cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oxygène
Jarre inçizoi albumin në një studio shtëpiake të improvizuar duke përdorur shumëllojshmëri të sintisajzerëve analogë, një sintisajzer digjital, si dhe instrumente dhe efekte të tjera elektronike. Albumi u bë nga një ndër më të shiturit dhe është albumi i parë i Jarre i cili arriti sukses në rrymën qendrore të muzikës. Oxygène ka ndikuar shumë në zhvillimin e muzikës elektronike dhe është përshkruar si album që ka "udhëhequr revolucionin e sintisajzerëve të viteve të shtatëdhjeta".
Valac
Valac është një djallë i përshkruar në lbrin Key of Solomon (në disa verzione si Ualac ose Valak dhe Varianti i Thomas Rudd si Valu), librin e Johann Weyer Pseudomonarchia Daemonum (si Volac), në Librin Officium Spirituum (si Coolor ose Doolas), dhe në Munich Manual of Demonic Magic (si Volach),  si një fëmijë (djalë) me krahë të ëngjëjve duke fluturuar mbi një dragua me dy kokë, dhe me fuqinë e gjetjes së thesareve.
Në kulturë
Valak përfshihet në filmin The Conjuring 2 të 2016 si antagonisti kryesorë duke marur formën e murgeshës. Valak, në atë film nuk ka asnjë llojë lidhjeje me mitologjinë përveq emrit dhe titullit "markez i gjarpërinjëve". Po ashtu në filmin Anabelle: Creation të 2017 përfshihet Valak, dhe në 2018 do të përfshihet edhe në një film të quajtur The Nun.
Qëndron Kastrati
Qëndron Kastrati është i biri i Isa Kastratit, është politikan. Tani është shpallur kryetar i komunës së Kamenicës.
Kronikë në aerodrom
Kronikë në aerodrom : publicistikë dhe tregime të jetuara. Libër me autor Zeqir Cama, rec. Bashkim Kozeli, Agim Bacelli. Botuar në Tiranë në vitin 2021, libri ka 270 faqe. ISBN 9789928294593
Wednesday (seriali televiziv)
Wednesday është një serial televiziv horror- komedi mbinatyror amerikan i bazuar në personazhin Wednesday Addams nga The Addams Family. Krijuar nga Alfred Gough dhe Miles Millar.E luajtur  Jenna Ortega si personazhi kryesor, me Catherine Zeta-Jones, Luis Guzmán, Isaac Ordonez, Gwendoline Christie, Riki Lindhome, Jamie McShane, Fred Armisen dhe Christina Ricci që shfaqen si role dytësore ose mbështetëse. Katër nga tetë episodet janë drejtuar nga Tim Burton, i cili gjithashtu shërben si producent ekzekutiv. Ajo sillet rreth personazhit titullar, i cili përpiqet të zgjidhë një perbindesh misterioz në shkollën e saj.
Burton ishte i lidhur më parë me dy projekte të lidhura me Addams Family : filmin e vitit 1991, të cilin ai e kaloi, dhe një film të animuar stop-motion të anuluar. Në tetor 2020, ai u raportua se po drejtonte një serial televiziv, të cilit më vonë iu dha një seri nga Netflix. Xhirimet u zhvilluan në Rumani midis shtatorit 2021 dhe marsit 2022. E mërkura u shfaq premierë më 16 nëntor 2022 dhe u publikua në Netflix më 23 nëntor me vlerësime përgjithësisht pozitive nga kritikët, të cilët vlerësuan performancën e Ortegas, por e kritikuan atë për ngjashmëritë e saj me dramat CW.
Premisa
Gomez dhe Morticia Addams regjistrojnë vajzën e tyre adoleshente, Wednesday, në Akademinë Nevermore në Jericho, Vermont, një shkollë për të dëbuarit monstruoz që dikur frekuentonin prindërit e saj, pasi Wednesday përjashtohet nga shkolla e mesme e mëparshme. Personaliteti i saj i ftohtë, pa emocione dhe natyra e saj sfiduese e bëjnë të vështirë për të që të lidhet me shokët e shkollës dhe të bëjë që ajo të përplaset me drejtorin e shkollës. Megjithatë, ajo zbulon se ka aftësi psikike që e ndihmojnë atë të zgjidhë një mister vrasjeje lokale me ndihmën e sherifit të Jerichos.
Betametazoni
Betametazoni është ilaç i steroideve. Ai përdoret për një sërë sëmundjesh, duke përfshirë çrregullime reumatike si artriti reumatoid dhe lupus eritematoz sistemik, sëmundje të lëkurës si dermatiti dhe psoriasis, kushtet alergjike si astma dhe angioedema, punë e parakohshme për të shpejtuar zhvillimin e mushkërive të foshnjës, sëmundjen e Crohn, kancereve të tilla si leuçemia, dhe së bashku me fludrocortisone për pamjaftueshmëri adrenocortical, ndër të tjera. Mund të merret me gojë, të injektohet në një muskul, ose të aplikohet si krem. Kur jepet me injeksion, efektet anti-inflamatore fillojnë në rreth dy orë dhe zgjasin për shtatë ditë.
Efekte serioze anësore përfshijnë një rrezik në rritje të infeksionit, dobësi të muskujve, reaksione të rënda alergjike dhe psikozë. Përdorimi afatgjatë mund të shkaktojë pamjaftueshmëri të veshkave. Ndalimi i ilaçeve papritmas pas përdorimit afatgjatë mund të jetë i rrezikshëm. Krem zakonisht shkakton rritje të flokëve dhe acarim të lëkurës. Betametasoni i takon klasës glukokortikoid të ilaçeve.
Betametasoni u patentua në vitin 1958 dhe u miratua për përdorim mjekësor në Shtetet e Bashkuara në vitin 1961. Kremi është në listën e barnave esenciale të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, ilaçet më efektive dhe të sigurta që nevojiten në sistemin shëndetësor. Është në dispozicion si ilaç i përgjithshëm. Në Shtetet e Bashkuara, tabletat dhe injektimet janë më të shtrenjta se krem.
Përdorime mjekësore
Betametazon është një kortikosteroid që është në dispozicion si pilulë, me injeksion dhe si krem.
Përdoret si një krem i ditës për të lehtësuar acarim të lëkurës, të tilla si kruajtje dhe skuqje nga ekzema. Përdoret si një trajtim për psoriasis lokal, si betamethasone dipropionate dhe acid salicylic, ose si kombinim calcipotriol / betamethasone dipropionate. Betametazon fosfat natriumi përdoret me gojë dhe nëpërmjet injektimit me të njëjtat indikacione si steroidet e tjera. Shumë farmaceutikë me bazë betametazonin përfshijnë steroidin si ester të valeratit.
Në një test të kontrolluar të randomizuar, betametazoni u tregua për të zvogëluar disa nga simptomat e atiksisë të lidhura me telangiectasia ataxia (AT) me 28-31%.
Betametazon përdoret gjithashtu për të stimuluar maturimin e mushkërive të fetusit në mënyrë që të parandalojë sindromën e vuajtjes së frymëmarrjes infantile (IRDS) dhe për të ulur incidencën dhe vdekshmërinë nga hemoragjia intrakranale në foshnjat e parakohshme.
Një krem me 0.05% betametazone duket efektiv në trajtimin e fimozës tek djemtë, dhe shpesh e tejkalon nevojën për rrethprerjen  Ajo ka zëvendësuar rrethprerjen si metodën e trajtimit të preferuar për disa mjekë në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar Britanik.
Efekte anësore
Përdorimi i tejzgjatur i këtij ilaçi në zona të gjera të lëkurës, lëkurës së thyer ose të papërpunuar, mbështjellësve të lëkurës ose nën veshjet e hermetizuara mund të rezultojë në raste të rralla që të absorbohen kortikosteroid të mjaftueshëm për të pasur efekte anësore në pjesë të tjera të trupit; për shembull, duke shkaktuar një rënie në prodhimin e hormoneve natyrore nga gjëndrat e veshkave.
Betametasone përdoret gjithashtu para lindjes së një foshnje të parakohshme për të ndihmuar në përgatitjen e mushkërive për frymëmarrje. Megjithatë, për shkak se betametazoni kalon placentën, e cila kërkohet për efektet e saj të dobishme, mund të shoqërohet gjithashtu me komplikime, të tilla si hipoglikemia dhe leukocitoza tek të sapolindurit e ekspozuar në utero.
Kur injektohet në hapësirën epidurale ose në shtyllën kurrizore, mund të shkaktojë efekte anësore serioze si humbja e shikimit, goditja dhe paraliza.
Gjuhësia strukturale
Gjuhësia strukturale, ose strukturalizmi, në gjuhësi, nënkupton shkollat ose teoritë në të cilat gjuha konceptohet si një sistem semiotik vetërregullues, elementët e të cilit përcaktohen nga marrëdhënia e tyre me elementet e tjera brenda sistemit. Rrjedh nga puna e gjuhëtarit zviceran Ferdinand de Saussure dhe është pjesë e qasjes së përgjithshme të strukturalizmit. Kursi i Saussure në Gjuhësinë e Përgjithshme, i botuar pas vdekjes më 1916, theksoi shqyrtimin e gjuhës si një sistem dinamik i njësive të ndërlidhura. Saussure është gjithashtu i njohur për prezantimin e disa dimensioneve bazë të analizës semiotike që janë ende të rëndësishme sot. Dy prej tyre janë metodat e tij kryesore të analizës sintagmatike dhe paradigmatike, të cilat i përcaktojnë njësitë përkatësisht sintaksorisht dhe leksikalisht, sipas kontrastit të tyre me njësitë e tjera në sistem.
Strukturalizmi si term, megjithatë, nuk u përdor nga Saussure, i cili e quajti qasjen semiologji. Termi strukturalizëm rrjedh nga modifikimi antidarvinian i sociologut Émile Durkheim i analogjisë organike të Herbert Spencer, i cili tërheq një paralele midis strukturave shoqërore dhe organeve të një organizmi që kanë funksione ose qëllime të ndryshme. Analogji dhe metafora të ngjashme u përdorën në gjuhësinë historiko-krahasuese ku bënte pjesë Saussure. Vetë Saussure bëri një modifikim të analogjisë gjuhë-specie të August Schleicher, bazuar në shkrimet kritike të William Dwight Whitney, për ta kthyer fokusin në elementet e brendshme të organizmit ose sistemit të gjuhës. Megjithatë, gjuhësia strukturore u lidh kryesisht me nocionin e Saussure-it për gjuhën si një sistem i dyfishtë ndërveprues i simboleve dhe koncepteve. Termi strukturalizëm u adoptua në gjuhësi pas vdekjes së Saussure nga gjuhëtarët e shkollës së Pragës Roman Jakobson dhe Nikolai Trubetzkoy; ndërsa termi gjuhësi strukturore u krijua nga Louis Hjelmslev.
Teoritë dhe metodat bazë
Themeli i gjuhësisë strukturale është një shenjë, e cila nga ana e saj ka dy përbërës: "i shënjuari" është një ide ose koncept, ndërsa "shënjuesi" është një mjet për të shprehur të shënjuarën. "Shenja", p.sh. një fjalë, është kështu bashkimi i kombinuar i shënjuesit dhe i të shënjuar. Vlera e një shenje mund të përcaktohet vetëm duke u vendosur në kontrast me shenjat e tjera. Kjo formon bazën e asaj që më vonë u bë dimensioni paradigmatik i organizimit semiotik (d.m.th., termat dhe inventarët e termave që qëndrojnë në kundërshtim me njëri-tjetrin). Kjo është në kontrast drastik me idenë se strukturat gjuhësore mund të shqyrtohen të izoluara nga kuptimi, ose se organizimi i sistemit konceptual mund të ekzistojë pa një organizim përkatës të sistemit shenjues.
Shpjegimi struktural
Qasja strukturale në shkencat humane rrjedh nga mendimi geist i shekullit të 19-të, i cili rrjedh nga filozofia e Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Sipas teorive të tilla, shoqëria ose gjuha lind si psikika kolektive e një komuniteti; dhe kjo psikikë ndonjëherë përshkruhet si një 'organizëm'. Në sociologji, Émile Durkheim bëri një modifikim humanist të analogjisë organike të Herbert Spencer. Durkheim, duke ndjekur teorinë e Spencer, e krahasoi shoqërinë me një organizëm i cili ka struktura (organe) që kryejnë funksione të ndryshme. Referenca strukturaliste u bë thelbësore kur 'strukturalizmi' gjuhësor u krijua nga rrethi gjuhësor i Pragës pas vdekjes së Saussure, pas një zhvendosjeje nga shpjegimi strukturor në funksional në antropologjinë sociale të Alfred Radcliffe-Brown dhe Bronisław Malinowski.
Vlefshmëria shkencore
Modeli i Saussure-it i shfaqjes së gjuhës, qarku i të folurit, nënkupton që la langue (vetë gjuha) është e jashtme për trurin dhe merret nëpërmjet la parole (përdorimi i gjuhës). Ndërsa Saussure përdorte kryesisht modele ndërvepruese, qarku i të folurit sugjeron që truri formohet nga gjuha, por gjuha nuk formohet nga truri, përveç në masën që lidhja ndërvepruese e kuptimit dhe formës ndodh përfundimisht në tru.
Ide të tilla përafërsisht korrespondojnë me idenë e gjuhës që lind nga studimet e neuroimazhit. Studimet ERP kanë zbuluar se përpunimi i gjuhës bazohet në ndërveprimin e sintaksës dhe semantikës dhe jo në strukturat e lindura gramatikore. Studimet MRI kanë zbuluar se truri i fëmijës është i formuar ndryshe në varësi të karakteristikave strukturore të gjuhës së tyre të parë. Në të kundërt, provat kërkimore nuk kanë arritur të mbështesin idenë e kundërt që strukturat sintaksore pasqyrojnë mënyrën se si truri preferon natyrshëm të përpunojë strukturat sintaksore. Argumentohet se Gramatika Funksionale, që rrjedh nga Saussure, është e pajtueshme me pikëpamjen e gjuhës që lind nga kërkimi i trurit dhe nga studimi ndërgjuhësor i strukturave gjuhësore.
Përgjigje : poezi
Përgjigje : poezi, me autore Adelina Balashi, red. Iskra Thoma. Botuar në Tiranë në vitin 1983 nga "Naim Frashëri". Libri ka 55 faqe.
Anthony Cumia
Anthony Cumia lindi më 1961. Është një aktor dhe komedian.
Tyrbja e Sheh Shpëtimit
Tyrbja e Sheh Shpëtimit është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Brengat e shpirtit
Brengat e shpirtit : poezi me autor Zaho Balili, red. Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2001 nga "Toena". Libri ka 115 faqe. ISBN 9992713941
Vargmali Qendror (Shqipëri)
parapamje| Harta topografike e [[Shqipëria|Shqipërisë]] Vargmali Qendror është një rajon fiziogjeografik që përfshin skajin qendror dhe lindor të Shqipërisë. Përfshin brendësinë malore që shtrihet nga lugina e Drinit dhe malet e Sharrit, Skënderbeut, Korabit dhe Shebenik - Jabllanicës, përmes liqeneve të Ohrit dhe Prespës, deri në fshatin Ersekë dhe afër maleve të Pindit. në kufirin midis vendit dhe Greqisë.
Vargu qendror malor mund të ndahet në mënyrë konvencionale në një numër nënrajonesh. Veriu përfshin rrethet malore të Mirditës dhe Pukës. Qendra dominohet nga malet e Lurës dhe të Korabit krahas rajoneve të Martaneshit dhe Çermenikës. Jugu përfshin luginën e Shkumbinit si dhe malet e Mokër e Valamarës, fushën e Korçës me rrethet e sipërme të Devollit dhe Kolonjës.
Relievi i vargmalit qendror malor është i larmishëm dhe furnizohet me kalime malore të larta, kanione dhe gryka të thepisura, pyje të dendura dhe peizazhe alpine të mbushura me liqene akullnajore, të cilat nga ana e tyre ofrojnë kushte të shkëlqyera për një biodiversitet të madh. Pjesa më e madhe e terrenit u formua nga shkëmbinj ultramafikë, me origjinë nga manteli i tokës, i cili është bërë kryesisht serpentinit.
Zonat e mbrojtura të rajonit janë shtëpia e disa prej pamjeve dhe peizazheve më ikonike të vendit. Ka gjashtë parqe kombëtare, një zonë ramsar, një rezervë biosfere dhe një vend i trashëgimisë botërore të vendosura në rajon. Zonat më të mëdha të mbrojtura, të matura sipas sipërfaqes, janë Parku Natyror Korab-Koritnik dhe Parku Kombëtar Shebenik-Jabllanicë.
Malet e Korabit
parapamje| Mali i Bardhë, peizazh tipik karstik brenda maleve të [[Mali i Korabit|Korabit .]] Malet e Korabit janë vargmali më i lartë dhe më i gjatë brenda vargmalit malor qendror. Relievi është i larmishëm dhe i pajisur me shumë liqene akullnajore, qafa malore, kanione, gryka dhe gropa. Ajo shtrihet rreth 40 km nga veriu në jug midis pjesës së poshtme të Drinit të Zi dhe degës së tij Radika. Vargmalet malore janë kryesisht shkëmbinj sedimentarë paleozoik të përbërë nga dolomite, gëlqerorë, rërë dhe konglomerate.
Masivi i Korabit është maja e katërt më e lartë në Ballkan, maja më e lartë e Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut dhe gjithashtu një nga vetëm dy samitet në Evropë, të cilat janë pika më e lartë për më shumë se një shtet. Për më tepër, Korabi është maja e 18-të malore më e spikatur në Evropë. Maja të tjera përfshijnë Maja e Moravës 2718 m, Mali i Gramës 2345 m Korab II 2756 m, Korab III 2724 m, Korab Gates 2727 m, Maja e Moravës 2718 m, Shulani i Radomirës 2716 m dhe Korabi i Vogël 2683 m. Korabi përfshin 562 km², 63.5% brenda territorit shqiptar. Pjesa shqiptare e vargmalit është një park natyror i mbrojtur. majtas|parapamje| [[Rrëqebulli evroaziatik|Rrëqebulli euroaziatik mund të gjendet në zonën qendrore.]] Korabi është i njohur për 39 liqenet e tij akullnajore të vendosura në lartësinë 2340 metra mbi Adriatikun, më i madhi dhe më i thelli prej tyre është Gramë. Pyjet përbëhen nga lloje të ndryshme të pemëve gjetherënëse dhe halore dhe një shumëllojshmëri lulesh të egra. Ato janë të bollshme në lloje të tilla si ahu, pisha austriake, bredhi i argjendtë, pisha boshnjake, pisha maqedonase dhe verri i zi. Fauna përfaqësohet nga lloje të shumta gjitarësh të mëdhenj si ariu i murrmë, ujku, rrëqebulli, shqiponja e artë, goshawks dhe shumë të tjerë.
Malet e Jabllanicës dhe Shebenikut
Malet janë burimi i emrit të Parkut Kombëtar Shebenik-Jabllanice. Sipërfaqe të mëdha janë të mbuluara me pyje ahu, dushku dhe halorë. Për shkak të trashëgimisë së tij natyrore dhe florës dhe faunës së jashtëzakonshme, Parku Kombëtar Shebenik-Jabllanice përbën një pjesë të pyjeve të lashta të ahut të Karpateve dhe rajoneve të tjera të Evropës, që u shpall një sit i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në vitin 2017. Shumica e gjitarëve të mëdhenj të Evropës banojnë në këtë zonë si ariu i murrmë, ujku, derri, dhia e egër dhe dreri. Për më tepër, rrëqebulli i rrezikuar i Ballkanit ende mbijeton në male.
Malet e Valamarës
majtas|parapamje|650x650px| Pamje panoramike nga Maja e Valamarës ( Mali i Valamarës ). Malet e Valamarës shtrihen midis luginës së Shkumbinit në veri dhe luginës së Devollit në jug. Për më tepër, lumi Shkumbin buron nga malet. Malet shtrihen në territorin e tre rretheve si Gramshit, Pogradecit dhe Korçës. Maja e vargmalit të Valamarës në Shqipërinë jugperëndimore, Maja e Valamarës është maja më e lartë me një lartësi prej 2373 m. Ato janë të formuara nga shkëmbinj sedimentarë mesozoikë dhe paleozoik të dolomitit, gurit gëlqeror, rërës dhe konglomerateve të formuar nga detet dhe liqenet që dikur kishin mbuluar zonën. Përveç kësaj, disa liqene akullnajore mund të gjenden në pjesën lindore. Gjatësia totale e Valamarianëve është mbi 13 km dhe gjerësia e zinxhirit malor varion midis 10 and 15 km. Lartësitë më të larta ndodhin aty ku janë më të gjera.
Malet e Skënderbeut
djathtas|parapamje| Gryka e Shkopetit, [[Lumi i Matit|lumi Mat që rrjedh nëpër grykë.]] Malet e Skënderbeut formojnë kufirin midis vargmalit malor Qendror dhe Ultësirës Perëndimore në perëndim. Edhe pse vargu lakon shumë, drejtimi i tij kryesor është nga veriu në jug, duke u shtrirë rreth 80 km në drejtim veri-jug nga Vau i Dejës në veri deri në qytetin e Elbasanit në jug. Në perëndim, malet bien në mënyrë të pjerrët në fushën bregdetare, që kalon përgjatë detit Adriatik. Në lindje karakterizohet nga malësitë dhe pellgu i lumit Mat ; në veri Mirdita dhe në jug malet e Martaneshit. Ajo u formua nga ngritjet dhe palosjet e forta tektonike gjatë periudhave të Triasikut, Jurasikut dhe Kretakut. Majat janë të përbëra nga gëlqerorë, ndërsa shpatet nga flishi.
Pjesa veriore në jug të Vaut të Dejës, malet arrin një lartësi prej 614 m lartësia mbi Adriatik në Majën e Shitës. Disa kilometra, majat gradualisht bëhen më të larta në Malin e Velës duke qëndruar në 1172 m, në verilindje të Lezhës. Malet kanë rezerva të bollshme ujore me një rrjet të dendur burimesh malore dhe lumenjsh. 94 km Lumi i gjatë Fan rrjedh nga Mirdita dhe përshkon malet në jug të Malit të Velës përmes grykave dhe kanioneve të ngushta në lumin Mat. Seksioni perëndimor, ose Zinxhiri i Krujës, është një strukturë antiklinale e përbërë nga bërthama karbonatike e periudhës Kretake - Eocen. Fillon në bashkimin e lumenjve Fan dhe Mat, duke u ngritur shpejt se pjesa lindore. Në Malin e Krujës fillon të arrijë një lartësi prej më shumë se mijë, më saktë 1176 m. Në shpatet perëndimore të tij ndodhet qyteti i Krujës. Megjithatë, ajo vazhdon të ngrihet më në jug të Krujës drejt Tiranës në malet e Dajtit me kanione dhe gryka të thella, të cilat i ndajnë malet në një seri të gjatë blloqesh. Maja më e lartë është Dajti me 1613 m. Më pas Mali i Priskës 1365 m dhe një seri malesh nën 900 m mbi Adriatikun vijon.
Hidrologjia
djathtas|parapamje| Burimi i [[Lumi i Shkumbinit|lumit Shkumbin nën majën e Valamarës.]] Hidrografia e vargmalit malor qendror dominohet nga liqene akullnajore dhe një rrjet i dendur përrenjsh që rrjedhin përkohësisht në periudhat e shkrirjes së borës ose shiut. Me një gjatësi totale prej 285 km, lumi Drin është më i gjati dhe më i madhi në rajon. Ndërsa lumi rrjedh nëpër rajonet karstike të maleve dhe kodrave, brigjet e tij janë të pjerrëta me shkëmbinj dhe gremina. Rajoni i përket kryesisht pellgut të lumit Drin. Kullon pothuajse të gjithë vargun qendror malor dhe pjesën më të madhe të tokave më të larta në verilindje dhe juglindje. Drini i Zi ( Drini i Zi ) buron nga liqeni i Ohrit në Shqipërinë juglindore midis kufirit me Maqedoninë e Veriut dhe rrjedh 149 km në veri përmes maleve Shebenik - Jabllanicë dhe Korabit deri në periferi të Kukësit në verilindje të Shqipërisë, ku Drini i Zi bashkohet me Drinin e Bardhë ( Drini i Bardhë ). Përveç kësaj, lumi Drin fillon në bashkimin e dy burimeve të tij, derisa lumi të shkarkojë detin Adriatik. Shumica e këtyre përrenjve bien me shpejtësi nga malet në lindje drejt bregut të Adriatikut dhe kanë prerë gryka të thella, piktoreske. Drini i Bardhë kullon 4964 km² të peizazheve karstike të Shqipërisë lindore, ndërsa Drini i Zi kullon 5885 km².
Në juglindje, lumi Shkumbin rrjedh nga pjesa lindore e maleve të Valamarës përmes maleve të Gorës dhe derdhet gjithashtu në detin Adriatik. Në rrjedhën e sipërme të pellgut të Shkumbinit, lumi kalon përmes kodrave gëlqerore të Valamarës dhe shkëmbinjve sedimentarë të përfaqësuar nga rëra dhe konglomerate të çimentuara. Janë edhe pjesët shqiptare të liqeneve të ujërave të ëmbla të Ohrit, Prespës dhe Prespës së Vogël.
Kur dy zemra dashurohen
Kur dy zemra dashurohen : tregime me autor Zaho Balili, red. Odhise K. Grillo. Botuar në Tiranë në vitin 2002 nga "Toena". Libri ka 112 faqe. ISBN 9992715502
Vargmali Qendror (Shqipëri)
Biologjia
parapamje| Një habitat tipik në malet e Korabit.
Flora
Vargmali qendror malor përmban një diversitet të jashtëzakonshëm biologjik dhe një gamë të gjerë ekosistemesh. Për sa i përket fitogjeografisë, vargu malor qendror bie brenda pyjeve të përziera të maleve Dinarike, pyjeve të përziera të Ballkanit dhe pyjeve të përziera të maleve të Pindit, ekorajoneve tokësore të pyjeve gjethegjerë dhe të përzier Palearktik dhe pyjeve mesdhetare, pyjeve dhe biomeve të shkurreve.
Pyjet përbëhen nga lloje të ndryshme të pemëve gjetherënëse dhe halore duke përfshirë një larmi të madhe bimësh të tipit evropian dhe mesdhetar. Me rëndësi të veçantë është prania e bredhit ; 74 për qind e të gjithë pyjeve të përbëra me bredh në Shqipëri gjenden kryesisht në vargmalet malore qendrore. Në disa raste, formon pyje të përzier me ahun (ahu evropian ), pishën ( pisha e zezë ) dhe lisi ( lisi evropian ). Shquhet pisha e zezë e cila rritet kryesisht në rajonin verior të vargmalit qendror si në Malin e Bardhë.
Fauna
Fauna është studiuar dobët, por brenda maleve të Korabit shqiptar përfaqësohet nga 37 lloje gjitarësh, ndër të cilët përfshihen ariu i murrmë, ujku gri, rrëqebulli ballkanik, kaprolli, derri i egër, nuselalë, kunadë pishe, dhe ketri i kuq.
Vargmalet qendrore malore ofrojnë mundësi të jashtëzakonshme vëzhgimi për speciet e shpendëve, të kërcënuara në vend, gjatë gjithë vitit. Shqiponja e artë dhe skifterët folenë në zona shkëmbore dhe pyjore ngjitur me trupat ujorë, duke qëndruar larg aktivitetit të rëndë njerëzor kur është e mundur, si në Parkun Natyror Korab-Koritnik. Capercaillie perëndimore jeton kryesisht në pyjet halore në zonat e vjetra shkëmbore në të gjithë rajonin. Shkaba grifon është jashtëzakonisht e rrallë dhe shumohet në shkëmbinj që lidhen me zonën e thyer dhe malore. Pelikani i bardhë dhe dalmat, i cili është një nga speciet më të mëdha të shpendëve në botë, kalon sezonin e verës në liqenet e Parkut Kombëtar të Prespës shoqëruar me ligatinat e patrazuara, kënetat e ujërave të ëmbla dhe përrenjtë e përhershëm.
Zona e Shebenikut dhe Jabllanicës është shtëpia e rrëqebullit ballkanik të rrezikuar që jeton në pyjet gjetherënëse dhe të përziera të maleve. Është gjithashtu pika më jugore e habitatit të tyre evropian.
Le Lauzet-Ubaye
Le Lauzet-Ubaye është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Le Lauzet-Ubaye ka një popullsi prej 224 banorë dhe sipërfaqe 66.26 km², me një dendësi prej 3 banor/km².
Shtëpia e Llaqi Salepit (Aleksandra Salepi)
Shtëpia e Llaqi Salepit (aleksandra Salepi) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Tempulli i Tenavaramit
Etimologjia
Kreu i Dondras është i njohur historikisht në gjuhën tamile si Then-thurai, Tevan-thurai, Tennavan-thurai, Tendhira Thottam, Tenavaram dhe Tanaveram që janë variante me të njëjtin kuptim "zoti i portit jugor" në këtë gjuhë. Then ose Ten është një formë e anglizuar nga fjala tamile jug ndërsa Tennavan ("jugore") është një epitet historik që karakterizon hyjninë hindu Shiva në këtë gjuhë, i përdorur nga poetët tamilë dhe njëkohësisht i përdorur si një përshkrim i nderuar i mjaft mbretërve Pandyanë. Tevan do të thotë zot, Thurai do të thotë port, Thottam do të thotë "pronë" ndërsa varam ose waram nënkupton banesën e zotit Iswaram. Hyjnia kryesore e faltores Vishnu ndan të njëjtin emër me qytetin, Tenavarai Nayanar, në pikën më jugore të ishullit. Faltorja më veriore e Vishnut në ishull, Vallipuram Vishnu Kovil, bujt hyjninë e lashtë Vallipuram Alvar duke ndjekur traditën e emërtimit të ngjashëm. Faltorja e Ganeshit në kompleks ishte e njohur si Ganeshwaran Kovil dhe faltorja e Shivës në kompleks ishte e njohur si Naga-Risa Nila Kovil. Ky emër ka gjasa që të jetë i lidhur etimologjikisht me Nagareshun, nga fraza e famshme Nagareshu Kanchi e sajuar nga poeti i shekullit të V Kalidasa në përshkrimin e Kanchipuramit si "qyteti më i mirë". Nila do të thotë blu ndërsa Kovil ose Koil do të thotë tempull hindu në gjuhën tamile. I gjithë kompleksi ishte faltorja më jugore e pesë Iswaramëve të lashtë të Shivës në ishull të lashtësisë klasike bashkë me Koneswaramin (Trincomalee), Naguleswaramin (Keerimalai), Thiruketheeshwaramin (Mannar) dhe Munneswaramin (Puttalam). Në gjuhën pale qyteti quhet Devapura dhe Devanagara. Në gjuhën sinhaleze ai është reveruar si Devinuwara, që do të thotë Qyteti i Zotave dhe Devundara. Në anglisht tashmë qyteti është i njohur si Dondra ose Dondera. Ai ishte një port i rëndësishëm detar dhe kryeqytet në Sri Lankën mesjetare dhe bujtëte tregëtarë nga zonat përreth të Azisë, mes të cilëve kishte shumë tregtarë nga Tamil Nadu.
Historia e hershme
Një hartë e skicuar nga hartografët e hershëm grekë tregon ekzistencën e një tempulli hindu në të njëjtën vendndodhje përgjatë bregut jugor. Ptolemeu në vitin 98 të e.s. shënon qytetin si "Dagana" ose "Dana" (Hëna e shenjtë), një vend "i shenjtë për hënën", që gjeografët thonë se përputhet me Tenavaramin. Në këtë tempull hyjnia kryesuese ishte e njohur si "Chandra Maul Eshwaran". Në ballin e hyjnisë ishte një gurë i madh i çmuar në formën e një gjysëm-hëne. Tekstet e lashta tamile si Yalpana Vaipava Malai e quajnë qytetin Theivanthurai (Porti i zotit) dhe emrin e hyjnisë si Santhira Segaram ose "hyjnia Shiva, mbajtësi i hënës në kokën e tij". Kjo faltore u bë e njohur si Naga-Risa Nila Kovili i Tenavaramit nga periudha mesjetare dhe si "Tondeswaram", një nga pesë Ishwaramët e lashtë të Shivës në rajon.
Midis shekujve të XI - XVI
Kompleksi mirte të ardhura nga shtatëdhjetë fshatra. Dhurime të rëndësishme prej ari, argjendi, mëndafshi dhe druri sandali u bënë nga admirali kinez Zheng He për tempullin e Tenavaramit në vitin 1411, siç përshkruhen në mbishkrimin tregjuhësh të Galles. Teksti ka të bëjë me ofertat e bëra nga ai dhe të tjerë për besime të ndryshme duke përfshirë zotin e tamilëve Tenavarai Nayanar, një mishërim i zotit hindu Vishnu, nga ana e perandorit Yongle. Në këtë vend u ngritën mjaft kolona guri nëpërmjet dhurimit nga mbretërit kinezë, të shkruara me gërma të kombit të tyre si një shenjë e përkushtimit të tyre për idhujt e Tenavaramit. Hyjnia kryesore përmendet dhe i bëhen dhurime sipas mbishkrimit tregjuhësh ashtu si dhe në lidhje me faltoren e afërt të Shivës – Nayanarët ishin shenjtë historikë shaivitë tamil, që adhuronin Shivën dhe jetonin midis shekujve të V dhe të X në Tamil Nadu. Admirali lutej për bekimin e hyjnive hindu këtu për një botë paqësore të ndërtuar mbi tregtinë. Hartografët portugezë si Tomé Pires që vizitoi ishullin në fillim të shekullit të XVI e përshkruan Tenavarqen si një port të rëndësishëm tregtar dhe për lundrimin në jug, plotë me gurë të çmuar. Çatitë e realizuara me ar dhe bakër të Tenavaramit fituan famë mes pelegrinëve dhe lundruesve, për shkak të qëllimeve lundruese dhe kontributit të tij në pamjen e qytetit si një "qytet i artë". I përfshirë nga një kompleks katërkëndor që hapej nën verandat dhe tarracat në faltoret e hyjnive të ndryshme, kompleksi përmbante kopshte shkurresh dhe pemësh që priftërinjtë i përdorinin për të nxitur ofertat për hyjnitë. Historiani portugez Diogo do Couto pohonte se bashkë me Majën Adam, Tenavarai ishte tempulli më i vlerësuar në ishull dhe vendi më i vizituar i pelegrinazhit i jugut me një cirkuit të një lege të plotë, ndërsa nxënësi i tij historiani De Quieroz e krahason shkëlqimin e tempullit të qytetit port me atë të Koneswaramit të Trincomaleet dhe pohon se Vishnu ishte hyjnia kryesore e faltores së shkatërruar të Tenavarait.
Shkatërrimi
Portugezët e quanin faltoren e madhe "Pagoda e Tanauarês". Ajo u shkatërrua në shkurt të vitit 1588 nga ushtarët e drejtuar nga Thome de Souza d'Arronches, një kapiten marine portugez. Tempulli u sulmua për të shpërqëndruar mbretin e Sitawakanit, Rajasimha I, që po vendoste nën rrethim qytetin e Columbos në bregun perëndimor të ishullit në atë kohë. De Sousa hyri në kompleks për ta zbrazur atë, duke u dhënë urdhër për ta plaçkitur 120 ushtarëve shoqërues nga pasuritë e tij me fildish, stoli dhe drurë sandali, duke shkatërruar mijëra statujat dhe idhujt e tempullit përpara se ta rrafshonte kompleksin dhe ta përdhoste oborrin e brendshëm duke therur aty lopë. Zona pastaj u dogj. U shkatërrua gjithashtu edhe karroja tempullore madhështore e hyjnisë prej druri. De Quieroz, duke shkruar një shekull pas shkatërrimit, pohon se më pas, në themelet e tempullit u ndërtua një kishë e madhe katolike, Katedralia e Santa Lucias nga françeskanët, të caktuar për të mirëmbajtur tre kishat portugeze. Rrënojat e mjaft kolonave prej granit nga një nga faltoret e Tenavaramit dhe një portë e skalitur në mënyrë të stërholluar përmbajnë ndikime të Arkitekturës Pallava, njëlloj si kolonat e rizbuluara të Tempullit të lashtë të Koneswaramit që u shkatërrua pothuajse dyzet vjet më vonë. James Emerson Tennent e përshkruan Tenavaramin si kompleksi më madhështor hindu i ishullit përpara shkatërrimit të tij.
Rrënojat dhe rizbulimi
Kronikanët e shekullit të XVIII si orientalisti kapiten Colin Mackenzie dhe shkrimtari Robert Percival i përshkruajnë rrënojat e mjaft tempujve hindu që ata panë në qytet si bashkëkohës të shembujve më të mrekullueshëm të Arkitekturës së lashtë tamile si dhe skulpturës që mbijetonte në Bregun e Coromandelit në Tamil Nadu. Pllakatat prej graniti, punimet në gurë dhe kolonat e rrënojave përfshinin mjaft koka elefantësh dhe skalitje të njerëzve të zhveshur dhe që tregonin adhurimin e lingamit për vizitorët. James Cordiner, duke shkruar në vitin 1807, përshkruan kolonadën prej 200 kolonash graniti që kishin baza të skalitura dhe kapitele ashtu si dhe cepa të tjerë, që formonin një shëtitore për në det, duke çuar në një portik të skalitur në mënyrë të stërholluar me mjaft skulptura hindu të bashkangjitura. Ai përshkruan pikëtakimet e rreshtave të kolonave me këtë shëtitore që shkonte nga e djathta në të majtë. Cordiner përmend zbulimin e imazhit të lashtë prej guri të Ganeshit të adhuruar në një kolibe balte në sit. Pusi i faltores ishte mbuluar nga një pllakë guri. Një tjetër faltore kushtuar Muruganit të Kathirkamamit u paraqit gjithashtu dhe nderua gjatë vizitës së tij. Shumë prej gurëve të rrënojave të kompleksit të Tenavaramit u përdorën për të ndërtuar Fortesën e Mataras nga kolonizatorët. Tempujt budistë sinhalezë me madhësi më të vogël dhe një periudhë shumë më e vonë kishin për tu ngritur mbi rrënojat e e tamilëve hindu në disa vende sipas vëzhgimeve të tyre. Zbulimet e arkeologëve në fundin e shekullit të XX tregojnë se aty ku ishte ngritur një viharë budiste kishte qenë faltorja e Shivës ose Ganeshit në kompleks.
Rikthimi i idhujve në shekullin e XX
Një ndërtesë e vogël prej guri aktualisht e quajtur Galge or Galgane në Tenavaram që dikur konsiderohet se ka mbajtur një kube tulle ose kate të sipërme (Kullë Vimana) në majë të çatisë së saj paraqet një stil ndërtimi dhe arkitekture provinciale dravidiane të atribuar fundit të Periudhës Pallava me ngjashmëri të madhe me Tempullin Kailasanathar në Kanchipuram. Sikur të kishte qenë Vimana-Garbhagriha ose Sreekovili i një prej faltoreve, kjo ndërtesë u rikonstruktua/riparua në vitin 1947. Është një strukturë e thjeshtë kuboide guri me një çati të sheshtë mbi shenjtëroren e saj. Një skulpturë lingam e Shivës u gjet përballë Othpilima Viharas në sit në vitin 1998 nga një kopështar bashkë me një statujë prej guri të Nandit. Është 1.305 m e lartë dhe 0.77 m e gjerë. Dekada më herët ishin zbuluar statujat e Ganeshit dhe Nandit në sitin Kovil Vatta – kopshtet e një vihare të sapo ndërtuar budiste në zonën Vallemadama të Tevan Thurait. Përmasat e mëdha të lingamit i kanë çuar arkeologët në përfundimin se ai mund të ishte idhulli kryesor i tempullit të lashtë. Avudaiyari ose piedestali i Shiva lingamit është një pllakë e hollë; pjesa vertikale e të cilës është e lartë dhe e hollë. Nandi ishapami (statuja e Nandit) e gjetur me lingamin datojnë nga Periudha Pallava. Zbulime të tjera përfshijnë statujat e Ganeshit dhe një hyjneshe që mund të jetë Pattini/Kannagi. Kurora dekoronte portikun e faltores zanafillore, që datonte nga shekulli i X, është e mirëmbajtur në vend. Një nga dy stilet e Thoranamit në Stilin tipik të tempujve Keralas, (luan-drago deti ose pallua i kurorëzuar), korniza dhe trari i Makara Thoranamit (portikut) përfshijnë gardianë të vegjël, kërcimtarë, muzikantë, gana dhe kalorës yali. Në qendër të trarit është një purifikim i hyjneshës Lakshmi.
Gjendja e tanishme
Në fundin e Periudhës Britanike, "Vishnu Devale" u ndërtua në qytet sipas traditave budiste sinhaleze dhe sot adhurohet vetëm nga budistët sinhalezë. Hyjnia e tij ndonjëherë quhet Upulvanna, që orientalisti gjerman Wilhem Geiger vëren se është një formë alternative vendore e hyjnisë Vishnu, hyjnia kryesore e Tenavarait zanafillor. Upulvan do të thotë në gjyrë blu zambaku, një atribut si i Vishnut ashtu dhe i Shivës). Ndërtesa e Vishnu Devales këtu është gjithashtu në ngjyrë blu. Qyteti i port shumë besimësh dhe shumë-etnik i dikurshëm pushoi së funksionuar si i tillë nga fundi i periudhës mesjetare.
Lotë kurbeti
Lotë kurbeti : poezi me autor Zaho Balili, red. Elda Kelo. Botuar në Tiranë në vitin 2003 nga "Toena". Libri ka 157 faqe. ISBN 9992717661
Ibn Amire
Ahmed ibn Abdullah Ibn Amira (1186 - vdiq rreth vitit 1250) ishte historianë, poetë dhe dijetarë gjatë regjimit të dinastisë Almohad. Ibn Amira ishte Kadi i Majorkës dhe punoi për sulltanin në Valencia dhe Sevilja. Ai u zhvendos në Majorka pas rënies së Valenciës më 1238 dhe vazhdoi të punoj për sulltanin.
Biografia
Ibn Amira lindi në Alzira, në provincën e Valenciës. Ai lindi në një familje berbere themeluar në Shatiba (Xàtiva, Valencia), prej shekullit njëmbëdhjetë. Ai filloi studimet e tij në Alzira dhe u përqendrua në hadith, fikh (jurisprudencë islame) dhe letërsi. Ai u mësoi nga disa dijetarë më të famshëm të kohës së tij, siç janë muhadithi Ebu Rabi ibn Salim dhe gramatikani el-Shalaubin.
Ibn Amira ishte gjithashtu autor i një dorëshkrimi rreth historisë së Majorka, Tarij Mayurqa. Dorëshkrimi (i shkruar midis 1203 dhe 1232) u përkthye në spanjisht nga historiani Guillem Rosselló Bordoy.
Amira el-Tavil
Princeshë Amira bint Aidan bin Najef El-Tavil El-Otejbi (Arabisht: الاميرة اميرة بنت عيدان بن نايف الطويل العصيمي العتيبي; lindi më 6 nëntor 1983) shpesh quhet Princeshë Amira el-Tavil, prej mediave dhe shtypëve të gjuhës angleze, është princeshë dhe filantropiste saudite. Princesha Ameerah morri rolin zëvendëse e kryetarit të Fundacionit El Ualed bin Talal dhe anëtare e bordit të Silatech, një organizatë ndërkombëtare rinore që fokusohet në fuqizimin e të rinjve në botën arabe përmes krijimit të vendeve të punës dhe mundësive më të mëdha ekonomike për t'u marrë me papunësinë në rajon.
Jeta e hershme
Princesha El-Tavil lindi në Riad, Arabia Saudite. Babai i saj është Aidan bin Najef El-Tavil El-Otejbi. Ajo u rrit nga një nënë e divorcuar dhe gjyshërit e saj në Riad. Në moshën 28 vjeçare, ajo takoi princin El-Valid bin Talal, i cili është 28 vjetë më i vjetër, ndërsa kryen një intervistë për një letër shkollore. Përfundimisht, ata u martuan në vitin 2008 dhe u divorcuan më vonë në nëntor 2013. Princesha Amira është e diplomuar në Universitetin e New Haven me një diplomë në Administrim Biznesi.
Aktivitete humanitare
Si zëvendëse e kryetarit dhe kreu e komitetit ekzekutiv e Fundacionit El Ualed bin Talal në Arabi Saudite (tani i njohur me emrin Filantropitë ALwaleed). Princesha Amira mbështet një gamë të gjerë interesash humanitare në Arabinë Saudite dhe në mbarë botën. Fondacioni është një organizatë ndërkombëtare jofitimprurëse e dedikuar për mbështetjen e programeve dhe projekteve që synojnë zbutjen e varfërisë, lehtësimin e katastrofave, dialogun ndërfetar dhe fuqizimin e grave.
Si kryetare e kompanisë Kingdom Holding Company, ajo udhëton gjerësisht në emër të Fondacionit Alwaleed bin Talal në një përpjekje për të kuptuar më mirë sfidat më urgjente me të cilat ballafaqohet bota. Duke vizituar OJQ-të dhe organizata të tjera të ndihmës dhe zhvillimit, ajo synon të përmirësojë dhe promovojë imazhin e grave saudite, ndërsa përfaqëson Fondacionet, zbatimin e projekteve dhe kryerjen e udhëtimeve në terren. Ajo ka vizituar më shumë se shtatëdhjetë e një shtete.
Princesha ka inauguruar jetimoren e fshatit Alwaleed bin Talal në Burkina Faso dhe udhëtoi në Pakistan për t'i siguruar ndihmë dhe lehtësim për viktimat e përmbytjes së vendit dhe për ta përkrahur arsimin. Së bashku me Princin Filip, Duke e Edinburgut, Princesha Amira formalisht hapi qendrën e studimeve islame në Universitetin e Kembrixhit, ku pranoi, nga Princi Filipi, një Medalje 800 vjetori për filantropinë e jashtëzakonshme.
Ajo publikisht ka thënë në revista Time dhe Foreign Policy se përkrah të drejtën që gratë të vozisin në shtetin e Arabisë Saudite dhe çështjen më të gjerë të fuqizimit të përgjithshëm të grave për të kontribuar plotësisht në shoqërinë saudite.
Tyrbja e Tahir Efendisë
Tyrbja e Tahir Efendisë është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Mëria e zanave
Mëria e zanave : roman me autor Grigor Banushi, red. Diana Çuli. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Fan Noli". Libri ka 386 faqe. ISBN 9789928203090
Pasanikë të varfër
Pasanikë të varfër : baladë dashurie në Milano. Roman me autor Grigor Banushi, red. Petrit Ymeri. Botuar në Tiranë në vitin 2021 nga "Dituria". Libri ka 254 faqe. ISBN 9789928335715
Riez
Riez është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Riez ka një popullsi prej 1822 banorë dhe sipërfaqe 40 km², me një dendësi prej 46 banor/km².
Vals në shkretëtirë
Vals në shkretëtirë roman me autor Grigor Banushi, red. Kristiana Golemi. Botuar në Tiranë në vitin 2019 nga "Dituria". Libri ka (pj. 2), 350 faqe. ISBN 9789928292308
Lista e demonëve teologjik
-Kjo listë kategorizon shumë djaj (demonë) të feve dhe besimeve të ndryshme- Kjo është një listë e demonëve(Teologjik) që shfaqen në bazë të fesë, teologjisë, demonologji, mitologji, dhe folklor. Nuk është një listë e emrave të djajve, megjithëse disa janë të listuar me më shumë se një emër.
Lista e djajve të imagjinuar përfshinë ato letrare me synim teologjik, siq është Inferno e Dantes. Për vet faktin se lista e krijesave legjendare kanë lidhje me mitologji, folklor, dhe përralla popullore, shumë shkelje mundë të pritet.
Emra të zotrave, lista e perëndive, dhe lista e perëndive të imagjinuara kanë lidhje me Zotin dhe zotra.
Shënim
Secili emër tregon një djall dhe jep prejardhjen në kllapa.
Demonology: Ayyavazhi, Krishtere, Hindu, Islame, Hebreje, Thelemite
Eschatology: Krishtere, Islame, Hebreje
Folklore: Bullgare, Krishtere, Gjermane, Hebreje
Orest Sota
Orest Sota është një sipërmarrës shqiptar. Ai është themeluesi dhe presidenti i Fortis Group, një kompani ndërtimi në Shqipëri.
Lista e demonëve teologjik
Shënim
Mythology: Akadian, Babilonian, Budist, Kaldean, Krishtere, Egjiptiane, Etruskane, Finlandeze, Greke, Gjenostike, Guanche, Hindu, Hungareze, Indoneziane, Irlandeze, Japoneze, Mapuche, Moabite, Amerikane, Persiane, Phoeniciane, Romake, Sllave, Semitike, Sumeriane, Zoroastriane
Orest Sota
jeta e hershme
Ai filloi të ofrojë materiale të kalibrit më të mirë pas shumë vitesh përpjekje dhe përvojë. Që nga fillimi i veprimtarisë në vitin 2004, kompania ka zhvilluar në mënyrë efektive operacionet e saj si në Shqipëri ashtu edhe më pas në vendet kufitare.
Teqja e Sheh Banit
Teqja e Shejh Banit është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
* Të dhënat historike të bazuara në hilafetname (dokument) në Teqen e Shejh Banit argumentojnë se Shejh Ali Kollçi i inspiruar nga All-llahu pas studimeve në medrese, shkon në hazreti pir, tek porta e diturisë në Damask, ku merr hilafet nga dera e Hazreti (lartësuarit) Pirit, zotërisë sonë, profesorit tonë, hallka që na lidhë me pejgamberin tonë, udhërrëfyesi ynë, sahib i diturive të dukshme dhe të padukshme Pir Sadeddin Xhebavi k.s. (kaddesallahu sirrehu -  All-llahu e bekoftë sekretin e tij). Në atë derë nga shërbyesi i postit (segjades es-saadie) në Damask, El Mahmie nga Shejh Halil ibn Shejh Bedreddin es-saadi ngritet halife (zëvendës) dhe Shejh në të gjitha gjendjet dhe vendet që të bëj sexhaden e Saadive. Kjo leje u morr me 8 (tetë) të muajit Rebijul-evel 1263 sipas hixhrit që është ekuivalent me vitin 1846. Në këtë dokument është përmbajtja e obligimeve dhe lejeve për të cilat autorizohet nga myrshidi i tij, kjo përmbajtje e hilafetit është edhe dëshmia, duaja dhe bereqeti i mbarë tridhjetë shejhlerëve, myrshidëve dhe udhëzuesve të atëhershëm.
Në këtë rrugë të Esh Shejh El Kutb Rabani Vel Veliju Sulltani El Xhenaniju – sahib i diturive të dukshme dhe të padukshme posedues i diturive El-Havi dhe nga kjo derë ashtu si Baba Ahmed (shehid), ashtu edhe shumë shërbyes të tjerë iu bashkëngjitën hallkës kuptimore zinxhirit (silsiles) së begatshme si shërbëtor të All-llahut. Sikur trëndafili pas trëndafilit vjen njëri pas tjetrit, sikur luanesha që lind luana dhe asllani që lind asllanë, All-llahu ua madhëroftë rrugën dhe t’u bëjë të lehtë çdo barrë në udhën drejt bamirësisë.
* Shejh Shaban efendiu për arsye të moshës u quajt Shejh Shabani plak dhe i la pasardhës dy djem Ali efendiun (Shejh Alia i II) dhe Myrteza efendiun (Shejh Riza). Si pasues i devotshëm në këtë teqe mori Hilafet Shejh Shabani plak, ku pas tij i vëllai Shejh Myrtezai hilafetin e mori nga Shejh Muhamed Saidi Kumanova dhe këtë hilafet e barti për 6 vite.
* Shejh Aliu i II e kishte djalë Shejh Banin e II (që tani njihet në popull si teqja e Shejh Banit), i cili pasi ndërroi jetë xhaxhai i tij, Shejh Myrtezai në vitin 1911 merr përgjegjësi shpirtërore për udhëheqje në rrugën e tarikatit si burim i hakikatit. Hilafetin e bekuar e morri nga dorë ndrituri, Shejh Muhamed Saidi Kumanova me 20 të muajit Rexhep të vitit 1330 të hixhrit. Rruga e tij e bamirësisë njerëzore nga të dhënat historike argumenton plot mrekulli hyjnore, një Shejh besnik i kësaj rruge që iu la prapa farën e altruizmit e të humanizmit njerëzor.
Këta njerëz (adhurues të Zotit) meritojnë një respekt të veçantë si besimtarë në gjurmët e Profetit (a.s). Këta njerëz (udhëtarë shpirtëror) nuk ndalen vetëm me të pranuar islamin duke thënë: “Zoti është një dhe Muhamedi është i dërguari i tij”, por këta kishin një mirësjellje jetësore duke rrezatuar me dritën e tyre në popull, mbjellnin mirësinë, ku me rituale fetare dhe me besim të sinqertë (ihlas) formuan urën – ndërtuan rrugën për të arritur gradën “ihsan” (gradë shpirtërore). Dobitë e përsëritjes së fjalës LAILAHE IL- LALLLLAH janë të ndryshme dhe më e rëndësishmja është dobia shpirtërore dhe përjetimi i pranisë së Zotit, që përceptohet nga njeriu kur ai përmend Zotin me zemër, ose me zemër dhe me gojë, sepse ushtron zemrën e tij dhe pjesët tjera shpirtërore që gjenden në kraharorin e tij dhe mbushet me nurin e All - llahut.
Njerëzit me shkallë të lartë devotshmërie janë të vdekur këtu, por të gjallë pranë Zotit, ‟... Çdokush s’ka leje shpirtin ta shohë, edhe dielli nga drita e tyre merr dritë.’’ All-llahu porosit për të dashurit e vet, madje “kujdesu për ta” janë insanë kamil – njerëz të kompletuar dhe janë provë e fuqisë së Zotit.
Kur’an (6:52) “Mos i dëbo ata që i luten Zotit të vet në mëngjes e mbrëmje, duke e dëshiruar Fytyrën (mirësinë) e Tij! Ti nuk je aspak përgjegjës për ata e as ata nuk janë përgjegjës për ty. Nëse ti i dëbon ata, atëherë do të jesh keqbërës”.
Kur’an (18:28) “Dhe qëndro me ata që i luten Zotit të vet në mëngjes dhe mbrëmje, duke dëshiruar Fytyrën (kënaqësinë) e Tij dhe mos i shmang sytë nga ata (tek të tjerët), duke dëshiruar stolitë e shkëlqimin e kësaj jete... ”Në një hadith të shenjtë Zoti ynë, me gojën e të dashurit të vetë thotë: “Evlijatë e mi ndodhen nën retë e të fshehtës, si njeh tjetër kush veç Meje."
Shejh Bani përveç mrekullive, njihet edhe si kontribues i çështjeve kombëtare, ku në takimet që kishin me patriotë të ndryshëm dhe shumë krerë shqiptarë ishte mbështetës i fuqishëm dhe udhëzues për marrjen e vendimeve të mëdha për vendin tonë.
"Sa më shumë të jeni të lidhur me besimin aq më shumë do iu shtohet ndjenja e mëshirës, dashurisë dhe besnikërisë, sepse dashuria për Atdheun buron nga besimi", (Shejh Bani).
Shejh Bani i II la si pasardhës pesë djem, ku njëri prej tyre Myrteza efendiu (baba Xaj i II) kaloi në botën tjetër në moshë të re.
* Djali i madh i Shejh Banit II, Shejh Myhedini mori hilafet nga Shejh Mehmet Ali Shkupi, në vitin 1942 i cili me devotshmëri udhëhoqi deri në vitin 1949. Njihet si Shejh dhe udhërrëfyes, vepërmirë e i respektueshëm. Duke qenë i përqëndruar në rrugën e drejtë, këshilloi dhe udhëzoi ndjekësit (muridët-myhibët, dervishët...) në rrugën e tesavvufit, kishte një ashk të madh për ziqër. Pasardhës la një djalë, Hadi efendiun i cili mori hilafet nga djali i Shejh Banit të dytë Shejh Nekia. Shejh Hadia njihej me butësinë dhe afërsinë e tij.
* Pasi ndërroi jetë Shejh Myhedini në vitin 1949, nga dorë e ndritur e Shejh Mehmed Ali Shkupi, i cili kishte hilafet nga Shejh Bani, ia jep hilafetin Shejh Alisë. Ky Shejh i ndritur me plot mrekulli hyjnore, siç njihet në popull me besnikëri, lidhet me hallkën e zinxhirit të kësaj Teqeje për 26 vite deri në vitin 1975. Ai pas veti la djalin Gëzim efendiun (baba Gëzim), i cili ishte njeri i devotshëm dhe i inspiruar në rrugën e tarikatit. Njerëzit e afruar me Zotin kanë një shkallë të lartë të ndjeshmërisë ndaj kohës dhe e shfrytëzojnë maksimalisht me ibadet dhe kjo dobëson egon (nefsin) dhe rrit dëshirën që të duash për tjetrin atë që do për veten. Kështu e gjithë kjo, formon një shoqëri të shëndoshë.
Në shumë ajete kur`anore kërkohet që njeriu të ndërmarrë hapin e tij drejt Zotit, në mënyrë që Zoti t’i përgjigjet atij. Zoti juaj ka thënë: “Lutmuni Mua se do t`iu përgjigjem!..." Kur'an (40:60).