cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinastia e Konstandinit
Sundimtarët: Augustët dhe Cezarët
Flavius Valerius Constantinus ( Flavius Valerius Constantinus ), i njohur më mirë si Kostandini i Madh, u zgjodh perandor me rekomandimin e babait të tij që po vdiste dhe me ndihmën e ushtrisë së pranishme. Galerius e pranoi Kostandinin jo si August, por si Severus Cezar. Konstandini konsiderohej më i riu në gradë në kolegjiumin perandorak, por situata u ndërlikua kur djali i Maksimianit, Maxentius, u shpall gjithashtu perandor në Itali në vitin 306. Dhe Maksimiani u kthye në pushtet dhe Severus u vra në fushatën kundër Italisë. Galeriu nuk mundi të ndalonte zhvillimin e mëtejshëm të ngjarjeve, megjithëse në vitin 308 në Carnuntum afër Vjenës ai siguroi zgjedhjen e Licinius si August i Perëndimit. Kjo lëvizje mundësoi që sistemi origjinal i Dioklecianit të thyhej dhe 310. të katër sundimtarët legjitimë mbanin titullin August. Shfaqja e tetrarkisë u ndërpre kur 311. Galerius vdiq, gjë që filloi një seri luftërash civile. Kostandini është 312. e hoqi Maxentius pas betejës së famshme në Urën Milvian dhe në 316 i vodhi aleatit të tij Licinius të gjitha territoret në Evropë përveç Thrakisë. Kostandini është 324. mundi Licinius-in për herë të dytë dhe këtë herë e zbriti në jetën private, për ta ekzekutuar vitin e ardhshëm. Pas kësaj, Kostandini filloi stërvitjen e planifikuar të djemve të tij të vegjël për detyrat e ardhshme të pushtetit. Nën mbikëqyrjen e prefektëve pretorianë, ai i dërgoi ata në pjesë të ndryshme të perandorisë. Për më tepër, një nga arritjet më domethënëse të mbretërimit të Kostandinit ishte inaugurimi i Romës së Re ose të Dytë në Bosfor më 11 maj 330. të cilin bashkëkohësit tashmë filluan ta quajnë Konstandinopojë ( Qyteti i Kostandinit ). Konstandini ia kushtoi vitet e fundit të jetës së tij luftërave në Danubin e poshtëm kundër gotëve dhe sarmatëve dhe përgatitjeve për një fushatë të madhe kundër Persisë. Gjatë atyre përgatitjeve, ai vdiq më 22 maj 337. në Nikomedia. djathtas|parapamje|300x300px| Imazhi i Krispit në një monedhë të lëshuar për të festuar fitoren e Kostandinit I mbi gotët në 323. Flavius Julius Crispus (i lindur rreth vitit 305, Flavius Iulius Crispus ), i njohur më mirë vetëm si Cezar Crispus, ishte djali i madh i Kostandinit nga marrëdhënia me Minervinën dhe Cezarin nga viti 317. deri në vdekjen e tij në fillim të vitit 326. vjet. Crisp është 318. u dërgua në Trier nga ku drejtoi tre fushata të suksesshme kundër Frankëve dhe Alamanëve deri në 323. Atje ai u martua me një farë Helena dhe pati një vajzë për nder të së cilës gjyshi i Konstandinit të djathtë shpalli amnisti në vitin 323. Më në fund, në luftën e dytë kundër Licinius, Krispus komandoi flotën e Konstandinit prej 200 anijesh dhe mundi anijet e armikut në ujërat e Bosforit. Ai gjithashtu mori pjesë si udhëheqës ushtarak në betejën përfundimtare pranë Krisopolit më 18 shtator 324. Në fillim të vitit 306 ai u vra për arsye të panjohura dhe me urdhër të babait të tij në Pula.
David Haye
David Haye Deron (ka lindur më 13 tetor 1980 në Lambeth, Londër ) është boksier profesionist anglez, dhe aktualisht kampion WBA World Heavyweight.
Dinastia e Konstandinit
Sundimtarët: Augustët dhe Cezarët
Flavius Julius Constans ( Flavius Iulius Constans ), i njohur më mirë si Konstansi I, ishte djali më i vogël i Kostandinit dhe Faustës, Cezarit nga viti 333. deri në 337 dhe gusht nga 337 deri në vdekjen e tij në 350. Pas vdekjes së të atit, Italia, Panonia, Iliriku dhe Afrika ishin nën administrimin e tij, por për shkak të moshës minore të Konstansit, Kostandini i sundoi ato krahina në emër të tij. Kur Konstansi hodhi poshtë tutelën e vëllait të tij në vitin 340, pati një luftë të shkurtër civile në të cilën u vra Konstansi. Konstansi më pas u bë Augusti i të gjithë Perëndimit Romak. Ne dimë pak për politikën e tij laike, përveç se ai udhëhoqi fushata të suksesshme kundër barbarëve në disa raste. Në fillim të vitit 343 ai vizitoi Britaninë romake kështu që sot konsiderohet të ketë qenë perandori i fundit legjitim romak që ka vizituar provincat më të largëta në veriperëndim. Konstansi humbi fronin dhe kokën e tij në fillim të vitit 350. në rebelimin e udhëhequr nga Magnentius. Ndër mëkatet e tij që u kthyen kundër tij nga publiku ishin neglizhenca e ushtrisë, korrupsioni i personaliteteve dhe prirjet e hapura homoseksuale ndaj pengjeve gjermanë.
David Haye
Përpara se të bashkohet e ndarjes Heavyweight, Haye ishte i padiskutueshëm dhe në vijë të drejtë cruiserweight kampion, që mbajnë WBA, WBC , WBO dhe Unaza e titujve cruiserweight revista, pas fitoreve të dukshëm mbi Jean-Marc Mormeck dhe Enzo Maccarinelli. profesional humbjes është vetëm Haye deri më sot ishte kundër Karl Thompson në vitin 2004.
Haye fitoi titullin e WBA Heavyweight ndaj Nikolai Valuev në nëntor 2009, para se ta mbroj titullin kundër John Ruiz dhe Audley Harrison në vitin 2010.
Dinastia e Konstandinit
Sundimtarët: Augustët dhe Cezarët
Flavius Dalmacius, i njohur më mirë thjesht si Dalmacius ose Cezari i Dalmacisë, ishte djali i Flavius Dalmacius (Dalmatius Censor) dhe nipi i Kostandinit. Dalmati u shpall Cezar më 19 shtator 335 dhe xhaxhai i tij i besoi Trakinë, Maqedoninë dhe Akainë. Ka të ngjarë që detyra e tij të ishte të monitoronte kufirin në Danub nga Nais. Është e mundur që Kostandini i Madh të kishte planifikuar të pasohej nga një tetraarki e re perandorësh e përbërë nga tre djemtë e tij dhe Çezari i Dalmacisë. Sidoqoftë, Dalmacius vdiq në shtator 337. së bashku me të atin, vëllain Hanibalian dhe të afërm të tjerë në Kostandinopojë.
Flavius Claudius Constantius Gallus, i njohur më mirë si Constantius Gallus ose thjesht Cezar Gallus, ishte djali i vëllait të Kostandinit nga tezja e Julius Constantius dhe Galla. Në kohën e masakrës në shtator 337, ishte një djalë rreth dymbëdhjetë vjeç, i cili ishte i sëmurë rëndë, kështu që besohej se nuk do të jetonte më gjatë. Konstanci, i cili ishte i martuar me motrën e vetë Gallusit, dërgoi Gallusin dhe gjysmëvëllain e tij Julian në mërgim, fillimisht në arrest shtëpiak në Konstandinopojë, pastaj në pasurinë perandorake Macelum në Kapadoki. Kur në atë kohë Konstanti pa fëmijë në vitin 351 kishte nevojë për një përfaqësues të dinastisë në lindje, ai e ftoi Gallin në Sirmium dhe e shpalli Cezarin e tij. Pas kësaj, Cezari Constancius Gallus shkoi në Antioki me nusen e tij Kostandinin dhe Konstanci nisi një fushatë në perëndim kundër Magnentit. Megjithatë, përveç Konstandinit, Konstanci e rrethoi Cezarin e ri me njerëzit e tij të zgjedhur që supozohej ta kontrollonin. Sundimi i Galisë në Lindje filloi me sukses me shtypjen brutale të një kryengritjeje hebreje në 351 ose 352. Kur shpërtheu zija e bukës në Antioki, Gali arrestoi senatorët vendas dhe i dënoi me vdekje sepse manipulonin çmimet e grurit si pronarë tokash. Në fund, senatorët u kursyen, por këshilli i pakënaqur, me nxitjen e Gallus, vrau guvernatorin e Sirisë, Theophilus. Konstanci dërgoi më pas për të inspektuar prefektin pretorian Domitian, i cili e ftoi Gallin në Itali në emër të Augustit. Cezari u hakmor duke nxitur ushtarë që vranë gjithashtu Domitianin dhe disa zyrtarë të tjerë perandorakë. Kur një mantel i purpurt perandorak i përgatitur fshehurazi u zbulua në Tiro, Feniki, Galia organizoi një gjyq dhe ekzekutoi guvernatorin lokal. Pas një sërë ngjarjesh të dyshimta në lindje, Konstanci arriti të thërriste Cezar Gallusin në vitin 354. vjet. Konstantina, e cila shkoi e para te vëllai i saj, vdiq rrugës dhe Galia i thelloi edhe më shumë dyshimet e gushtit, duke hyrë solemnisht në Konstandinopojë dhe duke organizuar atje gara me kuaj. Gjatë udhëtimit të ditës drejt perëndimit, Galit iu hoq gradualisht shoqërimi ushtarak dhe më pas u arrestua në Petovion (sot Ptuj në Slloveni ) dhe u vra në Pola. Sipas Libanius-it dhe John Zonara-s, fajtori kryesor për vdekjen e Gallus-it ishte djaloshi i keq dhe këshilltari i ngushtë i Konstancit, eunuku Eusebius.
Flavius Claudius Julian, i njohur më mirë si Julian Apostati, ishte djali i Julius Constantius, gjysmëvëllait të Kostandinit dhe gruas së tij të dytë Basilina.
Nobles County
Nobles County është një nga  qarqet në shtetin federal Minnesota të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Fituesit e Çmimit Nobel 1915
Fituesit e Çmimit Nobel 1915 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
Historia e Presidencës së Kosovës
Historia e Presidencës dhe e funksionit të Presidentit të Republikës së Kosovës si Kryetar Shteti, e ka zanafillen në luftën shqiptare që nga koha e Lidhjes së Prizrenit, për liri dhe të drejta të barabarta me kombet tjera të botës. Sipas historis së shkruar, nga kjo lëvizje, fillon artikullimi me shkrim i vullnetit të popullit për të vetëqeverisur dhe për të qeverisur mardhënjet e tij me kombet tjera të botës. Ngjarjet pasuese, sidomos dy luftrat botërore dhe tri ballkanike kanë bërë të veten dhe deri tek një organ apo funksion përfaqsues i tërë popullit shqiptar nuk ka ardhë. Po si pasojë e zhvillimeve historike, vije edhe ndarja në përpjesë jashtëzakonisht të mëdha e popullit shqiptar nëpër shtete të ndryshme. Përderisa në trojet nën sundimin e shtetit shqiptar të thirrur më 1912, mbeti një pjesë e madhe e popullit, në troje të sunduara nga shtete tjera mbeti mbi gjysma e tij. Si rrjedhë e kësaj ndarje, tek popullsia e mbetur nën sundimin e Jugosllavisë, në Kosovë u krijua një bërthamë përfaqsuese e interesave të asaj popullsie brenda shtetit Jugosllav.
9.2.3 Mandati i kryetarit të Kosovës zgjat pesë vjet.
9.2.4 Kryetari i Kosovës, duke u mbështetur në këtë Kornizë Kushtetuese dhe në ligjin e zbatueshëm, ushtron këto funksione: (a) Në koordinim me PSSP-në merr masa në fushën e bashkëpunimit me jashtë; (b) Pas konsultimeve me partitë politike të përfaqësuara në Kuvend ia propozon Kuvendit Kryeministrin e Qeverisë; (c) Ia dorëzon PSSP-së kërkesën e Kuvendit për shpërndarjen e Kuvendit në pajtim me paragrafin 8.1 (b); (ç) Të paktën njëherë në vit ia paraqet një raport Kuvendit të Kosovës mbi gjendjen e përgjithshme në Kosovë dhe (d) Jep medalje dhe shpreh mirënjohje.
9.2.5 Nëse Kryetari i Kosovës përkohësisht nuk është në gjendje t’i kryejë detyrat e tij, funksionet e Kryetarit të Kosovës i ushtron kryetari i Kuvendit të Kosovës.
Topliçani (Lipjan)
Topliçan është një vendbanim në komunën e Lipjanit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Topliqas.
Historia e Presidencës së Kosovës
9.2.6 Kryetari i Kosovës gëzon imunitet në ushtrimin e funksioneve të tij.
9.2.7 Kryetari i Kosovës nuk mund të ushtrojë funksion tjetër zyrtar ose të ketë punësim tjetër.
9.2.8 Kryetari i Kosovës zgjidhet nga Kuvendi i Kosovës me votim të fshehtë. Emërimi i Kryetarit të Kosovës kërkon mbështetjen e partisë që ka siguruar numrin më të madh të vendeve në kuvend ose e cila ka të paktën 25 deputetë. Kuvendi zgjedh Kryetarin e Kosovës me shumicën e 2/3 të votave të deputetëve të Kuvendit. Nëse pas dy votimesh nuk arrihet shumica e dy të tretave, në votimin që vijon kërkohet shumica e votave e të gjithë deputetëve.
Topliçani (Lipjan)
Gjeografia
Topliçani ka një pozitë mjaft të mirë gjeografikë, shtrihet në pjësën jugorë të Lipjanit.
Anët e horizontit
parapamje|300px|right|Një [[Busulla|busullë tregon anët e horizontit]]
Topliçani (Lipjan)
Gjeografia
Një perparsi të ky fshat është edhe kalimi i lumit Sitnica, që e ndanë atë më fshatrat fqinjë Gllogocin, Kojskën dhe Rubocin, nga pjesa lindore. Nga pjesa perëndimore kufizohet më Grackën e Vogël. Për nga relievi është vend kryesisht fushor, me tokë pjellorë, fatkeqësisht për shkak të shtratit jostabil të lumit, gjatë stinës së dimrit ku lumi ka prurje të madhe, shkakton vërshime të livadheve, ku këto vërshime e bëjnë tokën e papërshtatshme për mbjelljen e kulturave bujqësorë.
Anët e horizontit
Anët e horizontit janë veriu, jugu, lindja, dhe perëndimi, zakonisht identifikohen nga inicialet e tyre - N (Veriu), S (Jugu), E (Lindja), W (Perëndimi). Ato kryesisht përdoren për tu orientuar në natyrë, por edhe në përcjelljen e rrotullimit të trupave qiellor.
Topliçani (Lipjan)
Gjeografia
Në vitin 2011 është paisur me kanalizim, por jo edhe me ujësjellës. Në qendër të fshatit gjendet burimi i ujit, i njohur me emrin Çeshmja e Katundit.
Demografia
Fshati shtë një fshat kryesisht i dendur, dhe mjaft i banuar. I mungon shtëpia e shëndeti.
Historia e Presidencës së Kosovës
Këto institucione kurorzohen me shpalljen e Kosovës shtetë. Kështu që presidenca gjegjësisht ish-presidenca e këtyte institucioneve merr përsipër edhe përfaqsimin e popullsis joshqiptare në Kosovë, para kombeve të tjera të botës.
Anët e horizontit
Veriu dhe jugu
Në veri dhe në jug janë dy polet e tokës (poli i veriut, dhe poli i jugut) definuar si qendra e rrotullimit të tokës, i tillë duket edhe trupi në formë të rrotës dhe akrepave të orës kur shihet nga lart poli i veriut.
Lindja dhe perëndimi
Lindja dhe perëndimi janë kundrejt me veriun dhe jugun, lindja zakonisht simbolizon tehun prej ku lind edhe Dielli, ndërsa perëndimi të kundërtën, gjithashtu toka rrotullohet në drejtim të lindjes dhe në të kundërtën e perëndimit.
Drejtimet ndihmëse
Drejtimet ndihmëse janë verilindja (NE), veriperëndimi (NW), jugperëndimi (SW) dhe juglindja (SE).
Objektet fetare në Prizren
Si një qytet me laramani kulturash, Prizreni (komuna), Kosovë ishte qender jo vetëm e kulturës shqiptare, por edhe kulturave të popujve që jetonin në Dardanië antike e deri tek popujt e ardhurë në këtë pjesë të Balkanit. Prizreni në këtë pjesë të Balkanit është i njohur edhe për tolerancën fetare ndërmjet komuniteteve e popujve të ndryshem. Këtë e dëshmojnë edhe objektet fetare që nga koha bizantine e deri më sotë. Lista e objekteve fetare që gjenden Prizren është e gjatë. Disa nga këto objekte që lujan një rolë të madhë në mbajtjen e traditës janë:
Xhamitë e Prizrenit
Xhamitë e reja, të ndërtuara pas 1912.
29. Xhamia e Mesxhidit – 1918; 30. Xhamia e Arbanës – 1971; 31. Xhamia e Hazreti Ebubekrit (Tusuzit) – 1980; 32. Xhamia e Hazreti Ymerit (Medresesë) – 1985; 33. Xhamia e Hazreti Osmanit (Ortakollit) – 1988; 34. Xhamia e Medines( Arbanë) – 1992; 35. Xhamia e Mesxhid Uhudit - 1997; 36. Xhamia e Dardaniës (Jaglenicës) – 2005;
Topliçani (Lipjan)
Kultura
Shkolla gjendet në skaj të rrugës kryesore, ajo quhet Sh.F.M.U. Vëllezërit Domaneku.
Burnum
Burnum quhet gjithashtu Kisha e zbrazët (Šuplja Crkva) dhe është një nga shumë rrënojat në Ballkan të identifikuara në folklor si Qyteti i Traianusit (Trojanov Grad). Vetëm dy nga pesë harqet origjinale janë ruajtur (në fund të shekullit të 18-të Alberto Fortis përmendi tre prej tyre).
Ilir Deda
Ilir Deda shqiptar nga Kosova dhe deputet i Kuvendit të Kosovës.
Burnum
Historia
Shkrimtari romak Plini Plaku shkroi për Burnumin si "kështjellë e dalluar në luftëra". - "In hoc tractu sunt Burnum, Andetrium, Tribulium nobilitata proeliis castella." Grafiku Pagana nga shekulli i 16-të prezantoi tipare të theksuara të Burnumit si lokalitet antik, por nuk arriti interes arkeologjik deri në shekullin e 19-të, kur pushtoi vëmendjen e arkeologëve të njohur kroatë, Lujo Marun dhe Frane Bulić. Gërmimet e para u kryen nga arkeologët austriakë.
Supozohet se Burnum e ka origjinën nga viti 33 para Krishtit, por ka më shumë gjasa që të jetë krijuar disa dekada më vonë. Disa legjione romake u vendosën atje me radhë, dhe i pari ishte Legio XX Valeria Victrix nga fillimi i kryengritjes Panoniane ( Bellum Batonianum ) në vitet 6-9 pas Krishtit. Arsyeja e vendndodhjes së saj ishte nevoja për kontrollin e trafikut rreth lumit Krka. Ndërtimi u iniciua nga guvernatori romak për Dalmacinë Publius Cornelius Dolabella dhe vazhdoi nga perandori Claudius.
Kampi mori formën e tij përfundimtare gjatë mbretërimit të Klaudiusit rreth vitit 50 pas Krishtit. Legio XI Claudia Pia Fidelis u largua nga kampi për disa kohë midis viteve 42 dhe 67 pas Krishtit, ndoshta 56-57 pas Krishtit dhe u pasua nga Legio IIII Flavia Felix.
Sipas disa burimeve, në këtë kamp filloi një rebelim i Lucius Arruntius Camillus Scribonianus kundër perandorit Klaudius në vitin 42 pas Krishtit. Pasi legjionet e fundit romake u larguan nga kampi, ai u zhvillua në një vendbanim urban.
Ujësjellësi
Plavno Polje është një ujësjellës tërësisht nëntokësor, kështu që uji qëndronte i freskët në verë dhe nuk ngrinte në dimër. Është rreth 32.6 kilometra i gjatë. 170 m lartësi-diferencë janë midis burimit dhe qytetit. Rrjedhte 86 litra në sekondë.
Vendndodhja është vetëm pjesërisht e heulumtuar arkeologjikisht. Nuk mund të përjashtohet për momentin një ndërtues liburn para-romak në përputhje me studimet e mëparshme.
Legjendat
Ka dy legjenda të vjetra për ndërtimin e këtij ujësjellësi. Historia e parë është:
Një tjetër legjendë e vjetër për këtë ujësjellës është:
Igor Simiq
parapamje|Igor Simiq Igor Simiq (serbisht: Игор Симић / Igor Simić; l. 1986 në Titova Mitrovica, KSA e Kosovës) deputet serb i Kuvendit të Republikës së Kosovës.
Ai ka diplomuar në Universitetin e Prishtinës me selinë e përkohshme në Mitrovicën e Veriut për Asociacionin e Komunave Serbe. Para se të hynte në Listën Serbe, dhe Partia Progresive Serbe në vitin 2016, ai ishte anëtar i SDP i cili u drejtua nga Oliver Ivanoviq.
Në nëntor 2019, Simiq tha që Serbia vazhdon të financojë struktura paralele, duke thënë se shteti serb siguron paga për 40 mijë qytetarë serbë në Kosovë dhe ai denoncoi pretendimet se Kosova e Veriut është më e rrezikshme se pjesët e tjera të Kosovës. Ai gjithashtu tha se të rinjtë nuk po largohen nga Kosova për shkak të Listës Serbe, por për shkak të klasës politike kosovare.
Jasmina Zhivkoviq
Jasmina Zhivkoviq (serbisht: Јасмина Живковић Jasmina Živković) deputete e Kuvendit të Kosovës.
Parmer County (Texas)
Parmer është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Insituti Politeknik i Shkencave të Avancuara (Francë)
Insituti Politeknik i Shkencave të Avancuara (Francë) (Institut polytechnique des sciences avancées (IPSA)), aviacionit është një universitet privat e themeluar në 1961 dhe bazuar në Ivry-sur-Seine, Lion, Marseja dhe Toulouse.
Që nga viti 1998, shkolla është pjesë e IONIS Education Group.
Llorac
Lidhje të jashtme
Llorac
Kantoni Champigny-sur-Marne-Centre
Kantoni Champigny-sur-Marne-Centre (frëngjisht: Canton de Champigny-sur-Marne-Centre) është një kanton në departamentin Val-de-Marne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Champigny-sur-Marne. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 25222 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Champigny-sur-Marne-Centre aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Adrian Minune
Një hit i madh për këngëtarin Manele ishte në Neversea Festival në vitin 2019, kur DJ suedez  Salvatore Ganacci  e nderoi atë duke luajtur këngën e tij të famshme "Asa sunt zilele mele".
Biografia
Adrian Minune u martua me partneren e tij të gjatë të jetës Elena në 2004 dhe ka dy vajza (Carmen dhe Adriana) dhe një djalë (Adrian Jr.) me të. Me ta jeton edhe nëna e tij, Florenta, e cila e ka rritur vetëm që në moshën dy vjeçare.
Filmografia
Ai ka bërë paraqitje edhe në filma:
Biwa
parapamje|240px|Një përzgjedhje biwa në një muze japonez Biwa (琵琶) është një lahutë prej druri me qafë të shkurtër japoneze e përdorur tradicionalisht në tregimet narrative. Biwa është një instrument me tela të këputur që fillimisht fitoi popullaritet në Kinë përpara se të përhapej në të gjithë Azinë Lindore, duke arritur përfundimisht në Japoni diku gjatë periudhës Nara (710-794). Në mënyrë tipike 60 centimetra (24 inç) deri në 106 centimetra (42 inç) në gjatësi, instrumenti është i ndërtuar nga një trup në formë pike uji me një qafë të shkurtër, zakonisht me katër (edhe pse ndonjëherë pesë) tela. Në Japoni, biwa në përgjithësi luhet me një bachi në vend të gishtërinjve, dhe shpesh përdoret për të luajtur gagaku. Një nga përdorimet më të famshme të biwa është për recitimin e Përrallës së Heikes, një kronikë lufte nga periudha Kamakura (1185–1333). Në shekujt e mëparshëm, muzikantët mbizotërues biwa do të kishin qenë murgj të verbër (琵琶法師, biwa hōshi), të cilët përdornin biwa si shoqërim muzikor kur lexonin tekste të shkrimeve të shenjta.
Pavarësisht nga popullariteti i saj, Lufta Ōnin dhe periudha pasuese e Shteteve Ndërluftuese ndërprenë mësimin e biwa dhe ulën numrin e përdoruesve të aftë. Me heqjen e Todos në periudhën Meixhi, instrumentistët biwa humbën patronazhin e tyre.
Nga fundi i viteve 1940, biwa, një traditë tërësisht japoneze, ishte pothuajse tërësisht e braktisur për instrumentet perëndimore; megjithatë, falë përpjekjeve bashkëpunuese të muzikantëve japonezë, interesi për biwa po ringjallet. Muzikantët japonezë dhe të huaj kanë filluar të përqafojnë instrumentet tradicionale japoneze, veçanërisht biwa, në kompozimet e tyre. Ndërsa këngëtarët e verbër biwa nuk dominojnë, shumë interpretues vazhdojnë ta përdorin instrumentin në mënyra tradicionale dhe moderne.
Historia
Biwa mbërriti në Japoni në shekullin e 7-të, duke evoluar nga pipa kineze me qafë të përkulur (曲項琵琶; quxiang pipa), ndërsa vetë pipa rrjedh nga instrumente të ngjashme në Azinë Perëndimore. Ky lloj biwa, i njohur si gaku-biwa, u përdor më vonë në ansamblet gagaku dhe u bë lloji më i njohur. Sidoqoftë, një variant tjetër i biwa - i njohur si 'mōsō-biwa ose kōjin-biwa - gjithashtu gjeti rrugën e tij në Japoni, duke u shfaqur për herë të parë në rajonin Kyushu. Megjithëse origjina e tij është e paqartë, ky variant më i hollë i biwa u përdor në ceremoni dhe rite fetare.
Biwa u bë i njohur si një instrument që luhej zakonisht në oborrin perandorak japonez, ku insturmentistët e biwa, të njohur si biwa hōshi, gjetën punë dhe patronazh. Megjithatë, pas rënies së shtetit Ritsuryō, biwa hōshi të punësuar në gjykatë u përballën me rindërtimin e gjykatës dhe kërkuan azil në tempujt budistë. Atje, ata morën rolin e murgjve budistë dhe u ndeshën me mōsō-biwa. Duke parë komoditetin dhe transportueshmërinë e saj relative, murgjit i kombinuan këto veçori me gaku-biwa e tyre të madhe dhe të rëndë për të krijuar heike-biwa, e cila, siç tregohet nga emri i saj, u përdor kryesisht për recitimet e Përrallës së Heikes.
Përgjatë disa shekujve të ardhshëm, lojtarët e të dy traditave u kryqëzuan shpesh dhe zhvilluan stile të reja muzikore dhe instrumente të reja. Nga periudha Kamakura (1185–1333), heike-biwa ishte shfaqur si një instrument më popullor, një kryqëzim midis gaku-biwa dhe mōsō-biwa, duke ruajtur formën e rrumbullakosur të gaku-biwa dhe luajtur me një plektrum të madh. si mōsō-biwa. Heike-biwa, më i vogël se mōsō-biwa, u përdor për qëllime të ngjashme.
Megjithëse dikur popullor, pak u shkrua për performancën dhe praktikën e biwa nga afërsisht shekulli i 16-të deri në mesin e shekullit të 19-të. Ajo që dihet është se tre rryma kryesore të praktikës biwa u shfaqën gjatë kësaj kohe: zato (niveli më i ulët i esnafit të kontrolluar nga shteti i lojtarëve të verbër të biwa), shifu (stili samurai) dhe chofu (stili urban). Këto stile theksuan biwa-uta (琵琶歌) - vokalizimi me shoqërim biwa - dhe formuan themelin për stilet e të luajturit edo-uta (江戸歌), të tilla si shinnai dhe kota.
Nga këto stile dolën gjithashtu dy të mbijetuarit kryesorë të traditës biwa: satsuma-biwa dhe chikuzen-biwa. Përafërsisht nga periudha Meixhi (1868-1912) deri në Luftën e Paqësorit, satsuma-biwa dhe chikuzen-biwa ishin të njohura në të gjithë Japoninë, dhe, në fillim të periudhës Shōwa (1925-1989), u krijua nishiki-biwa dhe fitoi popullaritet. Nga traditat e mbetura biwa të pasluftës, vetëm higo-biwa mbetet një stil i realizuar pothuajse vetëm nga persona të verbër. Higo-biwa është i lidhur ngushtë me heike-biwa dhe, në mënyrë të ngjashme, mbështetet në një traditë narrative gojore që fokusohet në luftërat dhe legjendat.
Nga mesi i periudhës Meixhi, ishin bërë përmirësime në instrumente dhe u kompozuan këngë lehtësisht të kuptueshme në sasi. Në fillim të periudhës Taishō (1912-1926), satsuma-biwa u modifikua në nishiki-biwa, e cila u bë e njohur në mesin e lojtarëve femra në atë kohë. Me këtë, biwa hyri në një periudhë popullariteti, me këngë që pasqyronin jo vetëm Përrallën e Heikes, por edhe Luftën Sino-Japoneze dhe Luftën Ruso-Japoneze, me këngë të tilla si Takeo Hirose, Hitachimaru dhe 203 Hill që fituan popullaritet.
Sidoqoftë, luajtja e biwa pothuajse u zhduk gjatë periudhës Meixhi pas prezantimit të muzikës dhe instrumenteve perëndimore, derisa lojtarë të tillë si Kinshi Tsuruta dhe të tjerë rivitalizuan zhanrin me stilet moderne të lojës dhe bashkëpunimet me kompozitorët perëndimorë.
Llojet
Ekzistojnë më shumë se shtatë lloje të biwa, të karakterizuara nga numri i telave, tingujt që mund të prodhojë, lloji i plektrumit dhe përdorimi i tyre. Meqenëse biwa nuk luan në akordim të kalitur, lartësitë përafrohen me notën më të afërt.
Gagaku-biwa
parapamje|Gakubiwa Gagaku biwa (雅楽琵琶), një biwa e madhe dhe e rëndë me katër tela dhe katër fret, përdoret ekskluzivisht për gagaku. Ai prodhon ichikotsuchō (壱越調) dhe hyōjō (平調). Gryka e saj është e vogël dhe e hollë, shpesh e rrumbullakosur dhe e bërë nga një material i fortë si dru boksi ose fildishi. Nuk përdoret për të shoqëruar këngën. Ashtu si heike-biwa, ajo luhet e mbajtur anash, e ngjashme me një kitarë, me lojtarin e ulur këmbëkryq. Në gagaku, njihet si gaku-biwa (楽琵琶).
Mōso-biwa
Mōsō-biwa (盲僧琵琶), një biwa me katër tela, përdoret për të luajtur mantra dhe këngë budiste. Është e ngjashme në formë me chikuzen-biwa, por me një trup shumë më të ngushtë. Pleku i tij ndryshon si në madhësi ashtu edhe në materiale. Lloji me katër fret është i akorduar në E, B, E dhe A, dhe tipi pesë fret është i sintonizuar në B, e, f♯ dhe f♯. Lloji gjashtë fret është akorduar në B♭, E♭, B♭ dhe b♭.
Norman County
Norman County është një nga  qarqet në shtetin federal Minnesota të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Team Six
thumb|right|250px Team Six është njësia elitë e ushtrisë amerikane. Ajo është pjesë e grupimit të njohur me shkurtesën SEAL, që përfshin në vetvete detin, tokën dhe ajrin, tri arenat ku veprojnë forcat komando.
Pavarësisht faktit se janë heronjtë e SHBA-ve, shumë pak dihet për këtë njësi elitë. Në media janë shfaqur ish-pjesëtarë të kësaj njësie, të cilët e kanë përdorur rastin për të publikuar librat e tyre mbi aktivitetin e SEAL-it, të gjitha të botuara para eliminimit të bin Ladenit.
Disa nga operacionet e SEAL-it në të shkuarën, që janë bërë publike, janë shpëtimi i guvernatorit të Grenadës në vitin 1983, pushtimi i një ishulli të Karaibeve për të penguar grusht-shtetin e komunistëve dhe lirimin e kapitenit të një anijeje amerikane nga piratët somalezë në vitin 2009.
Team Six e ka origjinën te një krizë. Ajo u krijua në vitin 1980 kohën e krizës së pengjeve amerikane në Iran. Komandanti i parë i Team Six, Riçard Marçinko, thotë se asgjë nuk është kursyer për të stërvitur dhe pajisur njësinë speciale.
Team Six janë kthyer në heronj kombëtarë pas operacionit të fillim-javës në Abotabad, që përfundoi me vrasjen e kreut të Al Kaidës, Osama bin Laden.
KSHMR
Karriera
Në 2013-2014, Niles "Cyranizzy" Hollowell-Dhar nisi të prodhonte muzikë electro house nën emrin KSHMR të cilin e përdori më pas si pseudonim. Në Beatport, ai është klasifikuar me këtë emër. Bashkëpunimet më të njohura të KSHMR janë me Firebeatz, R3HAB, DallasK dhe Tiësto.
KSHMR lançoi këngën "Megalodon" në 24 shkurt 2014 në Spinnin' Records. KSHMR & R3HAB bashkëpunuan me këngën "Karate" që u listua në SNEP, Klasifikimin Zyrtar Francez në mars 2014.
Shumica e këngëve të KSHMR janë lançuar prej Spinnin' Records. KSHMR filloi të tërhiqte vëmendje kur kënga e tij "Burn", një bashkëpunim me DallasK, debutoi në klasifikimin e Beatport duke arritur në Top 40 duke u ngjitur eventualisht në vendin e parë. Kënga është lançuar nëpërmjet 3 shtëpive diskografike: Revealed Recordings, Spinnin' Records, dhe Ultra Records.
Një tjetër lançim i njohur është "Secrets" me Tiësto dhe vokalet e Vassy (Vasilliki Karagiorgos). Niles e zbuloi fytyrën e tij në "Ultra Music Festival dhe u prezantua nga vetë Tiësto.
KSHMR pati një numër të madh hitesh në Beatport, si "No Heroes", "Burn", "Secrets", "Dead Man's Hand", "Kashmir", "Dogs", "Karate", "It Feels (KSHMR Remix)" dhe "JAMMU".
Logoja, emri i tij dhe disa këngë si "Delhi", "JAMMU", "Kashmir", "Bazaar", " Dharma" dhe albumi "Paradesi EP" bazohen në kulturën indiane, fymëzuar nga origjina e tij.
Në qershor 2015, KSHMR shfaqi se do të mbante me Spinnin' Records një konkurs për të krijuar remix-e të "JAMMU", ku çmimi i parë do të ishte një bashkëpunim me KSHMR. Vendi i parë i shkoi KYFRA.
Pas konkursit, KSHMR tha se do të zhvillonte shfaqjen e tij të parë live në Teatrin Fonda, Los Angeles. Shfaqja u zhvillua më 19 shtator 2015.
Më 17 prill 2016, ai performoi në eventin më të nxehtë të vitit, Coachella.
Në 13 maj, KSHMR lançoi albumin e tij të parë, të titulluar " The Lion Across The Field".
Më 23 korrik, ai performoi për herë të parë në skenën kryesore të festivalit muzikor Tomorrowland.
KSHMR ka bashkëprodhuar 'Tsunami' nga DVBBS & Borgeous, dhe gjithashtu edhe 'Stampede' nga DVBBS, Borgeous, Dimitri Vegas & Like Mike, përveç shumë këngëve të tjera.
KSHMR aktualisht përdor programin Ableton Live 9. Kur ishte pjesë e The Cataracs, ai përdorte programin Propellerhead Reason.
Në 24 tetor 2016, ai bashkëpunoi me Bassjackers duke lançuar "Extreme" me vokalet e Sidnie Tipton. Bassjackers thanë "Përveç një lidhjeje muzikore, ne gjithashtu krijuam një miqësi jashtë muzikës. Ne mendojmë se miqësia jonë është ajo çka e bën këtë këngë kaq speciale".
Mika Häkkinen
Mika Pauli Häkkinen (ka lindur më 28 shtator, 1968 në Vantaa) është një garues automobilash finlandez dhe kampion i dyfishtë botërorë në Formula 1. Është konsideruar nga shumë veta se ka qenë rivali më i madh i Michael Schumacherit në Formula 1. Shumi ka deklaruar se Häkkinen është rivali të cilin ai e respekton më së shumti në karrierën e tijë në Formula 1.
Jeta e tijë e mëhershme
Mika Häkkinen ka lindur në Vantaa, Finlandë më 28 shtator, 1968 nga babai Harri, radio operator në radio me valë të shkurtëra dhe pjesërisht taksi vozitës dhe nëna Aila Häkkinen, që ka punuar si sekretare.
McLaren (1993-2001)
thumb|right|200px|Häkkinen duke pilotuar në [[McLaren-Peugeot në F1 Anglia - 1994.]]
thumb|200px|left|Mika Häkkinen në [[F1 SHBA 2000.]]
DTM (2005-tani)
thumb|left|300px|Mika Häkkinen me 2006 Mercedes DTM-car në Stars and Cars 2006.
Amos Oz
Amos Oz (Jerusalem, 4 maj 1939) shkrimtar dhe gazetar i njohur izraelit. Poashtu, ishte edhe profesor i letërsisë në Universitetin Ben-Gurion në Be'er Shevë. Nga viti 1967 ka qenë aktivist i njohur për zgjidhjen e konfliktit izraelito-palestinez dhe vdiq më 28 dhjetor 2018 në Tel Aviv.
Jeta
I lindur si Amos Klausner. U rrit në Jerusalem në rrugën Amos, në kuartin Kerem Avraham. Gjysma e romaneve të Ozit janë të inspiruara nga ky kuart. Prindërit e tij, Yehuda Arieh Klausner dhe Fania Musman, ishin emigrantë cionistë nga Europa juglindore. Njegov otac studirao je povijest i književnost u Vilniusu, Litva. Në Jerusalem u muar me libërshitje dhe shkrime. Nëna e Ozos kishte në posedim edhe mullirin në vendin Rovno, Ukraina perendimore, por në vitin 1934 familja e saj shpërngulet në Haifa të Izraelit.
Paraardhësit e Ozëve ishin mbështetës të revisionistëve, krahut të djathtë të lëvizjes secioniste. Daja i tij Joseph Klausner ishte kandidat i krahut Herut në kampanjën presidenciale kundër Chaim Weizmannit, a ishte edhe kryetar i shoqërisë letrare në Universitetin hebreit në Jerusalem.
Oz dhe familja e tij ishin të distancuar nga relegjioni. Për shkak të saj Oz vijoi në një shkollë fetare. Alternativa e kësaj shkolle ishte shkollë ku prindërit e tij e vlerësojnë shumë pak. Poeti i njohur Zelda, ishte njëri ndër mësuesit e tij. Shkollimn e vazhdon në shkollën e mesme hebreite në Rehavia.
Nëna e Ozos bëri vetëvrasje kur ky i kishte 12 vjet, duke shkaktuar te ky ndjenjë të vetmisë të cilën e gjejmë në memoaret e tij në A Tale of Love and Darkness. Hyn në partinë Cioniste dhe vjen në Hulda Kibuc për 14 vjet. Atje fiton përkrahjen e opinionit të Huldait (djali i tij Ron tani është kryebashkiak i Tel Avivit). Atëherë, ai e ndrron edhe mbiemrin në Oz, që në hebreisht do të thot "forcë". Në Kibuc jeton dhe punon deri më 1986 kur me gruan Nily shpërngulet në Arad për shkak të asmës me djalin e tij Daniel.
Si shumica e djemve izraelit edhe Oz e ka kryer shërbimin ushtarak. Në fund të viteve të pesëdhjeta shërben në Nahalë dhe ka qenë pjesëmarrës i konfliktit ndërkufitar me Sirinë; gjatë luftës gjashtëditëshe më 1967 me njësinë tankiste ishte në Sinaj; gjatë luftës së Jumkipurit  më1973 shërben në  Rrafshëlartën e Golanit.
Pas Nahalas Oz studion filozofinë dhe letërsinë hebreite në Universitetin hebreit. Përveç disa artikujve të shkurtër për gazeta në Kibutz dhe Davar, Oz deri në moshëne 22 vjeçare, asgjë nuk ka botuar. Përmbledhja e parë me tregime Where the Jackal Howls botohet më 1965, ndërsa romani i parë Elsewhere, Perhaps më 1966 dhe nga atëherë boton përafërsisht një libër në vit te botuesi Am Oved.
Pas Am Oved-it kalon te botuesi Keteru me të cilën nënshkruan kontratë ekskluzive e cila i mundëson të ardhura mujore fikse, pa marrë parasysh numrin e kopjeve të shitura.
Krijimtaria
Oz ka shkruar 18 libra në gjuhën hebreite dhe afër 450 ese dhe artikuj. Veprat e tij janë të përkthyera në më shumë se tridhjetë gjuhë të botës.
Oz përveç romaneve boton rregullisht edhe ese për politikë, letërsi dhe paqë. I boton në Davar, Yedioth Ahronoth, New York Review of Books.
Oz është njëri ndër shkrimtarët ku puna e tij është temë e studimit. Në Universitetin në Ben-Gurion të Negevit është themeluar studimi i cili i merret me Ozin dhe veprat e tij. Në vitet e fundit mendohet se është njëri ndër kanditatët më serioz për Çmimin Nobel për Letërsi. Në vitin 1998 e fiton çmimin izraelit më prestigjioz për letërsi.
Austriak
Austriak ose Austriakë mund të referohet tek:
Vitet 1940
Mbi vitet 1940.
Lee County (Texas)
Lee është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
11 Shtator
11 shtatori është dita e 254-të e kalendarit gregorian (dita e 255-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 111 ditë.
Ngjarje
150px|thumb|right|Pamje tymi nga [[Qendra Tregëtare Botërore|QTB nga ana e Statusë së Lirisë]]
Benjamin Gilman
thumb Benjamin Arthur "Ben" Gilman lindi me 6 dhjetor 1922 në Poughkeepsie, New York, është nje ish deputet i Kongresit (Dhoma e Perfaqesuesve) amerikane dhe politikan i partis Republikane. Gjat luftes se dyte boterore sherbeu ne ushtrin amerikane si pilot nga 1942-1945 dhe fluturoj 35 misione mbi Japonin.
Kujtim Shala (politikan)
Kujtim Shala shqiptar nga Kosova dhe deputet i Kuvendit të Kosovës.
St. Louis County (Minnesota)
St. Louis County është një nga  qarqet në shtetin federal Minnesota të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Çek
Çek ose çekë mund të referohet tek:
Vitet 1950
Mbi vitet 1950.
Rajoni Juglindor
KUSHTET NATYRORE
Rajoni Juglindor shtrihet në jug të luginës së Shkumbinit të Mesëm dhe arrin deri në Leskovik. Ai ka pozitë gjeografike shumë të përshtatshme për zhvillim ekonomik sepse lidhet me rrugë automobilistike dhe hekurudhore me rajonet e tjera të vendit.Gjithashtu, nëpërmjet rrugëve automobilistike ai lidhet me rajonet e tjera shqiptare jashtë kufijve të Republikës së Shqipërisë, me shtetet e tjera fqinje dhe me vendet e tjera më në lindje.Ky rajon ka ndërtim të larmishëm gjeologjik, me të cilin lidhen pasuritë e shumta minerare si : minerali i hekur-nikelit, minerali i hekur-kromit, nikel-silikatit dhe bakrit. Në këtë rajon gjenden edhe qymyrgur, lënde ndërtimi të shumta e të larmishme etj.
Relievi ka shtrirje të madhe në drejtim vertikal (nga 200m deri në lartësinë 2523m në Gramoz).Ai përbehet nga male, gropa,fushëgropa dhe lugina, të cilat ndërthuren e ndërpriten me njëra-tjetrën.Gropat, fushëgropat dhe luginat lidhen me pragje, qafa dhe gryka, nëpër të cilat kalojnë rrugë automobilistike.Malet formojnë dy vargje kryesore : vargjet perëndimore dhe lindore.
I pari (perëndimori) fillon te gryka e Shkumbinit në veri dhe me ndërprerje, vazhdon deri në afërsi të Leskovikut në jug. Në veri të tij ngrihen malet e Polisit dhe të Shpatit, që në jug bashkohen në malin e Gurit te Zi, të Gurit të Topit dhe të Valamares. Në vazhdimin jugor shtrihen njëra pas tjetrës malësia e Voskopojes, ku ndodhet fshati klimaterik me të njëjtin emër, malësia e Vithkuqit dhe e Kolonjës, me reliev shumë të copëtuar.Vargu i dytë (lindori) në veri fillon me masivin e madh malor të Shebenikut, i pasur me mineral hekur-nikeli dhe kromi.Pas ndërprerjes në gropën dhe liqenin e Ohrit, vargu vazhdon me Malin e Thatë. Midis fushëgropës së Korçës dhe luginës së Devollit të Sipërm shtrihen malet e Moravës dhe më në jug të tyre lartësohet mali i Gramozit, me reliev të copëtuar dhe kullota të shumta.Fushëgropat dhe gropat e formuara nga fundosjet tektonike kanë shtrirje më të madhe se në të gjitha rajonet e tjera. Midis tyre dallohen :
Fushëgropa e Korçës, më e madhja dhe ndër fushat më të rëndësishme të Shqipërisë, ndodhet rreth 850m mbi nivelin e detit. Dallohet për relievin e saj krejt të rrafshët. Pjesën veriore të saj e zinte këneta e Maliqit, që u tha artificialisht në vitet e para pas çlirimit te vendit. Ajo ka tokë shumë pjellore dhe është shumë e populluar. Në te ndodhet qyteti i Korçës dhe ai i Maliqit, si dhe shumë fshatra.
Fushëgropa e Përrenjasit shtrihet midis malit të Shebenikut dhe malësisë së Mokrës, rreth 600m mbi nivelin e detit. Për shfrytëzimin e saj bujqësor u desh bonifikimi dhe sistemimi i saj. Qendra më e madhe e banuar është qyteti i ri i Përrenjasit.
Gropa e Pogradecit shtrihet në jug dhe në perëndim të liqenit te Ohrit, 700m mbi nivelin e detit. Pas bonifikimit të pjesës lindore dhe sistemimit të saj, është kthyer në një fushe pjellore. Këtu ndodhet qyteti i bukur dhe turistik i Pogradecit.
Gropa e Prespës së Madhe shtrihet në lindje të Malit të Thatë dhe vazhdon edhe jashtë kufijve politike të Shqipërisë. Është e përbëre nga gëlqeroret, në te cilët është shume i zhvilluar procesi i karstit.
Gropa e Kolonjës, mbi 1000m mbi nivelin e detit, shtrihet në jug të fushëgropës së Korçës. Sipërfaqja e saj është e copëtuar nga degët e lumit të Osumit. Qendra me e madhe e banimit është qyteti i Ersekës.Luginat kanë përhapje të madhe. Midis tyre dallohen : lugina e Shkumbinit të Sipërm shtrihet midis malit të Shebenikut në lindje dhe vargut Polis-Valamare në perëndim. Dallohet për relievin tepër të thyer dhe grykat e shumta. Është e pasur me mineral hekur-nikeli. Qendra me e madhe e banuar është qyteti i Librazhdit.
Lugina e Devollit te Sipërm shtrihet në lindje të maleve të Moravës, mbi 900m mbi nivelin e detit. Në hyrje të saj ndodhet fusha e Bilishtit, me toka pjellore, si dhe qyteti me të njëjtin emër.
Klima dallohet për ndikim të dukshëm kontinental, që shprehet në dimrin e ashpër dhe me ngrica. Në gropat dhe në fushëgropat bien pak reshje. Dëbore bie në të gjithë rajonin, por në lindje dhe në lartësi të maleve ka rastisje shume më të madhe. Me rritjen e relievit ndeshet klima malore. Në gropa dhe fushëgropa, rreshjet mesatare vjetore janë të pakta, 650-800mm.
Hidrografia, në krahasim me rajonet e tjera, është me e varfër në lumenj, ndër të cilët më kryesoret janë rrjedhjet e sipërme të Shkumbinit, Osumit dhe të Devollit dhe me një rrjet përrenjsh. Rajoni është i pasur me liqene të mëdha (i Ohrit,i Prespës së Madhe dhe i Prespës së Vogël), me rëndësi ekonomike, turistike etj, si dhe me shume liqene akullnajore në disa kreshta malesh (Valamare, në Shebenik, në Gramoz etj).
Tokat janë më shumë pjellore në fushëgropat dhe pjesërisht në gropat e luginat dhe të varfra në shpatet e maleve të përfshira nga erozioni. Dallohen përgjithësisht tokat e kafenjta dhe të murrme pyjore.
Bimësia përbëhet kryesisht nga dushqet, mjaft të dëmtuara, nga shkurret mesdhetare kryesisht gjetherënëse, nga pyjet e ahut e të halorëve dhe nga kullotat alpine në lartësitë e maleve.Rajoni Juglindor ka pozitë dhe kushte shumë të përshtatshme natyrore për zhvillimin e tij ekonomik : pasuri të shumta natyrore, reliev të larmishëm, në të cilin dallohen sidomos fushëgropat, gropat dhe luginat me toka të shumta për bujqësinë ; klime të përshtatshme për drithëra, panxhar sheqeri, zarzavate, foragjere, mollë, kumbulla etj. ; hidrografi të pasur me liqene dhe bimësi kryesisht dushqe.
POPULLIMI I RAJONIT JUGLINDOR
Rajoni Juglindor ka popullim shume te hershem. Ne shekullin e fundit popullsia e këtij rajon është shtuar me ritme te ngadalshme. Ne mënyre te veçante kjo dukuri është e theksuar ne rrethet Korçe, Kolonje, Devoll dhe pjesërisht Pogradec. Ne disa zona, si Voskopoja, Vithkuqi etj. ka pasur pakësim te popullsisë se tyre. Ne këto zona mbizotëron popullsia me moshe te madhe. Shtimi i vogël i popullsisë është i lidhur me largimet jashtë vendit para vitit 1945 dhe pas vitit 1992, me largimin e popullsisë ne rajonet e tjera te vendit dhe ne përgjithësi me numrin me te pakte te lindjeve. Ne te njëjtën,kohe ka edhe rrethe si ai i Librazhdit dhe disa zona fshatare me lindje me te shumta.
Dendësia e popullsisë dhe shpërndarja e saj gjeografike Dendësia mesatare e popullsisë është 75 banore për km². Kjo dendësi ndryshon nga 17 banore për km ne zonat malore deri ne mbi 200 b/km² ne fushëgropën e Korçës e ne luginën e Devollit, ku ka kushte me te përshtatshme për jetese. Ne fushëgropën e Korçës popullsia u rrit sidomos pas bonifikimit te saj. Ne drejtim te zonane malore zvogëlohet numri dhe madhësia e vendbanimeve. Kohet e fundit popullsia e tyre është zvogëluar shume, aq sa disa fshatra gati janë shpopulluar.
Qendrat e banuara fshatare te Rajonit Juglindor, ne përgjithësi, janë te përqëndruara, madje disa prej tyre kane edhe planimetri te rregullt (fshatrat e fushëgropës se Korçës, luginës se Devollit, gropës se Pogradecit etj.), kurse ne rrethin e Librazhdit ka edhe fshatra te shpërndara, ne te cilat banesat janë vendosur larg njëra-tjetrës.
Popullsi fshatare dhe qytetare
Edhe ne ketë rajon mbizotëron popullsia fshatare, që zë rreth 70% te popullsisë, kurse, pjesa tjetër banon ne qytete. Përqindjen me te larte to popullsisë qytetare e ka rrethi i Korçës kurse me te uleten, rrethi i Librazhdit.
Shtimi natyror i popullsisë qytetare është i ulet. Dallohet Korça dhe Erseka. Rritja e popullsisë se qyteteve është e lidhur me shume me ardhjen e popullsisë nga zonat fshatare malore. Popullsia fshatare dhe sidomos ajo qytetare ka tradita te pasura kulturore, që kane ndihmuar ne zhvillimin e kulturës mbarëkombëtare. Pet t’u përmendur janë përpjekjet për arsimin dhe shkollën shqipe (ne Korçe u hap shkolla e pare shqipe me 7 Mars 1887). Rajoni ka tete qytete : Korça, Pogradeci, Librazhdi, Prrenjasi, Bilishti, Maliqi, Erseka dhe Leskoviku. Nder to me kryesoret janë :
Korça është qyteti me i madh i rajonit dhe nder qytetet me kryesore te te gjithë Shqipërisë. Ndodhet rreth 850 m mbi nivelin e detit. Është qendër e rrethit dhe e prefekturës me te njëjtin emër. Ai është vendosur ne rreze te kodrave që ndodhen ne perëndim te maleve te Moravës. Me pas qyteti u shtri ne drejtim te fushës. Korça i ka fillimet e veta ne kalanë e shekullit te XV. U rrit shume shpejt si një qendër qytetare pas renimit te Voskopojes. Ne te u zhvillua tregtia dhe zejtaria. Ne fillim te shekullit XX Korça ishte një nga qendrat me te rëndësishme ekonomike, tregtare dhe kulturore te te gjitha trevave shqiptare. Edhe me vone Korça u zgjerua dhe ne te u zhvilluan disa dege te rëndësishme te industrisë, sa ajo tekstile, ushqimore, inekanike, elektrike etj. Ajo është një qencler e rëndësishme kulturore dhe arsimore.
Pogradeci ndodhet rreth 700 m mbi nivelin e detit, në buzën jugore te liqenit te Ohrit. Është bashki dhe qendër e rrethit me te njëjtin emër. Është ngritur ne një vendbanim te lashte. Qyteti u zgjerua sidomos ne dhjetëvjetëshat e fundit si një qendër e industrisë se drurit, e industrisë ushqimore etj. dhe sidornos si qendër turistike. Për bukurinë e veçante, klimën e shëndetshme, tradzten e pasur te gatimit dhe mjedisin e pastër, ai pëlqehet shume nga pushuesit vendas dhe te huaj.
Bilishti, Librazhdi dhe Erseka janë qendra te rretheve përkatëse dhe përbejnë bashki. Ato janë edhe qendra ekonomike sidomos për industrinë ushqimore. Maliqi dhe Përrenjasi u shndërruan ne qytete me zhvillimin e industrisë ushqimore (sheqerit) tek i pan dhe te mineralit te hekur-nikerit tek i dyti. Rajoni Juglindor ka popullim shume te hershem. Për shkak te largimeve te shumta dhe te shtimit te pakte natyror, popullsia e tij është rritur mepak se ne disa rajone te tjera. Ka dendësi mesatare te popullsisë. Pjesa me e madhe e saj jeton ne fushëgropat, gropat dhe luginat. Ne fshat banon rreth 70 % e popullsisë. Dallohet për tradita te pasura kulturore. Ka tete qytete, nder te cilat me te rëndësishmet janë Korça dhe Pogradeci.
EKONOMIA E RAJONIT JUGLINDOR
Mjedis i përshtatshëm për zhvillimin e bujqësisë ne fushëgropa, gropa dhe lugina. Tharja e kënetave bonifikimi sistemimi i shtretërve te lumenjve dhe sigurimi i ujitjes artificiale i kthyen fushëgropat e Corkës, te Përrenjasit dhe gropën e Pogradecit ne zonat me pjellore jo vetëm te rajonit, por edhe te te gjithë vendit. Edhe ne disa zona te tjera, (gropa e Kolonjës, lugina e Devollit te Sipërm etj.) sistemimi i tokave dhe sigurimi i ujitjes artificiale rriten aftësitë prodhuese te tokave bujqësore. Edhe ne shpatet e luginës se Shkumbinit te Sipërm, te kodrave dhe te maleve u hapen toka te reja, te cilat shume shpejt u dëmtuan nga erozioni, prandaj prodhimi bujqësor ne to nuk pati sukses.
Ne prodhimin e përgjithshëm bujqësor te Republikës se Shqipërisë Rajoni Juglindor zë një nga vendet kryesore. Ne prodhimin e përgjithshëm bujqësor te rajonit vendin kryesor e zë dega e bujqësisë, por përqindja që ajo zë ne ketë prodhim, ne vitet e fundit po zvogëlohet vazhdimisht si rrjedhim i rritjes se prodhimit blegtoral. Ne pjesën me te madhe te tokave te punueshme janë kultivuar me bimët e arave, veçanërisht drithëra, ne te cilat dallohet gruri, mishri, sidomos ne fushëgropat, gropat dhe ne luginën e Devollit te Sipërm. Ne tokat e punueshme te lartësive kultivohet edhe thekra. Nga bimët industriale është kultivuar me shumice panxharsheqeri (ne fushëgropën e Korçës, ne luginën e Devollit te Sipërm) dhe dugani, didomos ne rajonet kodrinore përreth fushëgropës se Korçës.
Sipërfaqja e mbjelle me bime te arave dhe me bime industriale ne vitet e fundit është pakësuar, sepse ato janë zëvendësuar me bime te tjera, sidomos me foragjere, që përdoren si ushqim për blegtorinë, dhe perime e patate. Nder kulturat e drunjta dallohen mollët e kumbullat sidomos ne fushëgropën e Korçës, ne gropën e Pogradecit dhe te Kolonjës, ne luginën e Devollit etj. ; qershia dhe arrat ne luginën e Shkumbinit, ne Leskovik etj. ; gështenjat ne rrethinat perëndimore te gropës se Pogradecit ; ureshtat ne zonën e Pogradecit, Librazhdit etj.