cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Përparësitë dhe të metat e fibrave optikë
E metë e fibrave optikë është se ato instalohen dukshëm më vështirë se sa kabllot e bakrit. Instalimi dhe mirëmbajtja, p.sh., riparimi i fibrës së prishur, kërkon pajisje të veçantë dhe personel të stërvitur mirë. Një e metë tjetër është se rrezatimi i dritës nga një fibër i prishur mund të dëmtojë syrin e njeriut, duke pas parasysh se drita që përdoret në sistemet optike ka gjatësi më të madhe valore se drita e dukshme (380 - 780 nm). Standardet për siguri, të caktuara nga IEC kanë kufizuar fuqinë maksimale të lejuar që mund të përdoret si dhe kanë saktësuar nëse pajisja do të ketë mundësinë e shkyçjes së transmetuesit në rast të defektit në kabëll. Fibrat ndahen në dy grupe kryesore, fibra multimodë (ang. multimode) dhe fibra monomodë (ang. single-mode).
Historia e arkitekturës së renesancës
Përmbyllja
Si përfundim, Kisha e San Carlo alle Quattro Fontane në Romë mbetet një prej veprave dominante që përfaqësojnë periudhën e arkitekturës së barokut megjithëse kocepti i krijimi të saj devijon nga stili tradicional barok i shek. XVII. As vargjet e shkruara në pllakën e mermerit që iu shtua më vonë varrit të tij, as figura e tij në kartën 100 monedhëshe zvicerane nuk do të mjaftonin për të dëshmuar impaktin që pati Borromimi në tërë rrjedhën e arkitekturës së shkeullit XVII duke thyer traditën dhe duke guxuar të sjellë atë që shumë prej arkitektëve të kohës së tij në shkëmbim të një afirmiteti më të madh dhe më të shpejtë nuk do të guxonin të sillnin: ndryshimin në arkitekturën e barokut,  tempon dhe dinamizmin, duke krijuar vepra që megjithëse për kohën e tij mund të jenë quajtur kontraverze, janë në fakt sot vepra unike të kësaj periudhe dhe rezultat i një mendje artistike që nuk pranoi të mbetet i kënaqur vetëm me atë që i ofronte koha. Guxojmë të arrijmë ne përfundimin që Borromoni ka menduar për koncepte që më vonë do të ishin fillet bazë për lindjen e modernizmit në arkitekturë, që është liria e krijimit të një stili unik përkundër kopjimit nga arkitektura e mëhershme. Borromini do të mbetet një prej arkitetktëve të paktë të pandikuar nga koha dhe privilegjet që përfitonin arkitektët e rangut të tij, duke besuar gjithmonë në vlerat e pastra të artit dhe duke synuar vetëm diçka: arritja e hyjnores përmes mjeshtërisë së artit për hir të pasionit që kishte për artin dhe arkitekturën e në asnjë mënyrë për hir të reputacionit, gjë që u dëshmua në mënyrë tragjike me djegien e skicave të tij dhe me kërkesën që në epitaf të mos shkruhej emri i tij.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Fibra Monomodë
Fibrat monomodë me diametër prej rreth 125/5 μm përdoren në rrjetet telekomunikuese që zbatohen në largësi të mëdha dhe me shpejtësi të lartë të transmetimit. Ato lëshojnë vetëm një mod të përhapjes nëpër fibër, ndërsa dispersioni modal te këto fibra dukshëm është zvogëluar. Gjatësitë valore prej 1.3 ose 1.55 μm në dritaren e dytë ose të tretë (Fig. 1.3.3) përdoren te fibrat monomodë, kështu që dobësimi është i rendit prej 0.5 dB/km ose madje edhe më i vogël. Si komponente transmetuese përdoren laserët gjysmëpërçues, dhe sistemet zakonisht lejojnë realizimin e segmenteve kabllore prej dhjetëra kilometrash, pa ndërmjetësimin e përsëritësve. Sistemet për transmetim në largësi dhe kapacitet të lartë të kabllove koaksiale kërkojnë përsëritës pas çdo 1.5-km të seksionit kabllor. Kjo e arsyeton pjesërisht zvogëlimin e kostos së telekomunikimeve në largësi të mëdha gjatë disa dekadave të kaluara.
Fibrat optikë me indeks shkallë
Fibra optike me një indeks konstant të bërthamës dhe një mbështjellje me indeks pak më të ulët njihen si fibra optikë me indeks shkallë (ang. step index). Kjo për arsyjen se ndryshimi i indeksit për këtë tip fibre jep një ndryshim shkallë në ndërfaqen bërthamë – mbështjellje siç tregohet në figurën 3.1, e cila ilustron dy tipet kryesore të fibrave optike me indeks shkallë. Forma e indeksit mund të përshkruhet si:
n1   r < a (bërthamë) n(r) = n2   r ≥ a (mbështjellje) në të dy rastet.
Figura 3.2.a tregon një fibër optikë me indeks shkallë që mbart shumë mënyra, e cila do të emertohet fibra multimodë me një diametër të bërthamës të rendit 50μm ose më të madh, kjo vlerë është e mjaftueshme për të lejuar përhapjen e shumë mënyrave brenda bërthamës së fibrës. Kjo është ilustruar në figurë me anë të rrugëve të shumë rrezeve që kalojnë nëpër fibër. Figura 3.2.b tregon një fibër optikë me indeks shkallë që mbart një mënyrë të vetme, e cila do të emertohet fibra monomodë; mënyra që përhapet në përgjithësi është një mënyë transversë elektromagnetike. Në këtë fibër diametri i fibrës është i rendit 2 deri 10μm. Përhapja e një mënyre të vetme është ilustruar në figurë me anë të një rruge të vetme të rrezës (aksi i fibrës) përgjatë fibrës. Fibra monomodë me indeks shkallë ka përparësi të dukshme kundrejt fibrave multimodë lidhur me dispersionin intermodal (shtrembërimi i impulsive të dritës gjatë transmetimit). Ky dispersion merr vlera shumë të ulta në fibren monomodë sepse në këtë fibër lejohet të përhapet vetem një mënyrë (ose modë). Në fibrat multimodë dispersioni intermodal merr vlera të konsiderueshme. Kjo kufizon shumë edhe maksimumin e brezit të këtyre fibrave, kundrejt fibrave monomodë. Ndërsa për përdorime me brezë më të ulët fibrat multimodë paraqesin më shumë përparësi kundrejtë fibrave monomodë. Këto përparësi lidhen me faktorë të tillë si:
Johann Christian Bach
Johan Kristiani apo Bahu i Londrës, ishte biri më i ri çiftit të vjetër bashkëshortorë Bahu me gruan e dytë Ana Magdalenën (Anna Magdalena). Së pari në shtëpi e pastaj në Berlin ju nënshtrua mësimeve muzikore të të vllaut më të vjetër Karl Filip Emanuelit. Më 1756 shkoi në Itali për të studiuar tek Padre Martini (1706-1784) në Bolonjë. Që nga viti 1760 si Organist në Domin e Milanos, Bahu kompozojë edhe opera. Nami i ti ju përhapë gjerë në Angli. Më 1762 ai shkoi në Londër, ku së shpejti u emërua mjeshtër i muzikës së avancuar të Mretit dhe më 1764 së bashku me kompozitorin Karl Friderih Abel (1723-1787) thirren në jetë Koncertin Bah-Abel. Ky koncert ishte edhe ideja e organizimit të koncerteve të bazuara në parapagues. Për tetëvjeçarin Volfgang Amadeus Moxartin (Wolfgang Amadeus Mozart) takimi me Bahun në Londër më 1764/65 ishte një kënaqësi muzikore.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Fibrat optikë me indeks shkallë
-përdorimi i burimeve jokoherente të dritës, që jep një efektivitet të ulët në fibrën me një modë;
-kërkesa më të ulta ndaj konektorëve të fibrës.
Fibrat multimodë me indeks shkallë lejojnë përhapje të një numri të fundëm të modeve të udhëzuara gjatë kanalit. Numri i modeve të udhëzuara që përhapen varet nga parametrat fizikë të fibrës, si ndryshimi relativ i indeksave, rrezja e bërthamës, si dhe nga gjatësia e valës së dritës që transmetohet, që janë të përfshira në frekuencën e normalizuar të fibrës.
Fibrat optikë me indeks gradual
Fibrat optikë me indeks gradual nuk kanë një indeks të thyerjes konstant në bërthamë, por një indeks të bërthamës n(r) që zvogëlohet gjatë distancës radiale nga një vlerë maksimale n1 në aksin e fibrës në një vlerë konstante n2 në mbështjellje. Ky ndryshim i indeksit mund të paraqitet si:
n1[1-2Δn(r/a)t]1/2,r < a (bërthame) n(r) n1(1-2Δn)1/2=n2,r ≥ a (mbështjellje)
ku Δn është ndryshimi relativ i indeksit dhe t është parametër, që jep formën karakteristike të indeksit të bërthamës. Ekuacioni (3.1), i cili paraqet ndryshimin e indeksit si funsion të parametrit t lejon paraqitjen për tipe të ndryshme të formës së indeksit. Kështu për t = ∞ fitohet fibra me indeks shkallë, për t = 2 fibra me indeks gradual në formë parabolike të indeksit, për t = 1 fitohet një formë trekëndore e indeksit. Këto diapazone të formave të indeksit të thyerjes janë ilustruar në figurën 3.3 – 1. Format graduale të indeksit që japin rezulattet më të mira për përhapjen optike me fibër multimodë janë format parabolike të indeksit të bërthamës me t ≈ 2. Fibrat të cilët kanë këtë formë të indeksit të bërthamës janë tashmë të vlerësuar si fibart më të mirë multimodë dhe në përgjithësi kur thuhet fibër multimodë me indeks gradual nuk jepen parametra të tjerë, kjo nënkupton që kemi fibër me indeks gradual me formë parabolike me t = 2. Një fibër multimodë me indeks gradual me formë parabolike të indeksit të bërthamës është dhënë në figurën 3.3 – 2.
Shpejtësia e impulsit për shkak të dispersionit të materialit mund të konsiderohet si vonesa grup τg në fibrën optike e cila është reciproke me gjatësinë grup vg dhe jepet:
ku n1 është indeksi i thyerjes së materialit të bërthamës. Vonesa e impulsit τm për shkak të dispersionit të materialit në një fibër me gjatësi L do të jetë:
τm=L/c(n1-λ•dn1/dλ)
Për një burim me gjerësi spektrale të caktuar σλ dhe gjatësi vale qendrore λ, zgjerimi i impulsit për shakak të dispersionit të materialit mund të fitohet nga shpërthimi i ekuacionit (3.3) në seri të Taylor-it:
σm=σλ•dτm/dλ+σλ•2d2τm/dλ2+...    (3.4)
Termi i parë në ekuacionin (3.4) mbizotëron veçanërisht në gjatësitë e valës 0.8 dhe 0.9 μm, prandaj:
σm≅σλdτm/dλ           (3.5) Atëherë shpejtësia e impulsit mund të vlerësohet duke marrë në konsideratë varësinë e τm nga λ si më poshtë:
dτm/dλ=Lλ/c(dn1/dλ-d2n1/dλ2-dn1/dλ)=-Lλ/c•d2n1/dλ(3.6)
duke zëvendësuar shprehjen e fituar nga ekuacioni (3.6) në ekuacionin (3.5), zgjerimi i impulsit për shkak të dispersionit të materialit jepet nga:
M=1/L•dτm/dλ=λ/c|d2n1/dλ2|
Fibra multimodë me indeks shkallë
Duke përdorur modelin e teorisë së rrezes mund të paraqesim mënyrat që përhapen më shpejt dhe ato që përhapen më ngadalë përkatësisht me anë të rrezeve aksiale dhe rrezeve ekstreme. Rrugët e përshkruara nga këto dy rreze në një fibër me indeks shkallë idelae tregohen në figurën 3.4 Diferenca e vonesës midis këtyre dy rrezeve kur udhëtojnë në fibër lejon të vlerësohet zgjerimi i impulsit që shfaqet nga dispersioni intermodal brenda fibrës. Meqë të dyja rrezet përhapen me të njëjtën shpejtësi brenda bërthamës me indeks konstant, ato do të kenë një diferencë vonese që lidhet direkt me gjatësitë e rrugëve përkatëse që ato përshkruajnë brenda fibrës. Koha që i duhet rrezes aksiale për t’u përhapur gjatë aksit të fibrës me gjatësi L jep një vonesë minimale Tmin :
Tmin=L/(c/n1)=Ln1/c(3.9)
ku n1 është indeksi i bërthamës dhe c është shpejtësia e dritës në vakum. Rrezja ekstreme meridionale shfaq një vonesë maksimale në kohë Tmax ku:
Tmax=(L/cosθ)/(c/n1)=ln1/cosθ
Nissedal
Nissedal është një komunë në qarkun Telemark, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 905 km² dhe popullsi 1429 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Fibra multimodë me indeks shkallë
sinΦc=n2/n1=cosθ
Ku n2 është indeksi i mbështjelljës. Duke zëvendësuar në ekuacionin (3.10) për cosθ marrim:
Tmax=Ln12/cn2(3.12)
δTs=Tmax-Tmin=Ln1/cn2-Ln1/c=Ln12/cn2[(n1-n2)/n1] =Ln12Δn/cn2
ku Δn<<1
Ndryshimi relative i indeksave mund të jepet në formën:
Duke përshtatur ekuacionin Ln12/cn2[(n1-n2)/n1] marrim:
δTs=Ln1/c([n1-n2)/n2]≅Ln1Δn/c
Duke zëvendësuar për Δn nga ekuacioni N A =n1(2Δn2)1/2 marrim:
δTs=L(N A)2/2n1c
ku NA është hapja numerike për fibrën. Shprehjet e përafruara për diferencën e vonësës të dhëna në ekuacionet (3.16) dhe (3.17) përdoren zakonisht për të vlerësuar zgjerimin maksimal të impulsit në kohë për shkak të dispersionit intermodal në fibrat multimodë më indeks shkallë. Duhet të theksojmë që kjo analizë e thjeshtë ka marrë në konsideratë vetëm zgjerimin e impulsit nga rrezet meridionale dhe ka injoruar rrezet elikoidale që përhapen në fibër. Zgjerimi i impulsit në daljen e fibrës për shkak të dispersionit intermodal për fibrën multimodë më indeks shkallë (d.m.th. devijimi standard) mund të jepet si:
σs≅Ln1Δn/2√3c=L(N A)2/4√3n1c(3.18)
Ekuacioni (3.18) lejon të vlerësohet përgjigja e impulsit e një fibre multimodë me indeks shkallë, në qoftë se supozohet që mbizotëron dispersioni intermodal dhe kemi një shpërndarje uniforme të rrezeve të dritës. Zgjerimi i impulsit është në përpjestim të drejtë me ndryshimin relativ të indeksave dhe me gjatësinë e fibrës L. Pikërisht kjo gjë pengon përdorimin e fibrave multimodë me indeks shkallë në sistemet me brez të gjerë dhe distance të gjata. Në fakt zgjerimi i impulsit mund të reduktohet duke zvogëluar ndryshimin relativ të indekseve të thyrjes për fibrën. Kështu që fibrat që kanë vlera të vogla janë më të mira për të fituar transmetim me dispersion të ulët. Megjithatë siç shihet nga ekuacioni (3.18) zvogëlimi i parametrit σs zvogëlon këndin e pranimit θa dhe për pasojë NA, gjë që keqëson kushtet e lëshimit të dritës në fibër. Prandaj gjithmonë kërkohet një kompromis midis këtyre faktorëve. Dispersioni intermodal mund të reduktohet edhe nga mekanizmat e përhapjes brenda fibrave praktike. Për shembull, ekzsiton shuarja e ndryshme e modeve të ndryshme në një fibër me indeks shkallë. Kjo si rrjedhojë e depërtimit të fushës së modeve të rendeve më të larta në mbështjelljen e valësjellësit. Ndërsa modet me rende më të ulëta shfaqin humbje më të mëdha në ndërfaqen bërthamë-mbështjellje për shkak të parregullësive që tentojnë të përqëndrojnë fuqinë optike të transmetuar në modet e rendeve të ulta më të shpejta. Kështu që shuarja e ndryshme e modeve zvogëlon zgjerimin e impulsit intermodal në një linjë me fibër optike multimodë me indeks shkallë. Mekanizëm tjetër që redukton zgjerimin e impulsit në fibrat multimodë real (joideal) është çiftimi i modeve ose përzierja. Çiftimi midis modeve të udhëzuara transferon fuqinë optike nga modet më të ngdalëta në ato më të shpejta dhe anasjellëtas. Për rrjedhojë në rastet kur kemi çiftim të fortë fuqia optike synon të transmetohet me një shpejtësi mesatare, që është një e mesme e shpejtësive të modeve të ndryshme të përhapjes. Kjo zvogëlon dispersionin intermodal në linjë dhe sjëll një avantazh për të inkurajuar çiftimin e modeve brenda fibrave multimodë. Shprehja për diferencën e vonesës së dhënë në ekuacionin (3.16) për një fibër ideal me indeks shkallë mund të modifikohet për fibrën me çiftim të modit gjatë gjithë modeve të udhëzuara si:
δTs≅n1Δn/c•(LLc)1/2
ku Lc është një gjatësi karakteristike për fibrën dhe është në përpjestim të zhdrejtë me fuqinë e çiftimit. Që këtej del që diferenca e vonesës rritet më ngadalë, në vend të varësisë direkte me L të dhënë në ekuacionin (3.5). Megjithatë teknika më e sukseshme për reduktimin e dispersionit intermodal në fibrat multimodë është krijimi i një forme të indeksit të thyrjes sa më afër formës parabolike. Kjo shkakton edhe barazimin e kohëve të transmetimit të modeve të ndryshme siç do të spejgohet në paragrafin në vijim.
Fibra multimodë me indeks gradual
Figura 3.4 – 1 (b) tregon rrugën e disa rrezeve meridionale brenda bërthamës së fibrës. Mund të vërehet re se përveç rrugës sipas aksit, rrezet meridionale ndjekin edhe trajektore sinusoidale me gjatësi të ndryshme që rezultojnë nga ndryshimi gradual i indeksit. Përmirësimi më i madh në brezin e fibrës multimodë arrihet me një formë të pastër parabolike të indeksit, ose me një formë përafërsisht parabolike. Kjo për faktin se në këto fibra fitohet reduktimi më i madh i diferencës së vonesës midis mënyrave më të shpejta dhe atyre më të ngadalta. Duke përdorur një përafërim të teorisë së rrezes, diferenca e vonesës jepet nga:
δTs≅Ln1(Δn)2/2c≅(N A)4/8n13c
Ndërsa në analizën më rigoroze duke përdorur teorinë e fushës elektromagnetike gjendet një gjerësi në dalje të fibrës si më poshtë:
δTg≅Ln1(Δn)2/8c
që korrespondon me një rritje në kohën e transmetimit në modet më të ngadalta kundrejt modeve më të shpejta. Shprehja e dhënë në ekuacionin (3.22) nuk ngushton brezin sepse 70% e fuqisë optike është e përqendruar në gjysmën e parë të intervalit. Që këtej zgjerimi i impulsit është një parameter i përdorshm në fibrat multimodë me indeks gradual. Nga kjo mund të tregohet që zgjerimi i impulsit i një fibre me indeks gradual me formë të indeksit afërsisht parabolike zvogëlohet në krahasim me zgjerimin e ngjashëm për fibrën korresponduese me indeks shkallë (d.m.th. me të njëjtin ndryshim relativ të indekseve) si më poshtë:
σg=Δn/Dσs
ku D është një konstantë midis 4 dhe 10 që varet nga saktësia e vlerësimit dhe forma optimale e saktë e zgjedhur. Përmirësimi teorik për një fibër me indeks gradual në lidhje me zgjerimin intermodalë të impulsit jep një faktorë deri 1000 herë (figura 3.5 - 2). Megjithatë ky nivel i lartë përmirësimi nuk arrihet gjithmonë në praktikë, për shkak të vështirësive në kontrollimin radial të formës së indeksit në gjithë gjatësinë e fibrës. Një devijim i vogël në formën e indeksit nga optimumi rezulton në rritje të zgjerimit intermodal të impulsit. Në realitet faktori i përmirësimit në fibrat me indeks gradual të fabrikuara arrin vlerën 100. Faktor tjetër i rëndesishëm në përcaktimin e formës optimale të indeksit për një fibër me indeks gradual është dispersioni i shkaktuar nga diferena e indekseve të thyerjes midis bërthamësë së fibrës dhe mbëshjtjelljes. Ky dispersion rezulton nga një ndryshim në formën e indeksit kundrejt gjatsisë valore në fibrën me indeks gradual dhe jepet shpesh me një parametër që njihet si parametri i dispersionit të formës. Kështu që një formë e optimizuar me një gjatësi vale të dhënë nuk është e nevojshme të optimizohet në gjatësitë e tjera valore. Ashtu si gjithë burimet për fibrat optike (d.m.th laser ose LED) kanë një gjerësi spektrale të fundme, edhe forma e indeksit duhet të jetë e ndryshueshme për të kompesuar këtë mekanizëm të dispersionit. Para së gjithash, dispersioni minimal i përgjithshmëm për fibren me indeks gradual është gjithashtu i kufizuar nga mekanizmat e tjerë të dispersionit intramodal (si dispersioni i materialit dhe i valësjellësit). Këto shkaktojnë zgjerim të përkohshëm të impulsit me rreth 0.8 dhe 1 ns/km me burim laser dhe LED përkatësisht. Pra, në praktikë vlerat e zgjerimit të impulsit për fibrat me indeks gradual shtrihen në diapazonin 0.2 deri 1 ns/km. Kjo bën që parametri që shpreh produktin brez – gjatësi të jetë midis 0.5 dhe 2.5 GHz/km kur përdoren burime laser dhe fibra me formë optimale të indeksit. Shqetësimet përgjatë fibrës si vibrimet, jovazhdueshmeritë, bashkuesit, lidhësit dhe çiftimet burim/detektor mund të shkaktojnë fluktuacione dhe për rrjedhojë edhe zhurmë modale. Transmetimi analog është gjitjmonë më i ndjeshëm ndaj zhurmës modale, për shkaë të niveleve të larta të fuqisë optike të kërkuara në marrës. Prandaj në këto sisteme në kriteret e projektimit duhet të merret në konsideratë zhurma modale. Zhurma modale mund të jetë e pranishme edhe në linjat me fibër monomodë kur në të lejohet përhapja e dy modeve kryesore me polarizim normal ose kur modet e rendit të dytë nuk janë shuar në nivele të mjaftueshme. Tipi i parë i zhurmës modale në fibrën monomodë njihet si zhurmë modale e polarizume, ndërsa tipi i dytë i zhurmës modale është i lidhur me gjatësinë valore. Për të reduktuar zhurmën modale duhet zgjedhur në seksionin riparues fibra special në vlera më të ulta të gjatësisë së valës së prerjes se sa fibra monomodë të linjës së komunikimit në distancë. [3]
DISPERSIONI
Shqyrëtimi i këtij fenomeni është i një rëndësie të veçantë, sepse ai në mënyrë të drejtpërdrejt ndikonë në gjerësinë e impulseve të dritës, duke ndikuar kështu në shpejtësinë dhe largësinë e transmetimit të informacioneve. Në fibrat multimodë ky fenomen është mjaft prezent për shkaktë prezencës së shumë rrezeve të dritës, që i bënë të përshtatshëm për transmetim të informacioneve në largësi më të vogla dhe shpejtësi më të vogël në krahasim me fibrat monomodë tek të cilët fenomeni i dispersionit është dukshëm më i vogël, që i bënë këta të fundit të jenë më të përshtatshëm për transmetim të informacioneve me shpejtësi më të mëdha respektivisht në largësi më të mëdha.
Dispersioni i sinjalit të dritës në fibrat optikë
Dispersioni i sinjalit optik të transmetuar shkakton shtrembërime për dy tipet e transmetimeve numerike dhe analoge përgjatë fibrës. Përdorimi i transmetimit me fibër optike është i shoqëruar me ndonjë tip modulimi numerik prandaj futetnje mekanizëm dispersioni brenda fibrës që shkakton zgjerimin e impulseve të dritës së transmetuar ndërkohë që ato udhëtojn gjatë kanalit. Ky fenomen është ilustruar në figurën 4.1-1, ku siç shihetse çdo zgjerim i impulsit dhe mbimbulimi me impulsin fqinjë, bëhet pothuajse i padallueshëm në pikën e marrjes. Ky fenomen njihet me emrin interferenca intersimbolike (ang. ISI – Inter Symbol Interference). Sa më shumë rritet fenomeni ISI aq më shumë rritet numri i gabimeve që shfaqen në kanalin optikë numerik. Shpejtësia e gabimit është funksion i shuarjes së sinjalit në linjë dhe raportit sinjal – zhurmë (ang. SNR – Signal Noise Ratio) në marrës. Dispersioni i sinjalit kufizon brezin maksimal të mundshëm që mund të fitohet nga një fibër optike e veçant deri në pikën ku simbolet individuale nuk mund të dallohen më. Për të mos pasur mbimbulim të impulseve të dritës në një linjë me fibër optikë shpejtësia e transmetimit të bitëve Bτ duhet të jetë më e vogël se kohëzgjatja e impulsit të zgjeruar nga dispersioni (2τ). Kështu pra:
Bτ≤1/2τ
Një tjetër vlerësim i maksimumit të shpejtësisë së bitëve për një kanal optikë me dispersion të dhënë mund të fitohet duke konsideruar që impulset e dritës në dalje të kenë një formë Gaussiane. Në këtë rast fitohet shprehja:
Bτmax≅0.2/σ bit/s
Ky relacion jep një përafrim të mirë, të arsyeshëm për forma të tjera të impulseve që mund të rezultojn në dalje si rrjedhojë e mekanizmave të ndryshme dispersive brenda fibrës. Në mënyrë që të vlersohet sasia e zgjerimit të impulseve brenda tipeve të ndryshme të fibrave optike, është e nevojshme të trajtohet mekanizmi i dispersionit. Ky mekanizëm përfshin dispersioni e materialit, dispersionin e valësjellësit, dispersioni intermodal dhe dispersioni i formës së indeksit.
Dispersioni intramodal
Dispersioni intermodal ose kromatik mund të ndodhë në të gjitha tipet e fibrës optike dhe rezulton nga gjerësia spektrale e fundme e burimit optikë. Përderisa burimet optike nuk emetojnë tamam një frekuencë të vetme por një bandë frekuencash (në këtë rast për burimet laser kjo është një pjesë e vogël e frekuencës së qendrës, por për burimet LED merr një vlerë përqindjeje të lartë), atëherë shfaqen diferenca në vonesat e përhapjes midis komponeneteve spektrale të ndryshme të sinjalit të transmetuar. Kjo shkakton zgjerimin e çdo modi të transmetuar dhe shfaqet dispersioni intramodal. Diferencat e vonesave mund të shkaktohen nga vetitë dispersive të materialit të valësjellësit (dispersioni i materialit) si dhe efektet përçuese të drejtuara brenda strukturës së fibrës (dispersioni i valësjellësit).
Dispersioni i materialit
Zgjerimi i impulsit për shkak të dispersionit të materialit vjen si rrjedhojë e shpejtësive grup të ndryshme të komponetëve spektralë të ndryshëm të lëshuara në fibër nga burimi optikë. Ai shfaqet kur shpejtësia e fazës e një vale plane që përhapet në dielektrik ndryshon jolinearisht me gjatësinë e valës, dhe thuhet që materiali krijon dispersion kur derivati i rendit të dytë të indeksit të thyerjes kundrejt gjatësisë valore nuk është zero. Shpejtësia e impulsit për shkak të dispersionit të materialit mund të konsiderohet si vonesa grup τg në fibrën optike e cila është reciproke me gjatësinë grup vg dhe jepet:
τg=dβ/dω=1/c(n1-λ•dn1/dλ)
ku n1 është indeksi i thyerjes së materialit të bërthamës. Vonesa e impulsit τm për shkak të dispersionit të materialit në një fibër me gjatësi L do të jetë:
τm=L/c(n1-λ•dn1/dλ)(4.3.2)
Miu
Miu është një gjitar i vogël që i perket rendit të brejtësve. Lloji më i njohur i miut është a i miut të zakonshëm shtëpiak (Mus musculus). Në disa vende, lloje të caktuara të minjeve të fushës janë gjithashtu të zakonshëm. Ky brejtës është ngrënë nga zogj të mëdhenj të tillë si skifterët e shqiponjat. Ata janë të njohur për të pushtuar shtëpitë për ushqim dhe strehim herë pas here.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i materialit
Për një burim me gjerësi spektrale të caktuar σλ dhe gjatësi vale qendrore λ, zgjerimi i impulsit për shakak të dispersionit të materialit mund të fitohet nga shpërthimi i ekuacionit (4.3.2) në seri të Taylor-it:
σm=σλ•dτm/dλ+σλ2dτm/dλ2+...(4.3.3)
Termi i parë në ekuacionin (4.3.3) mbizotëron veçanërisht në gjatësitë e valës 0.8 dhe 0.9 μm, prandaj:
Miu
Reputacioni
Edukate fillim është në rreth 50 ditë të moshës në të dy femra dhe meshkuj, edhe pse femrat mund të kenë estrus tyre të parë në 25-40 ditë. Minj janë të raundit polyestrous dhe race vit; ovulacionit është spontan. Kohëzgjatja e ciklit estrous është 4-5 ditë dhe estrus vetë zgjat rreth 12 orë, që ndodhin në mbrëmje. Smears vaginale janë të dobishme në matings kohë për të përcaktuar fazën e ciklit estrous. Çiftëzimit është zakonisht nate dhe mund të konfirmohet nga prania e një plug copulatory në vaginë deri në 24 orë pas ndërzimit. Prania e spermës në një shpifje vaginale është gjithashtu një tregues të besueshëm të çiftëzimit.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i materialit
σm≅σλdτm/dλ(4.3.4)
Atëherë shpejtësia e impulsit mund të vlerësohet duke marrë në konsideratë varësinë e τm nga λ si më poshtë:
Miu
Reputacioni
Minj Femra vendosur së bashku kanë tendencë për të shkuar në anestrus dhe nuk e ciklit. Në qoftë se të ekspozuar ndaj një mouse mashkull ose feromonet e një mouse mashkull, shumica e femrave do të shkojë në estrus në rreth 72 orë. Ky lloj sinkronizimi të ciklit estrous është i njohur si efekt Whitten. Ekspozimin e një mouse race kohët e fundit në feromonet e një miu të çuditshme mashkull mund të parandalojnë ngulitje (ose pseudopregnancy), një fenomen i njohur si efekt Bruce.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i materialit
dτm/dλ=Lλ/c(dn1/dλ-d2n1/dλ2-dn1/dλ)=-Lλ/c•d2n1/dλ2(4.3.5)
Miu
Reputacioni
Periudha mesatare shtatzënësi është 20 ditë. Një estrus pjellore ndodh pas lindjes 14-24 orë pas pjellje, dhe prodhimin e qumeshtit të njëkohshme dhe zgjat 3-10 ditë ngjizje shtatzënësi për shkak të transplantim vonuar. Madhësia mesatare e mbeturinave është 10-12 optimal gjatë prodhimit, por është shumë tendosje të varur. Si një rregull i përgjithshëm, i natyrshëm minj kanë tendencë të kenë periudha më të gjata shtatzënësi dhe litra më të vogla se minj outbred dhe hibrid. Të rinjtë janë të thirrur pups dhe peshojnë 0,5-1,5 g (0,018-0,053 ons) në lindje, janë hairless, dhe kanë qepallat mbyllur dhe veshët. Kanibalizëm është e pazakontë, por femrat nuk duhet të jenë të shqetësuar gjatë pjellje dhe për të paktën 2 ditë pas lindjes. Pups janë zvjerdhur në 3 javë të moshës, peshës ia ndau gjinin është 10-12 g (0,35-0,42 ons). Nëse estrus pas lindjes nuk është shfrytëzuar, femër rifillon çiklizmit 2-5 ditë post-ia ndau gjinin.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i materialit
σm=σλL/c |λd2n1/dλ2|
Miu
Reputacioni
Minj porsalindur mashkull dallohen nga femrat porsalindur duke u shënuar distancë më të madhe anogenital dhe papilla të mëdha gjenitale në mashkull. Kjo është kryer më së miri duke hequr bishtin e littermates dhe krahasuar perineums.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i materialit
Dispersioni i materialit për fibrat optike shpesh vlerësohet si vlera e σm. Megjithatë, ai mund të jepet me anë të një parametri M të dispersionit të materialit dhe përcaktohet si:
M=1/L•dτm/dλ=λ/c|d2n1/dλ2|
Dhe shpesh jepet në njësi të ps nm-1 km-1 Figura 4.3-.1 tregon ndryshimin e parametrit M të dispersionit të materialit nga gjatësia valore për një fibër të pastër silici. Vihet re që dispersioni i materialit tenton në zero në gjatësitë e valëve më të gjata, rreth zonës 1.3 μm (per fibër silici të pastër). Kjo jep një arsye tjetër (përveq shuarjeve të ulta) për të punuar në gjatësi vale më të gjata ku dispersioni i materialit mund të minimizohet. Gjithashtu përdorimi i një burimi laser me gjatësi spektrale të ngushtë në vend të burimit LED si burim optikë çon gjithashtu në reduktimin e zgjerimit të impulsit për shkak të dispersionit të materialit, qoftë edhe në gjatësi vale edhe më të shkurtra.
Dispersioni i valësjellësit
Transmetimi i impulsive të dritës në fibër mund të shkaktoj gjithashtu dispersion intramodal. Kjo vjen si pasojë e ndryshimit në shpejtësinë grup ndaj gjatësisë së valës për një mod të veçantë, duke pasur parasysh përafërimet sipas teorisë së rrezes, që tregon që këndi midis rrezes dhe aksit të fibrës ndryshon me gjatësinë e valës. Kjo sjell edhe një ndryshim në kohët e transmetimit për rrezet dhe për rrjedhojë shfaqet dispersioni. Fibrat multimodë ku shumica e modeve përhapen larg nga prerja, nuk shfaqin dispersion të valësjellësit të ndjeshëm (ai merr vlera të papërfillshme në krahasim me dispersionin e materialit). Ndërsa në fibrat monomodë, ku efektet e mekanizmave të ndryshëm të dispersionit nuk janë të lehta të ndahen, dispersioni i valësjellësit mund të marrë vlera të konsiderueshme.
Dispersioni intermodal
Zgjerimi i impulsit për shkak të dispersionit intermodal (ndonjëherë i referuar si dispersioni modal ose i mënyrës) rrjedh si pasojë e diferencave të vonesës së përhapjes midis modeve brenda një fibre multimodë. Modet e ndryshme që formojnë impulsin në një fibër multimodë udhëtojnë gjatë kanalit me shpejtësi grup të ndryshme. Prandaj gjerësia e impulsit në dalje varet nga kohët e transmetimit të mënyrave më të ngadalta dhe atyre më të shpejta. Kështu fibrat multimodë me indeks shkallë shfaqin një sasi të lartë të dispersionit intermodal i cili jep zgjerimin më të madh të impulsit. Megjithatë në fibrat multimodë dispersioni intermodal mund të reduktohet me anë të përshtatjes së një forme optimale të indeksit të thyerjes, i cili është provuar të jetë sa më afër formës parabolike në shumicën e fibrave me indeks gradual. Zgjerimi i përgjithshëm i impulsit në fibrat multimodë me indeks gradual rezulton shumë më i vogël se në fibrat multimodë me indeks shkallë (në përgjitjësi më një faktor prej 100). Prandaj fibrat multimodë me indeks gradual të përdorura me një burim multimodë japin brez jashtëzakonisht të madh, një përparësi e madhe kundrejt fibrave multimodë me indeks shkallë. Në kushtet e punimit me një mënyrë të vetme nuk shfaqet dispersion intermodal dhe për rrjedhojë zgjerimi i impulsit është pasojë e mekanizmave të dispersionit intramodal. Teorikisht ky përfundim takon fibrave monomodë me indeks shkallë, ku lejohet të përhapet vetëm modë. Megjithëse edhe këto fibra shfaqin realisht zgjerim të impulsit, përsëri ato japin gjerësitë e brezit më të mëdha të mundshme. Në përgjithësi ato janë të përdorura vetëm me burime monomodë. Në mënyrë që të jepet një krahasim i thjeshtë për zgjerimin e impuilsit intermodal midis fibrave multimodë më indeks shkallë dhe multimodë më indeks gradual është me vend që të konsiderojmë përhapjen e dritës në fibër sipas optikës gjeometrike për të dy tipët e fibrave të mësipërme.
Miu
Me cka ushqehen
Kushtet e zakonshme të përdorura për t'iu referuar të moshave të ndryshme / madhësive të minj e shitura për ushqim kafshët janë të "pinkies", "fuzzies", "crawlers", "hoppers", dhe "të rriturit". [9] Pinkies janë minj porsalindur që nuk kanë ende rritur lesh; fuzzies kanë disa lesh por nuk janë shumë të lëvizshme, hoppers kanë një shtresë të plotë të flokëve dhe janë plotësisht të lëvizshme, por janë më të vogla se minj të rritur. Minj pa lesh janë më të lehtë për të kafshëve për të konsumuar, por minj me lesh mund të jetë më bindëse si ushqim i kafshëve. Këto terma janë përdorur edhe për t'iu referuar fazat e ndryshme të rritjes së rats (shih rat Dashuroj).
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i përgjithshëm i fibrës
Dipersioni i përgjithshëm në fibrat multimodë përfshinë të dy llojet e dipesionit, intramodal dhe intermodal. Zgjerimi i impulsit në fibrat monomodë ndodh kryesisht si pasojë e dispersionit intramodal ose kromatik, sepse në këto fibra lejohet të përhapet vetëm një modë. Për pasojë brezi është i kufizuar nga gjerësia spektrale e fundme e burimit. Mekanizmi i dispersionit në fibrën monomodë nuk është i ngjashëm me atë në fibrën multimodë, përkundrazi është më kompleks. Llogaritjet e dispersionit tregojnë për një varësi ndaj tre efekteve dhe e vështirësojnë nxjerrjen e rezultateve, por megjithatë mund të jepet një shprehje përfundimtare e ndarë në tre komponente dispersioni, në mënyrë që çdo komponent të mbizotërohet nga një efekt. Efektet që shfaqen jepen nga tre parametra, si më poshtë:
1.Parametri i dispersionit të materialit DM i përcaktuar nga n1 ose n2 përkatësisht për bërthamën ose mbështjelljen.
2.Parametri i dispersionit të valësjellësit DλM.
Miu
Me cka ushqehen
Garri
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Dispersioni i përgjithshëm i fibrës
3.Parametri i dispersionit të formës DP.
Në këtë mënyrë gjendet dispersioni total i rendit të parë në një fibër reale monomodë:
DT=DM+Dλ+DP
i cili është thjeshtë shumë e tre komponentëve të dispersionit të materialit DM, të dispersionit të valësjellësit Dλ dhe dispersionit të formës DP. Në fibrat monomodë standard me qelq prej silici dispersioni total mbizotëron nga dispersioni i materialit. Ky parametër ka varësi nga gjatësia valore dhe është provuar që karakteristika shkon në zero në gjatësinë valore 1.27 μm. Kjo pikë me dispersion materiali zero (ang. Zero Material Dispersion - ZMD) mund të zhvendosen në zonën e gjatësive valore 1.2 deri 1.4 μm, me anë të shtimit të elementëve të posaçëm në materialin e fibrës. Gjithsesi pika ZMD nuk paraqet një pikë me zgjerim zero të impulsit, sepse dispersioni i impulsit ndodh si rezultat i dispersionit të vlësjellësit dhe të dispersionit të formës. Mund të vihet re që në zonën e punës në një mënyrë ku frekuenca e normalizuar është më e vogël se 2.405 dispersioni i valësjellësit është gjithmonë pozitiv dhe ka një maksimum në V=1.15. në këtë rast dispersioni i valësjëllësit shkon në zero jashtë zonës së punës me një modë në V=3.0. Megjithatë një ndryshim në parametrat e fibrës (si rrezja e bërthamës) ose gjatësia e valës e punës ndryshojnë frekuencën e normalizuar dhe për rrjedhojë edhe dispersionin e valësjellësit. Për gjatësi valore më të gjata se pika ZMD parametri i dispersionit të materialit është pozitiv, ndërsa parametri i dispersionit të valësjëllësit është negativ. Mund të gjendet një gjatësi vale pak më e madhe se në pikën ZMD ku dispersioni i materialit të kompensohet nga ai i valësjellësit dhe në këtë mënyrë të fitohet një parametër i dispersionit total i rendit të parë i barabartrë me zero. Kjo gjatësi vale në parametër total dispersioni zero gjindet në zonën 1.3 deri 2 μm. Gjatësia e valës mund të shtrihet në vlerën 1.55 μm me anë të kombinimit të tre teknikave. Këto teknika synojnë në:
a)uljen e frekuencës së normalizuar për fibër;
b)rritjen e ndryshimit relativ të indeksit të thyrjes për fibrën;
c)përzierje e përshtatshme e silicit me germanium;
Këto teknika lejojnë gjithashtu që të fitohen produkte brez – gjatësi për fibrat monomodë të rendit më të lartë se 100 GHz/km, kundrejt një disavantazhi të vogël të ritjes së shuarjes për shkak të shpërndarjes Rayleight brenda fibrës prej silici me përzierje (jo të pastër). Për fibra monomodë të optimizuara për të punuar në gjatësinë e valës 1.3 μm, CCIT rekomandon që vlera maksimale e dispersionit kromatik DT të mos kalojë vlerën 3.5 ps nm−1km−1 në zonën e gjatësive valore 1.285 deri në 1.330 μm. Për më tepër për të njëjtën fibër DT duhet të jetë më e vogël se 20 ps nm−1km-1 në gjatësinë e valës prej 1.55 μm. Që këtej rrjedh që dispersioni total zero merret në gjatësinë e valës ku parametri DT = 0. Megjithatë duhet të theksojmë që kur dispersioni total i rendit të parë bëhet zero, në të vërtetë shfaqen fenomene që shkaktojnë dispersion të rendit të dytë.
PËRMBLEDHJE
Në përfundim të këtij punimi janë dhënë edhe konkluzionet e nxjerra gjatë punimit të temës së diplomës, e ato konkluzione të nxjerra janë:
1). Dispersioni i sinjalit kufizon brezin maksimal të mundshëm që mund të fitohet nga një fibër optike e veçant deri në pikën ku simbolet individuale nuk mund të dallohen më. Për të mos pasur mbimbulim të impulseve të dritës në një linjë me fibër optikë shpejtësia e transmetimit të bitëve duhet të jetë më e vogël se kohëzgjatja e impulsit të zgjeruar nga dispersioni (2τ).
BT ≤ 1/2τ
2). Zgjerimi i impulsit për shkak të dispersionit intermodal (ndonjëherë i referuar si dispersioni modal ose i mënyrës) rrjedh si pasojë e diferencave të vonesës së përhapjes midis modeve brenda një fibre multimode.
3). Fibrat multimodë me indeks shkallë shfaqin një sasi të lartë të dispersionit intermodal i cili jep zgjerimin më të madh të impulsit. Megjithatë në fibrat multimodë dispersioni intermodal mund të reduktohet me anë të përshtatjes së një forme optimale të indeksit të thyerjes, i cili është provuar të jetë sa më afër formës parabolike në shumicën e fibrave me indeks gradual.
5). Mekanizëm tjetër që redukton zgjerimin e impulsit në fibrat multimodë real (joideal) është çiftimi i modeve ose përzierja. Çiftimi midis modeve të udhëzuara transferon fuqinë optike nga modet më të ngdalëta në ato më të shpejta dhe anasjellëtas.
6). Përmirësimi teorik për një fibër me indeks gradual në lidhje me zgjerimin intermodalë të impulsit jep një faktorë deri 1000 herë. Megjithatë ky nivel i lartë përmirësimi nuk arrihet gjithmonë në praktikë, për shkak të vështirësive në kontrollimin radial të formës së indeksit në gjithë gjatësinë e fibrës. Një devijim i vogël në formën e indeksit nga optimumi rezulton në rritje të zgjerimit intermodal të impulsit.
7). Zhurma modale mund të jetë e pranishme edhe në linjat me fibër monomodë kur në të lejohet përhapja e dy modeve kryesore me polarizim normal ose kur modet e rendit të dytë nuk janë shuar në nivele të mjaftueshme. Për të reduktuar zhurmën modale duhet zgjedhur në seksionin riparues fibra special në vlera më të ulëta të gjatësisë së valës së prerjes se sa fibra monomodë të linjës së komunikimit në distancë.
Https
HTTPS ( Hypertext Transfer Protocol Secured ) është kombinim i Hypertext Transfer Protocol me Secure Sockets Layer/Transfer Security Layer protokolin me qëllim që të sigurohet enkriptimi dhe identifikimi i sigurtë i serverit, përdor portin 443. HTTPS konektimi më së shumti përdoret për transkaksione të të hollave përmes internetit dhe për transmetimin e informacioneve te ndieshme. Ideja Ideja kryesore e HTTPS protokolit është të krijohet një kanal i sigurtë permes një rrjeti të pasiguruar. Kjo siguron mbrojtjen nga sulmi me kusht që çertifikata ëeshtë e leshuar nga autori i  çertifikates.
Që HTTPS rrjeta të jetë e besueshme vetëm nëse plotsohen kushtet të cilat janë
1.Që përdoruesi të besojë qe web-shfletuesi(browser) saktësisht e implementon HTTPS protokolin me çertifikatë të parainstaluar.
2.Që përdoruesi të besojë qe çertifikata garanton vetëm për web-faqet  legjitime.
3.Që web-site-i ofron një  çertifikatë te vlefshme(për  çertifikaten e pavlefshme  shfaqë paralajmrim në shumicen e rasteve), që do të thotë se  çertifikata është e nenshkruar nga ana e trupit të autorizuar.
4.Që çertifikata saktësisht ta identifikoje web-site-in.
5.Që përdoruesi të besoje që enkriptimi i protokollit është i pathyeshem nga ana e sulmuesve(hakereve).</b>
Në rastin e hyrjes ne web-site me çertifikate jo te rregullt, shfletuesit(browseret) më të vjetër do të paraqisnin nje dialog me pyetjen "A deshironi të vazhdoni?".Shfletuesit më të ri paraqesin pytje pergjatë gjithë dritares.Shfletuesit e ri gjithashtu në fushën e adreses tregojnë infromacion për sigurinë e faqes.Validimi i vazhduar (ang. Extended Validation) i  çertifikates  mundëson   ne shfletuesit e rinj  që në fushën e adresës(adress bar) të paraqitet ngjyra e gjelbër. çertifikatat e tilla janë më të shtrenjta se ato të thjeshtat.Shumica e shfletuesve japin paralajmërim në qoftë se sajti shfrytëzon përmbajtje nga ndonjë adresë tjetër e cila nuk është e verifikuar nga çertifikatat digjitale.
Kardiomiopatitë
Shumë sëmundje kardiake jane dytësore ndaj disa gjendjeve te tjera ( për shembull ateroskleroza koronare, hipertensioni , ose sëmundjet valvulare te zemrës ). Megjithatë, ka disa te cilat i vishen disfunksonit miokardial te brendshëm. Sëmundje te tilla kardiake quhen kardiomiopati(fjalë per fjalë, sëmundje te muskujve te zemrës). Ato jane nje grup i ndryshëm qe perfshijnë crregullimet inflamatore ( miokarditi ), sëmundet imunologjike ( per shëmbull, sarkoidoza ), crregullimet metabolike sistemike ( per shëmbull , hemokromatoza ) , distrofitë muskulore dhe crregullimet.
Ndarja
Kardiomiopatitë mund te ndahen sipas nje sërë kriteresh. Klasifikimi i vitit 2006 i Shoqatës Amerikane te Zemrës i ndan ne dy grupe kryesore : (1) Parësoret, të cilat perfshijnë ato entitete në te cilat sëmundja është e kufizuar vetëm ne muskujt e zemrës ose kryesisht aty , dhe (2) Dytësoret , në të cilat zemra është e përfshire si pjesë e një crregullimi te gjeneralizuar shumëorganor. Brenda secilit prej këtyre dy grupeve, disa semundje jane gjenetike , te tjera jane te fituara , dhe shume jane idiopatike. Nje klasifikim me klinik dhe funksuonal i ndan kardiomiopatite ne tre grupe :
*Kardiomiopatia e zgjeruar *Kardiomiopatia hipertrofike *Kardiomiopatia kufizuese
Kardiomiopatia e zgjeruar Kardiomiopatia e zgjeruar karakterizohet nga zgjerimi perparues kardiak dhe disfunksioni tkurres (sistolik), zakonisht me hipertrofi te njekohshme. Ndonjeher quhet kardiomiopatia kongjestive. Perafersisht 25%-35% e rasteve me kardiomiopati te zgjeruar kane baze gjenetike. Te tjerat vijne prej nje sere demtimesh miokardiale te fituara duke perfshire ekspozimet toksike, miokarditi dhe ndryshimet e lidhura me shtatzanine. Ne disa paciente shkaku i kardiomiopatise te zgjeruar eshte i panjohur. Raste te tilla jane quajtur ne menyre te pershtatshme kardiomiopati e zgjeruar idiopatike.
Kardiomiopatia kufizuese Kardiomiopatia kufizuese karakterizohet nga nje ulje paresore e kompliances ventrikulare te demtuar gjate diastoles ( thene me thjesht, muri eshte me i ngurt). Funksioni tkurres (sistolik) ne ventrikulin e majte zakonisht eshte i paprekur. Ne kete menyre gjenjda funksionale mund te ngaterrohet me ate te perikardit konstriktiv.