cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lista Shqiptare
Lista Shqiptare (malazisht: Albanska lista; shk. LSH) është një koalicion politik shqiptar në Mal të Zi, i themeluar më 20 korrik 2020. Përbëhet nga Alternativa Shqiptare, Forca e Re Demokratike, Lidhja Demokratike Shqiptare, Unioni i Tuzit dhe Iniciativa qytetare Perspektiva.
Koalicioni aktualisht përfaqësohet me një mandat në parlamentin e Malit të Zi: nga deputeti Genci Nimanbegu, anëtar i FORCA-ës.
Mitchell County (Georgia)
Mitchell County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Frechilla de Almazán
300px|parapamje|left 300px|right Frechilla de Almazán është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Virginia Woolf
thumb|right|Virginia Woolf Adeline Virginia Woolf (mbiemri i vajzërisë Stephen; lindur më 25 janar 1882 - 28 mars 1941) ishte një shkrimtare angleze dhe një nga modernistet më të shquara të shekullit të 20-të, që konsiderohet nismëtare në përdorimin e rrjedhës së vetëdijes si teknikë e shkrimit.
Gjatë periudhës mes dy luftërave, Woolf ishte një figurë e rëndësishme e shoqërisë letrare të Londrës, një anëtare e Grupit Bloomsbury. Në 1915 ajo botoi novelën e saj të parë, The Voyage Out, përmes shtëpisë botuese të gjysmë vëllait të saj, Gerald Duckwoth and Company. Veprat e saj më të famshme përfshijnë romanin Mrs Dalloway (Zonja Dalloway ) (1925), To the Lighthouse (Udha për te fari ) (1927) dhe Orlando (1928). Ajo gjithashtu njihet për esetë e saj përfshirë A Room of One's Own (Një Dhomë më Vete ) (1929), ku shkroi thënien e cituar shpesh "Një grua duhet të ketë para dhe një dhomë të vetën, nëse ajo do të shkruajë prozë letrare".
Woolf ka vuajtur në periudha të shkurtra nga sëmundjet mendore gjatë gjithë jetës së saj, mendohet të ketë qenë ajo që tani quhet çrregullim bipolar dhe bëri vetëvrasje duke u mbytur në vitin 1941, në moshën 59 vjeçare.
Jeta e hershme
Virginia Woolf lindi si Adeline Virginia Stephen në Londër në vitin 1882. Nëna e saj, Julia Stephen Prinsep (lindur Jackson) (1846-1895), lindi në Indi nga Dr. John dhe Maria Pattle Xhekson dhe më vonë kaloi në Angli me nënën e saj, ku ajo shërbeu si një model për Para - piktorëve Raphaelite si Edward Burne-Jones. Babai i saj, Sir Leslie Stephen, ishte një autor të dukshëm, kritik dhe alpinist. Virxhinia e re u edukuar nga prindërit e saj në shkrim e këndim e tyre dhe i mirë-lidhur në familje 22 Hajd Park Gate, Kensington. Prindërit e saj kishte qenë i martuar më parë secili dhe është i ve, dhe, rrjedhimisht, familja përmbante tre fëmijët e martesave. Julia kishte tre fëmijë nga burri i saj i parë, Herbert Duckworth : George, Stella, dhe Gerald Duckworth. Babai i saj ishte i martuar me Minny Thackeray, dhe ata kishin një vajzë : Laura Makepeace Stefanin, i cili ishte deklaruar me aftësi të kufizuara mendore dhe jetoi me familjen derisa ajo ishte institucionalizuar në vitin 1891. Leslie dhe Julia kishte katër fëmijët së bashku : Vanessa Stephen (1879 ), Thoby Stephen (1880), Virxhinia (1882), dhe Adrian Stephen (1883).
Sir Leslie Stephen famë si një redaktor, kritik, dhe biograf, dhe lidhjen e tij me Uilliam Thackeray (ai ishte ve e vajzës i ri Thackeray's), do të thotë se fëmijët e tij ishin rritur në një ambient i mbushur me ndikimet e shoqërisë letrare të Viktorias. Henry James, George Henry Lewes, Julia Margaret Cameron (një hallë e Julia Stephen), dhe James Russell Lowell, i cili u bë nun nderi Virxhinia, ishin ndër vizitorët në shtëpi. Julia Stephen ishte po aq e lidhur mirë. Prejardhjen nga një mjek i Marie Antoinette, ajo erdhi nga një familje e bukurive të njohur të cilët u larguan shenjë e tyre në shoqërinë viktoriane si modele për Para-Raphaelite artistëve dhe fotografëve në fillim. Plotësimin e këtyre ndikimeve është bibliotekë pamasë në shtëpinë e Stephens ", nga të cilat Virginia dhe Vanessa (ndryshe nga vëllezërit e tyre, të cilët ishin shkolluar formalisht) ishin mësuar klasike dhe të letërsisë angleze.
Sipas kujtimeve të Woolf, më të gjalla kujtimet e saj të fëmijërisë, megjithatë, nuk ishin të Londrës, por e St Ives në Cornwall, ku familja kaloi çdo verë deri në 1895. Shtëpi Stephens 'verës, Talland House, shikuar nga mbi Porthminster gjirin, dhe është ende në këmbë sot, edhe pse ndryshuar disi. Kujtimet e këtyre festave familjare dhe përshtypjet e peizazhit, sidomos far Godrevy, informoi Woolf fiction shkroi në vitet më vonë, më veçanërisht Për far.
Vdekje e papritur e nënës së saj në vitin 1895, kur ishte 13 Virxhinia, dhe se e gjysmë-Stella motrën e saj dy vjet më vonë, të udhëhequr të parë të Virxhinias në disa dështime nervor. Vdekjes së babait të saj në vitin 1904 duke provokuar shembjen e saj më alarmues dhe ajo ishte institucionalizuar për pak kohë.
Dështime e saj dhe periudhat pasuese të përsëritura depresive, studiuesit moderne (duke përfshirë edhe nipin e saj dhe biograf, Quentin Bell) kanë sugjeruar, u ndikuan edhe nga abuzimi seksual dhe Vanessa ajo iu nënshtruan nga gjysma e tyre-vëllezërve Gjergjit dhe Gerald Duckworth (i cili Woolf kujton në esetë e saj autobiografike A Sketch e kaluara dhe 22 Hyde Park Gate).
Gjatë gjithë jetës së saj, Woolf ishte rrënuar nga swings humor periodike dhe sëmundjeve të lidhura. Edhe pse kjo paqëndrueshmëri prekur shpesh jetën e saj shoqërore, produktivitetin e saj letrare vazhdon me prishet pak e saj deri në vetëvrasje.
Bloomsbury
Pas vdekjes së babait të tyre dhe shkatërrimit të dytë Virxhinia e nervor, Vanesa dhe Adrian shitur 22 Hyde Park Gate dhe bleu një shtëpi në 46 Gordon Square në Bloomsbury.
Pas studimeve në King's College, Cambridge, dhe të King's College në Londër, Woolf erdhi për të dini Lytton Strachey, Clive Bell, Rupert Brooke, Sydney-saksone Turner, Duncan Grant, Leonard Woolf dhe Roger Fry, të cilët së bashku formuan bërthamën e Rrethi intelektual i shkrimtarëve dhe artistëve të njohur si Grupi Bloomsbury. Disa anëtarë të grupit të arritur famë në vitin 1910 me shaka luftanije e koracuar, i cili mori pjesë në Virxhinia maskuar si mashkull Abyssinian mbretërore. I plotë i saj në 1940 flisni Hoax është zbuluar kohët e fundit dhe është botuar në kujtimet e mbledhura në edicionin e zgjeruar i Platformës of Time (2008). Në 1907 Vanessa Clive Bell i martuar, dhe interesi çiftit në art avant gardës do të ketë një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin Virxhinia si një autor.
Virginia Stephen shkrimtar i martuar Leonard Woolf në 1912. Pavarësisht nga statusi i ulët e tij materiale (Virxhinia duke iu referuar Leonard gjatë angazhimit të tyre si një "pa para çifut") çifti ndanë një lidhje të ngushtë. Në të vërtetë, në vitin 1937, Woolf shkroi në ditarin e saj: "" Love-duke - pas 25 viteve nuk mund të duroj të veçantë ... e shihni se është kënaqësi të madhe që donte: një grua. Martesën tonë dhe në mënyrë të plotë. " dy bashkëpunuar edhe profesionalisht, në vitin 1917 themelues Press Hogarth, e cila më pas botoi novela Virxhinia e së bashku me vepra nga TS Eliot, Laurens van der Post, dhe të tjerët. Shtypit të porositur edhe vepra nga artistë bashkëkohorë, duke përfshirë Dora Carrington dhe Vanessa Bell.
Vetëvrasje
Pas përfundimit të dorëshkrimin e saj të fundit (botuar pas vdekjes) roman, midis Veprat, Woolf ra viktimë e një depresioni të ngjashem atë që ajo kishte përjetuar më parë. Fillimin e Luftës së Dytë Botërore, shkatërrimin e shtëpisë së saj në Londër gjatë Blitz, dhe pritjen e ftohtë dhënë biografinë e saj e saj Fry mik vonë Roger gjitha përkeqësuar gjendjen e saj derisa ajo nuk ishte në gjendje për të punuar.
Më 28 mars 1941 Woolf kryen vetëvrasje. Ajo mbush xhepat e palltos se saj me gure, dhe hidhet në lumin Ouse pranë shtëpisë së saj per te mbytur veten. Trupi nuk gjendet deri në 18 prill. I shoqi e varrosi hirin e saj nën një pemë në kopshtin e Shtëpisë së Monk, shtëpinë e tyre në Rodmell, Sussex.
Në notën e saj të fundit për burrin e saj ajo ka shkruajtur :
“E ndiej se po çmendem përsëri. Kësaj radhe nuk do të shërohem. Po filloj të dëgjoj zëra. Nuk arrij të përqendrohem. Prandaj po bëj atë që duket gjëja më e mirë për t’u bërë. Ti më ke dhënë më të madhen lumturi që mund të jepet. Nuk besoj se dy persona do të mund të kishin qenë më të lumtur përpara se të arrinte kjo sëmundje e tmerrshme. Nuk mund të luftoj më… Ajo që dua të them është se gjithë lumturinë e jetës sime e kam prej teje. Ke qenë plotësisht i urtë me mua dhe pabesueshmërisht i mirë. Nëse ndokush do të kishte mundësi të më shpëtonte, do të ishe ti…”..
Punim
Woolf filloi të shkruar profesionalisht në 1900, fillimisht për Letërsi Times shtese me një pjesë gazetareske rreth Haworth, shtëpia e familjes Brontë. Romani i saj i parë, Nga Voyage, u botua në vitin 1915 deri në gjysmën e saj, vëllait të vulos, Gerald Duckworth and Company Ltd
Ky roman kishte të drejtë fillimisht Melymbrosia, por në mënyrë të përsëritur Woolf kishte ndryshuar projekt. Një version i mëparshëm i Nga Voyage është rindërtuar nga Woolf DeSalvo dijetar Louise dhe është tani në dispozicion të publikut nën titullin e synuar. DeSalvo argumenton se shumë prej Woolf ndryshimet e bëra në tekst ishin në përgjigje të ndryshimevete jetës se saj.
Woolf vazhdoi të botojë romane dhe ese si një intelektual publik për suksesin si kritike dhe popullor. Pjesa më e madhe e punës së saj ishte vetë-publikuar përmes shtypit Hogarth. Ajo është përshëndetur si një nga novelists më të mëdha të shekullit XX dhe një modernistėve kryesor.
Woolf është konsideruar si një nga më të madh në Shpikësit e gjuhës angleze. Në veprat e saj ajo eksperimentoi me rrymë-e-vetëdijes dhe themelor psikologjike si edhe motive emocionale e karaktereve. Reputacioni Woolf ka rënë ndjeshëm pas Luftës së Dytë Botërore, por reputacioni I saj u ngrit me rritjen e kritikave feministe në vitet 1970.
Puna e saj ishte kritikuar për epitomizing botë të ngushtë të inteligjencës se lartë- te klasës së mesme angleze. Disa kritikë gjykuar se tek ajo të mungon në universaliteti dhe thellësia, pa fuqi për të komunikuar ndonjë gjë të rëndësisë emocionale apo etike te lexuesit. Ajo u kritikua gjithashtu nga disa si një anti-semit, edhe pse për fat të mirë e saj duke u martuar me një burrë hebre. Ky anti-semitizmit është tërhequr nga fakti që ajo shpesh e ka shkruajtur e karaktere hebraike në archetypes stereotipik dhe përgjithësime. E madhe dhe në rritje viteve 1920 dhe '30 anti-semitizmit kishte një ndikim të pashmangshëm në Virginia Woolf. Ajo shkroi në ditarin e saj, "Unë nuk më pëlqen zëri hebrenj; unë nuk qesh si hebreje." Megjithatë, në një letër të 1930 kompozitori, Ethel Smyth, i cituar në biografinë e Nigel Nicolson, Virginia Woolf, ajo recollects e saj krenohet me Jewishness Leonard e konfirmon tendencat e saj snob, "Si kam urryer u martuar një çifut-cfare snob isha, sepse ata kan vitalitet të madh." Në një letër të saj i dashur mik Ethel Smyth, Virxhinia jep një dënim të ashpër Krishterimit, duke treguar vetë e saj drejtë kultit te vetes" dhe ku thuhet "hebre im ka fe më në një gozhdë shputë - më shumë dashuri njerëzore, në një flokë." Virxhinia dhe burri i saj, Leonard Woolf e urryen dhe e kishin frikë fashizmi me 1930 e saj anti-semitizmit bejn te ditur se ata ishin në listën e zezë e Hitlerit. 1938 librin e saj Tre Guineas ishte një padi drejt fashizmit.
Veçantitë Virginia Woolf si një shkrimtar fiction kanë qenë të prirur të errët forca e saj qendrore: Woolf ndoshta është romanciere e madhe lirike në gjuhën angleze. Romanet e saj janë shumë të eksperimental: a narrative, shpesh e qetë dhe e zakonshme, është refraktar dhe nganjëherë shkrihet gati-në vetëdijen karaktere 'perceptues. Lyricism intensive dhe siguresave stilistik mjeshtëri për të krijuar një botë të tepërt me përshtypje auditor dhe vizuale.
Për far (1927) është vendosur në dy ditë dhjetë vite larg. Qendrat komplot rreth pritje të familjes Ramsay dhe reflektim pas një vizite në një far dhe tensionet lidhur familjare. Një nga temat kryesore e romanit është lufta në procesin krijues që të përfshirë piktor Lily Briscoe ndërsa ajo lufton për të pikturuar në mes e dramës familjare. Roman është edhe një meditim mbi jetën e banorëve të një kombi në mes të luftës dhe të popullit prapa. Ai gjithashtu shqyrton kalimin e kohës, dhe se si gratë janë të detyruar nga ana e shoqërisë për të lejuar njerëzit që të marrin fuqinë emocionale prej tyre.
Orlando (1928) ka një cilësi të ndryshme nga romanet e tjera, të gjitha Virginia Woolf e sugjeruar nga mbishkrimin e saj, "Një Biografia", siç ai tenton të përfaqësojnë karakterin e një person real dhe është i përkushtuar për të Vita Sackville-West. Ajo kishte për qëllim ta konsultonte Vita për tëkishte qenë një vajzë dhe për humbjen e shtëpisë së saj stërgjyshore, pse ai është gjithashtu një trajtim satirike e Vita dhe punën e saj. Në Orlando teknikat e biografet historike janë duke u tallur, karakterin e një biograf i fryrë është duke u marrë në mënyrë që ajo të jetë talleshin.
Punën e saj të fundit, mes Veprat e Apostujve (1941) përmbledh shqetësimet dhe magnifies shefi i Woolf: transformimin e jetës përmes artit, kundërthënie seksual, dhe meditimi mbi temat e fluksit të kohës dhe jetës, paraqitet njëkohësisht si gërryerje dhe përtëritje-të gjitha të vendosura në një tregim shumë i përfytyruar dhe simbolike përfshirë pothuajse të gjithë historinë e anglisht. Ky libër është më lirik të gjitha veprat e saj, jo vetëm në ndjenjë, por në stilin e të shkruar kryesisht në ajet.
Edhe pse askund afër një përsëritje e thjeshtë e idealeve grup të, puna Woolf mund të kuptohen si vazhdimësi në dialog me Bloomsbury, veçanërisht tendencë e saj (të informuar nga GE Moore, ndër të tjera) ndaj racionalizmit teoricien dogmatik.
Lista e personaliteteve shqiptare: S
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja S)''.
Erwin Schrödinger
Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger, (shqip: Ervin Rudolf Jozef Aleksandër Shrëdinger), (12 gusht 1887 – 4 janar 1961), ishte një fizikant austriak i cili përpunoi më tej bazat e teorisë moderne të mekanikës kuantike.
Ai zhvilloi një ekuacion diferencial, zgjidhja e të cilit na jep funksionet valore të mundshme, që mund të shoqërojnë grimcën në një situatë të caktuar fizike. Ky ekuacion, që njihet gjerësisht si ekuacioni i Shrëdingerit, na jep të dhëna në lidhje me ndryshimin e forcave, që veprojnë mbi grimcën.
Ai shkroi dhe vepra të tjera të rëndësishme në degë të ndryshme të fizikës si: mekanika statistike dhe termodinamika, veçoritë e lëndëve dielektrike, teoria e ngjyrave, elektrodinamika, teoria e përgjithshme e relativitetit dhe në kozmologji. Në një prej punimeve të tij më të njohura, e titulluar "Ç'është jeta?", Shrëdinger shtjellon probleme të gjenetikës, parë nga këndvështrimi i një fizikanti mbi dukuritë biologjike. Ai i kushtoi vëmendje të madhe edhe aspekteve filozofike të shkencës, koncepteve të filozofisë së lashtësisë dhe asaj lindore, etikës dhe besimit. Shrëdinger shkroi gjithashtu dhe mbi filozofinë e biologjinë teorike.
Ervin Shrëdinger ndërroi jetë në Vienë, Austri, më 4 janar 1961, në moshën 73 vjeçare.
Jetëshkrimi
thumb|right|Schrëdingeri, në fillimet e karrierës akademike
Ervin Shrëdinger lindi më 2 gusht, 1887, në Vienë. Ai ishte fëmija i vetëm i Rudolf Schrödingerit, i martuar më parë me të bijën e Alexander Bauer, profesorit të tij të kimisë në Fakultetin Teknik të Vienës. I ati i Shrëdingerit vinte prej një familjeje bavareze të vendosur breza më parë në Vienë. Ai i përkiste besimit katolik ndërsa e ëma atij luterian. Megjithëse i rritur në një mjedis në kontakt me besimet fetare, Shrëdingeri prirej drejt ateizmit. Por megjithatë ai tregoi vëmendje dhe interes ndaj besimeve lindore dhe panteizmit, të cilat kishin dukshëm ndikim në mendimin e tij.
Përgjatë rinisë së tij, Shrëdingeri u ndikua mjaft prej Artur Shopenhauerit. Leximet dhe njohja e gjerë e veprës dhe mendimit të Artur Shopenhauerit pati mjaft ndikim në botëformimin e tij filozofik. Ky ndikim shihet edhe në interesimin e tij mbi natyrën e ngjyrave, perceptimin e tyre dhe kolorometri.
Midis vitive 1914 dhe 1918 ai mori pjesë në përgatitjet luftarake si oficer në artilerinë e një numri kështjellash në Austri. Pas Luftës së Parë Botërore ai nis karrierën akademike si asistent profesor dhe më pas si profesor në katedrat e disa prej universiteteve më të mira në Austri, Gjermani dhe Poloni.
Në vitin 1927, bëhet pasardhës i Maks Plankut në Universitetin Fridrih Vilhelm (Friedrich-Wilhelms-Universität) në Berlin. Por në vitin 1933 ai vendos të largohet prej Gjermanisë së përfshirë nga racizmi dhe urrejtja naziste ndaj çifutëve. Pas kësaj ai ligjëroi për disa vite në Universitetet e Prinstonit dhe Oksfordit, kohë gjatë së cilës ai nderohet me çmimin Nobel.
Në vitin 1936 Shrëdingeri u kthye në Universitetin e Gracit në Austri, por atje u ndesh me vështirësi të shumta për shkak të kundërshtisë së tij të hapur ndaj nazizmit. Kështu largohet drejt Universitetit të Dublinit në Irlandë ku dhe qëndroi deri në vitin 1955, në mbyllje të karrierës. Vitet e fundit të jetës i kaloi në Austri.
Artakolli (Prizren)
Artakolli ose Ortakolli është një lagje në qytetin e Prizrenit.
Lirim Dede
Lirim Dede (Nivicë, [[16 shkurt 1936-Tirane,09 Shtator 2016)] është poet, novelist, shkrimtar dhe publicist shqiptar.
Jeta
U lind në Nivicë të Kurveleshit. Shkollën fillore e kreu ne vendlindje, kurse shtatëvjeçaren dhe gjimnazin në shkollën Ushtarake Skënderbej. Mbaroi studkmet për oficer dhe Universitetin e Tiranës, dega Gjuhë-Letërsi Shqipe. Në vitet 1961-1965 ka punuar si gazetar i kulturës në shtypin ushtarak dhe pastaj deri në vitin 1969 u dërgua për riedukim në Shkodër, Kukës, Tropojë. Rikthehet në shtypjn ushtarak kryeredaktor i revistës "10 korriku", deri në vitin 1975, kohë kur filloi lufta me "fshesën e hekurt" në ushtri: përjashtohet nga partia, shkarkohet nga detyra e kryeredaktorit, përjashtohet nga kolegjiumi i gazetës "Drita" dhe nga Komiteti Drejtues i Lidhjes së Shkrimtarëve e Artistëve, i hiqet e drejta e botimit si shkrimtar e gazetar, "transferohet" fillimisht në Dumre të Elbasanit e më pas në Sopot të Librazhdit në brigadat e punës, ku punoi deri në vitin 1990.
Me ardhjen e demokracisë e gjejmë redaktor në gazetën "Fjala e lirë" e më pas në gazetat "Ku vemi" si dhe redaktor në Shtëpitë botuese "Onufri", "Egnatia" e "Xhuvani", si dhe kryetar të degës së Lidhjes së shkrimtarëve e artistëve të Elbasanit. Që nga viti 2000 punon si kryeredaktor i gazetës "Labëria" dhe është anëtar i kryesisë së lidhjes së Shkrimtarëve të Shqipërisë, si dhe redaktor në shtëpinë botuese "Alsa" dhe bashkëpuntor i gazetës "Ndryshe".
Josip Rogliq
Josip Rogliq u lind në Rogliq në Zhupen e Biokovës, më 14 mars 1906, ndërsa vdiq në Zagreb më 18 tetor 1987, është gjeograf dhe akademik i dalluar kroat.
Bigrafia
Shkollën fillore e djeku në vendlindje gjat vitetve  1912 - 1918, pastaj gjimnazin klasik në Split. Në gjimnaz njeri nga profesorët ishte edhe gjeografi i njohur Ivo Rubiq. Pasi e kreu maturën vendosi të regjistrihet në Fakultetin Juridik në Beograd, por megjithëatë shkencat natyrore e kishin tërhjekur më tepër dhe në vitin 1927 regjistrohet në katedren e Gjeografisë në Fakultetin Filozofik në Universitetin e Beogradit. Studimet për Gjeografi i kreu në vitin 1930. Në vitin 1934 mbrojti disertacionin e doktoraturës me temën “ Biokovo, veçoritë fiziko-gjeografike”.
Pasi kreu studimet e doktoraturës dhe me rekomandimin e profesorëve të tij në vitin 1934/35 shkon në specializim në Stasbourg dhe  Montpellier, ndërsa 1938/39 në Berlin dhe Vienë.
Monroe County (Georgia)
Monroe County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Thouars-2
Kantoni Thouars-2 (frëngjisht: Canton de Thouars-2) është një kanton në departamentin Deux-Sèvres, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Thouars. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 13658 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Thouars-2 aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Runica
Runicë, (Shqip: Runicë/Runica) (Руница/Runica) ёshtё fshat nё komunën e Likovës, Maqedoni.
Fshat që dikur ka pasur popullsinë më të madhe në krahesim me fshatrat e tjerë kodrinoro-malorë ku sipas një numërimi të popullsië në vitin 1900 të realizuar nga pushteti bullgar fshati kishte 462 shqiptar te besimit katolik dhe 350 shqiptarë te besimit islam, megjithese ne vitet e 90-ta kishte edhe disa migrime nga Kosova, kurse në vitin 2002 numeronte 69 shqiptarë.
Fshati ndahet ne disa mahalla sic janë: PYLLAJT, MISINAJT, etj...
Ne fshatin Runicë ka afer 60 shtepi te cilat jan te banuara prej 15 deri ne 20 shtepi kurse shtepit e tjera sherbehen per vikende dhe gjera te tjera gjate tere vitit.
Historia
Fshati Runica  ishte Ruginca. Në kohën e Perandoris Romake fshati u njiheshte si Ruina, që do të thotë diçka po shemët prishet, ndërtesa po prishet. Në kohën e Perandoris Bizante fshati u njiheshte si Ruinosus  që do të thotë diçka ka filluar te shembej. Më von gjithashtu  përdoret edhe emri latin Ruga që do të thot diçka e rrudhur. Në kohën e Perandoris Otomane Turke fshati u njiheshte sikur Rugan që do të thotë vendi që lëkurat prodhohen. Sllavët e quajtën Runica
Ekonomia
Fshati në pergjithesi njihet per punimin e tokes, ruajtjen e kafsheve, prerjen e drunjeve, ndersa karakteristike e fshatit janë Dardhat e shijshme.
Toponime:
LIVADHI SHEHIT - Livadh që ishte ne pronsine e Shehut.
ART E MOLLES - Arat ku kishte shumë molla
BELLAVODA - Vend ku dilte ujë i paster
MOKROPOL - Fushe me madhe, rrafshnaltë.
FUSHALENA - Fusha ku ne stinet e vjeshtes kishte renie te lenave edhe nga e ka mare emrin
TE SHKOLLA - Shkolla ishte ne qender te fshatit
N' OGRADE - Fushe per perpunimin e tokes
N KOJRIA - Vend i mbushur me shkurre te vogla
TE UJI THARRT - Ne kete pike rrjedh uj i pasuruar me hekur dhe i tharrtë
<mapframe latitude="42.132858" longitude="21.725464" zoom="2" width="200" height="100" align="right" />
TE MLINI - Vendi i Mullirit
ARA DAUTIT - Are ne pronesi te Dautit
BARCOBANI - i referohet barit lendines se Bariut
Saksonia Anhalt
Historia
Pesë vjet pas krijimit në kuadër të reformave në RDGJ (DDR) ai u shpërbë në dy qarqe, ai i Hales (Halle) dhe ai i Magdeburgut. Me ribashkimin e Gjermanive më 1990, Zaksen - Anhalt u krijua sërish si një nga pesë landet e reja federative. Në periudhën e RDGJ (DDR) zona midis qyteteve Lojna (Leuna) Shkopau (Schkopau) dhe Biterfeld (Bitterfeld) u quajt si trekëndëshi kimik. 120000 njerëz punonin këtu. Me ndryshimin e sistemit shumë ndërmarrje u mbyllën për shkak të mungesës së rentabilitetit. Zaksen Anhalt është duke e marrë ngadalë veten nga kjo goditje. I njohur Zaksen Anhalti është veçanërisht si zonë ku ka pasur ndikim reformatori i madh i Martin Luther, i cili në vitin 1517 ngjiti 95 tezat e tij në portën kryesore të kishës Schlosskirche në Vitenberg (ëittenberg). Qyteti 1000 vjeçar Hale (Halle an der Saale) është me 235 000 banorë qyteti më i madh i landit. Megjithatë kryeqytet i landit dhe seli e qeverisë është Magdeburgu.
Ekonomia
Në këtë land papunësia është me 16 %, sa dyfishi i papunësisë në rrang federate. Megjithatë edhe këtu kanë filluar ndryshimet strukturore. Sektorët si ai i industrisë kimike, i ndërtimit të makinave, dhe i prodhimit të lëndëve ushqimore, por edhe të sektorit të shërbimeve dhe teknologjive të reja si ajo e teknikës diellore janë duke u zhvilluar. Edhe sipërmarrësit e huaj janë duke investuar gjithnjë e më shumë.
Artakolli
Artakolli është një shprehje e cila mund t'i referohet:
Njësia administrative Shënepremte
Komuna Shënepremte është një komunë në Shqipëri.
Pozita Gjeografike
Shënepremtja ndodhet në skajin lindor të rrehtit të Gramshit rreth 50 km larg, i cili rrethohet nga male të larta nga të gjitha drejtimet, male me lartësi 1500 deri 2373 metra mbi nivelin e detit.Kësisoj Shënepremtja i ngjan një fshati të fundosur në një cirku gjigand.
Reljevi i saj është i lartë,me përthyerje të ndjeshme, me kodra, pllaja e male. Ansambli që vesh si aureolë këtë fshat ka bukuritë dhe kontrastet e veta. Aty bashkohen në mënyrë organike e ashpra me të butën, maja e maleve që bie thikë mbi livadhe dhe kullota të buta, shkallare të veshura me kullota, të cilat zbresin nga lartësitë drejt fshatit. Lenie-Shënepremte është e vendosur në vargmalet e Valamares – Sogorë – Koshnicë e cila ka një sipërfaqje 150 kilometra katrorë. Vargmalet Valamare - Lenie i rrijnë Shënepremtes si një kurorëduke bërë ndarjen nga ultësira në rajonin Pogradec - Korce si dhe shërbejnë si mburojë për erërat e ftohta të Ballkanit.
Feenomenet akullnajore dhe meterologjikekanë bërë që në këto vargmale të ndodhen 14 liqene me origjine akullnajore.
Shënepremtja nga lindja dhe juglindja kufizohet me disa fshatra të Korces si: Strelcë, Gopesh dhe Moglicë, kufi që fillojnë nga lartësitë e vargmalit të Lenies tek vendi i quajtur Mocali i Ariut, Qafa e Mushkës, Qafa e Shënepremtes e deri në Mollë të Graboves ku lumi i Shënepremtes derdhet në Lumin Devoll. Vija kufitare me Korces është 21 KM
Nga Veriu, Shënepremtja kufizohet me Pogradecin dhe në Veriperëndim me disa fshatra të Gramshit si Sojnik, Rëmath, Bulcar e cila është pjesë e vargmalit Valamare – Sogorë Koshnice.
Vargmali Valamare – Lenie është factor ndikimi kryesor në përcaktimin eklimës së Shënepremtes.Si rezultat i përleshjes së agjentëve atmosferik që vijnë nga Ultësira Bregdetare dhe pritja e erërave nga verilindja ka bërë që në këtë zonë të hasen pothuajse pjesa dërrmuese e florës spontane si dhe bimët endemike në rrezik zhdukje të shpallura në librin e kuq. (per më shumë informacion kliko: www.lenieonline.com/cms/
Kantoni Saint-Loup-Lamairé
Kantoni Saint-Loup-Lamairé (frëngjisht: Canton de Saint-Loup-Lamairé) është një kanton në departamentin Deux-Sèvres, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Loup-Lamairé. Ka sipërfaqe 183.06km2 dhe popullsi 4058 banorë.
Quintanas de Gormaz
300px|right Quintanas de Gormaz është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Montgomery County (Georgia)
Montgomery County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Ah, sikur të isha një përrallë
Ah, sikur të isha një përrallë poezi me autor Fatos Arapi, red. Ali Aliu. Botuar në Tiranë në vitin 2003 nga Toena. Libri ka 70 faqe. ISBN 9992717076
Njësia administrative Sult
Komuna Sult është një komunë në Shqipëri.
Halit Shamata
Halit Shamata ishte Ministër i Brendshëm i Shqipërisë gjatë periudhës 1 korrik, 1996 - 1 mars, 1997.
Quintana Redonda
300px|right Quintana Redonda është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Bolhrad
Bolhrad ( Болгра́д; Болград; Gagauz : Bolgrad ), është një qytet i vogël në Odesa Oblast ( provincë ) të Ukrainës jugperëndimore, në rajonin historik të Budjakut. Është qendra administrative e Bolhrad Raion ( rrethit ) dhe është qendër administrative e Bolhrad urban hromada, një nga romadat e Ukrainës. Popullsia: 14,818 (2022 est. ).
Historia
Bolhrad u themelua në vitin 1821 nga kolonët bullgarë në Bessarabia, nën drejtimin e gjeneralit Ivan Inzov, i cili "nderohet" nga banorët e Bolhradit si "Themeluesi i qytetit tonë". Bolhrad u bë pjesë e Moldavisë nga 1856 në 1859, Rumanisë nga 1859 në 1878, 1918 në 1940 dhe 1941 deri në 1944, përpara se të përfshihej në BRSS (në territorin e SSR të Ukrainës ), dhe më vonë Ukrainën e pavarur. Në vitin 1921, pati një sulm terrorist në një pallat në qytet.
Demografia
Rajoni përreth Bolhradsky është i populluar kryesisht nga bullgarë etnikë (shumica prej 61%). Vetë Bolhrad është i banuar nga një numër i madh bullgarësh bessarabianë dhe konsiderohet nga vendasit si kryeqyteti jozyrtar i rrethit historik Besarabian të Budjakut.
Ekonomia
Që nga viti 1920, Bolhrad kishte një industri qymyri.
Arsimi
parapamje| Shkolla e mesme Bolhrad Shkolla e mesme Georgi Sava Rakovski Bolhrad e themeluar në vitin 1858 është shkolla e mesme më e vjetër e Rilindjes Kombëtare Bullgare.
Bashkim Kopliku
Bashkim Kopliku (Shkodër, 15 korrik 1943 - Durrës, 21 nëntor 2020) inxhinier dhe ish-politikan shqiptar.
Biografia
Ka qenë zëvendëskryeministër i Shqipërisë në periudhën 1992-95, deputet në Kuvendin e Shqipërisë në 1991-97, kryetar i Komisionit Parlamentar të Ekonomisë në 1996-97, anëtar i kryesisë së PDSH në 1991-97, i dekoruar me "Urdhrin e Lirisë të Klasit të Parë", nga Presidenti i Shqipërisë në vitin 1993, kryetar i Bashkisë Durrës (Komiteti Ekzekutiv Pluralist Durrës) në 1991-92, kryeinxhinier i URT Durrës në 1990, ka mbajtur pozicione të ndryshme drejtuese në fushën e elektronikës, por edhe dënim si punëtor për qëndrime "të gabuara" politike në 1975-76. Është autor i rreth 700 shkrimeve opinion në gazeta të ndryshme, etj. etj."
Morgan County (Georgia)
Morgan County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
La Riba de Escalote
300px|right La Riba de Escalote është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
John Green
John Michael Green (lindur më 24 gusht 1977) është një autor amerikan, shkrimtar, producent, redaktor dhe edukator. Ai fitoi çmimin Printz për novelën e tij me titull Looking for Alaska si dhe novelën tjetër The Fault in Our Stars.
Oroshi
Oroshi, zemra e Mirditës është listuar në 100 fshatrat me prioritet zhvillimin e tij dhe të turizmit gjithëvjetor në atë zonë.
Ndodhet në lindje të Rrëshenit.
Është një zonë malore mjaft atraktive me mundësira të shumta për zhvillimit e agroturizmit dhe turizmit malor.
Oroshi është gjithashtu një vend i rëndësishëm historik dhe kulturor.
Këtu ndodhej bërthama e krijimit të krahinës së Mirditës dhe njëkohësisht në shek XV ka qenë një nga qendrat më të rëndësishme të rezistencës anti – osmane. Në Orosh ka qenë edhe abacia e Mirditës.
Kjo është një zonë me mjaft objekte të trashëgimisë kulturore dhe të kultit.
Ka një histori të pasur bëmash dhe ngjarjesh që lidhen dhe me Heroin tonë Kombëtar.
Përveç Nënshejtit e Lajthizës, janë edhe fshatrat Ndërshenë, Shëngjin e Lari, që mundësojnë turizmin familjar.
Mikpritja në traditën e mirditorit është një nga virtytet më të rëndësishme e të hershme. Por turizmi familjar për mirditorët është një praktikë e re, që kërkon edhe parapërgatitje për krijimin e një mjedisi tërheqës për turistët.
Kjo zonë nuk ka vetëm natyrën e bukur por edhe një histori qindra vjeçare. Edhe pylli, edhe guri, edhe majat e maleve e kanë një histori. Për këtë flasin qartë edhe toponimet e shumta, që ka në këtë zonë.
Mirdita ka edhe shumë qendra arkeologjike si në Prosek, Përlat e Bukmirë, Kodër Rrëshen dhe Bukël. Të njohura në harta dhe si Bjeshkët e Kuzhnenit, përbëjnë një bllok të pandarë, Bjeshkët e Kaçinarit me bjeshkët e Tërbunit (Pukë), me majën më të lartë atë të Suçelit 1476 metra. Bjeshka e Kaçinarit shtrihet në pjesën veriore të lumit Fani i Madh.Është përgjithësisht një bjeshkë nga më interesantet në veriun e Shqipërisë, me dy fusha (Laja e Madhe dhe Laja e Vogël), Fushën Gjobardh, Fushë Benën, Livadhin e Hamzit etj. Është shfrytëzuar për disa dhjetëvjeçarë lënda pyjore e saj, si dhe bimët industrial që gjenden në këtë zonë.
Burimet ujore të kësaj bjeshke sigurojnë bimësi të shëndetshme në fshatrat Kuzhnen, Gjegjan, Kaçinar, Arrës, Shtuf, Shëngjergj, Gjazuj.
Nga kjo bjeshkë nis burimi i lumit të Gjadrit që përshkon Zadrimën me të cilën kufizohet Mirdita në pjesën perëndimore të saj.
Kjo është një zonë me bukuri të rrallë natyrore ku mund të praktikohet turizmi gjithpërshirës, i gjelbër, i bardhë, kulturor dhe historik.
Në Orosh gjendet dhe një shpellë tepër e veçantë, “Shpella e Pashës”. Specialistët e AdZM-së Lezhë, kanë vendosur shkallë në këtë shpellë me qëllim që ajo të bëhet e vizitueshme nga turistët.
Kjo ndërhyrje u bë në bashkëpunim me banorët e zonës, duke bërë të mundur që kjo shpellë të jetë funksionale dhe e vizitueshme edhe në brendësi të saj.
Që ky atraksion turistik të bëhet i prekshëm, kërkohet një vëmendje më e madhe në drejtim të infrastrukturës rrugore. Ajo është e vjetëruar dhe tepër e konsumuar gjë që e bënë të vështirë turizmin në këtë zonë mbresëlënëse.
Futja e Oroshit në prioritetet qeveritare të zhvillimit, do ta kthejë këtë zonë në një burim të rëndësishëm përfitimi ekonomik për banorët e zonës.
Sllupçani
thumb|right|300px| Sllubçani, Kumanovë Sllupçan, (Слупчане/Slupčane) ёshtё fshat nё komunën e Likovës, Maqedoni.
Toponimet
Varrezat e deshmoreve, muzeu i lirisë, çeshma e gorkiçve, te prroni thatë,laki parë,gulaku, kojria e plakë,hisari madh, hisari vogel, te kulla, te bunari bejës, guri i shqipes, prroi i maslinkes, lugina e ujqëve, brija e keqe, terrlaz, kodra madhe, arbanas, tuma e therres, çeshma e haxhi Danit, ara e ibish agës, ku plas bualli, plepi egër, te kalaja,..
Demografia
Në vitin 2002 sipas numerimit të popullsisë në maqedoni fshati kishte 3789 banorë, të gjithë shqiptarë.
Sport
Fshati ka klubin futbollistik "Besa" që garon në ligën e tretë të Republikës së Maqedonisë. BESA eshte nje nder ekipet mete medha ne maqodoni ajo eshte loje e bukur dhe kur luajne neve na falenderojn me shum suksese uroj qe te jet me e mira ne maqedoni...
Njerëz të shquar
Jakup Hasipi - Hoxhë
Lista e personaliteteve shqiptare: SH
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja Sh)''.
Njësia administrative Stravaj
Komuna Stravaj është një komunë në Shqipëri.
Permission to Kill
Në këtë film aktrojnë yje të njohura të kinematografisë: Dirk Bogarde, Ava Gardner dhe Bekim Fehmiu, pastaj Timothy Dalton, Nicole Calfan dhe Frederic Forrest.
Parku Kombëtar Divjakë - Karavasta
Parku Kombëtar "Divjakë - Karavasta" është një park kombëtar dhe zonë e mbrojtur natyrore i cili ndodhet në Qarkun e Fierit, në rrethet Lushnjë, Fier e Kavaje.
Përshkrimi
Sipërfaqja aktuale 22,230.00 ha dhe ndodhet 5 km larg Divjakës dhe 40 km larg qytetit të Lushnjes. Është pa dyshim zona më e rëndësishme përgjatë zonës bregdetare të vendit dhe nga më të rëndësishmet në Mesdhe. Takohen një sërë habiatatesh si: delta lumenjesh, laguna, duna ranore, bimësi psamofite, halofite, dhe hygrofite, pylli me pishë të butë dhe të egër dhe me prani të dëllënjës kokërrmadhe (Juniperus monocarpa). Takohen 3 lloje endemike salepesh të gjinisë Orchis dhe lloji endemik Aster albanicus. Përgjatë deltave takohet gjitari globalisht i kërcënuar lundërza (Lutra lutra). Përhapje ka dhe çakalli, dhelpra, baldosa, etj. Parku dhe zona rreth tij ka vlera historike, kulturore, arkeologjike me potenciale të mëdha për zhvillimin e turizmit. Po hartohet plani i menaxhimit me JICA.
Rreziku nga ndërtimet brenda parkut
Në 2016-ën, mjedisorët dhanë alarmin se në qendër të parkut planifikohet të ndërtohet një super resort i cili pritet të strehojë deri në 28 mijë pushues, një ndërtim i cili do të shkatërronte krejtësisht ekosistemin e funksionimin e parkut. Projekti parashikon të urbanizojë pjesën e parkut nga grykëderdhja e Lumit Shkumbin deri në kanalin lidhës së Lagunës së Karavastasë me Detin Adriatik. Nëse ky projekt miratohet, atëherë do të çonte në fundin e ekosistemeve dhe biodiversitetit të parkut. Projekti prek të gjithë popullatën folezuese të shpendëve si pelikanit kaçurrel (Pelecanus crispus), karabullakut të vogël (Microcarbo pygmeus), çafkës së vogël të bardhë (Egretta garzetta), çafkës së natës (Nyctycorac nyctycorax) dhe çafkës së verdhë (Ardeola ralloides), si dhe 15 lloje shpendësh globalisht të rrezikuar e 39 lloje shpendësh të rrezikuar në Republikën e Shqipërisë.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1974
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Quiñonería
300px|right 300px|parapamje|s'ka Quiñonería është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Murray County (Georgia)
Murray County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Baden-Vyrtemberg
Baden-Vyrttembergu (sqt. Baden Vyrtemberg) është njësi federative e Republikës Federale të Gjermanisë. Ajo e ka statusin e Republikes në kuadër të Republikës Federative te Gjermanisë, që në gjuhën gjermane njihen si lande. Për nga regjistri i banorëve dhe sipërfaqes, Baden-Vyrtembergu rradhitet në vendin e tretë.
Shtrihet në pjesën jugperëndimore të Gjermanisë, në jug mes liqenit Bodensee dhe lumit Rhein, në veri: rajoni Odenwald dhe Main, në perëndim me lumin Rhein, i cili paraqet pothuajse tërësisht një kufi natyrorë në mes landit Baden-Vyrtemberg dhe Republikes së Francës, si dhe në lindje me lumenjtë Iller dhe Tauber. Republikat e tjera Gjermane fqinje janë Rheinland-Pfalz, Hessen dhe Bayerni, në jug Zvicra dhe në perëndim regjinoni françez Elsass. Kurse përmes liqenit Bodensee shtet fqinjë ka Republikën e Austrisë Vorarlberg. Kryeqyteti i saj është Shtutgarti.
Gjeografia
Në jug Baden-Vyrtemberg kufizohet me liqenin Bodensee dhe me Rheinin e lartë (gjer: Hochrhein), ne perendim me Rheinin e epërm (Oberrhein). Në veri kufirin e landit të Baden-Vyrtembergut e përshkojn malësitë Odenwald dhe Tauberland, në lindje kufizohet me Frankonine (gjer,: Franken) dhe zonen natyrore Ries, pastaj kalon përgjatë lumenjeve të Danubit (gjerm.: Donau) dhe Iller si dhe Allgäun perëndimore (westliche Allgäu). Republikat fqinje të Baden-Vyrtembergut janë në lindje dhe verlindje Bayern, në veri Hessen dhe në veriperëndim kufizohet me republiken Rheinland-pfalz. N  e perëndim shtrihet në kufi me regjionin francez Elsass. Kufirin me Zvicren e formojnë kantonet zvicerane Basel-Stadt, Basel-Landschaft, Aargau, Zürich, Schaffhausen dhe Thurgau. Kantoni zviceran St. Gallen është i lidhur me liqenin Bodensee në trekëndëshin kufitarë Gjermani, Zvicer dhe Austri. Përmes liqenit Bodensee Baden-Vyrtemberg është gjithashtu i lidhur me republikën austriake Vorarlberg. Për shak të dialektit të përbashkët aleman e ndajnë edhe emrin e njëjtë regjional "Ländle" (sq.: lendle) respektivisht "Ländli" (sq. lendli).
Mesin Gjeografik të republikës së Baden-Vyrtembergut e formon një statujë në një copë mali në zonën kadastrale të qytetit Tübingen ♁48° 32′ 15,9″  N , 9° 2′ 28,21″  O.
Pika më e lartë në republikën e Baden-Vyrtembergut është maja e Feldbergut në Schwarzwald (sqt Shvarcvald). Pika më e ulët gjendet në parkun nacional Ballauf-Willhelmswörth në afërsi të qytetit Mannheim në brigjet e lumit Rhein në kufi me republikën e Hessenit në lartësi prej 87 m lartësi mbidetare.
Klima
Baden-Vyrtembergu shtrihet në një zonë klimatike në mes klimes detare në perëndim dhe klimes kontinentale në lindje. Kjo ka për pasojë që vendi të përshkohet herë nga klima kontinentale e herë nga klima detare. Per shkak të dominimit të rrymave të ajrit nga perëndimi mbizotëron ndikimi i klimës kontinentale, ku në pjesën lindore të vendit ky ndikim vjen duke u dobësuar. Shumëllojshmëria e formave të sipërfaqes tokësore, dmth afërsia në mes bjeshkëve dhe ultësirave, sjellë ndryshim të ndjeshëm të kushteve klimatike brenda distancave të shkurta
Temperaturat
Për shkak të shtrirjes jugore Baden-Vyrtemberg është i privilegjuar në krahasim me republikat tjera sa i përket temperaturave. Ultësira e Rheinit të epërm ka temperatura mesatare vjetore prej 10 °C dhe është një ndër rajonet më të ngrohta të gjermanisë. E privilegjuar nga ana klimatike është veçanërisht rajoni Kraichgau, ultësira e lumit Neckar në veri të Stuttgartit, rajoni Bodensee, rajoni i Rheinit të larte, si dhe lugina e Tauberit. Duke u ngriturr lartësia gjeografike, temperaturat bien, kështu në bjeshkët Schwarzwald temperaturt arrijnë një mesatare vjetore prej 4 °C dhe përbëjnë një ndër rajonet më të ftohta të gjermanise. Një përjashtim nga ky rregull e përbënë gjendja klimatike inversive, ku pozitat e larta gjeografike janë më të ngrohta se ultësirar, ngase per shkak te qetësisë së ajrit në kushte klimatike me presion të lartë atmosferik, rrymat e ajrit të ftohtë që zbresin nga lartësitë mblidhen në lugina duke shkatuar temperatura më të ulëta në ultësira se në pozita të larta gjeografike. Për këtë arsye mund te percillen kushte ekstreme klimatike në rajonin Baar, duke rënë nganjëherë deri nën -30 °C
Reshjet
Masat e ajrit që i sjellin rrymat perëndimore të ajrit mblidhen para së gjithash në Schwarzwald dhe Odenwald, përtej këtyre mblidhen edhe në Schwäbische Alb, në pozitat e larta gjeografike të Keuperwaldberge dhe para Alpeve. Të reshurat sillen në mes 2000 mm ne Schwarzwaldin jugor dhe 600 mm në ultësirën e Rheinit të epërm e Danubit dhe Neckarit.
Ujerat
parapamje|Diga ne lumin Neckar afer qytezes Gundelsheim ne veri te landit
Për shkak të topografisë kodrinore lumenjtë dhe luginat e lumenjëve kanë luajtur dhe luajnë një rol të rëndësishëm në popullimin e vendbanimeve, transportit dhe historisë së vendit. Përkrah Rheinat, janë për t'u veçuar Neckari dhe Danubi
Neckar buron skaj Schwarzwaldit në afërsi të Villingen-Schweningen dhe e përshkon qendrën e republikës, derisa ne veriperëndim te Mannheimi bashkohet me lumin Rhein. Me 85 metra lartesi mbidetare, kjo pjesë e Rheinit paraqet pjesën më të ulët të republikës. Rheini gjthashtu përbënë pothuajse te gjithe kufrin perëndimor dhe jugorë të vendit.
Danubi përbëhet nga dy burimet Brigach dhe Breg në Schwarzwald dhe rrjedhë në drejtim veri-lindje, i cili e ndanë Schwäbische Alb në lindje dhe Oberschwaben në veri dhe prapa qytetit të Ulmit kalon në republikën e Bayernit.
Ndër lumenjtë më të gjatë janë lumenjtë bineq Kocher dhe Jagst, të cilët e përshkojn pjesën veri-lindore të vendit. Krejt në veri-lindje vendi kufizohet me lumin Main.
Siperfaqja
Sipas entit statistikor te landit Baden-Vyrtmberg, siperfaqja tokesore ndahet si ne vijim :
Parahistoria
Është e vërtetuar se rajoni i sotëm i Baden-Vyrtembergut ka qenë i banuar para më shumë se gjysmë milioni vjetësh nga përfaqësues të llojit ''Homo. Nofulla e Mauerit e gjendur në komunën e Mauerit si dhe Homo steinheimensis i gjendur ne qytetin e Steinheimit, të cilët klasifikohen në llojin e njeriut Homo heidelbergensis, njihen për një vjetërsi prej rreth 500.000 përkatësisht 250.000 vjetësh dhe konsiderohen si gjetjet më të moçme të llojit Homo'' në Europe.
parapamje|djathtas|280px|Ekspansioni romak ne gjermanine e jugore-perendimore
Muriel Viejo
300px|right Muriel Viejo është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Baden-Vyrtemberg
Parahistoria
parapamje|majtas|250px|Ekspansioni romak ne gjermanine jug-perendimore sipas viteve
Para së gjithash nga koha e neolitit paraqiten prova të shumta të popullimit dhé te funeraleve nga kohërat më të hershme, të cilat që nga periudha e qeramikes lineare dëshmojnë për komplekse të ndryshme kulturore dhe që paraqesin deri në fillimin e epokës së bronzit dhe epokës së hekurit një vijë të pandërprerë. Te Kleinkems në Badenin jugor gjendet miniera më e vjetër e gjermanisë që daton që nga epoka e neolitit.
Në kohën e Hallstattit Keltët popullonin pjesë të mëdha të vendit. Kjo është e dëshmuar përmes shumë varrezave kodrinore (tumulave], ndër të cilat më i njohuri është varri i dukës së Keltëve të Hochdorfit, si dhe varreve kodrinore nga Koha e Hallstattit si ato të Heuneburgut ose Münsterhügel në Breisach.
Antika
Që prej luftës së Çezarit në Gali me 55 p.e.s. Rheini përbënte kufirin verior të Perandorise Romake. Më 15 p.e.s romaket nën komandën e Tiberiusit kaluan alpet. Provinca Raetia e formuar rishtas shtrihej deri në Danub dhe përfshinte edhe rajonin e sotëm Oberschwaben.
Rruga tokësore mes qyteteve Mainz dhe Augsburg ishte e strategjise së veçantë. Që ajo të shkurtohej, romakët ndërtuan në vitin 73/74 një rrugë përmes luginës së Kinzigut (Kinzigtal) në Schwarzwaldin e mesëm. Për ta mbrojtur këtë rrugë, ata themeluan qytetin Rottweil. Themelime tjera qytetesh janë ndër të tjera qyteti Ladenburg, Bad Wimpfen, Rottenburg am Neckar, Heidelberg dhe Baden-Baden. Vazhdimësia e pandërprerë e popullimit të këtyre qyteteve është e siguruar vetëm për qytetet Baden-Baden, Ladenburg dhe Rottweil. Rruga e ndërtuar më vonë përmes Bad-Cannstattit e shkurtoj rrugën në mes Mainzit dhe Augsburgut edhe më tej. Pushtimi i gjermanisë jugperëndimore romakët e siguronin përmes betejave në Hessenin e sotëm. Në vitin 85 perandori Domitian formoj provincën Germania Superior (gjermania e eperme).
Ne vitin 233 Alemanët e plaçkiten Dekumatesin; në kohën e krizes së Perandorisë të shekullit të III. të erës sonë Romakët e dorëzuan në vitin 260 kufirin e deriatëhershëm pas sulmeve të vazhdueshme dhe u tërhoqën në prapavi të Rheinit, Danubit dhe Illerit. Romakët e mbajtën kufirin kësisoj deri në vitin 406 me kalimin e Rheinit.
Mesjeta
Në shekullin e V. territori i Alemanisë u pushtua nga Perandoria e Frankonisë. Kufiri verior i Alemanisë u zhvendos në drejtim të jugut dhe përkon me kufirin e sotëm të dialekteve franko-alemane. Nje çerek i territorit te Baden-Vyrtembergut ishte kështu drejtpërdrejtë në zonën e ndikimit frankon (Dioçeza e Mainzit, e Speyerit, e Wormsit dhe Würzburgut), dy çerek tjera mbetën nën ndikimin aleman (Dioçezat Konstanz, Augsburg dhe Strassburg). Në shekullin e VIII. u instaluan rajonet e dukateve (Grafschaften) si njësi administrative. Me formimin e ri të dukateve fisnore pjesët jugore të republikës së Baden-Vyrtembergut të sotëm deri me përfundimin e mesjetës së vonë të dukatit Schwaben, pjesët veriore gjendeshin në territorin e Frankonisë.
Lista e personaliteteve shqiptare: T
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja T)''.
Teodor Haxhifilipi Teodor Muzaka Tedi Papavrami
Baden-Vyrtemberg
Mesjeta
Pas marrjes fund të dinastisë së Stauferve në shekullin e XIII. erdhi deri te një decentralizim i përhershëm. Fuqia qëndrore e perandorëve dhe mbretërve, edhe ashtu tradicionalisht e dobët, humbte kështu vazhdimisht të drejta dhe pushtet kundrejt fuqive ambicioze rajonale. Ky trend u bë i ndjeshëm sidomos në gjermaninë jugperëndimore. Si pasojë e kësaj situate erdhi deri te ndarja e qindra rajoneve, qyteteve perandorake, rajoneve fetare dhe fshatrave kalorsake.
Territoret e themeluara në rajonet e dukateve Franken dhe Schwaben në mejseten e mesme dhe të vonë u dëshmuan si stabile dhe dominuan deri në vitet e ndryshimeve të mëdha më 1803/1806. Ndër më të rendesishmet konsiderohen: Përkrah shumëllojshmërisë së ndarjes horizontale u shtua edhe ndarja e të drejtave në shumë posedues brenda një vendi. Kësisoj mund të qëndronin të drejtat e shumta financiare, ekonomike, ushtarake dhe juridike vetëm brenda një fshati në duart e shumë shteteve, fisnikerive dhe familjeve të ndryshme.
Koha e re
Koha e re ishte e shënuar nga reformat dhe ambiciet ekspanzive të shteteve në themelim të Austrisë, Prusisë, Francës dhe Suedisë. Nga këto rezultuan Konfliktet si Lufta Gjermane e Bujqeve, Lufta Dridhjëtvjeçare dhe Lufta Orléane. Në territorin e Baden-Vyrtembergut të sotëm, i cili mbeti jashtëzakonisht i copëtuar, ndodhej qendra kryesore e këtyre luftërave që korresponduan në vazhdim me pasoja të tmerrshme për popullatën dhe ekonominë e vendit.