Autonomi
autonomi sf [nga gr. αὐτονομία ; v. autonome ]. - 1. Në një kuptim të gjerë, aftësia dhe aftësia për të qeverisur dhe qeverisur vetë, me ligjet e veta, si karakteristikë e një shteti sovran në lidhje me shtetet e tjera. Duke iu referuar subjekteve dhe organeve të pavarura,e drejtatë përcaktojë vetë dhe të administrojë veten e tij lirisht brenda kornizës së një organizmi më të madh, pa ndërhyrje nga të tjerët në sferën e tyre të veprimtarisë, megjithëse nën kontrollin e organeve që duhet të garantojnë legjitimitetin e akteve të tyre; në veçanti., duke iu referuar subjekteve publike, spikasin: një në. legjislacioni, i përbërë nga e drejta për të nxjerrë rregullat e veta; një a. financiare, si fakultet për të vendosur të ardhurat dhe shpenzimet nga vetvetja; një a. buxhet, që nënkupton ekzistencën e buxhetit të vet; një a. menaxhim, si fakultet për të drejtuar biznesin e vet, të paktën nga pikëpamja teknike. TE. lokale, që shteti njeh autoritetet lokale të vogla (komuna, provinca, rajone, thanë vetë, aktualisht, për . lokale ) dhe që përfshin, përveç formave të zakonshme të autonomisë ndaj organeve të tjera publike, duke përfshirë mundësinë e miratimit të një adrese politike dhe administrativ i pavarur nga ai i shtetit dhe organeve të tij qendrore. 2. Të qenit, duke e deklaruar veten autonome. Në veçanti: a. A. sindikata, liria e pretenduar nga sindikatat për të kryer biznesin e tyre pa nënshtrim ndaj forcave politike dhe qeverisë; a. kolektive, në ligjin e punës, synon. evetë-disiplinë kolektive (shih vetë-disiplinë ). b A. punëtor (ose a . i klasës punëtore)), në gjuhën politike dhe sindikale, pohimin ideologjik dhe veprimin e kërkesave të bëra nga punëtorët jashtë partive dhe sindikatave, si dhe, në një kuptim polemik, format e ndryshme të sjelljes shoqërore që duhet të shprehin protestën e klasës punëtore ( Refuzimi i linjës së montimit, sabotimi i prodhimit, goditjet e egra, etj.); në vitet 1970, emri i grupeve dhe shoqatave politike që synonin të shfaqnin këtë papajtueshmëri me veprime ndonjëherë arbitrare ose të dhunshme (vetë-zvogëlime, shpenzime proletare, etj.). Duke iu referuar autonomisë së punëtorëve, gjithashtu në mënyrë eliptike autonomia, në shprehje të tilla si zona e vitit akademik , kolektivat , komitetet e autonomisë . 3Në përdorim të zakonshëm, aftësia dhe aftësia e individit për të rregulluar veten lirisht: të ketë , të shijojë , të arrijë , të humbasë a. E tij ; të pretendosh, të mbrosh vetveten a .; a. ekonomike, aftësia për të siguruar nevojat e veta. Nga shtrirja, pavarësia, liria për të vepruar: në shtëpinë tonë, të gjithë gëzojnë një të vetën. Unë jam xheloz për autonominë time. 4. Në filozofi, a. etikën (ose autonominë absolute), fuqia e subjektit për t'i dhënë vetes ligjin e tij. 5. Në gjuhën ushtarake, a. logjistikë, aftësia për të jetuar dhe luftuar për një periudhë të caktuar kohe, edhe në rast të një ndërprerje në rrymat normale të furnizimit. 6. Për impiantet, makineritë, etj, aftësia për të funksionuar duke kryer shërbimin e tyre për një periudhë kohe pak a shumë të gjatë pa furnizuar me energji ose materiale që sigurojnë energjinë e nevojshme për funksionimin. Në veçanti, në mjetet e transportit, gjatësia e shtegut që ata mund të bëjnë pa tërhequr një burim të jashtëm të energjisë: a. të një anijeje, të një nëndetëseje(shprehur në milje detare); a. i fluturimit, autonomia e një avioni, e cila mund të shprehet në orë ( a . e kohës ) ose në kilometra ose milje ( a . e distancës ). Më shumë xhenerike., Për. e një anijeje me vela, periudha, e shprehur në ditë, gjatë së cilës ajo mund të lundrojë pa u furnizuar vetë me ushqim dhe ujë.