cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manastiri i Apolonisë
Qendër arsimi dhe kulture
Në vitet 1960 me objektet e gjetura në gërmimet e kryera në rrënojat e Apolonisë antike u ngrit në anën veriore dhe lindore te manastirit muzeu Arkeologjik i cili funksionon edhe sot si qendër kulturore. Manastiri i Apolonisë përveç te qenit një qendër kishtare, historike, kulturore dhe turistike, mbetet edhe në te ardhmen një nga monumentet me te rëndësishme kulturore në Shqipëri. Monumenti është një nga dëshmitë me te rëndësishme te zhvillimit që njohu vendi ynë në fushën e arkitekturës dhe pikturës, te cilat nuk janë gjë tjetër veçse, vazhdim i traditës me te mire vendase në këto fusha.
Pjetërshani
Pjetërshan është një vendbanim në komunën e Gjakovës, Kosovë.
Kuçi i Labërisë
Kuçi i Labërisë Periodike, organ i Shoqatës Atdhetare Kulturore "Vllazërim Kuçiot".
Kryeredaktor: Dr. Fadil. H. Nanaj. Redaktor: Dr. Hasan Luçi, Adem Rrokaj, Çerçiz Leli.
Bremer County
Bremer County është një nga  qarqet në shtetin federal Iowa të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
The Islanders
The Islanders është një grup nga Qipro, të cilët bashkë me Jon Lilygreen do të riprezantojnë Qipron në Festivalin Evropian të Këngës 2010, që do mbahet në Oslo këtë vit.
Referimet
.
Bashkim Hoxha
Bashkim Hoxha është shkrimtar shqiptar i lindur në 1954.
Nga dora e shkrimtarit Bashkim Hoxha kanë dalë një radhë veprash si :"Dimiri i librave", "Asnhehere te martën", "Një shaka e vogël me vdekjen", "Duartrokitësit", "Kronikat e Mjegullës", "Gruaja e shiut", "Heronjtë e Viagrës", "Romancë ditën e krimit", "Lakuriq", "Ground Zero" ( "Dëshmitari i Shkretëtirës"), "Hotel Ballkan", "Mbreti i Vesës", "Mot i keq për dashuri", "Fjalë të ndyra dashurie", "Njeriu tjetër", "Një lolo dhe një mbret", "Unë dhe Mefistofeli" (dramë), "Ftesë për gjyq", "Këngë dashurie dhe korba", "Qyteti pa dashuri". Romani "Hotel Ballkan" dhe romani "Ground Zero" janë botuar edhe në anglisht nga Wheatmark (Arizona, USA). Bashkim Hoxha në krijimtarine e tij shquhet për gjetje origjinale dhe këndveshtrime interesante. Një tipar i rendesishem është nderthurja e teknikave teatrale e filmike me letërsinë. Nga kritika letrare është cilësuar si një shkrimtar që i përket postmodernizmit.
Po ashtu Bashkim Hoxha është i njohur për emisonin e tij të mëngjesit "Koha për t'u zgjuar", në të cilin komunikon me një pjesë teleshikuesish për probleme në përgjithësi që nga viti 1997.
Më 30 qershor 2010 Presidenti i Republikës z. Bamir Topi i akordoi titullin MJESHTËR I MADH në një ceremoni ku u dha edhe premiera e komedisë së tij "Udhëtimi pa vizë i një alieni".
Bashkim Hoxha është fitues i disa çmimeve të mëdha:
Boone County (Iowa)
Boone County është një nga  qarqet në shtetin federal Iowa të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1876
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Laguna e Nartës
thumb|right|250px|Laguna e Nartes Laguna e Nartës përfaqëson një nga lagunat më të mëdha e më të rëndësishme të Shqipërisë.Ajo ndodhet në skajin jugor të Ultësirës bregdetare,në afërsi të qytetit te Vlorës.Ka një sipërfaqe te përgjithshme 41.8km2,rreth 1/3 e së cilës dhe kryesisht zona e saj veriore,përdoret per kriporen e Skoefotinës.Kjo lagunë shtrihet në zonën JL të Gjirit detar të Vlorës dhe ndahet nga deti Adriatik nga një rrip i ngushtë litoral,që përbëhet nga duna aluvionale me gjatësi të përgjithshme rreth 8km dhe gjërësi 100 deri 1400m.Ai është formuar nga akumulimi i pandërprërë i prurjeve të ngurta të lumit Vjosa.
Përmbledhje
Laguna e Nartës dhe Zvërneci gjenden pak kilometra larg qytetit të Vlorës, në pjesën veriperëndimore të tij. Pamja e parë mbi to mund tëmerret madje që në kodrat nga Kriporja deri sa mbërrihet në qytetin e Vlorës përgjatë rrugës që vjen nga Fieri. Zvërneci, me ishullin e vogël të tij, ndodhen 14 km larg nga Vlora, aty ku mbaron pylli i Sodës dhe fillon laguna e Nartës. I tërë peisazhi krijon një ansambël shumë të bukur natyror, me plot kontraste dhe ku gjenden në harmoni bukuria me qetësinë e këtij vendi. Përveç bukurisë natyrore, interes të veçantë paraqet për vizitorët Manastiri i Shën Mërisë, i cili ndodhet në ishullin e Zvërnecit dhe ku mund të shkohet me një urë të ngushtë këmbësorësh prej druri. Manastiri është një ndërtim tipik bizantin i ndërtuar në shek. X-të pas Krishtit. Ai kishte një bibliotekë kishtare shumë të pasur. Murgu i fundit nga manastiri është larguar në vitin 1967, kur në Shqipëri u mbyllën objektet fetare. Për shumë kohë manastiri qëndroi i mbyllur, u plackit dhe u dogj. Gjatë kohës së komunizmit, ishulli i Zvërnecit shërbeu si vend internimi për kundërshtarët e sistemit të dhe manastiri si strehëz e tyre. Pas vitit 1990, manastiri iu rikthye përsëri funksionit të tij fetar. Sot ai gjendet i rikonstruktuar dhe shumë interesant për tu vizituar. Veçanërisht ditën e 15 gushtit, e cila përkon me ditëlindjen e Shën Mërisë, manastiri dhe gjithë ishulli është i mbushur me besimtarë dhe vizitorë të shumtë, të cilët kalojnë gjithë natën në ishull, duke ndezuar zjarre dhe pjekur në hell mishin e bagëtive të asaj zone që shijon shumë. Por jo vetëm këtë ditë. Gjatë gjithë stinës së verës manastiri nuk mbetet bosh. Kisha ortodokse ngre aty kampingje për fëmijët që vijnë nga i gjithë vendi. Jo vetëm Zvërneci me ishullin dhe manastirin e tij, por e gjithë zona me lagunën dhe detin, përbëjnë një ekosistem shumë interesant dhe tërheqës për turistët. Me një sipërfaqe prej 41,8 km², laguna e Nartës zë gjithë pjesën veri-perëndimore të gjirit të Vlorës dhe ndahet nga deti Adriatik me një rrip të ngushtë toke, i cili përbëhët nga duna aluvionale me gjatësi të përgjithëshme 8 km dhe gjërësi 100 – 1400 m. Nga që laguna komunikon nëpërmjet dy kanaleve me detin, uji i saj është i kripur. Kjo ka krijuar mundësinë që rreth 1/3 e lagunës të shfrytëzohet për nxjerrjen e kripës.
Police Academy
Police Academy është një seri e animuar amerikan nga Warner Bros. e Ruby-Spears.
Radeci
Radec (serbisht: Радевце/Radevce) është fshat në komunën e Lebanës, Serbi.
Gjeografia
Radeci është vendbanim kodrinoro-malor ne Komunën e Lebanes. Kufizohet me Dërvodellin ne veri, me Klaiqin ne lindje, ne jug kufizohet me Lipovicën dhe ne perëndim kufizohet me fshatin Ramabajë.
Demografia
Ne regjistrimin e vitit 2011 mbajtur ne Serbi, Radeci kishte vetëm 38 banor te përkatësisë etnike serbe. Edhe nga ky fshat u dëbuan shqipeteret me dhune nga forcat serbe ne vitet 1877-1878, pas Kongresit te Berlinit ku u vendos padrejtësisht ti ipej kjo treve shqiptare Serbisë.
Malet Kaskade
thumb|right|300px|Rejnir (Mount Rainier), 4.392 -{m}
Malet Kaskade janë vargmale në veriperëndim të SHBA-ve dhe në jugperëndim të Kanadasë, në një gjatësi prej 1.130 kilometra.
Mallet shtrihen nga veriu i Kalifornisë nëpër Oregon dhe Uashington në Kolumbinë britaneze në Kanada Nga Oqeani i Qetë janë në një largësi prej 160 deri 240 kilometra. Në malet Kaskade gjinden nji numër i madh i lumenjve dhe liqeneve, të cilët shfrytëzohen për prodhimin e  enrgjisë elektrike.
majat më të larta:
Shteti Washington:
Universiteti i Hajdelbergut
thumb|220px|Logo e universitetit
Universiteti i Hajdelbergut (gjermanisht: Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg) ose Universiteti Ruprecht-Karl është institucioni i parë i arsimit të lartë në Gjermani. Sot në universitetin Ruprecht-Karl janë të regjistruar 25 000 gra dhe burra. Prej vitit 2007 bën pjesë te universitetet e shkëlqyera të Gjermanisë. Universiteti Ruprecht-Karl në Hajdelberg në buzë të lumit Nekar u krijua në vitin 1386. Në fillim aty studionin 600 studentë në katër fakultete. Asokohe në Hajdelberg arsimohej elita e shkolluar e Mesjetës së Vonët: mjekët, teologët, juristët dhe mësuesit. Themeluesi i universitetit princi zgjedhës Ruprecht I. i sillte profesorët enkas nga Praga dhe Vjena.
Universitet i plotë me traditë të gjatë
Sot, "Ruperto Carola" ashtu siç e quajnë latinët me dashuri, është një universitet i plotë me një gamë të gjerë degësh. Afro 25.000 gra dhe burra janë regjistruar në Hajdelberg në 12 fakultetet me më shumë se 100 degë. Me “Pohimin si Universitet i Plotë” në vitin 2007 hajdelbergasit arritën të hynin në radhën e të ashtuquajturave universitete të shkëlqyera të Gjermanisë. Ky universitet ka marrë përsipër të trajtojë pyetjet e mëdha të njerëzimit. Ashtu si në universitetet e tjera të shkëlqyera edhe këtu luan një rol të rëndësishëm arsimimi mbarë-disiplinor. Në këtë mënyrë janë krijuar qendra ndërdisiplinore hulumtuese, Kolegji Marsilius konsiderohet si një element qendror i “Nismës së ekselencës”. Kolegji funksionon si "Center for Advanced Study" (Qendër për Studime të Avancuara) dhe synon të nxisë dialogun ndërmjet shkencave të ndryshme, sidomos mes atyre sociale dhe natyrore. Përveç kësaj Universiteti i Hajdelbergut bën shumë edhe për talentet e reja në shkencë. Ai jo vetëm që mbështet programin e të ashtuquajturave 'profesura junior', por ofron edhe seminare, që përgatisin profesorët e rinj për punën e tyre dhe i ndihmon, që të lidhin më mirë mësimdhënien me shkencën.
Jeta studentore
Jeta studentore zhvillohet në qendër të qytetit të vjetër të Hajdelbergut, shumë ndërtesa të stilit barok i përkasin objekteve të universitetit. Rrugët janë të shkurtra në kampusin e qytetit dhe fushat në buzë të Nekarit fare pranë qendrës të joshin për të pushuar, biseduar, ose për barbeque. Vetëm studentët e mjekësisë dhe degëve teknike kanë rrugë më të gjatë për të bërë. Kampusi i tyre, në Fushën Neuenheimer, është në periferi të qytetit. Rreth një e pesta e studentëve në Hajdelberg vjen nga jashtë. Studentët mysafirë janë të mirëpritur në ish-kryeqytetin perandorak. Grupi ndërkombëtar i teatrit të universitetit “Ruprecht-Karl” për shembull në vitin 2008 ka marrë çmimin për përkujdesje të shkëlqyer për studentët e huaj në shkollat e larta të Gjermanisë.
Këshilla për semestrat e parë dhe mysafirët
Për shumë studente dhe studentë pika e parë e informimit është këshilli i institutit (Fachschaft). Studentët, që janë aktivistë këtu, e njohin mirë universitetin dhe përkujdesen sidomos për studentët e semestrit të parë dhe ata të huaj. Kush ka pyetje të përgjithshme për studimin, ose ka nevojë për ndihmë për të gjetur banesë, këtu është në adresën e duhur. Këshilla individuale ka në dhomën informuese për studentët e huaj në Zyrën Akademike për të Huaj, ose në “InfoCafe Interantaional” në mensën qendrore. Aty studentët ndihmojnë edhe me ndërmjetësimin e dhomave.
Gjeografia e Malajzisë
thumb|right|300px| Pozita gjeografike e Malajzisë tumb|right|300px Malajzia ka pozitë shumë të favorshme gjeografike. Nëpër teritorin e këtij shteti kalojnë rrugë të rëndësishme detare, që lidhin Oqeanin Indian me Detin e Kinës Jugore, përkatësisht Oqeanin Paqësorë me Arkipelagun e Indonezisë dhe Australinë e përmes ngushticës së Malajës.
Relievi
thumb|right|300px| Arkipelagu i Malajës Malajzia është kryesisht malorë. Malet kanë shtrirje meridionale. Mallet kryesore janë Singora, ku maja më e lartë është Tohon 2190 m. Prej formave më specifiketë këtij shteti janë shpellat.
Klima
thumb|right|300px| Klimogrami i Malajzisë Klima në përgjithësi është monsunike. Temperaturat sillen 28,2 °C na janar, deri në 26,9 °C në korrik, ndërsa reshjet mesatare vjetore janë 2443 mm.
Hidrografia
Lumenjtë më të mëdhenjë janë Bernam dhe Maur, që janë të lundrueshëm për komunikacion.
Bimësia
Bimësia është e bujshme me lloje të shumta të drunjëve: pyje të pashkelura me palma dhe druri i ferit me line, ndërsa në lartësinë mbi 150 m dominon bimësia subtropikale, ndërsa mbi 2000 m bimësia e viseve të meme gjeografike.
মালয়েশিয়া
Kodra (Ulqin)
Struktura e popullsisë
Struktura nacionale (2003) : shqiptarë 798 ; 90,37 % malazezë   42 ;  4,75 % mysliman   21 ;  1,24 %
Agim Sopi
parapamje|Agim Sopi - regjosor filmi e teatri 'Agim Sopi' (Prishtinë, 23 korrik 1957) është një regjisor shqiptar.
Jeta
Ka lindur në Prishtinë, Kosovë, në vitin 1957. Ka diplomuar në Akademinë e Arteve Dramatike pranë Universitetit të Zagrebit (Kroaci), niveli Bachelor dhe Master, në degën e regjisë së filmit dhe televizionit. Qysh nga viti 1981, z. Sopi është marrë me punë profesionale në lëmin e teatrit dhe kinematografisë. Gjatë periudhës së regjimit komunist të ish-Jugosllavisë, veprat e z. Sopi kanë qenë të kontestuara dhe të ndaluara politikisht. Shfaqja 'Trungu Ilir, 'Verbimi i Samsonit', Varreza për Boris Davidoviqin', 'Antigona', janë vetëm disa shfaqje të censuruara dhe të hequra nga teatri me motivacione politike. Kurse filmi i parë i gjatë 'Njeriu prej dheu'i z. Agim Sopi, ka qenë i ndaluar me dekret të autoriteteve të kohës. Nga viti 2000, z. Agim Sopi ka qenë pronar dhe producent i kompanisë AS Film Production, e cila kompani ka realizuar  /kryesisht me investime vetanake/ disa filma artistik të metrazhit të plotë dhe disa filma dokumentar. Filmat e z. Sopi kanë qenë pjesë e përzgjedhjeve zyrtare të më shumë se 220 /dyqindëenjëzetë/ festivaleve të botës dhe kanë fituar më shumë se 120 /njëqindëenjëzetë/ çmime kinematografike anekëndë globit. Përveç filmit, z. Sopi ka realizuar edhe rreth 30 /tridhjetë/ shfaqje teatrore në Zagreb, Tiranë, Shkup, Prishtinë. Shfaqjet e z. Sopi janë shpërblyer në festivale të ndryshme rajonale e ndërkombëtare. Gjatë periudhës 2013 - 2017, z. Agim Sopi, ka qenë Ligjerues i angazhuar i Teorisë së filmit në  Fakultetin e Arteve pranë Universitetit ‘Hasan Prishtina’. Z. Agim Sopi, njihet edhe si skenarist dhe autor dramash. Ka shkruar skenaret 'Njeriu prej dheu' /Bashkëautor me Fadil Hysajn/, 'Kulla' /Sipas tregimit omonim të Anton Pashkut/, 'Anatema', 'Terra Nichil', 'Agnus Dei', 'Rahela', 'Baby Lee' /Sipas romanit 'Darka e fundit' të Roland Xhozes/, 'Fytyra e bukur e botës që qante' /Sipas romanit  'Lëkura e Qenit' të Fatos Kongolit/, etj. Poashtu ka shkruar dramat: 'Muzgu i lirisë' dhe 'Presidenti lakuriq'. Aktualisht, jeton dhe vepron në Prishtinë.
Lidhje të jashtme
parapamje
Revolucioni i vitit 1848 në Gjermani dhe Austri
Idete perparimtare dhe levizjet demokratike qe kishin perfshire pjesen me te madhe te evropes u shfaqen edhe ne gjermani.Gjermania kishte mbetur ende e ndare ne 39 shtete. Vala e levizjes demokratike dhe e perpjekjeve per bashkim kombetar shpertheu ne vitin 1848, fillimisht ne BERLIN e pastaj perfshiu tere vendin. Kryengritesit kerkonin kushtetute dhe reforma. Forca e kryengritjes dhe rreziku per humbjen e pushtetit e detyroi mbretin e PRUSIS(njera nder mbreterit gjermane), FREDRIK VILHELMIN IV,ta shpallte kushtetuten dhe ta bashkonte vendin.Kryengritesit kerkonin kushtetut dhe reforma.forca e kryengritjes dhe rreziku per humbjen e pushtetit e detyroi mretin e prusis/njera nder mreterit gjermane\Frederik vilhemin IV ta shpallte kushtetuten dhe ta bashkonte vendin.Per te hartuar kushtetuten ishin mbledhur ne Frankfurt perfaques i tere vendi.sipas kesaj kushtetute ,shpallej heqja e bujkroberis dhe e privilegjeve te fisnikrise lirite dhe te drejtat e njeriut, papreshkmria e prones private etj.Gjithashtu, mekushtetuten e re ishte vendosur qe gjermania te ishte perandori e bashkuar.Ne krye te saj do te qendronte perandori i cili do te kishte rolin e kryetarit te shtetit .Shteti do te kishta qeveri qendrore dhe parlament me perfaqesues nga i tere vendi. Me kete kushtetut dhe organizim te shtetit nuk u pajtuan fisnikria e vendit e cila druante nga humbja e privilegjeve dhe e pasuris.Ne fund kur u vendos qe Vilhemi IV te drejtonte qeverin e re,ky nuk pranoi dhe me kete rast u prish cdo marrveshje e arritur deri ahtehre.Pas ketij mossuksesi endrra e gjermaneve per te pasur nje shtet dhe kushtetut demokratike deshtoi.Me gjith deshtimin e ketij revolucioni qarqet perparimtare gjermane i vazhduan edhe me tej perpjekjet e tyre,rezultat e te cilave u duken pas me shume se 20 vjetesh.
Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore
thumb|Logo thumb|right|300px|Qëndra e DFG në [[Boni ]] Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore (DFG) (gjermanisht: Deutsche Forschungsgemeinschaft, anglisht: German Research Foundation) është më i madhi ndër institucione të tilla në Evropë. Ai ofron programe të shumta për të mbështetur shkencëtarë nga e gjithë bota. Falë mbështetjes së qeverisë gjermane, të landeve dhe Bashkimit të Fondacioneve Gjermane të Shkencës ky fondacion vë në dispozicion të kërkimeve shkencore rreth dy miliardë euro në vit. Kush do të merret me shkencë në Gjermani patjetër duhet të kontaktojë DFG: Ky fondacion është burimi më i rëndësishëm për financimin e hulumtimeve shkencore. Çdo vit fondacioni lëvron rreth dy miliardë euro.
Kriteret e aplikimit
Për të kërkuar sponsorizim prej këtij fondacioni duhet të kesh titullin doktor i shkencave dhe të punosh pranë një instituti kërkimor gjerman. Kombësia e studiuesve nuk ka rëndësi. Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore (DFG) mbështet prej disa vitesh edhe disa universitete, që konsiderohen si qendra ekselence. Deri tani këtë titull e marrë nëntë universitete gjermane. Po ashtu Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore (DFG) mbështet edhe 40 grupe studimore pasuniversitare si dhe 37 rrjete studimore.
Projektet shkencore
Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore (DFG) mbështet disa mijëra projekte shkencore në vit. Përzgjedhja e tyre bëhet përmes konkursit. Po ashtu Fondacioni Gjerman për Kërkime Shkencore (DFG) mbështet edhe grupe studiuesish nëpër universitete që punojnë nëpër projekte ndërdisiplinare. Momentalisht DFG mbështet 250 të tilla.
Kepi i Rodonit
parapamje|Kepi i Redonit Kepi i Rodonit është një rrip toke në formë gadishulli që futet në brendësi të detit Adriatik. Ai shtrihet në formë trekëndëshi midis gjirit të Rodonit në veri dhe atij të Lalzit në jug. Në veri të tij derdhet lumi i Ishmit një nga lumenjtë e vegjël të Shqipërisë. Kepi i Rodonit është kepi më i madh në vendin tonë, i cili mbyll nga ana e jugut gjirin e Drinit. Paralel me bregun e tij shtrihen kodra argjilore, të cilat dallohen nga format e rrumbullakëta që e rrethojnë te gjith kepin. Një pjesë e tyre mbulohen nga pyje të vogla duke krijuar dy ngjyra shplodhëse: të kaltrën e detit dhe të gjelbrën e bregut.
Legjenda të vjetra
Redoni sipas mitologjisë Ilire ishte hyji i detit, njëlloj si Poseidoni i Grekëve apo Neptuni i Romakëve. Për një kohë të gjatë studiuesit janë përpjekur që të gjejnë elemente që të vërtetojnë se emrin e Redonit e mban sot Kepi i Rodonit. Me këtë problem janë marrë në të kaluarën arkeologët Hasan Ceka dhe Moikom Zeqo.
Sipas këtij të fundit Redoni ka qenë Perëndia kryesore zyrtare e shtetit Ilir (M. Zeqo, Motive arkeologjike fq.146-150, Tiranë 1990). Ai ka qene i vlerësuar nga Ilirët dhe figura e tij ishte përjetësuar në tempuj, emra njerëzish dhe simbole monedhash, si ato të qytetit të Lisit, të fiseve ilire të Labeatëve, Daorsëve dhe monedhat e mbretit Ilir Gent (M. Zeqo. Panteoni Ilir).
Ndërkohë në traditën tonë popullore nuk ekziston ndonjë e dhënë që të tregojë drejtpërdrejtë që kepi i Rodonit e ka marrë këtë emër nga ndonjë legjendë për perëndinë e detit Redonin. Ndoshta emri Redon është përpunuar në Rodon gjatë shekujve, duke na treguar se sipas mitologjisë Kepi lidhej me legjendën e perëndisë Redon, zotit Ilir të deteve.
Pak histori
Kalaja e Rodonit u ndërtua nga Skënderbeu rreth viteve 1451-1452. Ndërkohë që punime plotësuese në të u bënë edhe në vitin 1463, kur Skënderbeu solli disa mjeshtra raguzianë të ndërtimit.
Pas vdekjes së Skënderbeut kalaja u mor nën kontroll nga Venediku, i cili në vitet 1500, kur Durrësi nisi të kërcënohej nga osmanët, ndërmorën punime për rindërtimin e saj. Qëllimi I ndërtimit të kësaj kalaje nga Skënderbeu ishte sigurimi i një daljeje komunikimi në bregdet, i cili kontrollohej nga Venecianët, të cilët gjithmonë e shikonin politikën e Skënderbeut me dyshim.
Ndërkohë kalaja do të shfrytëzohej ndoshta edhe si stacion i fundit i Skënderbeut për tu larguar drejt Italisë, në rastin e një sulmi fatal turk. Për këtë qëllim në 22 janar 1462 në bisedimet e zhvilluara në Raguzë midis Ambasadorit të Skënderbeut Andrea Gazuli dhe Republikës Dalmate, Skënderbeu kërkoi ndihmë detare. Kjo gjë u sigurua në traktatin e 4 shkurtit 1462 ku Raguza në rast lufte do ti vinte në shërbim Skënderbeut limanët dhe flotën e saj për qëllime të luftës kundër turqve.
Skënderbeu si ndërtues
Mbas kryengritjes Çlirimtare të vitit 1443 Skënderbeu ringriti Principatën e Kastriotëve dhe krijoi lidhjen e Lezhës në 2 mars 1444. Për tu mbrojtur nga sulmet turke Gjergj Kastrioti nisi ndërtimet mbrojtëse duke riparuar kështjellat ekzistuese, dhe duke vendosur në to reparte të zgjedhura. Gjithashtu ai krijoi edhe një sistem mbrojtës në pjesën lindore të vendit. Më vonë Skënderbeu ndërtoi edhe disa Kështjella sipas interesave strategjike: si ato të Rodonit dhe Modricës, ndërsa kreu ndërtime fortifikuese në Krujë, Petrelë, Gurin e bardhë, Stelush, Balec (Shkodër) etj. (A. Meksi, Arkitektura mesjetare në Shqipëri, Tiranë 1983. fq.56).
Dokumentat historike na dëshmojnë se Skënderbeu për ndërtimin e saj nënshkroi një kontratë me një grup mjeshtrash Raguzianë, të cilët ishin të njohur në të gjithë pellgun e Adriatikut për ndërtime. Kontrata midis Skënderbeut dhe 3 sipërmarrësve Raguzianë u nënshkrua në 23 dhjetor 1463. Ndërsa punimet filluan diku nga fundi i vitit 1464 (Lufta Shqiptaro-Turke e shekullit XV, Burime Bizantine, Tiranë 1967 fq.60-61). Kronisti Bizantine Halkokondili na njofton se Skënderbeu e ndërtoi Kështjellën në një gadishull të vogël prej 3 stadesh e rrethuar me mure dhe duke vendosur aty forca ushtarake që të mbrohej nga ushtria e Sulltanit. Brenda kalasë kishte një shesh i cili ishte 400 m i gjatë dhe 200 m i gjerë.
Kalaja e Rodonit
Kalaja e Redonit nuk ishte një Kala e mirëfilltë, por një fortifikim i cili përbëhej nga një mur mbrojtës me gjatësi 100 m që shtrihej nga një breg i kepit në bregun tjetër. Ky mur shoqërohej edhe me një hendek që mbushej me ujë deti. Në anën veri-lindore muri ishte i paisur me një hyrje me të cilën kryhej komunikimi. Ngjitur me këtë hyrje ndodhej një bastion në formë harku i cili shtrihej paralel me bregun. Ai ishte i lartë rreth 10–12 m dhe muri i tij kishte një trashësi prej 3–6 m. Muri i Bastionit shoqërohej nga një tjetër mur i dytë në formë paraleli në distancë 4,80 m (5000 vjet fortifikime në Shqipëri. Gj. Karaiskaj. Tiranë 1981. fq.182). Në të dyja anët ekstrem të tyre muri dhe Bastioni ishin të paisur me kulla. Interesante është se edhe sot shihen në rrënojat e tyre frengjitë e topave të dikurshëm.
Një kullë e tretë ndodhej 200 m në brendësi të kepit. Ajo shërbente për të komunikuar me anë të zjarreve në vijë ajrore me kalanë e Krujës. Fortifikimi ishte ndërtuar nga gurë shtufi të punuar me forma katërkëndëshi. Ata ishin të lidhur me llaç dhe të kombinuar me tulla.
Kështjella u ngrit nga Skënderbeu për të pasur një dalje në det duke mos qënë në varësinë e Venedikut, që kishte nën kontroll bregdetin. Por Skënderbeut i duhej edhe një pikë portuale për të zhvilluar aktivitet tregtar me perëndimin, pasi lufta shqiptaro-turke "gëlltiste" të ardhura të shumta, për të cilat ai kishte shumë nevojë. Dokumentat Venedikase dëshmojnë se edhe gjatë shekullit të XVI-të në Rodon ka ekzistuar një skelë detare e kompletuar që quhej në shumës "Dyert e Redonit" (Dokumenta të shekujve 16-17 për Historinë e Shqipërisë. 1. Tiranë 1989. dokumenti 191).
Venediku
Qysh në fund të shekullit të XIV Venediku u kthye në zotërues të bregdetit Shqiptar. Dukë shfrytëzuar konfliktin midis Principatave vendase dhe kërcënimin turk, Republika e Adriatikut me anë të blerjes dhe diplomacisë u bë qysh nga viti 1385 zotëruese e qyteteve të bregdetit Shqiptar. Sapo i morën në zotërim qytetet dhe fortesat Venecianët ndërmorën edhe gjatë shekullit të XV shumë ndërtime mbrojtëse në bregdet. Qëllimi i tyre ishte forcimi i pozicioneve për të kontrolluar monopolin e tregtisë dhe për të shtuar sigurinë që kërcënohej nga turqit dhe synimet e feudalëve shqiptarë që kërkonin të dilnin në bregdet.
Alkimisti
Alkimisti është një roman i shkruar nga autori brazilian Paulo Coelho, e cili u botua për herë të parë në 1988. Libri është përkthyer në shumë gjuhë si dhe është një nga librat më të shitur në botë. Duke qenë një roman alegorik, Alkimisti ndjek një bari të ri nga Andaluzia në udhëtimin e tij drejt piramidave te Egjiptit, pasi rregulisht ai kishte parë një ëndërr se do të gjente atje një thesar.
Kepi i Rodonit
Venediku
Me humbjen e Durrësit dhe rënien e tij nën tundimin turk Venediku e braktisi edhe kalanë e Rodonit duke u larguar nga një pjesë e madhe e bregdetit shqiptar. Kjo braktisje mund të jetë bërë pas vitit 1571 sepse në një dokument Venecian të këtij viti thuhet se : "Këta Rodonasit janë burra trup lidhur, idhnakë dhe trima, kështu që akoma nuk u janë nënshtruar turqve që janë zotërit e tyre. Nga lumi i Drinit, Rodoni, Erzeni dhe Durrësi, qyteti i Ulqinit nxjerr 150 000 Stara drithë në vit". (Hylli I Dritës. Shkodër 1936. nr.5-8).
Alkimisti
Subjekti
Në fillim të udhëtimit të tij, ai takon një mbret të vjetër me emrin Melchizedek, ose mbretin e Salemit, i cili i thotë që të shesë delet e tij, në mënyrë që të udhëtojë në Egjipt dhe paraqet idenë e një legjendeje personale. Legjenda juaj personale "është ajo që ju gjithmonë keni dashur të realizoni. Të gjithë, kur janë të rinj, e dinë se cila është legjenda e tyre personale."
Piramidat e Gizës
Kepi i Rodonit
Ndërtime të tjera
parapamje|Kisha e Shën Ndojit Pranë kështjellës së Kepit të Rodonit ndodheshin edhe katër manastire katolike të cilat kanë ekzistuar në këtë vend të vetmuar përpara se të ndërtohej kështjella. Të tilla manastire kanë qënë ai i Shën Anastasisë, Shën Kollit, Shën Mërisë dhe ai i Shën Ndout. Ky i fundit ishte i vetmi objekt që ekzistonte deri përpara disa vjetësh në gjëndje rrënoje. Kisha e Shën Ndout kishte një planimetri 13,6 m x 6,2 m. Ajo përbëhej nga Naosi, narteksi dhe kthina e altarit (A. Meksi. Arkitektura mesjetare në Shqipëri. Fq.135). Objekti ishte ndërtuar me një muraturë prej gurësh shtufi dhe tullash të lidhura me llaç gëlqereje, ku është përdorur teknika bizantine e kluasonazhit. Kisha i takon arkitekturës romane-gotike e cila shihet tek harqet e mprehta. Kisha e Shën Ndout është ndërtuar sipas specialistëve në shekujt 14-15.
Alkimisti
Subjekti
Sapo mbërrin në Afrikë, një burrë që pretendon të jetë në gjendje të shoqërojë Santiagon tek piramidat, i grabit paratë që kishte fituar nga shitja e deleve të veta. Më pas, Santiago ndërmerr një rrugë të gjatë dhe fillon të punojë për një tregtar kristali në mënyrë që të bëjë para mjaftueshëm për të përmbushur legjendën e tij personale dhe për të shkuar tek piramidat.
Kepi i Rodonit
Ndërtime të tjera
Njëri prej këtyre manastireve përmendet në një document të vitit 1488 në të thuhet që Papa Inoçenti VIII-të u lejon Minareve Observante të Dalmacisë të marrin rishtaz nën kujdesin e tyre manastirin e Rodonit pranë Currilave. (Dokumenta të shek. XV për historinë e Shqipërisë. Vëll IV.I. fq.108) Ndikimin dalmatin edhe në fushën e besimit në Shqipërinë e shekullit të XV. Diku në fund të viteve 1990 (1998-200) në financime gjermane u restaurua kisha e Shën Ndout, ku sipas legjendës këtu ka kaluar një pjesë të kohës së saj motra e Skënderbeut, Mamica.
Referime
Kepi i Rodonit, legjendë dhe histori
Alkimisti
Subjekti
Djali pastaj has një alkimist të mençur i cili gjithashtu e mëson atë të kuptojë vetveten në të vërtetë. Së bashku, ata rrezikojnë një udhëtim nëpër territorin e fiseve ndërluftuese, ku djali është i detyruar të demonstrojë unitetin e tij me "shpirtin e botës" duke u kthyer në një simom para se të lejohet të vazhdojë. Kur ai fillon të gërmojë brenda piramidave, ai plaçkitet përsëri, por mëson aksidentalisht nga udhëheqësi i hajdutëve se thesari që ai kërkoi gjatë gjithë kohës ishte në kishën e shkatërruar, ku ai kishte ëndrrën e tij origjinale.
Sfondi
Koelho e shkroi "Alkimistin" për dy javë në 1987. Ai shprehu se ishte në gjendje të shkruante me këtë ritëm, pasi historinë e kishte "shkruar tashmë në shpirtin e tij". Tema kryesore e librit ka të bëjë me gjetjen e fatit të njeriut, megjithëse sipas The New York Times, Alkimisti "i vjen më shumë në ndihmë vetvetes sesa është letërsi". Alkimisti u botua për herë të parë nga Rocco, një shtëpi botuese e errët Brazilian. Pasi libri u shit shumë, botuesi pas një viti vendosi t'i kthente të drejtat Koelhos. Nevoja për të "shëruar" veten nga kjo pengesë, Koelho u nis të largohej nga Rio de Janeiro me gruan e tij dhe kaloi 40 ditë në Shkretëtirën e Mojave. Duke u kthyer nga ekskursioni, Koelho vendosi që duhej të vazhdonte të luftonte dhe ishte "aq i bindur se ishte një libër i shkëlqyeshëm sa filloi të trokiste nëpër dyer".
Lidhje të jashtme
The Alchemist at Sparknotes
Helikobakteri
parapamje|Mikrografi elektronik skanues i baktereve Helicobacter bilis. Helikobakteri (anglisht: Helicobacter) është një gjini e baktereve gram-negative që zotërojnë një formë spirale karakteristike. Ata fillimisht u konsideruan si anëtarë të gjinisë Campylobacter, por në 1989, Goodwin et al. botoi arsye të mjaftueshme për të justifikuar emrin e gjinisë së re Helicobacter. Gjinia Helicobacter përmban rreth 35 lloje.
Disa lloje janë gjetur të jetojnë në rreshtimin e traktit të sipërm gastrointestinal, si dhe në mëlçinë e gjitarëve dhe disa zogjve. Lloji më i njohur i gjinisë është H. pylori, i cili infekton deri në 50% të popullsisë njerëzore. Shërben gjithashtu si lloj lloji i gjinisë. Disa shtame të këtij bakteri janë patogjene për njerëzit, pasi ato janë të lidhura fort me ulcerat peptike, gastritin kronik, duodenitin dhe kancerin e stomakut.
Llojet e Helicobacter janë në gjendje të lulëzojnë në stomakun shumë acid të gjitarëve duke prodhuar sasi të mëdha të enzimës ureazë, e cila në nivel lokal ngre pH nga rreth 2 në një interval më të biokompatibël prej 6 deri në 7. Bakteret që i përkasin kësaj gjinie janë zakonisht të ndjeshme ndaj antibiotikëve si p.sh. si penicilina, janë kapnofilë mikroaerofilë (përqendrimi optimal i oksigjenit midis 5 dhe 14%) dhe lëvizin shpejt me flagjelat e tyre.
Speciet jo-H.pylori
Kohët e fundit janë raportuar lloje të reja gastrike (H. suis dhe H. baculiformis) dhe enterohepatike (H. equorum). H. pylori ka rëndësi parësore për mjekësinë, por jo-H. specie pylori, të cilat banojnë natyrshëm te gjitarët (përveç njerëzve) dhe zogjtë, janë zbuluar në ekzemplarët klinikë njerëzorë. Këto përfshijnë dy grupe (gastrike dhe enterohepatike), duke treguar specifika të ndryshme të organeve. Është e rëndësishme që disa lloje, si H. hepaticus, H. mustelae dhe ndoshta H. bilis, shfaqin potencial kancerogjen te kafshët. Ato përmbajnë shumë gjene virulence dhe mund të shkaktojnë sëmundje jo vetëm te kafshët, por edhe te njerëzit. Llojet gastrike si H. suis (më shpesh), H. felis, H. bizzozeronii dhe H. salomonis janë shoqëruar me gastrit kronik dhe ulçera peptike te njerëzit, dhe më e rëndësishmja, me rrezik më të lartë për limfomën MALT krahasuar me H. pylori. Speciet enterohepatike p.sh., H. hepaticus, H. bilis dhe H. ganmani, janë zbuluar me PCR, por ende nuk janë të izoluara nga ekzemplarët e pacientëve me sëmundje hepatobiliare. Për më tepër, ato mund të shoqërohen me sëmundjen e Crohn dhe kolitin ulceroz. Rëndësia e helikobaktereve të shpendëve (H. pullorum, H. anseris dhe H. brantae) gjithashtu është vlerësuar gjerësisht. H. cinaedi dhe H. canis mund të shkaktojnë infeksione të rënda, kryesisht në pacientët me imunitet të kompromentuar me ekspozim të kafshëve. Shkurtimisht, roli i këtyre specieve në mjekësinë veterinare dhe humane po njihet gjithnjë e më shumë. Duhet të vlerësohen disa tema të tjera si izolimi i specieve ende të pakulturuara, rezistenca ndaj antibiotikëve dhe regjimet e trajtimit për infeksionet dhe patogjenezën dhe kancerogjenezën e mundshme te njerëzit.
Historia e Kabilit dhe Habilit
parapamje|Një përshkrim i Kainit duke varrosur Abelin nga një version dorëshkrim i ndriçuar i "Historitë e Profetëve" Kjo histori e Kabilit dhe Habilit përmendet shkurtimisht në suren Maide, nga ajeti 27 deri në ajetin 32. Ajo fillon me fjalët:
“Lexoju (o Muhamed) saktësisht ngjarjen e dy bijve të Ademit;” (Maide, 27)
“dy bijve të Ademit” tregon se ajo është një ngjarje që i drejtohet të gjithë bijve të Ademit, pra është një histori me përmasa botërore. Ajo nuk u drejtohet vetëm myslimanëve, por të gjithë njerëzimit. Ajo është një mesazh me përmasa botërore, për reformimin dhe zhvillimin e njerëzimit, ashtu siç është vetë Kurani një mesazh për të gjithë botën. Fjalët e para të Kuranit fillojnë me:” Çdo lavdërim i përket Allahut, Zotit të botëve,” (Fatiha, 2) Sakaq, fjalët e fundit me të cilat mbyllet Kurani fisnik janë:” Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i njerëzve,” (Nas, 1)
Fjalët “dy bijve të Ademit” sikur i drejtohen Profetit a.s që ti komunikojë umetit të tij dhe gjithë njerëzimit, thelbin dhe mesazhin e kësaj historie. Ajo është shumë e rëndësishme për mbarëvajtjen e jetës humane mbi tokë.
Kurse fjalët “saktësisht” do të thonë se konflikti personal, mes dy vëllezërve. Ky konflikt, u thellua aq shumë, saqë njëri nga vëllezërit ndërmori hapin mizor për të eliminuar fizikisht vëllain tjetër. Nëse këtë ngjarje do ta dëgjonim nga goja e njërit prej dy vëllezërve, do e dëgjonin krejt të ndryshme nga versioni i tjetrit. Kështu, fjalët “saktësisht” presin çdo dyshim se kjo ngjarje mund të jetë manipuluar nga njëra palë.
Objektivat e historisë së Kabilit dhe Habilit
Popullsia e botës sot është afro shtatë miliardë. Nëse do i ktheheshim zanafillës së jetës së njeriut mbi tokë, do të gjenim se ajo përbëhej nga dy prindër, baba dhe nënë, dy vajza dhe dy djem, Kabili dhe Habili. Pra, numri i tyre ishte gjashtë.
Ajo është një histori e vjetër, por që efektet që la pas, vazhdojnë të përsëriten gjer në ditët tona. Ajo është një histori për të gjithë lidhjet farefisnore të shkëputura, për çdo familje që përjeton konflikte dhe shamata, është histori e vëllezërve që ndahen dhe harrojnë njëri-tjetrin pas vdekjes së babait. Ajo është histori e gjakut që derdhet dhe ka skuqur faqen e tokës. Ajo është histori e egos njerëzore e cila vuan nga problemet për të cilat nuk gjen dot zgjidhje. Ajo është një histori e së kaluarës, të cilën e shohim të përsëritet në të tashmen.
Kjo ngjarje dhe histori, përcjell tre mesazhe të rëndësishme:
1 – Jo prishjes së lidhjeve farefisnore dhe familjare.
2 – Jo derdhjes së gjakut, sidomos brenda familjes. Ajo i drejtohet atyre vendeve të cilat janë përfshirë nga dhuna dhe gjakderdhja mes bijve të një kombi.
3 – Njihe mirë veten.
Gjashtë janë sëmundjet që zakonisht prekin egon (nefsin) e njeriut. Ato janë sëmundje më të rrezikshme dhe me pasoja më të rënda sesa sëmundjet e trupit. Kjo, pasi nëse bashkohen tek një person i vetëm, e shtyjnë drejt zjarrit të xhehenemit. Objektivi i kësaj teme, është që të mësojmë trajtimin dhe kurimin e këtyre sëmundjeve, të cilat janë:
Zilia.
Koprracia.
Lakmia.
Inati.
Nevrikosja.
Secili prej nesh, duhet ta njohë veten dhe sa për qind është i prekur nga këto sëmundje. Nëse ka ndonjë që nuk konstaton shenja të këtyre sëmundjeve, ai është njeri i mirë dhe për këtë do të fitojë xhenetin në dashtë Zoti. Ashtu siç shqetësohemi për lukun dhe pamjen tonë të jashtme, duhet të shqetësohemi dhe për anën tonë të brendshme, për egon dhe nefsin. Ne duhet ta dimë nëse kemi ego (nefs) të qetë, ego kritike, apo ego që nxit për vepra të liga. A merresh me sëmundjet e zemrës tënde o vëlla dhe oj motër?
Duke u prezantuar me Kabilin, ti o vëlla dhe oj motër do të prezantohesh me egon tënde dhe sëmundjet e saj. Sakaq, duke njohur Habilin, do të njohësh egon dhe veten e mirë. Vendosja para këtyre dy figurave, Kabilit dhe Habilit, shërben si një pasqyrë, ku secili prej nesh sheh veten, nëse është më pranë Kabilit apo Habilit. Kjo histori, i drejtohet çdo familjeje ku vëllezërit janë grindur për ndarjen e trashëgimisë pas vdekjes së babait. Ajo i drejtohet atyre vëllezërve të cilët nuk kanë arritur të bashkëjetojnë si partner të kompanisë që u la trashëgim babai, por secili i shiti aksionet e tij.
Personazhet e historisë
Personazhet kryesore të kësaj ndodhie dhe ngjarjeje janë gjashtë; dy prindërit, dy vëllezërit dhe dy motrat e tyre.
Ademi a.s është babai i parë dhe personi i parë i cili do të kryejë funksionin prindëror mbi faqen e tokës. Ai nuk u bë baba në xhenet, por pasi zbriti në tokë. Ai jetoi edhe në xhenet, edhe në tokë. Dhimbja e zbritjes nga xheneti në tokë, ishte shumë e madhe për Ademin a.s.
Sakaq, nëna e fëmijëve është Havaja, nëna e parë që mbetet shtatzënë dhe lind fëmijë. Ajo është nëna e parë që përjeton ndjesinë e të qenit nënë. Ajo nuk ka njohur burrë tjetër përveç Ademit, të cilin e donte çmendurisht. Ashtu si Ademi, edhe ajo e përjetoi me dhimbje zbritjen nga xheneti.
Dy djemtë e tyre, janë Kabili dhe Habili. Kabili është djali më i madh dhe djali i parë që u lindi Ademit dhe Havasë. Këtë e gjejmë të përmendur në hadithin e Profetit a.s i cili thotë:”Për çdo njeri që vritet padrejtësisht deri në Ditën e Kiametit, biri i parë të Ademit do vuajë, pasi ai ishte personi i parë që vrau.”
Skena e ngjarjes
Përvoja njerëzore sa kishte filluar të hedhë rrënjët e para të saj. Familja e Ademit a.s, ishte përvoja e parë familjar mbi faqen e tokës. Kurani fisnik, nuk na e rrëfen historinë e tyre në detaje, por mjaftohet duke cekur gjashtë skena të ndryshme.
1 – Skena e therrjes së kurbanit.
2 – Skena e konfliktit
3 – Skena e vrasjes
4 – Skena e pendimit
5 – Skena e sorrës
6 – Skena e varrosjes
Megjithëse kjo ngjarje është e mbushur me emocione, ndjesi dhe ndodhi prekëse, Kurani nuk ka folur për to. Me këtë rast, mund të veçojmë ndjesinë e nënës Hava pasi ka humbur fëmijët. Vallë si mund të jetë ndjerë ajo? Si është ndjerë dhe çfarë ka përjetuar Ademi a.s pas kësaj ngjarjeje të kobshme? Vallë si janë ndjerë dy vajzat e Ademit a.s?
Kurani fisnik, si në shumë raste të tjera, jep vetëm disa linja të përgjithshme të ngjarjeve, duke lënë hapësira për imagjinatën njerëzore. Kjo bëhet me qëllim që interpretimi i Kuranit të jetë i ri dhe i freskët gjatë gjithë historisë njerëzore, sipas zhvillimit dhe emancipimit të njeriut.
Rrënjët historike të kësaj ngjarjeje
Po tu shkojmë pas rrënjëve historike të kësaj ndodhie, do i gjejmë ato në qiell, para se Ademi a.s të zbresë në tokë. Gjatë jetës së Ademit a.s në xhenet, hasim pesë fragmente të cilat kanë lidhje me aktin e shëmtuar të Kabilit me të vëllain e tij Habilin. Në këto pesë fragmente, ne kemi shkëputur gjashtë sëmundjet e zemrës dhe të unit njerëzor, të cilat ishin: Mendjemadhësia, zilia, koprracia, lakmia, inati dhe nevrikosja.
Fragmenti i parë, është dialogu mes melekëve dhe Zotit. “Kur Zoti yt u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një mëkëmbës (që do të zbatojë ligjet e Zotit) në tokë”, (Bekare, 30)
Diçka e tillë ishte nder dhe lavdi për Ademin a.s. Ai fitoi titulli “hafife” mëkëmbës dhe përgjegjës për mbarëvajtjen e jetës mbi tokë. Që këtu, zë fill sëmundja e parë. Ky nder, e revoltoi Iblisin tek i cili lindi zilia dhe smira për Ademin a.s. Që këtu lindi haseti, smira dhe zilia.
Fragmenti i dytë: Thotë profeti Muhamed a.s:”Kur Zoti krijoi krijesat, lidhjet farefisnore u ngritën dhe u ngërthyen për Arshit të Zotit, duke thënë:”O Zot! Ky do të jetë vendi i atij që kërkon ndihmën Tënde për të mos i prerë lidhjet e gjakut.” Zoti i tha:”A nuk je e kënaqur që ata që shkojnë mirë me gjakun e tyre ti mbaj pranë dhe ata që shkojnë keq ti mbaj larg mëshirës Time?” Lidhjet e gjakut u përgjigjën:”Po o Zot, jemi të kënaqur.”
Këtë fragment e ndoqi Ademi a.s dhe e kuptoi rëndësinë e lidhjeve të gjakut.
Fragmenti i tretë: “Kur u thamë engjëjve: “Përuluni në sexhde para Ademit”, ata u përulën, përveç Iblisi..” (Bekare, 34)
Zoti i lartësuar e pyeti: “Çfarë të pengoi ty të mos përuleshe, kur të urdhërova?” Ai u përgjigj: “Unë jam më i mirë se ai. Mua më krijove nga zjarri, kurse atë e krijove nga balta”. (Araf, 12)
Pra, sëmundja e dytë që u shfaq ishte mendjemadhësia. Edhe pse balta është më e dobishme se zjarri, pasi ajo ndërton kurse zjarri shkatërron, mendjemadhësia e çoi shejtanin të mos i bindej urdhrit hyjnor. Iblisi nuk e mohoi ekzistencën e Zotit. Jo vetëm që nuk u pendua nga thyerja e urdhrit të Zotit, por ai ndërmori dhe një hap akoma më të rëndë:”Gjithashtu, tha: “A e sheh këtë që Ti e nderove mbi mua? Nëse Ti më jep kohë deri në Ditën e Kiametit, unë do tu vë fre pasardhësve të tij, përveç një pakice prej tyre!” (Isra, 62)
Ai u betua se njerëzve do u vërë fre, siç u vihet kafshëve, me qëllim që ti tërheqë nga të dojë ai. Me anë të këtij freri, ai do i çojë njerëzit drejt vjedhjes, drejt kamatës dhe fitimit të pasurisë në rrugë të pandershme, drejt marrëdhënieve jashtë martesore dhe gjynaheve të tjera. Pra, shohim që sëmundja e tretë është inati.
Fragmenti i katërt: Pema e përjetësisë. Por djalli e cyti: “O Adem, a do të të tregoj pemën e përjetësisë dhe të një mbretërimi që nuk zhduket?” (Taha, 120)
Pemët dhe frutat e xhenetit ishin pafund, por shejtani e tundonte Ademin a.s me pemën dhe frytin e ndaluar nga Zoti. Ai e bën njeriun ta shohë të ndaluarën si gjënë më të bukur, si kulmin e kënaqësisë. Kështu, lindi sëmundja e katërt, lakmia.
Fragmenti i pestë: Pendimi i Ademit a.s. Pendimi është ilaçi i sëmundjeve të zemrës dhe të egos. Ngrënia nga pema e ndaluar, shkaktoi zemërimin e Zotit. Pasi të dyve iu zbuluan pjesët e turpshme, Ademi a.s filloi të vrapojë në xhenet. Zoti e pyeti:”A po ikën prej Meje o Adem?!” Ai iu përgjigj:”Jo o Zot! Por më vjen zor prej Teje.”
Ademi a.s zbriti në tokë duke qarë për gjynahun që kishte bërë. Edhe pse Zoti ia pranoi pendimin, Ademi a.s u mërzit dhe pikëllua shumë nga ajo që kishte ndodhur. Zoti i thirri:”O Adem! Mos u pikëllo ngaqë të nxora nga xheneti, pasi atë e kam krijuar për ty. Zbrit në tokë, mbill farën e devotshmërisë dhe nëse të merr malli për xhenetin, hajde të ta jap sërish. O Adem! Nëse do të mbroj ty dhe fëmijët e tu nga gjynahet, ku do e manifestoj mëshirën dhe dhembshurinë Time? O Adem! Në xhenet, vije tek ne si mbreti tek mbreti, kurse që sot do të vish si skllavi tek mbreti, gjë e cila është më e dashur për Mua. O Adem! Një gjynah i cili të nënshtron ndaj madhështisë Time, është më i dashur se një vepër e mirë, me të cilën mburresh. O Adem! Rënkimi i gjynahqarëve është më i dashur tek unë sesa lavdet e mburravecëve.”
Duke studiuar egon e Kabilit dhe të Habilit, ne studiojmë dhe eksplorojnë egot tona. Neve na del detyrë që të merremi me sëmundjet e egos dhe zemrës, që cekëm më lart.
Zbritja e Ademit a.s dhe Havasë në tokë
Ai kishte zbritur në një planet ku bënte vapë dhe ftohtë, ku kishte dimër dhe verë, ku e merrte uria dhe ku ngopej, ku mërzitej dhe gëzohej, ku qante dhe qeshte, ku dështonte dhe kishte sukses, ku kishte kafshë të buta dhe të egra. Me qëllim që të përballonte një jetesë kaq të vështirë, atij i duheshin krahë pune. Kështu lindi instikti për tu shumuar. Havaja mbeti shtatzënë me dy binjakë, një djalë dhe një vajzë. Djali i parë u quajt Kabil. Në lindjen e dytë, Havaja lindi një djalë dhe një vajzë tjetër. Djalit të dytë, i vunë emrin Habil. Kështu familja filloi të shtohej dhe Ademi a.s ushtronte rolin e tij si baba. Ai u rrëfente fëmijëve mbi historinë e tij në xhenet, ku melekët i ishin përulur si shenjë respekti. Ai u fliste mbi rëndësinë e lidhjeve farefisnore, të cilat i kishte parë të ngërtheheshin pas Arshit. Ashtu siç u fliste mbi smirën dhe xhelozinë e Iblisit, i cili i tundoi dhe joshi për të ngrënë nga pema e ndaluar. Ai u thoshte se duhet të bëjnë kujdes nga shejtani, i cili i ngre njeriut kushedi sa pusi.
Fëmijët filluan të rriten dhe tu shfaqen shenjat e burrërisë. Habili dukej më i fuqishëm fizikisht. Ai ishte më i dashur dhe më i dhembshur se Kabili. Sakaq, Kabili ishte i ashpër, i dhunshëm dhe agresiv. Dikush mund të thotë se Kabili është i pafajshëm për këtë natyrë dhe këto tipare. Në fakt, kjo është një ide e gabuar. Kur Ademi a.s u vendos në tokë, fëmijët e tij kishin mundësi të merreshin me dy zanate: Punimin e tokës ose kullotjen e bagëtive. Kabili filloi të merrej me kullotjen dhe mbarështimin e bagëtive, sakaq Habili punonte tokën. Habili ishte shumë i shkathët dhe kureshtar. Ai dëshironte të mësojë gjithçka që dinte babai i tij Ademi a.s. Kurse Kabili ishte përtac dhe dembel, ai nuk donte të punojë dhe të lodhet. Pas një farë kohe, Habili filloi të demonstrojë aftësi dhe dhunti të rralla. Të gjithë njerëzit kanë aftësitë për tu zhvilluar dhe për tu aftësuar. Zoti është i drejtë dhe aftësitë ua ka shpërndarë njerëzve në formë të barabartë. Janë njerëzit vetë ata që i shfrytëzojnë ose jo këto aftësi.
Kabili, në vend që të merrej me veten, të punonte dhe të aftësohej, filloi të merrej me të vëllain. Ai e xhelozonte të vëllain për aftësitë dhe suksesin që kishte arritur. Ky është mesazhi i parë që u drejtohet etërve dhe nënave; Kurrë mos e lejo fëmijën të bëhet dembel dhe përtac. Ai duhet të merret me diçka gjatë pushimeve verore, duhet të punojë, të merret me sport, ose të mësojë zanate. Bëni çmos që ti zbuloni dhuntitë e fëmijëve tu dhe i zhvilloni ato, me qëllim që të mos lindë xhelozia dhe smira mes vëllezërve. Dembelizmi është zanafilla e hasetit dhe zilisë. Ai është shkaku kryesor për mos shfrytëzimin e aftësive dhe dhuntive të njeriut. Kjo ngjarje, është mesazhi që i drejtohet çdo të riu; fokusohu tek vetja jote, rivalizoje veten, mëso, studio dhe puno. Historia e Kabilit i drejtohet dhe dhurohet çdo të riu dembel dhe përtac, që nuk e pëlqen punën dhe lodhjen.
Një ditë, Omer ibnul Hattabi po ecte në treg i shoqëruar nga një person. Shoqëruesi, sa herë që shihte diçka që i pëlqente, e blinte. Umer i thotë:”A çfarëdo që të pëlqen e blen?!”
Iblisi filloi ti shfaqë të metat re gruas me të cilën do të martohej Kabili, duke i mbajtur të fshehta cilësitë e saj të mira, dhembshurinë, besën dhe nderin. Ka shumë njerëz që i neglizhojnë cilësitë dhe hijeshinë e vërtetë të femrës.
Ademi a.s nga ana e tij, orvatej që ta nxisë djalin për ti shfrytëzuar aftësitë dhe dhuntitë e tij, por Kabili ishte shumë kokëfortë dhe inatçi.
Po ti o vëlla a je inatçi? A i ke zili vëllezërit dhe motrat e tua?
Kurbani i Kabilit dhe i Habilit