cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dholavira
Dholavira është një sit arkeologjik në Khadirbet në Bhachau Taluka të distriktit Kutch, në shtetin e Gujaratit në Indinë perëndimore, që e ka marr emrin e tij nga fshati modern 1 km në jug të tij. Ky fshat është 165 km nga Radhanpuri. I njohur gjithashtu nga vendasit si Kotada timba, siti përbëhet nga rrënoja të qyteti të lashtë të Qytetërimit të Luginës së Indusit. Është një nga pesë sitet më të mëdha të këtij qytetërimi dhe siti arkeologjik më i shquar në Indi që i përket Qyt. të Lug. së Indusit. Konsiderohet gjithashtu se ishte qyteti më i madh i kohës së tij. Gjendet në ishullin Khadir bet në strehën e kafshëve të egra në Shkretëtirën Kutch në Rann-in e Madh të Kutch-it. Zona e sitit të plotë është më shumë se 100 ha. Siti ka qenë i banuar afërsisht nga viti 2650 p.e.s., duke rënë ngadalësisht afërsisht pas vitit 2100 p.e.s.. U braktis shkurtimisht për tu ribanuar afërsisht deri në vitin 1450 p.e.s.. Dholavira, e gjendur në Gujarat të Indisë kishte një seri ujëmbledhësish dhe puse me shkallë si dhe sistemin e tij të menaxhimit të ujit është quajtur "unik". Dholavira kishte të paktën pesë banja, madhësia e njërës prej tyre është e krahasueshme me Banjën e Madhe të Mohenjo-daro-s. Siti u zbulua në vitet 1967-1968 nga J. P. Joshi, ishte drejtori i përgjithshëm i Archaeological Survey of India dhe është i pesti i tetë siteve më të mëdha të Q.L. së Indusit. Ka qenë nën gërmime që nga viti 1990 nga Archaeological Survey of India, e cila mendon se "Dholavira në fakt i ka shtuar përmasa të reja personaliteti Qytetërimit të Luginës së Indusit". Sitet e tjera madhore të Qyt. të Lug. së Indusit të zbuluara deri tani janë: Harapa, Mohenjo-daro, Ganeriwala, Rakhigarhi, Kalibangani, Rupnagari dhe Lothali.
Hipopotami
Hipopotami i zakonshëm( hipopotam amphibius ), ose Hipo, është një gjitar barngrënës, në Afrikën sub-Sahariane , dhe një nga vetëm dy speciet ekzistues  në familje Hippopotamidae , tjetra është të hipopotami xhuxh  ( Choeropsis liberiensis ose Hexaprotodon liberiensis ). Emri vjen nga greqishtja e lashtë që do të thotë "kali i lumit" ( ἱπππππόταμος ). Pas elefantit dhe rinocerontit, hipopotami i zakonshëm është lloji i tretë më i madh i gjitarëve të tokës dhe artiodaktili më i rëndë ekzistues. Pavarësisht nga ngjashmëria e tyre fizike me derrat dhe thundrakët e tjerë tokësore, të afërmit më të afërt të Hippopotamidae janë cetaceanët ( balenat , delfinët ,derrat e detit , etj.) Nga të cilat ata u ndanë rreth 55 milionë vjet më parë.
Dholavira
Kronologjia e Dholavira-s
R.S. Bisht, drejtuesi i gërmimeve në Dholavira, ka përcaktuar shtatë fazat në vazhdim të banimit të sitit:
Hipopotami
Hipopotami i zakonshëm janë të njohur nga dhëmbët e tyre ,hapja e gojës është e gjerë dhe kështu hipopotami zbulon dhëmbët e mëdhenj të qenit, trupa pothuajse të pastra, këmbët kolone dhe madhësi të mëdha; të rriturit mesatarisht 1,500 kg (3,310 lb) dhe 1,300 kg (2,870 lb) për meshkuj dhe femra respektivisht. Megjithë formën e tij të stërmadhe dhe këmbët e shkurtra, ajo është e aftë të vrapojë 30 km / h (19 mph) në distanca të shkurtra. Ata hane bime te ndryshme Hipopotami i zakonshëm banon në lumenjtë, liqenet dhe moçale, ku demat territorialë kryesojnë mbi një lumi dhe grupe prej pesë deri në tridhjetë femra dhe të rinj. Gjatë ditës, ata mbeten të ftohtë duke qëndruar në ujë ose baltë; riprodhimi dhe lindja e fëmijës ndodhin të dyja në ujë. Ata dalin në muzg për të kullotur. Derisa hipopotamët qëndrojnë pranë njëri-tjetrit në ujë, kullotja është një aktivitet i vetmuar dhe hipopotami nuk janë territoriale në tokë. Hipopotami është ndër kafshët më të rrezikshme në botë, pasi është shumë agresive dhe e paparashikueshme. Ata janë të kërcënuar nga humbja e habitatit dhe gjuetisë për dhëmbët e tyre të fildishtë.
Etimologjia
Fjala latine "hippopotamus" rrjedh nga nga greqishtja e lashtë ,ἱπποπόταμος , hippopotamos ,  ἵππος , hippos , "kali" dhe ποταμός , potamos , "lumi", që do të thotë "kalë i lumit". Në anglisht, shumësi është "hippopotamus", por përdoret gjithashtu edhe "hippopotam"; "hippos" mund të përdoret si një numër i shkurtër. Hipopotamët janë të bashkuar, që jetojnë në grupe me deri në tridhjetë kafshë. Një grup quhet tufë.
Dholavira
Gërmimet
Gërmimet u nisën në vitin 1989 nga Archaeological Survey of India nën drejtimin e R. S. Bisht-it dhe kishte 13 vendgërmime midis viteve 1990 dhe 2005. Gërmimet sollën në dritë planimetrinë urbane dhe arkitekturën si dhe zbuloi një numër të madh antikash si emblemat ose vulat, rruaza, kocka kafshësh, ar, argjend, zbukurime terrakote, vazo qeramike dhe bronxi. Arkeologët besojnë se Dholavira ishte një qendër e rëndësishme e tregëtisë midis vendbanimeve në jug të Gujaratit, Sindhit dhe Punjabit si dhe Azinë perëndimore.
Hipopotami
Klasifikim
parapamje|Detaji i kokës Hipopotami është lloji i familjes Hippopotamidae .Hipopotami xhuxh i përket një llojit të ndryshme në Hippopotamidae, ose Choeropsis ose Hexaprotodon . Hippopotamidae nganjëherë njihet si hipopotamidi. Ndonjëherë, përdoret  Hippopotaminae. Më tej, disa taksonomanë grumbullojnë hipopotamët dhe anthrakotheres në superfamiljare Anthrakotheroidea Hippopotamidae janë klasifikuar së bashku me thundrakët të tjera në rendin Artiodaktila. Artiodaktilët e tjerë përfshijnë deve, bagëti, dre dhe derra , edhe pse hipopotamet nuk janë të lidhura ngushtë me këto grupe.
Dholavira
Arkitektura dhe kultura materiale
Disa studiues e vlerësojnë më të hershëm se qyteti-port i Lothalit, qyteti i Dholavira-s ka një formë dhe organizimi drejtkëndor dhe është i shtrirë në mbi 22 ha. Zona është 771.1 m e gjatë dhe 616.85 me gjerë. Ndryshe nga Harapa dhe Mohenjo-daro, qyteti u ndërtua në një plan të mëhershëm gjeometrik që konsistonte në tre ndarje – akropoli, qyteti i mesëm dhe qyteti i poshtëm. Akropoli dhe qyteti i mesëm ishin të pajisur me veprat e tyre mbrojtës, kalimet, zonat e ndërtuara, sistemin e rrugëve, puset dhe hapësira të mëdha të hapura. Akropoli është tërësisht i fortifikuar dhe zona komplekse e qytetit, nga i cili ai zë pjesën më të madhe zonës jug-perëndimore. "Kështjella" e lartësuar është e mbrojtur nga ledhe të dyfishta. Pranë saj qëndron një vend i quajtur 'oborr i ruajtur' ku jetonin zyrtarë të rëndësishëm. Qyteti brenda fortifikimit të përgjithshëm është 48 ha. Ka zona të gjera me struktura që janë jashtë megjithëse pjesë e vendbanimit të fortifikuar. Përtej mureve, është gjetur një tjetër vendbanim. Veçoria më befasuese e qytetit është se gjithë ndërtesat e tij, të paktën në gjendjen e tyre aktuale të konservimit, janë të ndërtuara me gurë, ndryshe nga shumica e siteve të tjera harapase, duke përfshirë vetë Harapan dhe Mohenjo-daron, që janë të ndërtuara pothuajse ekskluzivisht me tulla. Dholavira ka anash dy kanale uji; Mansari në veri dhe Manhari në jug.
Hipopotami
Klasifikim
Pesë nën-lloje të hipopotamëve janë përshkruar në bazë të dallimeve morfologjike në kafkat e tyre dhe dallimet gjeografike:
Dholavira
Ujëmbledhësit
"Tipi i sistemit efiçent të harapasve të Dholavira-s, u zhvillua për konservimin, të mbjellat dhe depozitimin e ujit flet qartësisht rreth inxhinierisë së tyre të përparuar hidraulike, duke llogaritur gjendjen e teknologjisë në mijëvjeçarin e III" thotë R.S.Bist, bashkë-drejtori i i përgjithshëm i Archaeological Survey of India. Një nga veçoritë unike të Dholavira-s është sistemi i sofistikuar i konservimit të ujit të kanaleve dhe ujëmbledhësve, më të hershmit të gjetur në botë, ndërtuar tërësisht me gurë. Qyteti kishte rezervuarë masiv, tre nga të cilët janë të ekspozuar. Ata përdoreshin për depozituar ujë të pijshëm të sjellë nga shirat ose për të ruajtur ujin e devijuar të dy kanaleve të afërt. Kjo erdhi si rezultat i kushteve klimatike shkretëtirore, ku mund të kalojnë mjaft vite pa rënë shi. Një rrjedhë stinore e cila rrjedh në një drejtim veri-jug afër sitit kishte penda në mjaft pika për të mbledhur ujë. Banorët e Dholavira-s krijuan gjashtëmbëdhjetë ose më tepër ujëmbledhës me madhësi të ndryshme gjatë Etapës III. Disa nga këta kishin avantazhin e terrenit të pjerrët mbrenda vendbanimit të pjerrët, Një rënie prej 13 m nga veri-lindja në veri-perëndim. Ujëmbledhës të tjerë ishin të gërmuar, disa madje në shkëmb. Studimet e fundit kanë treguar dy rezervuarë të mëdhenj, njëri në lindje të kështjellës dhe tjetri në jug. Rezervuarët janë gërmuar në shkëmb vertikalisht dhe janë rreth 7 metra të thellë dhe 79 metra të gjatë. Ata gjenden në rrethinat e qytetit, ndërsa akropoli dhe banja ndodhen në qendër të qytetit në terren të ngritur. Ka gjithashtu edhe një pus të madh me një zgavër prej guri të prerë që lidh atë me një kana që e drejtonte ujin në një depozitë. Depozita larëse kishte shkallë zbritëse brenda saj. Në tetor 2014 gërmimet filluan në një pus me shkallë drejtkëndor që ishte 73.4 m i gjatë, 29.3 m i gjerë dhe 10 m i thellë, duke e bërë atë tre herë më të madh se Banja e Madhe e Mohenjo-daro-s.
Hipopotami
Klasifikim
Nënshkrimet e sugjeruara nuk u përdorën kurrë ose u vërtetuan nga biologët në terren; diferencat morfologjike të përshkruara ishin mjaft të vogla që ato mund të kishin rezultuar nga ndryshime të thjeshta në mostrat jo përfaqësuese. Analizat gjenetike kanë testuar ekzistencën e tre prej këtyre nëngrupeve të supozuara. Një studim që shqyrton ADN mitokondriale nga biopsiet e lëkurës të marra nga 13 vende të kampionimit, që konsiderohen si diversitet gjenetik dhe struktura midis popullatave të hipopotmëave anembanë kontinentit. Autorët gjetën diferencim të ulët, por të rëndësishëm, gjenetik midis H. a. amfibi, H. a. capensis , dhe H. a. kiboko. As H. a. tschadensis as H. a. constrictus është testuar. parapamje|Marrëdhëniet evolutive midis hipopotamit dhe cetacëve (balena, delfinët).
Dholavira
Struktura dhe objekte të tjera
Një strukturë rrethore e stërmadhe në sit besohet se është një varr ose një përmendore, megjithëse ajo nuk përmban skelete ose mbetje njerëzore. Struktura konsiston në dhjetë mure tulle radial në formën e një rrote. Një gurë i butë i një mashkulli me fallus erectus por koka dhe këmbët të prera poshtë qafës së këmbëve u gjetën në një kalim në portën lindore. Janë gjetur shumë struktura mortore (megjithëse të gjitha përveç njërës ishin pa skelete), ashtu si pjesë qeramike, emblema terrakote, byzylykë, rrathë, rruaza dhe gravura të gdhendura.
Hipopotami
Evolucioni
Deri në vitin 1909, natyralistët grupuan hipopotamin me derrat. Disa linja të provave, së pari nga proteinat e gjakut, pastaj nga sistematika molekulare  dhe ADN  dhe të dhënat fosile , tregojnë se të afërmit e tyre më të ngushtë janë cetaceanët - balenat , delfinët dhe derrat e detit. Paraardhësi i përbashkët i hipopotamëve dhe balenave rrjedh nga Ruminantia dhe pjesa tjetër e  njëthundrakëve;paraardhësi i cetaceve dhe hipopotamëve u ndanë së shpejti.
Dholavira
Konstruksionet gjysëm-sferike
Shtatë konstruksione gjysëm-sferike u gjetën në Dholavira, nga të cilat dy u gërmuan në hollësi, të cilat ishin bërë mbi dhoma të mëdha të gërmuara në shkëmb. Duke patur një projekt të rrumbullakët, këto ishin konstruksione të mëdha gjysëm-sferike të ngritura me tulla. Një nga strukturat e gërmuara ishte skicuar në formën e një rrote me ristela radiale. Tjetra ishte gjithashtu e skicuar në të njëjtën mënyrë, por si një rrot pa ristela radiale. Megjithëse ato përmbanin objekte mortore prej qeramike, nuk u gjetën skelete përveç një varri, ku u gjetën një skelet dhe një pasqyrë bakri. U gjentën gjithashtu një varëse prej rruazash steatiti të lidhura me një tel bakri me çengela në të dy anët, një byzylyk ari, rruaza ari dhe të tjera në një strukturë gjysëm-sferike. Strukturat gjysëm-sferike kanë ngjashmëri me stupat e hershme budiste. The Archaeological Survey of India, e cila drejtoi gërmimet, mendon se "lloji i dizajnit që është si rrotë me ristela radiale dhe pa të tilla të sjell në mendje një nga Sararata-chakra-citi dhe sapradhi-rata-chakra-citi të përmendur në "Satapatha Brahmana" dhe "Sulba-sutra-t".
Hipopotami
Evolucioni
Teoria më e fundit e origjinës së Hippopotamidae sugjeron se hipopotami dhe balenau ndanë një paraardhës të thjeshtë  rreth 60 milion vjet më parë. Ky grup i hipotezuar paraardhës ka të ngjarë të ndahet në dy degë rreth 54 milionë vjet më parë. parapamje|Anthracotherium magnum nga Oligoceni i Evropës Një degë do të zhvillohej në cetacë, ndoshta duke filluar rreth 52 milion vjet më parë , me  Pakicetus dhe paraardhësit e tjerë të hershëm të balenave të njohur kolektivisht si Archaeoceti , i cili përfundimisht iu nënshtrua përshtatjes ujore në cetace tërësisht ujore. Dega tjetër u bë anthracotheres, një familje e madhe e kafshëve me katër këmbë, më të hershme prej të cilave në Eocen vonë do të kishin ngjashmëri me hipopotamët  me koka relativisht të vogla dhe të ngushta. Të gjitha degët e antracotheres, përveç asaj që evoluar në Hippopotamidae, u zhdukën gjatë Pliocenit pa lënë asnjë pasardhës.
Dholavira
Gjetjet
Qeramika të ngjyrosura me zezë në enë të zeza, emblema stampuese katrore, emblema pa shenjat shkrimi, një tabelë e stërmadhe rreth 3 m e gjatë, që përmbante dhjetë shenja të skriptit Indus etj. Është gjetur gjithashtu një figurë mashkullore e ulur, në gjendje të keqe konservimi e bërë prej guri, e krahasueshme me dy skulpturat me cilësi të lartë prej guri të gjetura në Harapa. Në sit u gjetën gjithashtu shtamba të mëdha me shirita të zinj. Disa nga emblemat e gjetura në Dholavira, i përkasin Etapës së III, përmbajnë vetëm figurina kafshësh, pa ndonjë tip shkrimi apo shenjash dhe kjo sugjeron se këto tipe emblemash përfaqësojnë konvencione të hershme në bërjen e emblemave në Qyt. e Lug. së Indusit. Në këtë sit u gjetën gjithashtu dhe një çekiç gjigand, një daltë e madhe, një pasqyrë dore bronxi, një tel i artë, mbërtheckë me kalli të artë, globule të arta me vrima, celte dhe byzylykë bakri, byzylykë guacke, simbole prej guri si falluse, emblema katrore me shkrime dhe shenja indus, një emblemë rrethore, kafshë me gunga karlejane, qeramika me motive të ngjyrosura, kupa, shtamba të shpuara, kupa terrakote në gjendje të mirë, gjymtyrë arkitektonike të bëra me çakull, gurë bluarjeje, llaç etj.. U gjetën gjithashtu edhe gurë peshe të masave të ndryshme.
Hipopotami
Evolucioni
Prejardhja e përafërt evolutiv mund të gjurmohen nga llojet e Eoceneit dhe Oligocenit: Anthracotherium dhe Elomeryx të Miocenit: Merycopotamus dhe Libycosaurus dhe Anthracotheres në Pliocenit. Merycopotamus, Libycosaurus dhe të gjitha hipopotamidat mund të konsiderohet të formojnë një kullë , me Libikosaurus që është më i lidhur ngushtë me hipopotamët. Paraardhësi i tyre i përbashkët do të kishte jetuar në Miocene, rreth 20 milionë vjet më parë. Hipopotamidaet janë të vendosura thellë brenda familjes Anthracotheriidae.
Dholavira
Rrugët bregdetare
Është sugjeruar se ekzistonte një rrugë brengdetare që lidhte Lothalin dhe Dholavira-n me Sutkagan Dor-in në bregdetin Makran.
Gjuha dhe shkrimi
Harapasit flisnin një gjuhë të panjohur dhe skripti i tyre nuk është deshifruar akoma. Besohet se kanë patur rreth 400 shenja bazë, me shumë variacione. Shenjat mund të kenë vlejtur edhe si fjalë edhe si rrokje. Drejtimi i shkrimit ishte përgjithësisht nga e djathta në të majtë. Shumica e shkrimeve janë gjetur në emblema (të bëra më së shumti prej guri) dhe stampa (pjesë balte në të cilat stampohej vula apo emblema duke lënë gjurmën e saj). Disa mbishkrime janë gjetur gjithashtu në tabela bakri, instrumente bronxi dhe objekte të vogla të bëra prej terrakote, guri dhe fajance. Emblemat mund të kenë qenë përdorur në tregëti si edhe për punë zyrtare administrative. Mjaft nga materialet e shkruara u gjetën në Mohenjo-daro dhe pjesa tjetër në sitet e tjera të Qyt. të Lug. së Indusit.
Tabela shenjash
Një nga zbulimet më domethënëse në Dholavira u bë në një nga dhomat anësore të hyrjes veriore të qytetit dhe është e njohur përgjithësisht si Tabela e Shenjave të Dholavira-s. Harapasit kishin renditur dhe vendosur pjesë minerale gipsi për të formuar dhjetë simbole ose shenja në një tabelë të madhe druri Në disa pika, tabela bie e sheshtë në sipërfaqen e saj. Druri është i kalbur, por renditja e gërmave apo shenjave ka mbijetuar. Shenjat e tabelës janë të krahasueshme me tulla të mëdha që ishin përdorur në muret e afërta. Çdo shenjë është rreth 37 cm e lartë dhe tabela në të cilën ishin shkruar këto shenja ishte rreth 3 m e gjatë. Shkrimi është një nga më të gjatët e skriptit Indus, me një simbol që shfaqet katër herë dhe kjo bashkë me përmasat e mëdha si dhe natyrën publike e bëjnë atë një pjesë kyç e dëshmive të përmendura nga studiuesit që argumnetojnë se skripti Indus përfaqëson një shkrim të mirëfilltë. Një shkrim me katër shenja të mëdha në një gur ranor u gjet gjithashtu në sit, i konsideruar si i pari i shkrimeve në gurë ranorë në ndonjë nga sitet harapase.
Hipopotami
Evolucioni
Ndërkohë që të dhënat fosile të hipopotamëve ende nuk janë kuptuar mirë, dy gjeneratat moderne, Hippopotamus dhe Choeropsis (ndonjëherë Hexaprotodon ), mund të kenë ndryshuar deri në 8 milion vjet më parë. Taxonomistët nuk janë dakord nëse hipopotami moder është anëtar i Hexaprotodon - , gjithashtu përfshin shumë hipopotam aziatike të zhdukur, që është më afër me Hippopotamus - ose të Choeropsis , një gjini e vjetër dhe bazale. parapamje|Skeleti i Choeropsis madagascariensis me një kafkë moderne të hipopotamit.
Llojet e zhdukura
Tri lloje të hipopotamave malagaziane u zhdukën gjatë Holocenit në Madagaskar, njëri prej tyre gjatë 1000 vjetëve të fundit. Hipopotami Malagasi ishin më të vegjël se hipopotami modern, ndoshta përmes procesit të izolimit. Dëshmitë fosile tregojnë se shumë hipopopotam Malagasi u gjuan nga njerëzit, një faktor i mundshëm në zhdukjen e tyre eventuale. Anëtarët e izoluar të hipopotamit Malagasi mund të kenë mbijetuar në xhepa të largët; në vitin 1976, fshatarët përshkruan një kafshë të gjallë të quajtur kilopilopizsofi, e cila mund të ketë qenë një hipopotam malagasi.
Tre lloje të hipopotamit,hippopotami evropian ( Hippopotamus antiquus ), Hippopotamus major dhe Hippopotamus gorgops, shkonin në të gjithë Evropën kontinentale dhe Ishujt Britanikë. Të tre llojet u zhdukën para glacicionit të fundit. Paraardhësit e hipopopotamit Europian gjeti rrugën e tyre për shumë ishuj të Detit Mesdhe gjatë Pleistocene. Pleistoceni gjithashtu pa një numër të llojeve të xhuxhëve që evoluonin në disa ishuj mesdhetarë, duke përfshirë Kretën ( Hippopotamus creutzburgi ), Qipron ( hipopotamit xhuxh Qiprot, Hippopotamus minor )Maltë ( Hippopotamus melitensis ) dhe Sicili ( Hippopotamus pentlandi ). Nga këta, hipopotami i xhuxhit të Qipros mbijetoi deri në fund të Pleistocenitose Holocenit të hershëm. Dëshmitë nga një vend arkeologjik, Aetokremnos, vazhdojnë të shkaktojnë debat për atë se a është ndeshur ose jo, dhe u dëbua nga zhdukja, nga njeriu.
Përshkrim
Ndryshe nga shumica e kafshëve të tjera semiaquatic, hipopotami ka shumë pak flokë. Lëkura është 6 cm e trashë,  duke siguruar mbrojtje të madhe kundër njerëzve dhe grabitqarëve. Në të kundërt, shtresa nënlëkurore e saj është e hollë. Pjesët e sipërme të kafshëve janë gri ngjyrë vjollcë deri në blu të zi, ndërsa pjesët dhe zonat përreth syve dhe veshëve mund të jenë kafe-rozë. Lëkura e tyre i sekreton një mbrotje kundër rrezeve të diellit,prandaj lëkura është ngjyrë e kuqe. Sekreti nganjëherë quhet "djersa e gjakut", por nuk është as gjak as djersë. Kjo sekrecione fillimisht është e pangjyrë dhe kthehet në portokalli të kuq brenda disa minutave, duke u bërë më vonë ngjyrë kafe. Dy pigmente të dallueshme janë identifikuar në sekrecione, një të kuqe ( acid hipposudoric) dhe një portokalli (acid norhipposudoric). Dy pigmente janë komponime shumë acidike. Ata pengojnë rritjen e baktereve që shkaktojnë sëmundje dhe majat e tyre të absorbimit të dritës në gamën ultravjollcë, duke krijuar një efekt sunscreen. Të gjithë hipopotamët, madje edhe ata me dieta të ndryshme, nxjerrin pigmente, kështu që nuk duket se ushqimi është burimi i pigmenteve. Në vend të kësaj, kafshët mund të sintetizojnë pigmente nga prekursorët siç është tirozina e aminoacideve. Megjithatë, ky diell natyral nuk mund të parandalojë që lëkura e kafshës të plasaritet nëse qëndron jashtë ujit shumë të gjatë.
Shpërndarja dhe statusi
Hipopotam amphibius ishte përhapur në Afrikën e Veriut dhe në Evropë gjatë Pleistocenit dhe në fund të epokës së akullnajave deri në rreth 30.000 vjet më parë. Dëshmia arkeologjike ekziston për praninë e saj në Levant, që daton më pak se 3.000 vjet më parë. Llojet ishte e zakonshme në Egjipt 's Nilitrajon gjatë antikitetit, por ka qenë që zhduk. Plini Plaku shkruan se, në kohën e tij, vendi më i mirë në Egjipt për kapjen e kësaj kafshe ishte me emrin Saite ; kafsha ende mund të gjendet përgjatë Dega Damietta pas pushtimit arab në vitin 639. Raportet e tjera së hipopotamit të fundit në Provincën Natal u bënë në fund të shekullit XIX. Hipopotami ende gjenden në lumenjtë dhe liqenet e Republikës Demokratike Veriore të Kongos, Ugandës , Tanzanisë dhe Kenisë , në veri deri në Etiopi , Somali dhe Sudan , në perëndim të Gambia dhe në jug të Afrikës së Jugut. parapamje|Njerëzit e Ugandës me hipopotam të vrarë për ushqim (në fillim të shekullit të 20-të) Dëshmitë gjenetike sugjerojnë se hipopotami të përbashkët në Afrikë përjetuar një zgjerim të dukshëm të popullsisë gjatë ose pas Pleistocene, i atribuohet një rritje në trupat e tyre në fund të epokës. Këto gjetje kanë implikime të rëndësishme ruajtjeje, pasi popujt e hipopotamave në të gjithë kontinentin aktualisht kërcënohen nga humbja e qasjes në ujë të freskët. Hipopotamët janë gjithashtu subjekt gjahu. Në maj të vitit 2006, hipopotami u identifikua si një specie e ndjeshme në Listën e Kuqe të IUCN të hartuar nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës(IUCN), me një popullsi të vlerësuar prej 125,000 deri në 150,000 hipopotam, një rënie prej 7% deri në 20% që nga studimi IUCN-së i vitit 1996. Zambia (40,000) dhe Tanzania (20,000-30,000) posedojnë popullatat më të mëdha. parapamje|Dhëmbë hippopotami. Katër vrima rreth krye (Naqada Tomb 1419, Egjipt, Periudha Naqada) Popullsia e hipopotamit ra në mënyrë dramatike në Republikën Demokratike të Kongos. Deri në vitin 2005, popullsia në Parkun Kombëtar të Virunga kishte rënë në 800 ose 900 nga rreth 29,000 në mesin e viteve 1970. Rënia i atribuohet ndërprerjeve të shkaktuara nga Lufta e dytë e Kongos. Besimtarëve besohet të jenë kryengritësit Mai-Mai, ushtarët kongolezë të dobët të paguar dhe grupet e milicisë lokale. Arsyet për gjuetinë përfshijnë besimin se hipopotamët janë të dëmshme për shoqërinë, si dhe fitim financiar. Megjithatë, që nga viti 2016, popullsia virale e Virunga duket se është rritur, ndoshta për shkak të zbatimit më të madh dhe bashkëpunimit mes autoriteteve të peshkatarëve dhe parkut. Shitja e mishit e hipopotamit është e paligjshme, por shitjet e tregut të zi janë të vështira për zyrtarët e Parkut Kombëtar Virunga për të ndjekur. Mishi hipopotamit konsiderohet si një delikatesë në disa zona të Afrikës qendrore dhe dhëmbët janë bërë një zëvendësues i vlefshëm për fildish elefant.
Potencial Invasive
Në fund të viteve 1980, bosi i drogës Pablo Escobar mbajti katër hipopotam në një shtëpi private në rezidencën e tij në Hacienda Nápoles, 100 kilometra në lindje të Medellin , Kolumbi , pasi bleu ato në New Orleans. Ata u konsideruan shumë të vështirë për të kapur dhe për të lëvizur pas vdekjes së Escobarit, dhe kështu u larguan në pasuri të pambaruar. Deri në vitin 2007, kafshët ishin shumëzuar me 16 dhe kishin marrë zonën për ushqim në lumin e afërt Magdalena.
Në vitin 2018, National Geographic publikoi një artikull mbi hipopotamët që zbuluan mosmarrëveshje mes ambientalistëve nëse ata kishin një ndikim pozitiv ose negativ, por se konservatorët dhe vendasit, veçanërisht ato të industrisë së turizmit, ishin kryesisht në mbështetje të pranisë së tyre të vazhdueshme.
Sjellja dhe historia e jetës
parapamje|Hipopotami futet në uji pas lindjes së diellit Ndryshe nga gjitarët e tjerë të tokës, hipopotamët janë të zakoneve semiaquatic, duke kaluar ditë në liqene dhe lumenj. Ata mund të gjenden në të dyja zonat e savanave dhe pyjeve. Habitat i duhur kërkon ujë të mjaftueshëm për t’u zhytur dhe të ketë barin afër. Dendësia më e madhe e kafshëve jeton në ujërat e qetë me plazhe me pjerrësi më së shumti të qëndrueshme. Meshkujt mund të gjenden në numër shumë të vogël në ujërat e shpejta në gryka shkëmbore.Hipopotami kryesisht jetojnë në habitatet e ujërave të ëmbla, megjithatë popullatat në Afrikën Perëndimore kryesisht banojnë në ujërat e estuarisë dhe madje mund të gjenden në det. Me përjashtim të ngrënjes, shumica e gjërave të hipopotamave - nga lufta me hipopotamëve të tjerë, çiftëzimi, deri në lindje - ndodh në ujë. Hipopotami lë ujin në muzg dhe udhëton në brendësi, ndonjëherë deri në 10 km (6 mi),  për të kullotur në kullota të shkurtra, burimi kryesor i ushqimit. Ata shpenzojnë 4-5 orë kullotje dhe mund të konsumojnë 68 kg (150 lb) bar çdo natë.
Ashtu si pothuajse çdo herbivore, ata konsumojnë bimë të tjera, nëse paraqiten me ta, por dieta e tyre në natyrë përbëhet pothuajse tërësisht nga bari, me vetëm konsumin minimal të bimëve ujore. Hipopotamët lindin me zorrët sterile dhe kërkojnë baktere të marra nga nënat e tyre për të tretur vegjetacionin. Hipopotamët kanë (edhe pse rrallë) janë filmuar duke ngrënë kafshe, zakonisht afër ujit. Ka edhe raporte të tjera për ushqimin e mishit, madje edhe kanibalizmin dhe grabitjen. Anatomia e stomakut të një hipopotami nuk është i përshtatshëm për karnivorizëm, dhe mishi që hahet ka të ngjarë të shkaktohet nga sjellje aberante ose stresi ushqimor.
Shpërbërja e hipopotamit krijon depozita alhtonike të lëndës organike përgjatë shtretërve të lumenjve. Këto depozita kanë një funksion të paqartë ekologjik.Një studim i vitit 2015 arriti në përfundimin se plehrat e hipopotamit japin lëndë ushqyese nga materiali tokësor për peshqit dhe jovertebrorët ujorë,  ndërsa një studim i vitit 2018 zbuloi se plehrat e tyre mund të jenë toksike për jetën ujore në sasi të mëdha, për shkak të absorbimit të oksigjenit të tretur në ujë. Për shkak të madhësisë së tyre dhe zakonit të tyre për të marrë të njëjtat rrugë për të ushqyer, hipopotami mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në tokën në të cilën ata ecin, duke e mbajtur tokën të pastruar nga bimësia dhe duke shtypur terrenin. Gjatë periudhave të zgjatura, hipopotami mund të devijojnë shtigjet e kënetave dhe kanaleve. parapamje|Një hipopotam që ecën në barin e tokës në Parkun Kombëtar të Seregetit në mëngjes Hipopotamët Adult lëvizin me shpejtësi deri në 8 km / h (5 mph) në ujë; zakonisht rishfaqen për të marrë frymë çdo tre deri në pesë minuta. Të rinjtë duhet të marrin frymë çdo dy deri në tre minuta. Procesi i shfaqjes dhe frymëmarrjes është nënndërgjegjeshëm: një hipopotam që fle nën ujë do të rritet dhe të marrë frymë pa u zgjuar. Hipopotami mbyll flegrat e saj kur zhytet në ujë. Ashtu si peshqit dhe breshkat në një koral, hipopotami herë pas here vizitojnë stacionet e pastrimit dhe sinjalizojnë, duke hapur gojën e tyre të gjerë, gatishmërinë e tyre për pastrimin e parazitëve nga specie të caktuara të peshqve. Ky është një shembull i reciprocitetit në të cilin hipopotamia përfiton nga pastrimi, ndërsa peshqit marrin ushqim.
Hipopotamët bashkëjeton me një shumëllojshmëri të grabitqarëve të frikshëm. Krokodilat e Nilit, luanët dhe hienat me njolla janë të njohura për të gjuajtur hipopotam të rinj. Megjithatë, për shkak të agresionit dhe madhësisë së tyre, hipopotami i rritur zakonisht nuk prehet nga kafshët e tjera. Rastet kur luanët kanë gjuajtur me sukses një hipopotam të rriturit janë raportuar; megjithatë, ky predatim është përgjithësisht i rrallë. Luanët herë pas here vrasin pre të rritur në Parkun Kombëtar Gorongosa. Krokodilat janë objektiva të shpeshta të agresionit, ndoshta sepse ata shpesh jetojnë në të njëjtat habitate bregdetare ; krokodilat mund të zhvendosen ose të vrasin në mënyrë agresive ose të vriten nga hipopotamët. Grupimet e krokodileve janë parë gjithashtu për të ngrënë hipopotamet  ende të gjalla që janë plagosur më parë në betejat  me dema të tjerë. parapamje|Grup i hipoptamëve
Ndarja sociale
parapamje|Meshkujt duke luftuar Studimi i ndërveprimit të hipopotamëve mashkull dhe femër ka qenë prej kohësh e komplikuar, sepse hipopotamët nuk janë seksualisht dimorfike ; kështu femrat dhe meshkujt e rinj janë pothuajse të padallueshëm në këtë fushë. Edhe pse hipopotamët gënjeshtër rrinë afër njëri-tjetrit, ata nuk duket të formojnë lidhje shoqërore përveç në mes të nënave dhe vajzave, dhe ata nuk janë kafshë shoqërore. Arsyeja pse ata përqafohen së afërmi është e panjohur. Hipopotamët janë territorial vetëm në ujë, ku një dem kryeson mbi një shtrirje të vogël të lumit, mesatarisht 250 m (270 m) në gjatësi dhe përmban 10 femra. Predhat më të mëdha mund të përmbajnë mbi 100 hipopotam. Nxënësit e rinj janë të lejuar në shtrirjen e një dem, për aq kohë sa ata sillen nënshtruar ndaj demit. Ekzistojnë territoret e hipopotami për të krijuar të drejta çiftëzimit.
Hipopotamt shënojnë territorin e tyre me anë të defekimit. Ndërsa depozitimi i fekaleve, hipopotamt e tjerë përdorin bishtin e tyre për të shpërndarë jashtëqitjet e tyre mbi një zonë më të madhe. "Sharrja" shërben si një shfaqje kërcënimi. Kur luftojnë, hipopotamët meshkuj përdorin siskat e tyre për të bllokuar sulmet e njëri-tjetrit dhe dhëmbët e qenit të tyre të mëdhenj për të shkaktuar lëndime. Kur hipopotamët janë të mbi-populluar ose një vendbanim është reduktuar, demat nganjëherë bëjnë përpjekje për vrasje, por kjo sjellje nuk është e zakonshme në kushte normale. Incidentet e kanibalizmit të hipopotamit janë dokumentuar, por kjo besohet të jetë sjellja e hipopotamit të pikëlluar ose të sëmurë.
Hippopotami duket se komunikon me zë, përmes grunts dhe bellows, dhe ata mund të praktikojnë ecolocation, por qëllimi i këtyre vocalizations është aktualisht i panjohur. Hipopotamët kanë aftësinë unike për të mbajtur kokat e tyre pjesërisht mbi ujë dhe për të dërguar një britmë që udhëton përmes ujit dhe ajrit; individët përgjigjen mbi dhe nën ujë. Hipopotami gjithashtu do të shprehin kërcënim dhe alarm me eksalacione.
Riprodhimi
parapamje|Nënë me të voglin Hipopotamët femra arrijnë pjekurinë seksuale në pesë deri në gjashtë vjet dhe kanë një periudhë shtatzanije prej tetë muajsh. Një studim i sistemeve endokrine zbuloi se hipopotamët femra mund të fillojnë pubertetin që në fillim të tre apo katër viteve. Meshkujt arrijnë pjekurinë në rreth 7.5 vjeç. Një studim i sjelljes riprodhuese të hipopotamave në Ugandë tregoi se konceptimet e pikut ndodhën gjatë përfundimit të sezonit të lagësht në verë dhe lindjet e pikut ndodhën drejt fillimit të sezonit të lagësht në fund të dimrit. Kjo është për shkak të ciklit të jashtëm të femrës ; si me shumicën e gjitarëve të mëdhenj, spermatozoidet e hipopotamëve meshkuj është aktiv gjatë gjithë vitit. Studimet e hipopotamëve në Zambia dhe Afrika e Jugut gjithashtu treguan prova të lindjeve që ndodhin në fillim të sezonit të lagësht. Pas shtatzënisë, një hipopotam femër zakonisht nuk do të fillojë përsëri ovulimin për 17 muaj. parapamje|Fetus i ruajtur i hipopotamit Çiftëzimi ndodh në ujë, me femrat e zhytur për pjesën më të madhe të takimit, koka e saj del periodikisht për të nxjerrë frymën. Hipopotamët femra izolojnë veten për lindjen dhe kthimin brenda 10-14 ditësh. Hipopotamët bebe lindin nën ujë me një peshë mes 25 dhe 50 kg dhe një gjatësi mesatare prej rreth 127 cm dhe duhet të notojnë në sipërfaqe për të marrë frymën e parë. Një nënë zakonisht lind vetëm një viç, edhe pse binjakët gjithashtu ndodhin. Të rinjtë shpesh mbështeten në kurrizat e nënave të tyre kur uji është shumë i thellë për ta dhe ata notojnë nën ujë për të pirë. Ata thithin në tokë kur nëna e lë ujin.
Hipopotamet dhe njerëzit
parapamje|Hipopotami ("William"), egjiptian, Mbretëria e Mesme, ca. 1961-1878 pes Dëshmia më e hershme e ndërveprimit njerëzor me hipopotamin vjen nga shenjat e prerjes së thertore në eshtrat e hipopotamave në formimin e Bouri, domethënë rreth 160.000 vjet më parë. Më vonë, pikturat e gurit dhe gdhendjet që tregojnë hipopotam u gjetën në malet e Saharës qendrore të datuara 4,000-5,000 vjet më parë pranë maleve Djanetnë Tassili n'Ajjer.
Hipopotami ishte i njohur edhe për grekët dhe romakët. Historiani grek Herodotus e përshkroi hippopotamin në The Histories (shkruar rreth vitit 440 pes) dhe natyralisti romak Plini Plaku shkroi për hipopotamin në Enciklopedinë e tij Naturalis Historia (shkruar rreth vitit 77 pas Krishtit). Populli Joruba e quajti erinmi i hipopotamit që do të thotë "elefant i ujit". parapamje|Hipopotami dhe gjuetia e krokodilit (1617), nga Peter Paul Rubens Në SHBA, përfaqësuesi Robert F. Broussard i Luizianës paraqiti "American Bill Hippo" në vitin 1910 për të autorizuar importimin dhe lirimin e hipopotamit në pjesën bregdetare të Luizianës. Broussard argumentoi se hipopotami do të hante zymbën invazive të ujit që po pengonte lumenjtë dhe gjithashtu prodhonte mish për të ndihmuar në zgjidhjen e krizës amerikane të mishit. Bashkëpunëtorët kryesorë dhe përkrahësit e projekt-ligjit të Broussard ishin Major Frederick Russell Burnham dhe kapiteni Fritz Duquesne. Ish-Presidenti Theodore Roosevelt mbështetën planin, siç bëri Departamenti Amerikan i Bujqësisë, Uashington Post dhe The New York Times, të cilat vlerësuan shijen e hipopotamit si "proshutë të lopëve ". "American Bill Hippo" ranë pak pa kaluar.
Sulmet ndaj njerëzve
Hipopotami konsiderohet të jetë shumë agresiv dhe shpesh është raportuar të sulmonin anije. Varkat e vogla mund të kapen nga hipopotamët dhe udhëtarët mund të lëndohen ose të vriten nga kafshët ose të mbyten. Në një rast në Niger, një varkë ishte kapur nga një hipopotam dhe 13 vetë u vranë. Ndërsa hipopotamët shpesh do të angazhohen në bastisjen e të mbjellave nëse mundësia lind, njerëzit gjithashtu mund të vijnë në konflikt me ta në këto raste, me potencial për vdekje nga të dy anët. parapamje|Hipopotam në kopshtin zoologjik të Londrës në 1852
Hipopotami në kopshte zoologjike
Hipopotamët kanë qenë prej kohësh kafshë të njohura në kopshtin zoologjik. Hipopotami i parë i kopshteve zoologjikëve në historinë moderne ishte Obaysch, i cili arriti në kopshtin zoologjik të Londrës më 25 maj 1850, ku ai tërhoqi deri në 10,000 vizitorë në ditë dhe frymëzoi një këngë popullore, "Hippopotamus Polka". Hipopotamët në përgjithësi jetojnë mirë në robëri; normat e lindjeve janë më të ulëta se ato të egra, por kjo i atribuohet kopshteve zoologjike që dëshirojnë të kufizojnë lindjet, meqë hipopotamët janë relativisht të shtrenjtë për të ruajtur.
Ashtu si shumë kafshë në kopshtin zoologjik, hipopotamët u shfaqën tradicionalisht në ekspozita konkrete. Në rastin e hipoporamit, ata zakonisht kishin një pishinë me ujë dhe copë toke të barit. Në vitet 1980, kopshtin zoologjik ekspozon gjithnjë e më shumë reflektimin e habitateve amtare. Toledo Zoo Hippoquarium, përmban një pishinë 360,000 gallon.0 Në vitin 1987, kopshtin zoologjik të Toledos pa lindjen e parë nënujore nga një hipopotami. Ekspozita ishte aq popullore, hipopotami u bë logoja e kopshtit zoologjik të Toledos. parapamje|Maska ​​e hipopotamave
Pamja kulturore
Një hipopotam përfaqëson zotin egjiptian  Set. Bashkëshortja e Setit Tawaret shihej gjithashtu si pjesë e hipopotamit  dhe ishte një perëndeshë e mbrojtjes gjatë shtatëzanisë dhe lindjes, sepse egjiptianët e lashtë e njihnin natyrën mbrojtëse të një hipopotami femër ndaj të rinjve të saj.
Hipopotamët kanë qenë subjekt i folktaleve të ndryshme afrikane. Sipas një historie të San- it; kur Krijuesi caktoi çdo kafshë vendin e tij në natyrë, hipopotamët donin të jetonin në ujë, por u refuzuan nga frika se mund të hanin të gjithë peshqit. Pas lypjes dhe lutjes, hipopotamët u lejuan më në fund të jetonin në ujë në kushtet që ata do të hanë barin në vend të peshkut dhe do të fluturojnë plehun e tyre në mënyrë që të mund të inspektohen për eshtrat e peshqve. Në një përrallë Ndebele, hipopotami fillimisht kishte flokë të gjatë e të bukur, por u pren nga një lepur xheloz dhe duhej të hidheshin në një pishinë aty pranë. Hipopotami humbi shumicën e flokëve të tij dhe ishte shumë i zënë ngushtë për të lënë ujin. parapamje|Hipopotami Polka Që nga Obaysch frymëzuar "Hippopotamus Polka", hipopotamët kanë qenë kafshë popullore në kulturën perëndimore për pamjen e tyre të rrumbullakët që shumë e konsiderojnë komike. Tregime të hipopotamit si Huberta, e cila u bë një njeri i famshëm në Afrikën e Jugut në vitet 1930 për trekking në të gjithë vendin;  ose përrallë e Owen dhe Mzee , një hipopotami dhe breshkë që zhvilloi një lidhje intime; kanë kënaqur njerëzit që kanë blerë libra me hipopotam, mallra, dhe shumë lodra me hipopotami. Hipopotami u përmendën në këngën e Krishtlindjeve risi " Unë dua një hipopotam për Krishtlindje"që u bë një hit për yllin e fëmijëve Gayla Peevey në vitin 1953. Ata gjithashtu shfaqën në këngët" The Hippopotamus "dhe" Hippo Encore "nga Flanders dhe Swann, me refrenin e njohur" Mud, Mud, Lavdërues Mud ".
Hipopotamët gjithashtu kanë qenë karaktere të famshme të kartonave, ku kornizat e tyre të rrumbullakëta përdoren për efekt humoristik. Për shembull, Disney film Fantasia paraqiti një vallëzimi balerinë hipopotam në opera La Gioconda,  dhe Hanna-Barbera krijuar Peter Potamus.
Alsat M
Alsat (Maqedonisht: Алсат, paraprakisht Alsat-M) është stacion televiziv i cili tansmetohet në Maqedoninë e Veriut. Programi transmetohet në gjuhën maqedonase dhe gjuhën shqipe. Alsati transmeton lajme, sporte, politikë, muzikë,seriale,emisione etj.
Serialet qe transmetohen ne AlsatM
Dashuri dhe Urrejtje-Telenovel Indiane 2018
TV6 (Suedi)
TV6 është stacion televiziv në Suedi e zotëruar nga MTG e cila filloi të transmetohet për herë të parë më 9 maj 2006. TV6 gjendet edhe në Letoni që nga prilli 2007, Hungari që nga janari 2008, Estoni që nga marsi 2008 dhe Lituani që nga shtatori 2008.
Alsat M
Me fal-Serial Turk 2012
Mos ma Lesho Doren-Serial turk 2019
Le te Dashurohemi-Serial Turk 2019
Çka ka Shpija - Serial vendor 2016
Serial
ORARAT E SERIALEVE
DASHURI DHE URREJTJE-CDO DITE PUNE 17:25
ME FAL CDO DITE PUNE 17:55
LE TE DASHUROHEMI CDO DITE PUNE 20:45
CKA KA SHPIJA - CDO TE DIELE 20:00
Shtëpia e Leko Naho
Shtëpia e Leko Naho është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Riselda Selaj
Selaj konkuroi dhe ne Lojerat Mesdhetare te Italise ne 2009 duke qene nje nga Finalistet e ketij kompeticioni ne shumegaresh, gjithashtu duke u pozicionuar ne vendin e 6 ne Kercim Kaluci, nje arritje qe nuk kishte ndodhur me pare ne historine e Gjimnastikes Shqiptare.
Selaj ka konkurruar edhe në Kampionate Boterore, Kampionate Evropiane dhe në Festivalin Olimpik Rinor Evropian (EYOF) duke dhënë shfaqjet e saj më të mira.
Selaj njoftoi daljen e saj nga gjimnastika në tetor 2014 për shkak të rënies së federatës se gjimnastikës shqiptare.
Mike Mangini
Mike Mangini (i lindur 18 prill 1963) është një baterist Amerikan. Që nga viti 2010, ai ka qenë anëtar i grupit progressive metal Dream Theater, pas largimit të bateristit themelues Mike Portnoy. Ai ka luajtur edhe për grupe dhe artistë të tillë si Annihilator, Extreme, James LaBrie dhe Steve Vai. Përpara se të bashkohej me Dream Theater, Mangini ishte anëtar i Fakultetit në Berklee College of Music. Në mes të viteve 2002 dhe 2005, ai vendosi pesë rekorde për bateristin më të shpejtë botëror. Mangini ka qenë pjese e shfaqjes në Discovery Channel Time Warp, duke shfaqur aftësitë e tij në bateri për kamera me shpejtësi të lartë.
F1 Monako - 2006
Çmimi i Madh i Monakos u mbajt në garën e Monte Karlos për 78 xhirot. Kjo garë pati debat sepse Michael Schumacher ndaloi në mes të pistës gjatë kualifikuesve edhe u shkatërroi xhirot e të tjerëve edhe u penalizua ta niste garën i fundit edhe pole position iu dha rivalit të tij Fernando Alonso. Gara pati ecjen e Kimi Raikkonen për në jahtin e tij personal pasi doli nga gara me dështim motorri. Michael Schumacher e mbylli i pesti edhe Red Bulli mori podiumin e parë me Coulthard ta mbyllte i 3ti. Fernando Alonso e mori finishin në rrugët e Monakos.
Zona e Mbrojtur Poda
Vendi i ruajtjes së natyrës Poda u shpall një zonë e mbrojtur në 1989 nga Ministria Bullgare e Ujit dhe Mjedisit. Ishte zona e parë e mbrojtur në Bullgari që menaxhohet plotësisht dhe mirëmbahet nga një organizatë joqeveritare, Shoqëria Bullgare për Mbrojtjen e Zogjve (BSPB). BSPB përgatit dhe zbaton aktivitete të miratuara nga Plani i Menaxhimit të Këshillit të Ministrave, por merr financimin e tij plotësisht nga tarifat hyrëse, suveniret e shitura dhe dhurimet. Përmes kësaj marrëveshjeje, ai synon të jetë një model i qëndrueshëm për ruajtjen e natyrës, edukimin mjedisor dhe eko-turizmin.
E vendosur në jug të qytetit portual të Bourgas në Bregun Juglindor të Detit të Zi, Poda është e rrethuar nga Deti i Zi dhe tre liqene të mëdhenj - Liqeni Vaya, Liqeni i Mandrës dhe Liqeni i Atanasovsko. Së bashku me zonën e mbrojtur Poda, ato formojnë një zonë të madhe ligatinore të quajtur Liqenet Burgas. Është një zonë biologjikisht e rëndësishme si një vend pushimi për shumë prej zogjve shtegtarë që përdorin rrugën shtegtuese të Evropës Lindore, Via Pontica ; si dhe një habitat i rëndësishëm për shumë specie edukate. Në vitin 2002 Poda u përfshi në listën Ramsar të ligatinave me rëndësi ndërkombëtare nën Konventën Ramsar. Propozohet të përfshihet në rrjetin Evropian Natura 2000 brenda zonës natyrore Mandra - Poda.
Turizmi
Për të lehtësuar misionin e tij të edukimit mjedisor dhe eko-turizmit, BSPB ka operuar një Qendër të Konservimit të Natyrës në Poda që nga viti 1997. Është i hapur gjatë gjithë vitit dhe ofron leksione për habitatet dhe speciet unike në zonë për turistët dhe grupet vizituese të studentëve. Udhëtimet bëhen nga ornitologë ose vullnetarë të BSPB që shpjegojnë habitatet e ndryshme dhe speciet e zakonshme që gjenden në secilën prej tyre. Qendra pranon rreth 15,000 vizitorë në vit, kryesisht gjatë verës.
Nga ditari i një gazetari
Nga ditari i një gazetari është një emision në vidio me gazetarin Ferit Lika.
Autoriteti i Mediave Audiovizive
Autoriteti i Mediave Audiovizive (AMA) është një autoritet ligjor i Qeverisë Shqiptare përgjegjës për licencimin dhe rregullimin e industrive të transmetimit dhe telekomunikacionit në Shqipëri. Organizata është e autorizuar të hetojë ankesat e bëra në lidhje me programet, të lëshojë paralajmërime dhe gjoba, apo edhe të pezullojë licencën e radios ose stacionit televiziv. AMA u formua në korrik 2007. U formua në korrik të 2007 si:Këshilli Kombëtar i Radios dhe Televizionit KKRT
Struktura e AMA-s
AMA drejtohet nga 7 anëtarë/anëtare (përfshirë kryetaren dhe zëvëndëskryetaren) të emëruar nga Parlamenti Shqiptar për një periudhë 5-vjeçare, me të drejtën e rimandatimit vetëm një herë. Midis 7 anëtarëve/anëtareve të AMA-s, vetëm Kryetarja dhe Zëvendëskryetarja janë të angazhuara me kohë të plotë në aktivitetin e përditshëm të punës së AMA-s.
Anëtarët/anëtaret e sotëm:
7 Anëtarët/Anëtaret e sotëm dhe 1 Kryetare të sotme e të vetme të Autoritetit të Mediave Audiovizive (AMA)
Referime
Subjekte Audiovizive
Zeddiani
Zeddiani (Tzeddiàni) është një komunë në Itali në provincën Oristanos, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 11.81 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 10 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.151 banorë.
Beletristika
Beletristika eshte nje kategori e te shkruarit, qe fillimisht do te thote shkrim i bukur ose i shkelqyeshem. Ne kuptimin e ngushte modern, eshte nje etikete per veprat letrare qe nuk bejne pjese ne kategorite kryesore  si trillime, poezi apo drame. Kjo shprehje perdoret per shkrimin qe perdoret ne cilesite estetike te gjyhes sesa ne zbatimin praktik te saj.
Shtëpia e Lili Cilingiri
Shtëpia e Lili Cilingiri është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Shtatë shkathtësitë kalorsiake
Shtatë shkathtësitë kalorsiake (Septem artes probitatis) paraqet përmbajtjen themelore të edukimit të fëmijëve me origjinë fisnike në Mesjetë. Ky organizim kushtëzohej drejtpërdrejt nga mbajtja e pushtetit të feudalëve laikë, e cila bazohej në forcë, kështu që për ta ishte sidomos i rëndësishëm edukimi ushtarako-fizik. Shtatë shkathtësitë kalorsiake janë
Sumo
parapamje|240px|Një ndeshje sumo (tori-kumi) midis yokozuna [[Asashōryū Akinori|Asashōryū (majtas) dhe komusubi Kotoshōgiku në janar 2008]] Sumo (Japonisht: 相撲) është një formë e mundjes me kontakt të plotë konkurrues ku një rikishi (mundës) përpiqet të detyrojë kundërshtarin e tij të dalë nga një unazë rrethore (dohyō) ose të prekë tokën me ndonjë pjesë të trupit përveç shputave të këmbëve të tij (zakonisht duke hedhur, duke shtyrë) ose duke e shtyrë poshtë).
Peyruis
Peyruis është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Peyruis ka një popullsi prej 2809 banorë dhe sipërfaqe 23.23 km², me një dendësi prej 121 banor/km².
Sumo
Sumo e ka origjinën në Japoni, i vetmi vend ku praktikohet profesionalisht, ku konsiderohet si sport kombëtar. Konsiderohet si një gendai budō, i cili i referohet arteve marciale moderne japoneze, por sporti ka një histori që përfshin shumë shekuj. Shumë tradita të lashta janë ruajtur në sumo, dhe madje edhe sot sporti përfshin shumë elemente rituale, të tilla si përdorimi i pastrimit të kripës, nga Shinto.
Jeta si mundës sumo organizohet shumë rreptë, me rregulla të rregulluara nga Shoqata Sumo e Japonisë. Për shembull, shoqata ndalon mundësit që të vozisin makina, megjithëse kjo është pjesërisht nga nevoja pasi shumë mundës janë shumë të mëdhenj për t'u vendosur pas timonit. Shkelja e rregullave mund të rezultojë në gjoba dhe / ose pezullim si për mundësin shkelës ashtu edhe për mjeshtrin e tij të qëndrueshëm.
Ata pritet të rritin flokët e tyre të gjatë për të formuar një majë të topit, ose chonmage, të ngjashme me stilin e flokëve të samurai të periudhës Edo. Për më tepër, ata pritet të veshin chonmage dhe veshje tradicionale japoneze kur janë në publik, duke i lejuar ata të identifikohen si mundës. Lloji dhe cilësia e veshjes varet nga niveli i mundësit. Kur janë jashtë, ata mbathin një formë të sandaleve prej druri që quhen geta. Mundësit në ndarjet makushita dhe sandanme mund të veshin një formë pardesy të shkurtër tradicionale mbi yukatën e tyre dhe lejohen të veshin sandale kashte, të quajtura zōri. Sektori i një rangu më të lartë mund të veshë rroba mëndafshi sipas zgjedhjes së tyre dhe cilësia e veshjes është përmirësuar ndjeshëm. Ata gjithashtu pritet të veshin një formë më të hollësishme të nyjës së sipërme të quajtur një ōichō në raste zyrtare.
Zerfaliu
Zerfaliu (Tzorfolìu) është një komunë në Itali në provincën Oristanos, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 15.56 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 15 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.092 banorë.
Doreshkrimi i librave
Dorëshkrimi i librave ishte një nga disa prej dorëshkrimeve të stilizuara  të përdorura gjatë kohërave antike dhe mesjetare. Ajo ishte përdorej për lexueshmëri dhe shpesh përdorej në transkriptimin e dokumenteve zyrtare (para zhvillimit të shtypjes dhe teknologjive të ngjashme).
Në paleografinë dhe kaligrafinë termi dorë përdoret ende për t'iu referuar një stili të shkruar të emrit, siç është dorëshkrimi kancelar.
Shtëpia e Lili Gjoku
Shtëpia e Lili Gjoku është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Montlaux
Montlaux është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Montlaux ka një popullsi prej 140 banorë dhe sipërfaqe 19.75 km², me një dendësi prej 7 banor/km².