cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klasifikimi i zanoreve të gjuhës shqipe
Radha e zanoreve
Nga lëvizja horizontale varet radha e zanoreve, d.m.th. vendi i ngritjes së gjuhës. Kur themi vendi i ngritjes, kemi parasysh pjesën më të ngritur të shpinës së gjuhës në drejtim të qiellzës.
Ngritja e zanoreve
Nga lëvizja vertikale e gjuhës, d.m.th. nga shkalla e ngritjes së saj drejt qiellzës përcaktohet ngritja e zanoreve.
Klasifikimi sipas pjesëmarrjes së buzëve
Sipas pjesëmarrjes ose mospjesëmarrjes së buzëve në nyjëtimin e zanoreve këto mund të jenë të buzorëzuara dhe të pabuzorëzuara.
Variantet themelore të zanoreve të shqipes
Kur përshkruajmë nyjëtimin e fonemave zanore, zakonisht kemi parasysh nyjëtimin e varianteve themelore të tyre. Si variante themelore në radhë të parë konsiderohen ato që përfitohen gjatë shqiptimit të veçuar të zanoreve.
Formimi i variantit themelor të zanores [a]
Në shqiptimin e zanores a, goja hapet më shumë se te të gjitha zanoret e tjera. Gjuha zë një pozicion të ndërmjetëm midis zanoreve të përparme dhe të prapme. Pjesa e prapme e shpinës së gjuhës ngrihet fare pak në kufirin midis qiellzës së butë dhe qiellzës së fortë. Trupi i gjuhës tërhiqet pak prapa (por jo aq sa te zanoret e prapme), kështu që hapësira e faringut ngushtohet. Buzët nuk marrin pjesë në nyjëtim, qiellza e butë është e ngritur.
Historia diplomatike e çështjes Shqiptare 1878-1926
"Historia diplomatike e çështjes Shqiptare 1878-1926" me Autor Arben Puto. Shtëpia botuese Albin, viti 2003. Republika e Shqipërisë, Akademia e Shkencave. Faqet e librit 392.
Kantoni Marseille-La Rose
Kantoni Marseille-La Rose (frëngjisht: Canton de Marseille-La Rose) është një kanton në departamentin Bouches-du-Rhône, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Marseille. Ka sipërfaqe 5.11 km2 dhe popullsi 34196 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Marseille-La Rose aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Konventa Evropiane për të drejtat e njeriut në përqasje me Kushtetutën e Shqipërisë
"Konventa Evropiane për të drejtat e njeriut në përqasje me Kushtetutën e Shqipërisë" (Vështrim krahasues) me Autor Arben Puto. Shtëpia botuese Albin, viti 2002. Faqet e librit 186.
Crockett County (Tennessee)
Crockett County është një nga  qarqet në shtetin federal Tennessee të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Agdash (rajon)
Agdash është një  pjesë e rajonit ekonomik Aran në Azerbajxhan. Sipas regjistrimeve të vitit 2011 përllogaritet se ka një popullsi prej 100600 banorësh. Sipërfaqja e është 1050 km².
Referime
Agdash
Piramida (roman)
Piramida është roman i shkrimtarit Ismail Kadare i shkruar në vitet 1988-1992 dhe i botuar nga Shtëpia e Botimit Çabej më 1992.
Vepra
Pjesa e parë u shkrua në vitet 1988-1990 dhe u dërgua për botim në atë periudhë po u refuzua nga botuesi shqiptar. U botua në trajtë novele në janar 1991 në disa numra të gazetës së re opozitare Rilindja Demokratike. Pas vendosjes së pluralizmit u përfundua dhe u botua në Tiranë dhe Paris.
Ngjarja vendoset në Egjiptin e lashtë, ku faraoni Keops mbikëqyr ndërtimin e varrit të tij, një piramidë madhështore, të cilën e ndërtojnë mijëra nënshtetas të indoktrinuar. Piramida përpin resurset dhe energjinë e Egjiptit, me mijëra vdesin gjatë ndërtimit të saj ndërsa faraoni i çmendur Keopsi lëshon në mënyrë periodike valë arrestimesh dhe torturash ndaj atyre që akuzohen rrejshëm për sabotimin e projektit.
Kritika letrare dhe çmimet
Në vitin 1993 romani u shpërblye në Francë me çmimin Prix Méditerranée. Sipas Publishers Weekly Kadare e tregoi veten prapë mjeshtër të parabolës politike.
1667
Mbi vitin 1667.
Ngjarje
termet
Warren County (Kentucky)
Warren është një nga 120 Countet në shtetin federal Kentucky në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
1919
Ngjarje
U formua Partia Komuniste Gjermane.
U formua Partia Fashiste Italiane.
Në maj 1919,ushtria Greke sulmoi Turqinë.
Kandili i detit
'''Kandili i detit gjendet shpesh neper plazhe kur deti eshte i trazuar.Masat e qullta si xhelatine ne forme pak a shume te rrumbullakta,pa ngjyre,ne ngjyre te qumshtit ose afersisht te kalterta,qe quhen kandila te detit. Njihen me kete emer sepse po te preken shkaktojne te djegura ne duar sikur te ishin hithra te verteta.Hithrat e detit paraqiten me madhesi te ndryshme. Diametri i tyre mund te jete nga 1cm deri ne 1 meter.Ato lekunden ne uje me trupin e tyre,i cili ngjan ne kambane ose ne ombrelle.Kjo ka aftesi te zgjerohet dhe te tkurret.Kur zgjerohet ajo mbushet me uje,kur te tkurret,uji del perjashta.Nxerrja e shpejte e ujit perjashta, mundeson levizjen e kandilit. Kandilat e detit jane kafshe grabitqare:ato ushqehen me peshq,gaforre,etj te cilat i kapin me ane te tentakulave qe jane te pasura me qeliza hithore.Gjahun e kapur me ane te tentakulave e percjellin me goje,qe hapet ne anen e poshtme te ombrelles dhe permes ksaj ushqimi kalon ne zgavren tretese qe ndodhet ne brendesine e ombrelles.Kandilat e detit shumohen vetem me veze.Keto pasi arrijne pjekurine,dalin jashte dhe cdonjera prej tyre jep nje kafshe te re.Kandilet e detit paraqiten ne dy forma: si meduze dhe polip.
Kandili (kthjellim)
Fjala Kandili qëndron për:
Washington County (Kentucky)
Washington është një nga 120 Countet në shtetin federal Kentucky në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
1668
Mbi vitin 1668.
Insekti
Kandrrat jane insekte qe mund te na infektojne me ane te pickimit te tyre. Kandrrat i takojne grupit te kembenyjetuarve. Trupi i tyre eshte i perbere nga koke-gjoksi dhe barku.
Kandrrat i takojnë klasës Insectadhe janë grup i madh i artropodëve dhe grupi më i llojllojshëm i kafshëve në tokë me mbi një milion specie të përshkruara, me shumë se gjysma e të gjitha organizmave të gjallë Kandrrat mund të gjenden thuajse në të gjitha ambientet në planetë.
Struktura trupore
[[Figura:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Anatomia e kandrrave
Cocke County
Cocke County është një nga  qarqet në shtetin federal Tennessee të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Insekti
Struktura trupore
A- Koka  B- Kraharori   C- Barku
1. antena
2. ocelli (i poshtëm)
3. ocelli (i epërm)
4. syri
5. truri (ganglia)
6. prothorax
7. enët e gjakut
8. trake
9. mesothorax
10. metathorax
11. krahët e përparme
12. krahët e prapme
13. mid-gut (stomaku)
14. "aorta"
15. vezorja
16. hind-gut (zorrët, zorra e trashë & anusi)
18. ovidukti
19. fijet nervore (abdominal ganglia)
20. gypat malfigiane
21. këmbët
Kantoni Douvaine
Kantoni Douvaine (frëngjisht: Canton de Douvaine) është një kanton në departamentin Haute-Savoie, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Douvaine. Ka sipërfaqe 127.05km2 dhe popullsi 19895 banorë.
Insekti
Struktura trupore
23. tarsus
Kantoni Douvaine
Përbërja aktuale
Kantoni Douvaine aktualisht përbëhet nga 14 komuna.
Union County (Kentucky)
Union është një nga 120 Countet në shtetin federal Kentucky në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Insekti
Struktura trupore
24. tibia
25. femuri
26. trochanter
27. fore-gut
28. thoracic ganglion
29. coxa
30. gjëndra e pështymës
31. subesophageal ganglion
32. pjesët e gojës
]]
Klasifikimi
Apterygota
Monocondylia
Dicondylia
thumb|[[Orthetrum caledonicum]] thumb|[[Chinese Mantis]] thumb|[[Gremza e verdhë.]]
Rudolf Sopi
thumb|right|Rudolf Sopi|220px Rudolf Sopi lindi në vitin 1932 dhe vdiq në vitin 1984, ishte fotograf dhe kinematograf i njohur shqiptar, xhiruesi i parë i filmit artistik në Kosovë.
Nga fotografi deri te drejtori i fotografisë
Filloi të meret me fotografi si mësues në Has e Zym të Prizrenit, e mandej punoi te shumë fotograf në Prizren, Prishtinë dhe Mitrovicë. Pronarët e studiove fotografike e kujtojnë Rudin si mjeshtër i fotografisë, por më tepër si ekspert i retushit, një dicipline atëherë shumë e domosdoshme për fotografi, në mënyrë të veçantë për portrete, pasaporta dhe letërnjoftime. Një kohë ka punuar në KNI Ramiz Sadiku në Prishtinë si kopjues i planeve arkitektonike e urbanistike.
Në vitin 1967 punësohet në RTB - Televizionin e Beogradit - redaksia në gjuhën shqipe dhe fillon karrierën si xhirues filmi në televizion e më vonë edhe në kinostudion filmike Kosovafilm.
Më 1978 fiton medaljen e artë - kamera më e mirë për filmin Pikë e Gurë në festivalin e filmit dokumentar dhe të shkurtë në Beograd të Jugosllavisë.
Zejtaria në Kosovë
Zejtaria në Kosovë ka qenë e zhvilluar që në kohët e vjetra. Zhvillimi i saj ka qenë ngushtë i lidhur për zhvillimin e qyteteve dhe të ekonomisë. Në qytetet e Kosovës janë zhvilluar zejet për përpunimin e lëndëve të para nga bujqësia (leshi, lëkura, mëndafshi, pambuku, pylltaria (druri), xehetaria (përpunimi i metaleve dhe jometaleve), etj. parapamje|Vendpunim Xehtarie
Përshkrimi
Nga zejet e vjetra mund ti dallojmë: argjentarët, sahatxhinjtë/orëtarët, terzitë/rrobaqepësit, saraçët,samarë-punuesit, zhgunë-punuesit, qeleshë-punuesit, punuesit e mëndafshit, të qilimave, zdrukthëtarët, bukëpjekësit, ëmbëltorët, farkëtarët, mbathtarët, qerrepunuesit, kazanëpunuesit, poçarët, stufëpunuesit, kallajpunuesit, armëpunuesit, berberët, briskaxhinjtë, mihonxinjtë apo gjellbërësit etj.
Zejet kanë qenë të ndara sipas vendit, sipas përkatësisë kombëtare dhe fetare etj. Në qytete me zejtari të zhvilluar (Pejë, Prizren, Vushtrri, Prishtinë, Gjakovë, etj) ka ekzistuar ndarja e rrugëve ose e pjesës së qytetit, sipas llojit të zanateve hahahahwhaha
Hija (roman)
Hija është një roman i shkruajtur nga Ismail Kadare. Shtëpia botuese Onufri. Botuar në vitin 1994 Ndërsa diktatura mbahet ende në fuqi në vendin e tij të Lindjes europiane, personazhi kryesor, një kineast pak a shumë i dështuar, i cili nganjëherë dërgohet me shërbim në Paris...
Zejtaria në Kosovë
Përshkrimi
Sipas perkatesis kombetare e fetare ka ekzistuar njëfar specializimi si p.sh shqiptarët e fesë katolike janë mare më shumë me perpunimin e arit dhe te argjendit qe jane quajtur kujunxhinj.
Romet kan qene kryesisht kovaq, serbet jan marre me zeje si kazanpunues, tenexhinj,kallajxhinj etj.
Ëmbëltoret e para kryesisht i kan pasur goranet dhe opojanët,bukepjekes kan qene dhe janë hasjanët.
Sabajete Peposhi
Sabajete Peposhi ishte një shkrimtare me origjinë nga Kukësi. Veprat e saj dallohen për origjinalitetin dhe për paraqitjen e së vërtetës pa asnjë devijim. Ajo ishte një poete dhe prozatore që me veprat e saj tërhoqi vëmendjen e shumë lexuesve. Megjithëse jetoi shumë pak, periudha letrate gjatë së cilës shkruajti, fundi i shek. XX dhe fillimi i shek. XXI, e favorizonte për një larmishmëri tematikash.
Jeta
U lind në Kukës më 20 qershor 1986. Babai i saj, Xhemaliu punonte mjek, ndërsa nëna, Vasha ishte infermiere. Kishte edhe një motër dhe një vëlla. Shkollën 8-vjeçare e mbaroi në Kukës, tre vite të shkollës së mesme në Gjimnazin “Havzi Nela”, Kukës, ndërsa maturën në [http://Gjimnazin%20“E.%20Çabej” Gjimnazin “E. Çabej”], në Tiranë. Degën e gazetarisë e mbaroi në Tiranë, pranë Fakultetit të Filologjisë. Që në moshën 9-vjeçe u dallua për talentin e saj në letërsi. Gradualisht u përpoq të formësonte profilin e vet, dhe përveçse të ruante brishtësinë, delikatesën dhe të njerëzishmen, u fut në fushën e letërsisë, e pajisur me ndjesinë e të shkruarit, me talentin e saj, dhe me punën përkushtuese njëkohësisht. Ishte shumë filozofike në konceptet që parashtronte në shkrimet e saj. Që në hapat e saj të para në krijimtari letrare u përkujdes për të Petrit Palushi i cili përgatiti dy botimet e saj në poezi dhe prozë.
Veprimtaria
Për sa i përket veprimtarisë së saj Sabajete Peposhi përveq se ishte tepër e përkushtuar pas krijimtarisë letrare ajo gjithashtu ishte e favorizuar nga mbështetja që shumë autorë kuksianë i dhanë ku ndër ta ishte Petrit Palushi. Në vitin 1998, në moshën 12-vjeçare, në konkursin letrar të nxënësve të shkollave tetëvjeçare të Kukësit, fitoi vendin e parë. Në vitin 1999, në moshën 13-vjeçare botoi përmbledhjen poetike “Në qetësinë e qiellit” (Kl. letrar “A Pashku”,Kukës). Që nga ajo kohë botoi cikle me poezi dhe prozë në organe të ndryshme letrare (Tiranë, Prishtinë, Shkup); përfshihet gjithashtu me dhjetë proza në përmbledhjen “Para pasqyrës” (2004) si dhe me esenë “Karvani i yjeve të përlotur” në përmbledhjen “Fjala në litar” (Shkrime për Havzi Nelën), 2005.
Në vitin 2008, mbaroi Fakultetin (Dega gazetari, Tiranë). Nga viti 2009, deri në mars 2010, punoi në disa organe shtypi të Tiranës. Ndahet aksidentalisht nga jeta me 28 prill 2010 në moshën 24 vjecare. Ka lënë ne doëshkrim shumë proza, ese dhe poezi si dhe një Ditar, te cilin e mbajti kur ishte nxënëse në vitin e tretë dhe të katërt në gjimnaz ku një ndër shënimet e saj ishte : ''“Jam e urtë deri në atë cak sa gjykoj se nuk më kanë cënuar në një formë apo tjetër identitetin tim si njeri.Prandaj, kujdes! Ky ishte thjesht një paralajmërim .E dua jetën në cdo sens që përfshin dritëhijet e saj, por jam në disfavor te errësirës së hijeve."''
Në fund të vitit 2010, proza e saj “Në tren”, përfshihet në Antologjinë "Shqipëria tregon (1991-2010)", përgatitur nga A. Klosi dhe E. Demo, por autorja nuk pati fatin ta shihte një libër të tillë. Në maj të 2014-tës Klubi letrar “Anton Pashku” Kukës, themelon Çmimin letrar Sabajeta Peposhi, si shenjë nderuese pë të talentuarën Peposhi dhe njëkohësisht nxitje për talentet e reja .Ndërsa më 20 qershor 2014; ndahet Çmimi për vitin 2014. Fituese: Trëndelina Terziu me esenë “Ëndrra e pakryer.” Nënteksti dhe kuptimësia e parë vihen re pikë së pari në veprat e autores. Njëkohësisht Sabajete Peposhi e shpaloste kuptimësinë e letërsisë si një reflektim të jetës
Kritika letrare ndaj veprave
Për shkrimtaren Sabajete Peposhi janë disa autorë të cilët kanë shprehur mendimet e tyre për shkrimet e saj. Ndër këto autorë janë:
Petrit Palushi shprehet për shkrimtaren se Sabajete Peposhi shkruajti dhe realizoi një letërsi origjinale. Sipas tij autorja e shikonte letërsinë jo si pasqyrë të jetës, por si një hapsirë të fshehtë e të pa zbuluar. Në shkrimet e saj vihet re lehtë kuptimësia e parë si dhe funksionimin e tekstit vetëm sipas parametrave letrare. Në shkrimet e tij ai citon:"...ajo shkroi dhe realizoi një letërsi jashtë fakteve jo të vërteta, krejt origjinale, si shpërfillje jo vetëm për letërsinë masive, por dhe si reagim i ndjeshëm përmes një qetësie shembullore ndaj një realiteti të pakëndshëm dhe deri diku të papërceptueshëm për të, pavarësisht se ia doli ta krijojë në mënyrën më të mirë të mundshme, në një formë gati-gati magjike, në kumtimet e saj në prozë e poezi." (2010)
Myftar Gjana tregon se ajo në veprat e saj ka përdorur një gjuhë të pasur poetike dhe parabolat poetike tek shkrimet “Buzë gropës së hapur” dhe tek “Hakmarrja e rrugëve”. Ai thekson se konkretësia abstrake, metafora e tejdukshme dhe metonimia janë tipare të tjera që i bëjnë veprat e saj të jenë sa më të natyrshme. " Sidomos gjuha e saj poetike, e pasur dhe qetë, e zhveshur nga makiazhet industriale të rëndomta të epokës së informacionit. . Me fjalë të tjera, Peposhi, nëpërmjet fjalës së bukur dhe dashurisë për të paralajmëron njerëzit në mënyrë estetike: Ruhuni nga mëkati i papastërtisë së fshehtë të dhunimit të njerëzve të dashur!" (2004)
Yrjet Berisha flet për autoren në fjalë që arti i prozave të saj ka shtresa të dukshme të prozës poetike. Toni meditues dhe rrëfimi i tregimeve është kompleks për veprat e Sabajete Peposhit. Në krahasim me tregimet bashkohore amerikane ato janë cilësuar si "short stories". Ai citon se: "Kjo prozë s’ka ndonjë personazh ,s’ka dialog, por ka monolog të tipit dramatik. Arti i këtyre prozave ka shtresa të tejdukshme të prozës poetike, struktura e të cilave i nënshtrohet sistemit teorik të metonimisë..." (2006)
Ahmet Selmani flet për veprat e autores në një këndvështrim asnjanës. Sipas autorit shkrimtarja në veprat e saj rrëfen ngjarje të vërteta. Një nga veçoritë e prozës “Mungesë në ballo” janë kuptimet artistike që i siguron jetëgjatësi letrare.'"Libri i saj “Mungesë në ballo” është model që i thyen format e tejkaluara dhe ngrihet në një piedestal tjetër të letërsisë moderne…"'' (2008)
Pellegrino Albanese
Pellegrino Albanese (lindur më 4 shkurt 1991) është një futbollist profesionist italian që luan për skuadrën e Serie D FC Matese.
Karriera në klub
I lindur në Avellino, Campania, Albanese e filloi karrierën e tij në ekipin e Basilicata Anastasio Salvatore (në Pignola ). Në vitin 2007, ai u huazua te FC Internazionale Milano, ku luajti si mesfushor. Pavarësisht se nuk ishte anëtar i rregullt i Allievi Nazionali (skuadra nën-17 vjeç), Interi e bleu atë, por e huazoi Albanese në Sassuolo së bashku me Umberto Bellanin dhe Giorgio Schiavini. Në gusht 2009, Sassuolo nënshkroi atë si një transferim i lirë dhe gjithashtu huazoi një numër futbollistësh të tjerë nga Interi, si Alberto Gallinetta dhe Mame Baba Thiam. Albanese ishte një anëtar i rregullt për Sassuolo's <i id="mwJQ">Primavera</i> (ekipi nën 20 vjeç). Ai luan si mbrojtës i djathtë.
Albanese bëri debutimin e tij në ekipin e parë më 27 mars 2011. Ai hyri si zëvendësues për Daniele Quadrinin në pjesën e dytë. Në atë kohë Sassuolo tashmë po humbiste 0–3. Loja u fitua përfundimisht nga Siena (4–0).
Në korrik 2011, Albanese u transferua në klubin e sapo promovuar të kategorisë së katërt italian Mantova në një marrëveshje bashkëpronësie së bashku me Andrea Vignali. Ai luajti 3 nga 4 raundet e para të sezonit 2011–12 të Lega Pro Seconda Divisione si mbrojtës i majtë emergjent. Megjithatë, ai më pas nuk luajti asnjë rol në asnjë ndeshje të mëvonshme pasi skuadra kishte produktin e të rinjve të Interit, Andrea Bertin si mbrojtës të djathtë dhe Davide Bersi si mbrojtës të majtë.
Pas kësaj eksperience, Albanese vendosi të niste një aventurë të re larg Italisë dhe vendosi të pranonte një ofertë nga Malta. Në tetor 2013, ai iu bashkua skuadrës malteze të Divizionit 1, Msida Saint-Joseph FC, ku ishte nënshkrimi i parë i presidentit të sapovendosur, Carmine Ferrara.
Fusha magnetike
Në fizikë, një fushë magnetike usha vektoriale|fushë vektoriale]] që përshkon gjithë hapësirën dhe e cila shkakton një forcë magnetike mbi një ngarkesë elektrike lëvizëse ose mbi një dipol magnetik (siç janë magnetet e përhershëm). Kur vendoset në një fushë magnetike, dipoli magnetik tenton që të drejtohet sipas një boshti që është paralel me fushën magnetike, siç mund të shikohet edhe nga pluhuri i hekurit në prezencën e një magneti (shikoni pikturën në të djathte). Për më tepër, një fushë magnetike që ndryshon në kohë shkakton induktimin e një fushë elektrike. Fushat magnetike rrethojnë dhe në të njëjtën kohë kanë si burim korrentet elektrike, dipolët magnetike, dhe fushat elektrike që ndryshojnë në kohë. Fushat magnetike mbartin energjinë e tyre, një denitet energjie e cila është në përpjesëtim të drejte me intensitetin e fushës. Forca magnetike shkruhet me inicjalet M+
Fenomeni i fushës magnetike shfaqet në disa raste specifike. Për fiziken e materialeve magnetike shikoni artikujt mbi magnetizimin dhe magnetin, ose me specifikisht ferromagnetizmi, paramagnetizmi, dhe diamagnetizmi. Për fusha magnetike konstante, si ato te prodhuara nga dipole stacionare ose nga korrente të qëndrueshëm, shikoni artikullin mbi magnetostatikën. Për fusha magnetike të krijuara nga fusha elektrike që ndryshojnë në kohë shikoni artikullin mbi elektromagnetizmin.
Fusha elektrike dhe fusha magnetike janë dy fusha shumë të ndërlidhura me njëra tjetrën, ne të dyja drejtimet. Se pari, ndryshime në secilën nga këto dy fusha shkaktojnë ("induktojnë") ndryshime tek fusha tjetër, sipas ekuacioneve te Maksuellit. Se dyti, sipas teorisë së relativitetit special të Ajnshtajnit, një forcë magnetike në një sistem referencë inerciale shihet si një forcë elektrike në një sistem tjetër nga një observues në atë sistem, or vice-vërsa (shikoni elektromagnetizmi relativist për shembull). Së bashku, ato dy fusha përbejnë fushën elektro6gygfmagnetike, e cila është koncepti themelor për shpjegimin e dritës dhe valëve elektromagnetike.
Fusha B
Shpesh fusha magnetike përkufizohet si forcë që i bën ngarkesat të lëvizin. Është e njohur nga eksperimentet në elektrostatikë se nëse kemi një ngarkesë pikësore q në një fushë elektrike E atëherë shfaqet forca F = qE. Sidoqoftë, në situate tjera, kur ngarkesa pikësore lëvizë në afërsi të një kablloje rrymë-mbajtëse, forca varet edhe nga shpejtësia e asaj ngarkese. Fatmirësisht, pjesa e varuar nga shpjetësia mund të ndahet ashtu që forca përshkruhet sipas Ligjit të Lorcencit,
Këtu v paraqet shpejtësinë ndërsa x është produkti vektorial. Vektori B cilësohet si fushë magnetike dhe definohet si vektori i fushës i nevojshëm për ta bërë ligjin e Lorencit të saktë në përshkrimin e nocionit të ngarkesës pikësore. Ky definimi lejon përcaktimin e B-hit në këtë mënyrë Merret një pjesë e njohur e ngarkesë q''. Përdoret forca në atë ngarkesë për të përcaktuar fushën E. Pastaj matet forca në atë pjesë kur shpejtësia është v; përsëritet me v në disa drejtime. Tani gjindet B që bën të përshtatet të gjitha rezultatet – kjo është fusha magnetike në atë vend.''
Fusha H
Përvec B-hit, ekziston edhe H-hi, i cili po ashtu quhet fushë magnetike. Në vacuum, B dhe H janë proporcionale njëra me tjetrën, me një konstantë e varur nga njësitë fizike. Brenda materialit ato janë të ndryshme. Termi “fushë magnetike” është historikisht e rezervuar për H ndërkohë që përdoren terma të tjerë për B. Joformalisht, edhe pse edhe formalisht në disa libra të fizikës, termi “fushë magnetike” përdoret për të përshkruar B-hin ashtu sikur H-hi apo të vend të H-hit. Ka mjaft emra alternative për të dyja.
Njësitë
Në sistemin SI, njësia për B-në është tesla (simboli: T) dhe fluksi magnetik njehsohet me veber (simboli: Wb) kështu që densiteti i fluksit 1 Wb/m2 është 1 tesla. Në sistemin SI, njësia tesla është ekuivalente me (njuton·sekond)/(kulon·metër). Në sistemin CGS, B njehsohet me gaus (simboli: G). (Konvertimi është 1 T = 10,000 G.) Fusha H njehsohet me amper për metër (A/m) në sistemin SI, dhe me oersteds (Oe) në njësitë cgs.
Matja
Pajisjet që përdoren për matjen e fushës locale magnetike quhen magnetometra. Klasët e rëndësishme të magnetometrave përfshijnë përdorjen e spiraleve rrotulluese, magnetometrat Hall effect, NMR, SQUID, dhe magnetometrat fluxgate. Fushat magnetike të objekteve të largëta astronomike maten përmes efekteve të tyre në ngarkesa pikësore. Për shembull, elektronet që rrotullohen rreth një vije fushe prodhojnë rrezatim sinkrotron që është e detektueshme në valët e radios.
Vijat e fushës magnetike
Si metodë alternative për përcaktimin e fushës magnetike është të “lidhen” shigjetat për krijimin e vijave të fushës magnetike. Drejtimi i fushës magnetike në çdo pikë është afërsisht paralel me vijat e fushës dhe densiteti local i vijave të fushës mund të proporcionalizohet me fortësinë e tyre.
Vijat e fushës magnetike janë si kontura vijash (lartësi konstante) në një hartë topografike ku prezantojnë diçka të vazhdueshme dhe një tjetër shkallë e paraqitjes do të tregonte më shumë ose më pak vija. Një avantazhë i përdorimit të vijave të fushës për paraqitjen e fushës magnetike është për shkak se shumë ligje të magnetizmit (dhe elektromagnetizmit) mund të thuhen plotësisht dhe në mënyrë të prerë duke përdorur koncepte të thjeshta si “numri” i vijave të fushës në një sipërfaqe. Këto koncepte mund të “përkthehen” lehtë në formë matematikore. Për shembull, numri i vijave të fushës në një sipërfaqe të dhënë është një integral i syprinës i fushës magnetike.
Fenomene të ndryshme kanë efektin e “paraqitjes” së vijave të fushës magnetike megjithëse vijat e fushës janë fenomen fizik. Për shembull, pluhuri i hekurit i vendosur në fushë magnetike formon vija që i korrespondojnë “vijave të fushës”. “Vijat” e fushës magnetike janë po ashtu të shfaqura vizualisht në aurorat polare, ku dipoli grimcor i plazmës ndërvepron duke krijuar vija të dukshme të dritës që rreshtohen me drejtimin e vijave të fushës magnetike të Tokës.
Vijat e fushës mund të përdoren si mjet cilësor për të vizualizuar forcat magnetike. Në substancat ferromagnetike si hekuri dhe në plazma, forcat magnetike mund të kuptohen duke imagjinuar se vijat e fushës shfaqin një tension (si një band gome) përgjatë gjatësisë së tyre, dhe një shtypje pingule me gjatësitë e tyre në vijat fqinje të fushës.
Fusha magnetike dhe rrymat elektrike
Rryma e ngarkesave elektrike gjeneron një fushë magnetike dhe paraqitet ndjesia e forcës për shkak të B-fushave magnetike.
Fusha magnetike për shkak të lëvizjes së ngarkesave dhe rrymave elektrike
Të gjitha grimcat në lëvizje prodhojnë fushë magnetike. Çdo pikë ngarkese, si elektronet, prodhojnë fushë të komplikuar, por të njohur, magnetike, që varet nga ngarkesa, shpejtësia dhe nxitimi i grimacave.
Fusha magnetike e gjeneruar nga një rrymë e qëndrueshme I (rrjedhje konstante e ngarkesës elektrike, ku ngarkesa nuke ndryshon në asnjë pikë) është e përshkruar me ligjin e Bio-Savarit:
Ku nën integral është gjatësia e kabllos ku vektori dl është vektori elementar me drejtim të njëjtë me rrymën I, mu është konstanta magnetike, r është distance në mes të vendit ku ndodhet dl dhe vendit ku po llogaritet fusha magnetike dhe r është vektori njësi në drejtim të r.
Në formë më të përgjithësuar, rruga e rrymës I në fushën B gjendet përmes Ligjit të Amperit:
ku integrali linjor është mbi gjitha harqet dhe Ienc është rryma e tërë harqeve. Ligji i Amperit është gjithmonë i vlefshëm për rryma të qëndrueshme dhe mund të përdoret për të llogaritur fushën B për situate tërësisht simetrike si kabllo infinite ashtu edhe solenoid infinit.
Në një formë të modifikuar, ligji i Amperit është një nga katër ekuacionet e Maksuellit që përshkurajnë elektricitetin dhe magnetizmin.
Forca në ngarkesë pikësore
Ngarkesa pikësore që lëviz në fushën B përshkruan një forcë anësore që është proporcionale me fortësinë e fushës magnetike, komponentën e shpejtësisë që është normale në fushën magnetike dhe ngarkesën pikësore. Forca është e njohur si Forca e Lorencit, dhe është e dhënë sipas:
ku F është forca, q është ngarkesa pikësore elektrike, v është shpejtësia e çastit e ngarkesës, dhe B është fusha magnetike (në tesla).
Forca e Lorencit është gjithmonë normale, tek shpejtësia e ngarkesës dhe tek fusha magnetike që ajo krijon. Kur ngarkesa pikësore lëviz në fushë magnetike statike, ajo ndjek një rrugë spirale ku boshti spiral është paralel me fushën magnetike, dhe ku shpejtësia e grimcës mbetet konstante. Për shkak se forca magnetike është gjithmonë normale në lëvizje, fusha magnetike nuk mund të kryej punë në një ngarkesë të izoluar. Ajo vetëm mund të kryej punë në mënyrë indirekte, përmes fushës elektrike të gjeneruar nga një fushë magnetike e ndryshuar. Shpesh sqarohet se fusha magnetike mund të kryej punë tek një dipol magnetik jo-elementar, ose te një ngarkesë pikësore lëvizja e së cilës udhëhiqet nga forca të tjera, por kjo nuk është e saktë sepse puna në këto raste është shfaqur nga forcat elektrike të ngarkesave të shtrembëruara nga fusha magnetike.
Forca në kabllon rrymë-mbajtëse
Forca në kabllon rrymë-mbajtëse është e ngjashme me atë të një ngarkese në lëvizje të supozuar pasi kablloja e tillë është një grumbull i ngarkesave lëvizëse. Kablloja rrymë-mbajtëse ndjen një forcë në prezencë të fushës magnetike. Forca e Lorencit në një rrymë makroskopike shpesh referohet si Forca e Laplasit. Të konsiderojmë një përçues të gjatësisë l, prerja tërhore A, dhe ngarkesa q për shkak të rrymës elektrike i. Nëse ky përçues është i vendosur në një fushë magnetike B që krijon një kënd teta me shpejtësinë e ngarkesave në përçues, forca në një ngarkesë të vetme q është
kështu që për N-ngarkesa, ku
forca në përçues është
Ku i=nqvA.
Drejtimi i forcës
Drejtimi i forcës në një ngarkesë ose rrymë mund të përcaktohet nga një mnemonic të njohur si rregulla e dorës së djathtë (shih figurën). Duke përdorur rregullën e dorës së djathtë dhe duke treguar me gisht të madh në drejtim të lëvizjes së ngarkesave positive ose rrymës positive dhe gishtat tjerë në drejtim të fushës magnetike, forca rezultuese shfaqet nga shuplaka lart. Forca në ngarkesën pikësore negative është në drejtim të kundërt. Në qoftë se edhe shpejtësia edhe ngarkesa janë përmbys atëherë drejtimi i forcës mbetet i njëjtë. Për këtë arsye matja e fushës magnetike nuk dallon kur ngarkesa është positive dhe lëviz djathtat apo kur është negative dhe lëviz majtas (në të dy rastet prodhohet rrymë e njëjtë). Në dorën tjetër, një fushë magnetike e kombinuar më një fushë elektrike mund të dallohen mes tyre, shih Efektin e Sallës më poshtë.
Një mnemonic alternative i dorës së djathtë është rregulla e dorës së majtë e Flemingut.
Ndërlidhja mes H dhe B
Formulat e nxjerra më lart për fushën magnetike janë të sakta vetëm kur kemi të bëjmë me rrymë të tërë. Një material magnetik i vendosur brenda një fushe magnetike, megjithëse, gjeneron rrymën e vet të lidhur, e cila mund të jetë sfiduese për tu llogaritur (kjo rrymë e lidhur është për shkak të shumës së harqeve të rrymës me madhësi atomike dhe rrotullimit të grimcave subatomike si elektronte që e përbëjnë materialin). Fusha H e definuar si më sipër ndihmon ta faktorizojmë këtë rrymë të lidhur; për të parë si, ajo ndihmon për ta prezantuar konceptin e magnetizmit fillimisht.
1669
Mbi vitin 1669.
Fusha magnetike
Polarizimi magnetik M
Fusha M e një regjioni tregon në drejtim të momentit mesatar magnetik të dipolit në atë regjion. Vijat e fushës M, kështu, fillojnë afër polit jugor dhe përfundojnë afër polit verior (M nuk ekziston jashtë magnetit).
Në modelin e harqeve aperiane, M është për shkak të kombinimit të shumë harqeve të imëta amperiane për të krijuar një rrymë rezultuese të quajtur rrymë e lidhur. Kjo rrymë e lidhur, atëherë, është burim i fushës magnetike B për shkak të magnetit. Duke përkufizuar dipolin magnetik, fusha M ndjek të njëjtin ligj të Amperit:
ku integrali është linjor mbi një konturë të mbyllur dhe Ib është ‘rryma e lidhur’ e mbërthyer në atë hark.
Në modelin e polit magnetik, M fillon dhe përfund në polet e magnetit. Nëse jepet një regjion, prandaj, ka një net pozitiv “fortësia e polit magnetik” (duke iu referuar polit verior) atëherë ka më shumë vija të fushës M që hyjnë sesa që dalin. Matematikisht kjo është ekuivalente
ku integrali është i mbyllur në një sipërfaqe S dhe qM është “ngarkesë magnetike” (në njësi të fluksit magnetik) e mbërthyer nga S (sipërfaqja e mbyllur e zotëron krejtësisht një regjion pa vrima që nuk i lë vijat e fushës të ikin). Shenjat negative ndodhin sepse fusha M lëvizë nga jugu në very.
Fusha H dhe materialet magnetike
Fusha H është e përkufizuar si:
Me këtë përkufizim, Ligji i Amperit merr formën:
ku If paraqet “rrymën e lirë” e mbërthyer nga harku ashtu që integrali linjor i H-së nuk varet i tëri nga rryma e lidhur. Për ekuivalentin diferencial të këtij ekuacioni, shih ekuacionet e Maksuellit. Ligji i Amperit udhëhiqet nga kushtet kufitare
ku Kf është densiteti i sipërfaqës së rrymës së lirë dhe vektori normal tregon në drejtim nga mjedisi 2 në mjedisin 1.
Ngjashëm, integrali syprinor i H-së mbi secilën sipërfaqe të mbyllur është i pavarur nga rrymat e lira dhe prek jashtë “ngarkesës magnetike” përbrenda asaj sipërfaqeje të mbyllur:
e cila nuk varet nga rrymat e lira. Fusha H, prandaj, mund të ndahet në dy pjesë të pavarura:
ku H0 është e aplikuar në fushën magnetike për shkak të rrymave të lira dhe Hd është fusha e kundërt M për shkak të rrymave të lidhura.
Fusha magnetike H, prandaj, ri-fakturon rrymën e lidhur në terma të “rrymës magnetike”. Harqet e vijave të fushës H vetëm përreth “rrymës së lirë” dhe, ndryshe nga fusha magnetike B, fillojnë dhe mbarojnë afër poleve magnetike.
Referime
Web
Libra
Shënime
== Lidhje te jashtme =
Informacion
Densiteti i fushës
Fusha magnetike rrotulluese
Diagrame
Artikuj Revistash
Kanella
Kanella është bimë shumëvjeçare e vendeve tropikale, me lëkurë që mund ë hiqet dhe të përdoret në mjekësi ose pije e në gatesa; lëkura e tharë e kësaj bime; pluhur në ngjyrë kafe nga lëkura e thatë e kësaj bime, që ka erë të këndshme dhe që u hidhet pijeve ose ëmbëlsirave për tu dhënë erë e shije të mirë.
Burim i të dhënave
Fahéjfa 실론계피나무 കറുവ
Kantoni Marseille-Saint-Barthélemy
Kantoni Marseille-Saint-Barthélemy (frëngjisht: Canton de Marseille-Saint-Barthélemy) është një kanton në departamentin Bouches-du-Rhône, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Marseille. Ka sipërfaqe 13.93 km2 dhe popullsi 41488 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Marseille-Saint-Barthélemy aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Trimble County
Trimble është një nga 120 Countet në shtetin federal Kentucky në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Albuquerque
Albuquerque (shqiptohet Albëkerki) është qyteti më i populluar në shtetin amerikan të Nju Meksikos. Ai është qendra e qarkut Bernalillo, dhe ndodhet në pjesën qendrore të shtetit, në të dy anët e lumit Rio Grande.
Në Albuquerque ndodhet Universiteti i Nju Meksikos, Kolegji Komunitar i Nju Meksikos Qendrore, Shërbimet Shëndetësore Presbiteriane, Baza e Forcave Ajrore Kirtland, Laboratoret Kombëtare Sandia, Instituti i Kërkimeve Respiratore Lovelace dhe Monumenti Kombëtar Petroglyph. Malet Sandia shtrihen përgjatë anës lindore të Albuquerque, dhe lumi Rio Grande rrjedh nëpër qytet nga veriu në jug.
Klima
Klima e Albuquerque është zakonisht me diell dhe e thatë, me lagështi relative të ulët, me një mesatare prej 3.420 orë diell në vit.
thumb|left|250px|Qendra e Albuquerque pas një stuhie dëbore.
Dimrat janë të shkurtër, me dhjetorin muajin më të ftohtë, me mesatarisht 2.4 °C. Temperatura më i ulët e vitit është zakonisht rreth -12 °C.
Pranvera është me erë dhe e ngrohtë, ndonjëherë me disa shira, por zakonisht pranvera është pjesa më e thatë e vitit në Albuquerque. marsi dhe prilli kanë tendencë të kenë më shumë ditë me erë që arrijnë 32 deri në 48 km/orë, dhe era e fortë e pasdites mund të ngrejë rërë dhe pluhur. Në maj, erërat kanë tendencë që të pakësohen, ndërsa temperaturat fillojnë të ndjehen si në verë.
Të nxehtit e verës është relativisht i tolerueshëm për shkak të lagështisë së ulët. Ka 2,7 ditë mesatarisht në vit me temperaturë 38 °C, kryesisht në qershor dhe korrik dhe një mesatare prej 60 ditësh me temperaturë 32 °C.
Arsimi
Në Albuquerque ndodhet Universiteti i Nju Meksikos (UNM), universiteti publik më i madh në shtet. UNM përfshin një Shkollë Mjekësie cila u renditet në 50 shkollat më të mira mjeksore dhe të kujdesit shëndetësor në vend. Kolegji Komunitar i Nju Meksikos Qendrore është një kolegj i financuar nga qarku në shërbim të diplomuarve të rinj të shkollave të mesme dhe të rriturve që kthehen në shkollë. Në Albuquerque ndodhen edhe shkollat e mëposhtme ​​jofitimprurëse të arsimit të lartë: Universiteti Jugperëndimor i Arteve Pamore, Instituti Jugperëndimor Politeknik Indian, Universiteti Trinity Jugperëndimor, Kolegji i Infermierisë i Universitetit Shën Francis. Institucione të tjera shtetërore dhe jo-fitimprurëse të arsimit të lartë kanë lëvizur disa nga programet e tyre në Albuquerque. Këto janë: Universiteti Shtetëror i Nju Meksikos, Universitin Highlands, Universiteti Lewis, Universiteti Baptist Wayland, dhe Universiteti Webster.
Gjeografia e Kukësit
Kukësi (Kukës) shtrihet në pjesën verilindore të Shqipërisë dhe përfshin në administrimin e tij 1 Bashki dhe 14 Komuna.
Rrethi Kukës
Rrethi Kukës përfshin në administrimin e tij 1 Bashki dhe 14 Komuna, të cilat janë:
Pozita gjeografike
Kukësi shtrihet në pjesën verilindore të Krahinës Malore Qëndrore në pellgun me të njëjtin emër, vendosur në gjërësinë gjeografike veriore ndërmjet 41°17'29 dhe 42°05'09 dhe në gjatësinë gjeografike lindorë nga 19°23'30 dhe në 20°23'23.
Kukësi ka formën e një shumkëndëshi me gjatësi, veri-jug 26 km dhe gjerësi 35 km, sipërfaqja 956 km², ndërsa vija kufitare është 156 km.
Nga veriu kufizohet me rrethin e Hasit me vijën kufitare 34 km, nga lindja me vijën kufitare shtetërore 41 km, nga jugu me rrethin e Peshkopisë 40 km dhe nga perëndimi me rrethin e Rrëshenit 21 km dhe rrethin e Pukës 20 km.
Ndërtimi gjeologjik
Gjeologjikisht rrethi i Kukësit përfshihet në kontaktin e përplasjes së tre zonave tektonike, të Mirditës, Alpeve dhe zonës së Gashit, që në reliev përfaqësohen me vargje malore në trajtë horsti: vargu qëndror dhë lindor. Këto vargje ndahen nga njësia grabënore Kashnjet-Burrel dhe Kukës-Dibër.
Ndërtohet nga shkëmbinj sendimentarë, magmatikë dhe metamorfikë të vendosur e të mbivendosur nga tektonika, veçanërisht ajo vertikale e diferencës e Tërciarit të vonshëm. Përhapja e tyre është kryesisht ndërmjet Gjinajt dhe Gjegjanit, ndërsa depozitimet më të reja në moshë mbulojnë fundin e pellgut dhe luginat kryesore lumore (Drini i Bardhë dhe Drini i Zi).
Gëlqerorët kanë shtrirje të konsiderueshme, prandaj i japin tonin kryesor morfologjisë së relievit që ndërtojnë vargun malor lindor (Koritnik-Gjallicë-Lumë). Në këtë të fundit janë të zhvilluara shpellat, puset dhe format e tjera karstike mbi e nëntokësore me interes të veçantë dhe në fushën e turizmit. Sizmika e zonës është relativisht aktive.
Fuqia sizmike e hasur ka arritur në madhësinë 508 ballë dhe intensitet 9 ballë. Rol të madh në amortizimin e valëve sizmike luan bazamenti shkëmbor gëlqeror që kap sipërfaqen më të madhe të rrethit.
Mali i Gjallicës
left|300px|thumb|Mali i Gjallices Gjalica është mali më i lartë i rrethit Kukës, 2489m mbi nivelin e detit. Bën pjesë në vargun malor të Korabit (vargmal në skajin lindor të Shqipërisë, midis rrethit të Kukësit e atij të Dibrës) dhe shtrihet në skajin veri-lindor të këtij vargu, midis pellgut të Kukësit në veri-perëndim dhe pllajës së Shishtavecit në jug-lindje. Në veri-lindje Gryka e Vanave e ndan nga mali i Koritnikut,kurse kanioni i Bicajt në jug-perëndim e ndan nga mali i Kolesjanit.
Pjesa kulmore formon një kreshtë të mprehtë, që bie pingul mbi grykën e Vanave, kurse shpatet janë mjaft të pjerrëta duke formuar rrëpira të dukshme tektonike në gëlqerorët e pjesës së poshtme të tyre. Ka formë vezake(11 x 5 km) me drejtim veri-lindor dhe jug-perëndimor, me shpate shumë të pjërreta që bien thikë mbi lumin Lumë, pëllgun e Kukësit dhe pllajën e Shishtavecit.
Nga ana perëndimore, nga të gjitha pikat, me një vështrim mund të përceptohet e gjithë përmasa e Gjalicës që ngrihet si një piramidë gjigande mbi Rrafshën e Lumës, skematikisht në formën e një trekëndëshi të stërmadh gati dybrinjëshëm me një bazë prej afro 11 km (Gryka e Vanave-Kanioni i Bicajve) dhe lartësi mbi 2100m.
Shtrirja në lartësi nga niveli i detit
Rrethi i Kukësit, në përgjithësi, dallohet për disnivel të dukshëm të relievit ku thuajse e gjithë pjesa lindore dhe juglindore përshkohet nga zgjatimi i vargut lindor të Koritnik-Gjallicës deri te mali i Kallabakut dhe i Tërfojës në jug.
Sipërfaqet e ulëta janë të lokalizuara në gropën e Kukësit dhe tarracat lumore të Drinit të Zi dhe te Drinit të Bardhë në lartësi deri në 300–600 m mbi nivelin e detit. Relievi malor zë pjesën më të madhe të territorit nga 800-1000 deri në 2496 m (Gjallica) që arrin pikën më të lartë të rrethit të Kukësit.
Në skajin lindor dhe verilindor vërehen dhe maja të tjera të tilla si : mali i Koritnikut (2394 m ), mali i Kollovozit (1672 m) dhe Tërfojës (2105 m). Në brezin mbi 1000 m rritet shumë pjerrësia e shpatëve, prandaj ndërhyrjet në shfrytëzimin e pyjeve kërkojnë kujdes të veçantë, sepse krijohen kushte të përshtatshme për proceset dinamike të shpatit, të tilla si : erozioni i fuqishëm, shkarje dhe rrëshqitje masive të tokës.
Pjerrësia e shpateve
Relievi i Kukësit mbizotërohet nga ai kodrinor dhe sidomos malor me shpate që kanë pjerrësi të ndryshme.
Në shpatet malore, kryesisht në formacionet gëlqerore të maleve të larta, shpatet kanë pjerrësi që ndryshon midis 30-45° që bien gati pingul qoftë mbi gropën e Kukësit në perëndim dhe në pllajën e Shishtavecit në lindje dhe verilindje. Në një sipërfaqe të vogël, në gropën e Kukësit, pranë qytetit pjerrësia është 4-6°.
Relievi kodrinoro-malor në rrethinat e pellgut të Kukësit dhe në periferinë malore të vargut lindor dhe pllajës së Shishtavecit, pjerrësia e shpateve vjen duke u rritur gradualisht nga 8-10° deri në pjerrësi maksimale 45°. Prandaj pjerrësia e shpateve është një element i rëndësishëm që duhet vlerësuar mirë në të gjitha ndërhyrjet në mjedis qoftë në infrastrukturë e urbanistikë dhe në planifikimin hapsinor të territorit.
Ekspozimi i shpateve
Relievi i rrethit të Kukësit, përgjithësisht, është i ekspozuar në pernëdim dhe jugperëndim. Sektorë të veçantë të tij si luginat lumore janë të ekspozuara më shumë nga veriperëndimi.
Shpatet malore, pjesërisht ato të Koritnik-Gjallicës, Kolesianit, të pllajës së Shishtavecit janë të ekspozuara në lindje dhe verilindje. Shpatet e ekspozuara drejt perëndimit dhe jugperëndimit përbëjnë zonat e kultivimit të drithërave të bukës dhe pemëtarisë.
Ndërhyrja e njeriut në reliev
Diferencimet e shumta hipsometrike me amplitudë të madhe në distancë tepër të shkurtër shprehen qartë në energjinë e relievit dhe coptimin horizontal. Analiza e përbashkët e këtyre treguesve kryesorë morfometrikë kallëzon për kujdesin e madh që duhet treguar në ndërhyrjet në reliev, sepse me të gjitha këto tregues janë të lidhur faktorë të tillë natyrorë si : proceset dinamike të shpatit.
Një dukuri e tillë natyrore është shfaqur, shumë vite më parë (1996), në fshatërat Domje, Shtiqën, etj., ku ndodhen rrëshqitje të mëdha të tipit me rrokullisje, çarje të mureve të shtëpive, shembje e dëmtime të shtëpive në këtë zonë, etj. Këto rreziqe duhet të llogariten mirë në organizimin e hapsirës dhe mundësinë e zhvillimit të qëndrueshëm të parqeve apo rezervateve pyjore, si dhe të mbrojtjes së zonave të ndjeshme ekologjike që kanë rëndësi të veçantë në drejtimin e biodiversitetit.
Pasuritë natyrore të rrethit të kukësit dallohen edhe për hapsira të gjera turistike.
Klima
Rrethi i Kukësit ndodhet kryesisht në zonën e klimës mesdhetare paramalore dhe malore, nën zona veriore dhe lindore, zonë mjaft e përshtatshme për zhvillimin ekonomiko-social, turistik, sidomos dhe në zhvillimin e sporteve dimërore, ngjitjeve alpinistike, rrëshqitjeve në borë. Klima është mesdhetare malore, gjë që pasqyrohet qartë në temperaturat, karakterin dhe shpërndarjen e reshjeve, sasinë dhe formën e rënies së tyre dhe zgjatjen e shtresës së barës, erërat dhe rrezatimin diellor si dhe elementët e tjerë klimatikë.
Ajo është një prej faktorëve ekologjikë që ka ndikim të drejtpërdrejtë në ekuilibrin, drejtimin dhe organizimin e punëve në bujqësi, blektori dhe bimësi duke influencuar në lidhjen midis bimësisë dhe kushteve edafike.
Diellzimi
Shpërndarja e rrezatimit te përgjithshëm në këtë rreth varet nga kushtet e motit dhe vranësira.
Në Kukës sasia e përgjithshme e rrezatimit diellor në vit është 1422.28 kwh/m².
Maksimumi i rrezatimit të përgjithshëm është në muajin korrik me vlera 189.20 kwh/m². Zgjatja faktike e diellzimit për rrethin e Kukësit është nga 61 orë në janar deri në 312 orë në muajin korrik. Vlerat më të vogla të sasisë së orëve me diell, për të gjithë territorin e rrethit, vërehen në muajin dhjetor, që përkon me zgjatjen më të vogël astronomike të ditës.
Temperatura e ajrit
Sipas vrojtimeve të fundit del se temperatura mesatare vjetore është 11.8 °C dhe amplituda vjetore 21.5 °C, që ka dhe temperaturë mesatare më të ulët, kjo për shkak të lartësisë dhe pozicionit.
Maksimumi absolut i temperaturës në Kukës është shënuar në gusht 1957 që ka arritur vlerën 39.5 °C, kurse minimumi absolut është shënuar në 27 janar 1963 që ka arritur vlerat 21 °C. Periudha e vegjetacionit për bimët në këtë rreth është plotësisht e mundshme për rritjen normale të drithërave të bukës dhe të pemëve frutore, pasi dita zgjat 9-15 orë.
Mesatarja faktike e temperaturës së tokës në Kukës është 13.8 °C, duke u luhatur nga 5 °C në janar deri në 22.7 °C në korrik.
Lagështia e ajrit
Lagështia e ajrit është një tjetër element i rëndesishëm i klimës në këtë rreth.
Shperndarja e tensionit të avujve të ujit, në rrethin e Kukësit, varet nga temperatura e ajrit. Në Kukës mesatarja vjetore e tensionit të avujve të ujit arrin 908 mb. Ne janar është 5.3 mb dhe në korrik 14.7 mb.