cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turizmi në Moldavi
parapamje| Bulevardi Ștefan cel Mare nga [[Kishinau|Kishnau ]] parapamje| Vula e [[Moldavia|Moldavisë që përkujton Ditën Kombëtare të Verës ]] Turizmi në Republikën e Moldavisë përqendrohet në peizazhet natyrore të vendit dhe historinë e tij. Ture vere u ofrohen turistëve në të gjithë vendin. Vreshtat / bodrumet përfshijnë Cricova, Purcari, Ciumai, Romanești, Cojușna, Mileștii Mici. Në vitin 2015, Moldavia kishte 2.85 milion vizitorë.
Rregulloret e udhëtimit
Nga Janari 2007, Moldavia vendosi një regjim pa viza për Shtetet e Bashkuara, Kanadan, Japonin dhe Zvicrën për të lehtësuar më shumë udhëtimet e turistëve  të huaj.
Nga 2012 Moldavia lejoi qytetarët Turq të vizitojnë vendin pa pasur nevojë të marrin vizë.
Historia e logos
Më 28 Prill 2006, Moldavia prezantoi një logo të re të turizmit dhe së bashku me sloganin e ri "Na zbuloni ". Logoja e re përbëhej nga një diamant i verdhë në të cilin shikon një imazh të një dielli të verdhë, një gjethe jeshile, një gur portokalli dhe një lule të kuqe.
Stadttempel
Historia
Sinagoga u ndërtua nga viti 1824 deri më 1826. Stadttempel luksoz ishte vendosur në një bllok shtëpish dhe të fshehur nga pamja e thjeshtë e rrugës, për shkak të një dekreti të lëshuar nga Perandori Jozefi II që vetëm vendet e adhurimit Katolik Romak lejoheshin të ndërtoheshin me fasada, të cilat drejtoheshin direkt në rrugët publike.
Gjerbësi (Kallavrit)
Gjerbës edhe Germbës (greqisht: Προφήτης Ηλίας/Profítis Ilías) është fshat në qarkun i Ahaisë, Greqi. Përpara vitit 1928, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Γκέρμπεσι/Gérbesi.
Stadttempel
Historia
Ky gjest e shpëtoi sinagogën nga shkatërrimi i plotë gjatë Kristallnacht në nëntor 1938, pasi sinagoga nuk mund të shkatërrohej pa u vendosur zjarr ndërtesave, afër të cilave ishte ngjitur. Stadttempel ishte sinagoga e vetme në qytet që mbijetoi në Luftën e Dytë Botërore, pasi nazistët shkatërruan të gjitha 93 sinagogat e tjera dhe shtëpitë hebreje të lutjeve në Vjenë.
Në gusht 1950, arkivolet e Theodor Herzl dhe prindërve të tij u shfaqën në sinagogë, përpara transferimit të tyre për rivarrim në Izrael.
Në sulmin e sinagogës në Vjenë të vitit 1981, dy njerëz nga një ceremoni bar mitzvah në sinagogë u vranë dhe tridhjetë u plagosën kur terroristët arabë palestinezë sulmuan sinagogën me mitralozë dhe granata dore.
Sot sinagoga është shtëpia kryesore e lutjes për Komunitetin Hebrenj Vjenas me rreth 7,000 anëtarë.
Arkitektura
parapamje| Fasada Stadttempel dhe hyrja e përparme Sinagoga u krijua në stilin elegant Biedermeier nga arkitekti vjenez Joseph Kornhäusel, arkitekt i Johann I Joseph, Princi i Lihtenshtajnit, për të cilin kishte ndërtuar pallate, teatro dhe ndërtesa të tjera. Ndërtimi u mbikëqyr nga arkitekti zyrtar komunal, Jacob Heinz.
Dy shtëpi pesë-katëshe, Numrat 2 dhe 4 Seitenstettengasse u ndërtuan në të njëjtën kohë kur sinagoga, e projektuar nga arkitekti për të ekranizuar sinagogën nga rruga në përputhje me Patentën e Tolerancës, e cila lejonte anëtarët e besimeve të toleruara të adhuronin në kisha klandestine, por jo në ndërtesa me fasada në rrugët publike. Sinagoga është bashkëngjitur në mënyrë strukturore në ndërtesën e apartamenteve në # 4 Seitenstettengasse. majtas|parapamje| Brendësia e Stadttempel Vetë sinagoga ka formë ovale. Një unazë me dymbëdhjetë kolona jonike mbështesin një galeri të grave me dy nivele. Fillimisht, galeritë përfunduan një kolonë larg Ark së Torahut, ato më vonë u shtrinë në kolonat pranë arkës për të siguruar më shumë ulëse. ndërtesa është kube dhe e ndezur nga një fanar në qendër të kubesë, në stilin klasik Biedermeyer.
Një xham përkujtimor i bërë në kohën e përkushtimit të sinagogës dhe e vizatuar me një imazh të hollësishëm të brendshëm të sinagogës, tani është në koleksionin e Muzeut Hebre (New York).
Sinagoga iu nënshtrua rinovimit më 1895 dhe përsëri më 1904 nga arkitekti hebre Wilhelm Stiassny, duke shtuar zbukurime të konsiderueshme, dhe, sipas mendimit të historianit arkitekturor Rachel Wischnitzer, "harmonia e qetë e dizajnit u prish nga rinovimet". Dëmet e shkaktuara në Kristallnacht u riparuan më 1949. "Stadttempel" u rinovua edhe një herë më 1963 nga Prof. Otto Niedermoser.
Lidhje të jashtme
48.21167°N, 16.37472°W
Beteja e Qerbelasë
Beteja ose tragjedia e Qerbelasë (arabisht: مَعْرَكَة كَرْبَلَاء) u zhvillua më 10 tetor 680 (10 Muharrem në vitin 61 hixhri të kalendarit islam) midis ushtrisë së kalifit të dytë omajad Jezid I dhe një ushtrie të vogël të udhëhequr nga Hysejn ibn Aliu, nipi i profetit islamik Muhamed, në Qerbela, Iraku i sotëm.
Para vdekjes së tij, kalifi omajad Muavije I kishte emëruar djalin e tij Jezidin si pasues të tij. Emërimi i Jezidit u kundërshtua nga djemtë e disa shokëve të shquar të Muhamedit, duke përfshirë Hysejnin, djalin e kalifit të katërt Aliu, dhe Abdullah ibn ez-Zybejrin, djalin e Zubejr ibn el-Auam. Pas vdekjes së Muavijes në vitin 680 të erës sonë, Jezidi kërkoi besnikëri nga Hysejni dhe disidentët e tjerë. Hysejni nuk dha besnikëri dhe udhëtoi për në Mekë. Populli i Kufes, një qytet i garnizonit irakian dhe qendra e kalifatit të Aliut, nuk ishin të neveritshëm ndaj kalifëve omajad me bazë në Siri dhe kishin një lidhje të gjatë me shtëpinë e Aliut. Ata i propozuan Hysejnit të rrëzonte Omajadët. Gjatë rrugës së Hysejnit për në Kufe me një grup prej rreth 70 vetësh, karvani i tij u kap nga një ushtri prej 1000 trupash e kalifit në një distancë nga Kufe. Ai u detyrua të nisej në veri dhe të fushonte në fushën e Qerbelasë më 2 tetor, ku një ushtri më e madhe e Omajadëve prej 4000 mbërriti menjëherë më pas. Negociatat dështuan pasi guvernatori Omajad Ubejdullah ibn Zijad refuzoi Hysejnit kalimin e sigurt pa iu nënshtruar autoritetit të tij, një kusht i cili u refuzua nga Hysejni. Beteja pasoi më 10 tetor gjatë së cilës Hysejni u vra së bashku me shumicën e të afërmve dhe shokëve të tij, ndërsa anëtarët e familjes së tij të mbijetuar u kapën rob. Beteja u pasua nga Fitna e Dytë, gjatë së cilës irakianët organizuan dy fushata të veçanta për t'u hakmarrë për vdekjen e Hysejnit; i pari nga Teuvabinët dhe tjetri nga Muhtar et-Thakafi dhe përkrahësit e tij.
Ajo ka një vend qendror në historinë, traditën dhe teologjinë shi'ite, dhe është rrëfyer shpesh në literaturën shi'ite. Për shiitët, vuajtja dhe vdekja e Hysejnit u bënë simbol i sakrificës në luftën për të drejtën kundër të keqes, dhe për drejtësinë dhe të vërtetën kundër padrejtësisë dhe gënjeshtrës. Ai gjithashtu u siguron anëtarëve të besimit shi'it një katalog të normave heroike. Beteja përkujtohet gjatë një periudhe vjetore dhjetë-ditore gjatë muajit islamik të Muharremit nga shiitët, duke kulmuar në ditën e dhjetë të muajit, e njohur si Dita e Ashures. Në këtë ditë, myslimanët shiitë vajtojnë, mbajnë procesione publike, organizojnë tubime fetare, rrahin gjoksin dhe në disa raste vetëflagjelin. Myslimanët synitë gjithashtu e konsiderojnë incidentin si një tragjedi historike; Hysejni dhe shokët e tij konsiderohen gjerësisht si dëshmorë si nga myslimanët synitë ashtu edhe nga shiitë.
Duala
Duala është qytet në rajonin Littoral, Kamerun. Sipas regjistrimit të popullsisë më 2015, qyteti ka pasur 2,768,436 banorë. Qyteti merret me eksportimet më të mëdhaja të qytetit si nafta, kafeja, metale dhe fruta.
Emri
Me arritjen e portugezëve në shekullin e 15-të, zona ishte i njohur si Rio dos Camarões. Pasi qyteti u bë nën udhëheqjen e gjermanëve, qyteti u emërua si Kamerunstadt (Qyteti i Kamerunit). Në vitin 1907, qyteti u emërua Duala dhe u bë pjesë e kamerunasëve francezë më 1919.
Metelkova
djathtas|parapamje|390x390px| Metelkova në 2012 Metelkova (emri i plotë në Avtonomni kulturni centre Metelkova mesto, "Qendra Kulturore Autonome e Qytetit Metelkova", referohet edhe me akronimin AKC) është një qendër autonome shoqërore dhe kulturore në qendrën e qytetit të Lubjanës, kryeqytetit të Sllovenisë. Dikur, kjo zonë ishte seli ushtarake e Ushtrisë së Perandorisë Austro-Hungareze, më pas ajo u bë selia sllovene e Ushtrisë Kombëtare Jugosllave. Përbëhet nga shtatë ndërtesa (kazerma ushtarake) të shtrira në një sipërfaqe totale prej 12.500 m të cilat janë zaptuar që nga shtatori 1993. Qendra është emëruar sipas Rrugës Metelko aty pranë (Sllovene: Metelkova ulica), e cila mban emrin e priftit, filologut katolik romak të Sllovenisë të shekullit të 19-të dhe reformatorit të pasuksesshëm të gjuhës Fran Metelko.
Historiku
Historia e kontestuar e Metelkovës si objekt i zaptuar fillon më 25 qershor 1991 me shpalljen e pavarësisë sllovene dhe kroate. Kjo datë konsiderohet si një nga datat e shumta që shënojnë fundin e Republikës Federale Socialiste të Jugosllavisë. Pas shpërbërjes së Jugosllavisë në atë vit, Ushtria Jugosllave u largua nga Metelkova, e cila shpejt u bë një fushë ushtarake me kazermat e saj të mbetura.
Në vitin 1991 Rrjeti për Metelkova, i përbërë nga më shumë se 200 organizata alternative dhe rinore, i kërkoi komunës së Lubjanës leje për të përdorur ato kazerma për qëllime paqësore dhe krijuese. Si përgjigje, autoritetet e Lubjanës i dhanë Rrjetit për Metelkova lejen zyrtare për të qëndruar dhe përdorur hapësirën. Sidoqoftë, premtimet e dhëna nga komuna nuk u mbajtën kurrë me të vërtetë. Ky shembull për kërkesën për leje tregon rolin e paqartë të komunës së Lubjanës drejt Rrjetit për Metelkova, në të cilën komuna duket se i lejon ata të qëndrojnë atje, por në fakt ajo nuk dëshiron që ata të qëndrojnë.
Ky rol i paqartë i komunës së Lubjanës në lidhje me Metelkova dhe Rrjetin e saj ka mbetur i tillë me vite. Në vitin 1993, qendra kulturore u bë një objekt i zaptuar kur një komisioner urdhëroi shkatërrimin e disa kazermave që iu premtuan Rrjetit, me qëllim rikthimin e paligjshëm të zonës në një zonë tregtare. Në atë kohë, Metelkova u krijua si një okupim i paligjshëm (një objekt i zaptuar) dhe u ripërcaktua si një zonë autonome e vetëorganizuar në 1995.
Që atëherë, qendra ka qenë një vend i tolerancës ndaj pakicave, edhe pse ende kërcënohet nga sjellja e keqe që merr nga qyteti dhe shteti slloven.
Në vitet 2000, pjesëmarrës të rinj u përfshinë në zonën autonome të Metelkovës, për shembull komuniteti LGBT, organizata të tjera joqeveritare dhe madje edhe UNESCO. Megjithëse kjo nuk e ndihmoi Metelkovën të marrë statusin e duhur juridik, zona u njoh si trashëgimi kulturore kombëtare në vitin 2005.
Aktivitete të objektit
Në shtator të vitit 1991 lindi Rrjeti për Metelkova, duke bashkuar Lëvizjen për Kulturën e Paqes dhe kundër dhunës dhe Shoqatën e Qendrave Kulturore Studentore. Kur në vitin 1993, Metelkova shpalli pavarësinë e saj nga prona komunale, një grup i rinj aktivistësh zunë vendin. Nga viti 1993 e në vazhdim, hapësira është okupuar, në një mënyrë të deklaruar të paligjshme, kryesisht nga artistë, aktivistë dhe studentë të rinj, që organizojnë një axhendë të pasur të aktiviteteve kulturore. Në ditët e sotme, shumë artistë kanë ateliet e tyre në Metelkova dhe disa shoqata të OJQ- ve dhe LGBT-së kanë zyrat e tyre atje. Ekspozita arti, shfaqje, koncerte dhe aktivitete të angazhuara janë zhvilluar në ndërtesat e Metelkova.
Sidoqoftë, vitet e fundit, identiteti i hapësirës ka ndryshuar. Rrethi po tërheq gjithnjë e më shumë turistë dhe ndërtesa po shndërrohet gjithnjë e më shumë në dyqane, bare dhe klube. Në Metelkova, aspekti kulturor është i dukshëm gjatë ditës, por atmosfera është e ndryshme gjatë natës, me muzikë dhe ahengje.
Në Metelkova një sërë aktivitetesh kulturore dhe artistike zhvillohen në një gamë të gjerë hapësirash. Ato përfshijnë, për shembull: galeritë e artit, baret, studiot e artistëve, një infoshop, lokale të dizajnerëve, zyra të organizatave kulturore dhe sallat e koncerteve që përmbajnë lloje të ndryshme të muzikës live nga Free Jazz, Rockabilly, Psychobilly, Punk rock, Heavy metal dhe Noise te Dub dhe Techno. Falë atyre aktiviteteve që tërheqin shumë turistë dhe popullsinë e re të Lubjanës, paratë e nevojshme për të paguar shërbimet publike grumbullohen përmes bareve, koncerteve dhe galerivë e artit.
Zhvillimi i “brendit” të Metelkovës si një vend alternativ mund të shihet si një arsye tjetër që mund të shpjegojë ekzistencën e Metelkova: në fakt, komuna e Ljubljanës e sheh praninë e një hapësire të këtij lloji në një mënyrë mjaft pozitive sepse tërheq një numër i madh të turistëve dhe kontribuon në promovimin e kryeqytetit slloven në botë.
Metelkova dhe konceptet e urbanizmit
Gjatë viteve të fundit, Metelkova, si Christiania në Kopenhagë, ka qenë subjekt i disa studimeve dhe reflektimeve mbi fenomenin e zaptimit dhe të jetuarit me ligje dhe institucione të ndryshme që e rrethojnë atë. Këto hapësira të përmendura më lart mund të përcaktohen si hapësira heterotopike pasi ato kanë qenë të pranishme për dekada paralelisht me qytetet prej të cilave ato janë pjesë legale. Sidoqoftë, ato karakterizohen nga një marrëdhënie e veçantë me autoritetet e qyteteve të tyre në krahasim me hapësirat e tjera. parapamje| Vendi përpara Muzeut të Artit Bashkëkohor. Në hapësirat e tanishme, mund të thuhet se ekzistojnë tre zona të ndryshme në Metelkova: një pjesë përcaktohet nga arti dhe jeta shoqërore, pjesa e dytë nga angazhimi civil dhe e treta është komerciale; zaptuesit veprojnë në të tre fushat e përmendura. Ndarja e Metelkova në tre nën-entitete të mundshme mund të supozohet se ka ndodhur përmes ardhjes së pjesëmarrësve të ndryshëm institucionalë në lagje, siç është Muzeu i Artit Bashkëkohor, OJQ të ndryshme dhe aktivitete të ndryshme tregtare, siç është Hosteli Celica, i cili ripërdor disa nga hapësirat e kazermave të vjetra.
Si përfundim, shembulli i Metelkova mund të lidhet me konceptin e informalitetit me qëllim të shpjegimit të situatës: që në fillimin e saj të parë, Metelkova mund të konsiderohet si plotësisht informale pasi pushtimi i depove ushtarake nga zaptuesit u konsiderua i paligjshëm dhe jo në përputhje me kodet. Në ditët e sotme situata ka ndryshuar paksa: qyteti i Lublanës tani është i lidhur me hapësirën e Metelkovës, për shembull falë pranisë së pjesëmarrësve të ndryshëm institucionalë. Prandaj është e mundur të supozohet se situata po ndryshon vazhdimisht dhe se një pjesë e Metelkova në të vërtetë është normalizuar dhe institucionalizuar, përkundër faktit se lloji i kulturës dhe zhvillimit urban ende nuk është në përputhje me kodet e ndërtimit dhe rregulloren e planifikimit urban.
Kontradiktat
Në 2005, Metelkova u shpall një hapësirë e trashëgimisë kulturore kombëtare, që i ndalon të qenurit pjesë e një zhvillimi ekonomik alternativ dhe nga përpjekjet për densifikimin dhe rehabilitimin e sektorit përmes planifikimit urban. Për më tepër, Fondi Kulturor Evropian i atribuon mbështetje financiare Metelkova.
Ky interes i përgjithshëm kombëtar dhe ndërkombëtar për Metelkova paraqet një lloj sigurie për qëndrueshmërinë e Metelkova. Për më tepër, ajo mund të mbështesë ekonominë e Lubjanës në një kontekst ku kultura i shton vlerë qyteteve dhe kontribuon në rigjenerimin e tyre. Për shembull, Metelkova më vete thuhet se kontribuon për 40% të të gjitha koncerteve muzikore në Lubjanë.
Metelkova përkufizohet si një komunitet i vetë-menaxhuar dhe i mirëorganizuar. Nuk ka asnjë status juridik për hapësirën dhe lloji i urbanizmit që mund të hasim është informal. Për shembull, banorët e Metelkova fillimisht shfrytëzonin ilegalisht ujë nga Lubjana. Sidoqoftë, sot Metelkova është e lidhur ligjërisht me sistemin ujor të qytetit dhe rrjetin e energjisë. Metelkova konsiderohet si një zaptim dhe nuk ka një qëndrim të qartë të partive politike për legjitimitetin e qendrës kulturore. Ky paradoks rreth Metelkovës e bën të vështirë të imagjinohen vendimet për të në të ardhmen, veçanërisht sepse kazermat ushtarake janë vende të mira për dendësimin urban dhe rehabilitimin përmes planifikimit urban. Ky lloj zonash kulturore, alternative janë gjithashtu vende ku fillojnë dinamizmat dhe proceset e xhentrifikimit. Për më tepër, disa shoqata që mbrojnë feminizmin dhe komunitetet LGBT ndodhen në Metelkova. Kjo është arsyeja pse ka disa sulme nga grupet neo-naziste dhe skinheads. Këto përpjekje të grupeve ekstremiste e bëjnë edhe më të pasigurt të ardhmen e Metelkovës.
Saint-Pons, Alpes-de-Haute-Provence
Saint-Pons është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Pons ka një popullsi prej 689 banorë dhe sipërfaqe 32.06 km², me një dendësi prej 21 banor/km².
Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë
Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë, e njohur deri në vitin 1952 si Partia Komuniste e Jugosllavisë, ishte partia themeluese dhe në pushtet e Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ).
Ajo u formua në vitin 1919 si partia kryesore opozitare komuniste në Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve dhe pas sukseseve të saj fillestare në zgjedhje, ajo u ndalua nga qeveria mbretërore dhe nganjëherë u shtyp ashpër dhe dhunshëm. Ai mbeti një grup i paligjshëm nëntokësor deri në Luftën e Dytë Botërore, kur, pas pushtimit të Jugosllavisë në vitin 1941, krahu ushtarak i partisë, partizanët jugosllavë, u përfshi në një luftë të përgjakshme civile dhe mundi Fuqitë e Boshtit dhe ndihmësit e tyre vendas. Pas çlirimit nga pushtimi i huaj në vitin 1945, partia konsolidoi pushtetin e saj dhe themeloi një shtet njëpartiak, i cili ekzistoi deri në shpërbërjen e Jugosllavisë në vitin 1990.
Partia, e cila u drejtua nga Josip Broz Tito nga viti 1937 deri më 1980, ishte partia e parë komuniste në pushtet në historinë e Bllokut Lindor që kundërshtoi hapur Bashkimin Sovjetik dhe kështu u përjashtua nga Kominformi në vitin 1948 në atë që njihet si Ndarja Tito-Stalin. Pas spastrimeve të brendshme të anëtarëve pro-sovjetikë, partia e quajti veten Lidhja e Komunistëve në 1952 dhe miratoi politikën e vetë-menaxhimit të punëtorëve dhe një rrugë të pavarur drejt komunizmit, të njohur si Titoizëm.
Liqeni i Gllazhnjës
Liqeni i Gllazhnjës (Глажњанско Езеро/Glažnjansko Ezero) është një liqen artificial në pjesën veri-lindore të Maqedonisë së Veriut. Liqeni është e vendosur në Malin i Zi të Shkupit dhe u krijua në vitin 1972 nga një digë e ndërtuar në lumin i Likovës, një degë e vogël të lumit Pçinjë. Liqeni është ndihmuar nga një rezervuar tjetër fqinj dhe ndodhet më poshtë, liqeni artificial të Likovës. Rezervuari është pranë fshatit Gllazhnjë, pas së cilës është quajtur. Liqeni i Gllazhnjës u ndërtua për të lejuar ujitje të tokave bujqësore të rajonit dhe për të siguruar ujë të pijshëm në fshatrat fqinje. Diga është 344.04 metra e gjatë, 80 metra e lartë dhe 4 metra e trashë. Ajo ruan 26,000,000 m3, duke përfshirë 1,970,000 m3 hapësirë shtesë dhe 24,075,000 m3 volum të dobishëm.
Drithërimat e frikës
Drithërimat e frikës, roman me autore Fatime Kulli. Botuar në Lezhë nga "Gjergj Fishta", në vitin 2002. Libri ka 92 faqe.
Sutreja
thumb|Një njeri duke u falur me sutrah Sutrah (Arabisht: سترة‎‎) është një objekt i cili përdoret si pengesë nga ai i cili është duke u falur. Ai i cili falet me sutre, duhet që distanca me tij dhe sutres të jetë sa një krahë. Sipas Hanefive, namazi i atij nuk i prishet nëse falet pas sutre. Sipas Bin Bazit, nëse dikush falet pa sutre, namazi i tij i pranohet përderisa gomari, qeni i zi apo një grua nuk kalojnë para atij i cili falet.
A Dog of Flanders
A Dog of Flanders është një roman i vitit 1872 i autores angleze Marie Louise de la Ramée botuar me pseudonimin e saj "Ouida". Bëhet fjalë për një djalë flamand të quajtur Nello dhe qenin e tij, Patrasche, dhe është vendosur në Antwerp.
Në Japoni, Kore dhe Filipine, romani ka qenë një klasik jashtëzakonisht popullor për fëmijë për dekada të tëra dhe është përshtatur në disa filma dhe anime japoneze. Që nga vitet 1980, bordi belg i turizmit kapi fenomenin dhe ndërtoi dy monumente që nderojnë historinë për të kënaqur turistët e Azisë Lindore. Ekziston një statujë e vogël e Nello dhe Patrasche në Kapelstraat në periferi të Antwerp në Hoboken, dhe një pllakë përkujtimore para Katedrales së Antwerp dhuruar nga Toyota, e cila më vonë u zëvendësua nga një statujë mermeri e dy personazheve e mbuluar nga një batanije me kalldrëm, krijuar nga artisti Batist Vermeulen.
Përmbledhja
Në Belgjikën e shekullit të 19-të, një djalë i quajtur Nello mbetet jetim në moshën dy vjeçare kur nëna e tij vdes në Ardennen. Gjyshi i tij i varfër, Jehan Daas, i cili jeton në një fshat të vogël pranë qytetit të Antwerp, e merr atë.
Një ditë, Nello dhe Jehan gjejnë një qen që pothuajse u rrah për vdekje dhe e quajnë atë "Patrasche". Për shkak të kujdesit dhe mirësisë së mirë që i tregoi Jehan, qeni rikuperon shëndetin e tij, dhe që nga ajo kohë, Nello dhe Patrasche janë të pandashëm. Nello detyrohet të punojë si shitës qumështi, sepse qiradhënësi pa emër, i shtrembër i Jehanit kërkon që ai të paguajë më shumë para qiraje ose do të përballet me dëbimin. Patrasche e ndihmon Nello-n të tërheqë karrocën e tij të vogël të qumështit në qytet çdo mëngjes.
Nello bie në dashuri me Aloise, vajzën e Baas Cogez, një burrë i pasur në fshat, por Baas kundërshton, pasi ai nuk dëshiron që vajza e tij të ketë një të dashur të varfër. Edhe pse Nello është analfabet, ai është shumë i talentuar në vizatim. Ai hyn në një konkurs të vogël vizatimi në Antwerp, me shpresën për të fituar çmimin e parë prej 200 franga në vit; megjithatë, juria zgjedh një fitues tjetër.
Dikur më vonë, një zjarr shpërthen në pronën e Baas. Pronari gënjen dhe thotë se Nello ishte përgjegjës që zjarri të shpëtonte me përgjegjësi për neglizhimin e pronës; Baas i thotë Nellos se ai nuk do ta shohë më Aloise-n. Më vonë, Jehan vdes dhe pronari i shtëpisë menjëherë dëbon Nello dhe Patrasche. Pa shtëpi, ata janë të detyruar të enden rrugëve.
I shqetësuar dhe i mjerë, Nello vendos që dëshiron të shkojë në katedralen e Antwerp, për të parë "The Elevation of the Cross" dhe The Descent from the Cross të Rubens - por ekspozita në katedrale është vetëm për klientët që paguajnë, dhe ai nuk ka para. Natën e pragut të Krishtlindjeve, Nello dhe Patrasche zbulojnë se dera e kishës është lënë e hapur. Ata hyjnë brenda, dhe të nesërmen në mëngjes gjenden të vdekur nga hipotermia para triptikut.
Organizata Botërore kundër Torturës
Organizata Botërore Kundër Torturës (e OBKT, të frëngjisht Organisation Mondiale contre la Torture, English World Organisation against Torture, Deutsch: Weltorganisation gegen Folter), e themeluar në vitin 1985 në Gjenevë, është një aleancë ndërkombëtare e organizatave jo-qeveritare (OJQ) e dedikuar për luftën kundër torturës, ekzekutimet me forcë dhe të tjera kushtojnë format e shkeljeve të të drejtave të njeriut. I përket Amnesty International dhe Human Rights Watch e OJQ-ve më me ndikim dhe luan një rol aktiv në organet e Traktatit të OKB-së të Drejtave të Njeriut dhe të punës në Këshillin e të Drejtave të Njeriut të OKB-së në Gjenevë. Selia e organizatës është e vendosur në Gjenevë.
OBKT denoncimit publik denoncimit publik të torturës dhe shkeljeve të tjera të të drejtave të njeriut: Në bazë të informacionit nga anëtarët e tyre rrjeti (297 OJQ-të në 92 vende) që synon OBKT quajtur apelit urgjente (ankesat urgjente) arrijnë të institucioneve qeveritare dhe ndërqeveritare, organet joqeveritare dhe grupet e interesit.
Robina e engjëjve
Robina e engjëjve, roman me autor Pajtim Çaushi. Botuar në Sarandë nga "Milosao", në vitin 2001. Libri ka 155 faqe.
Ishulli Cominotto
Cominotto, referuar si Cominetto, është ishull mesdhetar i pabanuar në brigjet veriore të Maltës. , Ai shtrihet 100 m në veri-perëndim të Comino.
Shkenca e materialeve
parapamje| Paradigma e materialeve e përfaqësuar në formën e një katërkëndëshi Shkenca e materialeve e njohur edhe si inxhinieria e materialeve është një fushë ndërdisiplinore e cila merret me hulumtimin e materialeve të reja, veçanërisht të ngurta. Themelet filozofike dhe intelektuale të shkencës së materialeve burojnë nga iluminizmi, kur studiuesit filluan të përdorin mendimin analitik nga kimia, fizika dhe inxhinieria për të kuptuar vëzhgimet e lashta, fenomenologjike në metalurgji dhe mineralogji.
Përmbledhje
Shkenca e materialeve përfshin elemente të fizikës, kimisë dhe inxhinierisë. Si e tillë, kjo fushë konsiderohet si një nënfushë akademike e disiplinave në fjalë. Duke filluar nga vitet 1940, shkenca e materialeve filloi të njihej më gjerësisht si një fushë specifike dhe e veçantë e shkencës dhe inxhinierisë, dhe universitetet kryesore teknike në të gjithë botën themeluan shkolla dedikuar studimit të saj.
Shkenca e materialeve është një disiplinë sinkretike e hibridizimit të metalurgjisë, qeramikës, fizikës në gjendje të ngurtë dhe kimisë. Ajo është shembulli i parë i një disipline të re akademike që del më shumë nga shkrirja sesa nga ndarja.
Shumë nga problemet më të ngutshme shkencore me të cilat përballen njerëzit aktualisht janë për shkak të kufijve të materialeve në dispozicion dhe mënyrës se si ato përdoren. Kështu, përparimet në shkencën e materialeve ka të ngjarë të ndikojnë në mënyrë të konsiderueshme në të ardhmen e teknologjisë.
Shkencëtarët e materialeve theksojnë mënyrën e të kuptuarit se si historiku i përpunimit të një materiali ndikon në strukturën e tij, dhe kështu edhe në performancën e materialit. Të kuptuarit e përpunimit, strukturës dhe karakteristikave të tij quhet. Kjo paradigmë përdoret për të avancuar studimin dhe kuptimin në një larmi fushash kërkimore, duke përfshirë nanoteknologjinë, biomaterialet dhe metalurgjinë. Shkenca e materialeve është gjithashtu një pjesë e rëndësishme e inxhinierisë ligjore dhe analizës së dështimit – hulumtimi i materialeve, produkteve, strukturave ose komponentëve të cilët dështojnë ose nuk funksionojnë siç është menduar, duke shkaktuar dëmtime personale ose dëmtime të pronës. Hulumtime të tilla janë thelbësore për të kuptuar, për shembull, shkaqet e aksidenteve dhe incidenteve të ndryshme në fushën e aviacionit.
Fljótsdalshreppur
Fljótsdalshreppur (Fljótsdalshreppur), është një komunë në Islandë. Kjo komunë ndodhet në rajonin lindor, dhe është pjesë e zonës zgjedhore verilindore.
Banesa e Koci Demirit
Banesa e Koci Demirit është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Korçës, në qarkun e Korçës, Shqipëri. Ky monument është i miratuar me numër "266/1" më "16.02.1979".
Rrëmbimi i Tanushës : sipas këngëve kreshnike
Rrëmbimi i Tanushës : sipas këngëve kreshnike, roman me autor Anton Papleka. Botuar në Tiranë nga "Redona", në vitin 2007. Libri ka 100 faqe.
Kulla e Ramë Stojkaj
Kulla e Ramë Stojkaj është një monument i trashëgimisë kulturore në Lloqan, Deçan, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Dab (kërcim)
Dabbing, ose dab, është një gjest në të cilin një person përkulet përpara dhe vendos kokën në anën e brendshme të bërrylit ndërkohë që dora e majtë është e ngritur në kënd 45 gradë lart. Është e ngjashme me dikë që teshtin në bërryl. Që nga viti 2015, dab-i është përdorur si një gjest triumfi ose lozonjar, duke u bërë një modë rinore dhe meme në internet. parapamje| Andrew Scheer, ish-udhëheqës i Partisë Konservatore të Kanadasë, duke bërë dab me një student universiteti
Liqeni i Kozjakut
Liqeni i Kozjakut (Езеро Козјак/Ezero Kozjak) është një liqen artificial në pjesën veri-perëndimore të Maqedonisë së Veriut. U krijua në vitet 2000-të, nga një dige hidroelektrike në lumin Treskë dhe është 32 kilometra e gjatë dhe 130 metra e thellë. Ajo është 469.9 metra mbi nivelin e detit dhe përmban 380 milion metra kub ujë. Është një vend strehë peshqish dhe liqeni më i madh artificial në shtetin. Puna në digë filloi në vitin 1994, mbushja e liqenit në vitin 2003 dhe centrali hidroelektrik filloi punën në 2004. Hidrocentrali ka dy turbina me kapacitet nominal prej secili 41 megavatë.
Namazi i Duhasë
Namazi i Duhasë është namaz vullentar, ky namaz fillon pak para namazit të drekës. Kur ky namaz fillohet të falet në fillim të kohës quhet namazi ishraaq. Namazi i duhasë ka 100 të mira për atë që e fal. All-llahu Teale 25 nga këto të mira i jep në ahiret dhe 75 nga këto i jep në ketë botë. Nga kjo del që personi i cili fal namazin e duhasë nuk do të ketë vështiresi në ketë botë. Namazi i duhasë falen 45 minuta pas lindjes së djellit deri para namazit te yles.
Kisha katolike në Kosovë
parapamje| Katolikizmi në Kosovë, regjistrimi i vitit 2011. Kisha katolike ka një grigjë në Kosovë prej afro 200,000 besimtarësh në një popullasi me afërsisht 2 milion njerëz. 60,000 katolikë të tjerë kosovarë janë jashtë rajonit, kryesisht për punë. Ata janë kryesisht shqiptarë etnikë, me disa kroatë.
Një nga kishat më të vjetra katolike në Kosovë është kisha katolike e Vinarcit, në Mitrovicë. Dioqeza e Prizrenit-Prishtinë (deri më 5 shtator 2018, një Administrim Apostolik i Prizrenit) është rrethi kishtar i Kishës Katolike në Kosovë. Ajo ka qendrën në qytetin e Prizrenit. Ipeshkvi Dodë Gjergji shërben si peshkop dioqezan nga viti 2019. Deri më 2020 Selia e Shenjtë nuk e njeh Kosovën si një shtet sovran.
Arqipeshkvi titullar i Sulci Jean-Marie Speich është Nuncio Apostolik në Slloveni dhe Delegat Apostolik në Kosovë nga viti 19 marsi 2019.
Lufta e Kosovës (1998-1999)
Gjatë luftës në Kosovë, ndodhi vandalizimi i kishave katolike shqiptare. Kisha Katolike e Shën Antonit e vendosur në Gjakovë kishte dëme të mëdha të bëra nga ushtarët serbë jugosllavë. Në Prishtinë, oficerët serbë jugosllavë nxorën murgeshat dhe një prift nga kisha katolike e Shën Antonit dhe instaluan një radar avionësh në kambanore e cila rezultoi në bombardimin e kishës dhe shtëpive përreth nga NATO.
Periudha moderne
Më 26 nëntor 2019, një tërmet goditi Shqipërinë. Kisha Katolike në Kosovë mbajti meshë më 1 dhjetor në të gjithë vendin dhe ajo mblodhi dhurime bamirësie nga famullitë për viktimat e tërmetit dhe familjet e tyre.
Katedralja e Lavaurit
Katedralja Lavaur ( Frëngjisht: Cathédrale Saint-Alain de Lavaur) është një kishë katolike romake dhe ish-katedrale e vendosur në qytetin Lavaur, Tarn, Francë. Katedralja është monument kombëtar që nga viti 1911.
Deri në Konkordatin e 1801, kjo ishte selia e Dioqezës së Lavaurit, e mbajtur tani nga Kryepeshkopi i Albit.
Katedralja i është kushtuar Shën Alanit të Lavaurit. Struktura e tanishme daton nga shekujt 13, 14 dhe 15, dhe ka një kullë tetëkëndëshe. Një kullë e dytë katrore më e vogël përmban një jacquemart të shekullit të 16-të (një statujë që godet orët me çekiç). Në kopshtin e peshkopit është statuja e Emmanuelit, comte de Las Cases, një nga shokët e Napoleonit në Shën Helenën.
Më 5 shkurt 2019, adoleshentët vandalizuan disa pjesë të katedrales, duke ndezur një zjarr të vogël dhe duke shtrembëruar krahun e një kryqi për të bërë të dukej se Krishti po bënte dab.
Sistemi politik
Në shkencat politike, një sistem politik nënkupton llojin e organizatës politike që mund të njihet, vëzhgohet ose deklarohet ndryshe nga një shtet.
Ai përcakton procesin për marrjen e vendimeve zyrtare të qeverisë. Zakonisht ai përfshin sistemin ligjor dhe ekonomik qeveritar, sistemin social dhe kulturor dhe sisteme të tjera specifike shtetërore dhe qeveritare. Megjithatë, kjo është një pamje shumë e thjeshtuar e një sistemi shumë më kompleks kategorish që përfshin pyetjen se kush duhet të ketë autoritet dhe çfarë duhet të jetë ndikimi i qeverisë mbi njerëzit dhe ekonominë e saj.
Llojet kryesore të sistemeve politike janë demokracitë, monarkitë dhe regjimet autoritare dhe totalitare me sisteme hibride të ndryshme.
Përkufizimi
Sipas David Easton, "Një sistem politik mund të përcaktohet si ndërveprimet përmes të cilave vlerat shpërndahen në mënyrë autoritative për një shoqëri".
Interesi sociologjik në sistemet politike është të kuptojë se kush e mban pushtetin brenda marrëdhënieve midis qeverisë dhe njerëzve të saj dhe si përdoret fuqia e qeverisë. Sipas profesorit të Yale, Juan José Linz, sot ekzistojnë tre lloje kryesore të sistemeve politike: demokracitë, regjimet totalitare dhe, ndërmjet këtyre dyve, regjimet autoritare (me regjime hibride ). Një sistem tjetër klasifikimi modern përfshin monarkitë si një entitet i pavarur ose si një sistem hibrid i tre kryesoreve. Studiuesit në përgjithësi i referohen një diktature ose si një formë autoritarizmi ose totalitarizmi.
Capllanajka
Capllanajkë (greqisht: Θέα/Théa) është fshat në qarkun i Ahaisë, Greqi. Përpara vitit 1955, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Τσαπλανέικα/Tsaplanéïka.
Seltjarnarnes
Seltjarnarnes (Seltjarnarnesbær), është një komunë në Islandë. Kjo komunë ndodhet në rajonin i Kryeqytetit, dhe është pjesë e Zonës zgjedhore Jugperëndimore.
Colombier, Allier
Colombier është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Allier të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Colombier ka një popullsi prej 329 banorë dhe sipërfaqe 12.92 km², me një dendësi prej 25 banor/km².
Uffizi
Galeria Uffizi (MB: / juːˈfɪtsi, ʊˈfiːtsi /; [3] [4] italisht: Galleria degli Uffizi, shqiptohet [ɡalleˈriːa deʎʎ ufˈfittsi]) është një muze i shquar arti i vendosur ngjitur me Piazza della Signoria në Qendrën Historike të Firences në rajoni i Toskanës, Itali. Një nga muzetë më të rëndësishëm italianë dhe më i vizituari, është gjithashtu një nga më të mëdhenjtë dhe më të njohurit në botë dhe mban një koleksion të veprave të paçmuara, veçanërisht nga periudha e Rilindjes Italiane.
Historia
Vizitorët që vëzhgojnë Michelangelo duke pikturuar Doni Tondo. Uffizi renditet si i 25-ti në muzetë më të vizituara të artit në botë, me rreth 2 milion vizitorë në vit. Ndërtimi i kompleksit Uffizi filloi nga Giorgio Vasari në 1560 për Cosimo I de 'Medici në mënyrë që të strehonte zyrat e magjistratëve Fiorentinë, pra emri uffizi, "zyra". Ndërtimi u vazhdua më vonë nga Alfonso Parigi dhe Bernardo Buontalenti; u përfundua në 1581. Kati i fundit u bë një galeri për familjen dhe të ftuarit e tyre dhe përfshiu koleksionin e tyre të skulpturave romake. [8]
Kortili (oborri i brendshëm) është kaq i gjatë, i ngushtë dhe i hapur për Arno në skajin e tij të skajshëm përmes një ekrani dorik që artikulon hapësirën pa e bllokuar atë, sa që historianët e arkitekturës [9] e trajtojnë atë si skema e parë e rregulluar e rrugëve të Evropës. Vasari, gjithashtu një piktor dhe arkitekt, theksoi gjatësinë e saj perspektive duke e zbukuruar atë me kornizat e çatisë së vazhdueshme të fasadave, dhe kornizat e pandërprera midis kateve, si dhe tre shkallët e vazhdueshme mbi të cilat qëndrojnë frontet e pallatit. Niches në kalata që alternohen me kolona të Loggiato mbushur me skulptura të artistëve të famshëm në shekullin e 19-të.
Cosimo de 'Medici nga Luigi Magi dhe Andrea Di Cione (Orcagna) nga Niccolò Bazzanti Uffizi bashkoi nën një çati zyrat administrative dhe Archivio di Stato, arkivin e shtetit. Projekti kishte për qëllim të shfaqte veprat kryesore artistike të koleksioneve Medici në piano nobile; plani u krye nga djali i tij, Duka i Madh Francesco I. Ai porositi arkitektin Buontalenti të projektojë Tribuna degli Uffizi që do të shfaqte një seri kryeveprash në një dhomë, përfshirë bizhuteritë; u bë një atraksion mjaft i ndikueshëm i një Grand Tour. Dhoma tetëkëndore u përfundua në 1584. [10]
Me kalimin e viteve, më shumë pjesë të pallatit u rekrutuan për të ekspozuar piktura dhe skulptura të mbledhura ose porositura nga Medici. Për shumë vite, 45 deri në 50 dhoma u përdorën për të shfaqur piktura nga shekulli 13 deri në 18.
Ishulli Filfla
Filfla është vend i vogël, kryesisht shterpë, i pabanuar 4.5 km në jug të Maltës, dhe është pika më jugore e Maltës. Filflu (ose filfluu ), një ishull i vogël shkëmbor rreth 101 m jugperëndim të Filfla, ka pikën më jugore të Maltës. Emri besohet se vjen nga felfel, arabishtja për një kokërr piperi.
Mjedisi
Filfla ka një sipërfaqe prej vetëm 3.7282 ha me një 988 m vijë të gjatë bregdetare. Është një pllajë gur gëlqeror me majë të sheshtë, e rrethuar nga 60 m shkëmbinjtë e lartë. Tre lloje të zogjve të detit shumohen në ishull: feta e stuhisë evropiane (me rreth 5000 - 8000 çifte), uji i qethjes së Cory dhe pulëbardha me këmbë të verdha (130 çifte). Ishulli është identifikuar si një Zonë e Rëndësishme e Zogjve (IBA) nga BirdLife International, kryesisht për shkak të kolonisë së furtunave të stuhisë. Një lloj hardhucë muri ( Podarcis filfolensis ssp. Filfolensis ) dhe kërmilli i derës ( Lampedusa imitatrix gattoi ) janë endemike në Filfla. Ndodhet gjithashtu një presh i madh i egër, që rritet deri në 2 m lartë. Aksesi në Filfla është i mundur vetëm për qëllime arsimore ose shkencore dhe vizitorët duhet të marrin leje paraprake nga Autoriteti i Mjedisit dhe Planifikimit të Maltës.
Historia
Ishulli i Filfla ishte ndoshta i shenjtë për banorët neolitikë të Maltës, që ndërtuan tempujt e Ħaġar Qim dhe Mnajdra në bregdetin maltez përballë ishullit.
E vetmja strukturë e njohur e përhershme në ishull ishte një kishëz e ndërtuar brenda një shpelle në 1343, e cila u shkatërrua nga një tërmet në 1856 që gjithashtu fundosi një pjesë të ishullit. Një hartë e Maltës që daton që nga viti 1798 tregon një fortesë, një far dhe një manastir me një kishëz në Filfla.
Deri në vitin 1971, Flota Detare Mbretërore dhe Forcat Ajrore Mbretërore përdorën ishullin për praktikën e shënjestruar dhe gëzhojat e harxhuara nga këto bombardime mund të gjenden edhe sot në Filfla. Ai u bë një rezervat zogjsh në 1980. Akti i Rezervave Natyrore Filfla, i miratuar në 1988, parashikonte kufizime të mëtejshme në hyrjen dhe përdorimin, duke përfshirë një ndalim të peshkimit brenda një milje detare (1.9km) përreth ishullit për shkak të mundësisë së hasjes së një municioni të pashpërthyer.
Njoftimi i Qeverisë Malteze 173 të vitit 1990 lejoi edhe një herë peshkimin brenda zonës së një miljeje.
Filfla u thirr në një mosmarrëveshje territoriale mbi shelfin kontinental midis Libisë dhe Maltës. Çështja u gjykua nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në 1985 në thelb duke injoruar ishullin nga llogaritjet.
Legjenda
Historia e krijimit të Filfla-s lidhet me legjendat që rrethojnë formimin e Il-Maqluba. Legjenda malteze tregon se zona që tani formon Il-Maqluba ishte e banuar nga njerëz që bënin jetë kaq të shkretë, saqë një fqinj i paralajmëroi ata kundër mënyrave të tyre mëkatare, pa i marrë parasysh. Prandaj, Zoti dëshironte t'i ndëshkonte mëkatarët duke përfshirë fshatin, duke shpëtuar vetëm fqinjin e mençur. Engjëjt atëherë thuhet se kanë hedhur një fragment të katundit në det, duke krijuar ishullin Filfla.
Filfla është i famshëm që njihet si " Ishulli i zgjebeve " në filmin e vitit 1980, " Popeye ".
Dafine Neziri
Dafinë Neziri, e lindur me 18.06.1991 në Gjermani. Pas 18 vitesh jetese në Gjermani, ajo u zhvendos në Kosovë për të vazhduar studimet në Rochester Institute for Technology, për Menaxhim, Politika Publike dhe Media. Gjatë studimeve ajo gjithashtu u certifikua nga Kryolan GMBH dhe MUD Makeup Designory si grimiere. Aftësitë e saj të grimit variojnë nga grimi natyral te grimi i nusërisë, televizionit, pasarelave, karaktereve dhe teatrit. Pas disa vitesh, ajo u certifikua si Master Makeup Artiste. Përveç kësaj, ajo hapi shkollën e parë të grimit në Kosovë në vitin 2015.
Karriera
Dafinë Neziri e filloi karrierën e saj si bashkëpronare dhe shitëse Kryolan Kosova. Kryolan Kosova është ekskluzivitet i Kryolan GMBH, ku shesin produkte kozmetike profesionale. Pas kësaj, në vitin 2014 ajo mori një program certifikimi 3 mujor nga MUD Makeup Designory në Slloveni. Ajo u certifikua si grimiere për grupin e aftësive të grimit natyral, grimit të nusërisë, grimit në televizion, grimit në pasarela, grimit të personazheve dhe grimit të teatrit.
Në vitin 2015, ajo hapi shkollën e parë të grimit në Kosovë, e cila është e akredituar nga Ministria e Arsimit,Shkences dhe Teknologjise. Shkolla certifikon nxënësit e një programi 5-javor, në emër të Kryolan GMBH e cila ka autorizuar Dafinë Nezirin të certifikojë nxënësit si grimiere nëse kalojnë testin. Që atëherë shkolla ka funksionuar me sukses dhe ka nxjerrë shumë artistë të talentuar profesionistë të grimit në mbarë Kosovën. Janë më shumë se 400 studentë që janë certifikuar nga Dafinë Neziri si grimiere, çka bën që të paktën pesë grimere të hapin biznesin e tyre në çdo qytet të Kosovës.
Dafine Neziri, njihet gjerësisht në Evropë dhe në mbarë botën si grimere e njohur. Si e tillë ajo ka qenë shumë herë pjesë e mediave:
Varrezat e vendlindjes
Varrezat e vendlindjes, roman me autor Romeo Çollaku. Botuar në Tiranë nga "Aleph", në vitin 2002. Libri ka 88 faqe.
Rrethi : roman- labirint me shtatë hyrje
Rrethi : roman- labirint me shtatë hyrje, me autor Bashkim Shehu. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2002. Libri ka 468 faqe.
Punëtorët në Shqipëri : (1944-1960)
Punëtorët në Shqipëri : (1944-1960) libër me autor Demir Dyrmishi. Botuar në Tetovë nga "Album", në vitin 2001. Faqe 232.
Shqipëri 1914 : gjashtë muaj mbretëri : kujtimet e sekretarit të Princ Vidit
Shqipëri 1914 : gjashtë muaj mbretëri : kujtimet e sekretarit të Princ Vidit libër me autor Duncan Heaton-Armstrong dhe Lutfi Dervishi (përkth. e përg.). Botuar në Tiranë nga Instituti Shqiptar për Studime Ndërkombëtare, në vitin 2001. Faqe 134. ISBN 99927-659-3-3
Shimpanzeja
Shimpanzeja, e njohur edhe si shimpanze e zakonshme, është një specie majmunësh të mëdhenj të ngjashëm me njeriun, të lindur në pyll dhe  në savanën tropikale të Afrikës. Ajo kа katër nënlloje të konfirmuara dhe një nënlloj i pestë i propozuar. Shimpanzet dhe bonobot janë të lidhur ngushtë (nganjëherë te quajtur "shimpanze xhuxh") dhe klasifikohen në gjininë e shimpanzeve (Pan). Dëshmitë nga fosilet dhe sekuencat e ADN -së tregojnë se Pan është si motra e prejardhjes njerëzore dhe është gjallesa më e afërt me njerëzit.
Shimpanzeja është e mbuluar me flokë të zinj e të trashë, por fytyrën, gishtërinjt, duart dhe këmbët i ka te zhveshura. Është më i madhe dhe më i fortë se sa bonoboja. Ai peshon 40-70 kg për meshkujt dhe 27-50 kg ka nje gjatesi prej 150 cm. Periudha e saj e shtatzanisë është tetë muajsh. I vogli distancohet ne moshen 3 vjecare, por zakonisht me pas mban një marrëdhënie të ngushtë me nënën e tij për disa vjet. Shimpanzeja jeton në grupe prej 15 deri në 150 anëtarë, megjithëse individët udhëtojnë dhe ushqehen në grupe shumë më të vogla gjatë ditës. Ky lloj jeton në një hierarki të rreptë të dominuar nga meshkujt, ku mosmarrëveshjet në përgjithësi zgjidhen pa pasur nevojë për dhunë. Pothuajse të gjitha popullsitë e shimpanzeve janë regjistruar duke përdorur mjete, duke modifikuar shkopinjtë, shkëmbinjtë, barin dhe gjethet dhe duke i përdorur ato për të gjuajtur dhe për të marrë mjaltë, termite, milingona, arra dhe ujë. Ky lloj gjithashtu është gjetur se si krijojnë shkopinj të mprehur për të pickuar gjitarët të vegjël.
Shimpanzeja është e renditur në Listën e Kuqe e BNRN-së si një specie e rrezikuar. Vlerësohen midis 170,000 dhe 300,000 njësi nëpër gjithë qarkun. Kërcënimet më të mëdha për shimpanzetë janë humbja e habitatit, gjuetia dhe sëmundjet. Shimpanzetë shfaqen në kulturën popullore perëndimore si figura stereotipike të kllounit dhe shfaqen në ahengje të tilla si  festa e cajit  e shimpanzeve ,aktet e cirkut dhe shfaqjet në skenë. Ndonjëherë ato mbahen si kafshë shtëpiake, megjithëse forca dhe agresioni i tyre i bëjnë ata të rrezikshëm në këtë rol. Rreth njëqind shimpanze mbahen në laboratorë kërkimor, veçanërisht në Shtetet të Bashkuara. Janë bërë shumë përpjekje për të mësuar gjuhë të tilla si gjuha e shenjave amerikane për shimpanzetë me sukses të kufizuar.
Etimologjia
Fjala angleze " chimpanzee " për herë të parë është shkruar në 1738. Ai rrjedh nga gjuha afrikane villi ki-mpenze ose fjala cimpanze që po ashtu rrjedh nga gjuha afrikane - ciluba, që do të thotë " majmun i ngjashëm me njeriun ". Kollokvializmi "chimp" (çimp) ndoshta e spikatur diku në fund të viteve 1870. Emri origjinal Pan e ka origjinën nga perendia greke, ndërsa emri i dukshem troglodytes është marrë nga Troglodytes, një racë mitike të banorëve të shpellës.
Taksonomia dhe gjenetika
Majmuni i parë i madh njerëzor i njohur në shkencën perëndimore në shekullin e 17-të ishte "orang-utang" (gjinia Pongo ), një emër lokal malajas i shkruar në Java nga mjeku holandez Jakob Bontij. Në 1641, anatomisti holandez Nikolas Tulp e aplikoi emrin në shimpanzen ose bonobon të sjellë në Holandë nga Angola e sotme. Një tjetër anatomist holandez, Peter Kamper, preu mostra nga Afrika Qendrore dhe Azia Juglindore në vitet 1770, duke vënë në dukje dallimet midis majmunëve afrikanë dhe aziatikë. Natyralisti gjerman Johan Fridrih Blumenbah i klasifikoi shimpanzetë si troglodytes Simia deri në 1775. Një natyralist tjetër gjerman, Lorenc Oken, shpiku gjininë Pan në 1816. Bonobot u njohën si të ndryshëm nga shimpanzetë deri në vitin 1933.
Evolucioni
parapamje| Marrëdhëniet midis majmunëve. Numrat në këtë diagram janë gjatësia e degëve, një masë e specifikës [[Evolucioni|evolucionare. Bazuar në të dhënat e elektroforezës së proteinave të Goldman et al. ]] Pavarsisht numrit te madh të zbulimeve te fosileve  të gjinisë njerëzore, fosilet e gjinisë së shimpanzeve nuk u përshkruan deri në vitin 2005. Popullatat ekzistuese të shimpanzeve në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore nuk u përputhën me vendet më të mëdha të fosileve njerëzore në Afrikën Lindore, por tani janë raportuar fosilet e shimpanzeve në Kenia. Kjo sugjeron që njerëzit dhe anëtarët e Klanit Pan ishin të pranishëm në Luginën e Riftit të Afrikës Lindore gjatë Pleistocenit të Mesëm.
Provat e ADN -së sugjerojnë se bonobot dhe shimpanzetë e zakonshme u ndanë nga njëri -tjetri më pak se një milion vite më parë (të ngjashme me Homo sapiens dhe Neandertalët ). Një studim gjenetik i vitit 2017 sugjeron një rrjedhë të lashtë të gjeneve (introspektim) 200 deri në 550 mijë vite më parë nga bonobo tek paraardhësit e shimpanzetë qendrore dhe lindore. Prejardhja e shimpanzeve është ndarë nga paraardhësi i fundit i përbashkët i prejardhjes njerëzore rreth gjashtë milionë vite më parë. Meqenëse asnjë specie tjetër përveç Homo sapiens nuk i mbijetoi prejardhjes njerëzore të asaj dege, të dy llojët e shimpanzeve janë të afërmit më të ngushtë të njerëzve; prejardhja e njerëzve dhe shimpanzetë ndryshoi nga gorillat (gjinia Gorrilla) rreth shtatë milionë vite më parë. Një studim i vitit 2003 argumentoi se shimpanzetë duhet të përfshihen në degën njerëzore si Homo troglodytes dhe vuri në dukje se "ekspertët thonë se shumë shkencëtarë ka të ngjarë që i kundërshtojnë riklasifikimin, veçanërisht në fushën e antropologjisë të ngarkuar emocionalisht dhe shpesh të diskutueshme".
Nënllojet dhe statusi i popullsisë
djathtas|parapamje| Dy shimpanze qendrore të mitur, [[Nënllojet|nënspeciet përfaqësuese.]] Pranuar janë katër nënlloje të shimpanzesë, me mundësinë për të pestën:
Lenax
Lenax është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Allier të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Lenax ka një popullsi prej 265 banorë dhe sipërfaqe 28.25 km², me një dendësi prej 9 banor/km².
Shimpanzeja
Struktura e grupit
parapamje|Shimpanzetë në Uganda. Shimpanzetë jetojnë në komunitete që variojnë nga rreth 20 deri në150 anëtarë dhe e kalojnë pjesën më të madhe të kohës duke u udhëtuar në grupe të vogla sipas moshës dhe klasave gjinore. Si femrat dhe meshkujt udhëtojnë vetëm nganjëherë.Kjo shoqëri si në grup dhe të ndarë ndahet në 4 grupe: të gjithë meshkujt, femrat dhe pasardhës të rritur, të dy gjinitë, ose një femër dhe pasardhësit e saj. Këto grupe të vogla të ndryshme, për qëllime të ndryshme. Për shembull, një grup meshkujsh bashkohen për të kapur gjah, ndërsa një grup tjetër femrash në laktacion shërben për të filluar një "grup çerdhesh" për të rinjtë.