cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Federata Shqiptare e Volejbollit
Historia
Nga 21-24 shtator 1946 në Bukuresht të Rumanisë, për herë të parë vendi ynë morri pjesë në Kampionatin Ballkanik të Volejbollit. Në këtë kampionat morën pjesë ekipe nga Jugosllavia, Rumania, Bullgaria. Ky kampionat i shërbeu lojtarëve tanë, për njohjen më të mirë të rregullave të lojës dhe mënyrat e aplikimit të mjaft elementëve teknikë. Pas pjesëmarrjes në këtë aktivitet loja e volejbollit duke pasur dhe mbështetjen totale të shtetit të asaj kohe, u përhap në dimensione të gjera në të gjithë vendin.
U ngritën ekipe volejbolli në qendra pune, shkolla e deri shoqëri sportive. Filluan të zhvilloheshin në mënyrë të rregullt kampionate ndërmjet klasave, shkollave, reparteve ushtarake, kooperativave bujqësore e deri në kampionatet kombëtare ndërmjet klubeve sportive.
Në vitin 1947 u zhvillua në Tiranë kampionati Ballkanik i volejbollit ku morrën pjesë ekipe nga Hungaria, Jugosllavia, Rumania, Bullgaria dhe Trieste e Lirë. Pas përfundimit të këtij kampionati lojtarët e ekipit kombëtar filluan përgatitjet në bazë të literaturës që studiohesh nga revistat shkencore Ruse të volejbollit.
Në shtator 1949 Federata Shqiptare e Volejbollit bëhet anëtare me të drejta të plota në Federatën Ndërkombëtare të Volejbollit (FIVB), si dhe anëtare e Konfederatës Evropiane të Volejbollit (CEV).
Nga tetori i vitit 2000 është anëtare dhe e Shoqatës Ballkanike të Volejbollit (BVA). Nga viti 1946 deri në vitin 2013 janë zhvilluar çdo vit pa ndërprerje gjithsej 68 Kampionate Kombëtare si për meshkuj ashtu dhe për femra. Aktivitetet e Kupës së Shqipërisë në volejboll kanë nisur në vitin 1954 dhe deri në vitin 2013 janë zhvilluar gjithsej 57 aktivitete të Kupës së Shqipërisë, si për meshkuj ashtu dhe për femra.
Rezultate mjaft dinjitoze janë arritur nga ekipet tona Kombëtare dhe atyre të Klubeve Sportive në aktivitete të nivelit Botëror, Evropian, Mesdhetar, Ballkanik.
Për t’u shënuar është renditja në vendin e 16-të e ekipit kombëtar për meshkuj në Kampionatin Botëror, zhvilluar në Moskë në vitin 1962, duke lënë mbrapa shtete si Mongolia, Finlanda, Austria, Belgjika etj.
Pjesëmarrje tjetër të suksesshme me ekipin kombëtar meshkuj ka qenë dhe Kampionati Botëror në Bullgari 1970, si dhe pjesëmarrje në eliminatoret e Kampionati Botëror në prill 2005, në grupin në Estoni, ku ekipi ynë fitoi dy ndeshje me Bosnje&Hercegovinën dhe Izraelin.
Në Kampionatet Evropiane ekipi kombëtar për meshkuj arrin rezultate mjaft të mira me pjesëmarrjet e tij në vitin 1955 në Rumani duke zënë vendin e 10-të, në vitin 1958 në Çekosllovaki vendin e 11-të, në vitin 1967 në Turqi vendin e 13-të dhe në vitin 2008 në ndeshjet eliminatore, eliminohet me pikë nga ekipi i Azerbajxhanit, për të vazhduar në vitin 2011 në ndeshjet eliminatore të Kampionatit Evropian, ku ekipi ynë luajti kundër ekipit të Britanisë së Madhe.
Ndërsa për ekipin Kombëtar për femra pjesëmarrjet në Kampionatet Evropiane kanë qenë më të pakta, që përmbledhin pjesëmarrjen e ekipit kombëtar për femra në Kampionatin Evropian të vitit 1991, në Itali duke zënë vendin e 9-të dhe pjesëmarrja e suksesshme në vitin 2008 duke eliminuar ekipin Anglez në raundin e parë dhe në raundin e dytë në ndeshjet në 2 grupe në Slloveni dhe Çeki, megjithë 2 fitoret kundër Moldavisë dhe 1 fitore kundër Sllovenisë, nuk kualifikohet për në raundin e tretë.
Suksese të mëdha ka arritur volejbolli ynë me ekipin kombëtar për femra duke u shpallur Kampion i Ballkanit për të Rritura dhe të Reja në vitet 1988 në Durrës dhe 1990 në Sofie, Bullgari.
Fitorja e medaljeve të Arta në Lojërat Mesdhetare në Latakia, Siri për ekipin kombëtar femra konfirmon cilësinë e volejbollit, që tashmë renditet në Elitën e ekipeve të kontinentit Evropian.
Ekipet e klubeve tona të njohura në volejboll si “Dinamo” meshkuj dhe femra, “Partizani” meshkuj, “Tirana” femra, “Teuta” femra, “Erzeni” meshkuj dhe “Studenti” meshkuj kanë arritur rezultate dinjitoze me pjesëmarrjet e tyre në Kupat e Evropës. Për t’u shënuar është renditja e ekipit “Dinamo” meshkuj në 4 ekipet më të mira të Evropës në vitin 1972 në Brno, Çekosllovaki me emrat e njohur si Rusi, Fagu, Tartari, Bushati, Panteqi, Lena, Terihati, Gjerazi, Cironaku, Beriolli, etj, nën drejtimin e trajnerit të palodhur Vangjel Koja.
Majë të lartë volejbolli e ka arritur me ekipin legjendar “Dinamo” femra ku rezultatet e arritura kanë bërë të eliminohen skuadra mjaft të njohura Europiane.
Të drejtuara me mjeshtëri nga trajneri Kreshnik Tartari dhe lojtaret, tashmë legjendë në volejbollin e femrave si, Tase, Ibrahimi, Duka, Babuli, Doçi, Qirici, Duni, Nishku, Gripshi etj, kanë arritur të renditen në Kupën e Kampioneve në vitin 1980 në 4-t ekipet më të mira të Evropës në turneun final në Çekosllovaki dhe në vendin e 3-të në turneun final të Kupës së Kampioneve në vitin 1990, në Ravena, Itali.
Aktualisht, volejbolli dhe beach-volley megjithë vështirësitë financiare, të organizimit dhe ato të infrastrukturës, por me programe, koncepte e vizione të reja, po mundohet me pjesëmarrjet e tij në aktivitetet Botërore, Evropiane, Ballkanike dhe Mesdhetare, të rrisë statusin e imazhin e tij, duke zënë vendin që meriton në hiearkinë e sportit në vendin tonë.
Mumajes
Mumajesi është një fshat në komunën Baldushk në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Federata Shqiptare e Atletikës
Federata Shqiptare e Atletikës apo shkurt FSHA është struktura më e lartë e organizimit të klubeve të atëletikës në Shqipëri. President i federatës ka qenë Gjegji Ruli ndërsa nga 2005 gjer më tani (2007) është Fatos Shehaj
Ymer Bali
parapamje|Ymer Bali Ymer Bali i kryen studimet në Austri më 1930. I lindur në Tiranë pati një aktivitet të madh. Dallohet për portrete dhe për fotografi kolektive. Ai nuk u martua, nuk la pas asnjeri që të merrej me arkivën e tij të pasur. Pas vdekjes një mbesë e tij dorëzoi (dhuroi) arkivën e tij në Arkivin Qëndror të Shtetit në Tiranë.
Butts County
Butts County është një nga 152 countet në shtetin federal Georgia në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Gjegji Ruli
Gjegji Ruli ish atlet shqiptar nga Shqipëria dhe president i FSHA-së nga viti 2009 e në vazhdim. Ai është rizgjedhur disa herë dhe vazhdon aktualisht në vitin 2021 të jetë president i FSHA. Gjergji Ruli është trajner i atletit Izmir Smajlaj rekordmenit aktual të kërcimit së gjati në Shqipëri.
Kantoni Saint-Porchaire
Kantoni Saint-Porchaire (frëngjisht: Canton de Saint-Porchaire) është një kanton në departamentin Charente-Maritime, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Porchaire. Ka sipërfaqe 235.54km2 dhe popullsi 13148 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Porchaire aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Elfeta Veseli
Elfeta Veseli e lindur në Ferizaj në vitin 1960, është shqiptare e cila ka marr pjesë në Luftën e Bosnjës në njisitin ushtarak të Naser Orliqit ne rrethinën e Srebrenicës. Elfeta Veseli deri në fillim të luftës je jetuar me babanë e sajë Rrahman Veselin pylltar me profesion në Kamenicën Poshtme (Republika Srpska) në rrethinën e Vllasenicës dhe Srebrenicës.
Në mediat dhe burimet e Qendrës së Dokumentimit për Kërkimin e Krimeve të Luftës në Republika Srpska, ajo u përmend si përgjegjëse për torturën dhe vrasjen e djalit Slobodan Stojanoviq në Donja Kamenicë.
Chişlaz
Chişlaz është një komunë në qarkun Bihor në Rumani. Ka një popullsi prej 3296 banorësh dhe sipërfaqe 72.05 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 7 fshatrave: Chiraleu, Chişlaz, Hăuceşti, Mişca, Pocluşa de Barcău, Sărsîg, Sînlazăr.
Kutina
Kutina (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Sisak-Moslavina në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 13671 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 13773 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 14814 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.74%.
Mölnlycke
Mölnlycke është një lokalitet dhe zonën qendrore të Härryda Komunës, Qarkut Västra Götaland.
Mölnlycke është rreth një milion në juglindje të Göteborgut qendrore. Një pjesë e madhe e banorëve të udhëtojnë në Göteborg. Shumica e ndërtesave përbëhet nga vila, townhouses dhe të shkëputur. Përkundër zgjidhjes së dendur Mölnlycke ka shumë fusha e gjelbër, duke përfshirë Rådasjöns natyrës Rezervat dhe Finn Liqeni Zbavitje Area. Përmes qendrës shkon Mölndal, rrugës nga Landvetter Detit (Groen) për Rådasjön.
Mustafakoçaj
parapamje|Pamje nga fshati Mustafakoçaj
Mustafakoçaji është një fshat në komunën Baldushk në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Kantoni Mirambeau
Kantoni Mirambeau (frëngjisht: Canton de Mirambeau) është një kanton në departamentin Charente-Maritime, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Mirambeau. Ka sipërfaqe 266.86km2 dhe popullsi 7467 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Mirambeau aktualisht përbëhet nga 19 komuna.
Klodiana Shala
Klodiana Shala është atlete shqiptare nga Shqipëria, njihet si atletja shqiptare që ka thyer më shumë rekorde kombëtare dhe ka fituar më shumë medalje. Klodiana është kampionie shqiptare dhe rekordmenia absolute në 50, 100, 200, 400 metrave, dhe 110 metrave.
Klodiana Shala gjatë vitit 2006 ka thyer 5 rekorde kombëtare, 2 në garën e 220 metrave, 2 në garën e 400 metrave dhe 1 në garën e 100 metrave
Ka filluar karierën e saj sportive në vitin 1993 kur ishte 14 vjeç. Ka marrë 4 Medalje Ari nëpër takimet Ndërkombëtare, Dy herë nënkampione e Ballkaniadës, 12 rekorde Kombëtare për të reja, 7 Rekorde Kombëtare në salla të mbyllura (indoor) dhe 4 Rekorde kombëtare në outdoor.
Rezultate: Në garën e Indoor Athinë 22 Shkurt 2003 arriti rezultatin 56.82s (rekord Kombëtar në Salla të mbyllura. Në kampionatin Ballkanik me salla të mbyllura në Athinë zuri vendin e dytë (medalje argjendi) me rezultatin 54.46s. Në Kampionatin Botëror të Budapestit në 5 Mars 2004 arriti rezultatin 54.62s dhe u rendit e 17 në botë.
Parret
Parreti është një fshat në komunën Baldushk në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
KH Besa Famiglia
Klubi Hendbollistik Besa Famiglia është anëtare e FHK. Ky klub i seniorëve meshkuj nga federata e Kosovës është shpallur në krye të klubeve më të dalluara në Kosovë për vitin 2006.
Xhelal Neziri
Xhelal Neziri lindi në fshatin Tearcë të Tetovës, Maqedoni më 3 korrik të vitit 1977, është gazetar shqiptar. Shkollën fillore dhe të të mesme i kreu në Tetovë derisa në Shkup diplomoi në Fakultetin Filologjik.
Menjehere pas diplomimit, në vitin 1999 ai inkuadrohet si gazetar në të përditshmen në gjuhën shqipe Fakti. Në vitin 2002 Neziri kalon si redaktor në të përditshmen Global, kurse njëkohësisht punon edhe si bashkëpunëtor i javores Lobi. Në vitin 2003 angazhohet si korrespondent nga Maqedonia i gazetës Koha Ditore, ndërkohë që ka punuar edhe në javoren Java. Në vitin 2005 angazhohet si redaktor në gazeten Lajm Ekskluzive. Në vitin 2007 themelon javoren e tij Nacional.
Nga viti 2008 është koordinator për Maqedoni i Rrjetit të Gazetarisë Hulumtuese SCOOP, me seli ne Kopenhagë të Danimarkës.
Nga viti 2011 është themelues dhe president i Qendrës për Gazetari Hulumtuese SCOOP Macedonia, me seli në Shkup.
Neziri ka botuar tekste, analiza dhe komente në shumë media të vendit dhe të huaja si: Gazeta Tema, Scoop, Java, Politika (Bullgari), Koha Ditore, Kosova Sot. Xhelal Neziri është drejtues i magazinës online INBOX7.mk, gazetar hulumtues i OCCRP dhe analist në disa media të rajonit.
Është ekspert i komunikimit dhe i marrëdhënieve me publikun, në të cilën fushë ka magjistruar pranë Insitutit për Hulumtime Sociologjike, Politike dhe Juridike pranë Universitetit "Shën Qirili dhe Metodi" në Shkup. Është duke doktoruar pranë këtij Instituti në shkencat politike në programin "Demokracia në kohë globalizimi".
Modalen
Modalen është një komunë në qarkun Hordaland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 412 km² dhe popullsi 360 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Musë Prelvukaj
Musë Prelvukaj u lind në Martinaj të Gucisë, komuna e Plavës më 25 dhjetor 1950.
Jeta
Shkollën fillore e kreu në Martinaj dhe në Guci, ndërsa Shkollën e Mesme të Artit në Pejë me 1971. SHLP- në, degën e artit figurativ, si dhe Akademinë e Arteve Figurative-degën e grafikës, i kreu në Prishtinë. Është punësuar në SHMT “28 nëntori” në Prishtinë më 1973. Ka organizuar aktivitetet e lira dhe profesionale në shkollë. Në vitet ’90, me rastin e festave kombëtare, ka hapur në lokalet e objekteve shtëpi-shkolla, ekspozitën me punime të nxënësve. Për punën e suksesshme shumëvjeçare, ka marr mirënjohje nga kolektivi i shkollës, më 1996 dhe më 2005. Nga viti 2003 deri më 2008 ishte anëtar i grupit të ekspertëve për hartimin e planprogrameve mësimore për shkollat  e mesme profesionale. Është recensent i disa librave të artit për shkollat fillore dhe të mesme. Merret me krijimtari artistike dhe është pjesëmarrës i mbi 50 ekspozitave kolektive në vend dhe jashtë tij. Ka hapur tri ekspozita personale dhe është bashkautor i një libri. Është anëtar i SHAFK dhe i SHAF shqiptar në Mal të Zi.
Musë Prelvukaj merret edhe me artin aplikativ. Ka punuar kopertina të librave, ilustrime, tiketa, ambalazhe, etj. Gjithashtu, ka shkruar recenzione për librat nga lëmia e artit figurativ të autorëve të ndryshëm.
Vepra
SHMT "28 nëntori" Prishtinë, Prishtinë 2006; ISBN 9951-408-12-5
Ciuhoi
Ciuhoi është një komunë në qarkun Bihor në Rumani. Ka një popullsi prej 2213 banorësh dhe sipërfaqe 58.31 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 4 fshatrave: Cenaloş, Ciuhoi, Sîniob, Sfîrnaş.
Mehmetali Rexhepi
Mehmetali M. Rexhepi, lindi në Gjilan më 4 korrik të vitit 1951, është shkrimtar shqiptar.
Jetëshkrim i shkurtë
Mehmetali M. Rexhepi u lind në Gjilan, më 4 korrik 1951. Shkollimin fillor dhe të mesëm, gjimnazin i kreu në Gjilan, më 1971. Studimet me ndërprerje, për shkaqe politike, i mbaroi në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, në Degën Albanologji.
Mehmetali Rexhepi asnjëherë nuk iu shmang kërkesave që shtronin rrjedhat e kohës: pajtimit të gjaqeve, veprimtarive “të rrezikshme” ilegale, politike, kulturore-artistike dhe humanitare.
Fushë-veprimtaria e tij ka shtrirje: në arsim e edukim; veprimtari atdhetare, humanitare; si poet, prozator, studiues, kritik letrar e eseist  dhe  në fushën e publicistikës.
Mehmetali Rexhepi ka botuar disa vëllime poetike, dokumentare, kritike dhe eseistike. Ka një mori dorëshkrimesh të pabotuara.
Që nga themelimi i “Flakës së Janarit” në Gjilan, e cila simbolizon flakën e dëshmorëve për liri e çlirim kombëtar, e shpërfaqur përmes veprimtarive përkujtimore, kulturore, letrare-artistike, ishte dhe mbeti krushk besnik i rrugëtimit të saj.
Themeloi dhe udhëhoqi pothuajse një dhjetëvjeçar, në rrethanat e përndjekjes serbe, Klubin Letrar “Rexhep Elmazi” në Gjilan. Po ashtu, ishte njëri  nga themeluesit e SHHB”Nëna Terezë”, dega në Gjilan.
Në konkurset letrare te “Flaka e Janarit”, “Lulëkuqet e Prillit”, e tjera, për prozën e shkurtë është vlerësuar me çmime të para, të dyta dhe të treta.
Gjatë viteve 2009-2012, për një mandat ishte drejtor i Gjimnazit “Zenel Hajdini”, në Gjilan.
Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës.
Edukimi
Shkollimin fillor dhe të mesmin, Gjimnazin i kreu në Gjilan, më 1971. Studimet, me ndërprerje për shkaqe politike, i mbaroi në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, dega e Albanologjisë.
Veprimtaria
Mehmetali Rexhepi është veprimtar i çiltër për çështjen kombëtare. Nga pushteti jugosllav i Jugosllavisë Federative, në vitet e shtatëdhjeta, të tetëdhjeta dhe të nëntëdhjeta të shekullit njëzet, u burgos, u pushua nga puna në institucionet e Kosovës përkatësisht të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës.Vonë, pas mohimeve të të drejtave kombëtare e njerëzore, “bisedave informative” të shpeshta dhe pritjes së gjatë;me vonesë nkuadrohet në profesionin e mësimdhënësit në shkollën Ekonomike “Marin Barleti” në Gjilan. Vetëm pas heqjes së nenit 133, al.6 dhe 7, që e kishte ndjekur për “propagandë armiqësore”, si rrjedhojë e trusnisë ndërkombëtare perëndimore, MehmetaliRexhepit iu mundësua t`i edukonte dhe arsimonte brezat e shkollarëve tanë.
Mehmetali Rexhepi asnjëherë nuk iu shmang kërkesave që shtronin rrjedhat e kohës: pajtimit të gjaqeve, veprimtarive “të rrezikshme” ilegale politike, kulturore - artistike dhe humanitare.
Roli i M.Rexhepit në veprimtaritë kulturore, që përndiqeshin, në Gjilan është i padyshimtë. Me bashkëveprimtarë themeloi Klubin letrar “Rexhep Elmazi”, më 1990; Degën e SHHB-së “Nëna Terezë” në Gjilan, më 1990. Organizoi veprimtari shoqërore në funksion të qëndresës e vetëdijësimit kombëtar, orë të shumta letrare si nxënës i gjimnazit, në Gjimnazin "Zenel Hajdini" të Gjilanit dhe në shkollat tjera të qytetit... Mandej debate, tribuna tematike, dhe, doli në ballë të protestave për mbrojtjen e arsimit shqip nga mbyllja prej okupatorëve serbë, edhe veprimtari të tjera.
M.Rexhepi ishte drejtor i Gjimazit të Përgjithshëm në Gjilan, ku e gjeti momenti i pensionimit që nënkupton përfundimin e vetëm sigurisht të një veprimtarie, më të rëndësishmes, asaj të iluminizmit të mendjes së arrire, ngase vijon të veprojë, shkruaj dhe studiojë pa ndërprerje...
Vlerësime për autorin
(Prend Ndue Buzhala"Ridimensionimi i qenies shqiptare nëpër kohë", Janar, 2017) {{Infobox persongraf
{{DEFAULTSORT:Rexhepi, Mehmetali}}
Kutjevo
Kutjevo (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Požega-Slavonija në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2361 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2399 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2826 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -1.58%.
Federata e Hendbollit e Kosovës
Federata e Hendbollit e Kosovës apo shkurt FHK është struktura më e lartë e organizimit të klubeve të hendbollistike në Kosovë. 200px|right Çmimi më i lartë që ndanë kjo federatë për hendbollistët është Kurora e hendbollistit më të mirë në Kosovë.
Antarsimi i kësaj Federate ekzistuese "dejuro" dhe "defacto" në Federaten e Henbollistëve të Evropës EHF, për shkaçe politike edhe në kongresin e 11 të EHF u refuzua. Edhe kësaj here, drejtuesit e kësaj federate treguan se njësitë matëse për ta nuk janë ato të sportit por të politikës. Ata më këtë rastë pranuan në radhët e tyre henbollistët e Andorrës.
Elita e Henbollit Kosovar
KH Drita (seniorë-meshkujt)
www.kosovahandball.info
Google translate
parapamje|Logo. Google Translate është një shërbim shumëgjuhësh përkthimi me makinë nervore i zhvilluar nga Google për të përkthyer tekstin, dokumentet dhe faqet e internetit nga një gjuhë në një tjetër. Ai ofron një ndërfaqe uebsajti, një aplikacion celular për Android dhe iOS dhe një API që ndihmon zhvilluesit të ndërtojnë shtesa të shfletuesit dhe aplikacione softuerike. Që nga shkurti 2023, Google Translate mbështet 133 gjuhë në nivele të ndryshme, dhe që nga prilli 2016, pretendoi mbi 500 milionë përdorues gjithsej, me më shumë se 100 miliardë fjalë të përkthyera çdo ditë, pasi kompania deklaroi në maj 2013 se u shërbeu mbi 200 milionë njerëzve çdo ditë.
I lançuar në prill 2006 si një shërbim statistikor përkthimi me makinë, ai përdori dokumentet dhe transkriptet e Kombeve të Bashkuara dhe Parlamentit Evropian për të mbledhur të dhëna gjuhësore. Në vend që të përkthejë gjuhët drejtpërdrejt, ai fillimisht përkthen tekstin në anglisht dhe më pas kalon në gjuhën e synuar në shumicën e kombinimeve gjuhësore që vendos në rrjetin e tij, me disa përjashtime, duke përfshirë katalanisht-spanjisht. Gjatë një përkthimi, ai kërkon modele në miliona dokumente për të ndihmuar në vendosjen e fjalëve të zgjedhura dhe si t'i rregulloni ato në gjuhën e synuar. Saktësia e tij, e cila është kritikuar në disa raste, është matur se ndryshon shumë në gjuhë. Në nëntor 2016, Google njoftoi se Google Translate do të kalonte në një motor përkthimi me makinë nervore - Google Neural Machine Translation (GNMT) - i cili përkthen "fjali të tëra në një kohë, në vend se thjesht pjesë-pjesë. Ai përdor këtë kontekst më të gjerë për ta ndihmuar atë të gjejë përkthimin më të rëndësishëm, të cilin më pas e riorganizon dhe e rregullon për të qenë më shumë si një njeri që flet me gramatikën e duhur”.
Historia
Google Translate është një shërbim përkthimi i bazuar në ueb, i zhvilluar nga Google në prill 2006. Ai përkthen forma të shumta tekstesh dhe mediash si fjalë, fraza dhe faqe interneti.
Fillimisht, Google Translate u lëshua si një shërbim statistikor përkthimi me makinë. Teksti i hyrjes duhej të përkthehej fillimisht në anglisht përpara se të përkthehej në gjuhën e zgjedhur. Meqenëse SMT përdor algoritme parashikuese për të përkthyer tekstin, ai kishte saktësi të dobët gramatikore. Pavarësisht kësaj, Google fillimisht nuk punësoi ekspertë për të zgjidhur këtë kufizim për shkak të natyrës gjithnjë në zhvillim të gjuhës.
Në janar 2010, Google prezantoi një aplikacion Android dhe version iOS në shkurt 2011 për të shërbyer si një përkthyes personal portativ. Që nga shkurti 2010, ai u integrua në shfletues të tillë si Chrome dhe ishte në gjendje të shqiptonte tekstin e përkthyer, të njihte automatikisht fjalët në një foto dhe të dallonte tekste dhe gjuhë të panjohura.
Në maj 2014, Google bleu Word Lens për të përmirësuar cilësinë e përkthimit vizual dhe zanor. Është në gjendje të skanojë tekstin ose një fotografi duke përdorur pajisjen dhe ta përkthejë atë në çast. Për më tepër, sistemi identifikon automatikisht gjuhët e huaja dhe përkthen fjalimin pa kërkuar që individët të prekin butonin e mikrofonit sa herë që nevojitet përkthimi i të folurit.
Në nëntor 2016, Google kaloi metodën e tij të përkthimit në një sistem të quajtur përkthim i makinës nervore. Ai përdor teknika të të mësuarit të thellë për të përkthyer fjali të tëra në një kohë, e cila është matur të jetë më e saktë midis anglishtes dhe frëngjishtes, gjermanishtes, spanjishtes dhe kinezishtes. Asnjë rezultat matjeje nuk është dhënë nga studiuesit e Google për GNMT nga anglishtja në gjuhë të tjera, gjuhë të tjera në anglisht ose midis çifteve gjuhësore që nuk përfshijnë anglishten. Që nga viti 2018, ai përkthen më shumë se 100 miliardë fjalë në ditë.
Në vitin 2017, Google Translate u përdor gjatë një seance gjyqësore kur zyrtarët e gjykatës në Gjykatën e Magjistraturës Teesside nuk arritën të rezervonin një përkthyes për të pandehurin kinez.
Në fund të shtatorit 2022, Google Translate u ndërpre në Kinën kontinentale, për të cilën Google tha se ishte për shkak të "përdorimit të ulët". (shih censurën e internetit në Kinë)
Funksionet
Google Translate mund të përkthejë forma të shumta teksti dhe media, të cilat përfshijnë tekstin, fjalimin dhe tekstin brenda imazheve të palëvizshme ose në lëvizje. Konkretisht, funksionet e tij përfshijnë:
Për shumicën e veçorive të tij, Google Translate ofron shqiptimin, fjalorin dhe dëgjimin e përkthimit. Për më tepër, Google Translate ka prezantuar aplikacionin e vet Translate, kështu që përkthimi është i disponueshëm me një telefon celular në modalitetin offline.
Xinxifja
Xinxifja, njihet edhe me emrat hide apo ide, si dhe rreth Shkodrës njihet si kimçë. është një specie në gjininë Ziziphus në familjen e buckthorn Rhamnaceae.
Përshkrimi
Është një pemë e vogël ose shkurre gjetherënëse që arrin një lartësi prej 5-12 metra, zakonisht me degë me maje të mprehtë. Gjethet janë të gjelbra me shkëlqim, ovale, 2-7 centimetra të gjata dhe 1-3 centimetra të gjera, me tre venave të dukshme, dhe buzë të dhëmbëzuar imët. Lulet janë të vogla, me pesë petale të verdhënë të gjelbër që s'bien në sy. Fruti është i ngrënshëm, oval, 1,5-3 centimetra i gjatë. Kur është i papjekur ai është i lëmuar e i gjelbër duke filluar të marre ngjyrë kafe, ndërsa i pjekur ai ka ngjyrë kafe në purplish të errët dhe me rrudha. Fruti i xinxifes ka një bërthamë të vetme të ngjashme me atë të ullirit.
Përdorimi
Ky frut përdoret në Kine dhe Kore për të lehtësuar  stresin, si antimykotik, antibakterial, antulcer, antioksidant, lufton konstipacionin (bllokimin e zorrës se trashe), kronik etj.
Donald Suxho
Donald Suxho lindi në Korçë, (Shqipëria) më 21 shkurt 1976, është volejbollist amerikan i lindur në Shqipëri.
Biografi
Donald Suxho si lojtar u rrit në KV Skënderbeu, ku trener e kishte profesorin Petraq, fitoi një kampionat kombëtar në Shqipëri 1996. Në këtë vit ai zgjodhi për të kaluar në Shtetet e Bashkuara për studim. Fillimisht jetoi në Masaçusets dhe më pas në Kaliforni dhe në të 2000 u diplomua në Universitetin e Southern California. Ndërkohë ai mori pjesë në turne të ndryshme ku luhej në mes të ekipeve të kolegjeve amerikane, filloi në 2001.
Në vitin 2001 kthehet në Evropë. Ai luajti në Poloni, Turqi dhe Itali. Donald Suxho është kapiteni i ekipit amerikan të volejbollit në Lojërat Olimpike "Londër 2012".
Bukoviku (Gjilan)
Ahishta (  Bukovik/Bukanik(srb)) është një vendbanim në komunën e Gjilanit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Bunget.
Gjeografia
Fshati Ahishtë gjindet në pjesën lindore të territorit të komunës së Gjilanit. Fshati është i vendosur në lugun e kodrinës së Ahishtës, në një lartësi mbidetare rreth 700m.
Kodra ku është vendosur ky vendbanim është mollake dhe e rrethuar nga të gjitha anët me fusha. Në perëndim shtrihet Fusha e Gjilanit, në lindje dhe jug shtrihet lugina e lumit Morava e Binçës, kurse në veri kufizohet me luginën e lumit të Përlepnicës.
Hapësira e territorit të fshatit Ahishtë është e pasur me toka pjellore, kullota dhe me pyje.
Emërtimet
Në fillet e tij ky fshat është quajtur Ahishtë, emër i marr prej drunjëve të ahut që e rrethojnë atë edhe sot e kësaj dite, por më vonë si shumë emërtime shqiptare do të ndryshohet nga pushtuesi serb në emërtimin që e mbanë sot në administratën komunale[Ahu (alb) - Bukve (srb) ]
Disa pjesë të fshatit: Lugu, Zabeli, Udha e Madhe, Udha e Dhive, Lakina, Zabeli Plak, Topat (Mashallat), Lugu i Dardhave, Lugu i Lakinës, Cungullari, Mrizi, Arat e Memës, Fusha e Memës, Zabeli i Metës, Kreu i Jazbinave, Fusha e Madhe, Fusha e Vogël, Lugu i Shavgjanës, Arat e Fundshavgjanës, Guri i Bardhë, Lugu i Sylës, Rrezja e Arrave, Lugu i Shkurtë, Shpati i Keq, Prroni i Keq, Limajt, Livadhet e Limajve, etj..
Historia
Ky vendbanim sipas gojëdhënave është krijuar rreth vitit 1772 nga dy vëllezër, Uka dhe Dema. Këta dy vëllezër kishin ardhur nga Krusha e Madhe e Malësisë së Gjakovës, e në atë vend kishin mbërritur prej fshatit Lec qe ndodhet ne komunën e Medvegjës afër Leskocit. Në bazë të tregimeve që mbijetuan sot e kësaj dite, prej hyrjes së fshatit, e tërë gropa në të cilën do formohej fshati ishte e mbushur me shkurre e drunjë, ku vllezërit me punë të parreshtur e kthyen në një prej vendbanimeve më të bukura në Anamoravë. Në këtë vendbanim arritën edhe banorët e rinj në vitin 1878(Dëbimi i Shqiptarëve) nga Gërguroci dhe Bërnjashi i Leskocit, të përndjekur prej pushtuesit serb.
Ismet Toto
Ismet Toto (Progonat, 1908 - Gjirokastër, 12 korrik 1937) qe nëpunës, publicist, përkthyes, botues dhe prozator shqiptar. Së bashku me Branko Merxhanin dhe Vangjel Koçën ka qenë ndër themeluesit dhe përhapësit e rrymës social-kulturore së ''Neoshqiptarizmës. Vëllimi me shkrimet e tij i përmbledhur nga i vëllai, Selaudin Toto më 1946 me titullin Bota e një djali kryengritës'', u ndalua të dilte në dritë. Në pamundësi t'i gjehej ndonjë kopje, duke iu ditur vetëm titulli dhe hyrja, një përmbledhje po me këtë titull u botua më 1997.
Biografia
U lind në Progonat të Kurveleshit, i biri i Rizait dhe Hilvijes, familja e tyre kishin qenë tradicionalisht pasues të Asllan Pashallinjve. Mbaheshin nga shtëpitë e forta të krahinës, një i pari i tyre, Belul Toto kishte marrë pjesë në levizjet e Tanzimatit.
Shkollën fillore e kreu në Delvinë. Shkollën e mesme teknike amerikane në Tiranë, ndërsa studioi statistikën në Universitetin e Romës. U emërua në diplomacinë e shtetit shqiptar me detyra në Gjermani e Itali. Më tej u angazhua në shtypin e kohës, duke kontribuar në të përkohshmet "Arbënia", "Illyria", "Minerva", "Ora", etj.
I angazhuar në lëvizjen kryengritjes së Delvinës, u arrestua nga autoritetet e kohës, ku i burgosur në kalanë e Gjirokastrës shkroi një ditar. Për veprimtarinë kryengritëse u dënua me vdekje, duke u varur në burgun e Gjirokastrës.
KH Vicianet
Klubi Hendbollistik Vicianet është anëtare e FHK. Ky klub i femrave nga federata e Kosovës është shpallur në krye të klubeve më të dalluara në Kosovë për vitin 2006.
Merilënd
Maryland (shqiptohet: Merilënd) është një nga 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara, që ndodhet bregun e Oqeanit Atlantik. Ai kufizohet nga Virxhinia, Virxhinia Perëndimore, dhe Washington D.C. në jug dhe në perëndim, nga Pensilvania në veri dhe nga Delaware në lindje. Qyteti më i madh i shtetit është Baltimore, dhe kryeqyteti i tij është Annapolis. Shteti e ka marrë emrin nga mbretëresha angleze Henrietta Maria, atëherë e njohur në Angli si Mary.
Merilëndi është një nga Trembëdhjetë Kolonitë themeluese të Shteteve të Bashkuara. Ai njihet si vendlindja e lirisë fetare në Amerikë, kur u formua nga George Calvert në fillim të shekullit të 17-të si një strehë për katolikët e persekutuar në Angli Ndryshe nga pelegrinët dhe puritanët, të cilët refuzuan katolicizmin në vendbanimet e tyre, Lord Baltimore parashikoi një koloni ku njerëzit e sekteve të ndryshme fetare do të bashkëjetonin nën parimin e tolerancës. Prandaj, në vitin 1649 Asambleja e Përgjithshme e Maryland miratoi një Akt Lidhur me Fenë, i cili e sanksionoi këtë parim duke penalizuar këdo që "qortonte" një bashkatdhetar të Maryland bazuar në përkatësinë fetare. Megjithatë, grindjet fetare ishin të zakonshme në vitet e hershme dhe katolikët mbetën një pakicë, megjithëse në numër më të madh se në çdo koloni tjetër angleze.
Vendbanimet e hershme të Maryland dhe qendrat e popullsisë u grumbulluan rreth lumenjve dhe rrugëve të tjera ujore që derdhen në Gjirin Chesapeake. Ekonomia e saj ishte kryesisht e bazuar në plantacione dhe e përqendruar kryesisht në kultivimin e duhanit. Nevoja e Britanisë së Madhe për fuqi punëtore të lirë çoi në një zgjerim të shpejtë të shërbëtorëve të detyruar, punës penale dhe skllevërve afrikanë. Në vitin 1760, kufijtë aktualë të Maryland u formuan pas zgjidhjes së një mosmarrëveshjeje të gjatë kufitare me Pensilvaninë. Maryland ishte një pjesëmarrës aktiv në ngjarjet që çuan në Revolucionin Amerikan, dhe deri më 1776, delegatët e saj nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë. Shumë nga qytetarët e saj më pas luajtën role kyçe politike dhe ushtarake në luftë. Në vitin 1790, shteti cedoi tokën për themelimin e kryeqytetit amerikan të Washington, D.C.
Edhe pse atëherë një shtet skllevër, Maryland mbeti në Bashkim gjatë Luftës Civile Amerikane, vendndodhja e saj strategjike i dha asaj një rol të rëndësishëm në konflikt. Pas Luftës Civile, Maryland mori pjesë në Revolucionin Industrial, i nxitur nga portet e saj detare, rrjetet hekurudhore dhe imigrimi masiv nga Evropa. Që nga vitet 1940, popullsia e shtetit është rritur me shpejtësi, në rreth gjashtë milionë banorë, dhe është ndër shtetet më të dendura të populluara të SHBA-së.
Shënkoll (Tiranë)
Shënkolli është një fshat në komunën Baldushk në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
KH Besa
Klubi Hendbollistik Vicianet është anëtare e FHK. Ky klub i juniorëve nga federata e Kosovës është shpallur në krye të klubeve më të dalluara në Kosovë për vitin 2006.
Korografia
Korografia për dallim nga Gjeografia, është më e rëndësishme se çfarë janë vendet të cilat i përshkruan, dhe jo sa janë ato të mëdha e këtu shihet rëndësia e saj e madhe dhe ndikimi i saj direkt në jetën e çdo qenie të gjallë e cila lëvizë në planetin Tokë.
Visaret e Kombit
Visaret e Kombit ishte një publikim i mbledhur e redaktuar nga At Bernardin Palaj dhe At Donat Kurti ne 15 vëllime. Botimi i parë ishte i vitit 1937. Është botuar dy herë të tjera, botimi i tretë pa dritën në 2007 nga Shtëpia botuese "Botime Françeskane" Shkodër. Faqet e librit 350. ISBN 978-99956-617-3-1
Shpatejë
Shpateja është një fshat në komunën Baldushk në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Rauf Fico
Abdurrauf Fico i njohur më shumë si Rauf Fico (Sana, 13 mars 1881 - Tiranë, 23 janar 1944) ka qenë nëpunës i Perandorisë Osmane si dhe deputet, ministër dhe diplomat i shtetit shqiptar.
Biografia
U lind në Sana të Vilajetit të Jemenit, i biri i Tahmaz Remzi efendiut nga Gjirokastra dhe i Hava Buzos nga Berati. I ati ishte i caktuar si kadi në Jemen, por i biri u regjistrua në Gjirokastër. Më pas i ati u caktua kadi në Shkodër, ku Raufi ndoqi dhe kreu arsimin fillor dhe ryzhdijen e qytetit. Vijoi shkollimin e tij në Stamboll, si të mesmin në idadijen Mylkije dhe më pas në Shkollën Civile të Administratës Mbretërore "Mekteb-i Mülkiye-i Şahane", të cilën e kreu në korrik të 1903, dhe hyri në librin e artë të shkollës tok me kryeministrin e mëpasshëm të Turqisë dhe Presidentin e dytë të Republikës së Turqisë, İsmet İnönü.
Gjatë qëndrimit në Stamboll hyri nën influencën e ideve të rilindësve, e veçanërisht të Naim Frashërit. Sipas dokumentacionit të kohës, ai dhe vlonjati Jusuf Hamzaraj ishin ndërlidhësit e Naimit me studentët shqiptarë të Stambollit.
Në tetor të atij viti, Fico u emërua si nëpunës stazhier pranë administratës së vilajetit të Janinës (sekretar i Valiut) dhe mbas përfundimit të stazhit ai dekretohet me ofiqin e kajmekamit në prill të vitit 1906 në Konicë. Për shkak të bindjeve të tij me gjasë xhonturke dhe lidhjet me Bajo Topullin, Memduh Zavalani, Qamil Panaritin, Sali Butkën e të tjerë, u transferua në Gjymyshhaxhiqoj të vilajetit Sivash e më pas në Kangall të Anadollit Lindor. Pas revolucionit Xhonturk më 1908, iu mundësua kthimi kajmekam në Himarë dhe më pas në Margëlliç. Sipas Uran Asllanit, nëntorin e 1908 Fico shoqëroi Bajo Topullin në Kongresin e Manastirit, arsye për të cilën, autoritetet shtetërore mbajtën qëndrim zyrtar dhe e transferuan në qytetin e Gjymyshhaxhiqoj të vilajetit Sivash dhe më pas në Kangall më 1908.
Në vjeshtën e 1910 u tranferua në Jabanabad, para se të caktohej në postin e tij të fundit në administratën osmane korrikun e 1911 në Kërçovë në vilajetin e Manastirit.
Në fund të 1912 iu bashkua administratës të Qeverisë së Përkohshme të Vlorës, si këshilltar i ministrit të Brendshëm, më pas u caktua prefekt i Beratit (nëntor 1913 - janar 1914). Nën sundimin e Princ Vidit, ishte shef i kabinetit i kryeministrit Përmeti, më tej qe kryetar i komisionit për muhaxhirët dhe zëvendësisht prefekt i Vlorës. Së bashku me Abdyl bej Ypin u përpoq të normalizonte marrëdhëniet me kryengritësit e Shqipërisë së Mesme, por u kap e u burgos prej tyre. Pas gjatë pushtimit austro-hungarez janarin e 1916, u caktua nënprefekt i Tiranës e deri më 1919. Në këtë zyrë së bashku me Hoxhë Zyber Hallullin, Mytesim Këlliçin, Luigj Shalën dhe Xhelal beg Toptanin, hapën Strehën Vorfnore, e para jetimore publike e qytetit.
Nga 1920 deri më 1923 ka qenë këshilltar si dhe Sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Brendshme. Në dhjetor të 1921 u emërua ministër i Brendshëm i qeverisë jetëshkurtër të Idhomeno Kosturit. Nga 1922 shërbeu si prefekt i Shkodrës, me zgjedhjet e dhjetorit 1923 e deri më 1926, u zgjodh deputet i Durrësit.
Pas Triumfit të Legalitetit si i afërt me Ahmet Zogun, nisi karrierën diplomatike më 1926 si konsull në Turqi dhe jorezident në Bullgari dhe më 1928 në Jugosllavi. Në prillin e 1929 u dekretua ministër i Punëve të Jashtme, si dhe zëvendësisht ministër i Punëve të Brendshme pas marsit të 1930. Për shkak se nuk i pëlqente afrimiteti me italianët, u shkarkua dhe iu rikthye shërbimit diplomatik. U caktua ministër i shtetit shqiptar në Jugosllavi (1933-36), Greqi (1936 - korrik 1938) dhe ministër fuqiplotë në legatën e porsaformuar në Berlin (1938-39). Në Athinë, tema e njohur e reciprocitetit të munguar në marrëdhëniet greko-shqiptare u bë njëra nga pistat e përzgjedhura të veprimtarisë së tij. Ai kërkoi t’i kushtëzonte hapjen dhe funksionimin e shkollave greke në Shqipëri me të njëjtën politikë që ndiqte edhe qeveria greke për arsimimin e shqiptarëve çamë në Greqi.
Pas pushtimit italian u kthye në Shqipëri, por u internua në Itali me figura të tjera si Lef Nosi e Mehdi Frashëri, prej ku u kthye më 1942. Në nëntor 1943 mori pjesë në mbledhjen themeluese të Organizatës Kombëtare Lëvizja e Legalitetit.
Ndërroi jetë më 23 janar 1944 në Tiranë.
Nderimet
U dekorua nga Perandoria Austro-Hungareze, me Urdhrin e Franz Josefit të kl. I si nëpunës i përgjegjshëm. Për shkak të veprimtarisë shoqërore dhe personalitetit të tij, me propozim të Ministrisë së P. Jashtme të Francës, më 1922, Rauf Ficos i akordohet dekorata “Palma e Artë Akademike”, ndërsa Akademia Ndërkombëtare e Letërsisë dhe Shkencës së Napolit, më 16 korrik 1925, mbasi i ka dhënë gradën shkencore të Doktorit të Nderit, e zgjedh edhe anëtar korrespondent të asaj akademie. Po e asaj periudhe është edhe dekorimi italian me “Kryqin e Nderit për merita në letërsi e shkencë”, i akorduar nga Akademia Mbretërore Italiane. Rauf Ficoja ishte dekoruar nga mbreti bullgar me "Urdhërin e Borisit“ dhe nga Franca në vitin 1926, me medaljen e "Oficerit të Legjionit të Nderit“.
Më 27 janar të vitit 1932, Rauf Ficoja u dekorua nga Mbreti Zog me dekoratën e "Urdhërit të Komandarit të Skënderbeut“. Krahas tyre është nderuar edhe me Grand Kordon i Urdhrit Leopold të Belgjikës; Grand Kordon i Rumanisë; Grand Kordon i Urdhrit Foiniks nga Greqia; Grand Kordon i Kurorës së Luksemburgut etj.
Ciumeghiu
Ciumeghiu është një komunë në qarkun Bihor në Rumani. Ka një popullsi prej 4499 banorësh dhe sipërfaqe 110.28 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 3 fshatrave: Boiu, Ciumeghiu, Ghiorac.
Kantoni Anse
Kantoni Anse (frëngjisht: Canton d'Anse) është një kanton në departamentin Rhône, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Anse. Ka sipërfaqe 85.24km2 dhe popullsi 25439 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Anse aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Dhjetëvjeçari
Dhjetëvjeçari është një njësi matëse e kohës në një segment kohorë prej 10 vitesh.
Bekim Dashi
Bekim Dashi hendbollist shqiptar nga Kosova.
Bekimi në sezonin 2005/2006 ka luajtur si portier për KH Besa Famiglia nga Peja dhe nga Federata e Kosovës është shpallur laureat i Kurorës së hendbollistit më të mirë në Kosovë për vitin 2006.
Ramazani
parapamje|Shfaqja e hënës së re gjatë muzgut të mbrëmjes në Manama, [[Bahreini|Bahrein që shënon fillimin e muajit islam të Ramazanit]] parapamje|[[Gjysmëhëna është dekoruar me ngjyra dhe është ndriçuar bukur gjatë Ramazanit]] Ramazani është muaji i nëntë i kalendarit Islam. Muaji zgjatë 29 ose 30 ditë bazuar në vëzhgimet pamore të hënës së re dhe sipas llogarive të shumëta të hartuara në hadithe. Fjala ramazan vjen nga arabishtja Ramaḍān (رمضان) që do të thotë vapë ose thatësirë.
Ai është muaji i agjërimit, që do të thotë shmangia e ushqimit dhe lëngjeve, mardhënieve seksuale, fjalëve dhe sjelljeve të këqija dhe gjërave të tjera të ndaluara në Islam. Agjërimi është një nga pesë shtyllat e Islamit dhe zgjatë nga agimi deri në perëndimin e diellit.
Në fund të ramazanit vjen fitër bajrami, apo festa e prishjes së agjërimit. parapamje|[[Xhamia e sulltan Ahmetit në Stamboll nën ndriçimin tradicional të ramazanit mahjâ-s]] parapamje|Banderolë e Ramazanit në [[Shkodër]]
Burimet dhe origjina
Agjërimi gjatë ramazanit është një nga detyrimet fetare të myslimanëve të përcaktuara në Kuran. Kuptimi fillestar i fjalës arabe saum rrjedh nga folja s-v-m me kuptimin "ndalem" dhe "pushoj" dhe me kuptimin figurativ "përkorem", "përmbahem" dhe "agjëroj". Në vargjet e Kuranit të transmetuara në Mekë ky term del vetëm një herë. Aty i urdhërohet Mërisë që të flasë nëpërmjet zbulesës me këto fjalë:
Kështu që Muhamedi duhet ta ketë njohur këtë term që gjatë periudhës mekkanase të profecisë, gjithësesi në kohën e tij, agjërimi (kreshma) si parim bazë fetar, ishte i njohur edhe për popullsinë çifute dhe të krishtere të Gadishullit Arabik. Megjithatë as përshkrimet e kulteve fetare para-islame, as mbishkrimet dhe grafitet nga hapësira kulturore, ku ka lindur feja islame, nuk dëshmojnë për ndonjë origjinë arabe të të agjëruarit.
Rregullat e para të dëshmueshme në kuran mbi formën e agjërimit janë ato vargje të kuranit që kanë lindur në Jathrib (sot Medinë) pas mërgimit (hixhreti) së Muhamedit. Por formulimet e këtyre vargjeve janë përveç karakterit të tyre urdhërues shumë të vagëlluara (të paqarta):
Si pasojë, përcaktimi i aspektit kohor të agjërimit u bë detyrë për jurisprudencën islame (fikh-un), për t'i plotësuar në përmbajtje thëniet pjesërisht pa detyrim të kuranit dhe për t'i precizuar ato (shih më poshtë).
Muhamedi me ndjekësit e tij në Medinë ndoqi në fillim ritualet e festës së 'ashura-s, të ditës së pajtimit për popullsinë çifute në Medinë dhe rrethinat e saj; në këtë ditë agjërohej nga perëndimi i diellit deri në perëndimin e ditës tjetër dhe jo si në ramazan vetëm gjatë ditës. Sipas kalendarit hënor kjo ditë, ku agjërimi edhe në fenë islame ka mbetur një veprim i rekomandueshëm, bie më 10 të muajit Muharrem, pasi në këtë ditë të muajit të parë islam thuhet se Nuhi ka dalë nga arka e tij. Në Mekë hapeshin në këtë ditë, deri në shekullin e kaluar, dyert e shenjtërores së Qabesë. Dita e 9-të e muajit Muharrem është gjithashtu ditë feste për asketët shiitë; më 10 muharrem shiitët përkujtojnë martirizimin e Hysejnit, birit të imamit të parë Ali ibn Ebi Talibt. Në këtë mënyrë agjërimi gjatë festës së ashura-s ka mbetur si për sunnitët ashtu edhe për shiitët pjesë përbërëse e praktikave fetare për arsye të ndryshme.
Në vitin e dytë (623-624) pas mërgimit të Muhamedit nga Meka në Medinë ishin vargjet e Kuranit në suren 2, vargjet 183-185 dhe 189, hapi i parë në rrugën e themelimit të praktikës së pavarur të re të agjërimit për bashkësinë islame, plotësimi dhe përcaktimi i rregullave rituale të të cilës do të mbetej detyrë e juridiksionit të mëvonshëm. Struktura dhe radhitja e përmbajtjes së këtyre vargjeve tregojnë se ato nuk janë zbuluar njëkohësisht por pjesë-pjesë. Kleriku i njohur al-Baidavi († 1286 ose 1292-1293), kadi në Shiraz (sot Iran), nuk është i vetmi nën kuranologët me këtë pikëpamje.
Një rëndësi të veçantë marr muaji i agjërimit të ramazanit përmes thënies në Kuran, sipas së cilës pikërisht ky muaj ka qenë ai, kur
Kjo festohet gjatë natës së 27 të ramazanit si nata e përcaktimit hyjnor (provanisë, providencës) (arabisht ليلة القدر = lailat al-kadr = lailatu ʾl-kadr). Kjo festë është me orgjinë kuranike; përkujtimit të zbulesës së kuranit i përkushtohet sure 97:
Meqë nuk dihej me siguri nata e saktë e zbulesës së Kuranit, kjo natë festohet sot krysisht natën e 27 të ramazanit por edhe në ditë të tjera me numër tek prej dhjetë ditëve të fundit të këtij muaji.
Përjashtimet
Gratë shtatzëna dhe të sëmurët si dhe fëmijët (përpara pubertetit) nuk e kanë për detyrë të agjërojnë. Gratë shtatzëna dhe të sëmurët duhet t'i shlyejnë ditët e humbura pas përfundimit të arsyeve për të mos agjëruar.
Është vërtetuar statistikisht se megjithatë shumica e grave shtatzëna myslimane agjëron dhe se kjo bën që të reduktohet pesha e fëmijës dhe kohëzgjatja e shtatzanisë. Prapambetjet fizike dhe sidomos ato mendore janë shumë më të mundshme, kur gjatë shtatzanisë agjërohet.
Rregullat e përgjithshme
Ndërsa të falurit e përditshëm (arabisht صلاة = salat = ṣalāt) (namazi) dhe udhëtimi i pelegrinazhit islam (arabisht حجّ = hadxh = ḥaǧǧ) (haxhi) bazohen në kohë të përcaktuara, fillimi dhe fundi i muajit të agjërimit të ramazanit është trashëguar dhe diskutuar gjithmonë në mënyrë kundërthënëse në trashëgiminë islame. Fillimin e tregon vrojtimi (arabisht رؤية = ru'ja = ruʾya) i hënës së re (hilal) në natën e ditës së fundit të muajit paraprirës sha'ban. Në formën fillestare të kësaj trashëgimie në koleksionet kanonike të hadith-it, si direktivë e profetit, thuhet:
Përcaktuese për fillimin dhe mbarimin e ramazanit është përkatësisht vrojtimi i hënës së re (arabisht رؤية الهلال = ru'jat al-hilal = ruʾyatu ʾl-hilāl) nëpërmjet një ose disa dëshmitarëve. I diskutueshëm gjatë përcaktimit të fillimit të këtij muaji është roli që luajnë astronomët (munaxhim) dhe matematikanët (ahl al-ma'rifa bil-hisab), nga të cilët ende nuk kishte në shoqërinë islame të hershme dhe që më vonë kanë qenë të prirur të përcaktojnë fillimin e muajit vetëm nëpërmjet llogaritjeve (hisab) pa vrojtuar hënën.
Udhëzimet në Kuran
Në Egjipt fillimi i ramazanit caktohet nga shfaqja e hënës së re në Asvan, ku për vrojtimin e saj lajmërohet me telefon Kajro dhe më pas shpallet fillimi i ramazanit.
Fillimi dhe mbarimi i përditshëm i agjërimit
Agjërimit i kushtohet dita, ndërsa prishjes së tij (iftar) nata, gjë për të cilën udhëzimi në Kuran e bën po ashtu të nevojshëm një sqarim më të saktë.
Në këtë varg kërkohet në mënyrë të qartë që agjërimi të fillohet gjatë agimit (faxhr), atëherë kur sapo të dallohen nga njëra-tjetra nuancat e çelëta dhe të errëta. Për ta sqaruar këtë më saktë janë marrë në ndihmë hadith-et e ngjashëm me njëri-tjetrin psh. ato me këtë formulim: „hani dhe pini deri kur Ibn Umm Maktum-i të bëjë thirrje (për t'u falur, salat al-faxhr)“.
Kjo shprehje e zbulesës „deri në natë“ është interpretuar edhe në këtë rast nga ekzegjetët e Kuranit si edhe nga trashëgimia e hadith-it meqënëse ishte e qartë që kjo nevojitej të sqarohej më tej. Që me këtë nuk është nënkuptuar vetëm perëndimi i diellit dhe zhdukja e dritës së diellit, këtë e tregon sunneti i trashëguar i kalifit të dytë Omer bin Hatabit, i cili e bënte faljen e mbrëmjes (salat al-maghrib) vetëm pas errësimit të plotë të natës dhe vetëm pas saj e prishte agjërimin. Në të kundërt të këtij interpretimi, Muhamedi thotë: Zoti ka thënë: më shumë nga shërbëtorët e mi dua atë që e prish agjërimin më shpejt.