Arbëreshët_në_Greqi
Historia
parapamje|300px|Hartë etnografike e Peloponezit, e hartuar nga Alfred Philippson në vitin [[1890]] Ato shqiptarët që përfundimisht u bënë të njohur si arbëreshë dhe më pas arvanitas mbetën të krishterë ortodokse, ndërsa shqiptarët që mbetën në atdheun e tyre më vonë përqafuan fetë si Islami dhe katolicizmi romak, së bashku me krishterimin ortodoks. Shqiptarët shërbyen në ushtrinë Bizantine dhe dinastia Palollogo shpesh i përdoren ato në shumë fushata ushtarake. Në një rast, 6000 shqiptarë nga Kllarenca në Peloponezit u dërguan në fushën e betejës. Në mes të 1454, një udhëheqës i quajtur Pjetër Bua kishte rreth 30.000 shqiptarë nën komandën e tij. Gjithashtu, venedikasit punësuan të shumta shqiptarët për të shërbyer si ushtarë të njohur si Stradioti. Në bazë e vëzhgimet të një dëshmitar okular francez Philippe de Commines (1447 - 1511), shqiptarët mbikëqyri zonat venedikas të tilla si Nafplion, duke shërbyer si ushtarë dhe në kalorësi. Këto emigrantë shqipfolës, të cilët mbërritën në Peloponezi, ishin vendosur në rajone paarritshëm malore ku ata formuan grupe kompakte që iu mundësojnë të ruajnë identitetin e tyre jo-greke dhe gjuhën deri në shekullin e nëntëmbëdhjetë. Në zonat ku ata u vendosën, ata ishin nën komandën e një zot feudal greqishtfolëse, që ishte një pasardhës i drejtpërdrejtë të dinastisë së vjetër perandorak Bizante.Disa nga arbëreshët u zhvendosën nga zyrtarët osmane në vende të shpopulluar si ishujt e Egjeut: Nidhra, Peca, Kulluri, Samo dhe ishin i fundit asimiluar me popullsinë greke. Demetrius J. Georgacas (1974). “Historical and Language Contacts and a Place-Name on Samos and in Macedonia (Greece): Karlóvasi." Names. 22. (1). f . 10-11. “The Albanian-speaking settlers in Samos seem to have come here from Greek Arvanitochoria because, for one thing, Kılıc Ali wished settlers from Greek parts to participate in this colonization; secondly, the indications become forceful through the settlement results. There is no denying that Albanian settlers came to Samos for the evidence is anthroponyms such as Γκέγκης “Geg,” Λιάπης, Σκούρας, which are found also in other parts of Greece. A settlement was called ’Αρβανίτες and then it developed into two hamlets: Avo Άνω ’Αρβανίτες (renamed Πάνδροσον in 1959) and Κάτω ’Αρβανίτες (renamed Μεσόγειον in 1959). There is also a place called τά Αρβανίτικα Καλύβια, ruins of a settlement outside Chora on the road between the latter and Pyrgos; 12 the first part of the expression is a derivative of ‘Αρβανίτης. The designation ‘Αρβανίτης does not necessarily mean “Albanian of Albania” but usually signifies the “Greek-Albanian” or “Albanian-speaking Greek citizen.” The hamlet ‘τού Λέκα (officially ή Λέκα) in the NW region of Samos was named from the family name τού Λέκα, which, originally Albanian, occurs in parts of continental Greece. From the name Σκούρας derives a toponym τού Σκούρα (in the area of Furrii) and (from the plural) the toponym of Σκούρηδες (in the area of the town Κοντακαίικα), also the name of a village east of Marathokambos: τά Σκουραίικα (derivative of Σκουραίοι, collective of the family name Σκούρας). There is τού Σκούρα in the Peloponnesus and Σκουροχώρι in Elis. An Albanian toponym is Ψάρι in Samos below the village Kastanéa; this is an Albanian name in Triphylia, Corinthia, Gortynia, and elsewhere.”