cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitoza
Procesi i mitozës
Procesi i mitozes eshte i ndare ne faza qe korrespondojne me perfundimim e nje serie aktivitetesh dhe fillimin e nje tjetre. Keto faza jane profaza,prometafaza,metafaza,anafaza dhe telofaza. Gjate mitozes,kromozomet te cilat tashme jane dyfishuar,ndahen dhe bashkengjiten me fijet e boshtit qe terheqin nje kopje te secilit kromozom ne anet e kunderta te qelizes. Rezultati eshte dy qeliza bija me berthama gjenetikisht identike. Piesa tjeter e qelizes mund te vazhdoje te ndahet me ane te citokinezes per te prodhuar dy qeliza bija. Fazat e ndryshme te mitozes mund te shikohen ne kohe reale,duke perdorur imazhe te qelizave te gjalla. Prodhimi I tre ose me shume qelizave bija ne vend te dy normaleve eshte nje gabim mitotik,i quajtur mitoze tripolare ose mitoze multipolare (multiplikim). Te tjera gabime gjate mitozes mund te nxisin apoptozen (programimi I vdekjes qelizore)ose te kancerit mund te lindim nga mutacione te tilla. Mitoza ndodh vetem ne qelizat eukariote. Qelizat prokariote,te cilave u mungon berthama,ndahen nga nje proces i ndryshem i quajtur ndarje binare. Mitoza ndryshon ndermjet organizmave. Per shembull,qelizat shtazore i nenshtrohen nje mitoze “te hapur” ku mbeshtjellja berthamore prishet perpara se kromozomet te ndahen,ndersa kerpudhat i nenshtrohen nje mitoze “te mbyllur”,ku kromozomet ndahen brenda nje berthame qelizore te paprekur.
Shumica e qelizave shtazore i nenshtrohen nje ndryshimi ne forme,e njohur si rrumbullakimi i qelizave mitotike,per te adoptuar nje morfologji afersisht sferike ne fillimin te mitozes. Shumica e  qelizave te njeriut jane te prodhuara nga ndarja mitotike e qelizes. Perjashtimet e rendesishme perfshijme gametet-spermatiozoidet dhe qelizat veze-te cilat prodhohen nga mejoza.
Zbulimi
Pershkrime te shumta te ndarjes se qelizave jane bere gjate shekujve 18 dhe 19,me shkalle te ndryshme saktesie. Ne 1835,botanisti Hugo von Mohl,pershkroi ndarjen e qelizave ne algat jeshile Cladophora Glomerata,duke deklaruar se shumefishimi i qelizave ndodh permes ndarjes qelizore. Ne 1838,Matthias Jakob Schleiden pohoi se formimi I qelizave te reja ne brendesine e tyre ishte nje ligj I pergjitshem i shumefishimit te qelizave ne bime,nje pikepamje qe me vone u refuzua nga Robert Remak dhe te tjere. Ne qelizat shtazore,ndarja qelizore me mitoze ishte zbuluar ne qelizat e kornes se bretkoses,lepurit dhe maces ne 1873 dhe u pershkrua per here te pare nga histologu polak Waclaw Mayzel ne 1875.
Bütschli,Schneider dhe Fol mund te kene pretenduar gjithashtu zbulimin e procesit te njohur aktualisht “mitoze”. Ne 1873 zoologu gjerman Otto Bütshli publikoi te dhena nga vezhgimet mbi nematodat.
Disa vjet me vone,ai zbuloi dhe pershkroi mitozen bazuar nga ato vezhgime. Termi “mitoze” shpikur nga Walther Flemming ne 1882,rrjedh nga fjala greke (mitos,” foke deformueee”). Ka disa emra alternative per procesin,psh., “ Karyokinesis” (ndarja berthamore) nje term I prezantuar nga Schleicher ne 1878 ose “ndarje ekuacionale” propozuar nga August Wismann ne 1887. Megjithate termi “mitoze” perdoret gjithashtu per t’iu referuar kariokinezes dhe citokinezes se bashku. Aktualisht “ndarja ekuacionale” perdor me shpesh per t’iu referuar mejozes II,pjesa e mejozes qe i ngjan me shume mitozes.
Eugjen Merlika
Eugjen Merlika ka lindur në vitin 1944. Ai dhe familja e tij ishte i persekutuar gjatë sistemit komunist në Shqipëri,në Kampin e Tepelenës dhe internim në Lushnje, Vlorë, Burrel
Jeta
Eugjen Merlika vjen nga një familje intelektualësh. Nëna e tij, Elena Gjika, kishte studiuar letësi në Universitetin e Napolit Itali, ku ishte diplomuar me nota të shkëlqyera. Babai i tij, Petrit Merlika (i biri i Mustafa Krujës), kishte studiuar inxhinieri elektrike në Universitetin e Grenouble në Francë. Deri në vitin 1946 babai i tij punonte në ministri si përgjegjës për ndërmarrjet italiane që kishin investuar në Shqipëri dhe shteti Shqiptar ishte debitor. Po atë vit ai u arrestua sepse kishte dikskutuar me disa persona për krijimin e një partie opozitare liberale. Ai u dënua me 15 vjet burg, dënim të cilin e përfundoi në vitin 1960, ndërsa në vitin 1947 e dërgojnë për disa kohë në një vend të quajtur tre rrugët e Shijakut. Në atë vend mungonin kushtet minimale të jetesës. Më pas Eugjenin, gjyshen e tij dhe nënën i dërguan në kampin e Tepelenës, ku dhe pse ende një fëmijë gjashtë vjeçar u dënua në izolim. Nënën e tij e dërguan në Vlorë, ku do të punonte me normë. Në vitin 1952 Eugjenin e dërgojnë në Korçë tek xhaxhai i babait të tij, ku do të kalojë disa kohë dhe do të kryejë disa klasë shkollë. Pas vdekjes së Stalinit, Hrushov solli politika më të lehta duke ulur luftën ndaj klasave, gjë e cila ndodhi dhe në Shqipëri. Në 1954 Kampi i Tepelenës u mbyll. Pas mbylljes së kampit Eugjenin, nënën e tij, gjyshen dhe xhaxhain i dërgojnë në Lushnnje. Jeta në Lushnje ishte krejt ndryshe nga Kampi i Tepelenës. Në Lushnje ata duhej të paraqiteshin në mëngjes dhe në darkë përpara një polici. Gjithashtu nuk ekzistonin më kazermat ushqimore, ata punonin vetë dhe organizoheshin si të mundeshin me atë që kishin. Kjo lloj jetese vazhdoi deri në vitin 1991, kur dhe sistemi komunist ra.
Aliu
Ali bin Ebi Talib (arabisht: علي بن أﺑﻲ طالب) ose Hazret Aliu lindi më 17 mars të vitit 599 ose 600 dhe vdiq më 28 janar të vitit 661, ishte imam, kushëriri dhe dhëndërri i Muhammedit.
Biografia
Aliu emigroi për në Medina pak kohë pas Muhammedit. Atje Muhammedi i tregoi Aliut se Zoti e ka urdhëruar të i jap vajzën Fatimen për grua. Në dhjetë vitet e ardhshme që Muhammedi udhëhoqi myslimanët në Medina, Aliu ishte shumë aktiv në shërbimin e tijë, udhëhoqi në luftëra kundër armiqëve dhe barti porosi dhe urdhëra.
Pas vrasjes së kalifit të tretë Othman Ibn Affan myslimanët në Medina zgjodhën Aliun për kalif.
Jeta gjatë jetës së Muhammedit Salallahu alejhi ue selem
Aliu ishte 22 apo 23 vjeç kur migroi në Medinë. Kur Muhammedi ishte duke bërë lidhjen e vëllazërimit midis shokëve të tij, ai zgjodhi Aliun si vëlla të tij. Për dhjetë vitet kur Muhamedi udhëheqi komunitetin në Medine, Aliu ishte shumë aktiv në shërbimin e tij si sekretar dhe deputet i tij, duke shërbyer në ushtrinë e tij, mbajtësi i flamurin të tij në çdo betejë, partitë kryesore e luftëtarëve në bastisje dhe mbante mesazhe dhe urdhra. Si një nga zëvendësit e Muhamedit dhe më vonë vëllai i gruas së tij, Aliu ishte një person i autoritetit dhe duke qëndruar në bashkësinë myslimane.
Jeta pas vdekjes së Muhammedit Salallahu alejhi ue selem
Një pjesë tjetër e jetës së Aliut filloi në 632 pas vdekjes së Muhamedit dhe ka zgjatur deri në vrasjen e Othman Ibn Affan, halifit të tretë në 656. Gjatë këtyre 24 viteve, Ali nuk ka marrë pjesë në ndonjë luftë apo pushtim, as nuk ka marrë ndonjë pozitë zyrtare. Ai u tërhoq nga çështjet politike, sidomos pas vdekjes së gruas së tij, Fatima Zahra. Ai përdori kohën e tij për të shërbyer familjen e tij dhe ka punuar si një fermer. Ali gërmoi shumë puse dhe të mbjellë kopshte pranë Medinës dhe i pajisur ato për përdorim publik. Këto puse janë të njohur sot si Abar Ali ("puse të Ali").
Ali hartoi një version të plotë të Kuranit, mus'haf, gjashtë muaj pas vdekjes së Muhamedit. Vëllimi është përfunduar dhe realizuar nga deveja për të treguar njerëzve të tjerë të Medinës. Urdhri i këtij mus'haf ndryshonte nga ai i cili është mbledhur më vonë gjatë epokës Uthmanic. Ky libër u hodh poshtë nga disa njerëz, kur ai tregoi atyre. Pavarësisht nga kjo, Ali bëri asnjë rezistencë kundër mus'haf të standardizuar
Hilafeti
Ali trashëguar Kalifati Rashidun - e cila zgjatet nga Egjipti në perëndim të malësisë iranian në lindje - ndërsa situata në Hejaz dhe krahinave tjera në prag të zgjedhjes së tij ishte i pazgjidhur. Menjëherë pas Aliu u bë kalif, ai hodhi poshtë guvernatorët e provincave që ishin emëruar nga Othmani, i zëvendësoi ata me ndihmës të besuar. Ai veproi kundër këshillës së Mughira ibn Shu'be ka dhe Ibn Abazi, i cili e kishte këshilluar atë që të vazhdojë qeverisjen e tij me kujdes. Madelung thotë se Aliu ishte thellësisht i bindur për të drejtën e tij dhe misionin e tij fetar, i gatshëm për kompromis parimet e tij për hir të dobisë politike, dhe të gatshëm për të luftuar kundër mosmarrëveshje e madhe. Muawiyah unë, farefisi i Othmanit dhe guvernatori i Levantit, refuzoi të dorëzojë në urdhërat e Ali, ai ishte i vetmi guvernator për të bërë këtë
Aliu korri sukses në formimin e një koalicioni të gjerë sidomos pas betejës së Devesë. Politika e tij e shpërndarjes së barabartë të taksave e fitoi përkrahjen e shokëve të Muhamedit, sidomos Ensarëve të cilët ishin të varur nga udhëheqja Kurejsh pas Muhammedit, udhëheqësit tradicionalë fisnorë, dhe Kurra apo recitues Kur'anit të cilat kërkonin udhëheqje të devotshëm islam. parapamje|Xhamia e Aliut në [[Nexhef, Irak]]
Transmetimi i Haditheve
Në ditët tona njihen shumë hadithe të cilat janë transmetuar nga Aliu (All-llahu qoftë i kënaqur me të). Nehxh el-Balaga (Arabic: نهج البلاغة Nahj ul-balaghah, shqiptimin arabisht: [nahdʒ ul bælæ ː ɣæ]; "Peak i elokuencës") është mbledhja më e famshme e predikimeve, letrave, tefsire dhe transmetimet atribuohen Ali, kushëririn dhe djali-in-ligjin e Muhamedit.
Kampi i përqendrimit i Aushvicit
Kampi i Auschwitz-Birkenau i njohur gjerësisht si Kampi i Aushvicit, është një nga kampet e përqëndrimit më famëkeq gjatë Luftës së Dytë Botërore.
I ndërtuar nga nazistët si kamp përqendrimi dhe vdekjeje, Aushvici ishte kampi më i madh i nazistëve dhe qendra më e madhe e vrasjeve masive e krijuar ndonjëherë. Gjatë ekzistencës së tij, në Aushvic u vranë 1.1 milionë njerëz, kryesisht hebrenj. Fillimisht qe një kamp përqendrimi për 10 mijë persona, por Aushvici u shndërrua gjatë luftës në një uzinë shfarosjeje masive dhe u shtri deri në tre kilometra, duke u pajisur me dhoma shtesë gazi të lidhura me krematoriume.
Aushvici është bërë simbol i vdekjes, holokaustit dhe shkatërrimit të hebrenjve evropianë.
Historia
Në vitin 1933, Partia Kombëtare Socialiste e Punës mori pushtetin në Gjermani, me diktatorin Adolf Hitlerin si lider i saj.
Aushvici ishte kampi i parë që u ndërtua maj të 1940-ës në ish kazermat e vjetra ushtarake të Polonisë. Aushvic II apo i njohur ndryshe si Birkenau, u hap një vit më pas në tetor të vitit 1941, dhe më pas 4 dhoma të tjera gazi iu shtuan kampit për 3 muaj, gjer në janar të vitit 1942. Që nga viti 1942, trupat SS filluan të deportojnë hebrejtë nga e gjithë Evropa në Aushvic.
Struktura e shfarrosjes masive u dizajnua nga zyrtarët nazistë, në fund të vitit 1941, e quajtur ndryshe si “Zgjidhja Përfundimtare e Çështjes së Hebrenjve”. Vendimi për të vrarë e ekzekutuar të burgosurit hebrenj u mor gjatë Konferencës Wannsee, që u mbajt pranë Berlinit në janar të vitit 1942. U vendos që të burgosurit të vriten me gaz, në dhomat e ndërtuara enkas për këtë qëllim e të pajisura me gaz-vdekjeprurës Zyklon B.
Viktima e parë në këtë kamp u regjistrua disa muaj para dakordësimit të Zgjidhjes Përfundimtare,në shtator të 1941-shit, ku një i burgosur u vra në një nga dhomat e gazit.
Të dhënat
"Njerëzit shtypeshin me njëri-tjetrin, qanin, luteshin dhe bërtisnin… kemi udhëtuar për disa ditë, të paktën tri. Buburreca, parazitë dhe minj që na kafshonin… Ishim të detyruar t'i përplasnim në mur për të shpëtuar prej tyre. Dëgjoheshin vetëm të qara dhe të bërtitura."Mes viktimave të kampit Aushvic-Birkenau kishte pa dallim burra, gra edhe fëmijë. Shumica e tyre ishin hebrenj, por kishte dhe mjaft romë, rusë dhe polakë të mbledhur nga qytetet e pushtuara prej nazistëve në të gjithë Evropën. Në të, vrasja u ngrit në nivelin e një industrie të mirfilltë, ndërsa eksperimentet pseudo-mjeksore ndaj të burgosurve nga mjekët nazistë, shënuan përjetësisht emrin e këtij kampi në kapitujt e errët të historisë së njerëzimit. Shumë vdiqën në dhomat e gazit, por edhe nga uria.
Hebrenjtë, romët, homoseksualët, personat e konsideruar si asocialë, kriminelët dhe të burgosurit e politikë transportoheshin me trena bagëtish drejt Aushvicit. Kur trenat ndalonin në Aushvic II: Birkenau, të sapoardhurve iu urdhërohej të linin të gjitha gjërat e tyre në bord dhe më pas mblidheshin në platformën hekurudhore, ku fillonte seleksionimi i tyre. Familjet, që kishin zbritur së bashku, ndaheshin shpejt dhe brutalisht nga oficerët e kampit dhe më pas një mjek nazist, urdhëronte secilin individ në një nga dy rreshtat. Shumica e grave, fëmijëve, burrave të moshuar dhe atyre që dukeshin të papërshtatshëm ose jo të shëndetshëm për punë në kamp dërgoheshin në të majtë dhe drejt ekzekutimit; ndërsa shumica e të rinjve dhe të tjerëve që dukeshin mjaft të fortë për të bërë punë të rënda në të djathtë. "Një mjek dhe një komandant prisnin ardhjen e transporteve të reja dhe para syve tanë bëhej seleksionimi. Kjo do të thotë: të sapoardhurit pyeteshin për moshën dhe shëndetin. Shumë të sapoardhur nuk dinin dhe tregonin për ndonjë sëmundje nga e cila vuanin. Kështu ata e vulosnin vet dënimin me vdekje. Rëndësi e veçantë i kushtohej moshës, pleqve dhe fëmijëve. Djathtas, majtas, djathtas majtas. Djathtas do të thoshte vazhdim i jetës, majtas do të thoshte në furrën e djegies. - Anita Lasker, e mbijetuar e kampit."Më 2 gusht 1944 u vranë në dhomën e gazit 4.300 romë, të fundit që ende jetonin nga i ashtuquajturi „kampi i ciganëve" në kampin e përqendrimit dhe shfarosjes Auzhvic-Birkenau. Trupat SS shkatërruan kampin e familjeve dhe çuan drejt vdekjes 4.300 njerëz, që ulërinin dhe qanin.
Nga viti 1940 deri në 1945 të paktën 1,1 milion persona kanë vdekur në Auschwitz-Birkenau, 960.000 prej të cilëve burra, gra dhe fëmijë hebrenj të shpërngulur nga vendet e Evropës së pushtuar nga nazistët. 75 mijë polakë, 21 mijë romë dhe 15 mijë sovjetikë u vranë gjithashtu në këtë kamp.
Jetesa në kamp
Ata që ishin dërguar djathtas gjatë procesit të përzgjedhjes kalonin në një proces çnjerëzor që i ktheu në të burgosur kampi. Atyre u merreshin të gjitha rrobat dhe çdo send personal të mbetur, dhe më pas u priteshin flokët. Të burgosurve u jepeshin veshje burgu me vija dhe një palë këpucë, të cilat zakonisht ishin të përmasave të gabuara. Më pas ata regjistroheshin, i nënshtroheshin kontrolleve mjekësore dhe më pas u caktohej një numër i burgosir, i cili u bëhej tatuazh në krah. Të burgosurit ishin të dënuar me punë të detyruar.
Marion County (Missouri)
Marion County është një nga  qarqet në shtetin federal Missouri të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Krimet e regjimit komunist në Shqipëri
Gjatë periudhës së regjimit komunist në Shqipëri u krijua një sistem sundues diktatorial i cili u mundua të siguronte mbijetesën e tij nëpërmjet metodave të ndryshme frikësuese dhe sanksionuese të njerëzve. Shumë persona janë hetuar, akuzuar, dënuar, persekutuar dhe ekzekutuar në emër të popullit për shkak të kundërshtimit të regjimit.
Nga statistikat mbi numrin e dënimeve rezulton që janë pushkatuar 5577 burra dhe 450 gra, janë burgosur për arsye politike 10133 burra dhe 7367 gra, nga të cilët 1065 gra dhe burra kanë vdekur, kanë humbur aftësinë mendore nga torturat 408 burra e gra. Janë internuar për motive politike nga vitit 1944-1990 20.000 familje, nga të cilët kanë vdekur 7022 persona, të moshave të ndryshme, nga fëmijë deri në 80 vjeç, në zonat e internimit.
Burgosja dhe eleminimi fizik
parapamje|238x238px|Pamje nga burgu i Spaçit. Eliminimet fizike, burgosjet, likuidimi i klasave dhe grupeve kundërshtare të komunistëve, u paralajmëruan që pa mbaruar Lufta.
Në vitet 1944 – 1947, tetë burgje ekzistuese në Shqipëri iu  rezervuan të burgosurve politikë të cilët përcaktoheshin si “armiq të popullit”, shtatë të burgosurve normal të përcaktuar si “ordinerë” dhe tre burgje ishin të përziera. Me kalimin e viteve regjimi hapi burgje të reja në të gjitha qendrat kryesore, duke i specifikuar ato për të burgosurit politikë dhe burgjet e destinuara për të burgosurit ordinerë.
Ndër burgjet e destinuara për “armiqtë e popullit” më famëkeqi ishte ai i Burrelit, konsiderohej si një super burg nga i cili ishte e pamundur të arratiseshe dhe në të cilin të burgosurit politikë jetonin në kushte çnjerëzore.
Të shumta janë dëshmitë që tregojnë për të burgosur politikë që vdiqën në burgje apo në kampet e punës, kryesisht prej torturave apo shkaqeve të tjera, si vetëvrasja. Edhe në këto raste, trupi i viktimës nuk i kthehej familjes, sepse në regjimin komunist trupi i të dënuarit mbetej në dispozicion të shtetit përgjatë dënimit, madje edhe pas vdekjes.
Tortura
parapamje|Burgu i Gjirokastrës. Nga rrëfimet dhe dëshmitë e ish-personave të dënuar si dhe të dhënat e tjera të kësaj periudhe kohore mësojmë se ndaj të dënuarve në burgjet dhe kampet e punës është përdorur edhe tortura. Si mjete dhe forma të torturave që përdoreshin në burgjet dhe kampet e punës gjatë sistemit komunist në Shqipëri ishin ndër të tjera: jeleku i torturës (torturë e tmerrshme), dëmtimi i organeve gjenitale, lënia pa bukë, pa ujë, pa gjumë dhe në këmbë për ditë të tëra, elektroshoku, futja kripë në gojë me mbushje të plotë të gojës, dërgimi gjoja për pushkatim, futja me kokë poshtë në fuçi me ujë, djegia e mishit me cigare, hedhja e alkoolit në duar apo në flokë dhe ndezja e flakës, thyerja e kockave dhe shkulja e mishit me darë, futja në ujë dhe lënia të lagur në dimër, përdorimi i zgjonjve me bletë ndaj të burgosurve të zhveshur etj.
Shpronësimet
Me sloganin “Toka i takon atij që e punon”, qeveria e parë komuniste shqiptare në periudhën 1945-1946, ndërmori nëpërmjet disa fazave një reformë agrare radikale për shpronësimin e pronarëve të mëdhenj e të mesëm të tokave, përfshirë këtu dhe tokat në pronësi shtetërore, të kapitalit të huaj apo ato në pronësi të institucioneve fetare, dhe shpërndarjen e tyre në favor të fshatarëve. Në vitin 1976 me miratimin e Kushtetutës së re, u sanksionua eliminimi i pronësisë private mbi tokën dhe transformimin e saj në pronë shtetërore.
Menjëherë u intestifikua konfiskimi i paligjshëm i pasurive të luajtshme e të paluajtshme të ish-ballistëve, legalistëve, indipendentëve, i të burgosurve e të arratisurve politikë dhe i gjithë atyre pronarëve e qytetarëve, që u quajtën “armiq e tradhëtarë‟. U vendos tatimi i jashtëzakonshëm ndaj tregëtarëve, të cilët burgoseshin e troturoheshin nëse nuk e shlyenin dot,si dhe nisi shpronësimi i borgjezisë dhe pronarëve vendas, shtetëzimi i pasurive e ndërrmarrjevetë tyre private, pa asnjë formë shpërblimi. Nga viti 1951, tatimi i jashtëzakonshëm u aplikua edhe kundër kulakëve.
Shumica prej ish-pronarëve u keqtrajtuan duke iu nënshtruar përbuzjes nga ana e shoqërisë, dhunës, dëbimeve, internimeve dhe spastrimeve. Lufta kundër tyre synonte uljen e influencës së kulakëve dhe realizimin e izolimit politik të tyre. Edhe shtypi i kohës iu kundërvu kësaj klase për të nxitur përkrahësit e regjimit ku Zëri i Popullit shkruante: "Kulakët, nga pozita e tyre si klasë, janë armiq të betuar të fshatarësisë punonjëse dhe të pushtetit tonë popullor. A mund ta ndërrojë kulaku lëkurën dhe shpirtin e tyre? Jo kurrë, ai është armik i betuar i klasës punëtore, i Republikës sonë Popullore, i demokracisë sonë."Në vitin 1979, në Shqipëri nuk kishte asnjë fermë individuale private.
Internimet
Që prej vitit 1945, filloi të përdorej internimi si një masë ndëshkimore ndaj kundërshtarëve politikë. Të dhënat më të hershme që kemi për zbatimin e kësaj mase i takojnë shkurtit të vitit 1945, kur Mehmet Shehu porositi të internohen personat që strehojnë të arratisurit në male, apo “kriminelët e luftës”, si dhe ata që nuk pranonin të dorëzonin armët. Një tjetër kategori që u internuan që në fillimet e vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, ishte ajo e familjeve të personave që ishin dënuar si “kriminelë lufte”
Censura
Organet e shtypit u vunë në kontroll të Partisë Komuniste (më vonë Partia e Punës). Shtypi ndahej sipas vendodhjes gjeografike të gazetave në shtypin qëndror dhe shtypin lokal. Shtypi qëndror përfshinte organin zyrtar të shqytpit të Partisë, Zëri i Popullit, si edhe gazetat e tjera: Bashkimi, Zëri i Rinisë, Puna, Mësuesi, Drita, Luftëtari dhe Sporti Popullor. Shtypi lokal përfshinte rreth 27 gazeta. Zëri i Popullit, si organ qendror, si dhe gazetat lokale në dispozicion të komiteteve të Partisë së rretheve, ishin një element i rëndësishëm në propagandën e regjimin totalitar shqiptar.
Censura u shtri në të gjithë fushat e artit dhe jetës publike, me kontroll të reptë mbi median, artin, letërsinë, kulturën dhe muzikën. Artistët ishin shpeshherë objekt i përndjekjes dhe persekutimeve, si në rastin e Festivalit të 11 të Këngës në Radio Televizion, kur udhëheqja e kohës dënoi festivalin dhe trupën artistike si një festival që përhapte kulturë borgjeze, duke dënuar, burgosur dhe dërguar në internim një pjesë të madhe të trupës artistike.
Zhdukja e trupave
Si çdo diktaturë, edhe ajo shqiptare ishte e vetëdijshme se nëse ekzekutimet politike do të ishin të rralla, njerëzit e përndjekur do të përbënin rrezik të përhershëm për atë regjim, nëpërmjet shprehjes së mendimeve të tyre kritike mbi regjimin komunist dhe mungesën e lirisë dhe jetës normale të njerëzve. Po ashtu, nëse trupat e njerëzve të pushkatuar për arsye politike do të varroseshin në mënyrë normale, ata do të mund të shndërroheshin në simbole konkrete dhe frymëzuese të zhgënjimit dhe urrejtjes ndaj regjimit komunist. Zhdukja e trupave të të përndjekurve politikë të ekzekutuar krijonte një trysni të fortë psikologjike mbi të afërmit e viktimave dhe shoqërinë në tërësi, se krimet e tyre kishin qenë aq të rënda sa u mohohej edhe varri dhe nderimi pas vdekjes, që bënin pjesë në traditat njerëzore të zakonshme të të gjitha kohëve dhe të të gjithë popujve.
Statistika të burgosjeve
Represioni ligjor i të ashtuquajturve 'armiq të regjimit', nisi menjëherë pas çlirimit të vendit. Në ligjin e datës 15.12.1944 mbi sabotatorët e luftës dhe të pushtetit popullor, parashikoheshin dënimet për veprime kundër regjimit, të cilat varionin nga 30 vjet burg, në dënim të përjetshëm apo dhe me vdekje. Përveç arrestimeve, burgosjeve dhe vrasjeve, u bë edhe sekuestrimi i pasurisë së të gjithë personave që shpalleshin kriminel lufte. Në vitin 1945, numri i personave të kësaj kategorie ishte 2048 persona.
Gjatë viteve të para të instalimit të regjimit komunist, si rezultat i politikës së goditjes masive numri i të dënuarve u rrit me shpejtësi dhe përmasa të papara. Kështu më 1 janar 1950, Shqipëria kishte 7168 të dënuar me heqje lirie dhe 2000 të internuar që arrinin gjithsej në 9168, pra 753 të dënuar për 100 mijë banorë.
Kampet e punës së detyruar
parapamje|Rrënoja të mbetura nga Kampi i Tepelenës. Përveç burgjeve regjimi filloi dhe ndërtimin e kampeve të punës, si vende 'edukimi dhe rehabilitimi', ku dënimi kryhej duke bërë punë të detyruar si bonifikim tokësh, ndërtime publike, nxjerrje mineralesh apo punë në bujqësi. Kampet e punës ndërtoheshin posaçërisht pranë vendit ku të burgosurit duhet të punonin. Pothuajse të gjithë të burgosurit që ishin në gjendje të punonin, dërgoheshin në këto kampe dhe me kalimin e viteve numri i kampeve të punës tejkaloi atë të burgjeve. Punimet publike më të mëdha në Shqipëri, gjatë viteve të komunizmit, janë realizuar nëpërmjet punës së detyruar të të burgosurve.
Menjëherë pas ardhjes në pushtet, në vitet 1945-1953, komunistët konsoliduan pushtetin duke vrarë dhe persektuar të gjithë kundërshtarët e tyre politike. Në këtë periudhë regjimi ngriti 6 kampe përqëndrimi të rrethuar me tela për të internuar “familjet armike” të kundërshtarëve politikë, kryesisht gratë, pleqtë dhe fëmijët e atyre që ishin arratisur, dënuar ose ekzekutuar. Për rreth 8 vite u mbajtën hapur kampe të rrethuar me tela në Krujë (1945-1947), Berat (1945-1949), Porto Palermo (1949-1950), Tepelenë (1949-1953), Kamëz (1948-1953) dhe Valias (1948-1953). "Ngritja e kampeve të punës së detyruar me të dënuar dhe paraburgosur si dhe ngritja e kampeve të internimit, kishte qëllim të shumëfishtë, përdorimin e punës së detyruar, pa pagesë në degët më të vështira të ekonomisë, eliminimin e klasave kundërshtare, parandalimin e rrëzimit të pushtetit dhe ndikimin në gjithë popullatën."Pas vitit 1954, regjimi i internoi të dënuarit politikë në qindra kampe të hapura kryesisht në fshatra dhe zona të thella malore. Të internuarit paraqiteshin 3 herë për apel dhe u ndalohej largimi nga vendi i internimit.
Në periudhën e viteve 1950-1990 u ndërtuan edhe 90 kampe të tjerë: ato mbeten të hapur për kohën e nevojshme që duhej për të përfunduar punën e besuar të burgosurve. Më i madhi dhe më famëkeqi ishte ai i Spaçit, i cili mbeti i hapur nga viti 1968 deri në vitin 1990 për shfrytëzimin e një miniere bakri dhe piriti.
Shih edhe
Kampi i Tepelenës
Fred Trump
Frederick Christ "Fred" Trump, Jr. lindi më 1905. Ishte një investor amerikan.
Kalorësi i Skënderbeut
Në këtë libër flitet për disa ngjarje të periudhës së Skënderbeut, më saktësisht të periudhës 1451-1456 tema kryesore është dashuria e Kalorësit të bukur me Mira Mireshin dhe luftërat e shqiptarëve me turqit.
100 vjet Pavarësi – Flamuri që Ringjalli një Komb
100 vjet Pavarësi – Flamuri që Ringjalli një Komb libër me Autorë Moikom Zeqo dhe Dëshira Jazexhiu.
Libri “100 vjet Pavarësi – Flamuri që Ringjalli një Komb” sjell fakte historike të panjohura deri më sot, dokumente origjinale, foto të publikuara për herë të parë, informacion për figurat kryesore kombëtare të kulturës e politikës. Nën siglën e Shtëpisë Botuese “Erik” ky botim i veçantë i kushtohet ngjarjes së madhe historike të Shpalljes së Pavarësisë dhe themelimit të Shtetit Modern Shqiptar.
Meranges
Meranges është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Cerdanya, të provincës Girona, në Katalonia. Meranges ka 93 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 37.38 km2.
Lidhje të jashtme
Meranges
Rustem Zeqiri
Rrustem Zeqiri (lindur më 15 Mars 1920 në Fshatin Ballancë të Viti-së) ishte një patriot që luftoi për çlirimin e Kosovës (Veriu i Shqipërisë Etnike) nga pushtimi jugosllav. Kishte si ide bashkimin eventual me Shqipërinë. Jetonte, prej kohësh, në Katundin e Ri të Vitisë. Më 30 mars 1999, forcat serbe morën aksion për shpërnguljen e fshatarëve shqiptarë. Rrustemi ra duke luftuar në shtëpinë e tij të rrethuar nga forcat serbe.
Ligji i Omit
Ligji i Omit thotë se rryma nëpër një përçues në mes të dy pikave është e barabartë me tensionin në mes të këtyre dy pikave. Duke e paraqitur konstanten e barazisë rezistencë, arrihet ekuacioni matematikor që përshkruan këtë lidhje: Om (simboli: Ω) është njësia për matjen e rezistencës elektrike (R).
ku I-ja është rryma nëpër përçues në njësi të amperit, V-ja është tensioni i matur në volt, dhe R-ja është rezistenca elektrike. Për më saktë, ligji i Omit thotë se R-ja në këtë relacion është konstantë, nuk varet nga rryma.
Ligji u emërua sipas fizikanit gjerman Georg Ohm, i cili, në një traktat të publikuar në vitin 1827, përshkroi matjen e tensionit dhe rrymës së aplikuar në qarqet e thjeshta elektrike që kanë gjatësi të ndryshme të kabllos. Ai prezantoi një ekuacion më kompleks se ai më lartë për të shpjeguar rezultatet e tij eksperimentale. Ky ekuacion paraqet formën moderne të Ligjit të Omit.
Në fizikë, termi Ligj i Omit përdoret si referim ndaj shumë përgjithësimeve të formuluara nga forma origjinale e ligjit. Shembulli më i thjeshtë është ky:
ku J është densiteti i rrymës në një lokacion të dhënë në një material rezistues, E është fusha elektrike në atë lokacion, dhe, σ (Sigma) është një parameter i varur nga materiali që quhet përçueshmëria elektrike. Ky riformulim i Ligjit të Omit është si shkak i Kirkovit.
Versione të tjera
Ligji i Omit, në formën e mësipërme, është një ekuacion tepër i dobishëm në fushën e inxhinierisë elektrike/elektronike sepse përshkruan sesi tensioni, rryma dhe rezistenca janë të ndërlidhura në nivel "makroskopik". Fizikanët që studiojnë vetitë elektrike të materies në element mikroskopik përdorin një lidhje të ngushtë dhe më gjenerale vektoriale, nganjëherë të referuar edhe si Ligj i Omit, duke shfrytëzuar variablat skalare të Ligjit të Omit, U, I dhe R, por që secila është në funksion të pozicionit brenda përçuesit. Fizikanët shpesh përdorin këtë formë të Ligjit të Omit:
ku "E" është vektori i fushës elektrike me njësi volt për metër (analoge me "V" te Ligji i Omit e cila ka njësi volt), "J" është vektori i densitetit të rrymës me njësi amper për njësi të sipërfaqes (analoge me "I" te Ligji i Omit që ka njësi amper, dhe "ρ" (greqisht "rho") është përçueshmëria specifike me njësi ohm·meter (analoge me "R" te Ligji i Omit që ka njësi ohm). Ekuacioni i mësipërm nganjëherë shkruhet edhe si J = \sigmaE ku "σ" (greqisht "sigma") është përçueshmëria si vlerë reciproke e ρ.
Tensioni ndërmjet dy pikave definohet si:
ku d \mathbf l është element rrugor përgjatë integrimit të vektorit të fushës elektrike E. Nëse fusha e aplikuar E është uniforme dhe e orientuar përgjatë gjatësisë së përçuesit siç tregohet në figurë, atëherë përkufizimi i tensionit V në bazë të marrëveshjes së zakonshme është:
Pasi fusha E është uniforme në drejtim të gjatësisë së kabllos, për një përçues që ka ρ konstante, edhe J do të jetë i pandryshueshëm në çfarëdo sipërfaqe tërthorazi, kështu që mund të shkruajmë:
Nga 2 rezultatet e mësipërme fitojmë:
Rezistenca elektrike është një përçues uniform i dhënë në terma të rezistencës specifike: ku l është gjatësia e përçuesit në njësi të metrave nga SI, a është prerja tërthore (për një kabllo qarkore a = πr2 ku r është rrezja) në njësi të metrit kator, dhe ρ është rezistenca specifike në njësi ohm·meter.
Pas zëvendësimit të R nga ekuacioni i mësipërm kemi:
Kantoni Aubergenville
Kantoni Aubergenville (frëngjisht: Canton d'Aubergenville) është një kanton në departamentin Yvelines, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Aubergenville. Ka sipërfaqe 78.58km2 dhe popullsi 32116 banorë.
Ligji i Omit
Efektet magnetike
Në pjesët e tjera të përçuesit lëvizës ky term bie sepse v= 0. Kjo nuk është një kontradikt sepse fusha elektrike në pjesët e tjera ndryshon nga fusha E në pjesën studiuese:E ' = E + v×B.
Rrjedhësit përçues
Në një fluid përçues, si plazma, ekziston efekt i ngjashëm. Marrim një fluid që lëviz me shpejtësi \vec{v} në një fushë magnetike \vec{B}. Lëvizja relative indukton një fushë elektrike \vec{E} e cila ushtron fushën elektrike në ngarkesat provuese duke i dhënë rritje rrymës elektrike \vec{J}. Ekuacioni i lëvizjes për elektronin gaz, me një numër të densitetitn_e, shkruhet:
Kantoni Aubergenville
Përbërja aktuale
Kantoni Aubergenville aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
Ligji i Omit
Rrjedhësit përçues
ku e, m_e dhe \vec{v}_e janë ngarkesa, masa dhe shpejtësia e elektronit, respektivisht. Po ashtu,\nu është frekuenca e goditjeve të elektronee me hekura që kanë një shpejtësi \vec{v}_i. Pasi elektroni ka masë shumë të vogël krahasuar me jonet, mund ta injorojmë anën e majtë të ekuacionit të mësipërm:
ku duhet të përdorimin përkufizimin e denistetit të rrymës, dhe po ashtu ta shtojmë që paraqet përçueshmërinë elektrike. Ky ekuacion është ekuivalent me:
ku është përçueshmëria specifike.
Patton Oswalt
Patton Peter Oswalt lindi më 1969. Është një aktor dhe komedian amerikan.
Mississippi County (Missouri)
Mississippi County është një nga  qarqet në shtetin federal Missouri të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Balleroy
Kantoni Balleroy (frëngjisht: Canton de Balleroy) është një kanton në departamentin Calvados, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Balleroy. Ka sipërfaqe 212km2 dhe popullsi 10541 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Balleroy aktualisht përbëhet nga 22 komuna.
Luftërat në Jugosllavi
Luftërat jugosllave ishin një seri e lufte në territorin e ish-Jugosllavi në fund të shekullit 20 e cila çoi në shpërbërjen e shteteve jugosllave.
Në detaje, ajo është Lufta Dhjetë Ditëshe në Slloveni (1991), Lufta për pavarësi kroate (1991-1995), Lufta e Bosnjës (1992-1995) dhe Lufta e Kosovës (1999).
Pas referendumeve të parë Sllovenia dhe Kroacia shpallën pavarësinë e tyre në vitin 1991, e ndjekur në qershor, nga Maqedonia (nëntor 1991) dhe Bosnja dhe Hercegovina (mars 1992).
Gjatë konfliktit, Ushtria Popullore Jugosllave (JNA) u përpoq për të përmbysur ushtarake nën udhëheqjen e Veljko Kadijeviç dhe Blagoje Axhiç, lëvizjet për pavarësi në Slloveni dhe Kroacia.
Parahistoria
Në këtë atmosferë të akuzuar botuar tashmë 1986, Akademisë Serbe të Arteve dhe Shkencave, Memorandum SANU, i cili sulmet sistemit politik të Jugosllavisë dhe diskriminimi sistematik kundër popullit serb janë duke folur. Ai foli për një "gjenocid" për serbët në Kosovës. Kjo ishte një memorandum i ndezjes fillestare për një zhvillim gjithnjë e më nacionalizmit brenda grupeve etnike shqiptare dhe serbe, por edhe popujt e tjerë jugosllavë. Veçanërisht me politikën e Slobodan Milošević, ishte kreu i Rajonale të Beogradit që nga viti 1984 dhe që shtator 1987 Sekretari i Partisë i Lidhjes së Komuniste tensionet nacionaliste serbe janë përkeqësuar këtë. Mori një nxitje më tej kjo u shfuqizua në vitin 1989 nga një filluar nën Millosheviqit, me qëllim të ndryshimit të tij të pushtetit e Kushtetutës serbe] që nga viti 1974, ekzistues pavarësia në Kosove dhe Vojvodinës ishte. Kjo ishte pjesë e []ashtu-quajtur kundër-revolucion burokratik | Anti-revolucion burokratik]]. Udhëheqjen politike të rajoneve është zëvendësuar nga përkrahësit e Millosheviqit. Në Përveç kësaj, klima politike ka qenë nxitur nga nacionaliste, anti-serb dhe anti-vërejtjet semite bërë nga presidenti i ndjerë kroat Franjo Tuđman, i cili theksoi disa herë rreth se ai ishte krenar dhe i lumtur "me ose një Jude, e as të martuar me një  serb "too.
Në prag të përmbysjeve politike në të tjera socialist shteti en Evropa Lindore 's 1989/90 formuar në Jugosllavi si një parti të re partitë, dhe ajo erdhi në 1990 zgjedhjet e para të lira në disa republikave, e cila fitoi një shumicë në Kroacia dhe Slloveni janë duke vepruar me shtetin e nacionaliste dhe të  Pavarësia partitë që aspirojnë. Tani në referendumet në Slloveni dhe Kroaci, serbët e Krajinës bojkotuan (megjithatë, referendumi) votuan nga një shumicë e madhe për shkëputje nga shteti i Jugosllavisë ishte shpallur më 25 qershor 1991, Sllovenia e parë dhe pastaj pavarësinë e Kroacisë e saj, e cila është parë nga pjesët e udhëheqja jugosllave, si një shkelje të kushtetutës. Kjo ishte e mundur për shkak të paqartë në formulim Kushtetuta e vitit 1974, siç ishte përcaktuar, edhe pse vetëvendosje e popujve të Jugosllavisë, por kishte qenë marrëveshje për një tërheqje të republikave nga Federatës nuk është konsideruar edhe ishin. Udhëheqja jugosllave u përpoq nën ndikim të rëndësishëm e Millosheviqit për të parandaluar pavarësinë me ndihmën e Jugosllave Popullore (JNA) për të. Kështu që ndodhi në qershor 1991 në Slloveni në betejat e parë në mes të ushtrisë jugosllave dhe sllovene Forcat e Armatosura. Konfliktet e tjera ekzistuese në Jugosllavi zhvilluar në luftë të hapur. Sidomos në republikat etnike kryesisht me heterogjen ai popullsisë (Bosnje dhe Hercegovina, Kroacia) kanë qenë luftuar vështirë dhe do të çojë të gjatë të qëndrueshme. Pra kjo lufte ballkanike në Bosnjë ftuar vetëm të 100,000 viktima. Ka qenë i shpëton masive, dëbimeve dhe shkatërrime. Si ushtri e katërt më e madhe në Evropë Në një nominale, e cila ishte APJ, me orientim jugosllav, duhej të improvizoj republikat e Sllovenisë, Kroacisë dhe Bosnje-Hercegovinë vet ushtritë nga policia, dhe të mbrojtjes territoriale. Komandanti e JNA u Veljko Kadijeviç. Kur vepron mbrojtjes territoriale është një paralele të institucionit ekzistues të ushtrisë, e cila do të organizojë një nga Shërbimi i zjarrfikësve organizata të ngjashme në rast të një sulmi të shpejtë dhe pa shirit të kuq, mbrojtje deri në ardhjen e ushtrisë dhe nën komandën e pushtetit vendor. Armëve të mbrojtjes territoriale kroate u konfiskuan maj 1990 nga APJ, i cili pak më vonë të Bosnjës. Vetëm policisë mbajtur armatimin e saj të lehta. Ushtrisë kroate është forcuar nga viti 1990, por gradualisht dhe përmirësohet. Shumicën e vendeve perëndimore kanë vendosur në vitin 1991 ruhet ende si një shtet të Jugosllavisë, por arriti në kohë të kuptojnë se ky nuk ishte më një realitet. Që në vitin 1992] nga Bashkimi Evropian ngriti Komisioni i Badinterit arriti në përfundimin se kufijtë e republikave të ish-Jugosllavisë duhet të konsiderohet si kufijtë ndërshtetëror shteteve sovrane tani pasues
Lidhje te jashtme
Zur Rolle der Religion im Konflikt:
Jane Goodall
Jane Morris Goodall (lindur Valerie Jane Morris-Goodall më 3 prill 1934), njohur më parë si Baronesha Jane van Lawick-Goodall, është një primatologe dhe antropologe angleze. Goodall konsiderohet si ekspertja kryesore në botë për shimpazetë, dhe njihet më së shumti për punë e saj mbi 55 vjeçare në marrëdhëniet sociale dhe familjare të shimpazeve të egra, që kur vizitoi për herë të pare Parkun Kombëtar të Gombe Stream në Tanzani në vitin 1960. Ajo është themeluesja e Institutit Jane Goodall dhe programit Roots & Shoots, dhe ka punuar gjerësisht mbi problemet e konservimit dhe të drejtave të kafshëve. Në prill 2002, u emërua Lajmëtare e Paqes nga OKB.
Preity Zinta
Preity Zinta|thumb|300px Preity Zinta (Hindi, प्रीति ज़िंटा, Prīti Zinṭā) lindi më 31 janar 1975 në Shimla, Himachal Pradesh. Është një aktore dhe modele indiane.
Kantoni Saint-Louis-3
Kantoni Saint-Louis-3 (frëngjisht: Canton de Saint-Louis-3) është një kanton në departamentin La Réunion, rajonin La Réunion në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Denis. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 6115 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Louis-3 aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Albanët me famë në mijëvjeçarë
Albanët me famë në mijëvjeçarë libër me Autore Elena Kocaqi. Shtëpia botuese Globus R., Tiranë, 2006. Faqet e librit 253. ISBN 99943-36-32-0
Libri ndërtohet mbi studimin që autorja ka bërë në lidhje me rrënjët e shqiptarëve, të cilët kanë lënë gjurmë në historinë botërore. Ajo shqiptarët i shikon si krijuesit dhe drejtuesit e perandorive të mëdha, që nga Aleksandri i Madh, Perandoria e Romës, e Bizantit dhe Osmane. Këta perandori thotë autorja "janë në thelbin e tyre perandori të krijuara dhe qeverisura nga shqiptarët, apo nga paraardhësit e tyre, pellazgo-ilirët. Ata në rolin e qeveritarëve, i kanë dhënë botës zyrtarisht fenë njëzotëshe dhe janë arkitektët dhe financuesit e veprave të kultit më të vjetra dhe më të famshme të botës. Shqiptarët kanë dhënë kontributin e tyre për krijimin e disa shteteve moderne si të Egjiptit, Turqisë, Greqisë, Rumanisë, Italisë etj." "Shqiptarët janë gjyshërit e kombeve dhe gjuhëve të Europës si dhe krijuesit e qytetërimit më të lashtë etnik evropian dhe nuk meritojnë të trajtohen siç janë trajtuar, sidomos në shekullin e XX. Bota duhet të dijë të shfrytëzojë dhe të kanalizojë aftësitë e shqiptarëve në drejtimin e duhur, për të kontribuar për të mirën e njerëzimit dhe, për ta bërë këtë, ajo duhet të njohë historinë e vërtetë të këtij kombi"...
Mérida, Spanjë
Mérida është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Mérida, të provincës Badajoz, në Extremadura. Mérida ka 58164 banorë (2012), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 865.6 km2.
Lidhje të jashtme
Mérida
Ekuatori
thumb|240px|Harta e Botës me vijën ekuatoriale Ekuatori është rrethi më i madh i Tokës, i përfytyruar si një rreth pingul ndaj boshtit të tij me largësi të njëjtë nga të dy polet dhe që e bashkon Tokën në dy gjysmësfera te barabarta — veriore dhe jugore. Rrethi më i madh i një planeti i përfytyruar si një rreth pingul me boshtin e saj të rrotullimit; vija e hequr në një harte që i përgjigjet këtij trekendeshi. Ekuatori zakonisht i referohet ekuator e Tokës: një linjë imagjinare mbi baraslarguar sipërfaqes së Tokës nga Poli i Veriut dhe Poli i Jugut, duke e ndarë Tokën në hemisferën veriore dhe jugore hemisferën. Planetet e tjera dhe organet astronomike kanë equators përcaktuar në mënyrë të ngjashme. Ekuator i Tokës është rreth 40.075 kilometra (24.901 mi) i gjatë; 78,7% është nëpër ujë dhe 21,3% është mbi tokë. Indonezia është vendi me vijë më të gjatë ekuatoriale që shtrihet nëpër ujë dhe tokë.
Vendndodhja e saktë e Ekuatorit nuk është vërtet fikse; niveli i vërtetë ekuatorial është pingul me aksin spinor të Tokës, i cili shkon rreth 9 metra gjatë një viti. Ky efekt duhet të llogaritet në matje gjeofizike të hollësishme.
Rrethi i ekuatorit është pak më i madh se 40.000 km.
Londra
Londra është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Anglisë dhe Mbretërisë së Bashkuar. Ajo qëndron në lumin Thames në Anglinë juglindore në krye të një grykëderdhjeje 50 milje (80 km) deri në Detin e Veriut dhe ka qenë një vendbanim i madh për dy mijëvjeçarë. Qyteti i Londrës, qendra e tij e lashtë dhe qendra financiare, u themelua nga romakët si Londinium dhe ruan kufijtë afër atyre mesjetarë. Që nga shekulli i 19-të, "Londra" i është referuar gjithashtu metropolit rreth kësaj bërthame, të ndarë historikisht midis qarqeve të Middlesex, Essex, Surrey, Kent dhe Hertfordshire, që përfshin kryesisht Londrën e Madhe, i qeverisur nga Autoriteti i Londrës së Madhe. Qyteti i Westminsterit, në perëndim të qytetit të Londrës, ka mbajtur për shekuj me radhë qeverinë dhe parlamentin kombëtar.
Londra, si një nga qytetet globale të botës, ushtron ndikim të fortë në artet, tregtinë, arsimin, argëtimin, modën, financat, kujdesin shëndetësor, median, turizmin dhe komunikimin e saj. PBB-ja e saj (801.66 miliardë euro në 2017) e bën atë ekonominë më të madhe urbane në Evropë dhe një nga qendrat kryesore financiare në botë. Në vitin 2019, ai kishte numrin e dytë më të madh të individëve me vlerë jashtëzakonisht të lartë neto në Evropë pas Parisit dhe numrin e dytë më të lartë të miliarderëve të çdo qyteti në Evropë pas Moskës. Me përqendrimin më të madh në Evropë të institucioneve të arsimit të lartë, përfshin Imperial College London në shkencat natyrore dhe të aplikuara, Shkollën Ekonomike të Londrës në shkencat sociale dhe Kolegjin Universitar të Londrës. Qyteti është shtëpia e hoteleve më 5 yje të çdo qyteti në botë. Në vitin 2012, Londra u bë qyteti i parë që priti tre Lojërat Olimpike Verore.
Popullsia e mesit të vitit 2018 të Londrës së Madhe prej rreth 9 milionë banorësh, e bëri atë qytetin e tretë më të populluar të Evropës. Ajo përbën 13,4 për qind të popullsisë së Mbretërisë së Bashkuar. Zona e Ndërtuar e Londrës së Madhe është e katërta më e populluar në Evropë, pas Stambollit, Moskës dhe Parisit, me 9,787,426 banorë në regjistrimin e vitit 2011. Zona metropolitane e Londrës është e treta më e populluar në Evropë pas Stambollit dhe Moskës, me 14,040,163 banorë në 2016.
Romakët (43 p. e. s – 410)
Anglia ke qenë e pushtuar nga Romakët. Në fillim ato u vendosën në Kent dhe pastaj levizën afër lumit Thames. Ato krijuan ngulimet e para afër lumit dhe e quajtën vendin Londinium (Londër). Romakët ndërtuan rrugët, portin dhe një urë mbi lumin Thames.
Në vitin 61 e. s vendasit bënë kryengritje kundër Romakve. Ato dogjën Londinium dhe vranë të gjithë popullsine. Megjithatë, Romakët e ri-pushtuan dhe e ri-ndëtuan prapë qytetin këtë radhë duke I shtuar dhe një mur për mbrojtje. Romakët e sunduan Anglinë deri vitin 410 e. s.
Saksonët dhe Vikingët (450–1066)
Në shekullin e 5-të Anglo-Saksonët u vendosën në perëndim të Londiniumit dhe formuan qytezën e Lundewic. Shtëpitë e tyre ishin kryesisht prej druri. Në vitin 842 Vikingët e Danimarkës e sulmuan Londrën dhe vodhën shume sende.
Ato u kthyen në 851 dhe këtë radhë dogjën një pjesë të madhe të qytetit. Mbreti Alfred i mundi Vikingët në 878 dhe të dy palët e ndanë shtetin midis tyre.
Vikinget morrën Lindjen e Anglise (përfshi këtu dhe Londrën) kurse Alfredi morri Jugun dhe perëndimin.
Pavarësisht, traktatit të paqes Alfredi sulmoi Vikingët dhe pushtoi Londrën në 886. Ai riparoi muret e vjetra që I kishin lënë Romaket. Në vitin 1016 Vikinget sulmuan Londrën por Saksonet u rezistuan atyre Vikingët dhe Saksonët sunduan Anglinë së bashku deri në 1042, kur Edward The Confessor u bë mbret i të dyja palëve.
Tudorët E Londrës (1485–1603)
Gjithashtu, teatri u bë shumë popullor me ndihmën e William Shakspeare. Veprat e Shekspirit u shfaqën në teatrin e famshëm The Globe (Globi).
Në fund të sundimi të Tudorve Londra kishte 200,000 banorë. Lumi Thames u bë shume I rëndësishëm në kohën e Tudorve sepse flota u zhvillua dhe anije u nisën për të zbuluar vënde te reja.
Stuart London (1603–1649, 1660–1714)
Mbreti i parë I Stuartve Xhames I (James) erdhi ne fuqi ne 1603. Ai e bashkoi Anglinë me Skocinë meqë ai ishte edhe mbret I Skocisë në të njëjtën kohë. Në 1605 një grup njërezish tentuan ta hedhin në erë mbretin me gjithë Shtëpinë e Parlamentit (House of Parliament) por pa sukses.
Pas James I ne 1625 Charless II erdhi ne fuqi. Fatkeqsisht, lufta civila plasi ne 1642 midis mbeshtetesve te mbretit dhe forcat e Parlamentit te udhehequr nga Oliver Cromwell. Mbreti humbi dhe ju hoq koka në 1649. Monarkia u rivendos në 1660.
Sëmundje dhe zjarre
Londra ka vuajtur nga zjarret dhe sëmundjet epidemike.
Në 1665 The Great Plague vrau rreth 70,000 njerëz. Epidemia u perhap nga minjtë që u sollen nga anijet që merreshin me tregti. Sëmundja u perhpap shume shpejtë se njerzit jetonin afër njeri tjetrit dhe standartet e higjenës ishin shumë të uleta.
Në 1666 Zjarri I Madh I Londrës (Great Fire Of London) shkatërroi gjysmen e qytetit. 13,200 shtëpi, 430 rrugë, dhe 89 kisha u dogjën. Zjarri, në fillim qe I vogël por u zmadhua dhe vazhdoi për 4 ditë.
King Charless II komandoi që të gjitha shtëpitë më pas të ndërtoheshin me gure dhe jo me dru që kjo fatkeqësi mos të ndodhte më.
Londra e Gjeorgjve (1714–1837)
Në vitin 1714 George I u be mbret. Ai krijoi një rrjesht Mbretërish dhe Mbretëreshas të cilët sunduan Aglinë deri ne 1837. Në këtë periudhë Britania u bë një shtet I fortë dhe me ndikim te madh me Londrën si vënd kryesor tregtie.
Londra u rrit shpejt në mase dhe popullsi në këtë periudhë. Në vitin 1801 Londra arriti në 1,000,000 banorë. Tregtarët u pasuruan dhe shumica jetonin në West End. Pjesa tjetër e popullsisë ishte në mjerim të madh. Me mijëra jetonin në vënde të pista ku sëmundjet, krimi dhe pijanecet ishin pjesë e jetës se përditshme.
Në këtë periudhë u ndërtuan shumë shtëpi të reja. Këto shtëpi ishin të larta dhe kishin nga tre dritare. Gjithashtu u ndërtuan shume spitale që egzistojnë edhe sot.