që pa në Bylis, Klos, Berat etj.
Pas Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë u krijuan kushte më të përshtatshme për zhvillimin dhe intensifikimin e hulumtimeve ilirologjike.
Gjatë Luftës së Parë Botërore erdhën në Shqipëri arkeologët austriakë Camillo Praschniker e Arnold Schober të cilët filluan kërkimet nga veriu i Shqipërisë në drejtim të jugut dhe i kushtuan vëmendje edhe monumenteve e qendrave arkeologjike ilire.
Në vitin 1924 një mision arkeologjik francez, nën drejtimin e arkeologut Leon Rey, fillon gërmimet sistematike në Apolloni, të cilat vazhduan deri në 1938-n dhe rezultatet u botuan në revistën "Albania". Një mision tjetër arkeologjik italian në vitin 1926 filloi gërmimet në qytetin antik të Foinikes e më vonë edhe në Butrint. Në fillim misioni u drejtua nga arkeologu Luigi M. Ugolini e më pas nga Pirro Markoni dhe Domenico Mustilli.
Pas Luftës së Dytë Botërore deri në vitin 1990, hulumtimet dhe studimet ilirologjike janë bërë nga studiuesit shqiptarë. Kështu p.sh.: në Tiranë, në vitin 1948 u themelua Muzeu Arkeologjik - Etnografik, dhe më pas u krijua Sektori Shkencor i kërkimeve arkeologjike, nga i cili në vitin 1976 u formua Qendra e Studimeve Arkeologjike dhe në vitin 1991, Instituti i Arkeologjisë. Nga viti 1971 ka filluar të botohet edhe revista "Iliria" e cila ka shërbyer si pasqyrë e mendimit ilirologjik shqiptar. Gjatë këtyre viteve veç Muzeut qendror arkeologjik dhe pavionit arkeologjik në Muzeun Historik Kombëtar, u ngritën edhe muzeume të profilit arkeologjik në Durrës, Apolloni, Butrint dhe Korçë, të cilët ruajnë objekte me vlera unikale.
Në Tiranë janë mbajtur edhe dy Kuvende të Studimeve Ilire dhe disa simpoziume. Kështu p.sh.: mes datave 15 – 20 shtator 1972 ka zhvilluar punimet Kuvendi i Parë i Studimeve Ilire në të cilin kanë marrë pjesë studiues dhe akademikë vendas dhe të huaj si: Eqrem Çabej, Skënder Anamali, A. Kelmendi, Hëna Spahiu, Ronald A. Crossland, Vladimir I. Georgiev, Carlo De Simone, Giuliano Bonfante, V. Meksi, Bahri Beci, S. Islami, etj. Ndërkaq nga data 20 deri më 23 shtator të vitit 1985, në Tiranë, zhvilloi punimet Kuvendi i Dytë i Studimeve Ilire, i organizuar nga Qendra e Kërkimeve Arkeologjike e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Në këtë Kuvend morën pjesë rreth 250 pjesëmarrës duke përfshirë arkeologë, historianë, gjuhëtarë, etnografë e punonjës të institucioneve kërkimore e shkencore, arsimore e të kulturës, studiues nga të gjitha rrethet e vendit si dhe studiues të huaj nga Greqia, Turqia, Italia, Bullgaria, Hungaria, Franca, Belgjika, Holanda, R.F. Gjermane, R.D. Gjermane, Polonia dhe Britania e Madhe.
Vitet 1991-1999 përbëjnë një etapë të re për arkeologjinë shqiptare, atë të bashkëpunimit me arkeologë të huaj. Janë realizuar ose vazhdojnë veprimtarinë e tyre, projekti shqiptaro-grek në Butrint, projekti shqiptaro-amerikan në Shpellën e Konispolit (Sarandë) dhe në zonën Apoloni-Bylis, projekti shqiptaro-francez në Apoloni dhe në Vendbanimin prehistorik të Sovjanit (Korçë) dhe projekti shqiptaro-anglez në Butrint. Gjatë viteve 2000 janë hartuar edhe projekte të tjera si dhe janë zhvilluar kërkime edhe në Durrës, Bylis e qendra të tjera arkeologjike. Në paraqitjen dhe zhvillimin e ilirologjisë si një disiplinë e pavarur shkencore në Shqipëri kanë dhënë kontribut të çmueshëm themeluesit e arkeologjisë si: Hasan Ceka, Frano Prendi, Selim Islami, Skënder Anamali, Muzafer Korkuti, etj., pastaj historianë dhe linguistë si Eqrem Çabej, Aleks Buda, Shaban Demiraj, Kristo Frashëri, etj.
Shumë artefakte arkeologjike të zbuluara gjatë hulumtimeve dhe gërmimeve profesionale nga arkeologë vendas dhe të huaj ndodhen sot në një varg muzeumesh në Shqipëri, si p.sh.: Muzeu Kombëtar i Arkeologjisë (Tiranë), Muzeu Historik Kombëtar, Muzeu Arkeologjik i Butrintit, Muzeu Arkeologjik i Durrësit, Muzeu Arkeologjik i Apollonisë, Muzeu Arkeologjik i Korçës, Muzeu i Tumës së Kamenicës, etj.
Kosovë
thumb|Në vitin 1978 botohet vepra madhore me titull [[Studime ilire, në dy vëllime, nga Shtëpia Botuese Grafike "Rilndja" në Prishtinë]]
Në Kosovë studimet ilire janë zhvilluar së bashku me zhvillimin e studimeve historike, studimet e burimeve të autorëve të lashtë, studimet klasike filologjike, hulumtimin e të dhënave teologjike, studimet topografike, sondazheve arkeologjike në terren, analizën e toponimeve, si deshifrimin e të dhënave epigrafike dhe historiografike. Të dhënat e para në lidhje me monumentet antike në Kosovë, u dokumentuan nga fundi i shekullit XIX deri në fillimin e Luftës së Dytë Botërore, një periudhë kohore, kur Kosova u vizitua nga studiues, udhëpërshkrues dhe arkeologë, si: Arthur Evans, Ami Boué, Johann Georg von Hahn, Felix Philipp Kanitz, Wilhelm Tomaschek, Konstantin Jireçek, Karl Patsch, Alfred von Domaschevski, Buday Arpad, Domenico Mustilli, Vulic, etj.
Në vitet ’50 të shekullit XX fillon një epokë e re për studimet antike dhe bashkë me këto edhe për studimet ilire të Kosovës, me hulumtime parahistorike si dhe të antikitetit. Zhvillimi i duhur i metodave kërkimore shkencore historike dhe arkeologjike fillon me themelimin e Muzeut të Kosovës në vitin 1949, pastaj Muzeut Arkeologjik të Prizrenit (1975) dhe më vonë edhe Parkut Arkeologjik (Lapidariumit) pranë Muzeut të Kosovës, duke bërë që studimet profesionale të bëhen me ndihmën e institucioneve të tjera përkatëse vendore dhe rajonale.
Në vitin 2003, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës themelon Institutin Arkeologjik të Kosovës, dhe që nga atëherë, vazhdimisht, përveç fushatave informuese në terren, shumë lokacione arkeologjike u gërmuan si dhe u regjistruan. Qysh atëherë studimet gjeofizike, gjeomagnetike, arkeometalurgjike dhe arkeobotanike u kryen në disa lokacione arkeologjike në bashkëpunim të ngushtë me partnerë nga Gjermania, siç është Instituti Arkeologjik Gjerman, dhe institucione të tjera përkatëse ndërkombëtare me të njëjtën qasje ndërdisiplinore. Komuna e Ferizajit posaçërisht ka qenë e pasur me gjetje arkeologjike. Në zhvillimin e studimeve ilire në Kosovë kanë dhënë kontributin e tyre studiues dhe hulumtues si Zef Mirdita, Edi Shukriu, Naser Ferri, etj.
Bosnje dhe Hercegovinë
Në zhvillimin e ilirologjisë në Bosnje dhe Hercegovinë kanë dhënë kontribut: Alojz Benac (1914-1992) dhe Borivoj Çoviq (1927-1995). Përveç dy të përmendurve, ligjëratat në këtë drejtim u mbajtën nga shkencëtarë si Zdravko Mariq (1930-2006) dhe Enver Imamoviq (1940-). Prof.dr.sc. Enver Imamoviq ishte gjithashtu drejtues i studimeve pasuniversitare në fushën e studimeve ilire, në Fakultetin Filozofik të Sarajevës nisur pas luftës së fundit në Bosnje - Hercegovinë (1992-1995) dhe gjenerata e fundit e studimeve pasuniversitare në këtë formë u regjistruan në vitin akademik 2007/2008.
Shumë arkeologë dhe historianë të mëdhenj sllavë të jugut, por edhe shqiptarë dhe evropianë janë marrë me studimin e trashëgimisë materiale dhe shpirtërore të ilirëve, siç janë M. Garašanin, F. Papazoglu, D. Rendić-Miočević, P. Lisičar, M. Budimir, J. Wilkes, Aleksandër Stipçeviq, M. Parović-Pešikan, Hans Krahe, LJ. Popović, M. Zaninović, M. Suić, etj.
Shkolla Arkeologjike e Sarajevës dha gjithashtu një kontribut të madh në hulumtimin e bashkësive ilire. Ka vepra të akademikëve A. Benac, B. Čović, më pas Z. Marić, B. Raunig, V. Pashkvalina, E. Pašalić, M. Kosorić, E. Imamoviq, B. Marijana, S. Mesihovic.
Shumë materiale ilire nga zonat sllave të jugut janë sot në muze si Muzeu Kombëtar i BiH, Muzeu i Republikës Serbe në Banja Lluka, Muzeu i Atdheut në Travnik, Muzeu i Hercegovinës në Trebinje, Muzeu i Zenicës dhe një varg muzeumesh në vendet fqinje si Muzeu Arkeologjik në Zagreb, Muzeu Arkeologjik i Zarës, Muzeu Arkeologjik në Split, Muzeu Kombëtar në Beograd, Muzeu Kombëtar i Malit të Zi në Cetinje, etj.
Vende tjera
thumb|[[Les Illyriens|Les Illyriens: Aperçu historique (Ilirët: Vështrim historik) është një përmbledhje studimesh (Selim Islami, Frano Prendi, Skënder Anamali dhe Muzafer Korkuti) botuar në gjuhën frënge, në vitin 1985, nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë, nën redaktimin e Selim Islamit. ]]
Austri
Paraqitjes dhe zhvillimit të interesimeve për studimet ilire në Austri i ka kontribuar formimi i njësisë administrative në kohën e Perandorisë Austriake të njohur si Mbretëria ilire (1816 - 1849). Kontributin e tyre në këtë drejtim e kanë dhënë edhe hulumtues dhe studiues si Camillo Praschniker, Arnold Schober, Carl Patsch, Alfred von Domaszewski, etj.
Francë
Në paraqitjen dhe zhvillimin e studimeve ilire në Francë ka ndikuar formimi i të ashtuquajturave Provincave ose Krahinave Ilire në kohën e Napoleon Bonapartës. Kontributin e tyre në këtë drejtim e kanë dhënë gjithashtu edhe hulumtues e studiues si Pierre Bauron, Leon Heuzey, Leon Rey, Alain Ducellier, Pierre Cabanes, Olivier Picard, etj.
Greqi
Në fushën e studimeve ilire në Greqi janë dalluar, Julia Vokotopoulou, Joana Andreou, Aris Poulianos, Evangelos Chrysos, etj.
Gjermani
Në Gjermani studimet ilire nisin me kontributin e Johann Georg von Hahn dhe veprën e tij me titull Albanesische Studien botuar në vitin 1854 për të vazhduar me veprën e Curt Schüt me titull Untersuchungen zur Geschichte der Alten Illyrier (Kërkime në Historinë e Ilirëve të Lashtë) botuar në vitin 1910. Një kontribut të konsiderueshëm e kanë dhënë edhe studiues të tillë si Hans Krahe,  Georg Stadtmüller, etj.
Kroaci
Në Kroaci interesat për studimin e ilirëve kanë një histori të gjatë fillet e të cilës vërehen me përpjekjet e para hulumtuese të Marko Marulićit (1450 - 1524) dhe Vicko Prodićit (1628 - 1663). Zhvillimit të mëtutjeshëm të studimeve ilire në Kroaci i dha një kontribut të konsiderueshëm edhe e ashtuquajtura Lëvizja ilire dhe ideologu i saj kryesor Ljudevit Gaji (1809 - 1872). Në vitin 1878 në Zagreb themelohet Shoqata Arkeologjike Kroate (Hrvatsko arheološko društvo) rreth të cilës u mblodhën një varg studiuesish mes të cilëve me kontributin e tyre në këtë drejtim janë dalluar edhe Šime Ljubić (1822 - 1896), Frane Bulić (1846 - 1934), Josip Brunšmid (1858 - 1929), Anton Mayer (1883 - 1957) dhe sidomos historiani kroat me prejardhje arbëreshe Aleksandër Stipçeviq (1930 - 2015)
Poloni
Në fushën e studimeve ilire në Poloni janë dalluar Wacław Cimochowski‎, Włodzimierz Pająkowski, Piotr Dyczek, etj.
Rumani
Paraqitjes dhe zhivillimit të studimeve ilire në Rumani i kanë kontribuar studiues të tillë si Radu Vulpe, Vladimir Dumitrescu, Ioan I. Russu, Mircea Petrescu-Dâmbovița, Emil Condurachi, etj.
Slloveni
Zhvillimit të interesimeve për studimin e ilirëve në Slloveni i ka kontribuar themelimi i të ashtuquajturave Krahinave (Provincave) Ilire në vitet 1809 - 1814 në kohën e Napoleon Bonapartes e po ashtu edhe themelimi i njësisë administrative austriake të njohur si Mbretëria ilire (1816 - 1849). Në fushën e studimeve ilire në Slloveni është dalluar sidomos Marjeta Šašel Kos me një varg veprash në këtë drejtim.
Trashëgimia artistike
Në vitin 1935 botohet romani me titull Illyrian spring (Pranvera ilire) e shkrimtares angleze Ann Bridge. Toka e Ilirisë është vendi ku ndodh ngjarja edhe në veprën me titull Les Mains Sales (Duart e ndyra - 1948) të autorit Jean-Paul Sartre e po ashtu edhe në veprën me titull, Illyrian Adventure - Aventura ilire (1986) e shkrimtarit Lloyd Alexander. Edhe ngjarja e romanit të vitit 1970, me titull The Blood Oranges i shkruar nga John Hawkes është vendosur në një Iliri të trilluar.
Illyria është një karakter filmik, një engjëll në serialin televiziv prej 110 epizodash, me titull "Angel", shfaqur mes viteve 1999 - 2004. Në vitin 2002 shkrimtari Briony Lavery shkroi dramën me titull "Illyria" e cila u botua bashkë me një koleksion dramash në vitin 2007. Në vitin 2006 shkrimtarja Elizabeth Hand boton romanin me titull "Illyria" për të cilin në vitin 2008 fitoi Çmimin World Fantasy. Në vitin 2017 shkrimtari Richard Nelson botoi dramën me titull "Illyria".
Nga autorët shqiptarë, Rexhep Qosja i ka kushtuar monodramën “Vdekja e një mbretëreshe” (1978) ndërsa Ekrem Kryeziu, i jep shumë vend në dramën ”Komploti ilir”. Romani "Mallkimi i priftëreshave të Ilirisë," shkruar nga Mira Meksi, botuar në vitin 2014. Drama me titull "Mbretëreshë Teuta e Ilirisë" shkruar nga Përparim Kapllani. Romani "Klithma e Mbretëreshës Teutë," shkruar nga Ajmone Sumaj Salihu, botuar në vitin 2015. Romani "Teuta e Ilirisë," shkruar nga Resmi Osmani, botuar në vitin 2014. Libri për fëmijë me titull "Mbretëresha Teuta dhe princi i vogël" shkruar nga Përparim Kapllani dhe botuar në vitin 2017. Në vitin 2019 Hana Noka publikon romanin me titull "Besa Po" që i kushtohet Mbretëreshës Teuta.
Letërsia e vjetër greke e romake
Studimet klasike janë studimi i antikitetit klasik, dhe në botën perëndimore përgjithësisht i referohet studimit të letërsisë klasike Greke dhe Romake në gjuhët e tyre origjinale (Greqishtes së lashtë dhe Latinisht, përkatësisht).kjo degë studimi mund të përfshijë gjithashtu filozofinë greko-romake, historinë dhe arkeologjinë si lëndë dytësore.
Etimologjia
Fjala "klasikë" rrjedh nga mbiemri latin "classicus", që do të thotë "që i përket klasës më të lartë të qytetarëve". Fjala u përdor fillimisht për të përshkruar anëtarët e klasës më të lartë në Romen e lashte. Deri në shekullin II pas Krishtit, kjo fjalë është përdorur në kritikën letrare për të përshkruar shkrimtarët me cilësi më të lartë.Për shembull, Aulus Gellius, në netët e tij të Attic, kundërshton shkrimtarët "klasik" dhe "proletarius". Deri në shekullin e VI pas Krishtit, ajo kishte marrë një kuptim të dytë, duke iu referuar nxënësve në një shkollë.Kështu, dy kuptimet moderne të fjalës, duke iu referuar të dyja letërsisë që konsiderohet të jetë me cilësi më të lartë, dhe tek tekstet standarde të përdorura si pjesë e një programi mësimor, të dyja rrjedhin nga përdorimi romak.
Hanafuda
Ka dymbëdhjetë lloje të letrave, që përfaqësojnë muajt e vitit. Secila është caktuar nga një lule dhe ka katër letra. Vlerat e pikëve duhet të konsiderohen thjesht si një mekanizëm renditjeje, pasi lojërat më të njohura kanë të bëjnë vetëm me disa kombinime të kartave të marra.
Letërsia e vjetër greke e romake
Mesjeta
alt=Photograph of a bronze bust of a man. It rests on a stone plinth, on which the words "Gaius Valerius Catullus 87 AC–54 AC" are written.|djathtas|parapamje|Poeti romak Catullus ishte praktikisht i panjohur gjatë periudhës mesjetare, në kontrast me popullaritetin e tij modern. Në Mesjetë, klasikët dhe arsimi ishin ndërthurur fort; sipas Jan Ziolkowski, nuk ka epokë në histori në të cilën lidhja ishte më e ngushtë. Edukimi mesjetar i mësonte studentët të imitojnë modelet e mëparshme klasike, dhe Latinishtja vazhduan të ishin gjuha e bursave dhe kulturës, megjithë ndryshimin në rritje midis gjuhëve letrare latine dhe gjuhëve të zakonshme të Evropës gjatë periudhës.
Hanafuda
Në Kore, hanafuda njihet si Hwatu (Koreanisht: 화투, Hanja: 花鬪, "beteja e luleve") dhe e bërë prej plastike me një anë të teksturuar të pasme. Lojërat më të njohura janë Go-stop (Koreanisht: 고스톱) dhe Seotda (Koreanisht: 섯다). Hwatu luhet shumë shpesh në Korenë e Jugut gjatë festave të veçanta si Viti i Ri Hënor dhe Chuseok (추석).
Letërsia e vjetër greke e romake
Mesjeta
Ndërsa Latinishtja kishte një ndikim të jashtëzakonshëm, megjithatë, greqishtja mezi studiohej dhe letërsia greke mbijetoi pothuajse vetëm në përkthimin Latin.Punimet e autorëve (madje edhe të autorëve të mëdhenj Grekë) si Hesiod, emrat e të cilëve vazhduan të njiheshin nga evropianë të arsimuar, nuk ishin të disponueshme në Mesjetë. Në shekullin e trembëdhjetë, filozofi anglez Roger Bacon shkroi se "nuk janë katër burra në krishterimin Latin që njihen me gramatikën Greke, Hebraike dhe Arabe".
Hanafuda
Në Hawaii, hanafuda përdoret për të luajtur Sakura (e njohur edhe si Higobana). Hanafuda gjithashtu luhet në Mikronezi, ku njihet si Hanahuda dhe përdoret për të luajtur një lojë me katër persona, e cila shpesh çiftëzohet në tryezë.
Letërsia e vjetër greke e romake
Mesjeta
Përkrah me padisponueshmërinë e autorëve grekë, pati dallime të tjera midis standartin klasik të njohur sot dhe veprave të vlerësuara në mesjetë. Për shembull, Catullus ishte pothuajse plotësisht i panjohur në periudhën mesjetare. Popullariteti i autorëve të ndryshëm gjithashtu u dyllua dhe u zbeh gjatë gjithë periudhës: Lucretius, popullor gjatë periudhës Carolingian, mezi u lexua në shekullin e 12, ndërsa për Quintilian ndodhi e kundërta.
Hanafuda
Historia
Letrat e lojës u prezantuan në Japoni nga portugezët në mes të shekullit të 16-të. Kuverta portugeze përbëhej nga 48 letra, katër lloje të ndara në 12 radhë. Kuvertat e para të bëra japoneze të bëra gjatë periudhës Tenshō (1573-92) imituan kuvertat portugeze dhe referohen si Tenshō Karuta. Pasi Japonia mbylli çdo kontakt me botën perëndimore në vitin 1633, letrat e huaja të lojës u ndaluan.
Letërsia e vjetër greke e romake
Rilindja
Periudha e Rilindjes ngriti studimin në rritje të letërsisë antike dhe historisë antike,si dhe një ringjallje të stileve klasike të latinishtes.Nga shekulli XIV, së pari në Itali dhe më pas gjithnjë e më shumë në të gjithë Evropën, u zhvillua Humanizmi i Rilindjes, një lëvizje intelektuale që "mbronte studimin dhe imitimin e antikitetit klasik". Humanizmi kaloi një reformë në arsimimin Evropian, duke prezantuar një gamë më të gjerë të autorëve latine si dhe riktheu studimin e gjuhës dhe letërsisë greke në Evropën Perëndimore.Kjo rivendosje u inicua nga Petrarch (1304-1374) dhe Boccaccio (1313-1375) të cilët porositën një studiues kalabri për të përkthyer poemat Homerike.Kjo reformë edukative humaniste u përhap nga Italia, në vendet katolike ashtu siç u miratua nga jezuitët, dhe në vendet që u kthyen protestante si Anglia, Gjermania dhe vendet e Ulëta, me qëllim që të siguroheshin që klerikët e ardhshëm të ishin në gjendje të studionin Testamentin e Ri në gjuhën origjinale.
Hanafuda
Historia
Në vitin 1648, Tenshō Karuta u ndalua nga shogunati Tokugawa. Gjatë ndalimit, lojërat e fatit me letra mbetën shumë të njohura, gjë që çoi në dizajne të maskuara të kartave. Sa herë që bixhozi me një kuvertë letre të një dizajni të veçantë bëhej shumë i popullarizuar, qeveria e ndaloi atë, gjë që më pas nxiti krijimin e një modeli të ri. Kjo lojë mace dhe miu midis qeverisë dhe lojtarëve rebelë rezultoi në krijimin e modeleve rajonale gjithnjë e më abstrakte dhe minimaliste (札). Këto dizajne u quajtën fillimisht Yomi Karuta pas lojës popullore të ngjashme me Poch të Yomi e cila ishte e njohur nga vitet 1680.
Letërsia e vjetër greke e romake
Neoklasicizmi
Fundi i shekujve të 17-të dhe 18-të është periudha në historinë letrare të Evropës Perëndimore e cila është më e lidhur me traditën klasike, pasi shkrimtarët adaptuan me ndërgjegje modelet klasike. Modelet klasike ishin aq të çmuara sa shfaqjet e William Shakespeare u rishkruan përgjatë vijave neoklasike, dhe këto versione "të përmirësuara" u kryen gjatë gjithë shekullit të 18-të.
Hanafuda
Historia
Hana Awase (hanafuda) u shfaq para vitit 1816 kur u regjistrua si një mjet i ndaluar kumari. Ndryshe nga kuvertat e hershme, ajo përbëhet nga 12 lloje (që përfaqësojnë muajt) të ndara në katër kategori të ngjashme me gradat. Shumica e lojërave hanafuda rrjedhin nga Mekuri edhe pse adaptimet e Yomi për kartat e luleve mbijetuan deri në shekullin e 20-të. Megjithëse ato ende mund të përdoren për bixhoz, struktura dhe dizajni i saj është më pak i përshtatshëm se kuvertat e tjera të tilla si Kabufuda. Në periudhën Meiji, letrat e lojës u toleruan nga autoritetet.
Letërsia e vjetër greke e romake
Neoklasicizmi
Që nga fillimi i shekullit të 18-të, studimi i greqishtes u bë gjithnjë e më i rëndësishëm në lidhje me atë të Latinishtes.Në këtë periudhë pretendimet e Johann Winckelmann për epërsinë e arteve pamore Greke ndikuan në një zhvendosje në gjykimet estetike, ndërsa në sferën letrare, G.E. Lessing "e ktheu Homerin në qendër të arritjeve artistike". Në Mbretërinë e Bashkuar, studimi i greqishtes në shkolla filloi në fund të shekullit të 18-të. Poeti Walter Savage Landor pretendoi të ketë qenë një nga nxënësit e parë të shkollës angleze që ka shkruar greqisht gjatë kohës së tij në Shkollën Rugby.
Hanafuda
Historia
Në vitin 1889, Fusajiro Yamauchi themeloi Nintendo për qëllimet e prodhimit dhe shitjes së hanafudës së punuar me dorë. Nintendo është përqendruar në video lojëra që nga vitet 1970 por vazhdon të prodhojë karta në Japoni. Nintendo ka licencuar shumë adaptime të video lojërave të palës së tretë të hanafuda gjatë dekadave.
Letërsia e vjetër greke e romake
Shekulli i 19
Shekulli XIX pa ndikimin e botës klasike dhe vlerën e një edukimi klasik, rënie, sidomos në SH.B.A., ku tema shpesh kritikohej për elitizmin e saj. Deri në shekullin e 19-të, letërsia e re ishte ende duke u shkruar në Latinisht - një praktikë që kishte vazhduar qysh në shekullin e 18-të - dhe një komandë e Latinishtes ra në rëndësi.Përkatësisht, arsimi klasik nga shekulli XIX e tutje filloi të de-theksonte rëndësinë e aftësisë për të shkruar dhe folur latinisht.Në Mbretërinë e Bashkuar ky proces zgjati më shumë se gjetkë. Përbërja vazhdoi të ishte aftësia dominuese klasike në Angli deri në vitet 1870, kur fushat e reja brenda disiplinës filluan të rriten në popullaritet.Në të njëjtën dekadë erdhën sfidat e para për kërkesën e Greqisë në universitetet e Oksfordit dhe Kembrixhit, megjithëse nuk do të shfuqizohej përfundimisht për 50 vjet të tjerë.
Megjithëse ndikimi i klasikëve si mënyra mbizotëruese e arsimit në Evropë dhe Amerikën e Veriut ishte në rënie në shekullin e 19-të, disiplina po evoluonte me shpejtësi në të njëjtën periudhë. Bursat klasike po bëheshin më sistematike dhe shkencore, veçanërisht me "filologjinë e re" të krijuar në fund të 18-të dhe fillimit të shekullit të 19-të. Shtrirja e tij ishte gjithashtu duke u zgjeruar: ishte gjatë shekullit të 19-të që historia antike dhe arkeologjia klasike filluan të shiheshin si pjesë e klasikëve dhe jo disiplinave të veçanta.
Shekulli 20 dhe ditët e sotme
Gjatë shekullit të 20-të, studimi i klasikëve u bë më pak i zakonshëm. Në Angli, për shembull, universitetet e Oksfordit dhe Kembrixhit ndaluan së kërkuari nga studentët që të kishin kualifikime në greqisht në vitin 1920, dhe në Latinisht në fund të viteve 1950. Kur Kurrikula Kombëtare u prezantua në Angli, Uells dhe Irlandë Veriore në 1988, nuk përmendi klasikët.Deri në vitin 2003, vetëm rreth 10% e shkollave shtetërore në Britani ofruan ndonjë lëndë klasike për studentët e tyre fare. Në vitin 2016, AQA, bordi më i madh i provimeve për A-Nivelet dhe GCSE në Angli, Uells dhe Irlandën Veriore, njoftoi se do të shkruante lëndët e A-Nivelit në qytetërimin klasik, arkeologjinë dhe historinë e artit.Kjo la vetëm një nga pesë bordet e provimeve në Angli që ende ofruan Qytetërimin Klasik si lëndë. Vendimi u denoncua menjëherë nga arkeologët dhe historianët, me Natalie Haynes të Guardian duke deklaruar se humbja e nivelit A do të privonte nxënësit e shkollave shtetërore, 93% të të gjithë studentëve, mundësinë për të studiuar klasikë ndërsa duke e bërë atë edhe një herë ekskluzivitetin e studentëve të pasur të shkollës private.
Sidoqoftë, studimi i klasikëve nuk ka rënë aq shpejt, diku tjetër në Evropë. Në vitin 2009, një përmbledhje e Takimi i Sfidës, një përmbledhje e punimeve të konferencave për mësimin e latinishtes në Evropë, vuri në dukje se megjithëse ekziston kundërshtim i mësimit të gjuhës latine në Itali, ai megjithatë është akoma i detyrueshëm në shumicën e shkollave të mesme. E njëjta gjë mund të thuhet edhe në rastin e Francës ose Greqisë. Në të vërtetë, Greqia e Lashtë është një nga lëndët e detyrueshme në arsimin e mesëm Grek, ndërsa në Francë, Latinishtja është një nga lëndët opsionale që mund të zgjidhet në shumicën e shkollave të mesme dhe shkollave të mesme. Greqishtja e lashtë gjithashtu po mësohet ende, por jo aq sa Latinishtja.
Nën disiplinat
Një nga karakteristikat më të dukshme të studimit modern të klasikëve është shumëllojshmëria e fushës. Megjithëse ishte përqëndruar tradicionalisht në Greqinë e lashtë dhe Romën, studimi tani përfshin tërë botën e lashtë të Mesdheut të lashtë, duke zgjeruar kështu studimet në Afrikën Veriore, si dhe pjesë të Lindjes së Mesme.
Filologjia
Filologjia është studimi i gjuhës së ruajtur në burimet e shkruara; filologjia klasike është e shqetësuar kështu të kuptojë çdo tekst nga periudha klasike e shkruar në gjuhët klasike të latinishtes dhe greqishtes.Rrënjët e filologjisë klasike shtrihen në Rilindje, pasi intelektualët humanistë u përpoqën të ktheheshin në latinishten e periudhës klasike, veçanërisht të Ciceronit, dhe ndërsa studiuesit u përpoqën të prodhojnë botime më të sakta të teksteve antike.Disa nga parimet e filologjisë të përdorura ende sot janë zhvilluar gjatë kësaj periudhe, për shembull, vëzhgimi se nëse një dorëshkrim mund të tregohet se është një kopje e një dorëshkrimi të mëparshëm ekzistues, atëherë ai nuk jep dëshmi të mëtejshme të tekstit origjinal, u bë qysh në vitin 1489 nga Angelo Poliziano.Mjetet e tjera filologjike u deshën më shumë kohë për t'u zhvilluar: pohimi i parë, për shembull, i parimit se një lexim më i vështirë duhet të preferohet mbi një të thjeshtë, ishte në 1697 nga Jean Le Clerc.
Disiplina moderne e filologjisë klasike filloi në Gjermani në fund të shekullit XIX.Ishte gjatë kësaj periudhe që parimet shkencore të filologjisë filluan të bashkohen në një tërësi koherente,në mënyrë që të sigurojnë një sërë rregullash me anë të të cilave studiuesit mund të përcaktonin se cilat dorëshkrime ishin më të sakta.Kjo "filologji e re", siç dihej, përqëndrohej në ndërtimin e një gjenealogjie dorëshkrimesh, me të cilën mund të rikonstruktohej një paraardhës i përbashkët hipotetik, më afër tekstit origjinal se çdo dorëshkrim ekzistues.
Arkeologji
alt=Black and white photograph of the Lion Gate at Mycenae.|djathtas|parapamje|Gërmimet e Schliemann dhe Dörpfeld në Mycenae ishin një nga gërmimet më të hershme në fushën e arkeologjisë klasike. Arkeologjia klasike është dega më e vjetër e arkeologjisë, me rrënjët e saj kthehet në J.J. Puna e Winckelmann në Herculaneum në vitet 1760. Nuk ishte deri në dekadat e fundit të shekullit të 19-të, megjithatë, ajo arkeologji klasike u bë pjesë e traditës së bursës klasike perëndimore. Ajo u përfshi si pjesë e Tripos Klasike të Universitetit të Kembrixhit për herë të parë pas reformat e viteve 1880, megjithëse nuk u bënë pjesë e Madhe e Oksfordit deri shumë më vonë.
Gjysma e dytë e shekullit XIX pa gërmimet e Schliemann të Trojës dhe Mikenës; gërmimet e para në Olympia dhe Delos; dhe puna e Arthur Evans në Kretë, veçanërisht në Knossos.Kjo periudhë gjithashtu pa themelet e shoqatave të rëndësishme arkeologjike (p.sh. Instituti Arkeologjik i Amerikës në 1879), përfshirë shumë institute të huaja arkeologjike në Athinë dhe Romë (Shkolla Amerikane e Studimeve Klasike në Athinë në 1881, Shkolla Britanike në Athinë në 1886, Akademia Amerikane në Romë në 1895 dhe Shkolla Britanike në Romë në 1900).
Kohët e fundit, arkeologjia klasike ka marrë pak pjesë në ndryshimet teorike në pjesën tjetër të disiplinës, kryesisht duke injoruar popullaritetin e "Arkeologjisë së Re", e cila theksoi zhvillimin e ligjeve të përgjithshme që rrjedhin nga studimi i kulturës materiale, në vitet 1960. Arkeologjia e Re është akoma kritikuar nga studiues me mendje tradicionale të arkeologjisë klasike, pavarësisht një pranimi të gjerë të teknikave themelore të saj.
Histori arti
Disa historianë të artit e përqendrojnë studimin e tyre në zhvillimin e artit në botën klasike. Në të vërtetë, arti dhe arkitektura e Romës së Lashtë dhe Greqisë vlerësohet shumë mirë dhe mbetet në zemrën e shumë prej artit tonë sot. Për shembull, arkitektura Greke e Lashtë na dha Urdhrat Klasik: Dorik, Jonik dhe Korintik. Parthenoni është ende simboli arkitekturor i botës klasike.
Skulptura Greke është e njohur mirë dhe ne i dimë emrat e disa artistëve Grekë të Lashtë: për shembull, Phidias.
Histori antike
Me filologjinë, arkeologjinë dhe historinë e artit, studiuesit kërkojnë të kuptojnë historinë dhe kulturën e një civilizimi, përmes studimit kritik të artefakteve të lashta letrare dhe fizike, në mënyrë që të hartojnë dhe vendosin një tregim të vazhdueshëm historik të Botës së Lashtë dhe popujve të tij. Detyra është e vështirë për shkak të mungesës së provave fizike: për shembull, Sparta ishte një qytet-shtet kryesor grek, megjithatë pak prova për të mbijetojnë për të studiuar, dhe ajo që është në dispozicion vjen nga Athina, rivalja kryesore e Spartës; po kështu, Perandoria Romake shkatërroi shumicën e provave (artefakte kulturore) të qytetërimeve të hershme, të pushtuara, siç ishte ajo e Etruskëve.
Filozofi
Fjala angleze "filozofi" vjen nga fjala greke φιλοσοφία, që do të thotë "dashuri e mençurisë", ndoshta e krijuar nga Pitagora. Së bashku me vetë fjalën, disiplina e filozofisë siç e njohim ne sot i ka rrënjët në mendimin e lashtë Grek, dhe sipas Martin West "filozofia siç e kuptojmë se është një krijim Grek".Filozofia antike ishte e ndarë tradicionalisht në tre degë: logjikë, fizikë dhe etikë.Sidoqoftë, jo të gjitha veprat e filozofëve antikë përshtaten mjeshtërisht në njërën nga këto tre degë. Për shembull, retorika dhe poeti i Aristotelit janë klasifikuar tradicionalisht në Perëndim si "etikë", por në botën arabe ishin grupuar me logjikë; në realitet, ato nuk përshtaten mjeshtërisht në asnjë kategori.
Studimet e perceptimit
Një disiplinë e re relativisht e re brenda klasike është "studimet e pritjes",e cila u zhvillua në vitet 1960 në Universitetin e Konstanz. Studimet e pritjes merren me mënyrën sesi studentët e teksteve klasike i kanë kuptuar dhe interpretuar ato.Si e tillë, studimet e pritjes janë të interesuara për një bashkëveprim të dyanshëm midis lexuesit dhe tekstit, që zhvillohet brenda një konteksti historik.