cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Encyclopædia Britannica
Përmbledhje
Shtypur për 244 vite, Britannica ishte enciklopedia më e gjatë e shtypur në gjuhën angleze. Ai u botua për herë të parë midis 1768 dhe 1771 në kryeqytetin skocez të Edinburgut, si tre vëllime. Enciklopedia u rrit në madhësi: botimi i dytë ishte 10 vëllime, dhe nga botimi i katërt (1801–1810) ai ishte zgjeruar në 20 vëllime. Shtati i saj në rritje si një vepër shkencore ndihmoi në rekrutimin e kontribuesve të shquar, dhe botimet e 9-të (1875–1889) dhe të 11-të (1911) janë enciklopedi të rëndësishme për studimin dhe stilin letrar. Duke filluar me edicionin e 11-të dhe pas blerjes së tij nga një firmë amerikane, Britannica shkurtoi dhe thjeshtoi artikujt për të zgjeruar tërheqjen e saj në tregun e Amerikës së Veriut. Në vitin 1933, Britannica u bë enciklopedia e parë që miratoi "rishikimin e vazhdueshëm", në të cilin enciklopedia ribotohet vazhdimisht, me çdo artikull të përditësuar sipas një plani. Në mars 2012, Encyclopædia Britannica, Inc. njoftoi se nuk do të publikonte më botime të shtypura dhe do të fokusohej në versionin online.
Edicioni i 15-të ka një strukturë me tre pjesë: një Micropædia me 12 vëllime e artikujve të shkurtër (përgjithësisht më pak se 750 fjalë), një Macropædia me 17 vëllime e artikujve të gjatë (nga dy deri në 310 faqe), dhe një Propædia të vetme vëllim për të dhënë një skicë hierarkike të njohurive. Micropædia ishte menduar për kontroll të shpejtë të fakteve dhe si një udhëzues për Macropædia ; lexuesit këshillohen të studiojnë Propædia skicë për të kuptuar kontekstin e një lënde dhe për të gjetur artikuj më të detajuar. Mbi 70 vjet, madhësia e Britannica ka mbetur e qëndrueshme, me rreth 40 milion fjalë për gjysmë milioni tema. Megjithëse botuar në Shtetet e Bashkuara që nga viti 1901, Britannica ka ruajtur në pjesën më të madhe drejtshkrimin anglez britanik.
Alternativa kryesore në internet për Britannica është Wikipedia. Dallimet kryesore midis të dyjave qëndrojnë në aksesueshmërinë; modelin e pjesëmarrjes që sjellin në një projekt enciklopedik ; fletët e tyre përkatëse të stileve dhe politikat editoriale; moshat relative; numri i lëndëve të trajtuara; numrin e gjuhëve në të cilat artikujt janë shkruar dhe vënë në dispozicion; dhe modelet e tyre ekonomike themelore: ndryshe nga Britannica, Wikipedia është një organizatë jofitimprurëse dhe nuk është e lidhur me rrjetet tradicionale të shpërndarjes së botimit të bazuara në fitime dhe kontrata.
Algodonales
Algodonales është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Sierra de Cádiz, të provincës Cádiz, në Andalusia. Algodonales ka 5734 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 134.16 km2.
Demografia
From:INE Archiv
Në kaq pak Tiranë
Në kaq pak Tiranë : poezi të zgjedhura 1990-1996 me autor Fatos Arapi. Botuar në Tiranë nga "Neraida", në vitin 2014. Faqet e librit 214.
Ballojinca
Ballojincë ose Bellojincë (serbisht: Балајнац/Balajnac) është fshat në komunën e Meroshinës, Serbi.
Dritat tona
Dritat tona : libër leximi e gjuhe për klasën e 3-të të shkollës fillore. Me autorë Mehmet Gjevori, Qamil Batalli, red. Shefqet Riza. Botuar në Prishtinë në vitin 1989 nga "ETMM". Libri ka 200 faqe dhe me ilustrime. Botimi i 3-të.
Shënime : Letërsia shqipe, tekste për shkollat 8-vjeçare.
100 vjet vizatimi shqiptar (album) : me vepra të përzgjedhura nga Fondi i Galerisë Kombëtare të Arteve, Tiranë : 3 dhjetor 2014-5 janar 2015
100 vjet vizatimi shqiptar (album) : me vepra të përzgjedhura nga Fondi i Galerisë Kombëtare të Arteve, Tiranë : 3 dhjetor 2014-5 janar 2015 me autorë Artan Shabani (kurator dhe teksti), Suzana Kuka (Varvarica) (kuratore dhe teksti). Botuar në Tiranë nga Galeria Kombëtare e Arteve, në vitin 2014. Faqe 202.
Stogovo
Stogovo - një mal i lartë në pjesën perëndimore të Maqedonisë që shtrihet pjesërisht në veri-jug, dmth. Në veri-perëndim, në juglindje. Së bashku me malin Karaorman (mal), ata bashkë mbulojnë një sipërfaqe prej 522 km2. parapamje
Yuji Sugano
(lindur më 14 Prill 1961) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Lilit Mkrtçian
Në vitin 2002, Mkrtchian fitoi medaljen e argjendtë në Kampionatin Europian Individual të Shahut në Varna të Bullgarisë, duke shënuar 8½/11 pikë. Ajo mori pjesë në Kampionatin Evropian të Grave të Shahut 2003 në Plovdiv, Bullgari, duke ndihmuar Armeninë të fitojë medaljen e artë. Ajo mori medaljen e bronztë në Kampionatin e 7-të Evropian të Grave të Grave 2006 mbajtur në Kuşadası, Turqi, duke shënuar 7½/11 pikë.
Në dhjetor 2009, ajo mori pozitën e dhjetë në listën e sportistëve më të mirë të Armenisë në vitin 2009.
Në vitin 2013, ajo erdhi e treta në Kampionatin Evropian Individual të Grave.
Arsim Bajrami (1960)
Arsim Bajrami (1960) është një jurist, profesor universitar, ish ministër dhe deputet në Kuvendin e Kosovës në kohën e Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.
Biografia
Arsim Bajrami u lind në fshatin Medvec të Lipjanit më 1960. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, të mesmen në Lipjan, kurse Fakultetin Juridik të Universiteti të Prishtinës e mbaroi me sukses të shkëlqyeshëm. Ishte bursist i universitetit dhe mori çmimin “Student i dalluar”. Në vitin 1983 e dha provimin e juri­sprudences ndërsa më 1985 mori titullin Magjistër i shken­cave juridiko-kushtetuese duke mbrojtur temën “Gjyqësia kushtetuese e Kosovës”. Studimet e doktoratës me temën “Aspekti normativ i mëvetësisë së Kosovës në periudhën 1945-1994” e mbrojti në vitin 1996 dhe u promovua doktor i shkencave juridike. Në vitin 1987 u rizgjodh asistent në Fakultetin Juridik, kurse u autorizua ligjërues në vitin 1991. U zgjodh docent menjëherë pas doktoratës. Në vitin 2000 u zgjodh profesor inordinar, kurse më 2004 profesor ordinar. Ka mentoruar shumë kandidatë për doktoratë dhe magjistrantë. Ka ngritur dhe përgatitur 15 asistentë në lëndët kushtetuese-juridike.
Ësh­të ndër themeluesit e Departamentit të Shkencave Politike në Fakultetin Filozofik të UP-së, ku vazhdon të angazhohet në lëndët: Modelet e demo­kracisë, Parlametrarizmi dhe sistemi politik i Kosovës. Është angazhuar edhe në Universitetin Shtetëror të Tetovës në lëndët: E drejta kushtetuese, Sistemi politik. Po ashtu ka qenë i angazhuar edhe në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë në lëndët E drejta parlamentare dhe Sistemi politik. Kohë pas kohe ka pasur dhe ka angazhime si ligjërues i jashtëm në Universitetin Shtetëror të Tiranës. Aktivite­tin akademik e ka ushtruar edhe jashtë universitit. Në vitin 2000 ka ligjëruar Liritë dhe të drejtat e njeriut në një program trajnimi të TMK-së, organizuar nga Finish Human Rights dhe Ministria e Punëve të Jashtme e Finlandës. Ka ligjëruar edhe në Universitetin e Evropës Qendro­re (CEU), më 1997, në Universitetin e Kalabrisë në Kozencë, më 1999, në Universitetin shtetëror të Arizonës, në SHBA, në vitin 2003, si dhe është prezantuar në Parlamentin holandez, më 2003.
Në vitin 1990-1996, ishte themelues dhe anëtar i kryesisë së Shoqatës së pavarur të juristëve të Kosovës. Më 1994-2000 kryeredaktor i revistës Vjetari, botimi i Shoqatës së Pavarur të Juristëve të Kosovës. Njëkohësisht është anëtar i redaksisë së revistës Kosova Law Review, në gjuhën an­gleze, të po kësaj shoqate dhe anëtar i bordit të revistës shkencore Vizione, botim i Institutit Demokratik në Maqedoni.
Është themelues dhe kryeredaktor i revistës shkencore Constitutio, e specializuar për çështje kushtetuese dhe parlamentare. Ka themeluar dhe udhëheq Institutin për Studime Kushtetuese dhe Parlamentare, si qendër të pavarur kërkimore-shkencore. Është njëri ndër iniciatorët dhe themeluesit e Shoqatës për të Drejtën Kushtetuese, e para e këtij formati në trojet shqiptare. Në dhjetor të vitit 2012 u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Është deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ka qenë prorektor dhe rektor i UP-së, Ministër i Administratës Publike dhe është Ministër i Arsimit, të Shkencës e Teknologjisë në Qeverinë e Kosovës.
Arsimi profesional
Arsimi profesional është arsimi që përgatit njerëzit për të punuar në profesione të caktuara, si p.sh. në tregti, zejtari, teknikë, apo në profesione të tilla si inxhinieri, kontabilitet, infermieri, mjekësi, arkitekturë etj.. Profesionet e zejtarisë zakonisht bazohen në aktivitete manuale ose praktike dhe janë tradicionalisht joakademike, por lidhen me një veprimtari ose profesion të caktuar. Arsimi profesional ndonjëherë konsiderohet si arsim karriere ose arsim teknik.
Përmbledhje
Arsimi profesional mund të zhvillohet në arsimin e mesëm të lartë, si dhe në arsimin e lartë; dhe mund të ndërveprojë me sistemin profesional (zanatit). Në nivelin postsekondar, arsimi profesional ofrohet shpesh nga tregjet e specializuara, shkollat teknike, kolegjet e komunitetit, universitetet, institutet e teknologjisë / Institutet Politeknike etj.
Deri në kohët e fundit, pothuajse të gjitha aftësimet profesionale zhvilloheshin në klasë, ose në vendin e punës, me studentët të cilët mësonin shkathtësitë dhe teorinë e tregtisë nga profesorët e akredituar ose profesionistët e caktuar. Megjithatë, tani arsimi profesional në internet është rritur në popullaritet duke e bërë më të lehtë se kurrë për studentët të mësojnë shkathtësi të ndryshme tregtare dhe aftësi të tjera nga profesionistët industrial.
Modeli arsimor i Wilhelm von Humboldt shkon përtej formimit profesional. Në një letër drejtuar mbretit prusian, ai shkroi: «Ka lloje të panumërta dijesh që duhet të jenë të natyrës së përgjithshme dhe, më e rëndësishmja, një kultivim i caktuar i mendjes dhe karakterit që askush nuk mund ta lejojë të jebnë pa të. Njerëzit padyshim nuk mund të jenë artizanë të mirë, tregtarë, ushtarë apo biznesmenë nëse, pavarësisht nga profesioni i tyre, ata janë të mirë, të qëndrueshëm dhe - sipas gjendjes së tyre - qenie njerëzore dhe qytetarë të mirinformuar. Nëse kjo bazë do të shtrihet përmes shkollimit, aftësitë profesionale fitohen lehtësisht më vonë dhe një person është gjithmonë i lirë të lëvizë nga një profesion në tjetrin, siç ndodh shpesh në jetë." Filozofi Julian Nida-Rümelin kritikoi mospërputhjet mes idealeve të Humboldtit dhe politikës bashkëkohore evropiane të arsimit, e cila mezi e kupton arsimin si një përgatitje për tregun e punës, si dhe argumentoi se ne kemi nevojë të zgjedhim në mes të "McKinsey" dhe Humboldtit.
Isaku
parapamje|Isaku duke gërmuar për puset, imagjinuar në një ilustrim [[Bibla hebraike|biblik (rreth  1900).]] Isaku është një nga 3 patriarkët e izraelitëve dhe një figurë e rëndësishme në fetë abrahamike, duke përfshirë Judaizmin, Krishterimin dhe Islamin. Ai ishte i biri i Abrahamit dhe i Sarës, babai i Jakobit dhe Esaut dhe gjyshi i dymbëdhjetë fiseve të Izraelit.
Emri i Isakut do të thotë "ai do të qeshë", duke pasqyruar të qeshurën, në mosbesim, të Abrahamit dhe Sarës, kur u tha nga Zoti se do të kishin një fëmijë. Ai është i vetmi patriarku emri i të cilit nuk u ndryshua dhe i vetmi që nuk u largua nga Kanaani. Sipas rrëfimit, ai vdiq në moshën 180-vjeçare, jetoi më së gjati nga tre patriarkët.
Algorfa
Algorfa është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vega Baja del Segura, të provincës Alicante, në Komunitetin e Valencias. Algorfa ka 4125 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 18.36 km2.
Artur Kala
Biografia
Artur KALA ka lindur në qytetin e Bulqizës më 6 maj 1977.
Në vitin 2001, përfundoi studimet e larta dhe u diplomua me titullin “Inxhinier Pyjesh”, pranë Fakultetit të Pyjeve në Universitetin Bujqësor të Tiranës, (1996 – 2001).
Në vitin 2016, përfundoi studimet pasunivesitare “Master Shkencor” për “Marketing dhe Menaxhim Operacionesh”, pranë Universitetit “Marin Barleti”, Tiranë, (2014 – 2016).
Naruto: Shippūden: Filmi
Naruto Shippuden: Filmi (Japonisht: 劇場版 NARUTOナルト 疾風伝, Hepburn: Gekijōban Naruto Shippūden) është një film i vitit 2007 i drejtuar nga Hajime Kamegaki dhe shkruar nga Junki Takegami. Është filmi i katërt në serinë e filmave Naruto. Debutoi në kinematë japoneze më 4 gusht 2007.
Artur Kala
Biografia
Karriera e tij profesionale mbart disa pozicione të rëndësishme drejtuese në institucione të ndryshme në Shqipëri, si; Përgjegjës i Administrimit të Pyjeve, në Drejtorinë e Shërbimit Pyjor Bulqizë, ku shërbeu në vitet 2000 – 2003; Oficer i Policisë Gjyqësore, pranë Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Bulqizë, ku shërbeu në vitet 2003 – 2008; Drejtor i Agjencisë së Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe Konfiskuara, ku shërbeu në vitet 2014 – 2021, Drejtor i Drejtorisë së Burimeve Njerëzore dhe Shërbimeve në Ministrinë e Brendshme, ku shërbeu në vitet 2021 – 2022.
Që prej Prillit 2022, shërben si Drejtor i Përgjithshëm i Agjencisë Kombëtare të Pyjeve.
Naruto: Shippūden: Filmi
Në fundjavën e tij të hapjes, Naruto Shippuden: Filmi doli në numrin gjashtë. Në javën e tij të dytë filmi ra në numrin tetë dhe qëndroi atje në javën e tij të tretë.
Artur Kala
Biografia
Për gjatë një periudhe 17 vjeçare ai ka kryer një sërë trajnimesh, kualifikimesh dhe veprimtari të tjera kombëtare dhe ndërkombëtare me karakter shkencor e teknik.
Naruto: Shippūden: Filmi
Përmbajtja
Skena e hapjes së filmit shfaq Naruton duke luftuar një përbindësh, vetëm për t'u vrarë prej tij. Vendosja pastaj shkon përsëri në disa ditë më parë, ku një burrë me emrin Yomi sulmon një faltore, për të rimarrë shpirtin e Mōryō, një demoni i cili u përpoq të shkatërronte botën dhe të krijonte "Mbretërinë Mijë Vjetore" të tij. Meqenëse i mungonte një trup, Yomi e ofroi atë si një zëvendësues të përkohshëm, derisa ata të mund të merrnin atë origjinalin e Mōryō të mbyllur në një vend tjetër të shenjtë.
Artur Kala
Biografia
Artur Kala është njohës i mirë gjuhën angleze dhe komunikon rrjedhshëm në gjuhën italiane.
Naruto: Shippūden: Filmi
Përmbajtja
I vetmi kërcënim për planin e Mōryō ishte një priftëreshë e njohur si Shion, e cila mund të vulosë shpirtin e tij edhe një herë. Ai ngre një ushtri guri nga gjumi i tyre, për të sulmuar pjesën tjetër të botës, ndërsa 4 vartësit e tij shkojnë për të vrarë Shion. Atyre u janë dhënë krijesa speciale të chakra-s për të rritur forcën e tyre.
Për t'u marrë me kërcënimin, Fshati i Gjethes dërgon shumë ekipe për të penguar ushtrinë e gurtë. Naruto Uzumaki, Sakura Haruno, Neji Hyūga dhe Rock Lee janë dërguar për të ruajtur Shion dhe ta dorëzojnë atë në vendin e shenjtë ku u mbyll trupi i Mōryō. Ata shmangin 4 vrasësit e saj të mundshëm, të cilët e rraskapitin veten në një përpjekje të dështuar për të vrarë Naruton. Shion i tregon Narutos vdekjen e tij të ardhshme; ndërsa fillimisht skeptike, ndihmësi i saj, Taruho, shpjegon se Shion mund të shohë të ardhmen, dhe të gjitha ngjarjet që ndodhin në vizionet e saj janë 100% të vërteta. Ndërsa drejtohen për tek faltorja, grupi është në pritë edhe një herë nga 4 vartësit e Yomi dhe ndahen në 2 skuadra. Lee vret kundërshtarin e tij duke ngrënë një karamele alkoolike për ta futur në Modalitetin e Grushtit të Dehur, ndërsa Naruto është mbajtur i zënë nga e tij. Neji i thotë Sakurës të shpëtojë me Shion, pa dijeni se 2 kundërshtarët e tij janë në të vërtetë vetëm 1 njeri dhe një kukull, për ta shpërqendruar atë dhe e lë ninxhën e mbetur të arrijë tek Sakura dhe Shion, Sakura më pas qëllohet me një teknikë anestetik nga ninxha e mbetur, & Shion me sa duket është vrarë.
Kjo rezulton të jetë një hile: "Shion" e vdekur ishte në të vërtetë Taruho, i cili u shndërrua në një kopje të Shion për t'i mashtruar ata duke menduar se ata kishin vrarë atë të vërtetën. Shion më pas shpjegon se fuqia e saj funksionon duke lejuar që shpirti i saj të kërcejë prapa në kohë në momentin e vdekjes së saj, duke e lejuar atë ta shmangë atë duke vrarë dikë tjetër në vend të saj. Naruto këmbëngul se ai nuk do të vdesë dhe gjithashtu do ta mbante Shion të sigurt.
Falë Lee, Neji e kupton që tre ninxhat e mbetur duhet të vazhdojnë të rimbushin çakrën e tyre për të luftuar në mënyrë efektive. Naruto dërgohet përpara me Shion, ndërsa Sakura dhe Lee mashtrojnë kundërshtarët e tyre duke e humbur çakrën e tyre në sulme të kota. Kur atyre u mbaron çakra dhe duhet ta rimbushin atë, Neji paaftëson ninjën përfundimtare, e cila po siguronte çakra, duke i lënë dy të tjerët të pafuqishëm kundër Lee-s dhe Sakurës.
Në tempullin malor ku u mbajt trupi i Mōryō, Naruto dhe Shion gjetën ushtrinë e gurtë duke pritur. Në përpjekjen e parë për të kaluar ushtrinë, të dy Naruto dhe Shion bien nga një shkëmb. Më pas, Naruto del me një plan dhe i premton Shion se ai do ta mbrojë atë. Naruto pastaj e mban ushtrinë mbrapa duke përdorur klone të hijes ndërsa Shion drejtohet brenda tempullit për të filluar ritualin e vulosjes. Yomi është tashmë brenda. Ai ka ushtarë terrakote që e sulmojnë atë, para se drita e saj t'i shkatërrojë dhe t'i vrasë. Yomi e mashtron Shionin për të filluar teknikën me të brenda pengesës, duke lejuar që shpirti i Mōryō të ribashkohet me trupin e tij. Përfundimisht, Kakashi, Temari, dhe të tjerët vijnë në luftë dhe shkatërrojnë ushtrinë e mbetur. Pasi Naruto vjen ta shpëtojë, ajo shpërthen në lot, duke thënë se të gjithë njerëzit që sakrifikuan jetën e tyre ishin një humbje. Më pas Mōryō shpërthen nga trupi i Yomi në ajër dhe Naruto fillon ta luftojë atë. Yomi vdes dhe trupi i tij bie në lavë. Duke gëlltitur fjalët e Mōryō në lidhje me veprimet e nënës së saj dhe fuqitë e Shion duke mos e lënë të bashkohet me të, dhe që do të shohë parashikimin e saj të vdekjes së tij të bëhet e vërtetë, ajo përdor fuqinë e saj për të mbrojtur Naruto nga goditja me thikë, duke ndryshuar fatin e Naruto. Me synimin për të vrarë të dy veten dhe Mōryō në mënyrë që ta mbrojë atë, Naruto e ndalon sekondat para vdekjes së saj, duke i kujtuar asaj premtimin e tij për ta mbrojtur atë. Pasi ai e frymëzon atë për të jetuar, ata e lënë çakrën dhe emocionet e tyre të shkojnë dhe përdorin Super Rasengan të Naruto dhe Shion për të shkatërruar përfundimisht Mōryō, duke krijuar një vullkan ku tempulli ishte në proces.
Me Mōryō të shkuar, Naruto pyet Shion se çfarë synon të bëjë tani. Ajo përgjigjet se për shkak se Mōryō ishte një demon i shkaktuar nga mendimet e mbrapshta të njerëzimit, është shumë e mundur që të ketë një Mōryō tjetër një ditë. Për shkak të kësaj, ajo duhet të përdorë fuqinë e saj për priftëreshat e tjera të gjalla që do të shtypin demonët si Mōryō. Në mënyrë indirekte duke e pyetur Naruton që të bëjë babanë e fëmijës së saj, ajo pyet nëse Naruto do ta ndihmojë, për të tronditur të gjithë. Duke mos kuptuar atë që tha ajo, Naruto për fat të mirë pajtohet.
Ælfric of Eynsham
Ælfric of Eynsham (latinisht: Alfricus, Elphricus; ) ishte një abat anglez dhe një student i Æthelwold i Winchester-it, dhe një shkrimtar i përkryer, pjellor në anglishten e vjetër të hagiografisë, predikimeve, komenteve biblike dhe zhanreve të tjera. Ai njihet ndryshe edhe si Ælfric Gramarian ( Alfricus Grammaticus ), Ælfric of Cerne dhe Ælfric Homilist. Sipas mendimit të Peter Hunter Blair, ai ishte "një njeri i krahasueshëm si në sasinë e shkrimeve të tij ashtu edhe në cilësinë e mendjes së tij edhe me vetë Beden ". Sipas Claudio Leonardit, ai "përfaqësoi majën më të lartë të reformës benediktine dhe letërsisë anglo-saksone".
Jetëshkrimi
Ælfric u arsimua në ministrin e vjetër benediktine në Winchester nën Saint Æthelwold, i cili ishte peshkop atje nga 963 deri në 984. Æthelwold kishte vazhduar traditën e Dunstan në qeverinë e tij të abacisë së Abingdon, më pas në Berkshire, dhe në Winchester ai vazhdoi mbështetje e fuqishme për reformën benediktine angleze. Ai duket se në fakt ka marrë pjesë në aktivitetet mësimore të abacisë.
Ælfric pa dyshim fitoi një farë reputacioni si studiues në Winchester, sepse kur, në 987, abacia e Cerne (në Cerne Abbas në Dorset ) përfundoi, ai u dërgua nga peshkopi Ælfheah ( Alphege ), pasardhësi i Æthelwold, me kërkesë të kryedashamirës i abacisë, ealdorman Æthelmær the Stout, për të mësuar murgjit benediktinë atje. Kjo datë (987) është një nga dy datat e caktuara që kemi për Ælfric, i cili atëherë ishte në urdhrat e priftit. Æthelmaer dhe babai i tij Æthelweard ishin të dy mbrojtës të shkolluar të të mësuarit dhe u bënë miq besnikë të Ælfric.
Ishte në Cerne, dhe pjesërisht me dëshirën, duket, të Æthelweard-it, që ai planifikoi dy seritë e predikimeve të tij angleze, të përpiluara nga etërit e krishterë dhe kushtuar Sigeric, Kryepeshkopit të Canterbury-t nga viti 990 në 994. (Seria u redaktua nga Benjamin Thorpe dhe u botua në 1844–1846 për Shoqërinë Ælfric dhe u redaktua së fundmi nga Malcolm Godden dhe Peter Clemoes për Shoqërinë e hershme të tekstit anglez . ) Parathënia latine e serisë së parë numëron disa nga autoritetet e Ælfric-ut, shefi i të cilëve ishte Gregori i Madh, por lista e shkurtër nuk i lodh aspak autorët me të cilët ai konsultoi. Në parathënien e vëllimit të parë ai shpreh keqardhjen që, përveç përkthimeve të Alfredit, anglezët nuk kishin asnjë mjet për të mësuar doktrinën e vërtetë siç shpjegohej nga etërit latinë. John Earle ( Literaturë Anglo-Saksone, 1884) mendon se ai synonte korrigjimin e apokrifeve dhe ideve moderne supersticioze, mësimdhënien e predikimeve të mëparshme Blickling. Ai mund të ketë përkthyer gjithashtu këshillën pseudo-baziliane për një bir shpirtëror.
Seria e parë e dyzet predikimeve i kushtohet ekspozimit të qartë dhe të drejtpërdrejtë të ngjarjeve kryesore të vitit të krishterë; i dyti merret më plotësisht me doktrinën dhe historinë e kishës. Mësimi i Ælfric mbi Eukaristinë në Kanone dhe në Sermo de sacrificio in die pascae (po aty. ii.262 vijim.) u apelua nga shkrimtarët e reformës protestante si një provë se kisha e hershme angleze nuk e mbante doktrinën romake të transubstancionit. Ælfric i Eynsham gjithashtu mohoi ngjizjen e papërlyer.
Pas dy serive predikimesh, ai shkroi tre vepra për t'i ndihmuar studentët të mësojnë latinisht - Gramatikën, Fjalorin dhe Kolokuin. Në Gramatikën e tij, ai përktheu gramatikën latine në anglisht, duke krijuar atë që konsiderohet gramatika e parë latine në gjuhën latine në Evropën mesjetare. Në fjalorin e tij fjalët nuk janë sipas rendit alfabetik, por të grupuara sipas temave. Së fundi, Koloku i tij kishte për qëllim të ndihmonte studentët të mësonin se si të flisnin latinisht përmes një manuali bisede. Është e sigurt të supozohet se drafti origjinal i kësaj, më pas ndoshta i zgjeruar nga nxënësi dhe kopjuesi i tij, Ælfric Bata, ishte nga Ælfric, dhe përfaqëson se si ishin ditët e tij studiuese.
Një seri e tretë predikimesh, Jetët e Shenjtorëve ( hagiografi ), daton nga viti 996 deri në 997. Disa nga predikimet në serinë e dytë ishin shkruar në një lloj proze ritmike, aliterative dhe në Jetët e Shenjtorëve praktika është aq e rregullt sa shumica e tyre janë rregulluar si vargje nga redaktori i tyre WW Skeat. Në Jetën e Shenjtorëve janë bashkëngjitur dy predikime, Për Perënditë e rremë dhe Dymbëdhjetë Abuzimet. E para tregon se si Kisha po luftonte ende kundër fesë së lashtë të Britanisë, por edhe kundër fesë së pushtuesve danezë.
Ælfric iu kërkua nga Æthelweard të përkthente librin e Zanafillës deri në historinë e Abrahamit dhe Isakut, së bashku me përzgjedhje nga libra të tjerë të Heksateukut. Kundër gjykimit të tij më të mirë, Ælfric ra dakord sepse e dinte se do të bëhej pavarësisht nëse ai ndihmoi apo jo. Ky, Heksateuku i Anglisë së Vjetër, ishte revolucionar, sepse ishte hera e parë që Testamenti i Vjetër u përkthye nga latinishtja në anglishten e vjetër. Përkthimit të tij të Zanafillës, ai shkroi një parathënie. Kjo parathënie ishte për të siguruar që lexuesit të kuptonin se nuk duhet të besonin se praktikat e izraelitëve të lashtë ishin ende të pranueshme për të krishterët. Në parathënien e tij, Ælfric përdor të njëjtat teknika shkrimi që mbreti Alfred përdori në parathënien e tij të një përkthimi të Cura Pastoralis nga Papa Gregori I. Gjithashtu bie në sy se në përkthimin e tij të Zanafillës Ælfric nuk e përktheu fjalë për fjalë nga latinishtja, gjë që ishte e zakonshme për shkak të besimit se rendi i fjalëve të Shkrimit të Shenjtë ishte në vetvete i shenjtë. Përkundrazi, ai e përktheu shumë prej saj me kuptimin e saj.
Nuk ka asnjë provë të sigurt se ai ka mbetur në Cerne. Është sugjeruar se këtë pjesë të jetës së tij e kaloi kryesisht në Winchester; por shkrimet e tij për klientët e Cerne, dhe fakti që ai shkroi në 998 Kanonet e tij si një letër baritore për Wulfsige, peshkopin e Sherborne, dioqeza në të cilën ndodhej abacia, lejojnë supozimin e vazhdimit të qëndrimit atje.
1005 është data tjetër e sigurt që kemi për Ælfric, kur ai u largua nga Cerne për në manastirin e ri të fisnikut Æthelmær në Eynsham në Oxfordshire, një udhëtim i gjatë tetëdhjetë e pesë milje në brendësi të tokës. Këtu ai jetoi jetën e tij si abati i parë i Eynsham, nga viti 1005 deri në vdekjen e tij. Pas lartësimit të tij, ai shkroi letrën e tij drejtuar murgjve të Eynshamit, një përmbledhje për murgjit e tij të De consuetudine monachorum të Æthelwold, përshtatur me idetë e tyre rudimentare të jetës monastike ; një letër drejtuar Wulfgeat të Ylmandunit; një hyrje në studimin e Dhiatës së Vjetër dhe të Re (rreth 1008, redaktuar nga William L'Isle në 1623); një jetë latine e zotit të tij Æthelwold; dy letra baritore për Wulfstan, kryepeshkop i Jorkut dhe peshkop i Worcester-it, në latinisht dhe anglisht; dhe një version anglisht i De Temporibus të Bede -s.
Përmendja e fundit e Ælfric Abbotit, ndoshta gramatikan, është në një testament që daton rreth vitit 1010.
Ælfric u la udhëzime të kujdesshme skribëve të ardhshëm për t'i kopjuar veprat e tij me kujdes, sepse ai nuk donte që fjalët e veprave të tij të dëmtoheshin nga futja e pasazheve joortodokse dhe gabimeve shkrimore. Megjithatë, gjatë shekujve, predikimet e Ælfric u kërcënuan nga sëpata vikinge dhe neglizhenca njerëzore kur – rreth shtatëqind vjet pas kompozimit të tyre – ato gati u zhdukën në zjarrin e Bibliotekës së Pambukut të Londrës që dogji ose shkatërroi afro 1000 vepra antike të paçmueshme.
Ælfric ishte shkrimtari më pjellor në anglishten e vjetër. Tema e tij kryesore është mëshira e Zotit. Ai shkruan, për shembull: “Dashuria që do Zotin nuk është boshe. Përkundrazi, është i fortë dhe bën gjëra të shkëlqyera gjithmonë. Dhe nëse dashuria nuk është e gatshme të punojë, atëherë nuk është dashuri. Dashuria e Zotit duhet parë në veprimet e gojës, mendjeve dhe trupave tanë. Njeriu duhet ta përmbushë fjalën e Zotit me mirësi”. ("Për të Dielën e Rrëshajëve")
Dhe në "E diela e pestë pas Rrëshajëve" ai shkroi: "Shefët që nuk mund t'i lejojnë ata që punojnë nën ta të njohin mirësinë gjatë kësaj jete pune, kurrë nuk duhet të shijojnë jetën luksoze, sepse ata mund të jenë lehtësisht të sjellshëm me punëtorët e tyre çdo ditë. Dhe atëherë ata do të kishin pak mirësi në shpirtrat e tyre. Zoti e do mirësinë”.
Krahasoni këtë lajtmotiv të mëshirës së Zotit me predikimet e kryepeshkopit Wulfstan që ngrihen në trofe dhe bubullimë. Ælfric nuk shprehte aspak mendimin popullor të kohës. Pikëpamjet e tij largpamëse ndaj grave (megjithëse ato nuk ishin pikëpamje 'moderne', nga ndonjë shtrirje e imagjinatës) dhe qëndrimi i tij i fortë për 'clǽnnes', ose pastërtinë, ishin më ekstreme se të tjerët gjatë asaj kohe (shih për shembull predikimin e tij mbi Judith ). Kjo, pa dyshim, lidhej me shërbimin e tij nën reformatorin monastik Saint Æthelwold në manastirin në Winchester.
Një Pllakë Blu u zbulua në Eynsham, në shenjë mirënjohje të kontributit të Ælfric, në 2022.
Haqif Mulliqi
Haqif Mulliqi (1960 - 2023) është gazetar, dramaturg dhe profesor universitar nga Peja.
Biografia
Haqif Mulliqi lindi në Pejë (1960). Shkollën fillore, të mesmen si dhe studimet themelore, akademike, i mbaroi në Prishtinë. Studimet master mbi psikologjinë, me temën: Psikologjia e karaktereve në veprat ‘Hamleti’, ‘Magbethi’ dhe ‘ Mbreti Lir’ i mbaroi në Tiranë (2009). Ka magjistruar në Universitetin Shtetëror të Tetovës, me temën: Tipa të dramës në Evropë dhe në Amerikë – nga Ibseni e deri tek klasikët e modernizmi:Beket dhe Jonesko (2012). Ka doktoruar në Akademinë e Studimeve Albanologjike në Tiranë, në fushën e antropologjisë së dramës dhe të teatrit, me temën: Teatri, Drama dhe Identiteti Kulturor në Kosovë (2015). Është profesor i rregullt në Fakultetin e Arteve të Universitetit të Prishtinës. Ka punuar edhe në disa universitete të tjera si ligjërues i jashtëm.
Ka shkruar mbi 300 kritika mbi dramën, filmin dhe teatrin. Për dhjetë vjet të plota, në Radio Televizionin e Kosovës, ishte autor dhe drejtues i emisionit për film dhe teatër, Pro arte. Nëpër teatrot më të njohura shqiptare, ka vënë në skenë rreth 25 vepra ndërsa, ka marrë pjesë në mbi 80 festivale të ndryshme, kombëtare si dhe në ato, më të njohurat, ndërkombëtare me ç’rast ka fituar një numër çmimesh. Më i rëndësishmi është ai kur, në edicionin e 58-të të Festivalit Teatror të Edinburgut (Skoci, 2004), ku, me shfaqjen (tregjuhëshe) The Kosowars, nga juria e përbërë nga kritikët e gazetës The Scotsman, si dhe aktorët më eminentë të Teatrit Kombëtar Skocez, u rangua në dhjetëshen e parë të shfaqjeve më të mirë të atij viti, e që është çmimi kryesor që jepet në atë festival.Librat e tij artistik dhe studimorë janë pjesë e programeve akademike brenda dhe jashtë Kosovës si literaturë e obligueshme. Në vitin 2018, në konkursin e Ministrisë së Kulturës të Kosovës, për veprën Teatri, drama dhe identiteti kulturor në Kosovë, e fitoi çmimin letrar “Ibrahim Rugova”, për krijimtarinë më të mirë në kritikë letrare dhe eseistikë. Është anëtar i PEN Qendrës së Kosovës dhe anëtar i Bordit.
Lista e vendbanimeve në Vojvodinë
djathtas|parapamje|250x250px| Harta që tregon qytetet kryesore të Vojvodinës. parapamje|257x257px| Harta që tregon të gjitha qytetet dhe qytezat në Vojvodina. Kjo është një listë e qyteteve, qytezave dhe fshatrave në Vojvodinë, një provincë e Serbisë.
Lista e vendbanimeve urbane në Vojvodinë
Lista e të gjitha vendbanimeve urbane (qytetet dhe qytezat) në Vojvodinë me shifrat e popullsisë nga regjistrimet e fundit:
Qarku i Baçkës së Jugut: Qarku i Baçkës Perëndimore: Rrethi i Baçkës së Veriut: Rrethi i Banatit verior: Rrethi Qendror i Banatit: Qarku i Banatit Jugor: Rrethi Syrmia:
Qyteti i Novi Sadit – Komuna e Novi Sadit
Paralagjet dhe periferitë:
Bashkia Baç
Paralagje dhe periferi:
Komuna Beçej
Paralagje:
Komuna Beoçin
Lagje:
Komuna e Srbobranit
Hamlets:
Qyteti i Somborit
Paralagje dhe periferi:
Qyteti i Suboticës
Hamlets:
Komuna e Kikindës
Hamlets:
Qyteti i Zrenjaninit
Hamlets:
Bashkia Alibunari
Hamlets:
Komuna e Bela Cërkvas
Hamlets:
Qyteti i Sremska Mitrovicës
Hamlets:
Ish vendbanimet
Ish vendbanimet në Vojvodinë që u braktisën ose u zhvendosën: Ish vendbanimet në Vojvodinë që u bashkuan me vende të tjera:
Rozhina
Rozhinë ose Rezhinë (serbisht: Рожина/Rožina) është fshat në komunën e Meroshinës, Serbi.
Laozi
Laozi ( Lao-Tzu / <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ l <span title="/aʊ/: 'ou' in 'mouth'">aʊ <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ d d d d z <span title="/ʌ/: 'u' in 'cut'">ʌ /  ose Lao-Tze; fjalë për fjalë "Mjeshtri i Vjetër") ishte një filozof dhe shkrimtar i lashtë kinez. Ai është autori i njohur i Tao Te Ching, themeluesi i Taoizmit filozofik, dhe një hyjni në Taoismin fetar dhe fetë tradicionale kineze.
Një figurë gjysmë legjendare, Laozi zakonisht u portretizua si një bashkëkohës i shekullit VI të shek. Konfuci, por historianët më bashkëkohorë e konsiderojnë atë të ketë jetuar gjatë periudhës së Shteteve ndërluftuese të shekullit të 5-të apo të 4-të pes. Një figurë qendrore në kulturën kineze, Laozi është pretenduar nga të dy perandorët e dinastisë Tang dhe njerëzit moderne të mbiemrit Li si themelues i prejardhjes së tyre. Puna e Laosit është përqafuar nga lëvizjet e ndryshme anti-autoritare dhe legalizmi kinez.
Emrat
Në llogaritë tradicionale, emri personal i Laosit zakonisht jepet si Li Er ( 李耳, Kinezishtja e lashtë *Rəʔ Nəʔ, Mod. Lǐ Ěr)dhe emrin e tij mirësjellje si Boyang ( trad. 伯陽 , simp. 伯阳 , të Vjetër *Pˤrak-lang, Mod. Bóyáng). Një emër i shquar pas vdekjes ishte Li Dan ( 李聃, Lǐ Dān).
Laozi në vetvete është një titull nderimi: ( Kinezishtja e lashtë  *rˤuʔ, "të vjetër, i nderuari") dhe  Kinezishtja e lashtë ( *tsə', "mjeshtër"). Kjo zakonisht është e theksuar / <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ l <span title="/aʊ/: 'ou' in 'mouth'">aʊ <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ d d d d z <span title="/ʌ/: 'u' in 'cut'">ʌ /  në Anglisht. Ajo ka qenë romanizuar mënyra të shumta, ndonjëherë duke çuar në konfuzion. Forma më e zakonshme është Laozi ose Lǎozǐ, bazuar në sistemin Hanyu Pinyin të adoptuar nga Kina kontinentale në vitin 1958 dhe nga Tajvan në vitin 2009. Gjatë shekullit të 20-të, Lao-tzu ishte shumë e zakonshme, bazuar në sistemin dikur të përhapur Wade-Giles. Në shekullin e 19-të, titulli zakonisht ishte romanizuar si Lao-tse. Forma të tjera përfshijnë variantet Lao-tze dhe Lao-tsu.
Si një figurë fetare, ai adhurohet nën emrin "Zoti i Suprem i Vjetër" ( 太上老君, Tàishàng Lǎojūn) dhe si një nga "Tre të Pastërit". Gjatë dinastisë Tang, atij iu dha titulli "Perandori Supremisht Misterioz dhe Primordial" ( 太上玄元皇帝, Tàishàng Xuānyuán Huángdì).
Pamje historike
Referime më e hershme e caktuar ndaj figurës së sotme të Laozi gjendet në regjistrimet e historisë së madhe të shekullit të 1-të pes, nga historiani Sima Qian nga llogaritë e mëparshme. Në një llogari, Laozi thuhej të ishte bashkëkohës i Konfuci gjatë shekullit të 6-të ose 5-të pes. Mbiemri i tij ishte Li dhe emri i tij personal ishte Er ose Dan. Ai ishte një zyrtar në arkivat perandorake dhe shkroi një libër në dy pjesë përpara nisjes në perëndim. Në një tjetër, Laozi ishte një bashkëkohës i ndryshëm i Konfuci me titull Lao Laizi ( 老莱子 ) dhe shkroi një libër në 15 pjesë. Në një të tretën, ai ishte astrolog i gjykatës Lao Dan, i cili jetoi gjatë mbretërimit të shekullit të 4-të pes në Dukën Xian të Dinastisë Qin. Teksti më i vjetër i Te Ching Tao deri më tani u gjet i shkruar në rrëshqitjet e bambu dhe daton në fund të shekullit të 4-të pes
Sipas llogarive tradicionale, Laozi ishte një studiues që punonte si mbajtës i arkivave për gjykatën mbretërore të Zhou-t. ai thuhet se i lejoi atij akses të gjerë në veprat e Perandorit të Verdhë dhe klasikëve të tjerë të kohës. Tregimet pohojnë se Laozi kurrë nuk hapi një shkollë formale por megjithatë tërhoqi një numër të madh nxënësish dhe dishepujve besnikë. Ka shumë ndryshime të një historie që rikujton takimin e tij me Konfuci, më famëkeq në Zhuangzi. majtas|parapamje|244x244px|Sipas legjendë Kineze, Laozi majtë [[Dinastia Zhou|Kina për në perëndim në një ujë të buall. ]] Ai nganjëherë konsiderohej të kishte ardhur nga fshati Chu Jen në Chu. Në llogaritë ku Laozi u martua, ai u tha se kishte një djalë të quajtur Zong i cili u bë një ushtar i famshëm. Shumë familje të familjes Li ndjekin prejardhjen e tyre në Laozi, duke përfshirë edhe perandorët e dinastisë Tang. Kjo familje njihej si fisi i Longxi Li (隴西李氏). Sipas Simpkinses, ndërsa shumë (nëse jo të gjitha) prej këtyre linjave janë të diskutueshme, ato japin një testament të ndikimit të Laozi në kulturën kineze. parapamje|267x267px|Laozi plotëson Yinxi parapamje|250x250px|[[Konfuci i plotëson Laozi, Shih Kang, Yuan]] Historia e tretë në Sima Qian thotë se Laozi u lodh nga prishja morale e jetës në Chengzhou dhe vuri në dukje rënien e mbretërisë. Ai hipi në perëndim për të jetuar si një vetmitar në kufirin e pazgjidhur në moshën 80 vjeçare. Në portën perëndimore të qytetit (ose mbretërisë), ai u njoh nga roja Yinxi. Njerin e pyeti mjeshtrin e vjetër për të regjistruar mençurinë e tij për të mirën e vendit para se të lejohej të kalonte. Teksti Laozi shkruhet thuhet se është Tao Te Ching, edhe pse versioni i tanishëm i tekstit përfshin shtesa nga periudhat e mëvonshme. Në disa versione të përrallës, stjuardesa ishte aq e prekur nga puna që ai u bë dishepull dhe u largua me Laozi, që kurrë nuk u pa përsëri. Në të tjerat, "Mjeshtri i Vjetër" udhëtoi gjithë rrugës për në Indi dhe ishte mësues i Siddartha Gautama, Buda. Të tjerë thonë se ai ishte vetë Buda. parapamje|Sunduesin e Laozi në E. T. C. Werners' Mitet dhe Legjendat popullore e Kinës Një punë e shekullit të shtatë, Sandong Zhunang ("Qese me dy lule të tre kupola"), e zbukuroi lidhjen midis Laozi dhe Yinxi. Laozi pretendonte të ishte një fermer kur arrinte në portën perëndimore, por u njoh nga Yinxi, i cili kërkoi të mësohej nga mjeshtri i madh. Laozi nuk ishte i kënaqur thjesht duke u vënë re nga roja dhe kërkoi një shpjegim. Yinxi shprehu dëshirën e tij të thellë për të gjetur Tao dhe shpjegoi se studimi i tij i gjatë i astrologjisë i lejoi të njohë qasjen e Laosit. Yinxi u pranua nga Laozi si dishepull. Kjo konsiderohet si një ndërveprim shembullor midis mjeshtrit dhe dishepullit Daoist, duke reflektuar testimin që një kërkues duhet t'i nënshtrohet para se të pranohet. Një prift do të jetë i pranishëm për të provuar vendosmërinë dhe talentin e tij, duke shprehur qartë dëshirat e tij dhe duke treguar se ai kishte bërë përparim të tij drejt realizimit të Tao.
Pearly Bag të Tre Shpella vazhdon paralelin e kërkimeve të një personi. Yinxi mori koordinimin e tij kur Laozi transmetoi Daodejing, së bashku me tekste dhe urdhra të tjerë, ashtu si adhuruesit taoistë marrin një sërë metodash, mësimesh dhe shkrimesh në shenjtërim. Ky është vetëm një ordinancë fillestare dhe Yinxhi akoma kishte nevojë për një periudhë shtesë për të përsosur virtytin e tij, kështu që Laozi i dha tre vjet për të përsosur Daoun e tij. Yinxi dha veten në një jetë të përkushtuar me kohë të plotë. Pas kohës së caktuar, Yinxi përsëri tregon vendosmërinë dhe besimin e përsosur, duke dërguar një dele të zezë në treg si shenjë e dakorduar. Ai përfundimisht mblidhet përsëri me Laozi, i cili njofton se emri i pavdekshëm i Yinxi është renditur në qiej dhe thërret një procesion qiellor për të veshur Yinxi në veshjen e të pavdekshmëve. Historia vazhdon se Laozi i dha një numër titujsh mbi Yinxi dhe e mori atë në një udhëtim në të gjithë universin, madje në nëntë qiej. Pas këtij udhëtimi fantastik, dy sagesë u nisën në vendet perëndimore të barbarëve. Periudha e trajnimit, ribashkimi dhe udhëtimet përfaqësojnë arritjen e gradës më të lartë fetare në Taoism mesjetare të quajtur "Preceptor i Tre Caverns". Në këtë legjendë, Laozi është mjeshtri i përsosur i Daoizmit dhe Yinxi është nxënësi ideal taoist. Laozi paraqitet si Tao personifikuar, duke i dhënë mësimdhënien e tij njerëzimit për shpëtimin e tyre. Yinxi ndjek rendin formal të përgatitjes, testimit, trajnimit dhe arritjes
Historia e Laosit ka marrë përsipër dallime të forta fetare që nga dinastia Han. Ndërsa Taoizmi zuri rrënjë, Laozi u adhurua si një perëndi. Besimi në shpalljen e Tao nga Laozi hyjnore rezultoi në formimin e Rrugës së Mjeshtrit Qiellor, sekti i parë i organizuar fetar Taoist. Në traditën më vonë të pjekur taoiste, Laozi erdhi për t'u parë si një personifikim i Tao. Ai thuhet se ka pësuar "transformime" të shumta dhe ka marrë në forma të ndryshme në incarnacione të ndryshme gjatë historisë për të inicuar besimtarët në Rrugë. Taoizmi fetar shpesh pohon se "Mjeshtri i Vjetër" nuk u zhduk pas shkrimit të Tao Te Ching, por e kaloi jetën duke udhëtuar dhe duke zbuluar Tao.
Mitet Taoist deklarojnë se Laozi ishte konceptuar kur nëna e tij dukej një yll në rënie. Ai gjoja mbeti në barkun e saj për 62 vjet para se të lindte, ndërsa nëna e tij ishte e prirur kundër një peme kumbulle. (Mbiemri kinez Li ndan karakterin e saj me "kumbull"). Laozi thuhet se është shfaqur si një njeri i rritur me një mjekër të plotë gri dhe bulona të gjata, të dy simbolet e mençurisë dhe jetës së gjatë. Mitet tjera tregojnë se ai u rilind 13 herë pas jetës së tij të parë gjatë ditëve të Fuxi. Në mishërimin e tij të fundit si Laozi, ai jetoi nëntëqind e nëntëdhjetë vjet dhe e kaloi jetën duke udhëtuar për të zbuluar Tao.
Tao Te Ching
djathtas|parapamje|473x473px|Laozi të Pavdekshëm dhe Mjeshtër i Madh i Qiellit Laozi tradicionalisht konsiderohet si autori i Daodejing (Tao Te Ching), megjithëse identiteti i autorit (ëve) të tij ose përpiluesit (it) është debatuar gjatë gjithë historisë. Është një nga traktatet më të rëndësishme në kozmogoninë kineze. Si me shumicën e filozofëve të tjerë të lashtë kinezë, Laozi shpesh i shpjegon idetë e tij me anë të paradoksit, analogjisë, përvetësimit të thënieve të lashta, përsëritjes, simetrisë, rimasë dhe ritmit. Në fakt, i gjithë libri mund të lexohet si një analogji - sundimtari është vetëdija, ose vetë, në meditim dhe krijesa të panumërt ose perandori është përvoja e trupit, shqisave dhe dëshirave.
Tao Te Ching, shpesh i quajtur thjesht Laozi, sipas autorit të saj me reputacion, e përshkruan Dao (ose Tao) si burimin dhe idealin e të gjithë ekzistencës: është e padukshme, por jo transhendente, jashtëzakonisht e fuqishme por shumë e përulur, duke qenë rrënja e të gjitha gjërave. Njerëzit kanë dëshira dhe vullnet të lirë (dhe kështu janë në gjendje të ndryshojnë natyrën e tyre). Shumë veprojnë "unnaturally", duke shkaktuar balancën natyrore të Dao-s. Daodejing synon t'i udhëheqë studentët në një "kthim" në gjendjen e tyre natyrore, në harmoni me Dao. Gjuha dhe mençuria konvencionale vlerësohen në mënyrë kritike. Taoizmi i sheh ato si të parëndësishme dhe artificiale, duke përdorur gjerësisht paradokse për ta mprehur pikën.
Livia Kohn jep një shembull se si Laozi inkurajoi një ndryshim në qasjen, ose të kthehej në "natyrë", në vend që të vepronte. Teknologjia mund të sjellë një ndjenjë të rreme të progresit. Përgjigja e dhënë nga Laozi nuk është refuzimi i teknologjisë, por në vend të kësaj kërkon gjendjen e qetë të wu wei, të lirë nga dëshirat. Kjo lidhet me shumë deklarata nga Laozi që inkurajojnë sundimtarët për të mbajtur njerëzit e tyre në "injorancë" ose "mendje të thjeshtë". Disa studiues këmbëngulin se ky shpjegim injoron kontekstin fetar, dhe të tjerët e vënë në dyshim atë si një apologjetik të koherencës filozofike të tekstit. Nuk do të ishte këshilla politike e pazakontë nëse Laozi do të kishte kuptimin e vërtetë për të treguar sundimtarët për t'i mbajtur njerëzit e tyre injorantë. Megjithatë, disa terma në tekst, si "shpirti i luginës" (gushen) dhe "shpirti" (po), mbajnë një kontekst metafizik dhe nuk mund të pajtohen lehtësisht me një lexim thjesht etik të punës.
Wu wei (無爲), fjalë për fjalë "jo-veprim" ose "jo duke vepruar", është një koncept qendror i Daodejing. Koncepti i wu wei është shumëllojshëm, dhe reflektohet në fjalët 'kuptime të shumta, madje edhe në përkthimin në anglisht; kjo mund të thotë "të mos bëjë asgjë", "të mos detyrosh", "të mos veprosh" në kuptimin e teatrit, "krijimi i mungesës", "veprimi spontanisht" dhe "rrjedhja me momentin".
Ky është një koncept i përdorur për të shpjeguar ziran (自然), ose harmoni me Dao. Ai përfshin konceptet që dallimet e vlerës janë ideologjike dhe duke parë ambiciet e të gjitha llojeve si origjina nga i njëjti burim. Laozi e përdori këtë term gjerësisht me thjeshtësi dhe përulësi si virtyte kryesore, shpesh në kontrast me veprimin egoist. Në nivel politik, kjo do të thotë të shmangësh rrethana të tilla si lufta, ligje të ashpra dhe taksa të rënda. Disa taoistë shohin një lidhje midis wu wei dhe praktikave ezoterike, të tilla si zuowang "i ulur në harresë" (zbrazja e mendjes së vetëdijes trupore dhe mendimit) që gjendet në Zhuangzi.
Taoismi
Laozi tradicionalisht konsiderohet si themeluesi i Taoizmit, i lidhur ngushtë me Daodejing dhe Taoism "primordial" (ose "origjinal"). Taoizmi i popullarizuar ("fetar") zakonisht paraqet perandorin Jade si hyjni zyrtar i kreut. Taoistët intelektual ("elitë"), siç janë sektori i Mjeshtrave Qiellor, zakonisht paraqesin Laozi (Laojun, "Zoti Lao") dhe Tre të Pastrat në krye të pantheonit të hyjnive.
Ndikimi
djathtas|parapamje|Një skulpturë prej guri e Laozi-t, e vendosur në veri të Quanzhou në rrëzë të malit Qingyuan Zyrtarët e mundshëm gjatë gjithë historisë kineze tërhoqën autoritetin e urtë jo-konfucianë, sidomos Laozi dhe Zhuangzi, për të mohuar t'u shërbejnë çdo sundimtari në çdo kohë. Zhuangzi, ndjekësi më i famshëm i Laozi në llogaritë tradicionale, kishte një ndikim të madh në kulturën dhe kulturën kineze.
Teoricienët politikan të ndikuar nga Laozi kanë mbrojtur përulësinë në udhëheqje dhe një përqasje të përmbajtur ndaj shtetësisë, qoftë për arsye etike dhe pacifiste, ose për qëllime taktike. Në një kontekst tjetër, lëvizjet e ndryshme anti-autoritare kanë përqafuar mësimet e Laosit mbi fuqinë e të dobëtve.
Laozi ishte një përkrahës i qeverisë së kufizuar. Në mënyrë të veçantë, në Laosi, në librin e tij "Nacionalizmi dhe kultura", shkrimtari dhe aktivisti anarko-sindikalist, Rudolf Rocker, vlerësoi në mënyrë të veçantë Laizin "mençurinë e butë" dhe të kuptuarit e kundërshtimit midis pushtetit politik dhe aktiviteteve kulturore të popullit dhe komunitetit. Në artikullin e tij të vitit 1910 për Encyclopædia Britannica, Peter Kropotkin gjithashtu vuri në dukje se Laozi ishte ndër përkrahësit më të hershëm të koncepteve thelb anarkiste. Kohët e fundit, anarkistët si John P. Clark dhe Ursula K. Le Guin kanë shkruar në lidhje me lidhjen mes anarkizmit dhe Taoizmit në mënyra të ndryshme, duke theksuar në veçanti mësimet e Laozi. Në interpretimin e Tao Te Ching, Le Guin shkruan se Laozi "nuk e sheh pushtetin politik si magji, ai e sheh fuqinë e ligjshme si fuqi të fituara dhe të gabuara si uzurpuar ... Ai sheh sakrificën e vetes apo të tjerëve si një korrupsion të pushtetit, dhe fuqia si në dispozicion për këdo që ndjek Rrugën. Nuk është çudi që anarkistët dhe taoistët të bëjnë miq të mirë ".
Ekonomisti i djathtë libertarian Murray Rothbard sugjeroi që Laozi ishte liberal i parë, duke e krahasuar idetë e Laosit me qeverinë ndaj teorisë së F.A Hayek për rendin spontan. James A. Dorn ranë dakord, duke shkruar se Laozi, si shumë liberalë të shekullit të 18-të, "argumentoi se minimizimi i rolit të qeverisë dhe dhënia e individëve në mënyrë spontane do të arrinte më së miri harmoni shoqërore dhe ekonomike". Në mënyrë të ngjashme, David Boaz i Institutit të Cato-s përfshin pasazhe nga Daodejing në librin e tij 1997 The Libertarian Reader. Filozof Roderick Long, megjithatë, argumenton se temat libertariane në mendimin taoist janë huazuar nga shkrimtarët më herët konfucianë.
Xhevdet Sunaj
Xhevdet Sunaj (Turqisht: Cevdet Sunay [ˈdʒevdet ˈsunaj]; 10 shkurt 1889 - 22 maj 1982) ishte politikan dhe oficer ushtrie turk. Ai shërbeu si presidenti i pestë i Turqisë nga viti 1966 deri mê 1973.
Biografia
Sunaj lindi mê 1899 nê Trabzon, Perandoria Osmane. Pasi vijoi shkollën fillore dhe shkollën e mesme në Erzurum dhe Edrene, ai u diplomua në Shkollën e Mesme Ushtarake Kuleli në Stamboll. Gjatë Luftës së Parë Botërore, ai luftoi më 1917 në frontin e Palestinës dhe u bë rob lufte së britanikëve në Egjipt në vitin 1918. Pas lirimit të tij, ai luftoi së pari në frontin jugor, pastaj në frontin perëndimor gjatë Luftës për Pavarësi Turke.