Historia_e_arkitekturës_së_renesancës
San Carlo alle Quattro Fontane (1634-1648)
Kisha San Carlo alle Quattro Fontane ishte krijmtarija e parë e pavarur e Borrominit dhe konsiderohet si një nga kryeveprat e arkitekturës së Barokut. Kisha ishte ndërtuar si pjesë e kompleksit te ndërtesave të manastirit në kodrën Quirinal për Trinitarët spanjoll, si një urdhër i dedikuar për lirimin e robërve të krishterë  të zënë nga maurët. Borromini u angazhua për ndërtimin e kishës ne vitin 1634 nën patronatin e Kardinalit Francesco Barberinit. Megjithatë projekti kishte mbështetje financiare edhe pse gjatë rrugës kishte hasur në vështirësi të mëdha. San Carlo alle Quattro Fontane ishte një nga tri kishat e cila i ishte dedikuar San Carlos në Romë .Ne kuadër te kompleksit është ndërtesa e manastirit se bashku me hajatin të cilat ishin të ndërtuara në kohën kur filloj ndërtimi i kishës, mirëpo më vonë kur kisha ende nuk ishte përfunduar, pas pesë vite punimesh, ajo i dedikohet  San Charles Borromeo ish kryepeshkopit të Milanos. Pozicionimi i objektit në konteks urbanistik është një prej problemeve kryesore me të cilat përballet Borromini pasi qe lokacioni i cili ishte i caktuar për të ndërtuar ishte mjaft i ngushtë dhe ndodhej në kryqëzimin e rrugës ‘ Via Quattro fontane ,e cila u emërtua në bazë të katër fontanave të vendosura në katër këndet e udhëkryqit  të cilat ishin ndërtuar me urdhër të Papa Sixtus V .Pasi që njëra nga fontanat ishte e vendosur në pronën e murgjeve, Borromini duhet te inkorporonte fontanën në murin e jashtëm të fasadës së kishës, e cila po ashtu u emërtua sipas fontanës në kënd. Për sa i përket tipologjisë, ky objekt u ndërtua si objekt kulti për murgjit Trinitare, të cilët gjatë ditës e përdornin si vend i adhurimit, ndërsa kriptin i cili ishte nën pjesën e altarit e përdoren për të djegur të vdekurit, i cili ishte menduar edhe si vendi ku do të varrosej Borromini. Ndërtimi i objektit zgjati afër 14 vite dhe një pjesë e fasadës u ndërtua pas vdekjes së tij. Edhe pse ishte i detyruar të ndërtonte në një lokacion mjaft të ngushtë ai kishe arritur që me anë të planimetrisë në formë ovale dhe fasadës së valëzuar të krijuar nga muret konkave dhe konvekse të krijojë një model për eksperimentet e ardhshme në kishat barokiene .Planimetria ishte ndërtuar nga një kompleks i ndërthurur i figurave gjeometrike nga rrethi, gjashtëkëndëshi si dhe kryqi Grek, ku fillimisht ishin prerë këndet e kryqit Grek ndërsa forma e gjashtëkëndëshit dhe rrathëve ishin deformuar në bazë të formës së rrugëve, të cilat kufizonin lokacionin duke formuar kështu formën ovale e cila e karakterizion kishën. Kisha brenda është e përbërë prej tri niveleve të dallueshme ,niveli i ulët është ai të cilin e përjetojnë vizitoret, niveli i lartë është pjesa e kubit qe paraqet përfaqësimin hyjnor , ndërsa niveli i mesëm paraqitet me anë të kalimit të katër gjysmë kupollave. Për sa i përket përmbajtjes së kthinave e zonave të caktuara,brendësia e kishës është e jashtëzakonshme dhe komplekse. Në pjesën e poshtme të kishës gjendet altari i vendosur në aksin gjatësor me derën dhe ka dy altare tjera normale me aksin gjatësor. Në pjesën hyrëse paraqiten një palë shkallë spirale të cilat ishin karakteristikë për periudhën e Barokut ku për herë të parë u përdoren nga Borromini, të cilat shpien poshtë në kriptën e murgjeve të Trinitit.I gjithë objekti është ndërtuar me gurë të bardhë të cilët pastaj janë suvatosur. Fasada përmban elemente klasike por të aplikuar në mënyrë inovative me vija të lakuara përkatësisht me forma konkave dhe konvekse, është e zhvilluar në dy etazhe dhe e ndarë në tri gjire me anë të shtyllave të stilit korinth , të cilat në përdhesë duket se janë të ndrydhura në mure, ndërsa kurora e cila mbahet nga këto shtylla është e ndërprerë në mes me një medalion oval duke i dhënë kështu objektit vertikalitet dhe dinamizëm barokien.Në mes të shtyllave gjenden disa shtylla të vogla të cilat kanë kurora të valëzuara dhe formojnë nike , në të cilat janë të vendosura dritaret, një shumëllojshmëri skulptura si dhe dera. Mbi derë është e vendosur figura qendrore e San Charles Borrominit të cilit i ishte dedikuar kisha ,e punuar nga Antonio Raggi ndërsa anash janë statuja e St.Jonh te Matha dhe St.Felix te Valois, themeluesit të urdhërit trinitar. Ndërsa medalioni oval mbahet nga skulpturat e engjujve. Nga forma ovale e planimetrisë fillon struktura e cila përfundon nën kupolën eliptike, me efekte të papritura dhe të panjohura gjerë atëherë në arkitekturë. Një ndër efektet ishte ndriqimi natyror i kishës që sipas Borrominit njihej si “ drita udhëheqëse” .Këtu burimi i vetëm natyror i cili tregon strukturën e kompleksit te kishës duke i rritur perceptimin pavioneve vjen nga fanari me simbolet e Trinitit së shenjtë dhe kubit, aty ku unaza e skalitur e gjetheve fsheh hapësirat dhe drita përhapet deri tek kubet e ndricuara. Në enterier komplekset e elementeve dhe rradhitja e tyre janë të bashkuara nga dicka e përshtatshme për trinitarë – numri 3. Mënyra e Borrominit ‘ tre dhe një së bashku ‘ vërehet në planimetri si dhe prerje po ashtu edhe në grupimin e elementeve në treshe sic janë ato të altareve, kamareve , nikeve. Të gjitha muret janë të bardha, forma konkave dhe konvekse e mureve e bëjnë lehtë të lexueshme enterierin e kishës i cili është tradicional dhe inovativ .Muret janë të stolisura me kolona klasike të cilat sugjerojnë lëvizjen dhe paraqiten si pjesë e strukturës mbajtëse , pasi që në Barok efekti i kolonave ishte vetëm dekorues. Sipër kolonave është entablatura horizontale, mbi gjiret e lakuara të së cilës ngriten katër gjysmë kupolla, mbi të cilat pastaj ngritet kupolla eliptike ndërsa sipër saj gjendet kubi. Dekorimet janë të thjeshta dhe të pakta, ku përmes manipulimit të sipërfaqeve të ngushta si ornament dhe aplikimit te grafikave arrihet efekti i perspektivës, e cila ishte karakterisikë e Barokut dhe Borromini e aplikonte mjaft mirë.