cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Revista Iliria
Përmbledhje
Në revistën Iliria botohen shkrime të kërkuesve shkencorë, anëtarë të Institutit të Arkeologjisë dhe bashkëpunëtorëve të jashtëm (kombëtarë dhe ndërkombëtarë), me të cilët Instituti kryen projekte të përbashkëta gërmimi dhe studimi. Artikujt, studime të mirëfillta autentike shkencore, paraqesin rezultatet e kërkimeve më të reja në fushën e arkeologjisë shqiptare, duke shprehur qëndrime analitike dhe sintetike mbi arkeologjinë dhe historinë e lashtë shqiptare. Në vitin 1983, revista Iliria u vlerësua nga Akademia Ndërkombëtare Lutèce e Francës, me Medaljen e Artë.
Banesa e Vaso Rumbit
Banesa e Vaso Rumbit është një monument i trashëgimisë kulturore në Qestorat, rrethi i Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "2509/1 30.06.1983".
Caldes de Malavella
Caldes de Malavella është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Selva, të provincës Girona, në Katalonia. Caldes de Malavella ka 6710 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 57,35 km2.
Vajniku
Vajnik është një vendbanim në komunën e Skënderajt, Kosovë.
Tushila
Tushilë është një vendbanim në komunën e Skënderajt, Kosovë. Tushila ka sipërfaqe prej 28.136 km/2, zë vendin e 46 për nga sipërfaqja në komunë e Skënderajt dhe kufizohet me 6 fshatra përreth.
Lidhje të jashtme
Gjenden rreth 7km në jugpërendim të Skënderajt. Eshtë vendbanim kodrinoro-malor dhe shtrihet në kodrina ,shpatina dhe pjesë të rrafshëta. Famljet në këtë fshat janë : Sadiku,Imeri,Murati,Shaqiri,Ademi,Abazi,Fazliu,Musliu,Hajdari,Bajrami etj.
Përgjatë fshatit kalon lumi Klina i cili luan rol si në bujqësi ashtu edhe në turizëm.
Banesa e Sulo Llaqit
Banesa e Sulo Llaqit është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "615.01.1963".
Përshkrimi
Kjo banesë është një nga shembujt e pakët të tipit kullë, që ruhen në Gjirokastër. Fillimisht ky ndërtim ka qenë trekatësh me nga një mjedis në secilin kat. Funksioni i saj nuk del i qartë, mbasi ka qenë kullë roje për lagjen. Më vonë një kat i saj është rrëzuar, ndërsa pranë saj është ngritur një ndërtim i ri, i cili i është bashkangjitur kullës.
Liqeni i Baltishtës së Poshtme
Liqeni i Baltishtës së Ulët është një liqe glacial i cili ndodhet në Malet e Sharrit në Kosovë. Ndodhet në një lartësi prej 2.160 metra. Ai shtrihet në qarkun e Baltishtës, rreth gjashtë kilometra në Jug-Perëndim të Shtërpcës. Gjerësia e liqenit është 13 metra ndërsa gjatësia rreth 32 metra, kurse vëllimi 78 metra. Thellësia maksimale e tij është rreth 60 centimetra dhe me dukshmëri deri në fund.
Liqeni furnizohet me ujë nga Liqeni i Baltishtës së Epërme përmes kullimit të materialeve nëntokësore si dhe ka një rrjedhë të veten e cila krijon lumin e vogël të Baltishtës si një degë e Lepencit.
Banesa e Skëndulajve
Banesa e Skëndulajve është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Gjirokastrës, në qarkun e Gjirokastrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "1886 10.06.1973".
Lidhje të jashtme
<!--Banesa është e variantit me dy krahë dhe paraqet një nga shkallët më të zhvilluara të tij. Kompozimi i saj përsërit skemën e zakonshme: një bërthamë qëndrore ndërlidhese që në katin e dytë përfundon me çardak të qarkuar në tre anët me ambjente. Krahët anësore me dalje të barabartë shtyhen përtej bërthamës qëndrore. në katin përdhe të pabanuar janë vendosur dy katojtë, stera dhe dy qilarët e zahireve. në katin e parë dy ambjente banimi si dhe ambjenti i gatimit, stera vazhdon edhe në këtë kat. në katin e dytë janë vendosur tre ambjente të mëdhenj banimi dhe një më i vogël, pranë atij të gatimit. Ambjentet sanitare të vargut fundor, dalin jashtë konturit të planimetrisë. Karakteristike për këtë banesë është zhvillimi i shkallëve I cili ka një zgjidhje jo fort të përhapur diktuar nga dy hyrjet për në banesë, njëra në katin përdhe dhe tjetra në katin e parë. Rampa e vetme e shkallëve që lidh katin e parë me të dytin shtrihet përbri çardakut mbi një sistem qemerësh. në të kalohet nga divani i katit të parë i cili me shkallë të brendëshme lidhet me nëndivanin si dhe drejtpërdrejtë nga jashtë me anë të shkallëve të veçanta. Kjo zgjidhje e bën më të lehtë ndërlidhjen e dy kateve të banuara në ambjentin e jashtëm duke mënjanuar kalimin nëpër nëndivane. Çardaku i katit të dytë është i bollshëm, por megjithatë rrymat e kalimit e bëjnë që ai të ketë funksione ndërlidhese. Një qoshk i vogël është ndërtuar në krahun e majtë të kafazit të shkallëve. Brendësia e banesës shquan për ornament të pasur në dru, ku veçantërisht të tërheq vëmendjen oda e miqve me qoshkun trajtuar shkëputur nga pjesa qëndrore e odës, me dy tavane të vecanta. Kompleksi musandër-dhipato gjithashtu është një realizim i goditur. në pamjen e jashtme të odës së miqve përbri çardakut në të cilën paraqitet një skenë gjuetie. Gjithashtu edhe balli i odës së miqve ka qenë dekoruar me ornamente floreale. Pozicioni i banesës dhe gjeresia relativisht e madhe e pjesës qëndrore, kanë bërë që banesa të mos ketë hedhjen e theksuar në lartësi, por ti afrohet më shumë kompozimit horizontal. Përkujdesja për mbrojtje shihet qartë në frengjitë, disa me zgjidhje interesante që mbrojnë hyrjet për në banesë. Ndërtimi në kohë ka pësuar pak ndryshime. në patin e vogël është prekur kompleksi musandër-dhipato; ndërsa në amjentin mbi të është transformuar balli, i cili ka qenë i njëllojtë me ate të odës së miqve si dhe janë bërë ndarje të brendëshme. -->
Wadi Bani Khalid
Wadi Bani Khalid është një Wadi Rreth 203 km nga Muscat, Oman. Kjo është Wadi më i njohur i rajonit Sharqiyah. lumë i saj e vazhdueshme për rrjedhjen Mban e ujit gjatë gjithë vitit. pishina të mëdha të ujit dhe boulders janë të shpërndara përgjatë rrjedhës së përroit. Si një zonë gjeografike, Wadi Bani Khalid mbulon një bandë të madhe të tokës të ulët dhe malet.
Shpella të formuar disa nga karakteristikat interesante të esta përroit. Këto përfshijnë Kahf Ma'qal Cila është një nga dhomat nëntokësore Sulltanatit së. Megjithatë, duke arritur në shpellë esta merr një shumë përpjekje dhe të jenë të përgatitur për vizitorët duhet të të aventurë. Edhe disa burime ujore janë të zakonshme në esta luginë. Burimet e Ain Hamouda, Ain al Sarooj dhe Ain Dawwa, ndër të tjera, janë një bekim për syrin si një sipërmarrje përgjatë wadis. Fshati i Badaa është një stacion i njohur turistik në luginë. Vadi është përafërsisht. 270 km nga Muscat.
Një natë në Çikago
Një natë në Çikago : roman me autor Bardhyl Berberi, red. Luan Starova. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "ASD". Libri ka 127 faqe. ISBN 9789995640453
Gargulli
thumb Gargulli ose Gargulleshat (Starlings) janë shpendë të vogla, të mesme zogjë të familjes Sturnidae. Emri "Sturnidae" vjen nga latinishtja për sturnus. Shumë lloje aziatike, veçanërisht ato më të mëdha, quhen mynas, dhe shumë specie afrikane janë të njohura si gargullesha shkëlqyese. Gargulleshat janë shpendë autoktone në Evropë, Azi dhe Afrikë, si dhe pjesën veriore të Australisë dhe ishujve tropikal të Paqësorit. Ekzistojnë disa lloje të ndryshme evropiane dhe aziatike në kuadër të gargullit (gargulleshave) duke në Amerikën e Veriut, Hawaii dhe Zelandën e Re, ku ata në përgjithësi konkurrojnë dhe konsiderohen të jenë specie invazive.
Egla Harxhi
Egla Harxhi është lindur në vitin 1991, në Tiranë, Shqipëri. Ajo është modelja fituese e konkursit të bukurisë Miss Shqipëria 2007 në moshën 16-vjeçare.
Mats Lilienberg
Mats Lilienberg (lindi më 22 dhjetor 1969) është futbollistë suedezë i cili luan në skuadrën Höörs IS.
Dashuri e mallkuar
Dashuri e mallkuar : roman me autor Bardhyl Berberi, red. Luan Starova. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Ada". Libri ka 112 faqe. ISBN 9789928422422
Champtercier
Champtercier është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Champtercier ka një popullsi prej 755 banorë dhe sipërfaqe 18.31 km², me një dendësi prej 41 banor/km².
Lista e bashkësive fetare shqiptare
Kjo është një listë e bashkësive fetare, në të cilat shqiptarët janë anëtarë shumicë apo pakicë e konsiderueshme.
Pupëza
parapamje Pupëza (Hoopoe) është një lloj shpendi i cili shtrihet kryesisht në Afro-Eurazi, i njohur për "kurorën" e tij karakteristike të puplave. Janë të njohura tri lloje të gjalla dhe një specie e zhdukur, megjithëse për shumë vite të gjitha llojet janë grumbulluar si një specie e vetme -  Upupa epops .
Kështjella Jedikule
parapamje|300px|Rrënojat në oborrin e brendshëm të strukturës Kështjella Jedikule (Turqisht: Yedikule Hisarı ose Yedikule Zindanları; do të thotë "Kështjella e Shtatë Kullave") është një strukturë e fortifikuar historike e vendosur në lagjen Jedikule të Fatih, në Stamboll, Turqi.
E ndërtuar në vitin 1458 me porosinë e Sulltanit Osman Mehmet Pushtuesit, kompleksi me shtatë kulla u krijua duke shtuar tre kulla të reja dhe duke mbyllur plotësisht një pjesë të Mureve antikë të Kostandinopojës, duke përfshirë dy kullat binjake që fillimisht përbënin Portën e Artë triumfale (turqisht: Altınkapı) ndërtuar nga perandorët romakë Teodosi I dhe Teodosi II.
Kështjella Jedikule përdorej shpesh si burg shtetëror dhe ambasadorët e shteteve që aktualisht ishin në luftë me Portën e Lartë zakonisht burgoseshin brenda mureve të saj. Në kështjellën ndodheshin gjithashtu të burgosur që ishin viktima të intrigave dhe përleshjeve të pallatit, si dhe kundërshtarë politikë të oborrit perandorak. Ndër të burgosurit më të shquar ishte i riu Sulltan Osman II, i cili u burgos dhe u ekzekutua atje nga jeniçerët në vitin 1622.
Kështjella u bë e njohur si shtëpia e një burgu të frikshëm mbretëror që strehonte figura të shquara gjatë gjithë historisë së saj dhe intriga e lidhur kapi imagjinatën e publikut gjatë shekujve në legjenda, histori dhe arte të ndryshme.
Pirja e duhanit në Shqipëri
parapamje|Shenja që ndalohet [[pirja e duhanit postohet në të gjitha lokale dhe restaurante, por nuk pranohet në Shqipëri]] Pirja e duhanit në Shqipëri është e përhapur rreth 40% e cila pihet rregullisht në Shqipëri.
Desuk
Desouk (Arabisht: دسوق‎‎) është qytet në veri të Egjiptit. Ndodhet 80 kilometra në lindje të Aleksandrisë. Qyteti ka pasur 137,660 banorë më 2011. Nga viti 1250 deri në vitin 1570, Desouk ishte pjesë e provincës Gharbia. Nga viti 1798 deri në vitin 1801, Desouk ishte pjesë e provincës Rosetta.
Pirja e duhanit në Shqipëri
Në Turqi pihet duhani më shumë sesa në Shqipëri. Të rinjtë mes 13 dhe 15 pijnë duhan dhe përqindja e kësaj është 15%. Një studim në vitin 2007 tregon se ekspozimi për reklamat e duhanit është 75%, ndërsa shifra korresponduese në vitin 2009 ka rënë në 52%. Në vitin 2009, 29,3% femra pijnë duhan, ndërsa 65,6% meshkuj pijnë duhan.
Caldes de Montbui
Caldes de Montbui është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vallès Oriental, të provincës Barcelona, në Katalonia. Caldes de Montbui ka 16159 banorë (2007), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 37.94 km2.
Parku Kombëtar Zall Gjoçaj
Parku së bashku me zonën rreth tij ka vlera shumë të larta të biodiversitetit dhe një mori habitatesh, llojesh bimore e shtazore. Takohen pyje me pishë, arrnen, rrobull, ah dhe lloje endemike e subendemike, livadhe alpine, liqene akullnajore, përrenjë të shumtë dhe një faunë karakteristike të veçantë. Nga gjitarët e mëdhenj takohen ariu (Ursus arctos), ujku (Canis lupus), rrëqebulli (Felis lynx), kaprolli (Capreolus capreolus), dhe nga shpendët shqiponja e malit (Aquila chrysaetos).
Në shtëpinë e tyre këndoi kukuvajka
Në shtëpinë e tyre këndoi kukuvajka : roman me autor Bardhyl Berberi, red. Anila Haruni (Konomi). Botuar në Tiranë në vitin 2012 nga "Erik". Libri ka 112 faqe. ISBN 9789928123367
Kisha katolike e Shën Bumit
Kisha katolike e Shën Bumit është një monument i trashëgimisë kulturore në Bardhasan, Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Caldes d'Estrac
Caldes d'Estrac është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Maresme, të provincës Barcelona, në Katalonia. Caldes d'Estrac ka 2783 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 0.9 km2.
Biokarburanti
Biokarburant është një karburant që është prodhuar përmes proceseve biologjike bashkëkohore, të tilla si bujqësia dhe tretja anaerobe, në vend se një karburant i prodhuar nga proceset gjeologjike të tilla si ato të përfshira në formimin e karburanteve fosile, si qymyri dhe nafta, nga materia biologjike parahistorike. Biokarburantet mund të rrjedhin direkt nga bimët, ose indirekt nga mbetjet bujqësore, shtëpiake dhe industriale. Biokarburantet e ripërtëritshme në përgjithësi përfshijnë fiksim bashkëkohore të karbonit, të tilla si ato që ndodhin në bimë ose mikroalga përmes procesit të fotosintezës. Biokarburante të tjera të ripërtëritshme janë bërë nëpërmjet përdorimit ose konvertimit të biomasës. Biomasa mund të konvertohet në tre mënyra të ndryshme: konvertim termik, konvertim kimik, dhe konvertim biokimik. Ky konvertim i biomasës mund të rezultojë në karburant në formë të lëngshme, të ngurtë dhe të gaztë. Kjo biomasë e re mund gjithashtu të përdoret direkt për biokarburante.
Shtëpia e Ndini Tavanxhiu
Shtëpia e Ndini Tavanxhiu është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Biokarburanti
Biokarburantet e gjeneratës së parë
Biokarburantet e "gjeneratës së parë" ose konvencionale janë bërë nga sheqeri, niseshtja, ose vaji i perimeve.
Biokarburantet e gjeneratës së dytë (të avancuar)
Biokarburantet e gjeneratës së dytë, të njohura gjithashtu si biokarburante të avancuar, janë karburante që mund të prodhohen nga llojet e ndryshme të biomasës.
Tërnava e Epërme (Cërvenikërst)
Tërnavë e Epërme (serbisht: Горња Трнава/Gornja Trnava) është fshat në komunën e Cërvenikërstit, Serbi.
Fustanet e nusërisë jo për dashuritë e mëdha
Fustanet e nusërisë jo për dashuritë e mëdha : roman me autor Bardhyl Berberi, red. Anna Anderson. Botuar në Tiranë në vitin 2021 nga "Ombra Gvg". Libri ka 198 faqe. ISBN 9789928063045
Mëkati i gjeneralit në Prishtinë
Mëkati i gjeneralit në Prishtinë : roman me autor Bardhyl Berberi, red. Anna Anderson. Botuar në Tiranë në vitin 2017 nga "ASD". Libri ka 160 faqe. ISBN 9789928442246
Ezmiralda Franja
Ezmiralda Franja (e lindur më 4 shkurt 1997), është një futbolliste mbrojtëse shqiptare që aktualisht është duke luajtur për KF Vllaznia Shkodër.
Gjuhët kentum dhe satem
parapamje|238x238px| Shkalla e përafërt e arealeve kentum (e kaltër) dhe satem (e kuqe). E kuqja më e errët (duke shënuar gamën e kulturave arkeologjike Sintashta/Abashevo/Srubna) është zona e origjinës së satemizimit sipas hipotezës së von Bradke, e cila nuk pranohet nga shumica e gjuhëtarëve. Gjuhët e familjes indo-evropiane klasifikohen ose si gjuhë kentum ose gjuhë satem sipas mënyrës se si janë zhvilluar bashkëtingëlloret velare (tinguj të tipit "K" dhe "G") të gjuhës së rindërtuar proto-indoevropiane (PIE). Një shembull i zhvillimeve të ndryshme është dhënë nga fjalët për "njëqind" që gjenden në gjuhët indo-evropiane të hershme të vërtetuara. Në gjuhët kentum, ato zakonisht fillojnë me një tingull /k/ (latinisht centum shqiptohej me nistoren /k/), por në gjuhët satem, ato shpesh fillojnë me /s/ (shembulli satem vjen nga gjuha avestane e shkrimit të shenjtë Zoroastrian).
Tabela më poshtë tregon rindërtimin tradicional të bashkëtingëlloreve velare të PIE, me tri seri, por sipas disa teorive më të fundit, në të vërtetë mund të ketë pasur vetëm dy seri ose tri seri me shqiptime të ndryshme nga ato të përshkruara tradicionalisht. Në gjuhët kentum, palatovelaret, që përfshinin bashkëtingëlloren nistore të rrënjës "njëqind", u shkrinë me velaret e thjeshta. Në gjuhët satem, ato mbetën të dallueshme dhe labiovelaret u shkrinë me velaret e thjeshta. Ndarja kentum–satem formon një izoglosë në përshkrimet sinkronike të gjuhëve indo-evropiane. Nuk mendohet më se gjuha Proto-Indo-Evropiane u nda së pari në degët kentum dhe satem, nga të cilat do të kishin rrjedhur, përkatësisht, të gjitha gjuhët kentum dhe të gjitha gjuhët satem. Një ndarje e tillë bëhet veçanërisht e pamundur nga zbulimi se ndërsa grupi satem shtrihet përgjithësisht në lindje dhe grupi kentum në perëndim, dega më lindore e degëve të njohura të gjuhës IE, tokariane, është kentum.
Gjuhët kentum
Gjuhët kanunike kentum të familjes Indo-Evropiane janë degët "perëndimore": helene, keltike, italike dhe gjermanike. Ato bashkuan palatovelaret proto-indo-evropiane dhe velaret e thjeshta, duke dhënë vetëm velare të thjeshta ("kentumizimi") por i kanë ruajtur labiovelaret si një grup i veçantë.
Dega e Anadollishtes ndoshta bie jashtë dikotomisë kentum–satem; për shembull, Luivishtja tregon se të tre rreshtat e bashkëtingëlloreve velare u ruajtën veçmas në proto-anadollishte. Kentumizimi i vërejtur në hititishte supozohet se ka ndodhur vetëm pas prishjes së proto-anadollishtes. Sidoqoftë, Craig Melchert propozon që proto-anadollishtja është me të vërtetë një gjuhë kentum.
Përderisa tokarianishtja zakonisht konsiderohet si gjuhë kentum, është një rast i veçantë, pasi ka bashkuar të tri seritë velare PIE (fillimisht nëntë bashkëtingëllore të ndara) në një fonemë të vetme, *k. Sipas disa studiuesve, kjo e ndërlikon klasifikimin e tokarianishtes brenda modelit kentum–satem. Sidoqoftë, pasi tokarianishtja ka zëvendësuar disa labiovelare proto-indoevropiane me sekuencën labiovelare, joorigjinale *ku; është propozuar që labiovelaret janë ruajtur të dallueshme në proto-tokariane, gjë që e vendos tokarianishten në grupin kentum (duke supozuar se proto-tokarianishtja i ka humbur palatovelaret përderisa labiovelaret ishin akoma të dallueshme fonematikisht).
Në gjuhët kentum, rrënjët e PIE të rindërtuara me palatovelare u zhvilluan në forma me velare të thjeshta. Për shembull, në rrënjën PIE *ḱm̥tóm, "njëqind", palatovelarja nistore *ḱ u bë velare e thjeshtë /k/, si në latinisht kentum (fillimisht shqiptohet me /k/, edhe pse shumica e pasardhëseve moderne të latinishtes kanë një simotër atje), Greqishtja (he)katon, Uellsishtja cant, Tokarianishtja B kante. Në gjuhët gjermanike, /k/ zhvillohej rregullisht nga ligji i Grimit për t'u bërë /h/, si në anglisht hund(red).
Gjuhët kentum gjithashtu kanë ruajtur dallimin midis rreshtit të labiovelareve PIE (*kʷ, *gʷ, *gʷʰ) dhe velareve të thjeshta. Historikisht, ka qenë e paqartë nëse rreshti i labiovelareve përfaqësonte një risi nga një proces i labializimit, ose nëse ishte trashëguar nga gjuha amtare (por e humbur në degët satem); mendimi aktual i zakonshëm favorizon mundësinë e fundit. Labiovelaret si fonema të vetme (për shembull, ) në krahasim me dyshkronjëshet (për shembull, ) vërtetohen në greqishte (seri Lineare B q-), italike (latinisht qu), gjermanike (gotisht hwair ƕ dhe qairþra q) dhe keltike (Ogham ceirt Q) (në të ashtuquajturat gjuhë P-Keltike  zhvilluar në /p/; një zhvillim i ngjashëm ndodhi në degën Osco-Umbrian të italikes dhe nganjëherë në greqisht dhe gjermanikisht). Rregulli i boukólos, megjithatë, thotë se një labiovelare reduktohet në një velare të thjeshtë kur ndodhet pranë *u ose *w.
Ndarja kentum–satem i referohet zhvillimit të serive velare në kohën e ndarjes më të hershme të proto-indoevropianishtes në proto-gjuhët e degëve të saj bija individuale. Ajo nuk vlen për ndonjë zhvillim analog të mëvonshëm brenda ndonjë dege individuale. Për shembull, palatalizimi i kushtëzuar i latinishtes në   ose  (shpesh më vonë ) në disa gjuhë romake (që do të thotë që cent nga frëngjishtja moderne shqiptohet me nistoren /s/) është si satem, siç është shkrirja e *kʷ me *k në gjuhët galike; ndryshime të tilla të mëvonshme nuk ndikojnë në klasifikimin e gjuhëve si kentum.
Gjuhët satem
Në gjuhët satem, reflekset e palatovelareve të supozuara PIE janë zakonisht bashkëtingëllore fërkimore ose afrikate, artikuluar më tej përpara në gojë. Për shembull, rrënja e PIE *ḱm̥tóm, "njëqind", palatovelarja nistore normalisht u bë një simotër [s] ose [ʃ], si në avestan satem, persisht sad, sanskritishtja śatam, сто / sto në të gjitha gjuhët moderne sllave, Kisha e Vjetër Sllave sъto, letonisht simts, lituanisht šimtas. Një shembull tjetër është parashtesa sllave sъ(n) - ("me"), e cila shfaqet në latinisht, një gjuhë kentum, si co(n) - ; bashkoj është e lidhur me soyuz ruse ("bashkimi"). Një [s] gjendet për PIE *ḱ në gjuhë të tilla si letonishtja, avestanishtja, rusishtja dhe armenishtja, por lituanishtja dhe sanskritishtja kanë [ʃ] (š në lituanisht, ś në transkriptime sanskrite). Për më shumë reflekse, shihni pjesën e korrespondencave fonetike më poshtë; shënoni gjithashtu efektin e ligjit të tingujve ruki.
"Satemizimi jo i plotë" mund të dëshmohet gjithashtu nga mbetjet e elementeve labiale nga labiovelaret në balto-sllavishte, duke përfshirë ungurys "eel" lituaneze <*angʷi- dhe dygus "kulmore" < *dʰeigʷ-. Disa shembuj pretendohen gjithashtu në indo-iranianishte, të tilla si guru sanskrite "i rëndë" < *gʷer-, kulam "tufë" < *kʷel-, por ato mund të jenë zhvillime dytësore, si në rastin e kuru "bëj" * kʷer- në të cilën është e qartë se grupi ku- u ngrit në gjuhën sanskrite vedike. Po ashtu pohohet se në sanskritishte dhe balto-sllavishte, në disa mjedise, bashkëtingëlloret sonante (shënohen me /R/) bëhen /iR/ pas velareve të thjeshta por /uR/ pas labiovelareve.
Disa gjuhëtarë argumentojnë se degët e shqipes dhe armenishtes  gjithashtu duhet të klasifikohen si satem, por disa gjuhëtarë argumentojnë se ato tregojnë prova të trajtimit të veçantë të të tre rreshtave të bashkëtingëlloreve velare dhe kështu mund të mos kenë bashkuar labiovelaret me velaret e thjeshta, ndryshe nga degët e satemi kanonik.
Asimilimi i velareve në mjedise të caktuara fonetike është një fenomen i zakonshëm në zhvillimin e gjuhës (krahasoni, për shembull, tingujt nistorë në cent frëngjisht dhe spanjisht cien, të cilat janë frikative edhe pse burojnë nga latinishtja /k/). Si pasojë, ndonjëherë është e vështirë të vendosësh saktë gjuhët që ishin pjesë e përhapjes origjinale të satemit dhe ato të prekura nga mbledhja dytësore më vonë. Ndërsa dokumentacioni i gjerë i latinishtes dhe suedishtes së vjetër, për shembull, tregon se asibilimi i gjetur në frëngjisht dhe suedisht ishte zhvillim i mëvonshëm, nuk ka të dhëna të mjaftueshme për dakishten dhe trakishten për t'u vendosur përfundimisht kur tiparet e tyre të ngjashme me satemin filluan. Huazimi i gjerë leksikor, siç është armenishtja nga iranianishtja, gjithashtu mund të shtojë vështirësinë.
Në armenishte, disa pohojnë se /kʷ/ dallohet nga /k/ para zanoreve të përparme. Martin Macak (2018) pohon se shkrirja e *kʷ dhe *k ndodhi "brenda vetë historisë së proto-armenishtes".
Në shqip, tre rreshtat origjinalë të velareve kanë mbetur të dallueshme kur janë ndodhur para zanoreve historikisht të përparme. Labiovelaret në pjesën më të madhe janë të diferencuara nga të gjitha seritë e tjera velare indo-evropiane para zanoreve të përparme (ku ato u zhvilluan në s dhe z), por ato bashkohen me velaret "tipike" (të prapme) diku tjetër. Seritë velare palatale, të përbëra nga proto-indoevropianishtes *ḱ dhe të bashkuara *ģ dhe ģʰ, zakonisht zhvillohen në th dhe dh, por u depalatizuan për t'u bashkuar me velaret e prapme kur ishin në kontakt me sonantet. Për shkak se dallimi origjinal trepalësh proto-indoevropian midis velareve është ruajtur në reflekse të tilla, Demiraj argumenton se shqipja nuk duhet të konsiderohet as kentum as satem, si luivishtja, por në të njëjtën kohë ajo ka një realizim "si satem" të velareve palatale në shumicën e rasteve. Kështu PIE *ḱ, *kʷ dhe *k bëhen th (sq. thom "them" <PIE *ḱeHsmi ), s (sq. si "qysh" <PIE. KʷiH1, khs. përkatësisht latinisht quī), dhe q (/c/: pleq <* plak-i <PIE * plH2-ko-).
Rreshti i qiellzoreve i Schleicher
August Schleicher, një indoevropianist i hershëm, në Pjesën I, "Fonologjia", e veprës së tij kryesore, Përmbledhja e Gramatikës Krahasuese të Gjuhës Indogjermanike të vitit 1871, botoi një tabelë të momentit origjinal Laute, ose "ndalesa", e cila ka vetëm një rresht të vetëm velar, *k, *g, *gʰ, nën emrin Gutturalen. Ai identifikon katër palatale (*ḱ, *ǵ, *ḱʰ, *ǵʰ) por hipotezat se ato erdhën nga qiellzoret së bashku me hundoren *ń dhe spirant *ç.
Oiran
Shërbimet e oiran ishin të njohura mirë për të qenë ekskluzive dhe të shtrenjta që zakonisht argëtonin vetëm klasat e larta të shoqërisë për aftësinë e tyre të perceptuar për të vjedhur zemrat dhe për t'iu përshtatur dituritë e burrave të klasës së lartë. Shumë oiran u bënë të famshëm si brenda dhe jashtë lagjeve të kënaqësisë, dhe zakonisht përshkruheshin në shtypje të bllokut të drurit në ukiyo-e dhe në shfaqjet e teatrit kabuki. Oiran pritej të ishte e aftë mirë në artet tradicionale të të kënduarit, vallëzimit klasik dhe muzikës, duke përfshirë aftësinë për të luajtur kokyū dhe koto, dhe gjithashtu pritej të bisedonin me klientët në klasë të lartë dhe gjuhë të zyrtarizuar.
Gjuhët kentum dhe satem
Korrespondencat fonetike në gjuhët bija
Tabela e mëposhtme përmbledh rezultatet e palataleve dhe labiovelareve të rindërtuara të PIE në degët e ndryshme bijave, si kentum ashtu edhe satem. (Rezultatet e "velareve të thjeshta "mund të supozohet të jenë të njëjta me ato të palataleve në degët e kentumit dhe ato të labiovelareve në degët satem)
Oiran
Megjithëse konsiderohej si përcaktim i trendit dhe gra në modë në lartësinë historike të profesionit të tyre, ky reputacion u uzurpua më vonë në fund të shekujve 18 deri në 19 nga geisha, e cila u bë e famshme në mesin e klasave tregtare për veshjen e tyre të thjeshtuar, aftësinë për të luajtur këngë të shkurtra dhe moderne të njohur si kouta në shamisen, dhe shprehjet e tyre më në modë të gruas dhe shoqërimit bashkëkohor për burrat, të cilat pasqyrojnë shijet e klasave të ulëta, por të klasave jashtëzakonisht të pasura tregtare që përbënin shumicën e patronazhit të tyre.
Popullariteti dhe numri i oiran vazhdoi të bjerë në mënyrë të vazhdueshme gjatë gjithë shekullit të 19-të, para se prostitucioni të ishte i jashtëligjshëm në Japoni më 1957. Sidoqoftë, tayū që mbeteshin në rrethin Shimabara të Kiotos u lejuan të vazhdonin të praktikonin traditat kulturore dhe të arteve interpretuese të profesionit të tyre deklaroi një "larmi të veçantë" të geishave. Në ditët e sotme, një grusht riaktorësh të veçantë, të cilët nuk merren me prostitucion si pjesë e rolit të tyre të rikthimit, vazhdojnë të interpretojnë në Kioto, së bashku me një numër reaktorësh oiranë gjetkë në Japoni, të cilët kryejnë në rikthimet e paradave kortezane të njohura si oiran dōchū.
Braux
Braux është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Braux ka një popullsi prej 122 banorë dhe sipërfaqe 11.67 km², me një dendësi prej 10 banor/km².
Ilirët (Carl Patsch)
Ilirët - autor: Prof. Dr. Karl Patsch - Profesor i Rregullt e Botënor në Universitetin e Vjenës. Përkthyer prej Karl Gurakuqit - Shef Seksioni në Ministrinë e Arsimit. Shtypshkronja Nikaj, Tiranë, 1923. Libri është ribotuar edhe në vitin 2004.
Tërnava e Poshtme (Cërvenikërst)
Tërnavë e Poshtme (serbisht: Доња Трнава/Dolna Trnava) është fshat në komunën e Cërvenikërstit, Serbi.
Shtëpia e Niko Bojaxhiu
Shtëpia e Niko Bojaxhiu është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Calella
Calella është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Maresme, të provincës Barcelona, në Komunitetin Katalonia. Calella ka 18034 banorë (2007), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 8.01 km2.
François Chollet
François Chollet (i lindur më 20 tetor 1989) është një inxhinier francez softuerësh dhe studiues i inteligjencës artificiale që tanimë punon në Google. Chollet është krijuesi i bibliotekës së mësimit të thellë, Keras, e lëshuar në vitin 2015 dhe një kontribues kryesor në framework-un e mësimit të makinerive TensorFlow. Hulumtimi i tij fokusohet në vizionin kompjuterik, aplikimin e mësimit makinerik në arsyetimin formal, abstraksionin, dhe si të arrihet një përgjithësim më i madh në inteligjencën artificiale.
Edukimi dhe karriera
Chollet u diplomua me një Master në Inxhinieri në ENSTA Paris, një shkollë e Institutit Politeknik të Parisit në 2012 dhe filloi të punojë në Google në 2015. Punimet e tij janë botuar në konferenca të mëdha në këtë fushë, duke përfshirë Konferencën për Vizionin Kompjuterik dhe Njohjen e Modeleve (CVPR), Konferencën mbi Sistemet e Përpunimit të Informacionit Neural (NeurIPS), Konferencën Ndërkombëtare për Paraqitjet Mësimore (ICLR). Ai është autor i Xception: Deep Learning with Depthwise Separable Convolutions, i cili është ndër dhjetë punimet më të cituara në procedurat e CVPR.
librat
Chollet është autor i Deep Learning with Python (Mësimi i thellë me Python), bashkëautor me Joseph J. Allaire i Deep Learning With R (Mësimi i thellë me R), dhe krijuesi i Sfidës së Korpusit të Abstraksionit dhe Arsyetimit (ARC).
Qellimet personale care
__NOINDEX__
Biomasa
Biomasa është material biologjik që rrjedhin nga organizmat e gjallë. Në kontekstin e biomasës si një burim për të bërë energji, ajo më shpesh i referohet bimëve ose materialeve me bazë bimore që nuk është përdorur për ushqim ose ushqyerje, dhe janë në mënyrë specifike quhen si biomasë linjocelulozike. Si një burim energjie, biomasa ose mund të përdoret direkt nëpërmjet djegies për të prodhuar nxehtësi, ose indirekt, pas konvertimit të saj në forma të ndryshme të biokarburanteve. Konvertimi i biomasës në biokarburant mund të arrihet me anë të metodave të ndryshme të cilat në përgjithësi klasifikohen: termike, kimike, dhe metodat biokimike.
Bostanxhiu
parapamje|Një bostanxhi, gdhendje e vitit 1809 Bostanxhiu (nga turqishtja bostancı, fjalë për fjalë "kopshtari" ) ishte pjesëtar i një prej llojeve të rojeve perandorake të Perandorisë Osmane.
Bostanxhinjtë ishin kryesisht përgjegjës për mbrojtjen e pallatit të sulltanit dhe mjediseve të tij. Ata ruanin edhe saraji (seraglio) dhe vozitën maunën e Sulltanit. Shefi i tyre quhej Bostanxhi-bashi (turqisht: bostancıbaşı) dhe kishte gradën e pashait. Bostanxhinjtë në një kohë numëronin 3000 veta dhe ishin të bashkuar me jeniçerët, një trupë tjetër roje perandorake osmane, në detyrë ushtarake. Në kohë lufte, forca e tyre ishte 12,000. Në fillim të shekullit të 20-të numri i tyre ishte rreth 600.
Maiko
Maiko zakonisht janë të moshës nga 17 deri në 20 vjeç, dhe diplomohen në statusin e geishave pas një periudhe trajnimi, e cila përfshin të mësuarit për të kërcyer tradicionalisht, për të luajtur shamisen, për të kënduar kouta ("këngë të shkurtra") dhe, vetëm në Kioto, mësojnë dialektin e Kiotos. Kjo praktikë mësimi zakonisht varion nga një periudhë prej disa muajsh në një vit ose dy vjet, megjithëse praktikantët tepër të vjetër për t'u veshur si maiko mund të kalojnë në fazën e geishave, pavarësisht se ende janë në trajnim.
Geisha mësuese në vende të tjera në Japoni njihen me terma të tjerë, të tilla si hangyoku (半玉, fjalë për fjalë, "gjysmë xhevahir", duke iu referuar një termi për pagat e një geisha, "para xhevahire") për praktikantët në Tokio. Traditat e nxënësve geisha në këto zona ndryshojnë nga ato në Kioto, nganjëherë në një shkallë të konsiderueshme, duke përfshirë pamjen e një nxënësi dhe strukturën e praktikës së tyre.
Puna
Në mëngjes, maiko merr mësime në artet tradicionale. Natën, ata dalin për të punuar. Ata kërcejnë, këndojnë, luajnë shamisen dhe u shërbejnë vizitorëve në ochaya ekzlusive (çajtore).
Prejardhja
Maiko e ka prejardhjen nga gratë që shërbyen çaj të gjelbërt dhe dango (petëz japoneze e bërë nga mielli orizit) te njerëzit që vizituan Kitano Tenman-gū ose Yasaka Shrine në çajtoret në Kioto afërsisht 300 vjet më parë.
Flokët
Gjatë karrierës së tyre, maiko do të veshë lloje të ndryshme nihongami (stili i flokëve tradicionale japoneze) në varësi të gradës, formalitetit dhe rastit. Këto modele flokësh zbukurohen më pas me kanzashi sezonale dhe të rastit (zbukurime tradicionale të flokëve).
Shumica e maiko, ndryshe nga geisha, përdorin flokët e tyre me shtimin e zgjatimeve, megjithëse praktikantët në zona të ndryshme të Japonisë mund të përdorin edhe paruke. Maiko duke përdorur flokët e tyre i ka flokët të rimodelohen çdo javë, që do të thotë se ata duhet të flenë në një jastëk të veçantë të njohur si takamakura - një bllok druri i ngritur me një jastëk - në mënyrë që t'i mbajnë ato.
Hikizuri
Shumica e maiko gjithashtu veshin një stil kimono të njohur si hikizuri (引きずり, fjalë për fjalë, "skaj zvarritës"). Hikizuri zakonisht janë të gjata diku nga 200–240 centimetra dhe shpesh shfaqin një skaj të mbushur lehtë për të krijuar peshë duke lejuar që skaji të zvarritet përgjatë dyshemesë. Kur ecin jashtë, maiko mbani hikizurin e tyre lart ose me duar, ose duke e lidhur në vend me një kordon të vogël në mënyrë që të mos zvarritet përgjatë tokës. Stili i hikizurit të veshur nga shumica e maiko përmban mëngë të gjata, të stilit furisode, dhe mund të shfaqë tuca të qepura horizontalisht në mëngë dhe vertikalisht përgjatë shpatullave; kjo është një bllokim i para Luftës së Dytë Botërore, kur maiko shpesh fillonte trajnimin e tyre në moshë të re.
Për raste zyrtare, maiko veshin një hikizuri të zezë, të stilit kurotomesode, me 5 kreshta (kamon) për të treguar okiya që i përkasin.
Darari obi
Maiko veshin hikizuri zakonisht me një obi të njohur si një darari obo (だらり帯). Darari obi është i gjatë 6–7 metra, është i gjerë afërsisht 30 centimetra dhe vishet ekskluzivisht nga maiko. Për shkak të gjatësisë dhe peshës së saj, një komodë mashkullor (i njohur si otokoshi) është i nevojshëm për ta lidhur atë; otokoshi mund të veshë një maiko për më pak se pesë minuta, dhe mund të veshë një numër maiko çdo natë. Kreshta e okiya së një maiko ose është ngjyrosur, qëndisur ose thurur në fund të obi, poshtë kaikiri (vijat fundore). Për raste zyrtare, darari obi me brokada prej ari vishet.
Kimono
Disa maiko jashtë Kiotos, dhe veçanërisht në Tokio, veshin furisode në vend të hikizuri; këta praktikantë (ndonjëherë të njohur si hangyoku) mund të mbajnë gjithashtu një paruke në vend që të modelojnë flokët e tyre.
Obi
Maiko jashtë Kiotos mund të veshë gjithashtu një fukuro obi në vend të një darari obi, i cili është më i lehtë për tu lidhur dhe veshur; praktikantët në Tokio zakonisht i lidhin gjërat e tyre në stilin fukura suzume.
ATV (Kosovë)
ATV është një kanal televiziv dhe transmetues privat, i themeluar në vitin 2021 nga Media Invest në bashkëpunim me Kolegjin AAB.
Hans Rosander
Hans Tage "Hasse" Rosander (5 janar 1937 – 13 shtator 2016) ishte futbollist suedez i cili ka luajtur si mbrojtës në skuadrën Västerås, Norrköping, Eskilstuna, dhe në kombëtaren suedeze.
ATV (Kosovë)
Historiku
Në vjeshtën e vitit 2020, ATV po promovohej si një kanal ku po riktheheshin shumë figura të mirënjohura nga skena mediale e Kosovës.
Zebra e Chapmanit
Zebra e Chapmanit (Equus quagga chapmani), e quajtur kështu sipas zbuluesit të saj James Chapman, është një nënlloj i zebrës fushore.
Ato, ashtu si të afërmit e tyre, janë vendas në savanën verilindore të Afrikës së Jugut, në veri të Zimbabwe, në perëndim në Botsvana, në Rripin Caprivi të Namibisë dhe në Angolën jugore. Ashtu si nënspeciet e tjera të zebrës fushore, ato janë barngrënës që ushqehen kryesisht me barëra, dhe gjatë stinës së lagësht migrojnë për të gjetur burime të freskëta ushqimi si  dhe për të shmangur luanët, të cilët janë grabitqarët e tyre kryesorë. Zebrat e Chapmanit dallohen nga nënspeciet e tjera nga ndryshimet delikate në vijat e tyre. Krahasuar me ekuidet e tjera në rajon, zebrat e Chapmanit janë relativisht të shumta në numër, megjithatë popullsia e saj tashmë është në rënie për shkak të faktorëve njerëzorë si gjuetia e paligjshme dhe bujqësia. Studimet dhe programet e mbarështimit janë ndërmarrë me shpresën për të ndaluar këtë rënie, me në fokus sigurimin që zebrat e mësuara në robëri të përshtaten në jetën e egër dhe që popullsitë jo të zbutura të jenë në gjendje të migrojnë lirshëm. Një problem me të cilin po përballen disa prej këtyre programeve është se popullatat e zebrave të Chapman-it të robëruar përjetojnë incidenca më të larta të sëmundjeve të diagnostikuara se sa popullatat jo të zbutura, për shkak se ato jetojnë më gjatë dhe kështu kanë më pak gjasa të vdesin në natyrë nga grabitqarët ose nga mungesa e ushqimit ose ujit.
Përshkrimi
majtas|parapamje|Vija unike të zebrës së Chapmanit. Zebrat e Chapman-it janë gjitarë me një thundër që janë pjesë e rendit të thundrakëve me majë të çuditshme. Ato ndryshojnë nga zebrat e tjera për shkak se vijat e tyre vazhdojnë përtej gjunjëve, dhe se ato gjithashtu kanë vija deri diku ngjyrë kafe përveç vijave bardh e zi që zakonisht lidhen me zebrat. Pasterna gjithashtu nuk është plotësisht e zezë në gjysmën e poshtme. Çdo zebër ka modelin e vet unik të vijave që përfshin gjithashtu vija hije. Kur lindin mëzat, ato kanë vija ngjyrë kafe, dhe në disa raste, të rriturit nuk zhvillojnë ngjyrën e zezë në lëkurën e tyre dhe mbajnë vija ngjyrë kafe.
Në natyrë, zebra e Chapmanit jeton mesatarisht deri në 25 vite, megjithatë mund të jetojë deri në 38 vite në robëri. Meshkujt zakonisht peshojnë 270-360 kg dhe janë të gjatë 120-130 cm. Femrat peshojnë rreth 230-320 kg dhe janë po aq të gjata sa meshkujt. Mëzat peshojnë 25-50 kg në lindje. Zebrat e rritura mund të vrapojnë deri në 56 kilometra në orë dhe kanë shikim e dëgjim të fortë, të cilët janë mekanizma thelbësorë mbrojtës evolucionarë.
Ekologjia
Në Zebrat e Chapman-it është vërejtur se kalojnë një pjesë të madhe të ditës së tyre duke u ushqyer (rreth 50%) dhe kryesisht konsumojnë barëra me cilësi të ulët që gjenden në savana, kullota dhe shkurre, megjithatë ato herë pas here hanë manaferrat e egra dhe bimë të tjera për të rritur marrjen e proteinave. Ndërsa ato tregojnë një preferencë për barishtet e shkurtra, ndryshe nga disa kafshë të tjera barngrënse, ato hanë edhe barëra të gjata e kështu luajnë një rol të rëndësishëm duke konsumuar pjesën e sipërme të barit të gjatë që është rritur në sezonin e lagësht, për të lejuar më pas kafshët e tjera të ushqehen. Mëzat e rinj varen nga nënat e tyre për ushqim për përafërsisht 12 muajt e parë të jetës së tyre pasi dhëmbët e tyre nuk janë në gjendje të zbërthejnë siç duhet barishtet e forta që të rriturit hanë derisa smalti të jetë konsumuar mjaftueshëm.
Migrimi
Gjatë sezonit të thatë, zebrat e Chapman-it priren të mos largohen shumë nga një burim uji pasi shpesh u duhet të pinë. Megjithatë, gjatë sezonit të lagësht, zebrat bashkohen në tufa të mëdha të përbëra nga shumë hareme dhe migrojnë në mënyrë që të gjejnë burime të bollshme ushqimore për t'u ushqyer pas sezonit të thatë relativisht të rrallë. Ato gjithashtu përpiqen të shmangin migrimet me kafshëve të tjera në mënyrë që të ulin konkurrencën për ushqim.Duke qenë se ato kërkojnë vetëm ushqim me cilësi më të ulët, zebrat e Chapmanit preferojnë të migrojnë në zona me një densitet më të madh ushqimi dhe do t'i japin përparësi sasisë sesa cilësisë. Duke optimizuar densitetin e kërkimit të ushqimit dhe duke shmangur llojet e tjera të ushqimit, zebrat e Chapmanit janë në gjendje të mbajnë popullata të mëdha, të cilat i varfërojnë me shpejtësi zonat e kërkimit të ushqimit duke i detyruar ato të vazhdojnë migrimin. Përveç kësaj, zebrat e Chapmanit shfaqin gjithashtu një lëvizje ciklike ditore, ku ata preferojnë kullotat gjatë ditës dhe tokat pyjore gjatë natës, në mënyrë që të shmangin luanët, të cilët janë grabitqarët e tyre kryesorë. Ato shpesh lëvizin përreth dhe shmangin në mënyrë aktive zonat ku kanë parë kohët e fundit aktivitetin e luanit.
= Sjellja = Zebrat e Chapman janë kafshë shumë të shoqërueshme që jetojnë në tufa deri në dhjetëra mijëra individë. Tufa më e madhe përbëhet nga hareme me anëtarë të përhershëm; i përbërë nga një hamshor, një deri në gjashtë femra dhe pasardhësit e tyre. Ata rrallë shfaqin sjellje agresive ndaj njëri-tjetrit ose specieve të tjera. Është vërejtur gjithashtu se meshkujt pa harem formojnë grupime të tyre afatgjata me meshkuj të tjerë beqarë, gjë që ka treguar se përmirëson aftësitë e tyre sociale. Grupet hamshor-hamshore janë të rralla dhe në rastet kur formohen ato janë afatshkurtër. Femrat qëndrojnë në të njëjtat hareme gjatë gjithë jetës së tyre.
Haremi i zebrës së Chapman-it.
Zebrat e Chapman e kalojnë kohë duke pushuar gjatë ditës, por janë më aktive në muzg. Kjo është me shumë mundësi një tipar i sjelljes mbrojtëse pasi grabitqarët janë më të përhapur gjatë ditës, dhe kështu është e dobishme që anëtarët e tufës të jenë më vigjilentë në këto kohë. Ka raste që një grup i vogël do të nxitojë drejt një grabitqari të mundshëm në përpjekje për t'i penguar ata të sulmojnë, megjithatë në përgjithësi zebrat e Chapmanit preferojnë të shmangin çdo konflikt të tillë.
Brenda haremeve të tyre janë vërejtur struktura shoqërore hierarkike të cilat diktojnë gjëra të tilla si lëvizjet e grupit, deri në mënyrën se si ata kujdesen për pasardhësit e tyre.Pelat e rangut të lartë në veçanti ushtrojnë presion mbi grupin në mënyrë që të promovojnë mbijetesën e mëzëve të tyre. Kur kërkojnë ushqim, zebrat e Chapman-it mbështeten te anëtari dominues i haremit për t'i çuar në burimet e ujit dhe ushqimit. Suksesi i anëtarëve të rangut të lartë të haremit në udhëheqjen e grupit drejt ushqimit dhe ujit përcakton nëse ata do të mbajnë udhëheqjen në të ardhmen dhe tregon sesi zebrat vlerësojnë stabilitetin në grupet e tyre përkatëse. Megjithatë, rolet e lidershipit mund të ndryshojnë me kalimin e kohës.Pelat më të vjetra shpesh kanë një gradë më të lartë shoqërore sesa anëtarët më të rinj të haremit. Femrat me gji janë gjithashtu në gjendje të iniciojnë lëvizjen brenda një haremi, i cili nga ana tjetër mund të ndikojë ndonjëherë në lëvizjet e të gjithë tufës. Kur një pelë shtatzënë lind, mëzi i saj merr të njëjtin status shoqëror brenda haremit si ajo.
Mëzat që në moshë të re janë në gjendje të njohin aromën dhe tingullin e nënës së tyre dhe të krijojnë lidhje së bashku që zgjasin deri në moshën madhore. Kjo aftësi, për të njohur zebrat e tjera nuk zvogëlohet në moshën madhore ku ata janë në gjendje të dallojnë midis anëtarëve të tjerë të grupit. Kjo është thelbësore për krijimin e stabilitetit brenda grupeve, gjë që ul konkurrencën ndërmjet grupeve për burime dhe në këtë mënyrë përmirëson mbijetesën. Në robëri është treguar se zebrat e Chapman krijojnë marrëdhënie unike me mbajtës të ndryshëm dhe se ato ndryshojnë vazhdimisht sjelljen e tyre varësisht se cili mbajtës ndërvepron me ta.
= Riprodhimi = Meshkujt zakonisht luftojnë me njëri-tjetrin përpara një grupi femrash përpara se të çiftëzohen me to, për pelën e rangut më të lartë në harem që çiftëzohet e para. Periudha e shtatzënisë për zebrat e Chapman është rreth 12 muaj, pas së cilës femra do të lindë një mëz të vetëm. Mëzi është në gjendje të ecë shpejt me pjesën tjetër të grupit, gjë që është thelbësore për mbijetesën e tij, në mënyrë që nëna të mos ta lërë atë pas për të mirën e anëtarëve të tjerë të haremit. Çdo shtatzëni e mëvonshme ka një periudhë më të shkurtër ndërlindjeje se ajo para saj, pasi pela bëhet më e aftë në rritjen e mëzave të saj. Zebrat meshkuj që janë anëtarë të haremit, por jo babai i mëzit, është raportuar se praktikojnë vrasjen e foshnjave. Kjo është vërejtur veçanërisht në robëri ,ku zebrat nga grupe të ndryshme shoqërore mbahen në afërsi. Është gjithashtu e mundur që zebrat e Chapmanit të rriten nëpërmjet një zëvendësuesi të kuajve, siç u bë për herë të parë në 1984.
= Mbrojtja = Ndërsa nuk konsiderohen si një specie e kërcënuar, zebrat e Chapman janë zhdukur në Burundi dhe Lesoto, me shumë mundësi edhe në Somali. Numri total ka rënë afërsisht 25% në vitet e fundit për shkak të aktiviteteve njerëzore duke përfshirë bujqësinë, gjuetinë, gjuetinë pa leje dhe thatësirat e përkeqësuara nga ndryshimet klimatike. Vendbanimet njerëzore ndikojnë gjithashtu në madhësinë e popullsisë duke ndërprerë modelet e migrimit dhe duke kufizuar kështu disponueshmërinë e burimeve të dendura ushqimore të nevojshme për ushqimin e tufave të mëdha. Kjo zvogëlon lehtësinë me të cilën zebrat migrojnë dhe kështu ata nuk mund të gjejnë ushqim aq lehtë. Ka prova që korridoret e kafshëve të egra mund të përdoren për të rivendosur modelet migratore duke lidhur ekosistemet, dhe se zebrat do të jenë në gjendje të përshtaten me këto shtigje të reja migrimi.
Mënyra të tjera ruajtjeje janë bërë në përpjekje për të stabilizuar popullsinë. Një program në Rezervatin e Kafshëve të Egra Majete ndërmori një program riprodhimi dhe riprodhimi në robëri, megjithatë nuk dihet nëse zebrat kanë aftësitë e nevojshme për të mbijetuar, në natyrë pasi janë rritur në robëri. Kërkimet në Parkun Zoologjik Werribee synonin të krijonin një mjedis më realist për zebrat, që ato të mund të rifuten në mënyrë më të qetë dhe më pas të ofronin udhëzime për programet e tjera të mbarështimit në mbarë botën. Megjithatë, një çështje e veçantë në programet e shumimit është se si të përsëritet kërcënimi i grabitqarëve në mënyrë që zebrat të përgatiten për botën e egër. Ky kërcënim ndikon në një sërë aspektesh të jetës së tyre, si: kur hanë, kur pushojnë dhe kur lëvizin. Ende nuk është gjetur asnjë zgjidhje.
Sëmundjet
Ashtu si barngrënësit e tjerë, zebra e Chapman-it është e ndjeshme ndaj hidatidozës, një sëmundje parazitare, por jo shpesh i atribuohet si shkaktar i vdekjes. Zebrat e infektuara mund të jetojnë të padiagnostikuar për shumë vite pa simptoma dhe nuk konsiderohet një kërcënim serioz. Zebrat e Chapman-it janë gjithashtu bartës të parazitëve nematodë të cilët banojnë në zorrën e tyre të trashë dhe shkaktojnë një infeksion të quajtur helminthiasis, i cili mund të jetë fatal nëse nuk trajtohet.
Në popullatat e robëruara ku jetëgjatësia është më e gjatë, mosfunksionimi i hipofizës pars intermedia (PPID) ose sëmundja e Cushing-it të kuajve shkakton prodhim të tepërt të hormoneve tek zebrat, gjë që zakonisht çon në kushte të tjera kronike të dhimbshme. Një numër i madh kërkuesish janë duke gjetur mënyra që kopshtet zoologjike të identifikojnë dhe trajtojnë më mirë PPID në mënyrë që të përmirësojnë jetëgjatësinë dhe cilësinë e jetës jo vetëm të zebrave të Chapman-it, por të të gjithë llojeve. Popullatat e robëruara gjithashtu mund të zhvillojnë në mënyrë unike deformim të përkuljes së nyjës interfalangeale distale, ose shputës së klubit, një gjendje që nuk vërehet në popullatat jo shtëpiake dhe që trajtohet më së miri nëpërmjet kirurgjisë.
Càlig
Càlig është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Baix Maestrat, të provincës Castellón, në Komunitetin e Valencias. Càlig ka 2198 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 27.5 km2.
Ismailia
Ismailia (Arabisht: الإسماعيلية‎‎) është qytet në veri-lindje të Egjiptit. Qyteti ka pasur 366,669 banorë më 2012. Gjatë Luftës së Parë Botërore, baza ajrore britaneze ka qenë në këtë qytet. Në vitin 1973, beteja e Ismailisë ka ndodhur në këtë qytet, kjo luftë ka qenë mes ushtrisë egjiptiane dhe forcave mbrojtëse izraelite. Vëllazëria Myslimane u themelua në këtë qytet nga Hasan el-Bena në vitin 1928.
Klima
Temperatura më e nxehtë e cila u regjistrua ishte 47 °C më 14 qershor 1944. Temperatura më e ftohtë e cila u regjistrua ishte -2 °C më 19 shkurt 1941.