Emiranda_Beka
Ndërmjet të pamundurës dhe të paarritshmes
Në vitin 2017 Beka lulëzoi me artin e saj, hapi ekspozitën në Galerinë e Ministrisë në Prishtinë. Kuratori i saj ishte Ilir Muharremi, ku ndër të tjera ai tha se: Emiranda Beka është piktore e ngjyrës, e estetikës dhe e poetikës. Ajo në vepra paraqet koreografitë dhe antinomite ngjyrore nga një konflikt dramatik ku përplaset realiteti dhe ëndrra që rrijnë të përthyera me plot ravijëzime herë metaforash e herë figurinash që janë të paravendosura sikur në veprat e piktorit Modiliani dhe nëpër ikonat bizantine. Pikturat e artistes së re janë në vallëzim ngjyrash të pastra të krijuara nga spontaniteti, dikund edhe të ndezura si: bluja, oker, e kuqja ... e që të jepin stilin e veçantë të punës së saj si artiste dhe që me disa kombinime ngjyrimesh e dallon Emirandës nga piktorët e tjerë. Ngjyrat që i përdorë ajo shtrihen mbi një spektër të gjerë të cilat kontrollueshëm vijnë nga instinkti i saj ku herë janë dramatike e herë si një lëndë e ngjeshur që dalëngadalë shkelmohet dhe shndërrohet në ndjesi. Të gjitha objektet përcjellin emocion, sfidë dhe ndërmjet tri elementeve: e pamundura, e paarritura përplasen mbi abstrakten dhe bëhen objektive. Kjo bëhet pjalm, ndjesi, pastaj ngjyrë dhe për të arritur dikund përtej ëndërrores së artistes. Prania e realiteteve ëndërrore, e diçkaje përtej të dukshmes, mirëfillit dhe poezisë, shpreh një botë edhe të përtejme. Toka me ëndërrimin arrin te mistikja dhe dikund gjejmë edhe relieve që kacafyten përmes ngiyrores, shkrihen në hapësira sa humane e sa ekzistenciale e të githa këto vijnë nga përthyerjet shpirtërore. Ngjyra në pikturat e saj, jo veç shihet, por edhe ndjehet, nuhatet sikur tek vargjet e Bodlerit. E tëra ngjanë sikur je në një ënderr dashurie. Te punimet e Emirandës, figura e njeriut me përmasa duket si një rizbulim arti, një qasje ndryshe, jo e përmasave reale, që shprehë këndelljen, paqen, butësine dhe mbi te gjitha të bukurën. Karakteret në pikturat e saj shpesh bëhen edhe nervoze. Të githa tablotë kanë tension dhe i tërë ky tension vjen nga një zjarr i brendshëm i artistes e që në dukje të jep përshtypjen e qetësisë, heshtjes, me pak fjalë, vetminë, ekzistencializmin, dikund edhe përhumbjen e personazheve. Ajo çka vërehet, është fantazia pjellore e artistes që dominon hapësirat kozmogonike dhe githçka bashkëlidhet drejt të njohurës dhe panjohurës, të kuptimtës dhe moskuptimtës. "Future" (e ardhmja), titullohet vepra, me nënkuptime dhe dedikime të arsyeshme ndaj artit klasik i cili tashmë gjindet përballë shqetësimit, ngaqë e ardhmja është më e rëndësishme. Është portreti i një femre e cila poshtë ballit, në mes syve dhe vetullave ka të vulosur vitin 2911, si simbol i asaj dukurie te figuracionet dhe anatomise njerëzore i së ardhmes. Në sy nuk vërehen bebëzat, po ashtu edhe mjekra ështe e vrazhdë e deformuar, kraharori i gjerë, pjesa e poshtme e trupit sa vjen e ngushtohet merr formën e shkronjës v. Ngjyra kafe dhe ajo oker dominojnë mbi trupin lakuriq të kësaj femre. Është një hulumtim dhe tendencë e një zbulimi të së ardhmes, një femër e lodhur nga çdo teknologii, sikurse renkon për njerëzoren, qëndron e gozhduar ndaj ëndërrave. "Është koha t'i leshoj fluturat", një titull tjetër ngacmues që rrëfen për një vajzë të veshur me fustan të kuq derisa me dorën e djathtë lëshon një grumbull fluturash të cilat shpërndahen në pjesën e djathtë të kompozicionit. Sikurse fluturat edhe kjo vajzë provon të jetojë e lirë. Portreti i saj krijohet nga një realizëm i deformuar qëllimisht veçanërisht të shuplakat duarve, dhe këmbët që janë tejet të holla. Shikimin mbanë poshtë, është në ëndërrime, thuajse fare nuk komunikon me fluturat. Në dorën e majtë mban një cigare të tymosur. Ajo sikurse pozon pranë piktores. Vijat janë subtile, lirike, shumë poetike, ka edhe vizatim dhe vija, është shumë e stilizuar sikurse komplet trupi i vajzës. Ky imazh nuk është objektiv por subjektiv, eshtë imaginatë e artistes. "Nëne unë të mbaj", veper e cila përmban ritëm, harmoni dhe hapësirë pikturave, krejt këto bëhen elemente sforcuese të tërësisë kompozicionale. Është punim tematik, konfrontim i rremujës së brendshme shpirtërore. Nëna shtrëngon vajzën, si dhe vajza ia kthen shtrëngimin me shumë dashuri. Ajo disi i ndihmon në punët e shtëpisë sepse në dorë mbanë një shportë të madhe të mbushur me rroba. Efekti arrihet te psikologjia e dy personazheve: nëna mban të mbyllur sytë duke e ndjerë vajzën, kurse vajza vështron drejt e përmalluar duke përqafuar nënën. Në këtë pikturë dominojnë ngjyrat e ftohta dhe të ngrohta. Kokat i kanë më pak të stilizuara në krahasim me duart dhe kostumet. "Në mendime", është piktura e radhës, e cila ka ngjyra të pastra e refleksive, si tentim i shpërfaqjes se një bote sureale, por edhe metaforike të simboleve, që karakterizon vet fabulen e imazhit figural, e trajtuar me tonalitete dhe gamë të çelur. Ritmi krijues qetësohet atëherë kur protagonistja veshtron në një pikë, sikurse përhumbet. Bebëza dhe kapakët e syve janë të hapura, të fokusuara në një pikë. Ajo thjesht nuk ndodhet në realitet por është e përhumbur në iluzion. Dora e djathtë e vendosur mbi faqe, shpreh një elegancë, dhe shuplaka e dorës është shumë e madhe, në raport me trupin. Këto qëllimshëm i përdorë artistja, për ta krijuar një stil të vetin, të cilin edhe e ka tashmë. Kostumi i saj ngiyrë kuqe në roze, është i qëndisur në formë mozaiku, me copëza të vogla. Kostumi ështe gjeometrik si dhe forma e trupit e trekëndeshit të kthyer në anë të kundërt. "Ëndërr", një punim që ndërtohet mbi ngiyrat e ngrohta herë të shkurtëra të penelit e herë te zgjatura. Është e një fryme postmoderne, e ravijëzuar nga mënyra e vet e shprehjes, e fokusuar në ombrellën e stilit vetanak. Është punim konceptual i veçuar për nga linjat, format, ngiyrat dhe tematika. Një vajzë e zhytur në akuarium si tendencë e botës ujore dhe asaj njerëzore. Me dorën e majtë të shtrirë në pjesën e majtë të kompozicionit, në gisht fokusohet të mbajë një peshk të vogël. Pjesa e fytyrës është e deformuar veçanërisht balli i zgjatur jasht permasave të normales, duart e holla, në tërësi trupi i saj nga pjesët e poshtme te këmbëve merr formën e peshkut/sirenës. E zhytur në një frymë moderne të shprehjes së formës dhe koloritit, në terësi e harmonizon tablonë.