Oksitocina
right|thumb|300px|Molekula e oksitocinës Oksitocina është po ashtu oligopeptid i ndërtuar prej 8 aminoacidesh (si vazopresina). Është substancë e cila i shkakton dhimbjet e lindjes te gratë shtatëzëna. Për këtë arsye përdoret në gjinekologji. Ky hormon i stimulon edhe kontraksionet e muskulaturës së lëmuar të zorrëve, fshikës së tëmthit dhe asaj të urinës. Oksitocina ndikon edhe në rritjen e sekretimit të qumështit nga gjëndrat qumështore. Veti akti i thithjes së qumështit e shkakton rritjen e përdorimit të oksicinës. Oksitocina, e njohur edhe si "hormoni i dashurisë" ose "hormoni i lidhjes" në shoqëri; Ai luan një rol të rëndësishëm në shumë ngjarje fiziologjike dhe psikologjike që nga lindja deri në ushqyerjen me gji, nga seksualiteti te lidhja shoqërore. Mungesa e oksitocinës mund të shkaktojë probleme të vështira të lindjes dhe ushqyerjes me gji, veçanërisht te gratë, si dhe disa sëmundje psikiatrike si çrregullimet e humorit. Vazhdojnë studimet për përdorimin e hormonit oksitocinë në sëmundje të ndryshme, të miratuara për përdorim vetëm për të ndihmuar lindjen gjatë procesit të lindjes ose për të parandaluar hemorragjinë pas lindjes. Hormoni oksitocinë, i cili gjendet edhe te meshkujt, mendohet se rrit ndjenjën e tërheqjes seksuale dhe lidhjes me partnerin. Oksitocina është një hormon i ngjashëm me proteinën që prodhohet nga hipotalamusi, vjen në gjëndrrën e hipofizës dhe sekretohet si rezultat i disa stimujve nga pjesa e pasme e gjëndrrës së hipofizës. Oksitocina, e cila vepron si një lajmëtar kimik në tru, ka një rol të rëndësishëm në shumë sjellje njerëzore. Oksitocina ka efekte fiziologjike dhe psikologjike. Efektet fiziologjike të këtij hormoni në sistemin riprodhues në periudhën e lindjes dhe pas lindjes; Nga ana tjetër, efektet psikologjike vërehen në instinktin e nënës, lidhjen dhe seksualitetin. Duke shtypur lirimin e kortizolit të shkaktuar nga stresi, ai redukton ankthin (çrregullimin e ankthit) dhe rrit ndjenjën e besimit. Megjithatë, për shkak të efekteve të tij anti-inflamatore, mendohet se luan një rol në shërimin e plagëve dhe ka një efekt qetësues. Hormoni oksitocinë siguron një lindje të lehtë duke siguruar kontraktime të mitrës që përshpejtojnë procesin e lindjes gjatë lindjes dhe siguron që qumështi i gjirit të arrijë thithkën duke siguruar tkurrjen e kanaleve të qumështit në gji pas lindjes. Megjithatë, mendohet se është efektive në formimin e instinktit të nënës dhe vendosjen e lidhjes mes nënës dhe foshnjës. Ai gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në shumë sjellje njerëzore si zgjimi seksual, besimi dhe lidhja romantike. Mungesa e oksitocinës shkakton probleme fiziologjike dhe psikiatrike, veçanërisht te femrat. Kontraksionet e pamjaftueshme të mitrës gjatë lindjes mund të shkaktojnë lindje të vështirë. Gjatë periudhës pas lindjes, mund të ketë probleme me ushqyerjen me gji. Mund të zhvillohet gjithashtu në çrregullime të humorit dhe në disa sëmundje psikiatrike në mungesë të oksitocinës. Hormoni oksitocinë sekretohet më shumë gjatë marrëdhënieve seksuale, gjatë orgazmës, kur fillon lindja dhe gjatë ushqyerjes me gji. Hormoni oksitocinë gjendet tek meshkujt. Edhe pse funksioni i tij tek meshkujt nuk kuptohet aq qartë sa tek femrat, mendohet se është efektiv në fertilitetin, disponimin dhe marrëdhëniet njerëzore. Është zbuluar se çlirimi i oksitocinës në tru stimulohet nga kontakti me lëkurën, prekja, erërat e mira dhe muzika. Është menduar se terapitë alternative si meditimi, terapia e artit dhe terapia me aromë mund të kenë një efekt duke rritur lirimin e oksitocinës. Gjysma e jetës plazmatike të hormonit natyror oksitocinë është midis 3-20 minuta. Oksitocina e sekretuar gjatë marrëdhënieve seksuale shkakton kontraktime ritmike në mitër, duke lehtësuar lëvizjen e spermës në mitër dhe duke rritur mundësinë e shtatzënisë. Kur fillon lindja dhe koka e foshnjës shtyp qafën e mitrës, çlirimi i hormonit oksitocinë stimulohet dhe lehtëson lindjen duke rritur forcën e kontraktimeve të mitrës. Përveç kësaj, rrit pragun e dhimbjes dhe rrit forcën e nënës për të duruar dhimbjet e lindjes. Mendohet se sistemi i oksitocinës ka një rol në patogjenezën (mekanizmat e zhvillimit) të shumë sëmundjeve psikiatrike, veçanërisht të autizmit dhe skizofrenisë. Prodhimi i oksitocinës në trup kontrollohet nga një sistem i quajtur reagime pozitive. Për shembull, oksitocina lirohet kur mitra fillon të tkurret gjatë lindjes. Kjo stimulon më shumë kontraktime dhe lirimin e më shumë oksitocinës. Kjo rrit intensitetin dhe shpeshtësinë e kontraktimeve. Ekziston gjithashtu një reagim pozitiv në refleksin e hedhjes së qumështit. Stimulimi i thithkës gjatë ushqyerjes me gji shkakton rritjen e prodhimit të oksitocinës dhe sekretimin e saj në gjak, gjë që lejon që qumështi të lëshohet në gji. Cikli i reagimit pozitiv vazhdon derisa foshnja të ndalojë thithjen. Prodhimi i oksitocinës gjatë lindjes është gjithashtu vetëkufizues; Pas lindjes së foshnjës, lirimi i hormonit ndalet. Të gjitha perimet me gjethe jeshile, vezët, qumështi dhe produktet e qumështit, arrat, ullinjtë, specat e kuq, gruri, orizi, thekra, tërshëra, avokadot, mollët, bananet, luleshtrydhet, shega janë ushqime të pasura me oksitocinë. Meqenëse oksitocina është një hormon i strukturuar me proteina, përdoret në formën e administrimit intravenoz, intramuskular ose sprejit të hundës, pasi do të shpërbëhet në sistemin tretës kur merret nga goja. Megjithatë, aktualisht është miratuar vetëm për përdorim në situata obstetrike (të lidhura me lindjen).