cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistemi shtetëror në Kinë
Kushtetuta
Programi i Përbashkët i Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez, që u publikua në prag të krijimit të Republikës Popullore të Kinës, ishte programi i frontit i bashkuar demokratik popullor të Kinës dhe luajti gjithashtu rolin e kushtetutës së përkohshme. Programi i Përbashkët u miratua në plenarin e parë të Konferencës Konsultative Politike të Popullit dhe u publikua më 29 shtator 1949. Para publikimit më 1954 të Kushtetutës së Republikës Popullore të Kinës, Programi i Përbashkët luajti, në fakt, rolin e kushtetutës së përkohshme.
Pas shpalljes së Republikës Popullore të Kinës më 1 tetor 1949, u hartuan dhe u publikuan me radhë 4 Kushtetutat e Republikës Popullore të Kinës, përkatësisht më 1954, 1975, 1978 dhe 1982.
Kushtetuta aktuale, kushtetuta e 4-të, u miratua dhe u publikua më 4 dhjetor 1982 në sesionin e 5-të të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës të legjislaturës së 5-të. Kjo kushtetutë, duke trashëguar dhe zhvilluar parimin themelor të kushtetutës së vitit 1954, përgjithëson eksperiencat e Kinës në zhvillimin e socializmit dhe thith përvojën ndërkombëtare. Kjo kushtetutë është ligji themeltar me karakteristika kineze dhe përshtatur me kërkesat e modernizimit socialist të Kinës. Në këtë kushtetutë përcaktohen qartësisht sistemi politik e sistemi ekonomik i Republikës Popullore të Kinës, të drejtat e detyrimet e shtetasve kineze, organizimi i institucioneve shtetërore si dhe kompetencat e tyre, detyrat kryesore të shtetit në të ardhmen, etj. Tipari bazë i kësaj kushtetute është që në të përcaktohen sistemi themelor dhe detyrat themelore të Kinës dhe përkufizohen 4 Parimet Themelore dhe kursi bazë i reformës e hapjes. Në të përcaktohet se masat e gjithë kombësive dhe të gjitha organizatat e mbarë vendit duhet të veprojnë sipas kushtetutës. Asnjë organizatë ose njeri nuk mund të ketë privilegj mbi kushtetutën dhe ligjet.
Sistemi i Asamblesë Popullore
Në sesion vjetor të asamblesë popullore, deputetët dëgjojnë raportin e punëve të qeverisë si dhe raporte të tjera të rëndësishme. Deputetët shqyrtojnë këto raporte dhe bëjnë rezolutë përkatëse. Gjatë pushimeve midis dy sesioneve vjetore të asamblesë popullore, komiteti i përhershëm i asamblesë popullore, institut i përhershëm i asamblesë popullore të niveleve të ndryshme, zbatojnë kompetencat e autorizuara nga asambletë popullore. Psh. kompetencat e komitetit të përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës përfshijnë: interpretimin e kushtetutës, kontrollon zbatimin e kushtetutës, harton e rishikon të gjitha ligjet, përveç ligjeve të hartuara nga Asambleja Kombëtare Popullore, përgjigjet për Asamblenë Kombëtare dhe i raporton punë çështje.
Kompetencat bazë të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës përfshijnë: të drejtën e legjislacionit, të drejtën e kontrollit ligjor, të drejtën e marrjes së vendimeve për punë të rëndësishme dhe të drejtën e emërimit dhe të heqjes së personelit, etj. Në Kinë hartimi i planeve për ekonominë kombëtare dhe zhvillimin shoqëror gjatë një periudhë të caktuar është bërë vendimi më i rëndësishëm për nxitjen e zhvillimit shoqëror të Kinës. Por këto plane do të kenë në fuqi ligjore vetëm pas ratifikimit nga Asambleja Kombëtare Popullore. Sipas ligjit kinez, liderë kryesor, si kryetari i shtetit, kryetari i komitetit të përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore, etj. duhet të zgjidhen nga Asambleja Kombëtare Popullore. Edhe kryeministri dhe ministrat duhet të emërohen nga Asambleja Kombëtare Popullore. Asambleja Kombëtare Popullore mund të paraqesi, nëpërmjet një procedure të caktuar, projektin e shkarkimit të kryetarit të Asamblesë Kombëtare Popullore, të kryetarit të shtetit, të kryeministrit si dhe liderëve të tjerë të shtetit.
Sistemi i bashkëpunimit shumëpartiak dhe i konsultimeve politike
Sistemi i bashkëpunimit shumëpartiak dhe i konsultimeve politike, nën udhëheqjen e PK të Kinës, është një sistem bazë politik i Kinës.
Partitë demokratike nuk janë parti parti opozitare. Ato janë partitë e pjesëmarrëse në qeverisje. Përmbajtjet kryesore të pjesëmarrjes së tyre në qeverisje janë: marrin pjesë në konsultime për politika e kurse të rëndësishme të shtetit dhe për kandidate për lider të shtetit, marrin pjesë në administrimin e punëve shtetërore, marrin pjesë në zbatimin e kurseve, politika, ligje e rregullore të shtetit.
Kur shteti merr masa të rëndësishme ose vendos për probleme kryesore që kanë të bëjnë me marrëdhëniet shtet e popull, PK e Kinës konsultohet para kohe me partitë demokratike dhe me personalitete demokratike pa parti, duke dëgjuar gjerësisht mendime e propozime, pastaj merr vendim. Partitë demokratike dhe personalitete demokratike pa parti kanë përfaqësues në një farë përqindje në Asambletë Kombëtare Popullore dhe komitetin e saj të përhershëm, në komitetet e saj speciale, dhe në asambletë popullore të niveleve të ndryshme, në mënyrë që të marrin pjesë më mirë në qeverisje dhe të luajnë rol kontrollues. Në Konferencën Konsultative Politike të Popullit Kinez, personalitete të partive demokratike dhe personalitete demokratike pa parti luajnë plotësisht rolin e tyre në jetën politike dhe rekomandohen të punojnë si drejtorë të qeverive e organeve juridike të niveleve të ndryshme.
Format kryesore të bashkëpunimit shumëpartiak dhe të konsultimeve politike janë:
Së pari, Konferenca Konsultative Politike të Popullit Kinez. Kjo është terren i rëndësishëm i pjesëmarrjes në qeverisje të partive, shoqatave popullore dhe personaliteteve të qarqeve të ndryshme.
Së dyti, komiteti qendror të PK të Kinës dhe komitetet e niveleve të ndryshme të PK të Kinës zhvillojnë bisedime me partitë demokratike dhe personalitete demokratike, u njoftojnë atyre çështje të rëndësishme, konsultohen me ta lidhur me politika e kurse të rëndësishme, listën e kandidatëve të liderëve të qeverive qendrore e lokale dhe listën e kandidatëve të deputetëve të asamblesë popullore dhe të anëtarëve të komitetit të Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez, duke dëgjuar mendime e propozime të tyre.
Së treti, ndër anëtarët e partive demokratike, me statusin, gjithashtu, si deputetë të asamblesë popullore, të marrin pjesë në qeverisje dhe të luajnë rol kontrollues në asamblenë popullore të niveleve të ndryshme.
Së katërti, zgjedhja e anëtarëve të partive demokratike si drejtorë të këshillit të shtetit, të ministrive, të administratave lokale në rang distrikti dhe në sektorë të tjerë përkatës.
Së pesti, të paraqiten anëtarët e partive demokratike, që përmbushin kushtet, të punojnë si drejtorë të institucioneve të prokurorisë dhe të gjykimit.
Asambleja Kombëtare Popullore
Sistemi i Asamblesë Popullore është sistemi themelor politik i Kinës. Asambleja Kombëtare Popullore e Kinës është organi suprem i pushtetit të shtetit dhe përbëhet nga deputetët e zgjedhur nga provinca, rajone autonome, qytete të varura direkt nga qendra të ndryshme dhe nga ushtria. Ajo ushtron pushtetin legjislativ të shtetit dhe vendos për probleme të rëndësishme në jetën politike të shtetit.
Funksionet kryesore të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës janë: rishikimi i kushtetutës, kontrolli i zbatimit të kushtetutës, hartimi dhe rishikimi i kodeve penale e civile, të ligjeve të institucioneve shtetërore si dhe ligje të tjera themelore ; shqyrtimi dhe ratifikimi i planeve mbi ekonominë kombëtare dhe zhvillimin shoqëror si dhe i raporteve mbi gjendjen e zbatimit të këtyre planeve; shqyrtimi dhe miratimi i ndarjeve administrative të shtetit, si vendosjes së provincave, të rajoneve autonome dhe të qyteteve të varura direkt nga qendra, vendimi i krijimit të rajoneve të posaçme administrative si dhe i sistemit të tyre ; *vendim rreth problemeve të luftës dhe paqes; zgjedhja dhe *vendimi i personaliteteve drejtuese të organeve të pushtetit të shtetit, dmth, zgjedhja e personaliteteve përbërëse të Komitetit të Përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore, zgjedhja e kryetarit të shtetit, të nënkryetarit të shtetit, vendimi* i kryeministrit dhe personaliteteve të tjera të Këshillit të Shtetit, zgjedhja e kryetarit të Komitetit Qendror Ushtarak të Republikës Popullore të Kinës dhe vendimi* i anëtarëve të tjerë të këtij komiteti, zgjedhja e kryetarit të Gjykatës Supreme Popullore, zgjedhja e kryetarit të Prokurorisë Supreme Popullore. Asambleja Kombëtare Popullore ka të drejtë të shkarkojë nga detyra personalitetet e sipër përmendura nga funksionet e tyre.
Asambleja Kombëtare Popullore zgjidhet për një legjislaturë njëherë në 5 vjet dhe sesioni mbahet njëherë në vit. Gjatë pushimeve midis dy sesioneve vjetore të Asamblesë Kombëtare Popullore, Komiteti i saj i Përhershëm ushtron pushtetin suprem të shtetit. Komiteti i Përhershëm i Asamblesë Kombëtare Popullore përbëhet nga kryetari, nënkryetarët, sekretari i përgjithshëm dhe anëtarët.
Legjislacioni i Kinës përfshin: legjislacioni i Asamblesë Kombëtare Popullore dhe i komitetit të saj të përhershëm, legjislacioni i Këshillit të Shtetit si dhe i sektorëve pranë tij, legjislacioni i krahinave të zakonshme, legjislacioni i rajoneve autonome të pakicave kombëtare, legjislacioni i zonave të posaçme ekonomike dhe i rajoneve të posaçme administrative.
Konferenca Konsultative Politike e Popullit Kinez është një organizatë e frontit të bashkuar patriotik e popullit kinez, është institucion i rëndësishëm i bashkëpunimit shumëpartiak dhe konsultimeve politike, të udhëhequr nga PK e Kinës dhe është formë kryesore e zhvillimit të demokracisë socialiste në jetën politike të Kinës. Solidariteti dhe demokracia janë dy tema kryesore të Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez.
Funksioni kryesor i Komitetit Kombëtar të Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez dhe komiteteve të saj lokale janë konsultimet politike, kontrolli demokratik dhe pjesëmarrja në qeverisje.
Konsultimet politike, dmth, konsultimet para marrjes së vendimit për kurset dhe politikat e rëndësishme shtetërore e lokale dhe për probleme kryesore në fushat politike, ekonomike, kulturore dhe në jetën shoqërore dhe, konsultimet gjatë procesit të zbatimit të vendimeve dhe të politikave për probleme kryesore. Komiteti Kombëtar dhe komitetet lokale të Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez mund të organizojnë mbledhje konsultative me pjesëmarrjen e përgjegjësve të partive demokratike e të shoqatave dhe të përfaqësuesve të personaliteteve të kombësive dhe të qarqeve të ndryshme, në bazë të propozimeve të PK të Kinës, të Komitetit të Përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore të Kinës, të administratave popullore, të partive demokratike dhe të shoqatave popullore dhe, gjithashtu mund tu propozojnë institucioneve të sipërmendura të paraqesin për konsultime probleme të rëndësishme.
Në shtator të vitit 1949, plenari i parë i Konferencës Konsultative të Popullit Kinez, i ngarkuar me kompetencat e Asamblesë Kombëtare Popullore, në emër të vullnetit të mbarë popullit kinez, shpalli krijimin e Republikës Popullore të Kinës, duke luajtur rol të rëndësishëm historik. Pas thirrjes së sesionit të parë të Asamblesë Kombëtare Popullore në vitin 1954, Konferenca Konsultative Politike e Popullit Kinez nuk ka më kompetencat e Asamblesë Kombëtare Popullore, por ekziston vazhdimisht si organizatë e frontit të më të gjerë të bashkuar patriotik në Kinë. Ajo ka luajtur një rol të madh në jetën politike e shoqërore të shtetit dhe për miqësinë me botën e jashtme, duke dhënë shumë kontribut. Deri në mars të vitit 2004, Komiteti Kombëtar i Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez ka krijuar lidhje me 170 institucione të 101 vendeve dhe me 8 organizata ndërkombëtare e rajonale dhe ka zhvilluar shkëmbime miqësore me to.
Këshilli i Shtetit
Këshilli i shtetit, dmth, qeveria qendrore popullore, është organi suprem administrativ i shtetit. Ai zbaton ligjet e hartuara dhe rezolutat e aprovuara nga Asambleja Kombëtare Popullore dhe komitetit të saj të përhershëm. Ai mban përgjegjësi për Asamblenë Kombëtare Popullore dhe komitetin e saj të përhershëm dhe u raporton atyre punën e tij.
Këshilli i Shtetit ka të drejtën që brenda kompetencave të tij të përcaktojë masat administrative, të hartojë rregullat ligjore administrative dhe të publikojë rezoluta e qarkore. Këshilli i Shtetit përbëhet nga kryeministri, zv-kryeministri, anëtarë të Këshillit të Shtetit, ministra, kryetarë të komisioneve, revizori i përgjithshëm dhe sekretari i përgjithshëm.
Kryeministri aktual është Wen Jiabao.
Aktualisht Këshilli i Shtetit të Kinës përbëhet nga 28 sektorë, si Ministria e Punëve të Jashtme, Ministria e Mbrojtjes Kombëtare, Komisioni Shtetëror i Zhvillimit dhe i Reformës, Ministria e Arsimit, Ministria e Shkencës dhe Teknologjisë, Komisioni i Shkencës, Teknologjisë dhe Industrisë për Mbrojtjen Kombëtare, Komisioni Shtetëror i Punëve të Kombësive, Ministria e Sigurimit Publik, Ministria e Sigurimit Shtetëror, Ministria e Kontrollit, Ministria e Punëve Civile, Ministria e Drejtësisë, Ministria e Financave, Ministria e Personelit, Ministria e Punës dhe Garancisë Shoqërore, Ministria e Hekurudhës, Ministria e Komunikacionit, Ministria e Tokave dhe e Burimeve, Ministria e Ndërtimit, Ministria e Industrisë së Informacionit, Ministria e Burimeve Ujore, Ministria e Kulturës, Ministria e Shëndetësisë, Ministria e Bujqësisë, Ministria e Tregtisë, Komisioni Shtetëror i Popullsisë dhe i Planifikimit Familjar, Banka e Popullit Kinez dhe Administrata e Revizionit.
Ministria e Punëve të Jashtme
Ministria e Punëve të Jashtme është sektori pranë Këshillit të Shtetit për zbatimin e politikave të jashtme të shtetit dhe për administrimin e punëve të përditshme diplomatike. Detyrat kryesore të Ministrisë së Punëve të Jashtme janë që në emër të shtetit dhe të qeverisë të administrojë punët e jashtme, duke përfshirë: publikimin e politikave dhe vendimeve të jashtme të shtetit, publikimin e dokumenteve e deklaratave diplomatike, zhvillimin e bisedimeve diplomatike dhe paraqitjen e përçapjes diplomatike, nënshkrimin e dokumenteve diplomatike, si të konventave, traktateve, etj., pjesëmarrjen në konferencë ndërkombëtare, si atë të OKB-së dhe midis qeverive dhe në aktivitete të organizatave ndërkombëtare, krijimin e ambasadave, konsullatave dhe përfaqësive përkatëse në vende të tjera, administrimin e personave të akredituar në vende të tjera, drejtimin, organizimin dhe koordinimin e veprimeve të jashtme të zyrave të punëve të jashtme të sektorëve të Këshillit të Shtetit dhe të provincave, rajoneve autonome dhe të qyteteve të varura direkt nga qendra, përgatitjen e administrimin e kuadrove diplomatike.
Komisioni Shtetëror i Zhvillimit dhe i Reformës
Detyrat kryesore të Komisionit Shtetëror të Zhvillimit dhe të Reformës përfshijnë: përpilimin, organizimin e zbatimin e strategjisë, planifikimeve afatgjate dhe afatmesme të planit vjetor të ekonomisë kombëtare dhe të zhvillimit shoqëror, kërkimin dhe analizimin e situatës ekonomike brenda e jashtë vendit, duke bërë parashikime e parandalime për makroekonominë, studimin e problemeve të rëndësishme lidhura me sigurimin ekonomik të shtetit, duke paraqitur propozime për politikën e kontrollit makroekonomik dhe duke koordinuar zhvillimin ekonomik e shoqëror, planifikimin e objekteve të rëndësishme dhe strukturën e forcave prodhuese, planifikimin e përdorimit të fondeve financiare të ndërtimit, drejtimin e kontrollimin e përdorimit të kredive të huaja, drejtimin e kontrollimin e përdorimit të kredive politike, orientimin e kapitaleve popullore për investimet e kapitaleve fikse, kërkimin e paraqitjen objektivit dhe politikës për shfrytëzimin e investimeve të huaja dhe për investimet në vende të tjera, vendosjen e objekteve të ndërtimit me rëndësi të madhe brenda e jashtë vendit, projektimin e hartimin e rregulloreve ligjore dhe rregullave administrative për ekonominë kombëtare, zhvillimin shoqëror, reformën e sistemit ekonomik, hapjen ndaj botës, etj., pjesëmarrjen në hartimin e zbatimin e ligjeve dhe rregulloreve ligjore administrative përkatëse, etj.
Ma Kai është kryetari aktual i Komisionit Shtetëror të Zhvillimit dhe Reformës.
Ministria e Tregtisë u formua zyrtarisht në mars të vitit 2003.
Detyrat e saj kryesore janë: hartimi i strategjisë së zhvillimit, kurseve dhe politikave të tregtisë së brendshme dhe të jashtme dhe të bashkëpunimit ekonomik ndërkombëtar, projektimi i ligjeve e rregulloreve ligjore të tregtisë së brendshme dhe të jashtme, të bashkëpunimit ekonomik ndërkombëtar dhe të investimeve të huaja, hartimi i planit të zhvillimit të tregtisë së brendshme, kërkimi dhe paraqitja e propozimeve për reformën e sistemit të qarkullimit, përgatitja dhe zhvillimi i tregut qytetar dhe fshatar, kërkimi e hartimi i politikave për rregullimin e funksionimit të tregut dhe të strukturës së qarkullimit, për goditjen e monopolizimit të tregut dhe të bllokimit lokal, krijimi e sistemit të tregut të përsosur, të bashkuar, të hapur, me konkurrencë dhe rend, kontrolli dhe analizimi i funksionimit të tregut dhe gjendjen e ofert-kërkesës së mallrave, organizimi e zbatimi i rregullimit e kontrollit të mallrave kryesore konsumatore në treg dhe i sistemit administrativ të qarkullimit të materialeve të rëndësishme të prodhimit, kërkimi e hartimi i metodave administrative dhe të listave të mallrave të importit dhe të eksportit, organizatimi e zbatimi i planit të kuotave të importit dhe të eksportit, përcaktimi i kuotave, lëshimi i licencave, hartimi dhe zbatimi i politikës së tenderit të mallrave të importit dhe të eksportit, organizimi e koordinimi i antidumpungut, antisubvencionit, i masave grantuese dhe të punëve të tjera lidhura me tregtinë e drejtë të importit dhe të eksportit, krijimi i sistemit të paralajmërimit për tregtinë e drejtë të import-eksportit, organizimi i hetimeve për dëmet e industrive, orientimi dhe koordinimi i zgjidhjeve të veprimeve të vendeve të tjera kundrejt mallrave kineze, si antidumpingut, antisubvensioneve, masave garantuese si dhe punëve të tjera përkatëse.
Ministri aktual i tregtisë është Bo Xilai.
Komisioni Ushtarak i KQ të PK të Kinës
Komisioni Ushtarak i Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Kinës, ose shkurtimisht Komisioni Qendror Ushtarak, është institucioni suprem udhëheqës ushtarak, nën drejtimin e PK të Kinës. Ai përbëhet nga kryetari, nënkryetarë dhe anëtarë. Komisioni Qendror Ushtarak caktohet nga Komiteti Qendror i PK të Kinës dhe zbaton sistemin e mbajtjes së përgjegjësisë nga kryetari. Funksioni i tij kryesor është udhëheqja e drejtpërdrejtë e forcave të armatosura të mbarë vendit.
Komisioni Qendror Ushtarak i Republikës Popullore të Kinës është organi udhëheqës ushtarak i shtetit dhe merret me udhëheqjen e forcave të armatosura të mbarë vendit. Ky komision përbëhet nga kryetari, nënkryetarë dhe anëtarë dhe zbaton sistemin e mbajtjes së përgjegjësisë nga kryetari. Kryetari i komisionit zgjidhet para Asamblesë Kombëtare Popullore dhe mban përgjegjësi për Asamblenë Kombëtare Popullore si dhe komitetit të saj të përhershëm. Një legjislaturë e komisionit qendror ushtarak ka mandat 5 vjeçar, por anëtarët e tij nuk kufizohen nga numri i legjislaturave.
Forcat e armatosura të Kinës formohen nga Ushtria Çlirimtare e Popullit Kinez, Trupat Policorë të Armatosur të Popullit Kinez dhe Milicia. Ushtria Çlirimtare e Popullit Kinez është ushtri e përhershme e shtetit; Trupat e Policorë të Armatosur përgjigjen për detyrat e mbrojtjes dhe të sigurimit, të ngarkuara nga shteti dhe për mbrojtjen e rendit shoqëror; milicia është armata popullore të pashkëputur nga puna.
Kryetari aktual i Komisionit Ushtarak të KQ të PK të Kinës është Hu Jintao.
Kryetari aktual i Komisionit Qendror Ushtarak të RP të Kinës është Hu Jintao.
Gjykata Popullore
Gjykata Popullore është organi i gjyqësor i shtetit. Shteti krijon Gjykatën Supreme Popullore, dhe provincat, rajonet autonome e qytetet e varura direkt nga qendra krijojnë gjykata popullore të nivelit të lartë dhe më poshtë, gjykata popullore të niveleve të mesme dhe gjykata popullore bazë. Gjykata supreme e popullit ushtron në mënyrë të pavarur të drejtat e gjykimit dhe gjithashtu ajo është organ suprem kontrollues i çështjeve të gjykuara të gjykatave popullore të niveleve të ndryshme dhe i gjykatave të posaçme popullore. Gjykata Supreme Popullore mban përgjegjësi para Asamblesë Kombëtare Popullore si dhe në komitetin e saj të përhershëm, dhe u raporton punë e saj. Asambleja Kombëtare Popullore emëron kryetarin, nënkryetarët dhe anëtarët e komitetit të gjykimit të Gjykatës Supreme Popullore.
Kompetencat e Gjykatës Supreme Popullore janë: mbajtja e përgjegjësisë për gjykimin e çështjeve të apelimit dhe të ankimit për shkak të refuzimit të vendimit të gjykatave lokale dhe për gjykimin e çështjeve të protestimit, të paraqitura nga Prokuroria Supreme Popullore sipas procedurës së gjykimit dhe të kontrollit, kontrolli dhe aprovimi i dënimit me vdekje, marrja për gjykim ose urdhërimi i gjykatave lokale të rigjykojnë çështjet ku zbulohen gabime gjatë procesit të gjykimit ose në vendimin gjyqësor, kontrolli dhe aprovimi i përcaktimeve të kategorisë së krimeve të paparashikuara në kodin penal, shpjegimi i përdorimit të ligjeve gjatë procesit të gjykimeve.
Drăganu
Drăganu është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 1843 banorësh dhe sipërfaqe 16.40 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 5 fshatrave: Băceşti, Drăganu Oltean, Dumbrăveşti, Prislop.
Sistemi shtetëror në Kinë
Prokuroria Popullore
Prokuroria Popullore është organi i kontrollit ligjor të shtetit. Ajo funksionon nëpërmjet ushtrimit të të drejtave të ndjekjes penale. Ajo ushtron të drejtat e ndjekjes penale ndaj çështjeve të tradhtisë ndaj atdheut, çështjeve të përçarjes së atdheut si dhe çështjeve të tjera të krimeve të rënda; ajo shqyrton çështjet e zbuluara nga institucionet e sigurimit publik dhe vendos nëse vënien e tyre nën ndjekje penale apo jo.
Prokuroria Popullore ushtron në mënyrë të pavarur të drejtat e ndjekjes penale sipas ligjit dhe nuk pengohet nga institucione administrative, shoqata shoqërore dhe individuale. Të gjithë shtetasit janë të barabartë përpara ligjit. Shteti krijon Prokurorinë Supreme Popullore, prokuroritë lokale popullore të niveleve të ndryshme, si dhe prokuroritë ushtarake. Prokuroritë popullore të Kinës ndahen në 4 nivele, dmth, nivelin bazë, nivelin e mesëm, nivelin e lartë dhe nivelin suprem. Prokuroria Supreme Popullore është organi suprem i prokurorisë së shtetit dhe ushtron të drejtën e ndjekjes penale në mënyrë të pavarur në emër të shtetit. Ajo mban përgjegjësi për Komitetin e Përhershëm të Asamblesë Kombëtare Popullore. Detyra e saj kryesore është udhëheqja e prokurorive lokale të niveleve të ndryshme dhe prokurorive të posaçme të zbatojnë funksionin e kontrollit ligjor, për të garantuar unitetin e ligjeve të shtetit dhe të zbatimit të tyre në mënyrë të drejtë.
Kryetari aktual i Prokurorisë Supreme Popullore është Jia Chunvang.
República Popular da China
Këshilli i Kooperimit Doganor
Këshilli i Kooperimit Doganor ose siç ka qenë njohur ndërkombtarisht Customs Co-operation Council (CCC) ka qenë pararendësi i asaj që sot njihet si Organizata Botërore e Doganave ose World Customs Organization.
Ditar periferie
Ditar periferie Autori: Gjergj Meta. Botuesi: ONUFRI. Viti i botimit: 2013. Faqet e librit 208.
Shkolla fillore e Kabashit të Moravës 1948 - 1968
Shkolla fillore e Kabashit të Moravës 1948 - 1968 Autori: Zenun Rexhepi. Botuesi: Valton. Viti i botimit: 2008. Faqet e librit 256. ISBN 978-991-8763-0-3
Kombëtarja portugeze e futbollit
Kombëtarja Portugeze e Futbollit (Portugalisht: Seleção Portuguesa de Futebol) përfaqëson Portugalinë në futbollin ndërkombëtar që nga viti 1921. Stadiumi i skuadrës është Estádio Nacional në Oeiras.Suksesin më të madh Kombëtarja Portugeze e kishte në vitin 2016 ku arriti të fitonte kompeticionin europian UEFA Euro 2016, lojtari më i dalluar Cristiano Ronaldo-(5 Gola)-Kapiteni. Në vitin 2017 në Kupën e Konfederatave,Portugalia si debutuese arriti të zë vendin e 3të pasi u mund nga Kili në gjysëm finale. Dhe fitoi ndaj Meksikës për vendin e 3të me rezultat 2:1.Pastaj ne sesonin (2018/2019) Kombetarja Portugeze u be kombetarja e pare qe fitoi Uefa Nations League kunder Kombetares Holandeze. [4]Lojtaret Kryesore -Cristiano Ronaldo Dhe Bernardo Silva,Ronaldo me nje tregolesh ne gjysem-finale kuner kombetares te zvicrres dhe Sliva me golen e vetem ne finale
Kampionati Evropian dhe Liga e Kombeve
Pavarësisht një fillimi të ngadaltë, Portugalia e drejtuar nga Bento u kualifikua për në UEFA Euro 2012. Ata ranë në një grup me Gjermaninë, Danimarkën dhe Holandën, i konsideruar gjërësisht si "grupi i vdekjes". Ekipi u mposht 1–0 nga Gjermania në ndeshjen e parë, por fitoi 3–2 kundër Danimarkës në të dytën. Në ndeshjen e tretë të grupit kundër Holandës, mesfushori Rafael van der Vaart i dha avantazhin Holandës, por një dygolësh i Ronaldos i fitoi ndeshjen Portugalisë 2–1. Ata e mbyllën grupin në vendin e dytë, duke siguruar kualifikimin për në fazën me eliminim direkt. Në çerek-finale, ekipi fitoi minimalisht 1–0 kundër Republikës Çeke falë një gol me kokë të Ronaldos. Në gjysëm-finalen ndaj Spanjës, koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola, kurse në gjuajtjet e penalltive, Portugalia u eliminua me rezultatin 4–2.
Në kualifikueset e Kupës së Botës, Portugalia fitoi 4–2 në play-off kundër Suedisë, me të katër golat e shënuar nga Ronaldo. Ata u vendosën në Grupin G sëbashku me Shtetet e Bashkuara, Gjermaninë dhe Ganën. Në ndeshjen e parë të grupit ata pësuan distaftën më të rënë në një Kupë Bote duke u mposhtur 4–0 nga Gjermania. Portugalia më pas barazoi 2–2 me Shtetet e Bashkuara dhe fitoi 2–1 me Ganën, por u eliminua se kishte golavarazh më negativ krahasuar me amerikanët.
Portugalia filloi fushatën kualifikuese të Euro 2016 me një humbje 1–0 në shtëpi nga Shqipëria, që solli dhe shkarkimin e trajnerit Bento që u zëvëndësua nga Fernando Santos në shtator 2014. Megjithatë, ekipi u kualifikua dhe u vendos në Grupin F sëbashku me ekipin debutues Islanda, Austrinë dhe Hungarinë; ekipi i barazoi të tre ndeshjet në grup, por u kualifikua si ekipi i tretë më i mirë i ekipeve të vendeve të treta. Portugalia mposhti Kroacinë në raundin e 16-tave me një gol të Ricardo Quaresma në kohën shtesë. Portugalia arriti gjysëm-finalen pasi eliminuan Poloninë 5–3 me penallti. Në gjysëm-finale, golat e Ronaldos dhe Nanit i dhanë fitoren Portugalisë 2–0 kundër Uellsit, duke arritur finalen e Stade de France kundër vendit organizator Francës. Në finale, Ronaldo u dëmtua në fazat e para të ndeshjes dhe u zëvëndësua; zëvëndësuesi Eder shënoi golin e vetëm të ndeshjes në minutën e 109të. Ronaldo fitoi Këpucën e Argjendë me tre gola të shënuar dhe tre asiste.
Pas triumfit në Euro 2016, Portugalia mori pjesë në FIFA Kupën e Konfederatave 2017, ku ata përfunduan të tretët. Në Kupën e Botës 2018, Portugalia u eliminua në raundin e 16-tave nga Uruguaji.
Portugalia fitoi UEFA Ligën e Kombeve 2018–19 duke mposhtur Holandën me rezultatin 1–0 në finale.
Golashënuesit
{{legend|#CCFFCC|Players still active with national team|border=#AAAAAA}}
Biranj
Biranji është një fshat në komunën Qendër (Korçë) në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Një portret i paautorizuar
Një portret i paautorizuar, In memoriam Teodor Keko Grup Autorësh. Botuesi: UET PRESS. Faqet e librit 470.
I konceptuar në katër kapituj, ky botim – In Memoriam, sjell në dhjetëvjetorin e ndarjes nga jeta të Teodor Kekos, njeriun e shqetësuar përmes kujtimeve të nënës së tij, dhimbjen për humbjen e penës së shquar të letrave shqipe dhe përkujtimin e tij në vite nga dhjetëra gazetarë, aktivitetin letrar përmes shkrimeve analitikë e studimeve si dhe portretin e mikut, realizuar në vargje e telajo nga miqtë e tij poetë e piktorë.
Tërbaçi (Bulqizë)
Tërbaçi është një fshat në komunën Ostren në rrethin e Bulqizës të Shqipërisë.
Ivona Juka
Ivona Juka (Zagreb, 28 mars 1975) është një regjisore kroate dhe malazeze filmit. Ajo është autore e filmave me metrazh të shkurtër të vlerësuar me metrazh të shkurtër “Gerbage and Editing”, të cilët janë përzgjedhur në konkursin zyrtar të festivaleve amerikane.
Biografia
Ivona Juka u zgjodh nga Akademia Evropiane e Filmit si një nga 5 studentët evropianë për të bërë filma të shkurtër për ceremonitë e çmimeve në Berlin dhe për të marrë pjesë në konferencën EFA Cinema of Tomorrow në Varshavë si një nga regjisorët më premtues në Evropë.
Filmi i saj i mëparshëm, Pamje nga një pus, u vlerësua për filmin më të mirë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit Amerikan, ku Juka u vlerësua për regjisorin më të mirë.
Ajo është skenariste dhe regjisore e dokumentarit kreativ të plotë Përballë ditës, dokumentari më i vlerësuar i Kroacisë. Ai u vlerësua për dokumentarin më të mirë në festivalin e filmit goEast në Wiesbaden, festivalin e filmit DokMa, Festivalin e Filmit në Sarajevë dhe nga Kritikët Kroatë të Filmit. Filmi fitoi Çmimin e Madh në Ditët e Filmit Kroat. Filmi pati shpërndarje të suksesshme në Kroaci, Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Maqedoni.
You Carry Me është filmi artistik debutues i Jukës. Filmi u shfaq premierë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Karlovy Vary në 2015. Pas Karlovy Vary-t, ai fitoi 6 çmime ( Festivali i Filmit në Pula - 4 çmime; Festivali i Filmit në Mal të Zi - çmimi për regjisorin më të mirë; Festivali i Filmit në Zadar - Grand Prix). Juka ishte e ftuar në festivale të tjera të filmit, si Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Indi – Goa (nëntor 2015); FEST – Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Beograd (shkurt 2016); dhe, Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Mynih (qershor 2016).
Ivona Juka është anëtare e Akademisë Evropiane të Filmit.
Shaban Jashari
Jeta e Shaban Jasharit
Shabani ka lindur në vitin (22.05.1924). Shabani ishte bujk. Mirëpo, pas Luftës së Dytë Botërore, për një kohë pati ushtruar profesionin e mësuesit, por për shkak të veprimtarisë atdhetare ai do të largohet nga procesi mësimor. Ai pa ndonjë kundërshti vendosi të merrej me punimin e tokës dhe edukimin e fëmijëve në frymën e atdhetarizmit. Edhe nëna e Ademit, Zahidja rridhte nga një familje e njohur atdhetare e galicajve. Kur Shabani kthehet nga ushtria, fillon të punojë si mësues në Skenderaj deri kur burgoset nga pushteti me akuzën se ka qenë "i papërshtatshëm. Në kohën kur ishte burgosur Shabani i kishte pasur 28 vjet. Pas burgimi të Shabanit, Murati u ballafaqua çdo herë me vështirësi të mëdha, duke filluar nga problemet ekonomike, presionet e ndryshme e deri te izolimi i tij nga pushteti dhe rrethi për gjashtë vjet me radhë. Shabani, gjithmonë ka qenë i përcjellur dhe i ndjekur nga pushteti, deri në momentin e fundit të jetës së tij. Pushteti e ka pasur parasysh atë si mësues e intelektual që ishte në atë kohë në Drenicë, prandaj UDB-në, e kanë penguar dy gjëra; e para, pse babai mësonte drejt fëmijët e tij, dhe e dyta, autoriteti i madh që kishte në Drenicë. Prandaj, pushteti ka dashur ta dërgojë atë për të punuar si mësues në Gjilan, në Gollak, por ai nuk kishte pranuar. Më së shumti ka punuar në Tërdec, Obri, Prekaz, Klinë, Prelloc, Skënderaj, etj.Si mësues ka punuar prej vitit 1949-1952, kur edhe burgoset nga pushteti iatëhershëm. Edhe gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore, thuhet se Shabani se ka pasur shumë probleme si me serbët ashtu edhe me partizanët. Ai i ishte bashkangjitur prej fillimit e deri në fund Shaban Polluzhës. Pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore, problemet me pushtetin megjithatë nuk marrin fund, por veç sa vijnë e shtohen.
Beqir Saqipi
Lindi në vitin 1964 në Vaksincë, ka mbaruar Fakultetin për Edukatë Fizike në Prishtinë në vitin 1992. Ka punuar si profesor në shkollën e mesme teknike në Kumanovë deri në zgjedhjen për kryetar të komunës së Likovës në vitin 2005. I martuar, baba i dy fëmijëve.
Shoqëria me përgjegjësi të kufizuara
Një shoqëri me përgjegjësi të kufizuara, shkurt SH.P.K., është një shoqëri tregtare, e themeluar nga persona fizikë ose juridikë, të cilët nuk përgjigjen për detyrimet e shoqërisë tregtare dhe mbulojnë personalisht humbjet e shoqërisë deri në pjesën e pashlyer të kontributeve të nënshkruara. Kontributet e ortakëve përbëjnë kapitalin e regjistruar të shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar.
Secili ortak gëzon kuotën e tij në shoqëri, në përpjesëtim me kontributin që ka dhënë në kapital. Kapitali i regjistruar i shoqërisë ndahet ndërmjet ortakëve në kuota, sipas këtij raporti. Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar nuk mund të ketë një kapital më të vogël se 100 lekë.
Fragment i ligjit 9901
Ligji 9901, Per Tregtaret dhe Shoqerite Tregtare Dhoma e Tregtise dhe Industrise Tirane
TITULLI I DISPOZITA TË PËRGJITHSHME
Neni 68 Përkufizimi
1. Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar është një shoqëri tregtare, e themeluar nga persona fizikë ose juridikë, të cilët nuk përgjigjen për detyrimet e shoqërisë tregtare dhe mbulojnë personalisht humbjet e shoqërisë deri në pjesën e pashlyer të kontributeve të nënshkruara. Kontributet e ortakëve përbëjnë kapitalin e regjistruar të shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar. 2. Secili ortak gëzon kuotën e tij në shoqëri, në përpjesëtim me kontributin që ka dhënë në kapital. Kapitali i regjistruar i shoqërisë ndahet ndërmjet ortakëve në kuota, sipas këtij raporti. 3. Shoqëritë me përgjegjësi të kufizuara nuk mund të ofrojnë kuotat e tyre si mjete investimi për publikun e gjerë. 4. Me përjashtim të rasteve kur ky ligj përcakton ndryshe, marrëdhëniet ndërmjet ortakëve mund të përcaktohen në statutin e shoqërisë. 5. Kontributi i ortakëve mund të jetë në para ose në natyrë (pasuri të luajtshme/të paluajtshme apo të drejta). Statuti përcakton mënyrat e shlyerjes së kontributeve. 6. Ortakët e një shoqërie me përgjegjësi të kufizuar i vlerësojnë kontributet në natyrë në marrëveshje të ndërsjella me njëri-tjetrin dhe i shprehin vlerat e tyre në para. Nëse nuk mund të arrihet një marrëveshje, secili prej ortakëve mund t'i drejtohet gjykatës përkatëse, për të ngarkuar një ekspert vlerësues, me një vendim me efekt detyrues. Raporti i ortakëve ose i ekspertit për vlerësimin e kontributeve i dorëzohet Qendrës Kombëtare të Regjistrimit, së bashku me të dhënat e tjera të kërkuara për regjistrim.
Neni 69 Regjistrimi 1. Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar regjistrohet sipas neneve 26, 28, 32 e 35 të ligjit nr.9723, datë 3.5.2007 "Për Qendrën Kombëtare të Regjistrimit". 2. Nëse shoqëria tregtare ka krijuar një faqe të saj në internet, të dhënat që i njoftohen Qendrës Kombëtare të Regjistrimit publikohen në këtë faqe dhe u vihen në dispozicion personave të interesuar.
Neni 70 Kapitali minimal Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar nuk mund të ketë një kapital më të vogël se 100 lekë.
Neni 71 Shoqëria me ortak të vetëm 1. Nëse shoqëria mbetet me një ortak, atëherë ortaku i vetëm detyrohet ta regjistrojë këtë fakt, sipas nenit 43 të ligjit nr.9723, datë 3.5.2007. Nëse ortaku i mbetur nuk përmbush këtë detyrim, atëherë ai përgjigjet personalisht për detyrimet që shoqëria ka marrë përsipër. 2. Nga çasti i regjistrimit të ndryshimit, sipas pikës 1 të këtij neni, shoqëria tregtare vijon si shoqëri me përgjegjësi të kufizuar me ortak të vetëm.
Qëndresa e ilirëve kundër romakëve
Qëndresa e ilirëve kundër pushtuesve romak përfshin një periudhë të gjatë kohore disa shekullore. Luftërat e gjata të shtetit ilir dhe atij maqedonas ishin bërë pengesa më e fuqishme kundër pushtuesve romakë. Thyerja e këtyre dy fuqive më të rëndësishme në Ballkan i kishte hapur Romës rrugën për të vazhduar më tej politikën e saj ekspansioniste në këtë gadishull dhe më tej në Lindje. Në shekullin II p.e.sonë dhe në shekujt që pasuan, Roma i shtriu luftërat e saj pushtuese edhe mbi krahinat e tjera të Ilirisë së brendshme dhe të asaj veriore.
Objekt i synimeve të Romës u bënë, në radhë të parë Mbretëria Dardane dhe federata e dalmatëve, dy formacione shtetërore ilire, të cilat dolën në skenën politike më vonë. Mbretëria Dardane, siç u pa në kreun e mëparshëm, përmendet në burimet e shkruara edhe para këtyre luftërave dhe del si kundërshtare e fortë e ekspansionit maqedonas në Ilirinë Verilindore, duke arritur zhvillimin e saj më të madh në pjesën e dytë të shek. III dhe gjatë shek. II p.e.sonë. Në këtë shekull të fundit dardanët u bënë gjithashtu edhe kundërshtarët më të fortë të pushtuesve romakë.
Flamurin e luftës e morën dalmatët dhe fiset e tjera të veriut, që u bënë simbol i qëndresës kundër romakëve për një shekull e gjysmë. Kryengritjet e njëpasnjëshme të ilirëve morën karakter të gjerë duke përfshirë thuaj gjithë trevën ilire nga Danubi në veri deri në skajet jugore të Ilirisë.
Në prag të erës sonë shpërtheu Kryengritja e madhe ilire, e quajtur Kryengritja e Batos, e cila qe kurorëzim i të gjitha kryengritjeve të mëparshme dhe i solli dëme të ndjeshme Perandorisë Romake duke e detyruar të hiqte dorë nga politika e saj agresive në Evropën Qendrore.
Federata e delmatëve
Në veri të shtetit ilir dhe të Mbretërisë Dardane banonin popullsi të ndryshme ilire, të cilat me përjashtim të ilirëve të bregdetit të Adriatikut. dalin vonë në burimet e shkruara antike. Midis tyre ata që përmenden më herët janë “liburnët” të njohur si një nga popullsitë ilire që zhvilluan detarinë e tyre. Por nga ilirët veriorë, të cilët njihen më mirë dhe që zënë një vend të rëndësishëm në ngjarjet e shekujve II-I p.e.sonë e në qëndresën kundër pushtuesve romakë, kanë qenë dalmatët.
Qëndresa e dalmatëve
Në shek. II p.e.sonë, dalmatët shfaqen në Ilirinë e Veriut si një fuqi politike aktive. Tokat e banuara prej tyre deri në atë kohë ndodheshin në krahinën e brendshme, në jug të Alpeve Dinarike, ku gjendej edhe kryeqendra politike e tyre, kështjella e Delminit. Në këtë krahinë dalmatët krijuan një federatë të fuqishme, e cila erdhi duke u shtrirë në drejtim të bregdetit. Në federatën e dalmatëve u përfshinë edhe disa popullsi fqinje. Gjatë shek. II p.e.sonë territori i saj u zgjerua mjaft, në këtë territor qenë përfshirë jo vetëm tokat e brendshme, por edhe ato bregdetare. Në veri treva e federatës arriti deri te lumi Titius (Krka e sotme), duke pasur si fqinjë liburnët. Në jug, në fillim ishte lumi Tilur (Cetina), por më vonë kufiri arriti deri te rrjedhja e poshtme e Naronës (lumi i sotëm Neretva), në brigjet jugore të së cilës banonin daorsët. Më i vështirë është përcaktimi i kufirit lindor, pasi kemi të bëjmë me një krahinë malore, por ka shumë të ngjarë që ai të arrinte deri tek viset e banuara nga desidiatët, në Bosnjë. Pjesa më e madhe e trevës së federatës së dalmatëve, brenda këtyre kufijve dhe Detit Adriatik ishte thuajse tërësisht malore, por nuk mungonin edhe disa pllaja të mëdha. Kjo veçori e relievit të viseve dalmate dhe kullotat e pasura të rrafshnaltave favorizonin zhvillimin e blegtorisë, kanë bërë që blegtoria të ishte baza kryesore e ekonomisë dhe që vetë dalmatët të njihen më tepër si blegtorë. Bujqësia vinte në rend të dytë, kurse xehtaria ka qenë më pak e zhvilluar.
Të dhënat e arkeologjisë tregojnë se edhe te dalmatët sikurse tek ilirët e tjerë, në periudhën e parë të hekurit kishte filluar shthurja e bashkësisë primitive dhe diferencimi ekonomik e shoqëror. Në gjirin e shoqërisë së dalmatëve ishte krijuar një shtresë e veçantë që zotëronte kope të mëdha bagëtish të imta, nga e cila doli paria fisnore, që u vu në krye të federatës dhe e udhëhoqi në luftërat e ndryshme. Kësaj kohe i përkasin edhe një tok qendërbanimesh të fortifikuara, të quajtura zakonisht “gradina” të ngritura përreth pllajave të brendshme, rrënojat e të cilave janë ruajtur deri në ditët tona. Këto qendërbanime të fortifikuara apo kështjella ngriheshin në majat e sheshuara të disa kodrave të ulta dhe janë të njëkohshme. Ato përveç mbrojtjes natyrore ishin të fortifikuara me ledhe gurësh që dalmatët bënë kundër pushtuesve romakë. Ndryshonte prej tyre Delmini, kryeqendra e dalmatëve, të cilën Straboni e ka quajtur një qytet të madh; sikurse del nga përshkrimet e disa autorëve të tjerë antikë, ai ka qenë shumë i fortifikuar, i rrethuar me mure të larta dhe i vështirë për t’u pushtuar. Për të njohur natyrën e qendërbanimeve të fortifikuara të dalmatëve mund të ndihmonte arkeologjia; por ato qendërbanime kanë mbetur ende të pastudiuara mirë. Sidoqoftë ato nuk u zhvilluan si qendra qytetare, veçse me ndonjë përjashtim të rrallë, por i shërbyen kryesisht popullsisë blegtorale. Duke qenë blegtoria degë kryesore e ekonomisë së viseve të brendshme dalmate, në këto vise u zhvilluan ato zeje që lidhen me blegtorinë. Kështu pasuria e madhe me dhen i dha shkas punimit të leshit dhe krijimit të punishteve të tekstilit. Në popullsinë blegtorale të dalmatëve pati një zhvillim edhe punimi i drurit, i ndihmuar nga pyjet e pasura të viseve të tyre.
Të dhënat burimore të shkruara dhe arkeologjike, tregojnë se te dalmatët e viseve të brendshme u ruajt më gjatë organizimi fisnor; për marrëdhëniet ekonomike e shoqërore të ruajtura te dalmatët e brendshëm bën fjalë Straboni kur shkruan se, ende në kohën e tij, dalmatët e ndanin tokën çdo tetë vjet dhe se ndryshe nga banorët e bregdetit, përdornin monedhat. Nga kjo e dhënë e Strabonit kuptohet se nuk ishte fjala për tokat e kulturave bujqësore, ku ekzistonte prona private, por për kullotat, pyjet etj., të cilat vazhdonin, si edhe tek ilirë të tjerë, të ishin prona të përbashkëta. Por, në të njëjtin vend Straboni shkruan se Salona ishte një skelë e dalmatëve dhe se në viset e tyre ka pasur qendërbanime të shumta (sipas tij numri arrinte në 50); qytete të rëndësishme, përveç Salonës e Delminit, kanë qenë Promona, Andetria, Ninia, etj. Është e qartë se njoftimi i parë i Strabonit u përket viseve të brendshme, kurse në krahinën bregdetare gjendja ishte krejt ndryshe. Në ishujt fqinjë dhe në bregdet ndodheshin kolonitë greke të Farit e të Isës dhe qytetet Tragur e Epeti, të varura prej kësaj të fundit. Në krahinën bregdetare ku ndodheshin të gjitha qendrat qytetare që u përmendën më sipër, janë gjetur materiale arkeologjike e monedha, midis të cilave edhe monedha të Dyrrahut e të Apolonisë, tregues të një zhvillimi ekonomik e shoqëror të përparuar. Në këtë krahinë të gjerë të federatës së dalmatëve organizimi fisnor po ia lëshonte vendin shoqërisë skllavopronare. Ka qenë ky zhvillim që pati treva e federatës së dalmatëve, i cili e bëri këtë të fundit një fuqi politike të rëndësishme në brigjet e Adriatikut Verior në shek. II-I p.e.sonë.
Në fillim të shek. II p.e. sonë, gjatë sundimit të Pleuratit dalmatët qenë në vartësinë e shtetit ilir, por për një kohë të shkurtër. Me vdekjen e Pleuratit dhe me ardhjen e Gentit në krye të shtetit ilir në vitin 181 p.e.sonë ata u bënë përsëri të pavarur. Pas shkëputjes nga shteti ilir federata e dalmatëve u forcua shumë. Në këtë kohë dalmatët bashkuan rreth vetes edhe popullsi të tjera ilire, të cilat qenë detyruar t’i jepnin federatës si tribut, bagëti dhe grurë. Në viset bregdetare adriatikase, Traguri e Epeti, dy qytete që ishin nën varësinë e kolonisë sirakuziane, Isës, dhe që ndodheshin pranë Salonës, qenë detyruar t’i jepnin gjithashtu një tribut federatës së dalmatëve. Dalmatët u përpoqën njëkohësisht të nënshtronin daorsët, të cilët zotëronin vetëm krahinat pas bregut të majtë të rrjedhjes së poshtme të lumit Naretva. Daorsët para vitit 168 p.e.sonë bënin pjesë në shtetin ilir dhe me rënien e këtij të fundit kishin hyrë nën protektoratin e Romës.
Forcimi i federatës së dalmatëve sidomos në viset bregdetare jugore, nuk mund të mos ngjallte shqetësime në shtetin romak, që ndiqte një politikë pushtuese në viset veriore ilire. Këtë politikë pushtuese shteti romak e justifikonte, gjoja për të mbrojtur kufijtë lindorë të Italisë. Kështu pati vepruar që në kohën e luftërave iliro-romake, ndërsa në vitin 178 p.e.sonë ushtria romake, pasi kishte thyer qëndresën e istrëve, kishte pushtuar gjithë gadishullin e banuar prej tyre. Duke zbatuar më tej politikën pushtuese Roma sulmoi edhe federatën e dalmatëve. Për luftën kundër dalmatëve romakët përdorën si pretekst ankesat e daorsëve e të Isës, të cilët ishin nën tutelën e Romës, dhe sjelljet e këqija të dalmatëve kundër delegatëve të tyre. Vepra e Polibit, që është burimi kryesor për këto ngjarje, tregon se nuk qenë veprimet e dalmatëve shkaku i luftës, por plani i Romës, i përgatitur me kohë për të pushtuar trevën veriore ilire. “Duke ndërmarrë një fushatë kundër dalmatëve, shkruan Polibi, në njërën anë do të nxitnin, do të ngrinin shpirtin luftarak të popullit të tyre dhe, në anën tjetër, do t’u jepnin një mësim ilirëve dhe do t’i detyronin t’i nënshtroheshin sundimit të Romës. Për këto arsye romakët u shpallën luftë dalmatëve, por përpara popujve të tjerë hiqeshin se e bënë këtë për shkak të sjelljes së keqe të dalmatëve ndaj përfaqësuesve të tyre”.