cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tempulli Thiruthaleeshwarar
Rendësia historike
Ky tempull ka shenja në muret e tij, shenjtëroren e brendshme, statujën e Nandit dhe vimanan që mund të hedhin më tepër dritë mbi kulturën e lashtë tamile. Ato gjithashtu mund të tregojnë detaje të hollësishme rreth historisë së këtij tempulli. Në muret e tempullit shihen edhe mjaft mbishkrime. Tempulli është i shpërndar në një sipërfaqe prej 14 akresh, nga të cilat 7 akre (afërsisht) janë të zëna nga depozita e shenjtë tempullore. Sipërfaqja ndërtimore e tempullit është rreth 1524 m2.
Ndërtimi i raxha-gopuramit
Pati një propozim për të ndërtuar një raxhagopuram mbi 9.1 metra të lartë. Për këtë u nevojitën rreth 2.5 milion rupi indiane. Besimtarëve të përkushtuar të Shivës iu kërkua të jepnin kontribute maksimale për këtë ndërtesë që përfundoi në vitin 2012.
Shkuarja për te tempulli
Tempulli është i vendosur në autostradën Chennai - Thiruvallur. Njerëzit duhet të marrin një rrugë të ngushtë përkundrejt Kingfisher Distilleries. Pas përshkimit të rreth 1.5 km rruge të gjatë, rruga ndahet në dy drejtime. Merret rruga në krahun e majtë dhe pas 150 metrave, merret përsëri rruga majtas. Tashmë mund të shihet hyrja e tempullit. Linjat e autobusit qëndrojnë në Aranvoyal dhe është e mundshe marrja me qera e makinave. Besimtarët mund edhe të ecin, duke shijuar pamjen mbresëlënëse përgjatë rrugës, ose të marrin një karro taksi të tërhequr nga një njeri për në tempull. Rekomandohet që njerëzit që dëshirojnë të vizitojnë tempullin të kontaktojnë Parambarai Arankavalarin përpara se të vazhdojnë, pasi tempulli është i hapur vetëm rrallë për ritualin dharshana.
Kontrata
parapamje|398x398px|Kontratë për pjesëmarrje në një program televiziv, 1975 Një Kontratë është një marrëveshje e zbatueshme ligjërisht midis dy ose më shumë palëve që krijon, përcakton dhe rregullon të drejtat dhe detyrimet e ndërsjella ndërmjet tyre. Një kontratë zakonisht përfshin transferimin e mallrave, shërbimeve, parave ose një premtim për të transferuar ndonjë prej tyre në një datë të ardhshme. Në rast të shkeljes së kontratës, pala e dëmtuar mund të kërkojë mjete juridike si dëmshpërblim ose anulim. E drejta e kontratave, fusha e së drejtës së detyrimeve që ka të bëjë me kontratat, bazohet në parimin se marrëveshjet duhet të respektohen.
E drejta kontraktore, si fusha e tjera të së drejtës private, ndryshon ndërmjet juridiksioneve. Sistemet e ndryshme të së drejtës kontraktore mund të ndahen gjerësisht midis juridiksioneve të së drejtës zakonore, juridiksioneve të së drejtës civile dhe juridiksioneve të së drejtës së përzier, të cilat kombinojnë elemente të së drejtës së zakonshme dhe civile. Juridiksionet e së drejtës së përbashkët zakonisht kërkojnë që kontratat të përfshijnë konsideratën në mënyrë që të jenë të vlefshme, ndërsa juridiksionet civile dhe juridiksionet më të së drejtës së përzier kërkojnë vetëm një takim mendjesh midis palëve.
Brenda kategorisë gjithëpërfshirëse të juridiksioneve të së drejtës civile, ekzistojnë disa lloje të dallueshme të së drejtës kontraktore me kriteret e tyre të dallueshme: tradita gjermane karakterizohet nga doktrina unike e abstraksionit, sistemet e bazuara në Kodin e Napoleonit karakterizohen nga dallimi i tyre sistematik midis llojeve të ndryshme. e kontratave, dhe ligji romako-holandez bazohet kryesisht në shkrimet e juristëve holandezë të epokës së rilindjes dhe praktikës gjyqësore duke zbatuar parimet e përgjithshme të ligjit romak përpara miratimit nga Holanda të Kodit Napoleonik. Parimet e kontratave tregtare ndërkombëtare të UNIDROIT, të botuara në 2016, synojnë të ofrojnë një kuadër të përgjithshëm të harmonizuar për kontratat ndërkombëtare, të pavarur nga divergjencat midis ligjeve kombëtare, si dhe një deklaratë të parimeve të përbashkëta kontraktuale për arbitrat dhe gjyqtarët që të zbatohen aty ku ligjet kombëtare janë mungon. Veçanërisht, Parimet e refuzojnë doktrinën e shqyrtimit, duke argumentuar se eliminimi i doktrinës "sjell siguri më të madhe dhe redukton çështjet gjyqësore" në tregtinë ndërkombëtare. Parimet gjithashtu hodhën poshtë parimin e abstraksionit me arsyetimin se ai dhe doktrinat e ngjashme "nuk janë lehtësisht të pajtueshme me perceptimet dhe praktikën moderne të biznesit".
Eshtra që akuzojnë : zhvarrimet në Përmet, turp i politikës
Eshtra që akuzojnë : zhvarrimet në Përmet, turp i politikës libër me autor Nuri Dragoj dhe redaktor Kadri Muka. Botuar në Tiranë nga "Albpaper", në vitin 2006. Faqet e librit 203. ISBN 99943-875-1-0
Beaulieu, Orne
Beaulieu është një komunë në Francë. Beaulieu bën pjesë në departamentin Orne të rajonit Basse-Normandie. Komuna ka një popullsi prej 210 banorë dhe sipërfaqe 18.06 km².
Robëria, iluzionet, shqiptarët
Robëria, iluzionet, shqiptarët : ese, me autor Emin Kabashi, Red. Ibrahim Berisha. Botuar në Prishtinë në vitin 1998 nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës. Libri ka 170 faqe.
Shënime: Çështja nacionale, çështja e Kosovës, letërsia shqipe, ese, biografia.
Oxhaku (kthjellim)
Oxhaku nënkupton:
Portat e qiellit
Portat e qiellit roman me autor Mehmet Kraja, Red. Ibrahim Berisha. Botuar në Prishtinë, Zvicër në vitin 1997 nga "Gjon Buzuku". Libri ka 147 faqe.
Shënime : Letërsia shqipe, romane.
Historia e arsimit në Përmet : (1912-1944)
Historia e arsimit në Përmet : (1912-1944) libër me autor Nuri Dragoj dhe Jorgo Bulo (rec.), Fatmira Rama (rec.), Enriketa Kambo (rec.), Qemal Sakajeva (red.). Botuar në Tiranë nga "West print", në vitin 2015. Faqet e librit 568.
Kush i bie fyellit : (komedi në tri akte)
Kush i bie fyellit : (komedi në tri akte) me autor Milazim Krasniqi, red. Ibrahim Berisha. Botuar në Prishtinë në vitin 1997, libri ka 107 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, komedia.
Origjina e rinjohjes
Origjina e rinjohjes : tregime me autor Ibrahim Berisha, red. Xhemail Mustafa. Botuar në Prishtinë, Zvicër në vitin 1997 nga "Gjon Buzuku". Libri ka 130 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, tregime dhe novela.
Arsim Spahiu
Arsim Spahiu u lind më 13 dhjetor 1942 në Prizren në një familje lumjane nga Kolesjani. Filloren e kreu në Prizren, dy vjet në Podujevë. Më 1956 – 1960 kreu gjimnazin në Kukës e më pas, në vitet 1961 – 1962 studioi në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, dega Fizikë, Universiteti i Tiranës. Më 1962 i ndërpriten për arsye politike studimet dhe e internojnë familjarisht në Gradishtë të Lushnjes për 29 vjet deri në vitin 1991.
Në këtë vit, largohet familjarisht në Strasburg, Francë si refugjat politik. Më 1992 – 1996 ndjek studimet dhe fiton Diplomën e Studimeve Universitare të Përgjithshme (DEUG) për Histori në Strasburg, Francë. Më 1997 fiton diplomën Licence në Strasburg. Më 1997 – 1999 fiton gradën Maîtrise në Besançon, Strasburg të Francës. Në vitet 1999 – 2001 fiton gradën Master në Histori për Metodologji dhe Teknika të Reja në Histori. Në vitet 2001 – 2004 mbron titullin Doktor në Historinë e Vjetër në Ecole Normale Superior, Paris. Arsim Spahiu jeton dhe punon në Paris.
Sipërfaqja e së dielës
Sipërfaqja e së dielës libër me autor Ibrahim Berisha, red. Basri Çapriqi. Botuar në Prishtinë në vitin 1994 nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës. Libri ka 105 faqe.
Beaulieu, Puy-de-Dôme
Beaulieu është një komunë në Francë. Beaulieu bën pjesë në departamentin Puy-de-Dôme të rajonit Auvergne. Komuna ka një popullsi prej 403 banorë dhe sipërfaqe 8.65 km².
Tatarka
Tatarka, e njohur ndryshe me emrin skenik Tatarka (lindur në 21 dhjetor 1991) është një artiste e muzikës hip-hop nga Tatarstani në Rusi. Këngët e saj janë të shkruara në gjuhën e Tatarit si dhe në anglisht.
Muzika
Tatarka lindi në Naberezhnye Chelny. Momentalisht ajo jeton në Shën Petërsburg dhe është një blogere e famshme. Kanali i saj në Youtube me emrin “Tatar Days” (në Rusisht:Татарские будни) rendit rreth gjysëm milion ndjekës. Ajo është e martuar me Ilya Prusikin, vokalistin e grupit muzikor “Little Big”.
“Altyn”(Алтын) është titulli i këngës së saj të parë, e cila u lançua në 2016 dhe e katapultoi atë shpejt në skenën muzikore ruse.
Thikë në portokall
Thikë në portokall roman me autor Mehmet Kajtazi, red. Ibrahim Berisha. Botuar në Prishtinë në vitin 1995 nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës. Libri ka 322 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, romane.
Hija e pritjes
Hija e pritjes libër me autor Ibrahim Berisha, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 2002 nga "Rilindja". Libri ka 96 faqe. ISBN 9951010105
Subjekti idiot
Në kritikën letrare, një subjekt idiot "që mbahet në lëvizje vetëm për shkak të faktit se të gjithë ata që janë të përfshirë janë idiotë" dhe ku historia përndryshe do të kishte përfunduar në qoftë se kjo nuk do të ishte kështu. Është një tregim ku konflikti vjen nga personazhet që nuk i njohin ose nuk u janë thënë informacione kyçe që do të zgjidhnin konfliktin, shpesh për shkak të shtjellimit të subjektit. E vetmja gjë që pengon zgjidhjen e konfliktit është shmangia e vazhdueshme ose pavëmendja e karakterit gjatë gjithë gjatë zhvillimit të subjektit, edhe nëse është qartësisht e dukshme për shikuesit, kështu që personazhet janë të gjithë "idiotë", sepse janë shumë të mpirë për të zgjidhur konfliktin menjëherë.
Në recensionin e Prime në vitin 2005, kritiku Roger Ebert tha: "unë mund të fal, madje edhe të vlerësoj një subjekt Idiot në vendin e duhur (duke patur parasysh Astaire dhe Rogers në Top Hat). Por kur personazhet kanë thellësi dhe vendimet e tyre kanë pasoja, unë shqetësohem kur keqkuptimet e tyre mund të përfundojnë me fjalë që skenari refuzon të lejojë që ata të shprehin." Formulimet alternative e përshkruajnë protagonistin si një idiot.
Duke shkruar në 2013, autori David Brin hulumtoi një variant të subjektit idiot. Në shumicën e filmave dhe romaneve të aventurës, shkrimtarët dhe regjizorët kanë një domosdoshmëri për t'i mbajtur në rrezik protagonistët e tyre. Kjo bëhet e vështirë nëse janë të rrethuar nga profesionistë të kualifikuar, të paguar për të ndërhyrë dhe për të ndihmuar, nëse thirren. Prandaj, tregimtarët ndjehen të detyruar të ndajnë personazhet e tyre nga ndihma kuptimplotë, në mënyrë që çdo ndihmë që ata marrin është ose vonë ose nën nivelin e rrezikut të ofruar nga antagonistët. Sa më të fuqishëm antagonistët, aq më kompetente është ndihma e lejuar. "Por për pjesën më të madhe, institucionet dhe fqinjët tuaj portretizohen si dele, kështu që vetëm veprimet e heroit kanë vërtetë rëndësi."
Boban Stojanoviq
parapamje|Aktivist serb, Boban Stojanović Boban Stojanović (lindur në 1978 në Serbi) është një aktivist i cili ka emigruar drejt Calgary, Kanada në 2016. Ai ka marrë pjesë në aktivitete që promovojnë të drejtat e komunitetit LGBT.
Karriera
Boban ka lindur në qytetin serb Zaječar. Ai ka advokuar në fushata të ndryshme për çështje të ndryshme sociale në 20 vitet e fundit. Që i vogël ai u përfshi në organizata që lobojnë kundër dhunës ndaj grave. Gjatë luftës në Jugosllavi, ai refuzoi të shërbente në ushtri dhe në vend të saj bëri vullnetarin në qendra të ndryshme për refugjatë. Në 2005 ai themeloi një organizatë që promovon të drejtat LGBT, të quajtur “Queeria Centre”. Ai është përfshirë gjithashtu në lobimin për ligjin serb kundër diskriminimit, i cili u miratua në 2009.
Stojanović ishte drejtor ekezkutiv si dhe një prej themeluesve të Paradës së Krenarisë në Beograd, e cila u mbajt për herë të parë në 2001. Ai ka folur në seminare të ndryshme për komunitetin LGBT, si dhe ka qenë moderator në Tedx Beograd. Që prej emigrimit në Kanada, ai punon pranë “Center for Newcomers” në Calgary, duke ndihmuar në strehim personat LGBT e sapoardhur.. Në 2017 Stojanovic ishte ligjërues pranë konferencës “Prairie and Northwest Territories LGBTQ+ Newcomers Settlement Conference”. Në po të njëjtin vit ai mori pjesë në performancën me titull “ Coming Out Monologes”, të zhvilluar pranë Bow Valley.
Hideto Suzuki
(lindur më 7 Tetor 1974) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Bloc13agency
parapamje|Bloc13Agency Bloc13agency është një agjenci globale e marketingut të stilit të jetës që lidh hendekun midis markës dhe ndikuesit. Mbi 10 000+ influencues në librat tanë, ne u japim klientëve tanë (markës) ndikuesin e duhur për të reklamuar produktin e tyre në demografinë e duhur për të rritur shitjet dhe kompaninë.
Ne kemi punë me marka si Ego Shoes, OhPolly, Missguided, Dose Of Roses, Loungeunderwear, Rebellious Fashion, Fashionnova, MissyEmpire, AdoreMe, CupShe dhe shumë të tjera.
Ne jemi shumë të lidhur me ndikues dhe personazhe të famshëm në Los Angeles dhe kemi bërë disa fushata shumë të mëdha. Bota e influencës po merr kontrollin dhe ne ndihmojmë markat me mënyrën më të mirë për t'u rritur sipas buxhetit të tyre.
Takeshi Watanabe
(lindur më 10 Shtator 1972) është një ish-futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Projekti Sovjetik i bombës atomike
Projekti Sovjetik i bombës atomike ishte programi i klasifikuar i kërkimit dhe zhvillimit që u autorizua nga Josif Stalini në Bashkimin Sovjetik për të zhvilluar armë bërthamore gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore.
Për shkak të heshtjes së dukshme të botimeve shkencore mbi temën e ndarjes bërthamore nga shkencëtarët gjermanë, amerikanë dhe britanikë, fizikani rus Georgy Flyorov dyshoi se fuqitë aleate kishin zhvilluar fshehurazi një "superarmë" që nga viti 1939. Flyorov i shkroi një letër Stalinit duke e nxitur atë të fillonte këtë program në vitin 1942. Përpjekjet fillestare u ngadalësuan për shkak të pushtimit gjerman të Bashkimit Sovjetik dhe mbetën të përbëra kryesisht nga grumbullimi i inteligjencës nga rrjetet e spiunazhit sovjetik që punonin në Projektin Manhattan të SHBA-së.
Pasi Stalini mësoi për bombardimet atomike të Hiroshimës dhe Nagasakit, programi u ndoq në mënyrë agresive dhe u përshpejtua përmes mbledhjes efektive të inteligjencës rreth projektit gjerman të armëve bërthamore dhe Projektit Amerikan Manhattan. Përpjekjet sovjetike mblodhën gjithashtu shkencëtarë gjermanë të kapur për t'iu bashkuar programit të tyre dhe u mbështetën në njohuritë e transmetuara nga spiunët tek agjencitë e inteligjencës sovjetike.
Më 29 gusht 1949, Bashkimi Sovjetik kreu fshehurazi testin e parë të suksesshëm të armëve (Rrufeja e parë, bazuar në modelin amerikan "Fat Man") në Semipalatinsk-21 në Kazakistan. Stalini së bashku me zyrtarët politikë dhe shkencëtarët sovjetikë u kënaqën nga testi i suksesshëm. Një Bashkimi Sovjetik i armatosur bërthamor i dërgoi fqinjët e tij rivalë perëndimorë, dhe veçanërisht Shtetet e Bashkuara në një gjendje frike të paprecedentë. Nga viti 1949 e tutje, Bashkimi Sovjetik prodhoi dhe testoi armë bërthamore në një shkallë të gjerë. Aftësitë bërthamore që ndihmuan në zhvillimin e këtyre testeve ishin vendimtare për projektimin dhe ruajtjen e statusit të tij global. Në total, Bashkimi Sovjetik kreu 715 teste të armëve bërthamore gjatë gjithë rrjedhës së Luftës së Ftohtë. Një Bashkimi Sovjetik i armatosur me armë bërthamore e përshkallëzoi Luftën e Ftohtë me Shtetet e Bashkuara në mundësinë e luftës bërthamore dhe futi në doktrinën e shkatërrimit të siguruar reciprokisht.
Periudha mes dy luftërave botërore
alt=Map of Europe with numbered locations|parapamje|400x400px| New-York Tribune shtypi këtë hartë më 9 nëntor 1919, të konflikteve të armatosura në Evropën Qendrore dhe Lindore në vitin 1919, një vit pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore: Periudha mes dy luftërave botërore në historinë e shekullit të 20-të, zgjati nga 11 nëntori 1918 deri më 1 shtator 1939 (20 vjet, 9 muaj, 21 ditë), fundi i Luftës së Parë Botërore deri në fillimin e Luftës së Dytë Botërore.. Periudha ndërmjet luftërave ishte relativisht e shkurtër, por shfaqi shumë ndryshime të rëndësishme sociale, politike dhe ekonomike në mbarë botën. Prodhimi i energjisë me bazë naftën dhe mekanizimi i lidhur me të çuan në prosperimin e viteve të njëzeta të zhurmshme, një kohë e lëvizshmërisë sociale dhe ekonomike për klasën e mesme. Automobilat, ndriçimi elektrik, radio dhe më shumë u bënë të zakonshme në mesin e popullatave në botën e zhvilluar. Indulgjencat e epokës më pas u pasuan nga Depresioni i Madh, një rënie ekonomike e paprecedentë në mbarë botën që dëmtoi rëndë shumë nga ekonomitë më të mëdha të botës.
Përmbledhje
Politikisht periudha mes dy luftërave botërre përkoi me ngritjen e komunizmit, duke filluar në Rusi me Revolucionin e Tetorit dhe Luftën Civile Ruse, në fund të Luftës së Parë Botërore dhe përfundoi me ngritjen e fashizmit, veçanërisht në Gjermani dhe Itali. Kina ishte në mes të një gjysmë shekulli paqëndrueshmërie dhe Luftës Civile Kineze midis Kuomintang -ut dhe Partisë Komuniste Kineze. Perandoritë e Britanisë, Francës dhe të tjerëve u përballën me sfida pasi imperializmi shihej gjithnjë e më negativisht në Evropë dhe lëvizjet për pavarësi u shfaqën në shumë koloni; për shembull pjesa më e madhe e Irlandës u bë e pavarur pas shumë luftimeve.
Perandoria osmane, austro-hungareze dhe gjermane u shpërbë, me territoret osmane dhe kolonitë gjermane të rishpërndarë midis aleatëve, kryesisht Britanisë dhe Francës. Pjesët perëndimore të Perandorisë Ruse, Estonia, Finlanda, Letonia, Lituania dhe Polonia u bënë kombe të pavarura më vete, dhe Besarabia (tani Moldavia dhe pjesë të Ukrainës ) zgjodhi të ribashkohej me Rumaninë.
Komunistët rusë arritën të rimarrin kontrollin e shteteve të tjera sllave lindore, Azisë Qendrore dhe Kaukazit, duke formuar Bashkimin Sovjetik. Irlanda u nda midis Shtetit të Lirë irlandez të pavarur dhe Irlandës së Veriut të kontrolluar nga Britania pas Luftës Civile Irlandeze në të cilën Shteti i Lirë luftoi kundër republikanëve irlandezë "anti-traktat", të cilët kundërshtuan ndarjen. Në Lindjen e Mesme, Egjipti dhe Iraku fituan pavarësinë. Gjatë Depresionit të Madh, vendet në Amerikën Latine shtetëzuan shumë kompani të huaja (shumica e të cilave i përkisnin Shteteve të Bashkuara ) në një përpjekje për të forcuar ekonomitë e tyre. Ambiciet territoriale të sovjetikëve, japonezëve, italianëve dhe gjermanëve çuan në zgjerimin e domeneve të tyre.
Alieni gri
parapamje|441x441px|Një ilustrim i një alieni gri. parapamje|260x260px|Vizatimi nga Crowley i "Lam-it", [[entiteti me të cilin ai besoi se ishte në kontakt.]] Alienët gri, të referuar edhe si Zeta Reticulans, Grinjtë e Rosuellit ose Grinjtë, janë qenie të supozuara jashtëtokësore. Ata janë subjekte të shpeshta të takimeve të afërta me njerëzit dhe pretendimeve për rrëmbim nga të alienët. Detajet e pretendimeve të tilla ndryshojnë shumë, megjithatë gritë zakonisht përshkruhen të jenë sikur njerëz me trupa të vegjël, lëkurë të lëmuar, ngjyrë gri; koka të zmadhuara, pa flokë; dhe sy të mëdhenj e të zinj. Pretendimi i rrëmbimit të Barney dhe Betty Hill, i cili supozohet se ndodhi në New Hampshire në vitin 1961, popullarizoi alienët Gri. Shifrat pararendëse janë përshkruar në fantashkencë dhe përshkrime të ngjashme u shfaqën në rrëfimet e hershme të mashtrimit të UFO-ve të Aztecit të vitit 1948 dhe në rrëfimet e mëvonshme të incidentit të UFO-ve në Roswell të vitit 1947.
Alieni Gri është shfaqur si një imazh arketip i një krijese inteligjente jo-njerëzore dhe jetës jashtëtokësore në përgjithësi, si dhe një trop ikonik i kulturës popullore në epokën e eksplorimit të hapësirës.
Gruaja e vetmisë
Gruaja e vetmisë libër me autor Ibrahim Berisha, red. Eqrem Basha. Botuar në Pejë në vitin 2000 nga "Dukagjini". Libri ka 177 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, tregime dhe novela.
Arsimi shqip ne Anamorave
Fillet e arsimit shqip në Anamoravë konsiderohet 7 marsi i vitit 1887 nuk duhet marrë kurrsesi si datë e fillimit të arsimit shqip – meqë nuk është e tillë. Është vetëm datëlindja e arsimit shqip ashtu siç e kemi sot, dhe në kuptimin e vijimësisë dhe kontinuitetit ku nuk pati mbyllje te shkollës dhe ndërprerje të mësimit. Në Kazanë e Gjilanit, që nga gjysma e shekullit XIX, filloi të punonte një shkollë shqipe pranë kishës katolike, në fshatin Stubëll e Epërme. Shkolla ishte legalizuar në vitin 1905 dhe ishte financuar nga prifti i famullisë së Stubllës, Dom Mikel Tarabulluzi nga Prizreni. Kjo shkollë katërvjeçare për djem e vajza, me ndërprerje të kohëpaskohshme kishte punuar gjer më 1921. Gjatë kësaj kohe kishin përfunduar mësimin tri gjenerata nxënësish.
Historiku
Furnizimin me libra e bënin shoqëritë patriotike shqiptare. Shkolla në Stubëll ishte bërë vatër e rëndësishme arsimore dhe qendër e përhapjes së ideve të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Për shkak të aktivitetit në rrafshin e ngritjes së vetëdijes kombëtare dhe intelektuale, mësuesi Dom Mikel Tarabulluzi ishte burgosur, torturuar dhe ekzekutuar mizorisht. Në vitin 1909 në Gjilan me rrethinë ishin hap edhe këto shkolla shqipe: Shkolla shqipe e Moravës, me mësues Rexhep Rapën, shkolla shqipe e Gjilanit, me mësues Adem Efendiun dhe shkolla shqipe e Pozhoranit, me mësues Nezir Baki Efendiun. Hapja e këtyre shkollave bëhej duke shpërndarë abetare dhe libra në gjuhën shqipe. Meritë të posaçme për hapjen e këtyre shkollave kishte Hasan Prishtina. Në janar të vitit 1910, duke iu falënderuar punës së palodhshme të patriotit dhe arsimdashësit të madh Hasan Prishtina, i drejtoi një telegram gazetës “Sabah” të Stambollit, ku theksonte nevojën e madhe për disa mësues shqiptarë për shkollat në Kosovë. Thirrjes i përgjigjet Veli Tepelena, i cili në fund të shkurtit 1910 arriti në Gjilan për të punuar si mësues.
Gjendja e arsimit shqip para hapjes se shkollave në shqip
Përparimet e dukshme të arsimit kombëtar në trojet shqiptare, ndesheshin gjithnjë e më shumë me kundërshtimin e regjimit gjonturk. Gjonturqit nxirrnin ligje me të cilat ndalonin aktivitetet dhe mbyllnin klubet dhe shkollat shqipe. Kështu në janar të vitit 1910 provokuan thyerjen e shkollës shqipe në Gjilan, ku kishin shkatërruar inventarin, librat në gjuhën shqipe u dogjën dhe kështu shkolla e Gjilanit u detyrua të mbyllej. Ardhja e mësuesve dhe veprimtarëve të tjerë për të punuar në shkollat shqipe në Kosovë ishte bërë pas apelit të Hasan Prishtinës, përmes së cilës ai i drejtohet opinionit shqiptar se nevojiteshin edhe 10 mësues “për mësonjëtoret shqipe në Kosovë”. Sipas të dhënave, në trevën e Gjilanit përveç shkollës në Stubëll të Epërme, punonin edhe tri shkolla tjera me alfabet latin. Hapjen dhe mbarëvajtjen e këtyre shkollave e ndihmonin edhe përfaqësuesit shqiptarë të pushtetit osman të kazasë, siç ishte kajmekami Xhelal Beu nga Tërrnoci, i cili ishte përkrahës i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare dhe bashkëpunëtor i patriotit Idriz Seferi. Krahas luftës për shkollat shqipe me alfabet latin, gjithandej në viset shqiptare punohej edhe në forma të tjera për ngritjen arsimore të popullit në gjuhën amtare. Njëra ndër format më të rëndësishme ishte organizimi i kurseve për mësimin e shkrim-leximit, si në fshatra, ashtu edhe në qytet, që drejtoheshin nga mësuesit vullnetar dhe hoxhallarët. Një kurs i tillë për të rritur ishte organizuar edhe në Gjilan, ku vijuan 63 persona, 21 prej tyre hoxhallarë. Ata e kishin për detyrë ta mësonin shqipen e pastaj t’ua mësonin atë fëmijëve shqiptarë në shkollat ku do të punonin. Mësimi i shkrim-leximit shqip bëhej edhe në grupe të vogla, edhe në shtëpi nga njëri-tjetri, edhe në punë. Kështu dëshmohet edhe kërkesa e shtuar për libra shqipe dhe tekste shkollore, drejtuar klubeve kombëtare dhe shoqërive patriotike në mërgim. Klubi “Bashkimi” i Manastirit në këtë kohë ishte baza më e rëndësishme nga e cila furnizoheshin qytetet e Vilajetit të Kosovës me tekste shkollore dhe literaturë të nevojshme në gjuhën shqipe. I tërë ky aktivitet bëri që brenda një kohe të shkurtër shumë shqiptarë kishin mësuar shkrim-leximin në gjuhën amtare.
Hapja e shkollës së parë shqipe në Pozharan
Shkolla e parë shqipe e ndërtuar në Pozharan i takon periudhës së bujshme të ndërtimit dhe hapjes së shkollave shqipe përgjithësisht pas revolucionit të xhonturqve. Në këtë periudhë vend qendrorë për fillimin e shkollimit shqip ne Anamoravë ka Islam Pira me bashkë veprimtaret dhe bashkë vendasit e tij si Ramë Avdyli, Hamdi Kurteshi Zeqir Pira në bashkëveprim me Idriz Seferin e shumë bashkë vendas që me punë vullnetare morën pjesë në ndërtimin e shkollës, të frymëzuar e motivuar nga patriotët Hasan Prishtina,Isa Boletini, Bajram Curri me te cilët Pozharanasit ishin ne kontakte për përgatitjen e kryengritjeve për autonomi nga osmanet dhe pavarësinë e Shqipërisë. Kjo periudhë përveç qe karakterizohet me zhvillimin e aktivitetit politik për dëbimin e pushtetit te Perandorisë Osmane nga atdheu dhe formimin e shtetit të pavarur Shqiptarë ajo karakterizohet edhe me aktivitetin e shtuar të levizjes kulturore e kjo dëshmohet me mbajtjen e kongreseve si Kongresi i pare i Manastirit, Kongresi i Dibrës, Kongresi i Elbasanit dhe Kongresi i II i Manastirit. Kohë kjo kur bëheshin përpjekje për unifikimin e alfabetit shqip dhe për hapjen e shkollave shqipe kudo nëpër vendet e banuara me shqiptarë, ngase edhe deri atëherë hapeshin shkolla nga tri konfesionet kryesore fetare te Shqiptarëve si ato katolike te rrethit te Mirditës, Shkodrës, muslimane si ne Elbasan, Shkodër dhe ato Ortodokse ne Korçë e rrethinë. Gjatë kësaj kohe edhe Pozharanasit te cilët ishin vazhdimisht në aktivitet për të organizuar popullin në kryengritje nuk lanë anash edhe përpjekjet për te hapur edhe një shkollë me mësim ne shqip si fshatë me i madhe në Anamoravë. Pasi për këtë aktivitet nuk kishin pengesa të mëdha ngase ishte periudha e shpalljes se Hyrijetit – ILIRIA nga qeveria e osmaneve te rinjë. Në gjysmën e dytë të vitit 1908 Islam Sh Pira bëri përpjekjet e fundit për të ndërtuar një godinë shkollore për mësimin ne gjuhën shqipe, të gjitha këto përpjekje i bëri me vetë iniciativë dhe me mjete te tija private. Islam Pira lindi me 1886 në Pozharan në kohen kur lëvizja kombëtare shqiptare po shndërrohej në një lëvizje të fuqishme e masive në qendra të dalluara te kazasë së madhe te Gjilanit ,pra ai lindi ne një kohe te bujshme te historisë shqiptare dhe në një ambient te njohur patriotik.
Islam Pira qysh si fëmijë dhe djalë i ri dallohej për interesimin e veçante nëpër ndejat dhe bisedat ne odën e burrave ku me simpatinë e fituar nga burrat e odave ai e theu traditën patriarkale për mos lejimin e fëmijëve në odë, ai që në moshën 8-9 vjeçare, me qëndrimin e tijë në odë dhe dëgjimi i bisedave te llojllojshme të burrave u bë si ushqim shpirtëror i tijë dhe kështu ndikuan në kalitjen që Islami të bëhet njeri i guximshëm punëtor i zellshëm, dhe patriot i pathyeshëm, njeri me virtytet te larta. Këto virtyte ishin te kultivuara që në familjen e tijë por më vonë duke marrë kontakte edhe me një rreth më të gjerë shoqëror e patriotik Islami nxori një përfundim se gjuha dhe shkolla shqipe janë faktori ma i rëndësishëm në luftën kombëtare shqiptare dhe tani kur e kishte një moshë më të shtyre edhe vetë iu rrekë punës për të mësuar shkrim e lexim mirëpo atë që nuk mundi të arrije vetë bëri çmos për të ju siguruar brezit të ri, duke e ndërtuar shkollën e parë shqipe me mjete private. Ai kërkoi dhe ra në kontakte me të rinjë të tjerë te shkolluar nga vise të tjera për të siguruar mësues dhe tekste ne gjuhën shqipe. Islami përveç dashurisë së treguar ndaj gjuhës dhe shkollës shqipe ai tregoi një interesim edhe për shëndetin e popullatës duke u kujdesur për higjienën dhe gjendjen e përgjithshme shëndetësore te popullatës ai kishte durimin te dëgjonte hallet e njerëzve por ishte i prerë ne gjykimet e drejta te tija me fjalë të tjera ishte njeri me energji te jashtëzakonshme shumë i urte, modest, i papërkulur ndaj rreziqeve dhe vështirësive jashtë zakonisht i guximshëm dhe gjak ftohtë dhe tërë jetën ia kushtoi lëvizjes kombëtare shqiptare. (Sipas te dhënave burimore shkolla e Pozharanit së bashku me shkollën e Stubllës dhe atë të Gjilanit janë shkollat e vetme me mësim shqip në anamoravë, ne fillim te shekullit XX.)
Shkolla u ndërtua ne anën e djathtë te rrugës Ferizaj Gjilan në qendër të fshatit buzë rrugës Pozharan- Viti. Kjo shkollë kishte dy dhoma mësimi, nje dhomë të vogël per mësuesin dhe koridorin .Mesimi ne këtë shkollë filloi te organizohej ne v. 1909, të cilën na e verteton mbishkrimi në pllaken e mermerit, mbishkrimi në fjalë është me shkronja arabe dhe është punuar në Shkup e cila tashi ruhet ne shkollën fillore në Pozharan.
Lidhur me këtë mbishkrim historiografi i njohur dhe i nderuar Mr Sadulla Brestovci i cili studioi këtë periudhë të ngjarjeve ne kazanë e Gjilanit mendon se Islami mbishkrimin me alfabetin arab e shkroi me qëllim te fshehjes së esencës të shkollës së parë shqipe ngase pushteti gjonturk kishte marrë masa kundër shkollave shqipe. Madje edhe Hoxha duhej të kishte atë rol që të mos dyshonin organet e pushtetit.
Mësuesi i parë ishte Mulla Syla i Tërpezës i cili posedoi një tekst të gjuhës shqipe. Për realizimin e këtij projekti Islam Pira mbante kontakte me patriotët më të shquar te kohës dhe njëherit ishte njeriu me i afërm dhe besnik i Idriz Seferit ndërsa kur bisedohej për vështirësitë e hapjes se shkollës Islami ushqente shpresën te intelektualet dhe njerëzit e shkolluar si i quante ai rrnofshin vëllezërit e shkolluar, dhe lidhjet e tija me këto qarqe kombëtare kanë mundësuar angazhimin e mësuesit te parë Nejzir Baki Efendiu nga Janina e Çamërisë i cili ishte shkolluar ne disa shkolla bullgare dhe pendën e përdorur nga ai e paraqesim ne këtë botim si pendë e cila ruhet nga veterani i arsimit prof Feriz Pira. Lidhur me mësuesin e parë të Pozharanit dr Jashar Rexhepagiqi në punimin e tij Zhvillimi i arsimit dhe i sistemit shkollor të Kombësisë Shqiptare ne territorin e Jugosllavisë deri ne vitin 1918 Prishtine me 1969 fq. 228 thotë se ai ishte me origjine nga vilajeti i Janines. Për nxënësit që i ndjekin mësimet mungojnë te dhënat. Dime se mësimet ne këtë shkolle u organizuan edhe gjate vitit 1910 pastaj ndërpritet procesi mësimor sipas urdhrit te valiut te Shkupit, i cili njëherit kishte thirrur Islam Pirën që t`i jipte llogari për shkollën që e kishte ndërtuar në Pozharan dhe për veprimtarinë patriotike qe zhvillohej kundër pushtetit Osman. I pyetur për këtë aktivitet nga valiu Islam Pira përgjigjet, edhe Hyrijeti për ta kuptuar atë dhe regjimin e tij përparimtarë duhet shkolluar masën. Kur jemi te objekti i shkollës së parë shqipe ka dokumente te cilat flasin se është shkolla e pare në Anamoravë dhe mendohet se ajo është ndërtuar me 1905 madje këtë e citon edhe shtypi i kohës ku tregon se Gjilanasit me zili e shikonin hapjen e shkollës se parë shqipe ne Pozharan deri sa ende nuk kishte shkollë shqipe ne vete qytetin e Gjilanit. Argument për këtë është edhe vendimi i Kuvendit te Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës i vitit 1977 fletorja zyrtare e nr 19 ku këtë objekt e shpallë me vlera kulturo historike kombëtare shqiptare dhe e vë nën përkujdesjen e shtetit. Me këtë vendim vërtetohet se shkolla është e vitit 1905 dhe këtë vendim e posedon drejtoria e shkollës fillore ne Pozharan. Nder frymëzuesit e më të mëdhenj për hapjen e shkollës shqipe në atë periudhë ishte udhëheqësi shpirtëror i shqiptareve Hasan Prishtina i cili pasurinë e tij e kishte vu ne dispozicion për hapjen e shkollave në ndarjen e bursave dhe sigurimin e librave ne koordinim me Idriz Seferin, Bajram Currin dhe me te rinjet shqiptarë të shkolluar jashtë vendit.
Gjendja e shkollës nën pushtimin SKS
Nga viti 1910 deri ne vitin 1918 shkolla nuk punoi për shkak te zhvillimit te luftërave ballkanike dhe luftës së parë botërore. Pas përfundimit të luftës se parë botërore 1918 shkolla e Pozharanit përsëri e filloi punën por tani mësimi zhvillohet ne gjuhën serbokroate për nxënësit shqiptarë dhe serbë, mësimi jo shqip do te organizohet deri ne v. 1941. Nxënësit shqiptarë për tu regjistruar ne shkollë ishin te obliguar që më parë të mësonin gjuhën serbokroate, mësimi përgatitore ka zgjatur 1 deri dy vite varësisht prej aftësive te nxënësve për ta mësuar serbokroatishten. Gjatë kësaj periudhe ne këtë shkollë punonin këta mësues Ferdo Kish dhe Dragi Nikshiq i pari ishte nga Vojvodina dhe punoi gjate viteve 1922 …1940 kurse i dyti ishte nga Gjilani i cili punoi vetëm një vitë. Nxënësit qe i ndjekin mësimet 4 klasëshe nuk posedojmë te dhëna por ne bazë të bisedave te zhvilluara me bashkëfshatarë dhe dëshmitarë të asaj kohe po i shënojmë emrat e disa nxënësve. Sinan Hasani, Selim Pira, Hasan Pira, Hamdi Ramiqi, Riza Demiri, Halil Demiri, Ali Demir, Rexhep Kurteshi, Xhavit Syla, Hamit Alidema, Isa Alidema, Rrustem Halabaku, Nazif Halabaku, Nazim Zuka, Ibrahim Pira. Thuhet se numri i nxënësve shqiptarë do te ishte më i madh sikur mësuesi Ferdo Kish të mos ishte tendencioz ndaj tyre, bile ai nga prindërit e fëmijëve merrte nga një shumë të të hollave për të ju liruar fëmijët nga obligimet shkollore. Në favor te këtij pohimi është edhe shënimi i Tahir Z.Berishes me titull konflikti ndërmjet kryetarit Islam Pirës dhe mësuesit Ferdo Kish. te botuar ne revistën Shkëndija te muajit nëntor 1991. Dhe ne librin e tij Trojet qe nuk shuhen Prishtine 1993.
Kruela (film)
Kruela është një film komedi krimi amerikan i vitit 2021 i prodhuar nga Walt Disney Pictures, Marc Platt Productions dhe Gunn Films me shpërndarje nga Walt Disney Studios Motion Pictures. Ai bazohet në personazhin Kruela de Vil nga romani i Dodie Smith i vitit 1956 "Njëqind e një dalmatët". Filmi u drejtua nga Craig Gillespie dhe u prodhua nga Andrew Gunn, Marc Platt dhe Kristin Burr me një skenar nga Dana Fox dhe Tony McNamara, nga një histori nga Aline Brosh McKenna, Kelly Marcel dhe Steve Zissis. Është përshtatja e tretë me veprim live në franshizën <i id="mwNA">101 Dalmatians</i> dhe shërben si një rindezje dhe një histori alternative e origjinës për personazhin e titullit. Emma Stone luan si personazhin kryesor, me Emma Thompson, Joel Fry, Paul Walter Hauser, Emily Beecham, Kirby Howell-Baptiste dhe Mark Strong në role dytësore. I vendosur në Londër gjatë lëvizjes punk rok të viteve 1970, filmi sillet rreth Estela Miller, një stiliste aspiruese e modës, ndërsa ajo eksploron rrugën që e çon atë të bëhet një stiliste famëkeqe e njohur si Kruella de Vil.
Arsimi shqip ne Anamorave
Arsimi shqip ne periudhën e luftës se dyte botërore
Pushtuesit Italian për dallim nga pushtuesit Serbë popullit shqiptarë ia njohin disa të drejta kulturore si ishte edhe shkollimi ne gjuhën amtare. Këtë te drejtë e shfrytëzuan edhe bashkë fshataret tanë të cilët edhe e rihapen shkollën shqipe, shkolla vazhdoi punën deri ne tetor te vitit 1944.
Mësuesi i pare i kësaj shkolle ishte Sinan Hasani i cili edhe beri regjistrimin e nxënësve qe do te vijonin mësimet. Pas mësuesit Hasani vijnë edhe mësuesit tjerë si Shinasi Hallaqi nga Presheva qe punoi 1941/42 dhe mësuesi Hilmi Begraca nga fshati Begrac. Nxënësit qe i ndjekin mësimet gjatë këtyre viteve ishin : Daut Pira, Rexhep Kurteshi, Xhavit Shabani Syla, Haki Alidema, Hamit Alidema, Bajram Pira, Feriz Pira, Zahir S. Alidema, Sali Kuka, Faik Syla, Halil Alidema etj.
Kruela (film)
Kruela u shfaq premierë në Los Anxhelos më 18 maj 2021, në ngjarjen e parë të madhe në tapetin e kuq që nga fillimi i pandemisë COVID-19, dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara në mënyrë teatrale dhe njëkohësisht në dispozicion në Disney+ me veçorinë e tij Premier Access më 28 maj. Filmi mori vlerësime përgjithësisht pozitive, me kritikë që vlerësuan performancat e kastit (veçanërisht ato të Stone, Thompson dhe Hauser), regjinë, stilin vizual, dizajnin e kostumeve, vlerat e prodhimit dhe kolonën zanore të Gillespie, me kritika që synonin skenarin e tij. Ai fitoi mbi 233 milionë dollarë në mbarë botën në shfaqjen e tij teatrale, dhe nuk ia doli asnjëherë. Filmi fitoi dy nominime në çmimet e 94-të të Akademisë, duke përfshirë grimin më të mirë dhe stilimin e flokëve, duke fituar kostumin më të mirë. Ajo u nominua gjithashtu në kategorinë e parë dhe fitoi në të dytin në Çmimet e 27-të të Zgjedhjes së Kritikëve dhe Çmimet e 75-të të Akademisë Britanike të Filmit, ndërsa Stone u nominua për Aktoren më të Mirë në një film - Komedi ose Muzikal në Çmimet e 79-të Golden Globe. Një vazhdim është në zhvillim e sipër, me Stone të vendosur për të ripërsëritur rolin e saj.
Arsimi shqip ne Anamorave
Arsimi shqip ne periudhën e luftës se dyte botërore
Mësimi zhvillohej ne objektin e shkollës qe ishte mbajt mësimi edhe me pare, pajisjet -orenditë mësimore ishin te thjeshta bankat e mësimit ishin te gjata ku uleshin nga 4 nxënës, tabela e shkrimit ishte e ndare në dy pjesë njëra ishte e ndarë me vija kurse tjetra me katrorë. Mësimi zhvillohej i kombinuar nga klasa e parë deri në të katërtën.
Kruela (film)
Përmbledhja
Në Anglinë e vitit 1964, Estela është një fëmijë kreativ me një talent për modën, por është e përjashtuar për flokët e saj bardh e zi dhe zhvillon një brez të poshtër. Nëna e saj, Katerina, vendos t'i transferojë ata në Londër, duke ndaluar në një festë në një rezidencë misterioze të quajtur Salla e Hellmanit (anglisht: Hellman Hall) në bregun e Suffolk për t'i kërkuar para nga mikpritësi. Duke u futur fshehurazi brenda, Estela humbet varësen e nënës së saj ndërsa ndiqet nga qentë e egër dalmat të mikpritësit, të cilët e shtyjnë Katerinën nga një ballkon buzë shkëmbit drejt vdekjes. E mbetur jetime, Estela ia mbath në Londër dhe miqësohet me rrugaçët Xhasper dhe Hores.
Arsimi shqip ne Anamorave
Arsimi shqip ne periudhën e luftës se dyte botërore
Pajisja e nxënësve me tekste mësimore ishte kështu qe nxënësit e klasës së parë posedonin abetaren prej se cilës i mësonin shkronjat dhe të lexuarit ata ushtrimin e të shkruarit e bënin ne rrasa guri te futur në kornize ku njëra ane ishte me vija ndërsa tjetra me katrorë.
Kruela (film)
Përmbledhja
Dhjetë vjet më vonë, në vitin 1974, Estela praktikon vjedhje dhe grindje me Xhasper dhe Hores, duke përmirësuar aftësitë e saj të modës duke dizajnuar maskimet e tyre, së bashku me qentë e tyre, Badi dhe Uink. Për ditëlindjen e saj në 1977, Xhasper dhe Hores i gjejnë asaj një punë në dyqanin Liberty, por Estela bëhet pastruese dhe i mohohet mundësia për të përdorur talentin e saj. Ajo e dekoron në mënyrë të dehur ekranin e dritares dhe i bën përshtypje Baroneshës - një stiliste e njohur, por autoritare e modës së modës së lartë - e cila i ofron asaj një punë të lakmuar në shtëpinë e saj të modës. Estela fiton besimin e Baroneshës, por vëren se ajo mban varësen e Katerinës, për të cilën Baronesha pretendon se është një trashëgimi familjare që një punonjës e vodhi dikur. Estela i kërkon Xhasperit dhe Hores që të ndihmojnë në marrjen e gjerdanit gjatë Ballit Bardhë e Zi të Baroneshës.
Për të fshehur identitetin e saj, Estela krijon një tjetër vetvete, të quajtur "Kruela", dhe vesh një nga dizajnet e vjetra të Baroneshës nga një dyqan veshjesh të cilësisë së mirë në pronësi të Artit fantastik. Në ballon, Kruela vjedh vëmendjen ndërsa Xhasper dhe Hores hyjnë në kasafortën e Baroneshës, por ata e kuptojnë se baronesha tashmë e ka veshur varësen. Xhasper improvizon dhe lëshon minjtë në festë, duke e lejuar Estelën të marrë varësen. Baronesha thërret dalmatët e saj me një bilbil qeni dhe Estela e kupton që Baronesha shkaktoi vdekjen e Katerinës. Në kaosin që pasoi, një nga dalmatët gëlltit varësen. Duke kërkuar hakmarrje, Estela urdhëron Xhasperin dhe Horesin të rrëmbejnë dalmatët dhe të rimarrin varësen. Kruela ngre në skenë Baroneshën në ngjarje të ndryshme në moda ekstravagante, duke fituar famë nëpërmjet kolumnistit të shoqërisë Anita Darling, shoqes së fëmijërisë së Estelës. E tërbuar, Baronesha pushon nga puna avokatin e saj, Roxher Dirli, ndërsa sjellja gjithnjë e më e keqe e Kruelas e shqetëson Xhasperin.
Estela dizajnon dhe qep një fustan me rruaza të hollësishme si pjesë e nënshkrimit për koleksionin pranveror të Baroneshës dhe organizon një grabitje në shtëpinë e modës, duke e bërë baroneshën të mbyllë të gjitha fustanet. Natën e shfaqjes së pranverës, Baronesha hap kasafortën për të zbuluar se i gjithë koleksioni është shkatërruar nga mijëra tenja, pasi dolën nga rruazat në fustan, të cilat në të vërtetë ishin fshikëza molë. Duke parë atë që ka bërë, Baronesha kupton se Estela dhe Kruela janë i njëjti person. Pasi shkatërroi shfaqjen e baroneshës, Cruella organizon shfaqjen e saj të modës jashtë në Parku i Regentit, e veshur me një pallto prej gëzofi dalmat. Duke u kthyer në shtëpi, Estela përballet me Baroneshën dhe njerëzit e saj, të cilët kanë kapur Xhasper dhe Hores. Duke i vënë zjarrin ndërtesës, Baronesha e lë Estelën të vdesë dhe Xhasper dhe Hores i dërgon në burg për vrasjen e saj. Estela shpëtohet nga Gjon, shërbëtori i Baroneshës, i cili zbulon se varësja hap një kuti që përmban të dhënat e lindjes së Estelës: Baronesha është nëna e saj biologjike. Ajo kishte urdhëruar Gjonin të vriste foshnjën Estela për t'u fokusuar në karrierën e saj dhe për të mbajtur trashëgiminë e burrit të saj të ndjerë. Në vend të kësaj, Gjoni ia dha fëmijën Katerinës, një prej shërbëtoreve të Baroneshës, e cila e rriti Estelën në fshehtësi.
Në një skenë në mes të krediteve, Anita dhe Roxher marrin secili nga një qenush dalmat nga Kruela.
Kasti
John McCrea portretizon Arti, një anëtar i rrethimit të Kruelas dhe pronar i një dyqani të modës vintage. Ai ishte personazhi i parë origjinal në një film live-action të Disney që ishte hapur homoseksual dhe personazhi është frymëzuar nga Ziggy Stardust dhe Marc Bolan të David Bowie. Përveç kësaj, Kayvan Novak portretizon Roxher Dirli, një avokat që punon për Baroneshën, i cili bëhet kompozitor pasi pushohet nga puna dhe më pas i jepet një qenush mashkull dalmat i quajtur Pongo nga Kruela; Jamie Demetriou portretizon Geraldin, një nëpunës në Liberty, i cili është shefi fillestar i Estellës; Andrew Leung portretizon Xhefrin, ndihmësin e Baroneshës; Leo Bill portretizon drejtorin në shkollën e Estelës; Paul Bazely portretizon komisarin e policisë Ueston; Ed Birch portretizon kreun e sigurimit të Baroneshës; Paul Chowdhry portretizon një pronar qebaptore, ndërsa Abraham Popoola portretizon kolegun e tij Xhorxh; dhe Tom Turner shfaqet si Baron von Hellman, burri i ndjerë i Baroneshës dhe babai biologjik i Kruelas.
Zhvillimi dhe kastimi
parapamje| [[Craig Gillespie mori postin e regjisorit nga Alex Timbers.]] Një film live-action Kruela de Vil, i bazuar në personazhin në ekskluzivitetin e Disney-t 101 Dalmatët, u shpall në vitin 2013. Andrew Gunn u punësua për të prodhuar filmin, me Glenn Close (i cili më parë luajti personazhin në adaptimin live-action 1996 101 Dalmatët dhe vazhdimin e tij 102 Dalmatët) duke shërbyer si producent ekzekutiv dhe Kelly Marcel duke rishikuar fillimisht skenarin shkruar nga Aline Brosh McKenna. Në janar 2016, Emma Stone u hodh në rolin titullar të Kruela de Vil. Dizajnerja e kostumeve Jenny Beavan më vonë deklaroi se roli i saj në film ishte të ndihmonte Stone të shfaqej si një portret i ri i viteve 1970 të rolit të Close të viteve 1990 në 101 Dalmatët, ndoshta duke konfirmuar vazhdimësinë e përbashkët midis filmave, megjithëse personazhet e Roxher dhe Anita duken të njëjtët mosha si Kruela dhe portretizuar si raca të ndryshme me profesione të ndryshme në këtë film. Megjithatë, Stone nuk iu lejua të portretizonte Kruelan duke pirë duhan siç kishte qenë më parë pasi Disney kishte ndaluar personazhet të shfaqeshin duke pirë duhan në filmat e tij që nga viti 2007.
Në gusht 2016, Jez Butterworth u punësua për të rishkruar draftin e mëparshëm të skenarit. Në nëntor 2016, u raportua se Disney kishte punësuar Alex Timbers për të drejtuar adaptimin live-action, me Marc Platt që iu bashkua filmit si producent. Sidoqoftë, në dhjetor 2018, u zbulua se Timbers e kishte lënë filmin për shkak të konflikteve të planifikimit dhe Craig Gillespie në vend të kësaj do ta drejtonte filmin. Në maj 2019, Emma Thompson iu bashkua kastit si Baronesha, e përshkruar si "një antagoniste e Kruelas, e cila mendohet të jetë thelbësore në transformimin e saj në zuzarin që njohim sot". Nicole Kidman u konsiderua si zgjedhja kryesore, dhe Charlize Theron, Julianne Moore dhe Demi Moore ishin gjithashtu në konsideratë për rolin, ndërsa Dev Patel u konsiderua për rolin e Roger Dearly. Në të njëjtin muaj, Tony McNamara dhe Dana Fox u punësuan për të shkruar versionin e fundit të skenarit. Joel Fry dhe Paul Walter Hauser u shtuan në muajt në vijim si Jasper dhe Horace.
Xhirimet
Në gusht 2019, gjatë ekspozitës D23, u zbulua se fotografia kryesore për Kruela kishte filluar tashmë. Në shtator 2019, aktorit iu shtuan Mark Strong, Emily Beecham dhe Kirby Howell-Baptiste. Xhirimet përfunduan në nëntor 2019.
Muzika dhe kolonë zanore
Më 31 mars 2021, u njoftua se Nicholas Britell u punësua për të kompozuar partiturën e filmit. Albumi i këngëve u publikua më 21 maj 2021, nga Walt Disney Records.
Një album i veçantë kolona zanore për filmin u publikua në të njëjtën ditë. Të dy albumet përmbajnë "Më Quani Kruella", një këngë origjinale e realizuar nga Florence and the Machine, e cila shfaqet në titullin fundor të filmit.
Kinematografik dhe transmetimi
Kruela fillimisht ishte planifikuar të dilte në teatër më 23 dhjetor 2020, por u vonua për në 28 maj 2021. Filmi mori një vlerësim PG-13 nga Shoqata e Filmit, "për disa elemente të dhunës dhe tematike", duke e bërë atë xhirimin/spin-off të dytë live-action të një filmi të animuar të Disney që merr vlerësimin, pas Mulan. Më 23 mars 2021, u njoftua se filmi do të publikohej njëkohësisht në Disney+ me Premier Access në përgjigje të pandemisë COVID-19. Filmi u shfaq premierë në Teatrin El Capitan në Los Anxhelos më 18 maj 2021, premiera e parë e madhe e tapetit të kuq që nga fillimi i pandemisë.
Biletat për shfaqjet teatrale dolën në shitje më 14 maj 2021 dhe u njoftua se filmi do të shfaqej edhe në kinemanë Dolby në territore të caktuara. Ai u shfaq për herë të parë për kritikët në të njëjtën ditë.
Marketingu
Një roman paraardhës i titulluar Kruela: Përshëndetje, Zemër Mizore u botua nga Disney Publishing Worldwide më 6 prill 2021. I shkruar nga Maureen Johnson, romani është vendosur përpara ngjarjeve të filmit, në vitin 1967. Ajo pasoi Estelan gjashtëmbëdhjetëvjeçare dhe takimin e saj me Magda dhe Riçard Moresbi-Plum, dy vëllezër e motra të pasur që e futën atë në botën e të pasurve dhe të famshëmve. Një romanizim i ndërlidhur i filmit nga Elizabeth Rudnick u botua nga Disney më 13 prill 2021. Një libër i titulluar Libri i Skicave të Kruelas u botua gjithashtu në të njëjtën ditë. Një adaptim manga i filmit nga Hachi Ishie, i titulluar Kruela: E zezë, e Bardhë dhe e Kuqe u publikua nga Viz Media më 17 gusht 2021.
Më 28 maj 2021, MAC Cosmetics lançoi një koleksion make-up të frymëzuar nga filmi.
Më 28 maj 2021, Disney+, në partneritet me Social Tailors dhe Jeferson Araujo publikuan një Efekt AR për Kruela, ku përdoruesit mund të ndajnë histori të tyre në Instagram me grim dhe pamje të frymëzuara nga filmi i ri i personazhit të Disney.
Media në shtëpi
Cruella u publikua nga Walt Disney Studios Home Entertainment në Dixhital më 25 qershor 2021 dhe Ultra HD Blu-ray, Blu-ray dhe DVD më 21 shtator 2021. Në Mbretërinë e Bashkuar dhe Australi, filmi u publikua në video në shtëpi më 16 dhe 18 gusht, respektivisht.
Më 27 gusht, filmi u vu në dispozicion për transmetim për të gjithë klientët në Disney+.