cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uran Butka
Jetëshkrimi
Qe një nga drejtuesit kryesorë të Shoqatës kombëtare të të përndjekurve politikë të Shqipërisë,1991 – 1992 dhe kryeredaktor i gazetës “Liria” për  disa vjet.
Në vitin 1991 u emërua nga Komiteti pluralist i Tiranës  mësues  dhe nëndrejtor i gjimnazit “Ismail Qemali”.
Ndërkohë mori pjesë aktivisht në Lëvizjen Demokratike dhe u zgjodh deputet i PD në Parlamentin shqiptar ne dy legjislatura (1992-'96 dhe 1996-'97). Gjatë kësaj periudhe ushtroi edhe detyrën e kryetarit të Komisionit parlamentar të Medias dhe të Kulturës.
Ka qenë anëtar i kryesisë qëndrore së Partisë Demokratike dhe anëtar i Këshillit Kombëtar të saj.
Uran Butka është i martuar me Merjeme Pasmaçiun, mjeke nefrologe. Kanë tre fëmijë, dy vajza dhe një djalë.
Mirënjohje dhe vlerësime
Është dekoruar me titujt “Mësues i Merituar”, “Mjeshtër i Madh”, “Qytetar nderi i Qarkut Tiranë”, “Qytetar nderi i Postribës” dhe së fundi me çmimin “Penda e argjendtë në letërsi” për vitin 2013.
Besim Muhadri
Besim Muhadri (lindur më 20 mars 1964, Demjan, Gjakovë), doktor i shkencave letrare dhe shkrimtar shqiptar nga Kosova.
Besim Muhadri shkollimin fillor e kreu në vendlindje, atë të mesëm në Gjakovë, ndërsa studimet universitare në degën e Letërsisë dhe Gjuhës Shqipe i kreu në Fakultetin Filologjik në Universitetin e Prishtinës në vitin 1989. Po në këtë institucion ai ndoqi dhe kreu studimet pasdiplomik                                                                       e, ku edhe mori gradën shkencore "Magjistër i shkencave filologjike". Gjate viteve 2009-2011, në Qendrën e Studimeve Albanologjike (QSA) në Tiranë, ndoqi studimet e doktoraturës, të cilat i përfundoi më 23 nentor 2011 dhe mori graden DOKTOR I SHKENCAVE LETRARE. Tema e doktoraturës ishte "Poezia e Din Mehmetit"
Besim Muhadri gjatë periudhës shtator-dhjetor të vitit 2005, në "Akademinë Diplomatike Shqiptare" në Tiranë, kreu kursin pasuniversitar për "Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci".
BESIM MUHADRI Që nga viti 1987 punon në arsim, por edhe në gazetari e në fushën e botimeve, ku deri më tani ka kryer dhe kryen detyra me shumë përgjegjësi. Ai gjatë viteve 1990-2000 ishte drejtor shkolle në Demjan, ku me plot përkushtim kreu këtë detyrë. Gjatë periudhës së pasluftës ai punoi profesor në shkollën e mesme të mjekësisë në Gjakovë, por edhe si zyrtar i lartë dhe inspektor i arsimit në "MASHT", profesor në Fakultetin e Edukimit etj, gazetar në të përditshmet "Zëri" dhe "Infopress" (Prishtinë), "Illyria" Nju Jork etj. Prej vitit 1991 është redaktor në shtëpinë Botuese "Pjeter Bogdani". Ka qene deputet në Parlamentin e Kosovës dhe këshillëtar në Asamblenë Komunale të Gjakovës (2000-2002). Ne vitin 2007 fitoi statusin e banorit të përhershëm të SHBA, ku jeton herë pa here në Nju Jork. Aktualisht është profesor i Fakultetit Filologjik të Universitetit Publik të Gjakovës "Fehmi Agani"
Veprimtaria letrare dhe publicistike.
Botimet
Veprimtaria publicistike dhe ajo letrare e Besimi Muhadrit ka disa tituj të njohur si :
Kantoni Payrac
Përbërja aktuale
Kantoni Payrac aktualisht përbëhet nga 9 komuna.
La Crosse County
La Crosse County është një nga  qarqet në shtetin federal Wisconsin të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
789
Mbi vitin 789.
Wilson County (North Carolina)
Wilson është një nga 100 Countet në shtetin federal North Carolina në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Olonzac
Kantoni Olonzac (frëngjisht: Canton d'Olonzac) është një kanton në departamentin Hérault, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Olonzac. Ka sipërfaqe 257.16km2 dhe popullsi 5501 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Olonzac aktualisht përbëhet nga 13 komuna.
Toše Proeski
Todor "Toše" Proeski (Maqedonisht : Тодор „Тоше" Проески) (25 janar, 1981 – 16 tetor, 2007) ishte një këngetarë pop,aktor dhe shkrues këngësh nga Republika e Maqedonisë. Ai ishte i njohur në të gjithë zonën e gjithë Ballkanit dhe më tej në veri, dhe në vend ai u konsiderua si një aktor i lartë i skenes muzikore maqedonase. Proeski ishte i njohur për  thenien e tij "Ve sakam site" (Ju dua të gjithëve ), Ai vdiq në një aksident me makinë në Kroaci më 16 tetor 2007.
Biografia
Proeski, ka lindur në Prilep, në atë kohë ende pjesë e Jugosllavisë, por tani në Republikën e Maqedonisë,djali i Dominika dhe Nikola Proeski nga Krusheva, vendlindja e tij, ku ai kaloi pjesën më të madhe të fëmijërisë së tij. Pasi talenti i tij muzikor u zbulua në moshën 12, ai u zgjodh për të performuar në festivalin e fëmijëve Zlatno Slavejče  në Shkup. Kjo është paraqitja e tij e parë muzikore publike ne  muzikë, megjithatë, karrierën e tij të suksesshme e filloi  në vitin 1996 kur ai mori pjesë në festivalin e muzikës adoleshent Melfest në Prilep.
Pas këtij ekspozimi publik, ai u shqua për aftësitë e tij të fortë vokale. Kjo çoi në rritjen e fames se tij, kur ai mori pjesë në festivalin e muzikës ”Makfest” ne Shtipi me këngën "Pusti Me" ( "Më Lejo") në vitin 1997. Fama e tij u rrit shpejt dhe ai vazhdoi performimin ne festivale të tilla si Skopje Fest dhe Ohrid Fest, si një platformë për promovim dhe publicitet. Proeski ka bashkëpunuar me disa nga poetet dhe kompozitorët më të vlerësua në Maqedoni, Grigor Koprov, për të prodhuar disa nga hitet më të mëdha të karrierës së tij si "Usni na Usni" ( "Buze ne Buze") dhe "Sonce vo Tvoite Rusi Kosi" ( "Dielli  në floket e tu të artë). Në vitin 1999, ai nxori albumin e tij të parë, Nekade vo Nokta (Diku në natë), i cili përmban njëmbëdhjetë këngë. Në verën e të njëjtit vit, Proeski kreu koncertin e tij te pare solo ne Shkup.
Në vitin 2000, Proeski marri pjesë në seleksionimin e parë për Festivalin Evropian të Këngës për Maqedoninë në Skopje Fest. Ai këndoi "Solzi Pravat Zlaten Prsten" ( "Lotët Bëjne një Unaze te Artë"), e cila fitoi Televoting nga publiku, por përfundoi e treta e përgjithshme, pas Karolina Goçeva dhe fituesit XXL. Gjatë kësaj periudhe, ai filloi regjistrimi këngë për albumin e tij të dytë, Sinot Božji (Biri i Zotit), e cila u promovua nga fundi i qershorit 2000. Albumi solli disa hite te madha, si "Nemir" ( "Shqetesim" një duet me Karolina Goçeva), "Vo Kosi da ti Spijam" ( "Fle në flokeve Juaj"), "Izlaži me Ušte Ednaš" (Me genje dhe nje here mua "), si dhe" Iluzija "(" Iluzion ") (Grand Prix në festivalin e Slavianski Çarshisë në Vitebsk) dhe" Tajno Moja "(" E fshehta  im"). Dy këngët janë të kompozuara nga Kire Kostov (duke fituar çmimin e dytë në festivalin e Skale Sunčane, të mbajtur në Herceg Novi, tani Mali i Zi).
Shtëpia e prodhimit serb BK Sound ka blerë të drejtat të lëshojë albumin e fundit te Proeskit në republikat tjera të ish Jugosllavisë, që çoi në fitoren e tij të Oskar i Popullaritet ne ato ish republikat  për vitin 2000, dhe shitjen tij tregohen në Shkup dhe Beograd. Proeski e filloi një turne ne Australi së bashku me këngëtarë të tjera maqedonas në vitin 2001.
Pasi kaloi kohën e tij në studion e regjistrimit Athinë, Greqi, Proeski nxori albumin e tij të tretë "Ako me Pogledneš vo oci" ( "N.q.s me shikon ne syte e mi") në gjuhën maqedonase dhe serbe.Pas nxjerjes së albumit, Proeski shkoi në një turne në të gjithë Maqedoninë duke bërë promovime  intensive. Ai gjithashtu shkoi në Serbi, Bosnje dhe Hercegovinë, dhe Bullgaria për promovimin e mëtejshëm. Proeski fitoi në Beograd Beovizija në prill 2003, me "Čija Si" ( "E kujt je ti "), Një këngë e cila u bë një hit i madh në Maqedoni dhe ish-republikat e tjera.
Me këtë kënge do përfaqësonte Serbinë dhe Malin e Zi në Eurovision Song Contest 2003 por EBU deklaroi se në atë vit shum vende donin te merrnin pjese, dhe kështu që disa ishin te  detyruara të tërhiqeshin. Serbia dhe Mali i Zi (i cili mori pjesë si një shtet në kohë) ishte një prej tyre
Për të përmirësuar të kënduarit të tij, Proeski mori mesime në Nju Jork nga maestro Uilliam Riley, i cili ishte edhe trajner I tenorit te famshëm, Luciano Pavarotti. Kur ai u kthye, Proeski mbajti koncerte humanitare në tërë Republikën e Maqedonisë. Ai u nderua me çmimin Nënë Tereza Humanitare dhe në 2003 ai u bë ambasadori i UNICEF-it Rajonal. Proeski u përgatit per Eurovision Song Contest 2004 të mbajtur në Stamboll, Turqi.
Në vitin 2004, MKTV zgjodhi Tose Proeski për të përfaqësuar Maqedoninë në 2004 Eurovision Song Contest në Stamboll, Turqi, dhe në shkurt, ai kishte bërë tetë këngë, ku një juri, televote, dhe mendimin e tij zgjodhen nje këngë.Kenga "Angel Si Ti" ( "Ju jeni një Engjell") ishte zgjedhur nga të tre. Në prill, Proeski nxori albumin e tij "Den za Nas" ( "Një ditë për ne"), i cili paraqiti tetë këngë nga zgjedhja Eurovizion në maqedonisht.
Edicioni serb "Dan za Nas" paraqiti vetëm gjashtë prej këngëve finale kombëtar në gjuhën serbe dhe "Jeta" në gjuhën angleze. Kjo këngë nuk është regjistruar në gjuhën serbe.
Në maj, Proeski mbaroi 14 këngë."Jeta" e cila ishte nje prej tyre eshte versioni anglisht i "Angel si ti". Ai u popullarizuar nga gazetarët për shkak të aftesise se tij te madhe per te kënduar opera.
Të teta këngët janë regjistruar në gjuhën angleze, por vetëm kënga fituese e finales kombëtare "Jeta", u publikua. Gjatë show televiziv final, pasi çdo këngë u performua, një clipi seciles këngë u luajt në anglisht për ti treguar shikuesve se si do të tingëllonte në qoftë se këngë fitoi konkursin dhe do te performohej në anglisht në Eurovision Song Contest 2004 finale.
Në vitin 2004 Proeski u emërua një Ambasador dashamires i UNICEF, dhe regjistroi këngën "Kjo Bote", e cila u bë himn i UNICEF-it. Proeski nënshkroi një kontratë me Records Dallas kështu albumin i tij i ardhshëm mund të nxirej në Kroaci dhe Slloveni. Për familjarizimin me këto vende, Proeski regjistroi "Krajnje Vreme" me këngëtare sllovene, Anja Rupel. Në vitin 2005,albumi i pestë I Toses Po Tebe (Pas Teje) u publikua në tërë ish-Jugosllavisë. Po Tebe, është një nga albumet më të suksesshme të Ballkanit ndonjëherë. Ai kryesonte Listat muzikë për muaj në Republikën e Maqedonisë, Serbia, Kroacia, Sllovenia dhe Bosnja dhe Hercegovina.
Božilak (Ylber), ishte një përmbledhje e përzgjedhur 14 këngë tradicionale maqedonase organizohet nga Sasha Nikollovski Gjumar, Ilija Pejovski dhe Soni Petrovski. Artisti u mbështet nga një orkestër simfonike në album.
Albumi i tij i fundit Igri Bez Granici (titullin maqedonas) / 'Titulli Kroat (Igra Bez Granicës') ( "Loja pa Kufij") u publikua në të gjithë ish-Jugosllavine në gusht, 2007.
Përveç këngëve në maqedonisht, kroatisht, serbisht, ai gjithashtu ka regjistruar një këngë në gjuhën Sllovene, "Moja" ( "E Imja") në 2007, dhe një në italisht, "ARIA" ( "Ajror"), me superstar italiane, Gianna Nannini. Lista e artisteve që bashkëpunuan me të përfshijë Anja Rupel, Antonija sola, Bora Čorba, Karolina Goçeva, Esma Redžepova, Gianna Nannini, Goca Tržan, Grigor Koprov, Jeff Beck, Tony Cetinski, Zeljko Joksimoviq dhe muzikantë të tjere të rëndësishem. Përpara vdekjes së tij, ai ishte student në vitin e tij të fundit në departamentin e te  kënduarit  solo ne  Akademine e Muzikes ne  Shkup.
Proeski ishte edhe një kompozitor. Ai shkroi disa hite te tijat duke përfshirë "Ima Li Den za Nas" ( "A ka një ditë për ne"), "Slusaš Li" ( "A po degjon"), "Malečka" ( "Vogelushe") dhe "Polsko Cvekje "("Lule Fushe") Në intervista, Proeski ka deklaruar se ai ka shkruar mbi 100 këngë, por ishte duke pritur për momentin e duhur për ti regjistruar ata se ato  ishin ende në formë demo.
Më 15 tetor, Proeski dha intervistën e tij përfundimtare për Televizionin maqedonas Kanal 5 Station. Ai foli për qëllimin e tij për të përfunduar studimet e tij ne Akademine Muzikore, kërkimin e tij per shpirtin e tij binjak, dhe albumin e tij të ri në pune e siper.
Koncerti i fundit I Toshes u mbajt më 5 tetor 2007, për Projektin për arsimin fillor të USAID-it.Nga koncerti u perfituan dhjetëra mijëra euro për shkollat fillore në Maqedoni.
Vdekja
Gjatë mëngjesit të 16 tetorit, 2007, ne 6:20 , Proeski vdiq në një aksident me makinë në autostradën Zagreb-Lipovac. Ky seksion afër Nova Gradiska, Kroaci. Ai ishte pasagjer së bashku me menaxheren e tij Liljana Petroviq në një Volksvagen Touareg drejtuar nga Georgij Georgijevski.Touaregu u përplas në pjesën e prapme të një kamioni dhe pastaj në pengesë mesatare, duke vrarë Proeski mejehere,duke ja keputur rruazen e tretë te qafës, megjithëse kamioni nuk pësoi asnjë dëm. Proeski ishte në gjumë në vendin e pasagjerit përpara në kohën e aksidentit. Nga dy udhëtarët e tjerë, vetëm shoferi pësoi dëmtime serioze (trauma kokë).
Trupit Proeski mbërriti në mesnatë në Shkup nga helikopteri i ushtrisë maqedonase, dhe ishte transportuar me makinë në qytetin e tij në shtëpi Krusheva. Qytetarët e brengosur u mblodhën për të shprehur nderimet e tyre të fundit në aeroport, por edhe në sheshin Maqedonia Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, USAID-i dhe misioni diplomatik i Bashkimit Evropian publikuan deklarata zyrtare për vdekjen e Toshe Proeski. 17 tetor u shpall një ditë zie kombëtare në Maqedoni. Tri ditë pas vdekjes së tij ishin theksuar ditë zie në qytetin e Krusheva.Pas vdekjes së tij, Qeveria e Republikës së Maqedonisë, i dha atij titullin "qytetar nderi të Maqedonisë"
Andis Shala
Andis Shala lindi me 15 nëntor 1988 në Mannheim të Gjermanis, është një futbollist shqiptaro-gjerman që luan si një sulmues i krahut të djathtë për klubin Skotlandez Dundee United. Aktualisht 20 vjeçar. Eshtë i gjatë 1,91 m. Luan me numër 20 në Dundee United.
Karriera
Karrierën e filloi në ekipin e Hannover 96 pastaj iu bashkua ekipit VfR Mannheim në janar te vitit 2008 për një marrëveshje afatshkurtër. Shala iu bashkua Dundee Unitedit në përfundimin e sezonit 2008 dhe në fillimin e sezonit 2009 me menaxherin Craig Levein. Shala arriti në mes të qershorit me një nënshkrim të shokut të ri Michael Mc Goren.
Ai u zëvendësua në gusht të 2008 në ndeshjen e kupës të ligës së Skocisë.
Johann Christian Poggendorff
Johann Christian Poggendorff (29 dhjetor 1796 - 24 janar 1877), vdiq ne moshen 81 vjeqare ishte një fizikant gjerman i lindur në Hamburg(Gjermani). Pjesa më e madhe dhe më e rëndësishme e punës së tij lidhej me elektricitetin dhe magnetizmin. Poggendorff është i njohur për motorin e tij elektrostatik i cili është analog me makinën elektrostatike të Wilhelm Holtz -it. Në 1841 ai përshkroi përdorimin e potenciometrit për matjen e potencialeve elektrike pa tërheqje të rrymës.
Biografia
Poggendorf kishte bërë mësim në një farmacist në Hamburg dhe kur njëzet e dy vjeç filloi të fitonte jetesën e tij si ndihmës farmacisti në Itzehoe. Ambicia dhe një prirje e fortë drejt një karriere shkencore e shtynë atë të ndalonte biznesin e tij dhe të transferohej në Berlin, ku hyri në Universitetin Humboldt në 1820. Këtu aftësitë e tij u njohën shpejt, dhe në 1823 ai u emërua vëzhgues meteorologjik në Akademinë e Shkencave.
Edhe në këtë periudhë të hershme ai kishte konceptuar idenë e themelimit të një reviste shkencore fizike dhe kimike, dhe realizimi i këtij plani u përshpejtua nga vdekja e papritur e Ludwig Wilhelm Gilbert, redaktorit të Annalen der Physik të Gilbertit, në 1824 Poggendorff e vuri menjëherë veten në komunikim me botuesin Barth i Lajpcigut. Ai u bë redaktor i Annalen der Physik und Chemie, i cili do të ishte një vazhdim i Annalen e Gilbert në një plan disi të zgjeruar. Poggendorff u kualifikua në mënyrë të admirueshme për këtë post dhe redaktoi revistën për 52 vjet, deri në vitin 1876. Në 1826, Poggendorff zhvilloi galvanometrin pasqyrë, një pajisje për zbulimin e rrymave elektrike.
Ai kishte një kujtesë të jashtëzakonshme, të ruajtur mirë me njohuri shkencore, moderne dhe historike, një gjykim të ftohtë dhe të paanshëm dhe një preferencë të fortë për faktet në kundërshtim me teoritë e llojit spekulativ. Kështu ai ishte në gjendje të hidhej në frymën e shkencës moderne eksperimentale. Ai zotëronte në masë të madhe virtytin gjerman të rregullit në rregullimin e njohurive dhe në drejtimin e biznesit. Më tej ai kishte një gjenialitet tërheqës në sjellje dhe shumë takt në marrëdhëniet me burrat. Këto cilësi shpejt e bënë Annalen të Poggendorff (shkurtim: Pogg. Ann. ) revista më e njohur shkencore në Evropë.
Gjatë pesëdhjetë e dy viteve të tij, redaktimi i Annalen Poggendorff nuk mund të mos fitonte një njohje të pazakontë me punën e njerëzve modernë të shkencës. Këtë njohuri, të bashkuar me atë që ai kishte mbledhur nga leximi historik në një masë po aq të pazakontë, ai e treti me kujdes dhe ia dha botës në Biographisch-literarisches Handworterbuch zur Geschichte der exacten Wissenschaften, që përmban njoftime për jetën dhe punën e matematikanëve, astronomëve, fizikantëve., dhe kimistëve, të të gjithë popujve dhe të të gjitha moshave. Kjo vepër përmban një koleksion befasues faktesh të paçmueshme për biografin dhe historianin shkencor. Dy vëllimet e para u botuan në 1863; pas vdekjes së tij, vëllim i trete u shfaq në 1898, që mbulonte periudhën 1858-1883, dhe i katërti në 1904, duke zbritur në fillim të shekullit të 20-të.
Reputacioni i tij letrar dhe shkencor i solli shpejt atij një njohje të nje personi te nderuar. Në 1830 ai u bë profesor mbretëror, në 1838 Hon. Ph.D. dhe profesor i jashtëzakonshëm në Universitetin e Berlinit, dhe në 1839 anëtar i Akademisë së Shkencave të Berlinit. Në 1845, ai u zgjodh anëtar i huaj i Akademisë Mbretërore Suedeze të Shkencave. Shumë oferta për poste të zakonshme profesori iu bënë, por ai i refuzoi të gjitha, duke iu përkushtuar detyrave të tij si redaktor i Annalen dhe ndjekjes së kërkimeve të tij shkencore. Ai vdiq në Berlin më 24 janar 1877.
Vajza e tij Marie Poggendorff (lindur më 12 gusht 1838) u martua me Valentin Rose në 1872.
Iluzioni
Iluzioni Poggendorff është një iluzion optik që përfshin perceptimin e trurit të ndërveprimit midis vijave diagonale dhe skajeve horizontale dhe vertikale. Është emëruar pas Poggendorfit, i cili e zbuloi atë në vizatimin e Johann Karl Friedrich Zöllner, në të cilin ai tregoi iluzionin Zöllner në 1860. Në foton ngjitur, një vijë e drejtë e zezë errësohet nga një drejtkëndësh gri i errët. Vija e zezë duket e shkëputur, megjithëse në fakt është e drejtë; fotoja e dytë ilustron këtë fakt.
Publikimet
majtas|parapamje| Fjalor manual biografik-letrar mbi historinë e shkencave të sakta, 1863
Kolumbia
Historia
Kolonizatorët spanjollë arritën në këtë rajon rreth viteve 1500, duke gjetur fiset indigjene Chibchas (apo Muiscas) dhe Taironasit. Spanjollët krijuan disa koloni të cilat më vonë u kthyen ne provinca duke formuar Grenadën e re si bërthamën e parë dhe më pas duke filluar nga viti 1717 si nën mbretëri. Kjo nën mbretëri përfshinte provinca të ndryshme të cilat deri ne atë kohë i përkisnin juridiksionit të nën-mbretërisë së Spanjës së Re dhe Perusë.
Pavarësia
Që nga fillimi i periudhave të pushtimit dhe kolonizimit, ka pasur disa lëvizje rebele nën sundimin spanjoll, shumica e tyre ose u shtypën ose mbetën shumë të dobëta për të ndryshuar gjendjen e përgjithshme. E fundit që kërkoi pavarësinë e plotë nga Spanja shpërtheu rreth 1810, që pasoi pavarësinë e Santo Domingos (Haiti i sotëm) në 1804, e cila siguroi një shkallë jo të papërfillshme të mbështetjes për udhëheqësit eventuale të këtij rebelimi: Simón Bolívar dhe Francisco de Paula Santander.
Një lëvizje e iniciuar nga Antonio Narinjo, i cili kundërshtoi centralizmin spanjoll dhe udhëhoqi opozitën kundër kolonializmit, çoi në pavarësinë e Kartagjenës në nëntor 1811, dhe formimin e dy qeverive të pavarura të cilat luftuan një luftë civile - një periudhë e njohur si La Patria Boba. Një vit më pas Narinjo shpalli Provincat e Bashkuara të Granadës së Re, kryesuar nga Camilo Torres Tenorio. Pavarësisht nga sukseset e rebelimit, shfaqja e dy rrymave të ndryshme ideologjike mes çlirimtarëve (federalizmi dhe centralizmi) rriti përplasjet e brendshme të cilat kontribuuan në ripushtimin e territorit nga spanjollët. Varësia nga Spanja u rivendos nën komandën e Juan de Samano, regjimi i të cilit dënoi ata që morën pjesë në kryengritje. Ndëshkimi ushqeu rinovimin e rebelimit, e cila, e kombinuar me një Spanjë dobësuar, bëri të mundur një kryengritje të suksesshme udhëhequr nga Simon Bolívar i lindur në Venezuelë, i cili më në fund shpalli pavarësinë në 1819. Rezistenca prospanjolle u mund më në fund në vitin 1822 në territorin e tanishëm të Kolumbisë dhe në 1823 në Venezuelë.
Territori i New Granadas u bë Republika e Kolumbisë e organizuar si një bashkim i Ekuadorit, Kolumbisë dhe Venezuelës (Panamaja ishte atëherë një pjesë integrale e Kolumbisë). Kongresi i Cucutës në 1821 miratoi një kushtetutë për Republikën e re. Simón Bolívar u bë presidenti i parë i Kolumbisë, dhe Francisco de Paula Santander u bë Yëvendës President. Megjithatë, republika e re ishte e paqëndrueshme dhe e përfundoi me këputje të Venezuelës në 1829, e ndjekur nga Ekuadori në 1830.
thumb|300px|Kolumbia e Madhe
Kolumbia ishte qeveria e parë kushtetuese në Amerikën e Jugut, dhe partitë e majta dhe të djathta, të themeluara në 1848 dhe 1849 respektivisht, janë dy nga partive më të vjetra politike që kanë mbijetuar në Amerikë. Skllavëria u hoq në Kolumbi në vitin 1851.
Ndarjet e brendshme politike dhe territoriale çuan në shkëputjen e Venezuelës dhe Kuitos (Ekuadori i sotëm) në vitin 1830. I ashtuquajturi "Departamenti i Cundinamarca" mori emrin "Nueva Granada", të cilin e mbajti deri në 1856 kur u bë "Confederación Granadina" (Konfederata Granadine). Pas një lufte civile dyvjeçare në 1863, u krijuan "Shtetet e Bashkuara të Kolumbisë" krijuar, që zgjatën deri më 1886, kur vendi më në fund u bë i njohur si Republika e Kolumbisë. Ndarjet e brendshme që vazhdonin midis forcave bipartizane politike, herë pas here ndezën luftëra shumë të përgjakshme civile, më e rëndësishmja e të cilave ishte "Lufta e një mijë ditëve" (1899-1902).
Shekulli i 20-të
Qëllimi i Shteteve e Bashkuara të Amerikës për të ndikuar në zonë (veçanërisht ndërtimi dhe kontrolli i Kanalit të Panamasë) çoi në ndarjen e Departamentit të Panamasë në 1903 dhe themelimit e saj si një shtet më vete. Shtetet e Bashkuara i paguan Kolumbisë 25 milionë dollarë në vitin 1921, shtatë vjet pas përfundimit të kanalit, në shkëmbim të njohjes së Panamasë nga Kolumbia. Pas kësaj Kolumbia njohu Panamanë sipas kushteve të Traktatit të Thomson-Urrutia. Nga shtatori 1932 deri në maj 1933 Kolumbia u përfshi në një konflikt të armatosur me Perunë gjatë një mosmarrëveshje territoriale që përfshinte Departamentin e Amazonës dhe kryeqytetin e saj Leticia.
Menjëherë pas kësaj, Kolumbia arriti një shkallë të stabilitetit politik, i cili u ndërpre nga një konflikt i përgjakshëm që u zhvillua midis fundit të viteve 1940 dhe fillimit të viteve 1950, një periudhë e njohur si "La Violencia" (Dhuna). Shkaku i tij ishte kryesisht rritja e tensioneve midis dy partive kryesore politike, të cilat shpërthyen pas vrasjes së kandidatit presidencial Jorge Eliécer Gaitan më 9 prill të vitit 1948. Trazirat që pasuan në Bogotá, të njohur si El Bogotazo, u përhapën në të gjithë vendin dhe morën jetën e të paktën 180.000 kolumbianëve.
Pas rrëzimit të Rojas, Partia Konservatore Kolumbiane dhe Partia Liberale Kolumbiane ranë dakord për të krijuar "Fronti Kombëtar", një koalicion që do të qeveriste së bashku vendin. Sipas marrëveshjes, presidenca do të alternonte midis konservatorëve dhe liberalëve çdo 4 vjet për 16 vjet. Të dy palët do të kishin barazi në të gjitha zyrat e tjera zgjedhore. Fronti Kombëtar i dha fund "La Violencia"s, dhe administratat e Frontit Kombëtar u përpoqën të institucionalizonin reforma të thella sociale dhe ekonomike në bashkëpunim me Aleancën për Progres. Pavarësisht përparimit në sektorë të caktuar, shumë probleme sociale dhe politike vazhduan, dhe u krijuan grupet guerrile marksiste të tilla si FARC (Forcat e Armatosura Revolucionare të Kolumbisë), ELN (Ushtria Nacional Çlirimtare, EPL (Ushtria Popullore Çlirimtare) e mbështetur nga diktatori i Shqipërisë Enver Hoxha, dhe M-19 (Lëvizja e 19 prillit) për të luftuar qeverinë dhe aparatin politik. Këto grupe guerrile financoheshin nga prodhimi dhe trafikimi i substancave narkotike, kryesisht kokainë.
Më 4 korrik 1991, u miratua Kushtetuta e re. Ndryshimet e gjeneruara nga kushtetuta e re janë parë si pozitive nga shoqëria kolumbiane.
Historia e kohëve të fundit
Gjatë presidencës së Álvaro Uribes, qeveria zbatoi më shumë presion ushtarak mbi FARC-un dhe grupeve të tjera të paligjshme. Pas ofensivës, shumë tregues të sigurisë u përmirësuan. Që nga viti 2002 dhuna ra dukshëm. Disa grupe paraushtarake u demobilizuan si pjesë e një procesi paqeje dhe guerrilasit humbën kontrollin e shumë territoreve që kishin dominuar dikur. Kolumbia arriti një rënie të madhe të prodhimit të kokainës.
Në shkurt 2008, miliona kolumbianët demonstruan kundër FARC-ut. Gjatë këtyre viteve forcat ushtarake të Republikës së Kolumbisë arritën të forcohen.
Kolumbia tregon përparim modest në luftën për të mbrojtur të drejtat e njeriut. Për sa i përket marrëdhënieve ndërkombëtare, Kolumbia ka lëvizur nga një periudhë e marrëdhënieve të tensionuara me Venezuelën, drejt një opinioni të begatë për të përmirësuar më tej integrimin. Kolumbia ka fituar edhe një vend në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.
Sot Kolumbia është prodhuesi i tretë më i madh i naftës në Amerikën e Jugut dhe në vitin 2012, Kolumbia prodhoi një milion fuçi në ditë.
Rritja ekonomike e kohëve të fundit ka çuar në një rritje të konsiderueshme të milionerëve të rinj, duke përfshirë edhe sipërmarrësit e rinj kolumbianë me vlerë neto më tepër se 1 miliard dollarë.
Qeverisja dhe politika
Kolumbia është një republikë demokratike përfaqësuese presidenciale siç është përcaktuar në Kushtetutën e vitit 1991. Në përputhje me parimin e ndarjes së pushteteve, qeverisja është e ndarë në tri degë: dega ekzekutive, dega legjislative dhe dega gjyqësore.
Dega legjislative e qeverisjes është e përfaqësuar në shkallë kombëtare nga Kongresi, një institucion dydhomësh i përbërë nga Dhoma e Përfaqësuesve me 166 vende dhe Senati me 102-vende. Senati zgjidhet në nivel kombëtar dhe Dhoma e Përfaqësuesve zgjidhet në zonat zgjedhore. Anëtarët e të dy dhomaveve zgjidhen për një mandat katër vjeçar dy muaj para presidentit, gjithashtu me votim popullor.
Sistemi gjyqësor kryesohet nga Gjykata e Lartë, e përbërë nga 23 gjyqtarë të ndarë në tri dhoma (penale, civile dhe Agrare dhe Punës). Dega gjyqësore përfshin edhe Këshillin e Shtetit, i cili ka përgjegjësi të veçantë për të drejta administrative dhe gjithashtu ofron këshilla ligjore për ekzekutivin, Gjykatën Kushtetuese, përgjegjës për të siguruar integritetin e kushtetutës kolumbiane, dhe Këshillin e Lartë të gjyqësorit, përgjegjës për auditimin e degës gjyqësore. Kolumbia operon një sistem të ligjit civil, i cili që nga viti 2005 është zbatuar përmes një sistemi palësh të kundërta.
Politika demokratike e sigurisë ka bërë që ish-presidenti Uribe të mbetet popullor në popullin kolumbian, me vlerësim të punës së tij në kuotat 76%, sipas një sondazhi në vitin 2009. Megjithatë, duke shërbyer dy mandate, ai nuk lejohej me kushtetutë të rizgjidhej në vitin 2010. Në balotazh më 20 qershor 2010, ish-ministri i mbrojtjes Juan Manuel Santos fitoi me 69% të votave kundrejt kandidatit të dytë më të popullarizuar, Antanas Mockus. Një raund i dytë ishte i nevojshëm pasi asnjë kandidat nuk mori mbi pragun 50% të votave. Santos fitoi gati 51% të votave në zgjedhjet e raundit të dytë më 15 qershor 2014, duke mundur rivalin e krahut të djathtë Oscar Iván Zuluaga, i cili fitoi 45%. Mandati i tij si president i Kolumbisë për katër vjet filloi më 7 gusht 2014.
Marrëdhëniet me jashtë
Marrëdhëniet me jashtë të Kolumbisë drejtohen nga Presidenti, si kreu i shtetit, dhe menaxhohen nga Ministri i Punëve të Jashtme. Kolumbia ka misione diplomatike në të gjitha kontinentet.
Kolumbia ishte një nga 4 anëtarët themelues të Aleancës së Paqësorit, e cila është një mekanizëm integrimi dhe bashkëpunimi politik dhe ekonomik që promovon qarkullimin e lirë të mallrave, shërbimeve, kapitalit dhe personave ndërmjet shteteve anëtare, si dhe një bursë të përbashkët dhe ambasada të përbashkëta në disa vende. Kolumbia është gjithashtu anëtare e Kombeve të Bashkuara, Organizatës së Shteteve Amerikane, Organizatës së Shteteve Ibero-amerikane, Bashkimit të Kombeve të Amerikës së Jugut dhe Komunitetit Andean të Kombeve.
Ndarjet administrative
Kolumbia është e ndarë në 32 departamente dhe një distrikt të kryeqytetit, i cila trajtohet si një departament (Bogotá gjithashtu shërben si kryeqytet i departamentit Cundinamarca). Departamentet janë të ndarë në bashki dhe këto të fundit ndahen në korrexhimiento në zonat rurale dhe në komuna në zonat urbane. Secili departament ka një qeveri lokale me një guvernator dhe kuvendin e zgjedhur drejtpërdrejt për një mandat katër vjeçar, dhe secila bashki drejtohet nga një kryetar bashkie dhe këshilli. Në çdo korrexhimiento dhe komunë ka një bord administrativ lokal të zgjedhur nga populli.
Përveç kryeqytetit, katër qytete të tjera janë përcaktuar distrikte (në fakt bashki të veçanta), në bazë të tipareve të veçanta dalluese. Këto janë Barranquilla, Cartagena, Santa Marta dhe Buenaventura. Disa departamente kanë nënndarje administrative lokale, ku qytetet kanë një përqendrim të madh të popullsisë dhe bashkitë janë pranë njëri-tjetrit (për shembull, në Antioquia dhe Cundinamarca). Atje ku departamentet kanë një popullsi të ulët (për shembull Amazonas, Vaupés dhe Vichada), ka ndarjet administrative të veçanta, të tilla si "korrexhimiento departamenti", të cilat janë një përzierje e një bashkie dhe një korrexhimientoje.
Kliko në një departament në hartën e mëposhtme të shkosh tek artikulli i tij.
Ekonomia
Historikisht një ekonomi agrare, Kolumbia u urbanizua me shpejtësi në shekullin e 20-të, deri në fund të të cilit vetëm 17 % e fuqisë punëtore ishin të punësuar në bujqësi, duke gjeneruar vetëm 6.1% të PBB-së, 21 % e fuqisë punëtore ishin të punësuar në industri dhe 62 % në shërbime, përgjegjëse për 37,3 % dhe 56,6 % të PBB-së respektivisht.
Ekonomia e tregut e Kolumbisë u rrit në mënyrë të qëndrueshme në pjesën e dytë të shekullit të 20-të, me produktin e brendshëm bruto (PBB) në rritje me një normë mesatare prej mbi 4 % në vit midis viteve 1970 dhe 1998. Vendi pësoi një rënie në vitin 1999 (viti i parë i plotë me rritje negative që nga Depresioni i Madh), dhe përmirësimi ishte i gjatë dhe i dhimbshëm. Megjithatë, në vitet e fundit rritja ka qenë mbresëlënëse, duke arritur në 6,9 % në vitin 2007, një nga normat më të larta të rritjes në Amerikën Latine.
Shpenzimet totale të qeverisë përbëjnë 28,3 % të ekonomisë së vendit. Borxhi publik është i barabartë me 32 % të prodhimit të brendshëm bruto. Një klimë e fortë fiskale u riafirmua nga një rritje në vlerës obligacioneve. Inflacioni vjetor e mbylli vitin 2014 në 3,66 % në terma vjetorë (kundrejt 1,94 % në terma vjetorë në vitin 2013). Shkalla mesatare e papunësisë kombëtare në vitin 2014 ishte 9,1 %, edhe pse informaliteti është problemi më i madh që ndeshet në tregun e punës. Kolumbia ka Zona të tregëtisë së Lirë (ZTL), të tilla si zona Franca del Pacifico, që ndodhet në Valle del Cauca, një nga zonat më të goditura për investimet e huaja.
Kolumbia është e pasur në burime natyrore, dhe eksportet e saj kryesore përfshijnë lëndët djegëse minerale, vajra, gurë të çmuar, produktet pyjore, pulpë dhe letër, kafe, mish, drithëra dhe vajra vegjetale, pambuk, sheqernat dhe ëmbëlsirat prej sheqeri, fruta dhe produkte të tjera bujqësore, përpunimi i ushqimit, produktet e përpunuara të peshkut, pije, makineri, elektronikë, produkte ushtarake, aeroplanë, anije, mjete motorike, produkte metalike, mjete për shtëpi dhe zyra, kimikate dhe produkte të lidhura me shëndetin, kimikate bujqësore, kripëra dhe acide inorganike, parfume dhe kozmetikë, barna, materiale plastikë, fibrave kafshësh, tekstile dhe pëlhura, veshje dhe këpucë, lëkurë, pajisje dhe materiale ndërtimi, çimento, software, ndër të tjera.
thumb|250px|El Cerrejón është operacioni minierar i qymyrit më i madh në Amerikën Latine. Kolumbia është e njohur edhe si një burim i rëndësishëm global për gurë të çmuar, ndërsa mbi 70% e luleve të importuara nga Shtetet e Bashkuara janë kolumbiane. Eksportet jo-tradicionale kanë rritur rritjen e shitjeve të jashtme kolumbiane, si dhe diversifikimin e destinacioneve të eksportit në sajë të marrëveshjeve të reja të tregtisë së lirë. Partnerët kryesorë tregtarë janë Shtetet e Bashkuara, Kina, Bashkimi Evropian dhe disa vende të Amerikës Latine.
Prodhimi i energjisë elektrike në Kolumbi vjen kryesisht nga burimet e rinovueshme të energjisë. Brezi hidroelektrik prodhon 67.8% të energjisë.
Sektori financiar është rritur në mënyrë të favorshme për shkak të likuiditetit të mirë në ekonomi, rritjes së kreditimit dhe në përgjithësi ecurirë pozitive të ekonomisë kolumbiane. Bursa kolumbiane nëpërmjet Tregut të Integruar të Amerikës Latine (MILA) ofron një treg rajonal të tregtimit të kapitaleve. Kolumbia është edhe vendi më i mirë për të bërë biznes në Amerikën Latine, sipas Bankës Botërore.
790
Mbi vitin 790.
Wilkes County (North Carolina)
Wilkes është një nga 100 Countet në shtetin federal North Carolina në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Pulla postare shqiptare: Arkeologjia nënujore e Shqipërisë
Pulla postare shqiptare: Arkeologjia nënujore e Shqipërisë
Emisioni përbëhet nga 1 seri me 2 pamje
Vlerat e serisë: 50 lekë dhe 250 lekë
Përmasat e pullës: 44 x 34 mm
Zarfi i ditës së parë: 420 lekë
Data e emetimit: 02.03.2011
Tirazhi filatelik: 5800 seri
Tirazhi shërbim postar: 50000 pulla (250 lekëshe)
FDC: 200 copë
Autor: Erion Kaceli
Imazhet e pulles jane prone e Projektit shqiptaro amerikan te kerkimeve nen ujore perkatesisht RPM Nautical Foundation dhe Qendra Shqiptare e Kerkimeve Detare.
Lafayette County (Wisconsin)
Lafayette County është një nga  qarqet në shtetin federal Wisconsin të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
791
Mbi vitin 791.
Para nga qielli
Para nga qielli është komedia më e re e regjisorit Arian Culiqi. Premiera është në qershor 2009 në TVSH.
Fisterra
Fisterra është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Fisterra, të provincës A Coruña, në Galicia. Fisterra ka 5005 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 29.43 km2.
Warren County (North Carolina)
Warren është një nga 100 Countet në shtetin federal North Carolina në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Mbret i Shqipërisë
Shqipëria moderne ka qenë një mbretëri në dy raste.
Rasti i parë ishte pas Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë në 1912, megjithëse një sundimtar nuk u zgjodh deri në vitin 1914 dhe u detyrua të mërgohej atë vit kur Lufta e Parë Botërore çoi në pushtimin e Shqipërisë. Vendi mbeti i paqëndrueshëm deri në themelimin e Republikës Shqiptare në 1924. Rasti i dytë nisi në vitin 1928, kur presidenti i republikës e shpalli veten monark të ri. Vazhdimësia e mbretërisë së dytë moderne është shtrembëruar nga fillimi i Luftës së Dytë Botërore, pushtimi nga Italia deri në 1943, pushtimi nga Gjermania naziste deri në 1944, pastaj lufta civile deri në 1946, e cila përfundoi me krijimin e Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Pasi Shqipëria u bë kombi i fundit evropian që përqafoi Rënien e Komunizmit në 1992, ajo u bë një republikë kushtetuese parlamentare unitare, megjithëse vazhdojnë të ketë pretendues të trashëguar për titullin Mbreti i Shqiptarëve.
Historia
Kongresi Shqiptar i Triestes i vitit 1913 diskutoi çështjen e princit të ardhshëm dhe erdhën disa kandidatë: Baroni Franc Nopça, Marchese D'Auletta (që pretendonte prejardhjen nga Gjergj Kastrioti) me mbështetjen e delegatëve arbëreshe dhe Italisë, Princ Albert Ghica nga Rumania e mbështetur nga kolonia shqiptare atje, dhe Aladro Kastriota.
Sipas marrëveshjes së pavarësisë të imponuar nga Fuqitë e Mëdha, vendi u emërua një principatë dhe sundimtari i saj, Madhëria e Tij Princ Vidi (Seine Hoheit Prinz Wied), u titullua princ. Megjithatë, këto stile u përdorën vetëm jashtë vendit. Në shqip, William quhej mbret, që do të thotë mbret. Kjo për shkak se shumë fisnikë vendas kishin tashmë titullin e princit (princ, prinq, ose prenk në dialekte të ndryshme shqipe), dhe sepse brenda vendit sovrani shqiptar nuk mund të shihej se mbante një titull më të ulët se ai i mbretit të Malit të Zi. Stili i plotë i Princit William ishte: "Me hirin e fuqive dhe vullnetit të popullit princi i Shqipërisë".
Uilliami u detyrua në mërgim për shkak të çrregullimit të brendshëm menjëherë pas shpërthimit të Luftës së Parë Botërore dhe Shqipëria do të pushtohej nga fuqi të ndryshme të huaja për pjesën më të madhe të luftës. Në pasojat konfuze të luftës, disa nga disa regjime që konkurronin për pushtet u vetëquajtur zyrtarisht si regjenca për William. Monarkia e parë e Shqipërisë përfundoi përfundimisht kur qeveria qendrore e rivendosur e shpalli vendin republikë në 1924.
Katër vjet më vonë, më 1 shtator 1928, Presidenti Ahmet Zogu e shpalli veten "mbret i shqiptarëve". Zogu u përpoq të vendoste një monarki kushtetuese. Sipas kushtetutës mbretërore, mbreti shqiptar, ashtu si mbreti i belgëve, duhej të betohej para parlamentit përpara se të hynte në pushtetin e tij mbretëror. Teksti i betimit ishte si më poshtë: "Unë, "emri" Mbreti i Shqiptarëve, me t'u ngjitur në fronin e Mbretërisë Shqiptare dhe duke marrë pushtetet mbretërore, betohem në praninë e Zotit të Plotfuqishëm se do të ruaj bashkimin kombëtar, pavarësinë e shtetit dhe territorin e tij, integritetin, dhe do të ruaj dhe do të respektoj statutin dhe ligjet në fuqi, duke pasur gjithmonë parasysh të mirën e popullit. Pra, më ndihmo Zot!"
Mbretëria e Zogut ishte e lidhur ngushtë me Italinë, e cila më pas drejtohej nga Viktor Emanueli III. Më 7 prill 1939, Italia pushtoi Shqipërinë, duke e trajtuar atë si protektorat italian të Shqipërisë. Zogu u largua nga vendi, megjithëse nuk abdikoi kurrë, dhe pesë ditë më vonë Kuvendi i Shqipërisë shpalli Viktor Emanuelin si Mbretin e ri të Shqiptarëve. Kur forcat e armatosura italiane filluan të shkatërroheshin në vitin 1943, Victor Emmanuel nënshkroi armëpushimin e Cassibile me aleatët më 3 shtator 1943, e cila përfshinte abdikimin e tij si monark shqiptar dhe fundin e të ashtuquajturit protektorat. Ndërsa Zogu I u rivendos si mbret (në mungesë) nga partizanët pro-monarkisë, ky veprim u kundërshtua nga partizanët prokomunistë, të gjitha u diskutuan pasi Gjermania naziste filloi menjëherë pushtimin gjerman të Shqipërisë. Gjermanët u dëbuan nga fundi i vitit 1944, deri në atë moment fraksionet partizane po luftonin në thelb një luftë civile. Kështu vazhdoi deri në themelimin e Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë në vitin 1946.
Gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore, disa shqiptarë punuan për kthimin e Mbretit Zog; megjithatë, ato nuk ishin të suksesshme. As Zogu, as Viktor Emanueli, titulli i tij mbretëror shqiptar nuk u pranua gjerësisht nga komuniteti ndërkombëtar. Djali i Zogut, Princi i Kurorës Leka (1939–2011), ishte pretenduesi kryesor i Kurorës Shqiptare. Siç deklaroi ai vetë, titulli i tij nuk ishte "mbret i Shqipërisë" por "mbret i shqiptarëve", që përfshinte një pretendim për Kosovën dhe një pjesë të Maqedonisë së Veriut të sotme. Që nga vdekja e Princit të Kurorës Leka në fund të nëntorit 2011, pretenduesi kryesor për fronin shqiptar është djali i tij Leka II.
Afrikano-amerikanët
Afrikano-amerikanët (të referuar edhe si Amerikanët e Zi dhe Afro-Amerikanët) janë një grup etnik i përbërë nga amerikanë me prejardhje të pjesshme ose totale nga ndonjë prej grupeve racore të zeza të Afrikës.
Kacafiku
Kacafiku është një godinë prej druri e mbështjellur me bar, kashtë etj. Në fjalorin e gjuhës shqipe Kacafiku lë të kupton për dy kuptime të fjalës :
Kacafiku si mullar me bar, me kashtë etj. që ngrihet mbi tre ose katër hunj dhe Kacafiku si kasolle e ngritr mbi katër drunj, ku rri e fle rojtari i vreshtave a i bostaneve.
Populli fjalën Kacafiku e ka përdorur për të treguar për një shtëpi të vogël dhe të keqe.
James Gandolfini
James Joseph Gandolfini, Jr. lindi më 18 shtator 1961-19 qershor 2013, është një aktor amerikan. Ai u bë i famshëm me rolin e tij në filmi The Sopranos.
Brigada e grave (pikturë)
Brigada e grave është pikturë e piktorit Vilson Kilica, (vaj në kanavacë) e vitit 1972.
Xergipe
Xergipe Xergipe (Sergipe) Ai është i ndarë në 75 komuna dhe është më i vogli nga shtetet braziliane, duke zënë një sipërfaqe totale prej 21,910 km², duke e bërë atë pak më të madh se El Salvador. Në vitin 2021, popullsia e saj u regjistrua në 2.3 milion
Korça franceze
1917-1920. Rivaliteti italo-grek dhe si u vendosen francezet në Korçë ? Cilat ishin qëllimet strategjike. Kush qene arritjet në infrastrukture, ekonomi e shkollim. Kujtimet e një ish luftëtari francez te luftës se pare, i cili u mor edhe me pas me studime për Shqipërinë.
Kur në vitin 1916 te papriturat e luftës çuan një njësi te vogël franceze te pushtonte Korçën, flamuri tringjyresh francez ringjalli aty kujtime te vjetra. Epoka e kryqtarëve franke dhe roli i princërve te familjes Anzhu në Shqipëri, nuk ishin harruar. Por mbi te gjitha në Shqipëri ishin ende gjalle kujtimet napoleoniane, si ndërhyrja në brigjet e Adriatikut dhe shkatërrimi i Republikës se Venedikut, krijimi i Principatave Iliriane, marrëdhëniet e Ali Pashe Tepelenës me Napoleonin dhe vendosja e francezeve në Ishujt Joniane. Thuhej se Napoleoni kishte ardhur vete në Shqipëri për te ringritur Mbretërinë e Skënderbeut. Në kohen e Perandorisë se tij kishte shërbyer në France një regjiment shqiptar. Ketë tradite e perterine me pas shqiptaret e Amerikës që luftuan në France gjate Luftës se Pare Botërore. Në shtegtimet e mija neper malësitë e Shqipërisë, unë kam pare shpesh dekorata, si kryqe lufte, te fituar nga shqiptare edhe në betejën me te famshme për francezet gjate luftës se pare, Verdyn.
Qëllimi që kishte ushtria franceze për te mbajtur Korçën ishte që te rrethonin Greqinë e mbretit Kostandin dhe te ndalonin agjentet gjermane te lidheshin lirisht me Athinën. Gjithashtu ai do te shqebente edhe për te krijuar lidhjet e francezeve me frontin italian, përmes rrugës Korçë- Sarande. Mirëpo që me largimin e princ Vidit, trupat greke kishin ripushtuar Korçën. Në fillim në garnizonin e qytetit kishte madje edhe një njësi te vogël serbe. Për ta shporrur atë njësi që prishte punë, guvernatori grek i Korçës u dha urdhër mullisëve që te përzienin me miellin disa lende helmuese dhe përhapi fjale se në qytet kishte rene një epidemi kolere. Pasi ia arritën qëllimit, greket mbeten zoterit e vetëm te Korçës, e cila, ashtu si e gjithë Shqipëria e Jugut u administrua sikur te ishte thjesht toke greke. Qysh kur u futen në Shqipëri njësite e ushtrisë franceze, qeveria e përkohshme greke e Selanikut, e kryesuar nga Venizellos, dërgoi në Korçë një prefekt te saj, me porosinë që sido që te vente puna, ta mbante qytetin për Greqinë. Ardhja e këtij prefekti në Korçë nuk beri gjë tjetër veçse shtoi trazirat, sepse shpërthyen grindjet midis përkrahësve te mbretit Kostandin dhe atyre te Venizellosit. Këtyre trazirave iu shtuan edhe intrigat e italianeve kundër pushtimit grek. Ndërkaq u krijuan disa çeta shqiptare, që u përkrahen dhe u mbushen me njerëz nga te gjithë ata që ishin acaruar nga dhuna e pushtimit grek, si dhe nga shume shqiptare te rrënuar nga lufta epirote, nga vëllezër dhe bij te viktimave te andarteve greke. Disa nga këto çeta luftonin vetëm për çlirimin e trevave shqiptare, si çeta e Themistokli Gërmenjit. Çeta te tjera, si ajo e Sali Butkes, armik i betuar i Esat Pashës, ishin te manovruara nga Falkenhausen, që me pare kishte qene atashe ushtarak gjerman në Athine dhe tani qëndronte në Pogradec, në brigjet e Liqenit te Ohrit.
Mirëpo në dhjetor 1916 gjenerali Seraj, që dëshironte te siguronte qetësinë e prapavijave te frontit dhe ishte njohur me se miri e me hollësi për gjendjen, dërgoi në Korçë kolonelin Dekua, i cili kishte si detyre që te ngrinte një administratë autonome, nen kontrollin francez. Prijesat shqiptare, te cilët u pyeten lidhur me ketë nisme, e pranuan menjëherë dhe kësisoj me 10 dhjetor te po këtij viti në prefekturën e Korçës u ngrit flamuri i Skënderbeut, që kishte në shtize një kravate me tri ngjyrat e Francës. Ofiqarët dhe agjentet greke u detyruan te largohen nga qyteti. Ndërkaq ata morën me vete arken e financës dhe tere kontabilitetin. U krijua një administratë shqiptare me nëpunës vendas, si dhe një Këshill i Parisë, në te cilin kishte barabar anëtare ortodokse dhe myslimane. U ngrit gjithashtu edhe një gjykate. Njëkohësisht u krijua një xhandarmeri policie dhe një xhandarmeri e lëvizshme, që përbenin sprovën e pare te atij Batalioni Shqiptar, i cili me pas, mori pjesë në mësymjet franceze. Flamuri i këtij batalioni u dekorua me Kryqin francez te Luftës. Te gjitha këto veprime u kodifikuan me një protokoll, që u miratua nga përfaqësuesit vendas dhe për te cilin u fol shume.
Këto veprime sollën menjëherë si pasoje tërbimin e grekeve, te cilët shihnin se Korça po u ikte nga duart, si dhe te italianeve te cilëve kjo krijese e re iu prishte ambiciet. Edhe vete ministria e Jashtme Franceze, Ke dOrsej u shqetësua. Mirëpo koloneli Dekua gjeti qysh në fillim bashkëpunimin me entuziast në ketë qytet, i cili ishte vatra e atdhedashurisë shqiptare. Nga ana tjetër, po qysh në fillim, ai i dha një nxitje te madhe organizimit te Kazasë autonome te Korçës. Politika e tij e clirte dhe guximtare, ecuria mjaft e mire e krijesave te reja administrative, e cila, nga ana tjetër, lehtësohej nga fillimet e organizimit te shqiptareve qysh nga koha e kryengritjeve kundër turqve, si dhe nga arsimimi i mjaft mërgimtareve te vjetër, që ishin kthyer nga Rumania ose SHBA, e bene shume shpejt kolonelin Dekua mjaft popullor. Ky popullaritet i dha mundësi atij që te largoje nga ndikimi austriak disa çeta, te cilat tani ishin te sigurta kur shihnin flamurin shqiptar që valëvitej në Korçë. Kësisoj ai përmirësoi edhe gjendjen ushtarake te trupave franceze, që kishte nen komande.