cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xhovani Bokaço
Rikthimi melankolik në Firence
Horizonti i Boccaccio-s, me rikthimin në Firence në fillim të viteve 1340, ndryshoi tërësisht nga këndvështrimi ekonomik dhe shoqëror. Duke e vuajtur jetën tepër të ngushtë dhe provinciale të Firences, do të kërkonte gjatë gjihtë jetës të kthehej në Napolin e dashur. Duke nisur që nga viti 1341 me realizimin e Epistola V adresuar mikut të vjetër Niccolò Acciaioli, tashmë komandant i përgjithshëm i Mbretërisë së Napolit. Megjithë këtë vuajtje emotive për braktisjen e qytetit të qeshur partenopeas, Boccaccio diti ndërkohë të perceptonte ngrohtësinë "mëmësore" të qytetit të tij të lindjes, tipik i kulturës mesjetare, duke kërkuar të fitonte zemrën e bashkëqytetarëve të tij nëpërmjet realizimit të Kommedisë së Nimfave fiorentine dhe Ninfale fiesolano. Megjithë sukseset letrare, gjendja ekonomike e Boccaccio-s nuk dha shenja përmirësimi, duke e detyruar letrarin e ri të largohej nga Firencia në përpjekje për të mar një pozicion në ndonjë oborr emilian.
Qëndrimi ravenas dhe forlez (1347-1348)
Midis viteve 1345 dhe 1346 Boccaccio qëndroi në Ravena, pranë oborrit të Ostasio-s së I da Polenta, ku u përpoq të merte ndonjë detyrë fitimprurëse dhe ku përfundoi vulgarizimin (dmth. përkthimin në gjuhën vulgare italiane) të dekës së tretë dhe të katërt të Ab Urbe Condita të Tit Livit , duke ja kushtuar zotërisë ravenas. Me të dështuar ky synim, në 1347 Boccaccio u trasferua në Forlì në oborrin e Francesco II Ordelaffi. Këtu frekuentoi poetët Nereo Morandi dhe Francesco Miletto de Rossi, i quajtur Checco, me të cilin mbajti pastaj korrespondenca si në latinisht ashtu edhe në gjuhën vulgare. Midis teksteve të kësaj periudhe, duhet përmendur egloga Faunus, ku Boccaccio-ja rievokon kalimin në Forlì të Luigjit I të Hungarisë (Titiro, në eglogë), të cilës i bashkohet edhe Francesco Ordelaffi (pikërisht Fauni), i drejtuar për në Napoli. Kompozimi pastaj përfshihet nga Boccaccio në përmbledhjen Buccolicum Carmen (1349-1367).
Murtaja dhe përfundimi i Dekameronit
Megjithë këto trasferime, Boccaccio-ja nuk arriti të fitonte pozicionin e dëshiruar dhe midis fundit të 1347 dhe fillimit të 1348, qe i detyruar të rikthehej në Firence. Por rikthimi i çertaldezit, koinçidoi me murtajën e tmerrshme që preku shumicën e popullsisë, duke shkaktuar vdekjen e shumë prej miqve dhe të afërmve të tij, midis të cilëve i ati dhe njerka. Por qe pikërisht gjatë epidemisë së tmerrshme që Boccaccio përpunoi atë që do të ishte baza narrative e novelistikës perëndimore, dmth. Dekameroni, që me gjasa e përfundoi në vitin 1351. Kjo epidemi i shërbeu Boccaccio-s si prolog moral i kryeveprës së tij letrare, duke përshkruar mjerimin moral dhe vdekjen që mbretëronin në shoqërinë njerëzore.
Takimi me Petrarkën në 1350
Takimi "fizik" me poetin e kurorëzuar mundi të ndodhte kur në rastin e Jubileut universal të Kishës Katolike të vitit 1350, u përpoq të linte Valchiusa-n, ku ishte strehuar për shkak të epidemisë së rëndë, për të shkuar në Romë. Përgjatë rrugëtimit, Petrarka, në një mendje me rrethin e miqve fiorentinë, vendosi të ndalonte për tre ditë në Firence për të lexuar dhe shpjeguar veprat e tij. Qe një moment me intensitet të jashtëzakonshëm: Lapo da Castiglionchio i dha Petrarkës Institutio oratoria të Marco Fabio Quintiliano-s, ndërsa Petrarka në vazhdim do tu dërgonte atyre Pro Archia poeta, e zbuluar disa vite më parë në Bibliotekën capitolare të Katedrales së Liezhit.
Konvertimi në humanizëm (1350-1355)
Nga viti 1350 dhe më tej lindi një raport i thellë mes Boccaccio-s dhe Petrarkës, që do të konkretizohej në takimet e viteve pasues, gjatë të cilëve ndodhi gradualisht, sipas një termi të sajuar nga filologu spanjoll Francisco Rico, "konvertimi" i Boccaccio-s në humanezmin në lindje e sipër. Boccaccio, që nga rinia e hershme në Napoli, kishte hyrë në kontakte me biblioteka të pasura, midis të cilave spikaste me siguri ajo e manastirit të Montecassino-s, ku ishin ruajtur dorëshkrime të shumta autorësh pothuaj të panjohur për pjesën tjetër të Evropës perëndimore: midis këtyre, Apuleio , Publio Ovidio Nasone, Mark Valer Marciali dhe Mark Terenc Varroni.
Por deri në takimin me Petrarkën, Boccaccio vazhdoi ti shikonte klasikët në optikën e shpëtimit kristian, të deformuar në raport me mesazhin e tyre origjinal dhe të tëhuajsuar nga konteksti në të cilin u kompozuan. Takimet e ndryshme me poetin, të realizuara në mënyrë konstante nëpërmjet një letërkëmbimi të dendur dhe frekuentimi ngulmues i para-humanistëve të tjerë, i lejuan Boccaccio-s ta tejkalonte mentalitetin mesjetar dhe të përqafonte mentalitetin humanist në lindje e sipër.
Në harkun e një pesëvjeçari Boccaccio mundi ti afrohej mentalitetit të atij që do të bëhej praeceptor-i i tij, duke konstatuar indiferencën që ata ushqenin për Danten dhe shpirti ngulmues prej kozmopolitani e shtyn poetin aretinas të refuzonte ftesën e Republikës fiorentine për të marr rolin e docentit në Universitetin e sapolindur Studium (Universita degli Studi di Firence) të Firences, por në vitin 1353, të pranonte ftesën e Giovanni II Visconti, armikut kryesor të fiorentinëve
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
17. Imam Muhamad ibn Nuh (ra) (Ndërroi jetë 182 A.H.)
Feeding the Wheel
Feeding the Wheel është albumi i pestë i Jordan Rudess, tashmë sintisajzerist i progressive metal bendit të famshëm Dream Theater. Shumë muzikantë të tjerë kanë marrur pjesë në inçizimin e këtij albumi, si Terry Bozzio (Frank Zappa, Missing Persons), Steve Morse (Dixie Dregs, Deep Purple), dhe John Petrucci (Dream Theater), me të cilin Rudess bashkpunoi edhe në projektin Liquid Tension Experiment.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
19. Imam Ebu Seid Jahja ibn Zekerijah (ra) (Ndërroi jetë 184 A.H.)
Feeding the Wheel
Albumi u lëshua më 23 tetor. I takon zhanrit progressive rock.
Xhovani Bokaço
Konvertimi në humanizëm (1350-1355)
Me tu tejkaluar kriza e marrdhënieve për reflektimin e Petrarkës, Boccaccio i rinisi përsëri marrdhëniet kulturore me rrethin e miqve fiorentinë, duke arritur në pjekurinë e mentalitetit humanist kur "çertaldezi", në 1355, i dha mikut dy dorëshkrime të çmuara: një nga Enarrationes in Psalmos të Shën Agustinit, të cilës i pasoi ajo e De Lingua Latina e eruditit roman Mark Terenc Varroni dhe gjithë Pro Cluentio e Mark Tul Ciceroni.
Feeding the Wheel
Këngët
Të gjitha këngët janë të kompozuara nga Jordan Rudess.
Xhovani Bokaço
Midis detyrave publike dhe problemeve private
Ndërsa Boccaccio konsolidonte miqësinë me Petrarkën, nisi të angazhohej në përfaqësime diplomatike nga Signoria, e ndërgjegjshme për cilësitë retorike të "çertaldezit". Që midis gushtit dhe shtatorit të vitit 1350, për shembull, Boccaccio u dërgua në Ravenë për ti sjellë Antonia Alighierit, të bijës së Dantes, 10 fiorinë të artë në emër të kapitenëve të kishës së Orsanmichele-s , gjatë të cilës me gjasa do të ketë mbledhur informacione rreth poetit të dashur dhe do të ketë njohur mikun e Petrarkës, rektorin Donato Albanzani. Në 1351, Signoria e ngarkoi përsëri Boccaccio-n për një mision të trefishtë: të bindëte Petrarkën, që ndërkohë gjendej në Padova, të vendosej në Firence për të dhënë mësim në të porsalindurin Studium (takimet mes të dyve u zhvilluan në mars) ; të firmoste me Ludvikun V të Bavarisë, markez i Brandeburgut, një aleancë kundër synimeve ekspansioniste të Giovanni Visconti-t (dhjetor 1351 - janar 1352) ; dhe në fund, pasi u emërua një nga thesar-mbajtësit e Republikës (Camerlenghi della Repubblica), ajo që të bindëte Giovanna-n I të Napolit të linte Prato-n nën juridiksionin fiorentin.
Megjithë dështimin e tratativave me Petrarkën, Signoria i rinovoi Boccaccio-s besimin e saj, duke e dërguar në Avinjon pranë Inoçentit të VI (maj-qershor 1354) dhe, në 1359, në Milano pranë zotërisë së ri të Milanos, Bernabò Visconti, qytet në të cilin Boccaccio ndaloi për të vizituar Petrarkën, shtëpia e të cilit gjendej pranë në Bazilikës së Sant'Ambrogio-s.
Hebrenjtë në Shqipëri, prania dhe shpëtimi
Hebrenjtë në Shqipëri, prania dhe shpëtimi Gjinia: Histori. Autori: Shaban Sinani. Shtëpia botuese: "Naimi". Viti i botimit 2009. Faqet e librit 464. ISBN 978-99956-800-2-2
Xhovani Bokaço
Midis detyrave publike dhe problemeve private
Kjo dekadë me aktivitet të dendur politik u karakterizua edhe nga disa çështje të dhimbshme personale: në 1355 i vdiq vajza biologjike, Violante (Boccaccio, në një datë të pa saktësuar, bëri betimin për tu bërë klerik, siç dëshmohet në një bamirësi të vitit 1360 ); në të njëjtin vit, shkrimtari provoi hidhërimin dhe inatin që nuk u ndihmua nga miku i fuqishëm Niccolò Acciaiuoli në marjen e një posti në oborrin e Giovanna-s I të Napolit. Por në vitin 1355 pa edhe një sukses të vogël financiar nga ana e çertaldezit, pasi disa tregëti të ndërmarra nga ai me qytetin e Alghero-s i sollën ato burime për të cilat do të tregonte se i dispononte në vitet pasuese, të karakterizuara nga vështirësi të ndryshme ekonomike.
Rënia e përkohshme në fatkeqësi
Viti 1360 shënoi një kthesë në jetën shoqërore të Boccaccio-s. Në atë vit, në fakt, gjatë zgjedhjeve të priorëve të Signorisë u zbulua një komplot në të cilin morën pjesë persona të afërt me vetë Boccaccio-n. Megjithëse qe i pa përfshirë në tentativën për grusht shteti, Boccaccio u pa me sy të keq nga ana e autoriteteve politike fiorentine, aq sa deri në 1365 nuk mori pjesë në misionet diplomatike apo detyra politike.
Boccaccio humanist dhe Leonzio Pilato
Në mesin e viteve pesëdhjetë, ndërsa përparonte në njohjen e metodologjisë së re humaniste, Boccaccio nisi të shkruant pesë vepra në gjuhën latine, fryt i studimit të vazhdueshëm mbi dorëshkrimet e klasikëve. Tre nga të cilët kanë një karakter erudit (Genealogie deorum gentilium, De Canaria dhe De montibus), ndërsa pjesa tjetër (De casibus virorum illustrium dhe De mulieribus claris) kanë një shije më të thjeshtë. Një nga meritat më të mëdha të Boccaccio-s për përhapjen e kulturës humaniste qe interesi i treguar përkundrejt murgut kalabrez Leonzio Pilato, njohës erudit i greqishtes antike për të cilën Petrarka i foli mikut fiorentin. Pasi mori nga Signoria fiorentine që Pilato të pritej në Studium (Università degli Studi di Firenze) si mësues i greqishtes antike, Boccaccio e priti murgun me shpenzimet e tija midis gushtit 1360 dhe vjeshtës së vitit 1362.
Hebrenjtë në Shqipëri, prania dhe shpëtimi
Në vitet 1939 kanë ekzistuar projekte ndërkombëtare për krijimin e një etniteti hebraik në Shqipëri dhe qeveria mbretërore i është përgjigjur pozitivisht këtij vullneti. Hebrenjtë hynë në Shqipëri me dokumente të ligjshme dhe me identitet të fshehur. Në Shqipëri nuk u miratuan kurrë ligje antihebraike dhe nuk ka pasur kampe përqendrimi për hebrenjtë. Shqipëria dhe shqiptarët shpëtuan jo 200 hebrenj vendës, por afro 15 – fishin e tyre, të ardhur nga Europa Qendrore dhe Ballkani. Një listë prej 2265 emrash të hebrenjve të ardhur në Shqipëri para dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore gjendet qysh prej muajit gusht të vitit 2005 në Memorial Museum of Holocaust. Në periudhën naziste qeveria dhe Regjenca e quajtën "çështje të brendshme" dhe pjesë të "pavarësisë relative" mbrojtjen e hebrenjve dhe nuk i dorëzuan listat e tyre (shtator 1943, prill 1944, qershor 1944). Rajhu u tërhoq përballë refuzimit të Tiranës. Pati një konvergjencë tërësore të të gjithë krahëve dhe orientimeve: antifashistë dhe profashistë; laikë e klerikë; muslimanë e të krishterë; komunistë e nacionalistë; në veri e jug për të mos lejuar prekjen e hebrenjve të strehuar në Shqipëri. Divizioni SS "Skanderbeg" i krijuar në Kosovë nuk ka marrë pjesë në ushtrimin e holokaustit. Në listën prej 801 personash të shoqëruar prej këtij divizioni në gusht 1944 drejt kampit të Saimište – s, i vetmi kamp shfarosjeje në Ballkan, vetëm 35 janë hebrenj dhe nuk është vërtetuar se këta i janë nënshtruar zhdukjes përfundimtare. Qëndrimi i shqiptarëve ndaj hebrenjve në Shqipërinë shtetërore dhe në Kosovë ka qenë i njëjtë.
Xhovani Bokaço
Boccaccio humanist dhe Leonzio Pilato
Bashkëjetesa me të nuk duhet të ketë qenë shumë e lehtë për shkak të karakterit të keq të Pilato-s, por në të njëjtën kohë doli i leverdisshëm për mësimin e greqishtes antike nga ana e çertaldezit. Në Firence Pilato përktheu pesë librat e parë të Iliadës dhe Odisenë (veç komentimit të Aristotelit dhe Euripidit ) dhe, me tu realizuar dy dorëshkrimet e të dy veprave, Boccaccio ia dërgoi Petrarkës (1365).
Periudha fiorentino-çertaldeze (1363-1375)
Periudha që shkon nga viti 1363 në vitin e vdekjes (1375)   quhet «periudha fiorentino-çertaldeze»: në fakt, autori i Dekameronit do të fillonte gjithmonë e më shumë të qëndronte në Certaldo, megjithëse autoritetet fiorentine kishin vendosur ta ri-integronin në zyrat publike, duke e dërguar si në të shkuarën në misione diplomatike. left|thumb|333x333px|Shtëpia kullë e Boccaccio-s në Certaldo Duke filluar nga viti 1363, në fakt, Boccaccio qëndroi për më shumë se dhjetë muaj në qytezën toskane, nga e cila lëvizi gjithmonë e më rrallë edhe për shkak të shëndetit të përkeqësuar (në vitet e fundit u prek nga cërma, nga zgjebia dhe nga hidropizia ). Udhëtimet e vetme që do të përmbushte do të ishin ata për të takuar Petrarkën, disa misione diplomatike për llogari të Firences, apo për të ri provuar fatin pranë Napolit të dashur. Veç rënies fizike, iu shtua edhe një gjendje ezaurimi psikologjik: në 1362 murgu çertozin (dhe më pas i lumturuar) Pietro Petroni e kritikoi atë dhe Petrarkën se i dedikoheshin kënaqësive mondane si letërsia, kritika që e prekën thellësisht shpirtin e Boccaccio-s, sa ky mendoi edhe ti digjte librat e tij "Ishin, kështu, vite të studimit intensiv nga një anë dhe të dhimbjes nga ana tjetër, që e kishin vënë në një provë të vështirë shpirtin e tij, të trazuar nga shqetësimet fetare, siç na është dëshmuar nga disa egloga latine të kësaj periudhe dhe nga mardhëniet e tij me Kishën që sapo përmendëm. Në këtë kontekst, një fakt akoma më i rëndë trondit ekuilibrin e tij shpirtëror: në pranëverën e vitit '62, i shkon për vizitë në Firence, në mënyrë misterioze, murgu Gioacchino Ciani, i cili, nga ana e çertozinit sienez Pietro Petroni, i vdekur disa vjet më parë dhe pranë shenjtërimit, kërkohej të informohej për disa zbulime të bëra nga ai njeri i shenjtë, para se të vdiste: për to, shkrimtari mos kokëçarës duhej të priste vdekjen brënda pak kohësh dhe kështu duhej të pregatitej seriozisht, duke hequr dorë nga tundimet e poezisë profane, për tju përkushtuar argumenteve më larta fetare dhe morale. Boccaccio-ja i mjerë mbeti si i shastisur nga ky lajmërim, që ai, në trazimin e shpirtit të tij, nuk dyshonte se ishte i frymëzuar nga mëshira hyjnore; frika nga vdekja e pushtoi në atë pikë, sa u tundua ti digjte gjithë letrat e tija dhe ti jepte fund lavdisë së kësaj bote. Fatmirësisht, pati kujdesin të këshillohej me mikun e tij të madh, Petrarka që iu përgjigj me një fisnikëri dhe opërtunitet argumentesh të tillë, sa ti largonte çdo frikë dhe ta bënte të vazhdonte në studimet e parapëlqyera." dhe, pastaj, të hiqte dorë nga studimet duke ia shitur Petrarkës bibliotekën e tij.
Rehabilitimi publik
Në 1365, në fakt, Boccaccio u vendos në krye të një misioni diplomatik pranë oborrit papnor të Avinjonit. Në atë qytet çertaldezi duhej të tregonte besnikërinë e fiorentinëve ndaj papa Urbanit të V kundër ndërhyrjeve të perandorit Karli i IV i Bohemisë. Në 1367 Boccaccio shkoi në Romë për të uruar mirëseardhjen e papës në selinë e dioqezës së tij.
Rrethi i Santo Spirito-s dhe autoriteti i Boccaccio-s
Në vitet pasuese u pa gjithmonë e më shumë ngadalësia e udhëtimeve të Boccaccio-s: në 1368 takoi për herë të fundit mikun Petrarka, tashmë i stabilizuar në Arquà ; midis vitit 1370 dhe vitit 1371 qe në Napoli, qyteti ku vendosi befasisht të mos kthehej më për shkak të moshës së thyer dhe shëndetit të keq.
Në vitet e fundit Kisha e Santo Spirito-s, me aneksin e manastirit agustinian qe vendi i takimit midis intelektualëve të ndryshëm të afërt me ndjeshmërinë humaniste. Strehoi edhe të ashtuquajturën «Parva libreria», dmth. tërësinë e librave që Boccaccio-ja i dhuroi Martino da Signa-s, në bazë të vullnetit të tij testamentar. Qëllimi kryesor i çertaldezit, në vitet e fundit të jetës, qe ai i përfundimit të veprave të tija latine dhe të forconte primatin e kulturës humaniste në Firence. Qe pikërisht në këta vite që Boccaccio, tashmë i admiruar nga elita kulturore italiane, mundi të krijonte një rreth besnikësh në Firence pranë konventit agustinian të Bazilikës së Santo Spirito-s. Midis tyre përmenden Martino da Signa, Benvenuto da Imola dhe, mbi të gjitha, noteri dhe kancelari i ardhshëm i Republikës, Coluccio Salutati.
Veprat
Në prodhimtarine e Boccaccio-s mund të dallohen veprat e rinisë, të pjekurisë dhe pleqërisë. Vepra e tij më e njohur është Dekameroni.
Vepra të periudhës napoletane
Midis veprave të para të periudhës napoletane përmenden: Caccia di Diana (rreth vitit 1334), Filostrato (1335), Filocolo (1336-1338) , Teseida (1339-1341).
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
20. Imam Fadhl ibn Ajaadh (ra) (Ndërroi jetë 187 A.H.)
4NYC
4NYC është albumi i gjashtë i Jordan Rudess, i cili u inçizua live më 24 shtator 2001 dhe u lëshua më 10 shtator.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
21. Imam Asad ibn Amr (ra) (Ndërroi jetë 188 A.H.)
4NYC
Albumi doli si reagim i Rudess-it për sulmet terroriste të 11 shtatorit, 2001. Duke u përpjekur për ta ndihmuar fondin e American Red Cross, si dhe për t'i lehtësuar dhembjet e humbjes së madhe që ai dhe banorët e New York-ut përjetuan, ai dhe gruaja e tij e organizuan një koncert humanitar.
Xhovani Bokaço
Filostrato (1335)
Filostrato (që fjalë për fjalë nga gjuha greke do të thotë pak a shumë «i mundur nga dashuria») është një poemth i shkruar në oktava, që tregon historinë tragjike të Troilit, birit të mbretit të Trojës, Priamit, që ishte dashuruar me princeshën greke Criseida. Gruaja, në vazhdën e një shkëmbimi pengjesh, kthehet në kampin grek, dhe e harron Troilin. Kur Criseida në vazhdim dashurohet me Diomedin, Troili dëshpërohet dhe përballet me vdekjen nga dora e Akilit. Në vepër autori përballet në mënyrë të drejtëpërdrejtë me traditën paraardhëse të të ashtuquajturve «cantari» (nga italishtja këngëtarë), duke vendosur parametrat për një tip të ri oktave, thelbësore për gjithë letërsinë italiane deri në shekullin e XVII. Gjuha e përdorur është e vështirë, e ngritur, e zhdërvjellët, në ndryshim nga ajo e Filocolo-s, ku është shumë e tejngarkuar.
Filocolo (1336-1339)
Filocolo-ja (sipas një etimologjie të përafërt «lodhjet e dashurisë») është një roman në prozë: përfaqëson një ndryshim përkundrejt romaneve të origjinës të shkruar në vargje. Historia ka si protagonistë Florio-n, të birin e një saraçeni, dhe Biancifiore-n (ose Biancofiore-n), një skllave e krishterë e braktisur që fëmijë. Dy fëmijët rriten së bashku dhe të mëdhenjë, në vazhdim të leximit të librit të Ovidit Ars Amandi dashurohen, siç kishte ndodhur me Paolo-n dhe Francesca-n pasi kishin lexuar Gjinevrën dhe Lançilotin. Megjithatë babai i Florio-s vendos ti ndai duke e shitur Biancifiore-n disa tregëtarëve. Florio vendos pastaj të shkoi ta kërkoi dhe pas një mijë peripecive (nga rrjedh edhe titulli Filocolo) e rigjen. Në fund, i riu konvertohet në të krishterë dhe martohet me vajzën.
Teseida e dasmës së Emilia-s (1339-1340)
Teseida është një poemë epike në oktava ku rievokohen gjestet e Tezeut që lufton kundër Tebës dhe Amazonave. Vepra përbën rastin e parë në absolut në historinë letrare në gjuhën italiane të një poeme epike në vulgare dhe shfaq tendencën e Boccaccio-s për të izoluar pjesë të rëndësishme narrative sentimentale, kështu që qendra e vërtetë e rrëfimit mbetet dashuria e robërve tebanë Arcita dhe Palemone, shumë miq, për Emilia-n, mbretëreshën e amazonave dhe kunata e Tezeut; dueli midis dy të dashuruarve përmbyllet me vdekjen e Arcita-s dhe dasmën mes Palemone-s dhe Emilia-s.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
22. Imam Muhamed ibn Hasan esh-Shejbani (ra) (Ndërroi jetë 189 A.H.)
Xhovani Bokaço
Vepra të periudhës fiorentine
Midis veprave të shkruara gjatë qëndrimit të tij në Firence dalin La Comedia delle Ninfe fiorentine (ose Ninfale d'Ameto) e viteve 1341-1342, L'Amorosa visione (1342-1343) , Elegia di Madonna Fiammetta (1343-1344) dhe Ninfale fiesolano (1344-1346). Veprat e rinisë kanë të bëjnë me periudhën mes viteve 1333 dhe 1346.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
23. Imam Ali ibn Mis'ar (ra) (Ndërroi jetë 189 A.H.)
Xhovani Bokaço
Comedia delle ninfe fiorentine (1341-1342)
Comedia delle ninfe fiorentine (ose Ninfale d'Ameto) është një narracion në prozë, e mbushur me kompozime në tercina të kënduara nga personazhe të ndryshme. Tregohet historia e Ameto-s, një bari i pagdhëndur që një ditë takon nimfat besnike të Venusit dhe dashurohet me njërën nga to, Lia-n. Në ditën e festës së Venusit nimfat mblidhen përreth bariut dhe i tregojnë historitë e tyre të dashurisë. Në fund Ameto-ja zhytet në një banjë purifikuese dhe kupton kështu kuptimin alegorik të përvojës së tij: në fakt nimfat përfaqësojnë virtytet dhe takimi me to e trasformon gjendja e pagdhendur dhe kafshërore në një njeri.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
24. Imam Jusuf ibn Halid (ra) (Ndërroi jetë 189 A.H.)
Xhovani Bokaço
Amorosa visione (1341-1343)
Amorosa visione (nga italishtja Vizioni dashuror) është një poemë në tercina e ndarë në pesëdhjetë këngë. Rrëfimi i mirëfilltë paraprihet nga një proemio e përbërë nga tre sonete që, në kompleks, formojnë një akrostik të madh, në kuptimin që janë të përbërë nga fjalë, gërmat e të cilave përputhen në renditje dhe progresivisht me gërmat iniciale të çdo tercine të poemës. Subjekti përshkruan përvojën onirike të Boccaccio-s që, nën udhërrëfimin e një gruaje të sjellshme arrin në një kështjellë, te muret e të cilës janë paraqitur skena alegorike që kanë si protagonistë personazhe të shquar të së kaluarës. Më hollësisht në një dhomë janë paraqitur triumfet e diturisë, Lavdisë, Dashurisë dhe Pasurisë, te tjetra ato të Fatit, falë të cilave shpreson ta çoi Boccaccio-n te dlirësia e shpirtit. Nëse ndikimi dantesk është i madh (qoftë për tematikën e udhëtimit ashtu edhe atë të vizionit), por Boccaccio tregohet i patundur në arritjen e shpëtimit të krishterë: parapëlqen ta përmbyll subjektin duke mohuar përvojën formuese dhe duke u strehuar me Fiammetta-n në pyllin nga i cili kishte filluar rrëfimi, edhe pse më pas dëshira dashurore për të nuk do të realizohet nga zhdukja e papritur e të dashurës.
Bjerkreim
Bjerkreim është një komunë në qarkun Rogaland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 650 km² dhe popullsi 2461 banorë.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
26. Imam Fadhl ibn Musa (ra) (Ndërroi jetë 192 A.H.)
Xhovani Bokaço
Ninfale fiesolano (1344 -1346)
Ninfale fiesolano është një poemth eciologjik në oktava që tregon origjinën e Fiesole-s dhe Firences: vepra është një homazh i përzemërt për qytetin e Firences, për të cilin Boccaccio kërkonte të tërhiqte pëlqimet. Bariu i ri, Africo, që jeton në kodrat e Fiesole-s me prindërit, befason në pyll një tufë nimfash të Dianës, dashurohet me Mensola-n, që, me nimfat e tjera të perëndeshës, i është përkushtuar dlirësisë. Pas një zhvillimi të vuajtur të dashurisë, për shkak të pamundësisë së dashurisë midis një perëndeshe të virgjër të Venusit dhe një të vdekshmi, Africo vetëvritet dhe gjaku i tij bie në lum, që më pas do të merte emrin e tij. Por nimfa është shtatëzanë dhe, megjithëse është fshehur në një shpellë, e ndihmuar nga nimfat më të moshuara, një ditë zbulohet nga Diana, që e trasformon në ujin e lumit, që që nga ajo ditë e më pas do të merte emrin e saj. Ndërsa fëmija i besohet një tjetër nimfe, që do tia jepte nënës së bariut të mjerë.
Bjerkreim
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Xhovani Bokaço
Dekameroni (1348-1353)
Për një artikull më të hollësishëm shiko Dekameroni
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
27. Imam Ali ibn Tibjan (ra) (Ndërroi jetë 192 A.H.)
28. Imam Hafs ibn Ghijath (ra) (Ndërroi jetë 194 A.H.)
Xhovani Bokaço
Titulli dhe struktura
Kryevepra e Boccaccio-s ëshë Dekameroni, nëntitulli i të cilit është princi Galeotto (për të treguar funksionin që libri do të kishte si ndërmjetës midis të dashuruarve) dhe titulli i të cilit ësthë mar nga traktati Exameron i sant'Ambrogio-s. Libri rrëfen për një grup të rinjësh (shtatë vajza dhe tre djem) që, gjatë epidemisë së murtajës së vitit 1348, të sapo takuar në Bazilikën e Santa Maria Novella-s, vendosin të strehohen në kodrat pranë Firences. Për dy javë «brigata e ndershme» ja kalon qetësisht me lojëra të ndryshme, në veçanti duke treguar me radhë novelat, të mbledhura në një kornizë narrative ku alternohen plane të ndryshme narrative: kjo i lejon Boccaccio-s të ndërhyjë qortueshëm në tematika të ndryshme të lidhura me disa novela që qarkullonin lirisht.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
29. Imam Vaki ibn Xherreh (ra) (Ndërroi jetë 197 A.H.)
Xhovani Bokaço
Brigata
Emrat e dhjetë të rinjve protagonistë janë Fiammetta, Filomena, Emilia, Elissa, Lauretta, Neifile, Pampinea, Dioneo, Filostrato dhe Panfilo. Çdo ditë ka një mbret ose një mbretëreshë që vendos temën e novelave; por dy ditë, e para dhe e nënta, janë me temë të lirë. Rendi me të cilin tregohen novelat gjatë harkut të ditës nga secili prej të rinjve është plotësisht i rastësishëm, me përjashtim të Dioneo-s (emri i të cilit rrjedh nga Dione, nëna e Venusit), që zakonisht tregon i fundit dhe jo domosdoshmërisht mbi temën e zgjedhur nga mbreti apo mbretëresha e ditës, duke rezultuar kështu si një nga përjashtimet që Boccaccio fut në projektin e tij të përpiktë. Përkundrazi, vepra paraqet një larmi temash, mjedisesh, personazhesh dhe tonesh; mund të dallohen si qendrore temat e fatit, të gjenialitetit, të oborrtarisë dhe dashrisë.
Kantoni Sucy-en-Brie
Kantoni Sucy-en-Brie (frëngjisht: Canton de Sucy-en-Brie) është një kanton në departamentin Val-de-Marne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sucy-en-Brie. Ka sipërfaqe 10.4km2 dhe popullsi 24812 banorë.
Xhovani Bokaço
Tematikat
Dekameroni është, sipas fjalëve të babait të historiografisë letrare italiane, Francesco De Sanctis, «Komedia tokësore» : në të Boccaccio tregon se dinte të pikturonte mjeshtërisht gjithë kodin etik të qenies humane, i detyruar të përballonte situata ku kërkohet gjenialitet për të tejkaluar vështirësitë e vendosura nga Fati. Te Boccaccio-ja, tashë është shkëputur plotësisht nga forcat mbinatyrore (si në rastin e Dantes, që reflekton mbi Fatin te Ferri - Kënga e VII ), duke e lënë zhvillimin në dorë të protagonistit. Tregimi me tematik erotike ose sakrilegjale (si për shembull ato të lidhura me novelën e Ferondo-s në Purgator, ose të Masetto-s nga Lamporecchio) nuk janë gjykuar moralisht nga autori, që përkundrazi, vështron me shikim neutral sa mund të jetë e pasur dhe larmishme jeta njerëzore. Gjykimi akoma më i kuptueshëm në dritën e vlerave "laike" të sjella në rrëfim nga një eksponent i klasës tregëtare dhe borgjeze e '300-ës, për më tepër biri biologjik i njërit nga ata tregëtar që popullojnë këtë komedi njerëzore.
Kantoni Sucy-en-Brie
Përbërja aktuale
Kantoni Sucy-en-Brie aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
30. Imam Hisham ibn Jusuf (ra) (Ndërroi jetë 197 A.H.)
Kantoni Sospel
Kantoni Sospel (frëngjisht: Canton de Sospel) është një kanton në departamentin Alpes-Maritimes, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sospel. Ka sipërfaqe 110.64km2 dhe popullsi 3990 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Sospel aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
Medhhebi Hanefi
Nxënësit e Ebu Hanifes
31. Imam Jahja ibn Seid al Katani (ra) (Ndërroi jetë 198 A.H.)
32. Imam Shuajb ibn Is'hak (ra) (Ndërroi jetë 198 A.H.)
33. Imam Ebu Mu'ti Belhi (ra) (Ndërroi jetë 199 A.H.)
34. Imam Ebu Hafs ibn Abdurrahman (ra) (Ndërroi jetë 199 A.H.)
35. Imam Halid ibn Sulejman (ra) (Ndërroi jetë 199 A.H.)
36. Imam Abdul Hamid (ra) (Ndërroi jetë 203 A.H.)
37. Imam Hasan ibn Zijad (ra) (Ndërroi jetë 204 A.H.)
38. Imam Ebu Asim Nebil (ra) (Ndërroi jetë 212 A.H.)
39. Imam Maki ibn Ibrahim (ra) (Ndërroi jetë 215 A.H.)
40. Imam Hamad ibn Delil (ra) (Ndërroi jetë 215 A.H.)
Gjithashtu nxënësit e tij ishin njëkohësisht edhe kolegët e tij.
Në lidhje me këtë këshill, Imam Vekiu (ra), mësuesi i Imam Shafiut (ra) thotë, "Si ka mundësi që (të thuhet) të ketë mbetur gabime në veprat e Imam Ebu Hanifes (ra) kur ai me veti kishte ekspert të Hadithit, ekspert të Gjuhës Arabe etj.... Një person i cili kë kësi njerëz në shoqërim nuk mund të jetë gabim, sepse gjithmonë do të ishte dikush i cili do ta përmirsonte atë pasi të gaboj"
Xhovani Bokaço
Veprat e pleqërisë
Rrëfimi përqëndrohet te kritikat kundër grave: poeti, i zhgënjyer dhe refuzuar nga një vejushe, ëndërron të arrij një pyll (që i referohet modelit dantesk) ku burrat që janë tepër të dobët për ti rezistuar grave trasformohen në bisha të tmerrshme. Këtu takon burrin e vdekur të gruas që i përbuzi zemrën, i cili, pasi i rreshtoi çdo lloj difekti femëror, e shtyn të largoi çdo mendim për to duke i lënë hapësirë më të gjerë studimeve, që i lartësojnë shpirtin. Për shënuar në fund, Esposizioni sopra la Comedia, fryt i komenteve esegjetik të mbajtura në Abacinë Fiorentine të Santo Stefano-s pak para vdekjes.
Midis mesjetës dhe humanizmit
Termat boccacciano dhe boccaccésco, në të kundër të asaj që besohet, nuk janë plotësisht sinonime midis tyre. Nëse boccacciano është një cilësor i përdorur vetëm në terminologjinë shkencore (për shembull: studi boccacciani; poetica boccacciana), boccaccesco mund të përdoret si homonim i boccacciano nëse përdoret në terminologjinë akademike, por përdoret mbi të gjitha për të treguar familjaritet me tematikat e shthurura si ato të disa novelave të Dekameronit .}}
Figura e Boccaccio-s, si humane ashtu dhe letrare, përfaqëson një urë midis mesjetës dhe epokës moderne. I tërhequr, nga një anë, drejt botës mesjetare nga lidhja me qytetin e lindjes dhe vlerave të mesjetës, nga ana tjetër optimizmi dhe besimi i tij në potencialin e qënies njerëzore e çojnë drejt proto-humanizmit si ai i mësuesit Petrarka. Në të kundërt me këtë të fundit, në fakt, Boccaccio u tregua gjithmonë i lidhur me qytetin e lindjes, Firence, duke shpërfaqur një afërsi të jashtëzakonshme me sjelljen danteske. Megjithatë, nëse Dantia konsiderohej si biri i të dashurës Firence, aq sa mos ta zbuste dhimbjen me kalimin e kohës, Boccaccio e ndjeu largësinë edhe nga Napoli, qyteti i rinisë, duke shfaqur kështu një hapje më të gjerë kulturore dhe shoqërore përkundrejt Alighierit.
Një sensibilitet modern dhe mesjetar njëkohësisht
Boccaccio tregoi një sensibilitet modern në përballimin e ndodhive njerëzore, të lidhura me fatin e paqëndrueshëm, duke i dhënë një optikë qartësisht më "laike" përkundrejt Dantes: për të cilin, Francesco De Sanctis shtoi për ta përkufizuar Boccaccio-n si shkrimtarin e parë të shkëputur nga mendësia mesjetare. Përkundrazi, studiuesi më i madh i Boccaccio në shekullin e XX, Vittore Branca, në librin e tij Boccaccio medievale, priret të theksoi mendësinë mesjetare të çertaldezit, mbi të cilin bazohen vlerat, imazhet dhe skenat e novelave. Një nga filologët më të mëdhenj italian të shekullit të XX, Gianfranco Contini, shpreh të njëjtin gjykim dhe thotë se «sot Boccaccio duket nga një anë me kulturë mesjetare dhe retrospektive, kurse nga tjetra deuteragonist i mirë italian i asaj lëvizjeje aristokratike që qe 'Humanizmi».
"eksperimentalizmi bokaçian"
Oborri napoletan qe farka e vërtetë ku Boccaccio kuptoi dhe realizoi materialin e vetë narrativ që do të farkëtonte në vazhdën e aktivitetit të tij letrar. Që nga periudha napoletane Boccaccio tregoi zhdërvjelltësi në fushën e letërsisë, duke ditur me mjeshtri të përdorte materialin letrar me të cilin hyn në kontakt, duke e përpunuar dhe prodhuar vepra të reja origjinale. Në klimën kozmopolitane napoletane, ku etika kalorsiake franceze e sjell nga Anzhuinët, ndikimet e botës arabo-bizantine, eruditizmi i oborrit dhe prania e kultivuesve të kujtimit dantesk takohen midis rrugicave të qytetit partenopeas, Boccaccio iu dha një eksperimentalizmi ku kryqëzohen të gjitha këto elemente. Duke marr për shembull Filocolo-n, romani i parë në italishten vulgare, mund të vëresh se:
Narrativa moderne
Me narrativën e promovuar nga Boccaccio, proza letrare italiane arriti një nivel mjaft të lartë. Falë vulgarizimit të Tit Livit Boccaccio në fakt adoptoi një renditje të lirshme të frazave, por i përqëndruar në gërshetimin hierarkik të pjesëve, tipike të Ab Urbe condita libri. Ky stil i rrjedhshëm dhe fluid, i thurur me një gjuhë të jetës së përditshme (e bërë akoma më e theksuar nga prania e dialektizmave dhe nga kontekstet e dominuara nga dykuptimshmëria ), i kundërvihet vendosmërisht pjesës tjetër të prodhimtarisë në prozë, e karakterizuar nga renditja e thatë e frazave.
Vlera e greqishtes
Boccaccio, në disa raste, u tregua shumë herë mospajtim me Petrarkën, hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e humanizmit. Përveç krizës së vitit 1354, për shkak të trasferimit të Petrarkës në Milanon armike, midis Boccaccio-s dhe poetit aretinas pati një përballje për vlerën që greqishtja antike mund të sillte në kulturën perëndimore: nëse për Petrarkën gjithë trashëgimia e kulturës greke u përthith nga ajo latine, ndërsa për Boccaccio-n (që qe në kontakt të ngusht me përkthimet e Leonzio Pilato-s) latinët nuk i kishin përthithur të gjitha nocionet e qytetërimit helenik. Siç imutuan dhe morën letërsinë greke romakët antikë, ashtu edhe humanistët duhet të rimernin mendimin. Largpamësia kulturore e Boccaccio-s, propozimi kulturor i të cilit gjeti konfirmim që nën gjeneratën e humanistëve pasues, qe në këtë mënyrë që u sintetizua nga filologu bizantin Agostino Pertusi:"[ Boccaccio] parashihte, edhe pse turbull, se humanizmi për të qenë me të vërtetë integral duhej të kompletohej me kulturën e humanitas latina, dmth kultura e humanitas së grekëve"
- Agostino Pertusi
Erudicioni "didaktik" dhe përultësia e Boccaccio-s
Në kundërshtim me mësuesin Petrarka, Boccaccio kërkoi gjithmonë ti jepte një leverdi praktike veprave të tij humaniste me karakter erudit. Qoft te Genealogie ashtu dhe te De montibus, në fakt, Boccaccio pati si qëllim të ofronte përmbledhje enciklopedike që synonin të konservonin trashëgiminë e kulturës klasike dhe ta trasmetonte brezave pasardhës. Në rastin e Proemio-s së librave të Genealogie, duke ju drejtuar lexuesve të veprës, Ugo IV di Lusignano, Boccaccio e shprehu këtë synim me përultësi të madhe, pasi kishte kujtuar papërshtatshmërinë e përmbushjes së kësaj detyre, duke kujtuar vlerën intelektuale të Petrarkës : "Me urdhërin tënd pra, lash guret e maleve të Certaldo-s dhe vendin steril, me një varkë të dobët në një det të thellë, plotë me shkëmbinj, si nokier i ri do të hyj, me të vërtetë në dyshim se çfarë pune do të kisha bërë, nëse do të lexoja gjithë gurët, pyjet malore, guvat dhe shpellat, dhe nëse do të jetë nevoja të ec nëpër to dhe të zbres deri në Ferr. Dhe bëhem një tjetër Dedal, sipas fjalës tënde do të fluturoi deri në qiell; jo për gjë tjetër nga një breg të gjerë duke mbledhur fragmentet e një përmbytjeje të madhe, kështu do të ndiek gjithë reliket që do të gjejë të përhapura gati në volume të pafundme njerëzore; dhe me ti mbledhur dhe zvogëluar, dhe gati të bëra thërrime, me atë urdhër që un mund, për atë që ti dëshiron, në një trup të Gjenealogjisë do ti kthej."
I njëjti qëllim është edhe për përmbledhjen gjeografike De montibus, ku nënvizon pikat mundshme të "dobta" nga gabimet dhe pasaktësitë e shkaktuara nga mosdija, duke i kujtuar lexuesit të ndërhynin, kurdoherë që vërenin të tilla mungesa: thumb|303x303px|Vittore Branca (1913-2004), filolog italian. President i Institutit te Shkencave, Letersise dhe Arteve te [[Venedikut]] "Dhe nëse pash libra më korrekt se ata që përdoren, lexuesit e vërejnë dhe, për mëshirë, janë të prirur nga falja dhe i korrigjojnë."
Italia
Boccaccio pati një sukses të jashtëzakonshëm që duke filluar nga vdekja e tij. Në Firencen humaniste, që ishte thellësisht debitore ndaj leksionit filologjik të dhënë nga Boccaccio nxënësve të tij të vegjël në rrethin e Santo Spirito-s, figura e çertaldezit është kujtuar me përzemërsi dhe nderim, siç mund të vërehet që nga letërkëmbimi i Coluccio Salutati-t ose nga Vita e Giannozzo Manetti-t, duke përcaktuar, së bashku me biografitë e Dantes dhe Petrarkës të shkruara nga Leonardo Bruni, kultin e «tre kurorave fiorentine». Pasi gëzoi një sukses të madh edhe pranë humanizmit "vulgar" (Lorenzo de' Medici lavdëroi si një vepër të madhe Dekameronin ) Por shenjtërimi, erdhi në 1525, kur kardinali i ardhshëm dhe poeti italian Pietro Bembo, me Prose della volgar lingua e tij, përcaktoi si model prozaik Decameron:
"Po sa herë ndodh që mënyra e gjuhës së sezoneve të shkuara është më e mirë se ç'është ajo e të tashmes [...] dhe shumë më mirë do të bëjmë gjithashtu ne, nëse stilin e Boccaccio-s dhe Petrarkës do ta përdorim në letrat tona, [...] prandaj, pa asnjë gabim, ata arsyetuan shumë më mirë sesa ne."
- Pietro Bembo
Nëse fati lirik petrarkesk zgjati derin në shekullin e XIX, duke i hapur rrugë fenomenit të petrarkizmit, Boccaccio në të kundërt pësoi një dënim të qartë nga Këshilli i Trento-s, për shkak të përmbajtjeve "imorale" të pranishme në shumë novela, ku çertaldezi i paraqiti lakuriq veset dhe difektet e klerit: midis viteve 1573 dhe 1574 filologu dhe fetari Vincenzio Borghini kreu një emendatio të mirëfilltë morale të Dekameronit, që në të njëjtën kohë i lejoi të shpëtonte nga shkatërrimi tërësor. Vetëm me fillimin e Historisë bashkëkohore (dhe të laikizimin e shoqërisë), Boccaccio i Dekameronit filloi të rehabilitohej nga kritika, megjithëse disa rivlerësime të drojtura qenë bërë në vazhdën e shekullit të XVIII.
Gjykimi i favorshëm i Ugo Foscolo-s dhe Francesco De Sanctis-it më parë, si dhe ai i Vincenzo Crescini-t më pas, filloi një sezon të lulëzuar studimesh letrare që, përgjatë shekullit të XX, kulminoi me studimet filologjike të Vittore Branca-s, Carlo Dionisotti-t Giuseppe Billanovich-it , të prirur për të dhënë një imazh më real të asaj "bokaçeske" të përvijuara në shekujt e fundit. Contini, në të kundërt, vendoset në kundërshtim me këtë optimizëm kritiko-letrar, duke theksuar kufijtë e prozës bokaçiane.
Evropa
Përhapja e Dekameronit, sipas pohimeve të Branca-s, «është më europian se italian» : përhapja që vepra pati në Francë, Spanjë, Gjermani dhe, mbi të gjitha, në Angli, qe e paprecedent. Në botën anglo-saksone, në fakt, Boccaccio qe më shumë se një model i thjeshtë: qe frymëzuesi i gurit kilometrik që frymëzoi të parin shkrimtarin dhe poetin e madh anglez Geoffrey Chaucer, autor i Tregimeve të Canterbury-t, që strukturohen në të njëjtën mënyrë si nga këndvështrimi i gjinisë letrare ashtu edhe nga këndvështrimi i përmbajtjes (edhe pse Chaucer nuk mblodhi më shumë se 24 tregime, në vend të 100 të shpresuarve). Por suksesi i Boccaccio-s në Evropë nuk qe i lidhur, vetëm me Dekameronin, por edhe me ato vepra të konsideruara si "minore", si De casibus virorum illustrium, Filocolo dhe, pranë eruditëve, enciklopeditë latine.
Hyrje
Në fakt, Petrarka nuk i lejoi kurr Boccaccio-s të hynte plotësisht në bibliotekën e tij personale, ndërsa i dyti i siguronte dorëshkrime të rralla që përmbanin vepra latine dhe versionet greke të redaktuara nga Leonzio Pilato. Ishte një raport ambig, që del edhe nga katër Epistolat (Seniles) e fundit, kur Petrarka, i irrituar nga shqetësimi i tepruar i Boccaccio-s për shëndetin e tij, vendosi të përkthente novelën e fundit të Dekameronit, Griselda, në latinisht, për të treguar akoma fuqinë e tij. Raporti midis të dyve nuk mund të konsiderohet si një "nënshtrim psikologjik" i Boccaccio-s përkundrejt Petrarkës, kur në fakt një «pretendim krenar i pjesës së mbështetur nga ai, që të afermohej projekti global i konceptuar nga Petrarka».
Në fakt, duhet kujtuar se nuk qe vetëm Petrarka praeceptor i Boccaccio-s, por edhe e kundërta: nëse aretini ka shënuar padyshim një kthesë në ecurinë intelektuale të çertaldezit, ky i fundit ka lënë një gjurmë domethënëse në prodhimtarinë letrare petrarkeske.
Midis Senekës dhe greqishtes: fërkime intelektuale
Boccaccio, në disa raste, u tregua në mospajtim me Petrarkën hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e mësimeve humaniste: çështja "greke" dhe ajo "senekiane". Rreth së parës, Boccaccio pohonte (në kundërshtim me praeceptor-in) se si qe e nevojshme të rekuperohej letërsia greke për një kuptim më të mirë të qytetrimit perëndimor.
Mbi çështjen e dytë, Epistola XX, shkruar juristit napoletan Pietro Piccolo da Monteforte, afër kulturës humaniste dhe i apasionuar i madh i Boccaccio-s , tregon diatribën me natyrë filologjike midis Petrarkës dhe Boccaccio-s. Ky i fundit, në fakt, shfaq hidhërimin e të qenit kundërshtuar nga Petrarka mbi çështjen nëse ekzistonin dy Seneka të ndryshëm midis tyre. Megjithë prëcedimin filologjik të përdorur nga çertaldezi, që e kishte mësuar këtë ndarje nga një gabim i Mark Valer Marcialit, rezultuan të sakta, Petrarka mendon, në bazë të stilit praktikisht të njejtë, se nuk mund të ishin dy autor të ndryshëm.
Konkluzione
Duke përfunduar në bazë të sintezës së dy studiuesve më të mëdhenj të Boccaccio-s, Vittore Branca dhe Giuseppe Billanovich, raporti midis dy burrave nuk mund të cilësohet thjeshtësisht si binomi preaceptor-discipulus, pasi duhet të vëzhgohet "[...] përputhja në probleme, interesa, zgjidhje analoge edhe stilistike: intertekstualitetet, është thënë. Gjurmimi i jehonave dhe referimeve duhet për pasojë, sipas mendimit tonë, ti lërë vendin kërkimit të shkëmbimeve dhe qarkullimit të përvojave që vazhdimisht, në shkëmbimin e madh Petrarka-Boccaccio, pasurohen reciprokisht. Favorizonin atë përputhje letrare dhe këtë shkëmbim shpirtëror, një e përbashkët shijesh dhe ndjesishë në të njëjtën atmosferë rinovimi prepotent kulturor."
- Vittore Branca
Perla Negra
Perla Negra është telenovelë argjentinase e realizuar nën regji të Nicolás Del Boca dhe Gaita Aragona nga skenari i shkruar nga Eduardo Goldman dhe Enrique Torres. Kjo telenovelë për herë të parë u trasmetua në shtator rë vitit 1994 në itali. Kënga "El Amor" u kompozua nga Rafael Ferro dhe Roberto Livi, kurse u këndua nga : Andrea Del Boca. Ne Shqiperi u trasmetua nga telenorba shqiptare.
Xhovani Bokaço
Kulti i Dantes
Boccaccio, përgjatë jetës së tij, qe një kultivues i apasionuar i Dantes dhe veprës së tij, që pati mënyrën për ta njohur që nga rinia e hershme falë kontaktit me Margherita dhe Filippa de' Mardoli. Duke u përsosur, më pas, në shkollën e Cino da Pistoia-s, mik i Dantes, që nga Caccia di Diana prania e tercinave danteske tregon një afrim të hershëm ndaj poetikës së modelit të admiruar, që do të shtrihej deri pleqërinë e Corbaccio-s, ku prania e pyllit dhe vizioni të kujtojnë pa dyshim mjedisin e Ferrit të poemës së pavdekshme.
Por afrimi me mendësinë humaniste dhe kulti për Petrarkën, nuk e shkëputën Boccaccio nga vullneti për të përhapur në Firence kultin e Dantes dhe veprës së tij, edhe pse gjykimi më shumë se optimist u ftoh përgjatë fazës humaniste, pasi pati konstatuar superioritetin e Petrarkës në gjuhën latine. Përveç kopjimit me dorën e tij të tre dorëshkrimeve të Komedisë, çertaldezi shkroi edhe Trattatello in laude di Dante Alighieri (kompozuar në dy redaktime midis viteve 1351 dhe 1366) dhe mbajti lectiones magistrales mbi këngët e Ferrit, të ndalura vetëm te esegjeza e Ferrit - Kënga XVII për rënien e befasishme fizike të Boccaccio.
Bibliografia
parapamje|Genealogia deorum gentilium, 1532
Shpjegime
<references group="Shpjegimi"/>
Fituesit e Çmimit Nobel 1948
Fituesit e Çmimit Nobel 1948 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
Gregor Mendeli
Gregor Mendel (20 korrik 1822 – 6 janar 1884) ishte një meteorolog, matematikan, biolog, frat Augustinian dhe abati i Abacisë së Shën Tomasit në Bërno, Margraviati i Moravisë. Mendeli lindi në një familje gjermanishtfolëse në pjesën silesiane të Perandorisë Austriake (tani në Republikën Çeke) dhe fitoi njohjen pas vdekjes si themeluesi i shkencës moderne të gjenetikës. Megjithëse fermerët e dinin për mijëvjeçarë se kryqëzimi i kafshëve dhe bimëve mund të favorizonte disa tipare të dëshirueshme, eksperimentet e bizeles së Mendelit të kryera midis 1856 dhe 1863 vendosën shumë nga rregullat e trashëgimisë, që tani referohen si ligjet e trashëgimisë Mendeliane.
Mendeli punoi me shtatë karakteristika të bimëve të bizeleve: lartësinë e bimës, formën dhe ngjyrën e bishtajave, formën dhe ngjyrën e farës, dhe pozicionin dhe ngjyrën e luleve. Duke marrë si shembull ngjyrën e farës, Mendeli tregoi se kur kryqëzoheshin një bizele e verdhë me shumim të vërtetë dhe një bizele e gjelbër me mbarështim të vërtetë, pasardhësit e tyre gjithmonë prodhonin fara të verdha. Megjithatë, në gjeneratën e ardhshme, bizelet e gjelbra u rishfaqën në një raport prej 1 jeshile me 3 të verdhë. Për të shpjeguar këtë fenomen, Mendeli shpiku termat "recesive" dhe "dominant" në lidhje me tipare të caktuara. Në shembullin e mëparshëm, tipari i gjelbër, i cili duket se është zhdukur në brezin e parë filial, është recesive dhe e verdha është mbizotëruese. Ai botoi punën e tij në 1866, duke demonstruar veprimet e "faktorëve" të padukshëm - tani të quajtur gjene - në përcaktimin e parashikueshëm të tipareve të një organizmi.
Rëndësia e thellë e punës së Mendelit nuk u njoh deri në fund të shekullit të 20-të (më shumë se tre dekada më vonë) me rizbulimin e ligjeve të tij. Erich von Tschermak, Hugo de Vries dhe Carl Correns verifikuan në mënyrë të pavarur disa nga gjetjet eksperimentale të Mendelit në vitin 1900, duke çuar në epokën moderne të gjenetikës.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1807
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Shpërndarja e shqiptarëve
Këtu gjeni shpërndarjën e shqiptarëve në të gjithë vëndet e botës.
Delta County (Michigan)
Delta County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Beren Saat
Beren Saat (lindi më 26 shkurt 1984) është një aktore turke e lindur dhe e rritur në Ankara. Që nga fillimi i karrierës së saj, ajo ka marrë vlerësime të shumta nga kritikët dhe vlerësime të shumta për aktrimin e saj. Ndërsa studionte në Universitetin Başkent, ajo mori pjesë në konkursin e aktrimit Türkiye'nin Yıldızları (Yjet e Turqisë) dhe u zbulua nga regjisori turk Tomris Giritlioğlu, duke nisur karrierën e saj profesionale të aktrimit.