cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kongresi Botëror i Bektashinjve
Kongresi i 4-të
Kongresi i Katërt Kombëtar i Bektashinjve u mbajt më 5 maj 1945 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë. Xhafer Sadiku Dede u bë Kryegjysh (ose Dedebaba) i komunitetit bektashi, dhe sekretar i përgjithshëm i kongresit u emërua Baba Faja Martaneshi, bashkëpunëtor i komunistëve. Një nga sekretarët e kongresit ishte edhe Dede Rustem Melçani, kreu i Teqesë së Melçanit. Krerët bektashinj që morën pjesë në Kongresin e 4-të ishin Abaz Hilmiu dhe Xhafer Sadiku. Meqenëse kleriku konservator Abaz Hilmiu nuk i mbështeti reformat liberale të propozuara nga komunistët, Xhafer Sadiku, i cili kishte luftuar me luftëtarët prokomunistë gjatë Luftës së Dytë Botërore, në vend të kësaj u emërua nga komunistët për të kryesuar kongresin.
Kongresi i 5-të
Kongresi i Pestë Kombëtar i Bektashinjve u mbajt më 16 Prill 1950 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë. Ky ishte kongresi i fundit që u mbajt gjatë periudhës së Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë.
Xhamia e Mazhiqit
Historiku
Në rrugën Mitrovicë – Podujevë, në kilomertrin e trembëdhjetë, larg Mitrovicës, në fshatin Mazhiq gjendet Xhamia me Varre e njohur me emrin Xhamia e Trepçës. Xhamia e Trepçës me varrezat, paraqet mbeturinat e qytetit të braktisur dhe të vdekur që nga periudha e pushtimit osman. Sigurisht që nga kjo kohë daton kjo Xhami. Në fillim mund të ketë qenë si mesxhid e më vonë të jetë e shndërruar në xhami. Të dhënat për ngritjen e saj lëvizin në kohë. Sipas shënimeve turke, xhamia është ndërtuar nga Muslihuddin Abdu’l-Gani kah mesi i shek. XVI, sipas hixhrit fundi i vitit 956, (mesi i vitit 1549). Po i njëjti ka financuar ndërtimin e “Dykanxhik Xhamisë”, “Kurshumli Hanin”, “Shengyl Hamamin” dhe sistemin e ujësjellësit në Shkup. Sipas dokumenteve (“Vakfije” – Nr.v. EV. K.K 632 Defter. Fq 494 … 209) në të njejtin vend po i njejti person së bashku me “Mesxhitin” ka ndërtuar edhe hanin i cili mendohet se i ka themelet në afërsi të xhamisë. Sipas Vakfies, fshatarët rreth qytezës së Trepçës merreshin me bujqësi dhe punonin gjatë ditës tokën e tyre. Xhamia ka shërbyer për faljen e namazit të sabahit, akshamit dhe të jacisë. Sot objekti ka humbur funksionin. Në oborrin e xhamisë gjendet një nishan varri me mbishkrimin osman i cili i ka takuar RAMAZAN BIN OSMANIT është shkruar viti 1000 H. (1591–1592) ndërkaq në një nishan tjetër qëndron viti 967 H. (1559).
Kongresi Botëror i Bektashinjve
Kongresi i 6-të
Kongresi i Gjashtë u mbajt më 19–20 korrik 1993 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë. Ky ishte Kongresi i parë i mbajtur që nga rënia e komunizmit në Shqipëri. Në kongres Kryegjysh i komunitetit bektashi u zgjodh Reshat Bardhi.
Pjesëmarrës të rëndësishëm të Kongresit të 5-të ishin:
Kongresi i 7-të
Kongresi i Shtatë Botëror i Bektashinjve u mbajt më 23–24 shtator 2000 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë.
Kongresi i 8-të
Kongresi i Tetë Botëror i Bektashinjve u mbajt më 21 shtator 2005 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë.
Krerët bektashinj që morën pjesë në Kongresin e 8-të ishin Baba Edmond Brahimaj dhe Dede Reshat Bardhi.
Kongresi i 9-të
Kongresi i Nëntë Botëror i Bektashinjve u mbajt më 6 korrik 2009 në Selinë Botërore të Bektashinjve në Tiranë.
Ortodoksia
Ortodoksia ose drejtëbesimi (nga greke ὀρθοδοξία orthodhoksia – "mendimi i drejtë") është respektimi i besimeve të pranuara sidomos në fe. Në krishtërim termi përdoret si në "përputhshmëri me fenë e Krishterë" pra në përputhje me besimet e hershme të Kishës". Shtatë Këshillet e Para Ekumenike janë mbajtur në mes të viteve 325 dhe 787 me qëllim të formalizimit të doktrinave të pranueshme të Krishtërimit.
Ortodoksia fetare në Krishterim
djathtas|parapamje|Kryqi Ortodoks, i rrethuar nga shkronjat grekë "ICXC NIKA" që do të thotë "JEZU KRISHTI PUSHTON". Në perkudhën klasike të Krishtërimit termi ortodoks i referohej doktrinave të cilave u besonin të Krishterët e hershëm. Një seri këshillash ekumenike, të njohura si Shtatë Këshillat e Para Ekumenike u mbajtën për një periudhë prej disa shekujsh për të formalizuar këto doktrina. Vendimi më i rëndësishëm nga këto këshille ishte ai mes Doktrinës Homoousian-e të Shën Thanasit dhe Eustathius-it (që u bë Trinitarianizmi) nga njëra anë, dhe doktrinës Heteroousian-e të Arius-it dhe Eusebius-it (të quajtur Arianizëm) nga ana tjetër. Doktrina Homoousian-e përcaktonte Jezusin edhe si Perëndi edhe si njeri me bashkimin hipostatik sipas vendimit të Këshillit të Kalcedonisë ne 451, i cili fitoi në Kishë dhe të cilit i referohemi si ortodoksi në shumicën e konteksteve të krishtërimit, pasi kjo ishte pikëpamja e shumicës (të krishterët nontrinitarianë e kundërshtojnë këtë terminologji).
Pas vitit 1054, kur ndodhi Skizma e Madhe, të dy Kishat (Perëndimore dhe Lindore) vazhduan ta konsiderojë veten e tyre kisha ortodokse dhe katolike. Me kalimin e kohës, Kisha Perëndimore gradualisht u identifikua me etiketën "katolike", dhe njerëzit e Evropës Perëndimore gradualisht e lidhën fjalen "ortodoks" me besimtarët e Kishës Lindore (në disa gjuhë etiketa "katolike" nuk është domosdoshmërisht e identifikuar me Kishën Perëndimore).
Belloy-en-France
Belloy-en-France është një komunë në Francë. Belloy-en-Francebën pjesë në departamentin Val-d'Oise të rajonit Île-de-France. Komuna ka një popullsi prej 1831 banorë (regjistrimi 2006) dhe sipërfaqe 9.49 km².
Bashi-bozuk
parapamje|Kryetar Bashi-Bazouk Shqiptar nga [[Jean-Léon Gérôme, 1881.]] Një bashi-bazuk (turqishtja osmane: باشی بوزوق başıbozuk, i ndezur. "Ai i cili ka kokën e kthyer, kokën e dëmtuar, kokën e çmendur", afërsisht "pa udhëheqës" ose "i çrregullt") ishte një ushtar i parregullt i ushtrisë osmane, e ngritur në kohë lufte. Ushtria rekrutonte kryesisht shqiptarë dhe çerkezë si bashi-bazuk, por rekrutët vinin nga të gjitha grupet etnike të Perandorisë Osmane, duke përfshirë skllevër nga Evropa ose Afrika. Ata kishin një reputacion për trimëri, por edhe si një grup i padisiplinuar, i njohur për plaçkitje dhe pre e civilëve si pasojë e mungesës së rregullores.
Origjina dhe historia
Megjithëse ushtritë osmane gjithmonë përmbanin mercenarë si dhe ushtarë të rregullt, tendosja në sistemin feudal osman të shkaktuar kryesisht nga shtrirja e gjerë e Perandorisë kërkonte mbështetje më të madhe te ushtarët e parregullt. Ata ishin të armatosur dhe të mirëmbajtur nga qeveria, por nuk merrnin rrogë dhe nuk mbanin uniforma apo distinktivë të veçantë. Ata ishin të motivuar për të luftuar kryesisht nga pritjet e plaçkitjes. Megjithëse shumica e trupave luftuan në këmbë, disa trupa (të quajtura aḳıncı) hipën mbi kalë. Për shkak të mungesës së disiplinës, ata ishin të paaftë për të ndërmarrë operacione të mëdha ushtarake, por ishin të dobishëm për detyra të tjera si zbulimi dhe detyra e postës. Megjithatë, temperamenti i tyre i pasigurt herë pas here e bënte të nevojshme që trupat e rregullta osmane t'i çarmatosnin me forcë.
Ushtria osmane përbëhej nga:
Shumë afroturq, tatarë të Krimesë, romë myslimanë dhe pomakë ishin bashi-bazukë në Rumeli.
Një përpjekje e Koca Hüsrev Mehmed Pasha për të shpërndarë bashi-bazukët e tij shqiptarë në favor të forcave të tij të rregullta filloi trazirat që çuan në themelimin e Hidivllëkut të Egjiptit të Muhamed Aliut. Përdorimi i bashi-bazukëve u braktis nga fundi i shekullit të 19-të. Megjithatë, trupat e vetëorganizuara bashi-bazuk u shfaqën akoma më vonë.
Vitellius
alt=Vitellius Denarius, minted in AD 69 during the Year of the Four Emperors|parapamje|242x242px| Denari i Vitelliut, i prerë në vitin 69 pas Krishtit gjatë Vitit të Katër Perandorëve. Anasjelltas: A. VITTELIVS GERMANICVS PUN. E kundërta: fitorja ulur majtas duke mbajtur patera dhe degën e palmës. Aulus Vitellius (/v ɪ t ɛ l i ə s /; Latin: [ˈAu̯lʊs wɪˈtɛlːijʊs] ; 24 shtator 15 – 20 Dhjetor Pas Krishtit 69) ishte perandor Romak për tetë muaj, nga 19 Prill deri më 20 Dhjetor A.D 69. Vitellius u shpall perandor pas suksesionit të shpejtë të perandorëve të mëparshëm Galba dhe Otho, në një vit të luftës civile të njohur si Viti i Katër Perandorëve. Vitellius ishte i pari për të shtuar pseudonimin Germanicus emrit të tij në vend të Cezarit mbi aderimit të tij. Ashtu si paraardhësi i tij i drejtpërdrejtë, Otho, Vitellius u përpoq të mblidhte mbështetjen e publikut për kauzën e tij duke nderuar dhe imituar Neronin i cili mbeti gjerësisht i popullarizuar në perandori.
Pretendimi i tij për fronin shpejt u sfidua nga legjionet e vendosura në provincat lindore, të cilët shpallën komandantin e tyre Vespasian perandor në vend. Pasoi lufta, duke çuar në një humbje dërrmuese për Vitellius në Betejën e Dytë të Bedriacum në Italinë veriore. Sapo e kuptoi se mbështetja e tij ishte duke u lëkundur, Vitellius u përgatit të abdikonte në favor të Vespasian. Ai nuk u lejua ta bënte këtë nga mbështetësit e tij, duke rezultuar në një betejë brutale për Romën midis forcave të Vitelliut dhe ushtrive të Vespasian. Ai u ekzekutua në Romë nga ushtarët e Vespasian më 20 dhjetor të vitit 69.
Familja
Ai ishte i biri Lucius Vitellius dhe gruas së tij Sextilia, dhe kishte një vëlla, i cili gjithashtu quhej Lucius Vitellius. Suetonius regjistroi dy tregime të ndryshme për origjinën e gjinisë Vitellia, njëra duke i bërë ata pasardhës të sundimtarëve të kaluar të Latium, tjetri duke e përshkruar origjinën e tyre si të ulët. Suetonius bën vërejtjen e arsyeshme se të dyja tregimet mund të jenë bërë nga lajkatarë ose nga armiqtë e Vitellit - përveç që të dy ishin në qarkullim para se Vitelliu të bëhej perandor. Meqenëse babai i tij ishte anëtar i klasës së kuajve dhe arriti gradën senatoriale vetëm më vonë gjatë jetës së tij, Vitellius u bë perandori i parë që nuk lindi në familjen senatoriale. Suetonius gjithashtu regjistroi se kur lindi Vitellius horoskopi i tij aq i tmerruar prindërit e tij sa që babai i tij u përpoq të parandalonte Aulus që të bëhej konsull.
Në rininë e tij ai ishte një nga shokët fisnikë të pensionimit të Tiberit në Capri dhe atje u miqësua Caligula, favorin e të cilit ai fitoi, sipas Suetonius, duke ndarë në pasionin e tij për karrocat dhe lojërat me zare.
Ai u martua fillimisht para vitit 40 me një grua me emrin Petronia me të cilën kishte një djalë, Aulus Vitellius Petronianus, trashëgimtari universal i nënës dhe gjyshit të tij, të cilin Vitellius e kishte vrarë në vitin 69 për të trashëguar pasurinë e tij.
Ai u martua së dyti, rreth vitit 50, një grua me emrin Galeria Fundana, mbesa e mbesë e Gaius Galerius, Prefekt i Egjiptit në 23 vjeç. Ata kishin dy fëmijë, një djalë të quajtur Aulus Vitellius Germanicus ose Novis, i Riu dhe një vajzë, Vitellia, e cila u martua me Decimus Valerius Asiaticus.
Karriera politike dhe ushtarake
Ai ishte konsull në 48, dhe guvernator prokonsullor i Afrikës ose në 60 ose 61, në të cilën cilësi thuhet se ai e liroi veten me kredi. Në fund të vitit 68, Galba, për habinë e përgjithshme, e zgjodhi atë për të komanduar ushtrinë e Germania Inferior, dhe këtu Vitellius e bëri veten të popullarizuar me subalternet e tij dhe me ushtarët nga lakmia e egër dhe natyra e tepruar e mirë, e cila shpejt u tregua fatale për të porositur dhe disiplinës.
Oferta për pushtet
Në fakt, ai kurrë nuk u pranua si perandor nga e gjithë bota romake, megjithëse në Romë Senati e pranoi atë dhe i urdhëroi atij nderimet e zakonshme Perandorake më 19 Prill. Ai përparoi në Itali në krye të një ushtaraku të egër dhe të ashpër dhe Roma u bë skena e trazirave dhe masakrave, shfaqjeve të gladiatorëve dhe festave ekstravagante. Për të shpërblyer legjionarët e tij fitimtarë, Vitellius zgjeroi Gardën ekzistuese Praetoriane dhe instaloi njerëzit e tij nga ushtria e tij në Rhein.
Administrata
parapamje| Vitellius në një [[Monedha|monedhë . Kreu laureat djathtas. Titulli: A. VITELLIVS GJERMANI. PUN AVG PM, TR]] Suetoni, babai i të cilit kishte luftuar për Otho në Bedriacum, jep një llogari të pafavorshëm të Vitellius 'administrimit të shkurtër: ai e përshkruan atë si unambitious dhe vëren se Vitellius treguan shenja të një dëshirë për të qeverisur me mençuri, por se Valens dhe Caecina e inkurajoi atë në një kurs të ekseset e mbrapshta që hodhën cilësitë e tij më të mira në plan të dytë. Vitellius përshkruhet si dembel dhe vetë-indulgjent, i dashur për të ngrënë dhe pirë dhe një grykës i dhjamosur, duke ngrënë bankete katër herë në ditë dhe duke festuar me ushqime të rralla që ai do të dërgonte marinën romake për të blerë. Për këto bankete, ai e kishte ftuar vetë për në një shtëpi tjetër fisnike për secilin. Ai madje raportohet të ketë vdekur nga uria nënën e tij - për të përmbushur një profeci se ai do të sundonte më gjatë nëse nëna e tij vdiste e para; përndryshe ekziston një raport që nëna e tij kërkoi helm për të kryer vetëvrasje - një kërkesë që ai e pranoi. Suetonius gjithashtu vëren se mëkatet e ngurta të Vitelliut ishin luks dhe mizori. Shkrimtarë të tjerë, domethënë Tacitus dhe Cassius Dio, nuk pajtohen me disa nga pohimet e Suetonius, edhe pse vetë rrëfimet e tyre për Vitellius janë mezi pozitive.
Pavarësisht nga mbretërimi i tij i shkurtër ai dha dy kontribute të rëndësishme për qeverinë romake e cila e tejkaloi atë. Taciti i përshkruan ata të dy në Historitë e</i> tij:
Vitellius gjithashtu ndaloi astrologët nga Roma dhe Italia në 1 Tetor 69. Disa astrologë iu përgjigjën dekretit të tij duke botuar në mënyrë anonime një dekret të tyre: "Të vendosur nga të gjithë astrologët në bekimin e Shtetit tonë Vitellius nuk do të jetë më në datën e caktuar". Si përgjigje, Vitellius ekzekutoi çdo astrolog që ai takoi.
Për më tepër, Vitellius vazhdoi politikat e Othos në lidhje me kujtesën e Neronit, në atë që ai nderoi perandorin e vdekur dhe i flijoi shpirtit të tij. Ai gjithashtu kishte këngët e Neronit të interpretuara në publik, dhe u përpoq të imitonte Neron i cili mbeti jashtëzakonisht i popullarizuar në mesin e klasave të ulëta të Perandorisë Romake.
Sfidat
Në korrik 69, Vitellius mësoi se ushtritë e provincave lindore kishin shpallur një perandor rival: komandantin e tyre, Titus Flavius Vespasianus. Sapo u bë e ditur se ushtritë e Lindjes, Dalmacisë dhe Ilirikut kishin deklaruar për Vespasianus, Vitellius dërgoi disa legjione nën Caecina për të parandaluar hyrjen e ushtrive Lindore në Itali, por Caecina, e pakënaqur me administratën e dobët të Vitellius, u përpoq pa sukses defekt tek Vespasiani. Kjo dëmtoi moralin e legjioneve Vitellian dhe ata u mundën me vendosmëri në Betejën e Dytë të Bedriacum. Fabius Valens u dërgua më pas nga Vitellius për të mbledhur ushtri mbështetëse në Gali, por forcat besnike të Vespasian e kapën dhe e ekzekutuan atë menjëherë më vonë. Vitelli, tani i braktisur nga shumë pasues të tij, u përgatit të hiqte dorë nga titulli i perandorit.
Abdesi dhe vdekja
parapamje| Vitellius zvarritet nëpër rrugët e Romës nga popullata, Georges Rochegrosse (1883) Taciti  'Historitë shtet që Vitellius pritur ushtrinë Vespasian së në Mevania. Kushtet e abdikimit në të vërtetë ishin rënë dakord me Marcus Antonius Primus, komandanti i legjionit të gjashtë që shërbente në Panonia dhe një nga mbështetësit kryesorë të Vespasian. Sidoqoftë, ndërsa ai ishte në rrugën e tij për të depozituar shenjat e perandorisë në tempullin e Konkordit, Garda pretoriane refuzoi ta lejonte atë të zbatonte marrëveshjen dhe e detyroi të kthehej në pallat.
Në hyrje të trupave të Vespasian në Romë, mbështetësit e Vitellius (kryesisht civilë) organizuan rezistencë të rëndë, duke rezultuar në një betejë të egër. Të ngulitur në ndërtesat e qytetit, ata hodhën gurë, shtizë dhe pllaka mbi ushtarët e Vespasianit të cilët si pasojë pësuan humbje të mëdha në luftimet urbane. Cassius Dio pretendon se 50,000 njerëz vdiqën në betejën për Romën. Pjesë të mëdha të qytetit u shkatërruan, përfshirë tempullin e Jupiter Optimus Maximus. Vitellius u tërhoq zvarrë nga një vend i fshehur (sipas Tacitus një shtëpizë e një portieri), i përzënë në shkallët fatale Gemonian dhe atje u përplas nga mbështetësit e Vespasian. "Megjithatë unë dikur isha perandori yt", ishin fjalët e tij të fundit. Trupi i tij u hodh në Tiber sipas Suetonius ; Rrëfimi i Cassius Dio është se Vitellius iu pre koka dhe koka e tij parakaloi rreth Romës, dhe gruaja e tij mori pjesë në varrimin e tij. Vëllai dhe djali i tij u vranë gjithashtu.
Suetonius, duke shkruar për ekzekutimin e Vitellius, ofron përshkrimin e tij fizik. Ai ishte në të vërtetë jashtëzakonisht i gjatë, me një fytyrë zakonisht të skuqur nga pirja e fortë, një bark të madh dhe një kofshë të gjymtuar nga goditja një herë nga një qerre me katër kuaj, kur ishte i pranishëm në Gaius ndërsa po ngiste makinën... "
Vite më parë kishte një parashikim se ai do të binte në pushtetin e një njeriu nga Galia; njeriu që e vrau ishte Antonius Primus nga Tolosa dhe pseudonimi i tij ishte Becco që do të thotë "sqep gjeli".
Portrete në artin pamor
djathtas|parapamje| Romakët në dekadencën e tyre nga Thomas Couture. Vitellius paraqitet në pikturën: Romakët në dekadencën e tyre nga Thomas Couture.
Ai tregohet duke u zhvendosur me forcë nëpër Qytetin e Përjetshëm në kanavacën e George Rochegrosse Vitellius të vitit 1883 të tërhequr nëpër rrugët e Romës nga popullata.
Kupa e Ballkanit
Kupa e Ballkanit ishte një turne ndërkombëtar i futbollit nga viti 1929 deri në vitin 1980 nga shtetet e rajonit të Ballkanit.
Përmbledhje
Në edicionin e parë morën pjesë Rumania, Greqia, Jugosllavia dhe Bullgaria dhe u luajt gjatë tri viteve nga viti 1929 deri më 1931. Të gjitha ekipet luajtën me njëra-tjetrën dy ndeshje, në shtëpi dhe si mysafirë, dhe fitonin 2 pikë për fitore dhe 1 pikë për barazim, dhe rënditja përfundimtare e përcaktonte fituesin. Rumania e fitoj titullin e parë me një ndeshje të mbetur duke e mposhtur Jugosllavinë 4–2.
Në edicionet e ardhshme sistemi pësoj disa ndryshime, me ekipe që luanin ndërmjet tyre vetëm një ndeshje, dhe në vend të tre viteve turneu u shkurtua në vetëm një javë. Nga viti 1932 deri 1936 kompeticioni u luajt çdo vit me të njëjtat katër ekipe deri në fillimin e Luftës së dytë botërore.
Lista e fituesëve
Burimi: Lidhja
Teqja e Baba Harabatit
parapamje|Teqja e Baba Harabatit parapamje|Majta parapamje|Shtëpia tradicionale shqiptare Teqeja Harabati Baba është një institucion i rëndësishëm i trashëgimisë kulturore dhe arkitektonike e cila gjendet në qytetin e Tetovës në Maqedoninë e Veriut.
Historiku
Historiku i Teqes së Baba Harabatit është shumë e vjetër diku tej 400 vite më parë. Ajo nisi të ndërtohej rreth vitit 1538, nga ana e Sersem Ali Dedei. Ndërtimi i saj zgjati dhjetë vjet dhe përfundoi në vitin 1548. Në këtë teqe ka jetuar dhe ka vepruar misionari bektashian Sersem Ali Dedei.
Përshkrimi
Teqeja Harabati Baba është një teqe komplekse, me arkitekturë madhështore dhe mbresëlënëse, dhe përbën një margaritar të arkitekturës Shqiptare dhe ballkanike të ndërtimeve të kultit Islam. Ajo përbëhet nga një varg objektesh si kryesore ashtu edhe aso përcjellëse, siq janë: faltorja, shtëpia ose konaku veror, selamllëku (dhoma e pritjes), biblioteka, qoshku veror dhe shatërvani i teqesë, shtëpia dimërore me objekte tjera, faltorja e vogël, mauzoleu (godinë e mbuluar me varre të udhërrefyesve të teqesë), kuzhina e vogël, kulla e Fatimesë (bija e Rexhep Pashës) ,varri i Baba Mehmet Harabatit rrethuar me shufra hekuri, restoranti, furra, hambarët, çezma, varrezat, kulla e rojeve mbi hyrjen kryesore.
Faltorja e Teqes apo xhamia funksionon dhe falen pesë kohët e namazit kurse Teqja shërben për vizitor që janë të shumtë (veçëanërisht Turqia, Shqipëria). Nëse ju një ditë do të vizitoni Harabatin e Baba Teqes do të gjeni shumë monumente të vjetra dhe shumë të bukura të cilat kan historin e posaçshme.
Kërkimi empirik
Kërkimi empirik është një studim, i cili bazohet ne evidencat empirike. Kjo është një mënyrë e fitimit të njohurive me anë të vëzhgimit të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë ose përvojës. Të dhënat empirike (të dhënat e vëzhgimeve të drejtpërdrejta dikujt apo eksperiencat) mund të analizohen në pikëpamje sasiore ose cilësore. Nëpërmjet përcaktimit të sasisë së evidencës ose ose duke e shpjeguar atë me anë të përqasjes cilësore, një studiues mund t’iu përgjigjet pyetjeve empirike, të cilat duhet të jenë të përcaktuara qartë dhe të shpjegueshme me provat e mbledhura (zakonisht të quajtura “të dhëna”). Dizajni i Kërkimit ndryshon nga fusha dhe nga pronblemi që është duke u investiguar. Shumë studiues kombinojnë format cilësore dhe sasiore të analizës për t’ju përgjigjur më mirë pyetjeve që nuk mund të studiohen në mjedise laboratorike, veçanërisht në shkencat sociale dhe në arsim. Në disa fusha, kërkimi sasior mund të fillojë me një pyetje kërkimore (p.sh., "A ka ndonjë efekt muzika vokale ne memorizimin e një liste fjalësh kur dëgjohet gjatë mësimit të tyre?"), e cila është testuar përmes eksperimentimit. Zakonisht, një studiues ka një teori të caktuar në lidhje me temën nën hetim. Bazuar në këtë teori disa deklarata, apo hipoteza, do të propozohen (p.sh., "Dëgjimi i muzikës vokale ka një efekt negativ në të mësuarit e një listë fjalësh."). Nga këto hipoteza mund të rrjedhin parashikime për ngjarje të veçanta (p.sh., "Njerëzit të cilët studiojnë një listë fjalë ndërsa janë duke dëgjuar muzikë vokale do të kujtojnë më pak fjalë për një test të kujtesës më vonë se njerëzit që studiojnë një listë fjalë në heshtje."). Këto parashikime pastaj mund të testohet me një eksperiment të përshtatshëm. Varësisht nga rezultatet e eksperimentit, teoria mbi të cilat janë bazuar hipotezat dhe parashikimet do të mbështetet ose do të rrëzohet, ose mund të ketë nevojë të modifikohet dhe më pas t’i nënshtrohet testimit të mëtejshëm.
Përdorimi
Studiuesi përpiqet të përshkruajë me saktësi ndërveprimin midis instrumentit (ose shqisat e njeriut) dhe subjektit me anë të vëzhgimit. Nëse instrumentimi është përfshirë, studiuesi duhet të kalibrojë instrumentin e tij / saj duke aplikuar atë në objekte të njohura standarde dhe dokumentimin e rezultateve para se ta aplikojë atë në objekte të panjohura. Kjo ndihmon që kërkimi të jetë i besueshëm. Në praktikë, grumbullimi i provave pro ose kundër ndonjë teorie të veçantë përfshin planifikimin e dizajnit të kërkimit për mbledhjen e të dhënave empirike, dhe objektiviteti akademik luan një rol të rëndësishëm në gjykimin e meritave të dizajnit hulumtues. Disa tipologji për planet e tilla janë sugjeruar, një nga më të famshmet vjen nga Campbell dhe Stanley (1963).
Kerkimi Shkencor
Analizat e sakta te informacioneve duke perdorur metoda ne studime shkencore janë të nevojshme për të përcaktuar vërtetësine e kërkimit empirik. Formulat statistikore si Regresioni, koeficenti i pacaktuar, testi statistikor, test x2 dhe tipe te ndryshme te ANOVA-s (analiza e variacionit) jane fondamentale për të formuar konkluzione logjike të sakta. Nese informacionet empirike arrijnë te kene kuptim nën formula të përshtatshme statistikore, hipoteza kërkimore mbështetet. Nëse jo, hipoteza refuzohet. Është e rëndësishme të kuptohet se rezultatet e kërkimit empirik duke përdorur hipoteza statistikore në testim nuk është kurrë provë. Këto rezultate vetëm mund të mbështetin një hipoteze, të refuzojnë, ose asnjërën prej tyre. Këto metoda japin vetem probabilitete.
Alhambra
parapamje|Alhambra (El-Hamra)|260x260px Alhambra (arabisht: الْحَمْرَاء el-Hamra, "E Kuqja") është një pallat dhe kështjellë në Granada, Andaluzi, Spanjë. Është ndërtuar fillimisht si një kala e vogël në vitin 889 mbi mbetjet e fortifikimeve romake dhe pastaj është lënë pas dore derisa rrënojat e saj u rinovuan dhe u rindërtuarn në mesin e shekullit të 13-të nga emiri maur Muhamed ben el-Ahmar i Emiratit të Granadës, i cili e ndërtoi pallatin dhe muret aktuale. U shndërrua në një pallat mbretëror në vitin 1333 nga sulltani i Granadës, Jusufi i I. Pas përfundimit të rekonkuistës së krishterë në vitin 1492, vendi u kthye në oborrin mbretëror të Ferdinandit and Isabellës (ku Kristofor Kolombi morri miratimin mbretërore për ekspedita e tija) dhe pallatet pësuan ndryshime të pjesëshme.
Évigny
Évigny është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Évigny ka një popullsi prej 198 banorë dhe sipërfaqe 4.33 km², me një dendësi prej 46 banor/km².
Remi dhe Romuli
thumb|Skulptura e Remit dhe Romulit me ujkonjën Në mitologjinë romake, Remi dhe Romuli janë vëllezër binjakë, historia e të cilëve tregon për ngjarjet që çuan në themelimin e qytetit të Romës dhe [[Monarkia romake|Mbretërisë Romake nga Romuli, pas vëllavrasjes së tij të Remit. Imazhi i një ujkonjës që thith binjakët në fillimet e tyre ka qenë një simbol i qytetit të Romës dhe romakëve të lashtë që të paktën nga shekulli i 3-të pes. Megjithëse përralla zhvillohet para themelimit të Romës rreth vitit 750 pes, tregimi më i hershëm i shkruar i njohur i mitit është nga fundi i shekullit të 3-të pes. Bazat e mundshme historike për tregimin dhe interpretimet e varianteve të ndryshme lokale të saj, janë subjekt i debatit të vazhdueshëm.
Banka Osmane
parapamje|250px|Selia e Bankës Perandorake Osamne, 1896. Projektuar nga [[Alexander Vallaury.]] Banka Osmane (turqisht: Osmanlı Bankası), më parë Banka Perandorake Osmane (turqishtja osmane: Bank-ı Osmanî-i Şahane; frëngjisht: Banque Impériale Ottomane), ishte një bankë e themeluar në vitin 1856 në Bankalar Caddesi (Rruga e Bankave) në lagjen e biznesit Galata të Kostandinopojës (tani Stambolli), kryeqyteti i Perandorisë Osmane, si një sipërmarrje e përbashkët midis interesave britanike, Banque de Paris et des Pays-Bas të Francës dhe qeverisë osmane.
Remi dhe Romuli
Historia
Romuli dhe Remi kanë lindur në Alba Longa, një nga shumë qytetet e lashta latine pranë vendit të ardhshëm të Romës. Nëna e tyre, Rhea Silvia, ishte një virgjëreshë vestale dhe vajza e ish-mbretit, Numitor, i cili ishte zhvendosur nga vëllai i tij Amulius. Në disa burime, Rhea Silvia i mbeti ato kur babai i tyre, perëndia Mars, e vizitoi atë në një korije të shenjtë kushtuar atij.
Banka Osmane
Ajo funksionoi si Banka Perandorake Osmane nga viti 1863 deri në 1924. E privilegjuar si bankë shtetërore, ajo kryente funksionet e një bankë qendrore. Kapitali hapës i Bankës përbëhej nga 135,000 aksione, 80,000 prej të cilave u blenë nga grupi anglez dhe 50,000 nga grupi francez i drejtuar nga Baron Jean–Henri Hottinguer, ndërsa 5,000 aksione iu ndanë osmanëve.
Remi dhe Romuli
Historia
Duke i parë ata si një kërcënim të mundshëm për sundimin e tij, mbreti Amulius urdhëroi që të vriteshin dhe ata u braktisën në bregun e lumit Tiber për të vdekur. Ata u shpëtuan nga perëndia Tiberinus, babai i lumit, dhe mbijetuan me kujdesin e të tjerëve, në vendin e asaj që përfundimisht do të bëhej Roma. Në episodin më të njohur, binjakët u thithën nga një ujkonjë, në një shpellë që tani njihet si Lupercal. Më në fund, ata u adoptuan nga Faustulus, një bari. Ata u rritën duke u kujdesur për tufat, të pavetëdijshëm për identitetin e tyre të vërtetë. Me kalimin e kohës, ata u bënë udhëheqës të natyrshëm dhe tërhoqën një shoqëri mbështetësish nga komuniteti.
Banka Osmane
Në qershor 1996, Banka Osmane iu shit Grupit Doğuş, nga e cila pikë aktivitetet e saj bankare ishin të përqendruara kryesisht në Turqi.
Remi dhe Romuli
Historia
Pasi arritën përsëri në zonën e shtatë kodrave, ata nuk u pajtuan për kodrën mbi të cilën do të ndërtonin. Romuli preferoi Kodrën Palatine, mbi Lupercal; Remi preferoi Kodrën Aventine. Kur ata nuk mund të zgjidhnin mosmarrëveshjen, ata ranë dakord të kërkonin miratimin e perëndive përmes një konkursi të agurit. Remi fillimisht pa gjashtë zogj të mbarë, por shpejt më pas Romuli pa 12 dhe pretendoi se kishte fituar miratimin hyjnor. Ata kundërshtuan rezultatin: Remi fyen qytetin e ri të Romulit dhe u vra, ose nga Romuli ose nga një prej përkrahësve të tij. Romuli pastaj vazhdoi të themelojë qytetin e Romës, institucionet e tij, qeverinë, traditat ushtarake dhe fetare. Ai mbretëroi për shumë vite si mbreti i parë i saj.
Banka Osmane
Historia
parapamje|majtas|Bankalar Caddesi (rreth fund të viteve 1920) nga [[Jean Pascal Sébah|Sébah & Joaillier. Ndërtesa e Bankës Qendrore Osmane (1892) shihet në të majtë.]] parapamje|Qendra e Arkivave dhe Kërkimeve të Bankës Osmane, ish zyra qendrore e Bankës Osmane, Kostandinopojë. Më 4 shkurt 1863, shtatë vjet pas themelimit të saj, aksionerët e Bankës Otomane nënshkruan një kontratë për të formuar Bankën Perandorake Osmane. Sulltan Abdülâziz, i cili priste të përmirësonte ekonominë e vendit të tij, i cili ishte në një gjendje krize financiare pas Luftës së Krimesë, ratifikoi menjëherë kontratën.
Remi dhe Romuli
Themelimi
Sipas të gjithave versioneve, binjakët ishin rritur si barinj. Ata e ndanë tokën ku ishin në dy pjesë, njëra pjesë i takonte Remit dhe tjetra Romulit. Remi donte më shumë tokë se i takonte dhe kështu dy vëllëzërit u hodhën në luftë. Ata luftuan e luftuan dhe në fund i drejti e mundi të padrejtin Romuli e mundi Remin. Atëherë toka e Remit u bë e Romulit dhe të tërë tokën edhe të tijën edhe të vëllait e quajti Romë dhe u shpall perandor i saj.
Banka Osmane
Historia
Rinovimet kryesore të epokës së Tanzimatit në fushën financiare ishin rivendosja e monedhës dhe themelimi i Bankës Osmane. Banka Osmane i dha Thesarit paradhëniet e nevojshme, luajti një rol ndërmjetësues gjatë borxhit publik osman dhe vepronte si bankë emetuese, funksioni kryesor i bankave shtetërore.
Remi dhe Romuli
Vdekja e Remit
Livi ka dhënë dy versione lidhur me vdekjen e Remit. Versioni i parë është se Remi e kritikoi murin e ri, kështu që Romuli e vrau atë duke i thënë "Shkatërro gjithçka që këtej e tutje do të kërcej mbi murin tim". Në versionin e dytë, Remi thjeshtë ka vdekur, askush nuk e vrau. Sipas versionit së Jeromes, Remi ishte vrarë nga sëpata i cili ishte mbajtur nga komandanti i Romulit Fabius ose prej një njeriut të quajtur Celer. Pastaj, Romuli e varrosi Remin me nder dhe me keqardhje.
Banka Osmane
Historia
Më 18 shkurt 1875, banka u autorizua të kontrollonte buxhetin, shpenzimet dhe të ardhurat e shtetit, të siguronte reforma dhe të kontrollonte situatën e pasigurt financiare osmane. Karakteri i Bankës Osmane si bankë shtetërore u riafirmua plotësisht duke zgjatur të drejtën e saj të emetimit për 20 vjet dhe duke i dhënë asaj rolin e Arkëtarit të Perandorisë.
Remi dhe Romuli
Vdekja e Romulit
Sipas legjendës, Romuli u zhduk nga stuhia. Plutarch thotë se kur Romuli e themeloi Romën, ai ishte 18 vjeç. Nërsa kur u "zhduk" ai ishte 53 ose 54 vjeç.
Banka Osmane
Historia
Pas formimit të Administratës të Borxhit Publik Osman më 1881, ajo fitoi një monopol mbi duhanin, duke ndihmuar në rivendosjen e kredisë dhe ekonomisë turke në vitet pasuese. Mbështetja financiare e Bankës vazhdoi për disa projekte të tjera hekurudhore, duke përfshirë linjën Kostandinopojë-Selanik, Smyrna-Kasaba (1892) dhe hekurudhën e Bagdadit (1903).
Pas Luftës së Pavarësisë dhe shpalljes së Republikës së Turqisë, rregullimi i marrëdhënieve me shtetin e ri u vendos më 10 mars 1924. Emri i Bankës u ndryshua nga Banka Perandorake Osmane në Bankën Osmane. Roli i Bankës si bankë shtetërore mbeti, megjithatë ai u zgjerua në mënyrë të përkohshme për shkak të synimit të qeverisë turke për të krijuar bankën e saj qendrore, e cila u realizua në vitin 1931.
Në vitin 1933 u bë bankë tregtare, kurse në vitin 1952 u shndërrua në institucion privat.
Radoje Domanoviq
Radoje Domanoviq (1873–1908) – shkrimtar satirist serb.
Biografija
Radoje Domanoviqi qe djalë i nji mësuesi dhe vocrrin e kaloi në katundin e Shumadis (lindi me 16 shkurt 1873, në katundin Ovsisht, në Qarkun e Kragujevacit). Qe aktiv në punën politike dhe u gjet në radhët e partis borgjeze mâ liberale në Sërbi, në kohën e regjimit t’Aleksandër Obrenoviqit në radhët e Partis radikale të pamvarun. Për kët shkak âsht perspektue dhe transferue si mësimdhanës prej nji vendi në tjetrin, dhe âsht pushue nga shërbimi shtetnuer. Veproi aktivisht në punën politike për përmbysjen e dinastis më 1903 tue ndikue me satirat e veta në zbatimin e kësaj përmbysje.
Porsa filloi përmbyshja e 1903-shit dhe u rrëzue dinastija e Obrenoviqëve, satira e Domanoviqit u shterr. Nga urrejtja e protestimi, Domanoviqi kaloi në zemrim. Kuptoi se me përmbysjen e 1903-shit sistemi në Sërbi nuk ndryshoi rrâjsisht. Rrena, llomotitja, demagogjija, korrupcioni në sistemin e qeverisjes muerën forma të reja. Demorallzimin e tij e ndihmoi edhe jeta e ambienteve të bohemis s’atëhershme nëpër kafehanet e Beogradit. Edhe Radoje Domanoviqi ka frekuentue rregulisht natën “Dardanelet” dhe ka bâ jetën e atyne shkrimtarëve dhe artistëve sërbë, të cilët në ndejet e natë e shkatrruen si talentin ashtu edhe organizmin e tyne.
Themeloi dhe drejtoi gazetën të cilën e pagëzoi “Stradija” emni i satirës së tij mâ popullore. N’ate gazetë ka qenë edhe pronar edhe redaktor. Kjo tregon për gjendjen e tij t’izolueme mbas vjetit 1903, për situatën e tij shpirtnore të pezmatueme dhe nevrike, për individualizmin kryefort dhe inatçar. Para vdekjes u mblodhën ndihma që të paguheshin shpenzimet e mjekimit. Vdiq në Beogradi me 17 gusht të vjetit 1908.
Estrada e Fierit
Në vitin 1957 në Fier u ngrit teatri i Estradës, i cili ishte trupa e dytë e varietesë e krijuar në Shqipëri pas asaj të Tiranës. Estrada ishte një lloj i artit dramatik i cili përmbante të ndërthurura pjesët e shkurtra komike si: skeçin, kupletin, parodinë, këngën, etj. Veprimtarinë e tij ky teatër e nisi me një staf aktorësh dhe këngëtarësh si: Nestor Pogaçe, Terezina Gjerazi, Natalia Mëhilli, Vasilika Kaleshi, Fuat Boçi, Leonidha Prifti, Kujtim Jorgaqi, Pjerina Shoshi, Skënder Lloshi, Mehmet Muka, Isuf Maloku, Llazar Doko, Kozma Shallapi, Sokrat Robo, Sofika Dimo, Shpresa Memo, Timo Lule, Stavri Gjerazi, Luçi Bele. Regjizor ishte Llazar Verria. Më pas kësaj trupe ju shtuan me vone edhe një sërë talentesh të cilët erdhën nga lëvizja amatore si: Luftar Paja, Hasan Bregu, Todi Llupi, Arqile Lipe, Vasil Vaso, Fatmir Xhelili, Sotir Stefa, ndërsa një pjesë tjetër ishin aktorë të diplomuar në Institutin e Lartë të Arteve si: Xhuljeta Kulla e Natasha Sela. Regjizorë të kësaj trupe në vite ishin Llazar Verria, Gulielm Radoja, Roland Roshi, Pëllumb Kulla, Leka Bungo, Koço Papadhopulli, Roland Çarka, Klajdi Marku, etj. Ndërkohë që midis këtyre të fundit mund të veçojmë Llazar Verrinë dhe Pëllumb Kullën.
Pikënisja e teatrit do të jetë viti 1933, kur në lokalin e Zeko Kokës një grup zanatçinjsh dhe arsimtarësh shfaqen të parën vepër skenike në një ambient të improvizuar. Ajo ishte komedia e autorit Kristo Floqi e titulluar “Do të vras veten”. Jo pa qëllim u zgjodh kjo vepër teatrore, pasi Kristo Floqi ishte autori më I dashur dhe I pëlqyer I kohës. Veprat e tij shquheshin për humor, përmbajtje kombëtare dhe fshikullim të dukurive negative. Regjizori I parë I trupës teatrore ishte mësuesi Llaqi Kola, I diplomuar në shkollën normale të Elbasanit, I cili ishte marrë me teatër gjatë viteve të studimit. Ndërsa trupa përbëhej nga aktorët amatorë si: Sokrat Pogaçe, Jorgji Koshovari, Jorgji Panda, Sotir Argjendari, Jorgji Kovaçi, Nasi Bogo, etj.
Pas suksesit të parë kjo shoqëri teatrore shfaqi në vitin 1935 me mjaft sukses dramën e autorit Foqion Postoli. Në vitin 1937 ajo u paraqit me dy vepra skenike si: komedinë “Fe dhe kombësi” të Kristo Floqit dhe komedinë e Molierit “Doktor pa dorashka”. Gjatë kësaj kohe grupi teatror do të zhvillonte edhe turneun e parë artistik në qytetin e Beratit ku shfaqi komedinë e sipërpërmendur “Fe dhe kombësi”. Në vitin 1938 autoritetet e shpërndanë këtë grup meqënëse në radhët e tij kishte anëtarë që kishin marrë pjesë dikur në Kryengritjen e Fierit (1935) dhe ishin simpatizantë të ideve komuniste, të cilat konsideroheshin të rrezikshme për regjimin e kohës. Kështu me këtë prolog u mbyll etapa e parë e zhvillimit të teatrit në qytetin e Fierit. Pas luftës së dytë botërore, shteti Shqiptar për qëllimë nga më të ndryshmet ndërmori dhe hartoi një strategji dhe politike-kulturore, ku rëndësi e veçantë i jepej edhe teatrit dramatik.
Në këtë nxitje dhe interesim nga shteti, me përvojën e krijuar në etapën e parë dhe aktorë të ardhur nga teatri partizan në Fier rinisi veprimtarinë teatri dramatik i shtëpisë së kulturës. Do të ishin 21 aktorë amatorë, të cilët nën drejtimin e regjizorit Llazar Verria hodhën bazat e artit dramatik në Fier.Të tillë ishin Nestor Pogaçe, Ndrek Beltoja, Muhedin Pleshti, Marika Kallamata, Hamza Pleshti, Sila Kordhishti, Lake Panajoti, Harilla Roshi,Omer Haxhia, Stavri, Pirro e Terezina Gjerazi ,Sila Kaleshi, Veniamine Muço,Tashko Lako, Leonidha Prifti, Syrja Minarolli, Violeta Bakalli, Fuat Boçi, Sotiraq Xoxa, Liri Mitri, etj.
Goliati
Rrëfim biblike
Sauli dhe izraelitët janë përballë filistinëve në luginën e Elahut. Dy herë në ditë për 40 ditë, mëngjes dhe mbrëmje, Goliathi kampioni i filistinëve, del midis rreshtave dhe sfidon izraelitët që të dërgojnë një kampion të tyren për të vendosur rezultatin në një betejë të vetme, por Sauli ka frikë. David e pranon sfidën. Sauli pa dëshirë pranon dhe ofron armaturën e tij, të cilën Davidi e refuzon, duke marrë vetëm shkopin, hobe dhe pesë gurë nga një përrua.
Davidi dhe Goliathi përballen me njëri-tjetrin, Goliat me armaturën dhe shtizën e tij, Davidi me shkopin dhe hobenë e tij. "Filistini e mallkoi Davidin nga perënditë e tij", por Davidi i përgjigjet: "Sot Zoti do të të dorëzojë në duart e mia dhe unë do të të godas dhe do t'ia jap sot kufomat e ushtrisë së filistinëve. zogjtë e qiellit dhe kafshët e egra të tokës; që e gjithë toka të dijë se ka një zot në Izrael dhe që gjithë kjo asamble të dijë se Perëndia nuk shpëton me shpatë e me shtizë; sepse beteja është e Perëndisë dhe ai do t'ju japë në dorën tonë."
Davidi hedh një gur nga hobe dhe godet Goliathin në qendër të ballit të tij, Goliathi bie me fytyrë në tokë dhe Davidi i preu kokën. Filistejtë ikin dhe izraelitët i ndjekin "deri në Gat dhe në portat e Ekronit". Davidi vendos armaturën e Goliathit në tendën e tij dhe e çon kokën në Jeruzalem, dhe Sauli dërgon Abnerin që t'ia sjellë djalin. Mbreti e pyet djalin e kujt është dhe Davidi u përgjigj: "Unë jam biri i shërbëtorit tënd Jesse, Betlehemiti".
Jehud
Sipas Talmudit babilonas (Sotah 42b) Goliat ishte djali i Orpah, kunata e Ruth, stërgjyshja e Davidit. Ruth Rabbah, një interpretim hagadik dhe homiletik i Librit të Ruthës, e bën lidhjen e gjakut edhe më të ngushtë, duke i konsideruar Orpah dhe Ruth si motra të plota. Thuhej se Orpah kishte bërë një pretendim se e shoqëronte Ruthën, por pas dyzet hapash e la atë. Më pas ajo bëri një jetë të shkrirë. Sipas Talmudit të Jerusalemit, Goliat lindi nga polispermia dhe kishte rreth njëqind baballarë.
Talmudi thekson pabesinë e Goliathit: talljet e tij para izraelitëve përfshinin mburrjen se ishte ai që kishte kapur Arkën e Besëlidhjes dhe e kishte sjellë në tempullin e Dagonit, dhe sfidat e tij për të luftuar u bënë në mëngjes dhe në mbrëmje për të shqetësuar izraelitët në lutjet e tyre. Armatura e tij peshonte 60 tonë, sipas rabinit Hanina; 120, sipas rabinit Abba bar Kahana; dhe shpata e tij, që u bë shpata e Davidit, kishte fuqi të mrekullueshme. Pas vdekjes së tij u zbulua se zemra e tij mbante imazhin e Dagonit, i cili gjithashtu pati një rënie të turpshme.
Islami
Goliati shfaqet në kapitullin 2 të Kuranit (2: 247–252), në rrëfimin e betejës së Davidit dhe Saulit kundër filistinëve. I quajtur Xhalut në arabisht (جالوت), përmendja e Goliathit në Kuran është koncize, megjithëse mbetet një paralele me tregimin në Biblën Hebraike. Studiuesit myslimanë janë përpjekur të gjurmojnë origjinën e Goliathit, më së shpeshti me Amalekitët. Goliath, në traditën e hershme të shkencës, u bë një lloj emërtimi ose emri kolektiv për shtypësit e kombit izraelit përpara Davidit. Tradita myslimane e sheh betejën me Goliathin si një parafytyrim të betejës së Muhamedit të Bedrit, dhe e sheh Goliathin si paralel me armiqtë me të cilët u përball Muhamedi.
Zhvendosja (fizikë)
parapamje| Zhvendosja kundrejt largësisë së përshkuar përgjatë një shtegu Në gjeometri dhe mekanikë, zhvendosja është një vektor, gjatësia e të cilit është largësia më e shkurtër nga vendndodhja fillestare në atë përfundimtare të një pike P që lëviz. Ajo përcakton largësinë dhe drejtimin përgjatë një linje të drejtë nga pozicioni fillestar në pozicionin përfundimtar të trajektores së pikës.
Zhvendosja mund të përshkruhet gjithashtu si një pozicion relativ (që rezulton nga lëvizja), domethënë si pozicioni përfundimtar xf i një pike në lidhje me pozicionin e saj fillestar xi. Vektori përkatës i zhvendosjes mund të përcaktohet si ndryshimi midis pozicioneve përfundimtare dhe fillestare:
Në shqyrtimin e lëvizjet të objekteve me kalimin e kohës, shpejtësia e çastit e objektit është shpejtësia e ndryshimit të zhvendosjes në funksion të kohës. Shpejtësia e çastit dallon nga shpejtësia. Shpejtësia mund të përcaktohet në mënyrë të një njëvlershme si shpejtësia kohore e ndryshimit të vektorit të vendndodhjes.
Zhvendosja dhe rruga
Shpeshherë ngatërrohen me njëra-tjetrën zhvendosja dhe rruga. Psh. në jetën e përditshme nëse kemi dalë nga shtëpia me biçikletë dhe më pas kthehemi përsëri në shtëpi, për të llogaritur shpejtësinë mesatare pjesëtojmë rrugën me kohën totale. Në të vërtetë sipas kuptimit fizik, në përfundim xhiros, ne nuk jemi zhvendosur pasi kemi mbërritur tek pika e nisjes. Kështu x2=x1, dhe fizikisht shpejtësia mesatare gjatë këtij intervali kohor është 0.
Rruga është largësia totale që përshkon trupi gjatë lëvizjes ndërsa zhvendosja është largësia mes vendndodhjes fillestare dhe asaj përfundimtare.
Trup i ngurte
Në trajtimin e lëvizjes së një trupi të ngurtë, termi zhvendosje mund të përfshijë gjithashtu rrotullimet e trupit. Në këtë rast, zhvendosja e një grimce të trupit quhet zhvendosje lineare (zhvendosje përgjatë një vije), ndërsa rrotullimi i trupit quhet zhvendosje këndore.
Derivatet
Për një vektor pozicioni \mathbf{s} që është funksion i kohës t, derivatet mund të llogariten në lidhje me t. Dy derivatet e para hasen shpesh në fizikë.
Kështu në njehsimin diferencial, nëse kemi të dhënë ekuacionin varësisht kohës të shpejtësisë, duke e derivuar atë ne nxjerrim ekuacionin e nxitimit në çastin t të lëvizjes. E anasjellta është e vërtetë gjithashtu, pra integrimi i madhësive të derivuara jep madhësitë mëmë:
Zhvendosja :
Rruga         :
Shpejtësia :
Ku janë përkatësisht zhvendosja, rruga, shpejtësia dhe nxitimi fillestar/e. Ky përfundim është në përputhje me matematikën, ku në vend të konstanteve të përveçme do të kishim +C.
Për të gjetur vlerat e konstanteve, duhet të dimë kushtet fillestare.
Psh. nëse kemi të dhënë ekuacionin e shpejtësisë, atëherë nga formula marrim :. Nëse kemi një kusht fillestar të tipit s(\pi) = -1 atëherë zëvendësojmë t=\pi, për të marrë dhe zgjidhim ekuacionin e fuqisë së parë në lidhje me s_0.
Ilene Woods
Jacqueline Ruth "Ilene" Woods- Steck- Shaughnessy lindi më 5 maj, 1929 në Portsmouth, New Hampshire. Vdiq më 1 korrik, 2010 në Los Angeles, Kalifornia. Ishte një aktore dhe këngëtare amerikane. Woods ishte zëri origjinal i Hirushes, për të cilin mori titullin Disney Legend në vitin 2003.
Dejan Tiago Stankovic
Dejan Tiago Stankovic (lindje në 1965, Beogradi dhe vdiq në 21 dhjetor 2022, Lisbonës) ishte shkrimtar dhe përkthyes letrar serb. Ai ishte një shtetas i natyralizuar i Portugalisë.
Si përkthyes letrar, ai bëri përkthimet e para të José Saramago në serbo-kroatisht si dhe të Ivo Andrić në portugalisht.
Në vitin 2017, Dejan Tiago Stanković nënshkroi Deklaratën për gjuhën e përbashkët të kroatëve, serbëve, boshnjakëve dhe malazezëve.
Stankoviç vdiq në shtëpinë e tij në Lisbonë më 21 dhjetor 2022, në moshën 57-vjeçare.
Serbia Jugore
Termi
Sot, Serbia Jugore është një rajon në jug të Republikës së Serbisë dhe me kalimin e kohës, termi ka ndryshuar kuptimin e tij.
Gjatë gjysmës së parë të shekullit të 20-të, termi u përdor për të treguar zonën e Maqedonisë së Vardarit, Kosovës, Metohisë dhe rajoneve të Rashkës (e ashtuquajtura Serbia e Vjetër). Në periudhën nga viti 1919 deri në vitin 1922, kjo zonë formoi provincën e Serbisë Jugore në kuadër të Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve. Në të njëjtën periudhë ekzistonte krahina e Serbisë Veriore, e cila së bashku me Jugun formonin krahinën e Serbisë. Pas riorganizimit territorial, pas Luftës së Dytë Botërore, ky term nuk u përdor në mënyrë aktive, pasi në pjesën e atëhershme më të madhe të Serbisë Jugore u formuan Republika Socialiste e Maqedonisë dhe Rajoni Autonom i Kosovës dhe Metohisë, ndërsa pjesa e mbetur filloi të quhet Serbia Jugore, Serbia Qendrore Jugore ose Serbia Juglindore. Sot përbëhet nga këto rrethe: Nishavë, Jabllanicë, Toplicë, Pirot dhe Pçinjë.
Serbia e sotme jugore ndryshoi emrin e saj gjatë historisë. Shumica e rajonit u çlirua gjatë Luftërave Serbo-Turke më 1878 dhe u referua si Serbia e Re ose Territoret e Reja.
Lumi i Moravës Jugore rrjedh nëpër gjithë territorin e Serbisë Jugore nga Razhanji në Bujanoc. Lumi e ndan rajonin në mes në dy pjesë. Pellgu i Moravës Jugore zë afërsisht të njëjtin territor me rajonin e Serbisë Jugore. Prandaj, Serbia Jugore nganjëherë përmendet si Pomoravlje Jugore. parapamje|267x267px|Lugina e Moravës Jugore në Serbinë Jugore
Demografia
Serbia jugore është shtëpia e rreth 1 milion njerëzve. Megjithatë, ajo është prekur shumë nga shpopullimi. Vetëm Nishi dhe komunat me shumicë shqiptare të Preshevës dhe Bujanocit panë rritje të popullsisë ndërmjet viteve 2002 dhe 2011. Komunat në lindje të lumit Morava Jugore janë në situatën më të vështirë. Shembulli më i mirë është Komuna e Crna Travës që kishte rreth 13.500 banorë në vitin 1948 dhe tani ka rreth 1.500 banorë. Shpopullimi është i pranishëm edhe në komunat e Dimitrovgradit dhe Bosilegradit, ku bullgarët përbëjnë shumicën. Shumica e shqiptarëve bojkotuan regjistrimin e vitit 2011. Vlerësohet se në Serbinë Jugore ka rreth 50.000 shqiptarë.
Kultura
majtas|parapamje|250x250px|[[Prokupac, e cilësuar shpesh si vera më e mirë serbe, vjen nga Serbia Jugore (Toplica). Në sfond është qilimi Pirot, një simbol i Serbisë Jugore]] Serbia Jugore ishte e ekspozuar ndaj ndikimeve të ndryshme gjatë historisë.
Kuzhina
Byreku konsiderohet si mëngjes tradicional sidomos në Nish. Byreku i parë në Nish është bërë në vitin 1498 nga bukëpjekësi turk Mehmet Oğlu. Tradicionalisht, barbeku serb nga Leskovci dhe Nishi konsiderohet si më i miri në Serbi.
Qarku Montargis
Qarku Montargis është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Loiret.
Fépin
Fépin është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Fépin ka një popullsi prej 285 banorë dhe sipërfaqe 5.79 km², me një dendësi prej 49 banor/km².
Qarku Montauban
Qarku Montauban është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Tarn-et-Garonne.
Hidivi
200px|parapamje|[[Muhamed Ali i Egjiptit|Muhamed Ali Pasha]] Hidivi (turqishtja osmane: خدیو, romanizuar: hıdiv; arabisht: خديوي, romanizuar: khudaywī) ishte një titull nderi me prejardhje persiane i përdorur për sulltanët dhe vezirët e mëdhenj të Perandorisë Osmane, por më e famshmja për mëkëmbësin e Egjiptit nga viti 1805 deri më 1914.