cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hangari
Historia
Carl Richard Nyberg përdori një hangar për të ruajtur Flugan (mizë) e tij të vitit 1908 në fillim të shekullit të 20-të dhe në vitin 1909, Louis Blériot u ul në një fermë veriore franceze në Les Baraques (midis Sangatte dhe Calais) dhe rrokullisi monoplanin e tij në bagëtinë e fermerit. Blerioti ishte në një garë për të qenë njeriu i parë që kaloi Kanalin Anglez me një avion më të rëndë se ajri dhe ai ngriti selinë e tij në kasollen e papërdorur. Në Britani, hangarët më të hershëm të avionëve njiheshin si strehë aeroplanësh, dhe të mbijetuarit më të vjetër prej tyre janë në Larkhill, Wiltshire. Këto janë ndërtuar në vitin 1910 për Shkollën e Fluturimit në Bristol dhe tani janë ndërtesa të renditura në klasën II*. Pionieri britanik i aviacionit, Alliott Verdon Roe, ndërtoi një nga hollat ​​e para të avionëve në vitin 1907 në Brooklands, Surrey dhe kopjet me madhësi të plotë të këtij dhe biplanit Roe të vitit 1908 janë ekspozuar në Muzeun Brooklands.
Ndërsa aviacioni u themelua në Britani përpara Luftës së Parë Botërore, dizajnet standarde të hangarëve u shfaqën gradualisht edhe me lloje ushtarake si hangari Bessonneau dhe streha e avionëve me hapje anësore të vitit 1913, të cilat të dyja u miratuan shpejt nga Royal Flying Corps. Shembuj të këtyre të fundit mbijetojnë në fushat ajrore Farnborough, Filton dhe Montrose. Gjatë Luftës së Parë Botërore, modele të tjera standarde përfshinin strehën e shërbimit të përgjithshëm të fluturimit RFC dhe Admiralty F-Type të vitit 1916, strehën e Shërbimit të Përgjithshëm (me çatinë karakteristike në Belfast dhe madhësi të ndryshme të integruara) dhe strehën e aeroplanëve Handley Page ( 1918).
Samir Handanović
Samir Handanovič ( Sllovenisht: [ˈsaːmiɾ xanˈdaːnɔʋitʃ]; Boshnjakisht: [xandǎːnoʋitɕ]; lindur më 14 korrik 1984) është një futbolli profesionist slloven i cili luan si portier për klubin italian Internazionale, në të cilën është edhe kapiten. Ai ka luajtur me Udinesen nga 2004 në 2012. Gjatë sezonit 2010–11 në Serie A, Handanovič priti 6 penallti, duke vendosur rekordin e të gjitha kohërave në Serie A.
Ai ka përfaqësuar Slloveninë në nivelet nën-19 dhe -21, para se të bënte debutimin me ekipin e parë në vitin 2004. Kushuriri i tij i vogël Jasmin Handanovič, luan aktualisht për klubin slloven Maribor. Të dy luajnë për kombëtaren sllovene.
Karriera e hershme
Handanovič e filloi karrerën e tij tek ND Slovan dhe më vonë u transferua tek Domžale, ku luajti 2 sezone. Ai u transferua nga Udinese në verën e vitit 2004, ku Handanovič ishte vetëm 20 vjeç. Ai u huazua tek Treviso në verën e vitit 2005, por në janar 2006, ai u shkëmbye me italianin Matteo Sereni te Lazio.
Rimini
Në korrik 2006, Handanovič u huazua te Rimini, për shumën 1.2 milion €. Falë pritjeve të tij, Rimini ishte e pamposhtur në dy ndeshjet kundër Juventusit. Skuadra e përfundoi kampionatin e Serie B në vendin e pestë, dhe Handanovič ishte portieri i katërt që kishte pësuar më pak gola, mbrapa Gianluigi Buffon.
Rikthimi te Udinese
Ai u rikthye te Udinese në verën e vitit 2007 dhe zëvëndësoi të larguarin Morgan De Sanctis, dhe firmosi një kontratë deri më 30 qershor 2012. Ai nënshkroi kontratë së bashku me shokët e skuadrës Asamoah Gyan dhe Fabio Quagliarella. Në maj 2011, gjatë një ndeshje kundër Lazios, Handanovič priti penalltinë e Mauro Zarates, duke vendosur rekordin për numrin e pritjeve të penalltive në një sezon.
Nga 5 shkurti 2011 e deri më 20 Mars, Handanovič e mbajti portën e paprekur në 7 ndeshje rresht duke arritur plot 704 minuta pa pësuar gol. Në gusht 2011, Handanovič firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare.
Inter
Më 4 korrik 2012, trajneri i Udineses, Francisco Guidolin konfirmoi se klubi kishte arritur marrëveshjen me Interin për transferimin e Handanovič tek klubi zikaltër për 11 milionë €.
Sezoni 2012–13
Handanovič bëri debutimin e tij zyrtar me Interin më 2 gusht në fitoren 0–3 kundër Hajduk Split në raundin e tretë të Ligës së Europës.
Pas kësaj, ai pësoi një demtim në këmbë dhe u konfirmua se do të qëndronte jashtë fushave të lojës për 20 ditë. Ai u rikthye në fushë më 16 shtator, ai debutoi në ligë në fitoren 0–2 kundër Torinos. Më 9 dhjetor, në fitoren 2–1 kundër Napolit në San Siro, Handanovič luajti ndeshjen e tij të 200-të në Serie A; ai ka luajtur 182 ndeshje me Udinesen, 3 me Trevison, 1 me Lazion dhe 14 me Interin. Ai e mbylli sezonin me 70 gola të pësuar në 48 ndeshje.
Sezoni 2013–14
Më 19 qershor 2013, kartoni i tij u ble tërësisht nga skuadra e Interit. Më 20 tetor, pas vetëm 6 minutash loje, Handanovič mori kartonin e parë të kuq në karrierën e tij pas një faulli kundër Alessio Cercit, ndeshja u mbyll në barazimin 3–3. Ai u rikthye në fushë në ndeshjen kundër Atalantës, por në minutën e 45-të u detyrua të braktiste ndeshjen për shkak të një dëmtimi, ndeshja përfundoi me rezultatin 1–1. Më 15 dhjetor, Handanovič priti penalltinë e parë me fanellën e Interit në humbjen 4–2 kundër Napolit; ai e priti penalltinë në minutat shtesë së pjesës së dytë kundër ish–interistit Goran Pandev.
Më 13 prill 2014, Handanovič bëri disa superpritje dhe priti edhe penalltinë e dytë të sezonit kundër Maxi López në fitoren 4–0 jashtë fushe kundër Sampdorias. Më pak se një javë më vonë, ai priti penalltinë e Cassanos në fitoren 2–0 jashtë fushe kundër Parmës duke forcuar pozitat në ligë, kjo ishte penalltia e 16të e pritur nga Handanovič në Serie A dhe kjo ishte fitorja e parë e Zikaltërve në Stadio Ennio Tardini që nga viti 2008.
Handanovič e mbylli sezonin 2013–14 me 37 paraqitje në të gjitha kompedicionet, përfshirë 36 në Serie A dhe 1 në Coppa Italia. Me fitoren 4–1 kundër Lazios në javën e fundit të ligës, Inter siguroi vendin e saj sezonin e ardhshëm në Ligën e Europës, duke u rikthyer në kupat europiane pas një sezoni mungesë.
Sezoni 2014–15
Handanovič luajti ndeshjen e parë zyrtare për sezonin 2014–15 kundër islandezëve Stjarnan në ndeshjen e parë të fazës play-off të Ligës së Europës. Në ndeshjen e dytë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur me Interin që fitoi 6–0 në San Siro duke u kualifikuar për në fazën e grupeve me rezultatin e përgjithshëm 9–0. Në ndeshjen e parë në ligë, Handanovič priti penalltinë e parë të sezonit në barazimin 0–0 kundër Torinos më 31 gusht.
Sezoni 2018–19
Më 13 shkurt 2019, Inter lajmëroi me anë të një postimi zyrtar në Twitter se Handanović është emëruar kapiteni i ri i skuadrës, duke zëvëndësuar Mauro Icardin. Më 7 mars, në barazimin 0–0 kundër Eintracht Frankfurt në përballjen e parë të raundit të 16-tave të UEFA Ligës së Evropës, Handanović e mbajti portën e paprekur për herë të 100të në ndeshjen e 281të zyrtare me Zikaltrit.
Karriera ndërkombetare
Handanovič ka luajtur 76 ndeshje me kombëtaren sllovene. Ai bëri debutimin e tij me Kombëtaren më 17 nëntor 2004, në ndeshje kundër Sllovakisë. Handanovič ka qënë pjestar i Sllovnisë edhe në Kupën e Botës 2010.
Jeta personale
Prindërit e Samir Handanovič janë me preardhje boshnjake. Kushëriri i tij i madh, Jasmin Handanovič ka luajtur në Itali nga viti 2007 deri në vitin 2011, dhe aktualisht luan me skuadrën sllovene Maribor në ligën e parë sllovene. Ata të dy luajnë me kombëtaren sllovene. Handanovič është në një marrëdhënje të gjatë me Zoja Trobec, që ishte nxitëse e tifozëve të KK Union Olimpija, së bashku kanë një djalë që quhet Alen, i cili ka lindur më 19 janar 2011. Ata u martuan sëbashku në maj 2012. Më 3 tetor 2013, gruaja e Handanovič solli në jetë fëmijën e dytë të tyre, një djalë me emrin Ian.
Klube
Redaktuar më 28 nëntor 2014
Kombëtarja
Redaktuar më 28 nëntor 2014
Christopher Reeve
Christopher Reeve lindi me (25 shtator 1952) New York City dhe vdiq me (10 tetor 2004) në Mount Kisco, New York, SHBA. Christopher Reeve ishte një aktor shumë i njohur amerikan, drejtor filmi, produent, skenarist, autor dhe aktivist. Ai arriti yjet me mënyrën e tij të veçantë të tij të portretizimit të fotove në librat komikë Superhero, Superman.54
Roli i Supermenit
Reeve ishte i talentuar dhe atlet. Reeve ishte i portretizuar në rolin e Supermenit do të jetë një shtrirje për aktorin e ri, por ai ishte mjaft i gjatë për rolin dhe kishte sytë e nevojshme blu dhe karakteristika të bukur. Megjithatë, trupi i tij ishte të pakta. Ai refuzoi të veshin muskujt rreme nën kostum, dhe në vend shkuan përmes një regjimi të trajnimit intensiv dy-mujore të mbikqyrur nga ish kampioni britanik David Prowse peshëngritje, njeriu nën kostum Darth Vader në filmat Star Wars.Regjim përbëhej Trajnimi për drejtimin në mëngjes, I ndjekur nga dy orë peshëngritje dhe nëntëdhjetë minuta në trampoline. Përveç kësaj, Reeve dyfishuar ndjenja miratua një dietë të lartë e proteinave dhe të marrjes të ushqimit. Ai shtoi £ 30 (14 kg) e muskujve të ndjehen £ 189 (86 kg) kornizë. Ai më vonë ishte i arritur në fitore edhe më të larta për Supermenin III (1983), edhe pse për Supermen IV: kërkimi për Paqe, në vitin (1987) ai vendosi se do të jetë Shëndetësisë është që të përqëndrohet më shumë në workouts kardiovaskulare.54
Në vitet 1987–1989
Pas Superman IV në vitin 1987, marrëdhëniet Reeve me Exton u shpërbë, dhe ato të ndara. Ai shkoi në Nju Jork pa fëmijët e tij. Ai u bë në depresion dhe vendosi që duke bërë një komedi mund të jetë e mirë për të. Ai iu dha një të çojë në Switching Channels. Burt Reynolds dhe Kathleen Turner ka pasur një grindje të gjatë xhirimeve, e cila e bëri kohë edhe më të padurueshme për Reeve. Reeve më pas deklaroi se ai bëri një budalla e vetë në film dhe se shumica e kohës së tij është shpenzuar Referimi në mes Reynolds dhe Turner. Filmi bëri keq, dhe Reeve besonte se ajo shënoi fundin e karrierës së tij yll filmi. Ai i kaloi vitet e tjera kryesisht duke bërë luan. Ai u përpoq për rolin e Riçard Gir në Pretty Woman, por u larguan në provë, sepse ata kishin një drejtor me gjysmë zemre që kishin hedhur plotësishtë për Julia Roberts.
Në vitet 1980-1986
Roli i parë i Supermenit -së pas vitit 1978, Reeve ishte si Richard Collier në 1980 fantazi romantike Diku në kohë. Jane Seymour luajtur Elise McKenna, interesin e tij të dashurisë. Filmi është xhiruar në Mackinac Island në verën e vitit 1979 dhe ishte filmi i preferuar Reeve s ndonjëherë për të xhiruar. Pasi filmi është përfunduar, plani ishte për një lirim të kufizuar dhe për të ndërtuar fjalën e gojës , por shfaqja e hershme e testit ishin të favorshme dhestudio vendosur për një lirim të gjerë , e cila në fund të fundit dëshmoi se ishte strategjia e gabuar. Komente hershme e vuri në pikëpyetje filmin si tepër sentimentale dhe melodramatik dhe grevë një aktorëve ' parandalohet Reeve dhe Seymour nga duke bërë publicitet. Filmi mbyllur shpejt, edhe pse Jean - Pierre Dorléac u propozua për Çmimin e Akademisë për Best kostum Projektimi në vitin 1980. Filmi, komercialisht pasuksesshëm , ishte zhgënjimi i parë publik Reeve -së. Gati 10 vjet pas diku në kohë u lirua ai u bë një film kult, në sajë të shfaqjen në rrjetet kabllore dhe Rentals video; popullariteti i saj filloi të rritet , që vë besimin e ekipit krijuese. InSite ,Rrjeti Ndërkombëtar i Diku në entuziastësh Koha, bëri mbledhjen e fondeve për të sponsorizojë një yll në Hollywood Walk of Fame në vitin 1997 për Reeve. Jane Seymour u bë një mik personal i Reeve dhe në vitin 1996 me emrin djalin e saj binjak Kristopher për nder të tij.
Në vitet 1978-1984
Pas filmit të parë Superman, Reeve gjetur se Prodhues të Hollivudit donte që ai të jetë një yll veprim. Ai më pas tha, "kam gjetur shumicën e Scripts e atij zhanër ndërtuar keq, dhe unë ndjeva rolet starring lehtë mund të luhet nga kushdo me një physique të fortë." Përveç kësaj, ai nuk u ndjeva se ai kishte të drejtë për filmat e tjerë ai ishte ofruar, dhe hodhi poshtë rolet epërsi në American Gigolo, The World Sipas GARP, Splash, tërheqje Fatal, Pretty Woman, Romancing gurin, armë vdekjeprurëse dhe Body Heat. Katharine Hepburn rekomanduar Reeve Davidit Lean për rolin e Fletcher krishterë në një xhirim të rebelim në Bujarisë titull të mirat, starring Anthony Hopkins. Pasi që i konsideroni atë, Reeve vendosi që ai do të hedhura gabim, dhe Lean shkoi me zgjedhjen e tij të dytë, Mel Gibson.
Në vitet 1990-1994
Në vitin 1990 Reeve ka luajtur një film ndaj Luftës Civile, The Rose dhe çakalli, në të cilën ai luajti Allan Pinkerton, kreu i Shërbimit të re të presidentit Lincoln Sekret. Dana lindi William Elliot "A do" Reeve më 7 qershor, 1992 në Spitalin e Veriut Adams Rajonal në North Adams, Massachusetts. Në tetor, Reeve u ofruar pjesën e Lewis në mbetjet e Ditës. Script ishte një nga më të mirë që ai kishte lexuar, dhe ai e mori pa hezitim pjesë. Filmi u vlerësua si një klasik të menjëhershme dhe u propozua për tetë Academy Awards.
Në vitin 2001
Para xhirimeve të Hannibal, Reeve ishte ofruar një pjesë të antagonist kryesor Mason Kishar, të bazuar në punën e tij si një oficer policie të karriges me rrota-i detyruar në Dyshimi Mbi. Jo duke lexuar romanin, Reeve, ishte i lumtur me mundësinë për t'u kthyer në vepruar. Megjithatë, mbi të kuptuar se Kishar ishte një tetraplegjik, përdhunues facially-shëmtuar fëmijë, Reeve u tërhoq nga projekti në neveri. Roli u pranua më pas nga zgjedhje e mesme Gary Oldman.
Në Izrael
Në korrik të vitit 2003, frustrimi vazhduar Christopher Reeve me ritmin e kërkimit qelizave burimore udhëhequr atë për Izraelin, një vend që ishte atëherë, sipas tij, në qendër të kërkimit të lëndimit të palcës kurrizore. Ai ishte i ftuar nga Ministria e Punëve të Jashtme të Izraelit për të kërkuar nga trajtimin më të mirë për gjendjen e tij. Gjatë vizitës së tij, Reeve quajtur përvojë "një privilegj" dhe tha: "Izraeli ka objekte shumë proaktive rehabilitimin, shkolla të shkëlqyer mjekësor dhe spitalet mësimdhënies, si dhe një infrastrukturë kërkimore absolutisht e para-normë.
Aktivizmi
Reeve ishte në ndjenjë e frymëzuar nga pacientët e tjerë ai e kishte takuar. Për shkak se ai ishte vazhdimisht duke u mbuluar nga media, ai vendosi të përdorë emrin e tij për të vënë fokusin në dëmtimet e shtyllës kurrizore. Në vitin 1996, ai u shfaq në Academy Awards me një ovacion të gjatë në këmbë dhe mbajti një fjalim në lidhje me detyrën e Hollivudit për të bërë filma të cilat ballafaqohen çështjet më të rëndësishme të botës kokë-më. Ai gjithashtu priti Paraolimpiadën në Atlanta dhe foli në Konventën Kombëtare Demokratike. Ai udhëtoi në të gjithë vendin për të bërë fjalime, nuk kanë nevojë për një teleprompter apo një script. Për këto përpjekje, ai u vu në kopertinën e TIME më 26 gusht, 1996.
Në të njëjtin vit, ai transmetoi filmin HBO pa mëshirë: Një film për Aftësi të. Filmi fitoi çmimin Emmy për "Outstanding informative Speciale." Ai më pas ka vepruar në një rol të vogël në film një hap drejt te nesermes.
Në prill të vitit 2004, Random House publikoi libër të dytë Reeve-së, Asgjë nuk është e pamundur. Ky libër është më e shkurtër se Still meje dhe fokusohet në pikëpamjet e Reeve-së botërore dhe përvojat e jetës që ndihmuan atë formën e tyre.
Më 25 shkurt 2003, Reeve u shfaq në serinë televizive Smallville si Dr Swann në episodin historike "Rosetta". Në këtë episod, Dr Swann sjell në Clark Kent (Tom Welling) informacion në lidhje se nga është dhe si të përdorin pushtetin e tij për të mirën e njerëzimit. Skenat e Reeve dhe Welling cues muzikë tipar nga Filmi i Supermenit e cila është xhiruar në vitin 1978, e përbërë nga John Williams dhe organizohet nga Mark Snow. Në fund të këtij episodi, Reeve dhe Welling bëri një spot të shkurtër për t'i ftuar njerëzit për të mbështetur Reeve Foundation Christopher paralizë. "Rosetta" ratings vendosur historinë për rrjetin e BB. Komuniteti tifoz takuar episodin me furi komente dhe për të lëvduar atë si të qenë në mesin e serisë 'më të mirë për këtë ditë.
Reeve u zgjodh Kryetar i Shoqatës Amerikane paralizë dhe Zëvendës Kryetar i Organizatës Kombëtare për Aftësinë e Kufizuar. Ai bashkë-themeloi Qendrën e Kërkimeve Reeve-Irvine, e cila tani është një nga qendrat kryesore kurrizore kërkimore kurrizit në botë. Ai krijoi Fondacionin e Reeve Christopher (i njohur aktualisht si Fondacioni Christopher dhe Dana Reeve) për të shpejtuar hulumtimit përmes financimit, dhe për të përdorur grante për të përmirësuar cilësinë e jetës së personave me aftësi të kufizuara.Fondacioni deri më sot i ka dhënë më shumë se 65.000.000 $ për hulumtim, dhe më shumë se $ 8.500.000 në cilësi-e-jetës granteve. Fondacioni ka financuar një teknologji të re të quajtur "Trajnimi lokomotor" që përdor një punë rutine për të imituar lëvizjet e këmbë për të ndihmuar në zhvillimin e lidhjeve nervore, në fakt duke ri-mësimor të palcës kurrizore se si për të dërguar sinjale të këmbëve të ecin. Kjo teknologji ka ndihmuar disa pacientë të paralizuar të ecë përsëri. Nga Christopher Reeve, UC Irvine tha, "në vitet pas lëndimit të tij, Christopher bëri më shumë për të nxitur kërkime mbi lëndimit të palcës kurrizore dhe çrregullime të tjera neurologjike se çdo person tjetër para apo pas ". Në vitin 1997, Reeve bëri debutimin e tij regjisor me filmin e HBO Në muzg me Robert Sean Leonard, Glenn Close, Whoopi Goldberg, Bridget Fonda dhe David Strathairn. Filmi fitoi katër Cable Ace Awards dhe është nominuar për pesë Emmy Awards, duke përfshirë "Drejtori të papaguara për një miniseries ose të veçanta." Dana Reeve tha, "Ka një ndryshim të tillë në paraqitjen e tij, shëndetin e tij, ndjenja e tij e përgjithshme e mirëqenies, kur ai është duke punuar në atë që ai e do, e cila është punë krijuese." Në vitin 1998, Reeve kishte prodhuar dhe luajti në Rear Window, një xhirim të vitit 1954 një film nga Alfred Hitchcock. Ai është nominuar për Globin e Artë dhe fitoi një Screen Actors Guild Award për punën e tij. Më 25 prill 1998, Random House botuar autobiografinë Reeve-së, ende Mua. Libri kaloi njëmbëdhjetë javë në listën e New York Times të mirë Shitës dhe Reeve fitoi një Grammy Award për të mirë të flas Word Album.
Reeve fillimisht e quajti këtë "një hap në drejtimin e duhur", duke pranuar se ai nuk e dinte në lidhje me linjat ekzistuese dhe do të shikojmë në ta më tej. Ai luftoi kundër afatit kur shkencëtarët zbuluan se shumica e linjave të vjetra ishin të kontaminuara nga një teknikë e hershme kërkimore që i përfshirë përzierjen e qelizave burimore të njeriut me qelizat e miut.
Në vitin 2002, Reeve lobuar për Aktit Human Klonimi Ndalimi i 2001, e cila do të lejojë qelizave somatike kërkime transferimin bërthamor, por do të ndalojë klonimin riprodhues. Ai argumentoi se transplantim qelizë burimore është e pasigurt nëse qelizat burimore përmbajnë ADN e vet e pacientit, dhe se për shkak se transferimi bërthamor qelizë somatike është bërë pa mbarësuese një vezë, kjo mund të rregullohet plotësisht.
Në qershor 2004, Reeve dhënë një mesazh të regjistruara në video në emër të Institutit të Politikës Gjenetikës ndaj delegatëve të Kombeve të Bashkuara në mbrojtje të transferimit të qelizave somatike bërthamore, e cila ishte në shqyrtim për t'u ndaluar nga traktati botëror. [84] në ditët e fundit të jetës së tij, Reeve u kërkoi votuesve Kaliforni për të votuar po në Proposition 71, [85] e cila do të krijojë Kaliforni Institutin për rigjeneruese Mjekësisë, dhe të japë 3 miliardë dollarë nga fondet e shtetit për të frenuar kërkime celular. [86] Proposition 71 ishte miratuar më pak se një muaj pas vdekjes Reeve-së.
Gjatë gjithë kësaj kohe, Reeve mbajtur trupin e tij si fizikisht i fortë të jetë e mundur duke përdorur makina të specializuara stërvitje. Ai e bëri këtë edhe sepse ai besonte se sistemi nervor mund të rigjenerohen përmes terapisë intensive fizike, dhe për shkak se ai donte trupi i tij të jetë mjaft e fortë për të mbështetur veten në qoftë se një kurë është gjetur. Në vitin 2000, ai filloi të rimarrë disa funksionin motorike, dhe ishte në gjendje të ndjejnë temperaturat e nxehtë dhe të ftohtë në trupin e tij. Mjeku i tij, John McDonald i Universitetin e Uashingtonit në St Louis, e pyeti nëse çdo gjë ishte e re me shërimin e tij. Reeve pastaj lëvizi gishtin e majtë tregues në komandë. "Unë nuk mendoj se Dr. McDonald do të kishte qenë më shumë i befasuar nëse unë vetëm kishte ecur mbi ujë", ka thënë Reeve në një interview.Also gjatë atij viti, ai bëri paraqitjet e ftuar në të gjatë-running seri PBS Rruga Sesam.
Gjithashtu në vitin 2004, Reeve drejtoi filmin e tij  The Brooke Ellison Story . Filmi është i bazuar në histori e vërtetë e Brooke Ellison, e paralizuar e parë që të diplomuar nga Universiteti i Harvardit. [88] Reeve gjatë këtë herë u drejtuar hero e animuar e çdo filmit. Kjo ishte një nga projektet e tij ëndërr dhe ai vdiq gjatë mes të prodhimit të filmit. Gruaja e tij, Dana është ndihmuar jashtë dhe djali i tij, Will ishte një anëtar të hedhura në film.
Ngjarja
Më 27 maj 1995 Reeve është paralizuar pasi u hedhur një kali gjatë një konkurrence të kuajve në Culpeper Virginia. Ai u kërkua një karrige me rrota dhe aparatin e frymëmarrjes për pjesën tjetër të jetës së tij. Ai ishte i lobuar me emër të personave me lëndime të palcës kurrizore dhe për kërkimet e qelizave embrionale të njeriut themelues Fondacionin "Christopher Reeve" dhe bashkë themelues Qendrën e kërkimeve Reeve-irvine.
Shërimi
Për ditët e para pas aksidentit, Reeve vuajtur nga jerm, u zgjua në mënyrë sporadike dhe do fjalët e gojës deri Dana tilla si "Get armë" dhe "Ata janë pas nesh." Pas pesë ditësh, ai rifitoi vetëdijen e plotë, dhe mjeku i tij i shpjegoi atij se ai e kishte shkatërruar rruaza e tij të parë dhe të dytë e qafës së mitrës, që do të thoshte se kafka e tij dhe shpinë nuk ishin të lidhur. Mushkëritë e tij ishin të mbushur me lëng dhe u suctioned nga term nëpërmjet fyt; kjo ishte e thënë të jetë pjesa më e dhimbshme e shërimit Reeve-së.
Pasi që i konsideroni situatën e tij, duke besuar se jo vetëm do të kurrë ai ecin përsëri, por se ai kurrë nuk mund të shkojë një pjesë e trupit përsëri, Reeve konsideruar vetëvrasje. Ai gojë për Dana, "Ndoshta ne duhet të më lejoni të shkoj." Ajo me lot në sy iu përgjigj: "Unë jam vetëm duke shkuar për të thonë se këtë herë. Unë do të mbështesë çdo gjë që ju doni të bëni, sepse kjo është jeta juaj, dhe vendimi juaj, por unë dua që ju të dini se unë do të jem me ty për ngarkesë të gjatë, pa marrë parasysh çfarë. Ju jeni ende ju. Dhe unë të dua. "Reeve kurrë konsideruar vetëvrasjen si një opsion përsëri.
Reeve shkova me ankth të brendshëm në ICU, veçanërisht kur ai ishte i vetëm gjatë natës. Operacioni i tij i afrohet për të reattach kafkën e tij në shpinën të tij (qershor 1995) "ishte e frikshme për t'u menduar. ... Unë tashmë e dinte se unë kisha vetëm një shans për të mbijetuar një operacioni barabar. ... Pastaj, në një moment veçanërisht të zymtë, dera e hapur dhe fluturoi në nxitoi një shoku të galiç me një kapele blu shkurreve dhe një fustan të verdhë kirurgjikale dhe syzet, duke folur në një theks rus. "Njeriu njoftoi se ai ishte një proctologist dhe ishte duke shkuar për të kryer një provim zorrës së trashë në Reeve. Ajo ishte Robin Williams, reprising karakterin e tij nga filmi Nëntë Muaj. Reeve ka shkruar: ".. Për herë të parë që nga aksidenti, unë qesha Miku im i vjetër kishte ndihmuar mua e di se disi unë u do të jetë në rregull"
Dr John A. Jane kryer operacioni për të riparuar rruaza Reeve-së qafës. Ai vuri telat nën të dy laminae dhe përdoret kockë nga hip Reeve-së për të përshtaten mes C1 dhe C2 rruaza. Ai futur një gjilpërë me kokë titan dhe ndërfutur telat me rruaza, pastaj shpuar vrima në kafkën Reeve-së dhe i pajisur telave përmes të siguruar kafkë në shtyllën kurrizore.
Jeta dhe Vdekja
Reeve vuante nga astma dhe alergjitë që nga fëmijëria. Në moshën 16 vjeqar,ai fillonte të vuante nga Alopecia Areata,një kusht që shkakton arna e flokëve të bie jashtë nga një kreu ndryshe të shëndetshme të flokëve. Në përgjithësi ai ishte në gjendje për të krehër mbi të dhe shpesh problemi u zhduk për periudha të gjata.
Në fillim të tetorit të vitit 2004, ai ishte duke u trajtuar për një urgjencë e infektuar presion që ishte shkaktuar sepsë, një ndërlikim që ai kishte përjetuar shumë herë më parë. Më 5 tetor ai foli në Institutin e Rehabilitimit të Çikagos në emër të punës së Institutit. Kjo do të ishte paraqitja e tij e fundit njoftoi publik.
Më shumë se një herë ai kishte një reagim të ashpër ndaj një droge. Në Kessler, ai u përpoq një medikament të quajtur Sygen cila u teorizoi për të ndihmuar të zvogëluar dëmtimin e palcës kurrizore.Drogës shkaktuar atë për të shkuar në një vend anafilaktik dhe zemra e tij u ndal. Ai besonte se ai kishte një përvojë jashtë-e-trup dhe mend duke thënë, "Më vjen keq, por unë duhet të shkoj tani" gjatë ngjarjes. Në autobiografinë e tij, ai shkroi, "dhe pastaj kam lënë trupin tim. Unë kam qenë deri në tavan ... I shikoi poshtë dhe pashë trupin tim të shtrirë në krevat, nuk lëviz, ndërsa të gjithë-ka pasur 15 apo 20 njerëz, mjekët, të EMT-së, infermieret-u që punojnë për mua. zhurmë dhe rrëmujë e rrit qetë sikur dikush u gradualisht kthyer poshtë volumin. "Pas marrjes së një dozë të madhe të epinephrine, ai u zgjua dhe u bë i stabilizuar më vonë atë natë.
Në vitet 2002 dhe 2004, luftoi jashtë një numër të infeksioneve serioze që besohet të ketë origjinën nga palca e eshtrave. Ai ishte shëruar nga tre që mund të kishte qenë fatale.
Më vonë në jetë,gjendja u bë më i dukshëm,pasi ai u bë i paralizuar dhe ai rruar kokën e tij. Më 9 tetor Reeve ndjerë mirë dhe morri pjesë të birin dhe luante hokej. Atë natë,ai shkoi në arrest kardiak,pas marrjes së një antibotik për infeksion. Ai ra në koma dhe u dërgua në spitalin Westchester Country në Mount Kisco,New York City. Trembëdhjetë orë më vonë, më 10 tetor 2004 Reeve vdiq nga arresti kardiak në moshen 52 vjeqar. Mjeku i tij John Mc.Donald besonin se kjo ishte një reagim negativ të antibiotikut që ka shkaktuar vdekjen e tij.
Gruaja e tij, Dana Reeve, kishte kryesuar Fondacionin Christopher Reeve pas vdekjes së tij. Ajo u diagnostikua me kancer të mushkërive më 9 gusht, 2005, dhe vdiq në moshën 44 vjeqare më 6 mars, 2006.
Ata u la pas djalin e tyre, William, dhe Mateu djalin dhe vajzën Alexandra Reeve-së, të dy nga marrëdhëniet e tij me Gae Exton. Christopher ishte mbijetuar edhe nga prindërit e tij dhe Dana u mbijetuar nga babai i saj. Mateu dhe Alexandra tani shërbejnë në bordin e drejtorëve të Fondacionit të Christopher dhe Dana Reeve Foundation.
Augusti
Augusti (Imperator Gaius Julius Caesar Augustus; 23 shtator 63 p.e.s – 19 gusht 14]) konsiderohet si perandori i parë i Perandorisë Romake, të cilën ai e drejtoi i vetëm nga 27 p.e.sonë deri në vdekjen e tij në 14.
Augustus lindi Gaius Octavius në një degë të vjetër dhe të pasur kuajsh të gens plebej Octavia. Xhaxhai i tij nga nëna Jul Çezari u vra në 44 p.e.s dhe Octavius u emërua në testamentin e Çezarit si djali i tij i birësuar dhe trashëgimtar. Më pas, Octavius mori emrin Gaius Julius Caesar dhe u quajt Oktavian (latinisht: Octavianus).
Emri
Augusti (/ ɔːɡʌstəs /; Latin klasik: [awɡʊstʊs]) ishte i njohur me shumë emra gjatë gjithë jetës së tij:
Jeta e hershme
Ndërsa familja e tij atërore ishte nga qyteti volscian i Velletri, Augustus lindi në qytetin e Romës më 23 shtator 63 p.e.s. Ai lindi në Ox Head, një pronë e vogël në Kodrën Palatine, shumë afër Forumit Romak. Atij iu dha emri Gaius Octavius Thurinus, njohësit e tij që përkujtojnë ndoshta fitoren e babait të tij në Thurii mbi një bandë rebele skllevërish që ndodhën disa vjet pas lindjes së tij.
Për shkak të natyrës së mbushur me njerëz të Romës në atë kohë, Octavius u dërgua në fshatin e babait të tij në Velletri për t'u rritur. Octavius përmend familjen kalorëse të babait të tij vetëm shkurtimisht në kujtimet e tij. Stërgjyshi i tij atëëror Gaius Octavius ishte një tribun ushtarak në Siçili gjatë Luftës së Dytë Punike. Gjyshi i tij kishte shërbyer në disa zyra politike lokale. Babai i tij, i quajtur gjithashtu Gaius Octavius, kishte qenë guvernator i Maqedonisë. Nëna e tij, Atia, ishte mbesa e Jul Çezarit.
Në vitin 59 p.e.s, babai i Augustit vdiq kur ai ishte katër vjet. Nëna e tij u martua me ish-guvernatorin e Sirisë Lucius Marcius Philippus. për shkak se Philippus nuk ishte i interesuar pas Augustit të vogël, gjyshja e tij Julia, motra e Jul Çezarit, e morri përsipër të kujdesej për të. Julia vdiq në vitin 52 ose 51 p.e.s, dhe Octavius mbajti fjalim për gjyshen e tij. Nga kjo pikë, nëna dhe njerku i tij morën një rol më aktiv në rritjen e tij.
Artan Shkreli
Artan Shkreli lindi në Tiranë më 8 mars të vitit 1964, është arkitekt shqiptar.
Edukimi
- 1982 mbaron formimin e mesem prane Politeknikumit "7 Nentori", Tirane.
- 1986 perfundon studimet ne Universitetin e Tiranës, Fakulteti i Inxhinierisë së Ndërtimit, dega Arkitekturë.
- 1991 specializohet në Itali si "Progettista assistito da CAD" dhe punësohet arkitekt pranë studio Ricerca e Progetto - Bo.
- 1995-1996 specializim permes "scuola progetto" ne sektorin e restaurimit arkitekturor prane "Cuppini e Associati" në Bolonjë të Italisë
- 2003 krijon OJF-në "Fondi Shqiptar për Monumentet" (Albanian Fund for Monuments) me qellim promovimin e vlerave të trashëgimisë kulturore të vendit.
- 2004 me ftesë të Departamentit Amerikan të Shtetit, merr pjesë në Washington ne programin 34-ditor me temë "Cultural Heritage Preservation".
- 2011 kryen kursin pasuniversitar per "Energy Efficiency" ne banesa, organizuar ne Oher te Maqedonise nga "Eko Zentrum" gjerman.
Veprimtaria
- 1987 pranë ISP1 (grup pune udhëhequr nga F. Luarasi) per projektimin e godinës së Postës Qendrore të Shqipërisë.
- 1988 prane Zyrës Urbanistike të Projektimit ne Komitetin Ekzekutiv të Pukës si arkitekt dhe urbanist.
- 1993 përgjegjës për programet ndërkombëtare pranë "Ricerca & Progetto" në Bolonjë, orientuar ne problematikat e bioarkitektures. - 1996 krijon në Tirane "SFERASTUDIO"-n, strukture private ne fushen e projektimit arkitektonik e urbanistik e mjedisor. - 1998 drejtor i përgjithshëm i Institutit të Monumenteve të Kulturës (nga korriku i ketij viti në tetor të v. 2002).
- 1999 anëtar i kryesisë së seksionit shqiptar të ICOMOS-it (International Council on Monuments and Sites).
- 2001-2011 anetar i KRRT-se pranë Bashkise Tirane.
- 2003 këshilltar për Urbanistiken dhe Trashegiminë pranë kryeministrit Fatos Nano.
- 2008 kryetar i Shoqates se Arkitekteve te Shqipërise (SHASH).
- 2010 zgjidhet anëtar i Këshillit Propozues të "Dignatio Club".
- 2013 keshilltarit per territorin prane kryeministrit Edi Rama.
- 2017 zvendesminister ne Ministrine e Infrastruktures dhe Energjise.
- 2019 Antar i Komisionit të Përhershëm të Artit dhe Trashëgimisë pranë Akademisë së Shkencave.
- 2021 drejtor i pergjithshem i Institutit te Ndertimit.
Aktualisht pedagog i jashtem i lendes se "Historise se Arkitektures Boterore Bashkekohore" dhe "Historise se Arkitektures Shqiptare".
Krijimtaria
1998 - rinxjer revistën "Monumentet", organ i IMK-se, e nderprere qe nga viti 1991.
2000 - publikon librin "Albanian Heritage in danger" (bashkautor Fatos Lubonja), botuar ne Gjeneve nga Keshilli i Europes.
2012 - me rastin e 100-vjetorit të pavarësisë realizon ne Parlamentin Europian (Bruksel) ekspoziten "Euro-Albanian Contacts" (mbi hartografine historike te Shqiperise); si dhe ekspoziten "Flamuj Shqiptarë - itinerar historik 1912-2012" në Prishtinë, Gjakove e Vlorë.
2017 - libri studimor "Imago Albaniae - fytyra hartografike e vendit ne shekuj" (ne botim e siper).
2018 - zbulon, ne harten e Bartholomeo Paretos (1455), toponimin qe lidhet me Skenderbeun dhe sjell nga Roma ne Shqiperi per ekspozim kete harte unike.
Autor i mbi 200 projekteve arkitekturore, restauruese, dizajni, mjedisore e urbanistike në Shqipëri e Itali.
Autor artikujsh me natyre teknike e sociale ne periodiket kryesore te vendit dhe revistat "Ndertuesi" e "Monumentet".
1951 Çmimi i madh i Anglisë
Çmimi Britanez për vitin 1951 u mbajt më 14 qershor, 1951 në Silverstone Circuit.
Qyteti i vogël
Qyteti i vogël roman me autor Roland Gjoza, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Uegen". Libri ka 242 faqe. ISBN 9789928030757
272
Mbi vitin 272.
Anderson County (Kansas)
Anderson County është një nga  qarqet në shtetin federal Kansas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Enghien-les-Bains
Kantoni Enghien-les-Bains (frëngjisht: Canton d'Enghien-les-Bains) është një kanton në departamentin Val-d'Oise, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Enghien-les-Bains. Ka sipërfaqe 8.44km2 dhe popullsi 47748 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Enghien-les-Bains aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
Fabio Volo
parapamje|djathtas|Fotografi e Fabio Volos në Savona Fabio Volo, pseudonim i Fabio Bonetti, (lindur më 23 qershor 1972) është një shkrimtar italian, aktor, dublues, prezantues radioje dhe televizioni dhe skenarist.
Biografia
Fabio Bonetti lindi në Itali më 23 qershor 1972. Pasi mbaroi shkollën e mesme dhe kishte përfunduar disa punë të zakonshme, në 1996 ai u shndërrua në një figurë të shquar në Radion Capital, një stacion radioje italiane.
Lista e Filmave
Fabio Volo numëron disa pjesëmarrje në kinematografi si aktor dhe skenarist.
Librat
Fabio volo numëron më shumë se 8 romane në gjuhën origjinale italiane, por që janë botuar në gjuhë të ndryshme, ndër të tjera dhe në shqip.
Bai Yang
Bai Yang (Kinezisht: 白杨;) ishte aktore kineze. Aktrimi i saj filloi që nga vitet 1930 deri tek vitet 1950. Gjatë këtyreve viteteve ajo ishte një nga aktoret më të famshme. Crossroads (1937), The Spring River Flows East (1947), Eight Thousand Li of Cloud and Moon (1947), dhe New Year's Sacrifice (1955) ishin filmat që ka luajtur Bai Yang.
Jeta
Bai Yang lindi më 4 mars 1920 në Pekin. Emri i saj i vërtetë ishte Yang Chengfang, Yang Mo ishte motra e saj. Kur Yang ishte 11 vjeç, të dy prindërit e saj vdiqën. Ajo u martua me regjisorin e filmit Jiang Junchao, me të cilin ka pasur dy fëmijë.
Vdekja
Bai Yang vdiq më 18 shtator 1996, ajo u varros në Binhai Guyuan në Shanghai.
Kantoni Charlieu
Kantoni Charlieu (frëngjisht: Canton de Charlieu) është një kanton në departamentin Loire, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Charlieu. Ka sipërfaqe 145.14km2 dhe popullsi 15537 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Charlieu aktualisht përbëhet nga 14 komuna.
273
Mbi vitin 273.
Këtu bie erë!
Këtu bie erë! rrëfenja... me autor Tahsin Xh. Demiraj, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Vllamasi". Libri ka 288 faqe. ISBN 9789928179074
Një grusht dhe ... unë nuk kam vdek
Një grusht dhe ... unë nuk kam vdek thirret shfaqja teatrale e Çun Lajçit e pregatitur për skenë nga Agim Doçi. Shfaqja ka qenë e njohur nën emrin "Çun Lajçi"
Cute Kashari (roman)
Cute Kashari roman me autor Elmaz Qerreti, red. Faslli Haliti. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Toena". Libri ka 176 faqe. ISBN 9789994319718
Jean Piaget
Zhan Piazhe ishte psikolog i shquar zvicëran. Kontributi i tij më i madh qëndron në teorinë e zhvillimit kognitiv të fëmijës.
Biografia
Zhan Piazhe u lind në Nojshatel, Zvicër, më 9 gusht 1896. I ati ishte profesor i letërsisë mesjetare. Teoricien i zhvillimit. Kur Piazhe ishte ende fëmijë ishte shumë i dhënë pas filozofisë dhe zoologjisë dhe shkruajti artikullin e tij të parë shkencor në moshën 10 vjeç. Pasi u diplomua për zoologji në Universitetin e Neuchâtelit më 1918, ai vazhdoi studimet për psikologji në Zürich. Atje takoi Theodore Simon, i cili e ftoi atë të kryenin një studim mbi zhvillimin e inteligjencës në një shkollë fillore në Paris. I arsimuar si zoolog, Piazhe i kishte shprehitë e nevojshme për të filluar vëzhgimin e fëmijëve. Ai vërejti se, kur janë duke zgjidhur problemet, fëmijët bëjnë disa tipa gabimesh që varen nga mosha e tyre. Ai arriti në përfundimin se "të menduarit e tyre është cilësisht i ndryshëm prej të rriturve dhe është e rëndësishme që ata të kuptohen nga pikëpamja e këtij ndryshimi".
Piazhe pati një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e psikologjisë për arsye të punës së tij të madhe në studimin e zhvillimit të inteligjencës. Ai besonte se zhvillimi kognitiv ndodhte për arsye të përvojave të pakënaqshme të fëmijëve në zgjidhen e problemeve. Vëzhgimet e tij e shpunë atë në formimin e teorisë së famshme të zhvillimit kognitiv.
Teoritë kognitiviste
Teoria kognitiviste e Piazhesë për zhvillimin
Piazheja,(psikolog zvicerian),u përpoq që të kuptonte si formohen dhe funksionojnë strukturat kognitive ose skemat.Ai thote se ne trashëgojmë një metodë të funksionimit intelektual,që na bënë të aftë të reagojmë ndaj mjedisit me anë të formimit të strukturave kognitive. Ai sugjeron se dy mekanizma, adaptimi dhe organizimi,janë përgjegjës për zhvillimin e strukturave kognitive(skemave). Adaptimi është proçesi me anë të të cilit individi përshtat të menduarit e tij në situata të reja. Adaptimi përbëhet nga tre elementë: Asimilimi,akomodimi dhe ekuilibri.
Asimilimi
Asimilimi është fitimi i informacionit të ri,duke përdorur strukturat (skemat) mendore ekzistuse në përgjigje,të stimujve të rinj.Kur asimiloni diçka,ju e brendësoni atë.Ne e marrim ushqimin në strukturën e gojës sonë dhe e ndryshojmë atë që t'i pershtatet gojës dhe aparatit tretës.Ne i marrim objektet,konceptet,dhe ndodhitë në mendjen tonë,në mënyrë të ngjashme.Ne i brendësojmë ato në strukturat tona mendore në mënyrë të njëjtë:i ndryshojmë ato ashtu siç ndryshojmë ushqimin me qëllim që ky t'i përshtatet strukturave tona fizike.P.sh,ju studioni idetë e Piazhesë për zhvillimin dhe perpiqeni që ti kuptoni ato. Kjo kërkon përpjekje.Ju përpiqeni që ti kuptoni ato duke përdorur strukturat kognitive që ju tashmë zotëroni.Ju jeni duke asimiluar idetë e Piazhesë.Kjo do të thotë se ju po i merrni ato në mendjen tuaj dhe po mundoheni që t'u jepni një formë me qëllim që ato të përshtaten me strukturat tuaja mendore ekzistuse.
Akomodimi
Akomodimi është përshtatja ndaj informacionit të ri me anë të krijimit të strukturave(skemave të reja),kur skemat ekzistuse nuk përballojnë dot këtë informacion.Ne,gjithashtu,ndryshojmë si rezultat i asimilimit.Kjo do të thotë se ne akomodohemi ndaj asaj që ne kemi marrë.Ushqimi qe ne hamë shkakton ndryshime biokimike.Stimujt që ne inkorporojmë në mendjen tonë,shkaktojnë ndryshime mendore.P.sh,idete e Piazhese siellin ndryshime ne pikpamjen tuaj per inteligjencen dhe zhvillimit intelektual.Ndryshimet në strukturat mendore,shkaktojnë ndryshime koresponduse në siellje.Ky është procesi i akomodimit.
Skemat
Asimilimi dhe akomodimi janë të pandarë.Ata janë dy procese plotësuese të një mekanizmi të vetëm.Skemat janë modele të organizuara të mendimit dhe veprimit,me fjalë të tjera,janë strukturat kognitive dhe sjelljet që përbëjnë një njësi të organizuar.Skemat na ndimojnë që të përshtatemi me mjedisin dhe mund të mendohenmë mirë si përfaqësime të brëndshme të aktiviteteve dhe eksperiencave tona.Një skemë emërtohet sipas aktivitetit që ajo përfaqëson:p.sh,skema e të kapurit,e thithjes,e flakjes e goditjes etj. Mendoni një foshnjë që është duke arritur dhe kapur një batanie.Fëmija menjëherë fillon që të mësojë për materialin,p.sh për peshën e saj,përmasën etj. Fëmija është duke formuar një strukturë kognitiviste për batanien.Kur fëmija kombinon dijen rreth batanies me aktin për ta arritur atë,Piazheja e quante kete sjellje një skemë,në këtë rast skema e kapjes.Organizimi dhe adpatimi funksionojnë në mënyrë të njëjtë, si te femijët,ashtu edhe te të rriturit,ndërsa skemat pasojnë ndryshimet në momente të ndryshme të jetës.Si pasojë,ka ndryshime reale në mënyrat sesi mendojnë të rriturit dhe fëmijët.psh skemat e foshnjave janë sensore dhe motorrike(ato shpesh quhen reflekse).Në fëmijërinë e hershme,skemat bëhen më mendore(konceptet dhe kategoritë),ndërsa në adoleshencë bëhen më komplekse.Si formohen këto skema sipas Piazhes? Stimujt vijnë nga mjedisi dhe flirtohen përmes mekanizmave funksionalë,që janë adaptimi dhe organizimi,e perdorin stimulin që të formojnë struktura të reja ose të ndyshojnë strukturat ekzistuese.P.sh,ju mund të keni patur idenë tuaj për inteligjencën,por tani ju e ndryshoni strukturën tuaj si rrjedhojë e dijeve të reja.
Stadet e zhvillimit kognitiv
Piazheja besonte se individi zhvillohet kognitivisht ,përmes formimit të strukturave kognitive më të sofistikuara në kohën që kalon përmes katër stadeve.
Stadi Sensomotorik
Stadi i parë, të cilin tashmë e kemi paraqitur është stadi sensomotor. Ai zgjat nga lindja deri në dy vjeç. Siç e tregon edhe emërtimi në këtë stad foshnja përdor aftësitë senso dhe motore për të kuptuar botën, duke filluar me reflekset dhe duke përfunduar me kombinimet komplekse të aftësive sensomotore.Ndërmjet një dhe katër muajve, fëmija vepron mbi reagimet rrethore primare – një veprim ky që i shërben si një stimul, ndaj të cilit ai përgjigjet me të njëjtin veprim dhe rrethi vazhdon. P.sh, fëmija mund të thithë gishtin e madh të dorës. Atij i pëlqen, e kështu e thith akoma më shumë ose mund të fryejë një flluskë sapuni.Kjo i duket mjaft interesante e kështu do ta bëjë përsëri….Ndërmjet 4 dhe 12 muajve, foshnja kthehet në reagimet rrethore sekondare, që përfshijnë një veprim që zgjerohet jashtë ambjentit. Kështu foshnja mund tështëngojë një rosak kauçuku. Ai do të bëjë “guak”. Kjo i pëlqen, kështu ajo do të përsërisë veprimin. Ajo po mëson “veprimet që I bën gjërat interesante”.
Në këtë kohë fillojnë të dalin në pah edhe gjërat e tjera. P.sh, fëmijët gudulisen,megjithëse ata duhet të jenë të vetëdijshëm që dikush tjetër është duke i gudulisur.Gjithashtu fillojnë të kenë qëndrueshmëri objektive. Kjo është aftësia për ta njohur atë, pikërisht sepse ju nuk mund të shihni diçka pasi është larguar! Foshnjat më të vogla duket se funksionojnë nga një skemë “jashtë pamjes, jashtë mendjes”.Ato më të rriturat kujtojnë dhe madje mund të përpiqen të gjejnë gjërat që nuk i shikojnë më.
Ndërmjet 12-24 muajsh, fëmijët veprojnë mbi reagimet rrethore terciare. Ato konsistojnë në një rreth “të bërjes së gjërave interesante” përmes ndryshimit të qëndrushëm. Unë godas daullen me shkop-dum-dum-dum. Unë godas një bllok betoni me shkop- tang-tang. Godas tavolinën me shkop-dang-dang. Qëlloj babinme shkop-ouh-ouh. Ky lloj eksperimentimi aktiv është parë më mirë gjatë kohës kur ushqehen, ku zbulohen mënyra të reja dhe interesante gjatë përplasjes së lugës, pjatës etj.Rreth vitit ë parë të jetës, fëmijët zhvillojnë qartë përfaqësimin mendor, që do të thotë aftësinë për të mbajtur në mendje një imazh për një periudhë përtej eksperiencës së menjëhershme. P.sh, ata mund të merren me imitimin e nënshtrimit, si shpërblim zemërimi edhe pasi ka parë dikë një orë më parë. Ata mund të përdorin kombinime mendore për të zgjidhur problem të thjeshta, si hedhja e një kukulle me qëllim që të hapë derën. E me këtë mund të përmbushin ata që pretendojnë. Në vend që ta përdorë kukullën si diçka për t’u ulur, për ta thither, përplasur, tani fëmija fillon t’I këndojë asaj, ta marrë në krevat, e të tjera.
Stadi paraoperacional
Stadi paraoperacional zgjat nga dy deri rreth shtatë vjeç. Tani që fëmija ka përfaqësues mendor dhe është i aftë të pretendojë, është një hap i shkurtër në përdorimin e simboleve.Një simbol është një gjë që përfaqëson diçka tjetër. Një vizatim, një fjalë e shkruar, ose një fjalë e folur arrihet të kuptohet sikur përfaqëson një subjekt (p.sh, një qen) të vërtetë. Natyrisht, përdorimi i gjuhës është shembull primar, por një shembull tjetër i mirë i përdorimit të simbolit është loja krijuese, ku kudratet janë biskotat (ëmbëlsirat); letrat janë pjata, një kuti është tavolina, e kështu me radhë. Nga manipulimi i simboleve, ne kryesisht mendojmë në një mënyrë që foshnja nuk mundet në mungesë të objekteve aktuale të përfshira.Bashkë me simbolizmin, ka një kuptim të qartë të të shkuarës dhe të së ardhmes.P.sh, nëse një fëmijë po qan për nënën e tij dhe ju I thoni “Mami do të vijë shumë shpejt në shtëpi”, ai do të përpiqet t’I ndalojë të qara. Ose nëse ju e pyesni, “Të kujtohet kur u rrëzove?” ai do të përgjigjet duke bërë një fytyrë të trishtuar.Nga ana tjetër në këtë stad fëmija është tërësisht egocentrik, d.m.th, ai I shikon gjërat pothuaj vetëm nga një pikëpamje; vetëm e tija! Ai mund të mbajë përpara një pikturë, në mënyrë që vetëm ai mund ta shohë dhe të shpresojë që ta shikoni edhe ju. Ose mund të shpjegojë se bari rritet, në mënyrë që të mos vritet kur të rrëzohet.Piazhe bëri një studim për të zbuluar këtë fenomen të quajtur studimi i maleve. Ai i vendosi fëmijët përballë një vargmali të thjeshtë allçie dhe vetë u ul në njërën anë,pastaj u kërkoi të zgjedhin nga katër pamjet, atë që shihte ai. Fëmijët më të vegjël zgjodhën pamjen që shihnin ata vetë, ndërsa fëmijët më të rritur zgjodhën në mënyrë të drejtë. Në mënyrë të ngjashme, fëmijët më të vegjël përqendrohen mbi një aspekt të çdo problem ose komunikimi në një kohë, p.sh, ata nuk mund t’ju kuptojnë kur u thoni “babi yt është burri imk”. Ose mund të thonë gjëra si “Unë nuk jetoj në SHBA,jetoj në Pensilvani”. Ose nëse u tregoni pesë zare të zeza dhe tre të bardha dhe i pyesni, “A ka më shumë zare të zeza se të gjithë zaret”, ata do të përgjigjen – ka më shumë zare të zeza!”Ndoshta shembulli me i famshëm i centralizmit paraoperacional të fëmijëve ështën ai që Piazhe e paraqet si paafitësinë e tyre për të ruajtur vëllimin e lëngshëm. Nëse i japim një trevjeçari qumësht çokollate në një gotë të hollë e të gjatë dhe për vete e hedhim në një gotë të gjerë, ai do të priret të përqendrohet vetëm mbi njërin nga dimensionet e gotës. Ngaqë niveli i qumështit në gotën e hollë e të gjatë ngrihet shumë lart, mendon se ka më shumë qumësht në të se në gotën e shkurtër e të gjerë, edhe pse mund të ketë më shumë në këtë të fundit. Kjo është zhvillimi i aftësisë të fëmijëve për t’u shpërqendruar, e që shënon kalimin në stadin tjetër.