cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masakra e Burgut të Dubravës
Sfondi
Burgu i Dubravës ishte burgu me objektin më të madh në Kosovë. I vendosur disa kilometra në lindje të Burimit (Istogut) në veri-perëndim të Kosovës (rrafshi i Dukagjinit), afër kufirit me Malin e Zi, burgu kishte tri pavijone me një kapacitet prej më shumë se 1.000 të burgosur. Të burgosurit dyshohej se ishin pjesë e UÇK-së dhe kriminelë të zakonshëm. Ashtu si me të gjitha institucionet e paraburgimit në Kosovë, raporte të besueshme për tortura dhe abuzime erdhën nga burgu i Dubravës përgjatë vitit 1998 dhe në fillim të vitit 1999.
Avokatët mbrojtës mbanin kontakt fshehurazi me klientët e tyre në Dubravë dhe Misioni për Verifikim në Kosovë nuk u lejua asnjëherë të hynte në burg. Shumë njerëz që mbaheshin në këtë burg kishin bërë ankesa për tortura dhe rrahje. Lëndimet përfshinin kockat e thyera e deri në dështimin e përhershëm të veshkave. Besohet se të paktën katër ose pesë burra vdiqën si rezultat i rrahjeve të marra ndërsa ata u mbajtën në burg midis tetorit 1998 dhe marsit 1999. Një dëshmitar tha për HRW-në se rojet e burgut i rrihnin të burgosurit çdo ditë prej kur kishin filluar bombardimet e NATO-s.
Një ish i burgosur i transferuar në Dubravë më 30 prill, tha se afro 165 shqiptarë nga Gjakova u sollën në Dubravë pas një kohe të shkurtër pasi ai kishte mbërritur. Kjo u konfirmua gjatë gjyqit prill-maj 2000 në Nish të 143 shqiptarëve të arrestuar në Gjakovë në maj 1999, të cilët dëshmuan se ata ishin transferuar nga Gjakova në burgje në Pejë, Lipljan dhe Dubravë.
Në mesin e shqiptarëve në Dubravë ishte një nga të burgosurit më të shquar politikë të Kosovës, Ukshin Hoti, i cili po mbaronte vitin e fundit me një dënim pesë-vjeçar. Tre dëshmitarë thanë që Hoti u la i lirë nga Dubrava më 16 maj sepse dënimi i tij përfundoi. Megjithatë, vendndodhja e tij aktuale nuk dihet, dhe shumë ish të burgosur dhe aktivistë të të drejtave të njeriut kanë frikë se ai ka vdekur.
Dëshmitarët para Gjykatës Ndërkombëtare të Krimeve të Ish-Jugosllavisë (ICTY) kanë dëshmuar se tanke të ushtrisë jugosllave dhe topa anti-aeroplan ishin vendosur rreth burgut, të cilat në prill u goditën nga aeroplanët e NATO-s. Disa ish të burgosur pretendojnë se ata panë zjarr anti-aeroplan që vinte nga afër burgut gjatë bombardimeve të NATO-s.
Bombardimet e NATO-s
NATO-ja bombardoi ato që pretendonte se ishin Ushtria Jugosllave dhe forcat e policisë serbe pranë burgut në orën 1:15 të pasdites më 19 maj duke vrarë katër dhe duke plagosur dy civilë. Të burgosurit i kaluan dy netët e ardhshme duke fjetur jashtë, por brenda mureve të burgut. Më 21 maj, rojet e burgut urdhëruan që të burgosurit të rreshtoheshin në oborr, megjithatë, procesi u ndërpre kur aeroplanët e NATO-s fluturuan sipër. Fillimisht, NATO pretendoi se burgu ishte një kazermë ushtarake.
Të nesërmen, Tanjug (agjensia shtetërore e lajmeve për ish-Republikën Jugosllave) raportoi 19 të burgosur dhe roje të vrarë dhe më shumë se dhjetë të plagosur. Viktimat e bombave, të paktën 23, ishin pjesëtarë të UÇK-së. Qeveria Jugosllave pretendoi 85 vdekje civile, ndërsa HRW përcaktoi 18 vdekje. Një burim tjetër deklaroi se 95 u vranë dhe 196 u plagosën.
Ekzekutimet
Të burgosurit u vranë dhe u ekzekutuan pa ndonjë urdhër gjyqësor më 22 dhe 23 maj.
Dëshmitarët para ICTY deklaruan se në mëngjesin e hershëm të 22 majit 1999 të burgosurve u ishte thënë që të regjistroheshin në fushën e sportit, me shpjegimin se ata do të transferoheshin në burgjet e tjera më të sigurta. Rreth 800 të burgosur u bindën ndërsa pjesa tjetër u fshehën në burg. Pasi të burgosurit formuan një vijë, policia filloi të gjuante nga kulla e rojes dhe muret e burgut, duke përdorur granata dore, bazooka dhe armë automatike. Dëshmitarët thanë se kanë gjuajtur rreth 20 zyrtarë. Ajo që pasoi ishte një kaos i plotë me të burgosur që binin në të gjithë vendin. Dëshmitë e dëshmitarëve me detaje kohore dhe vendore tregon që forcat qeveritare ekzekutuan një numër të konsiderueshëm shqiptarësh në burg.
Dëshmitarë të tjerë dëshmuan se në atë ditë, zyrtarët e burgut urdhëruan që afro 1000 të burgosur të regjistroheshin në oborrin e burgut. Pas disa minutash, ata u qëlluan nga muret e burgut dhe kullat e rojeve me mitralozë dhe granata, duke vrarë të paktën shtatëdhjetë njerëz. Një numër tjetër është 67. Gjatë njëzet e katër orëve të ardhshme, rojet e burgut, policia speciale dhe paramilitarët sulmuan të burgosurit që fshiheshin në ndërtesat e burgut, bodrumet dhe kanalizimet, duke vrarë të paktën dymbëdhjetë të burgosur.
Në vitin 2011, anëtari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, dhe dëshmitar i masakrës, Nait Hasani deklaroi:
"...na morën në një vend rrethuar dendur me roje, pastaj filloi gjuajtja... gjuanin nga të tria anët me granata dhe me armë... nuk shihej asgjë përveç zjarrit dhe gjakut..."
Një dëshmitar u tha Human Rights Watch:
"Na vunë në rresht. Rreth orës 6:10 të paradites, na thanë që i kemi dhjetë minuta të rreshtoheshim. Rreshti nuk ishte i rregullt, kishte katër deri në gjashtë njerëz pas njëri-tjetrit dhe ishte i gjatë rreth 200 metra. Pas pak sekondash, teksa ishim 20-25 metra afër murit, i hodhën tri-katër granata dore. Në të njëjtën kohë filluan të gjuanin me armë të tjera e me snajpera. Kushdo që mundte hidhej përtokë."
Një tjetri i kujtohet:
"Duhej të qëndronim në një rresht në një fushë betoni të futbollit rrethuar me roje. Rreth 100 njerëz ishin në një rresht. Qëndruam aty për dhjetë minuta, derisa ishim renditur të gjithë në një rresht. Pastaj, një burrë që quhej "Ace" u ngjit në njërën nga kullat dhe dha urdhër për gjuajtje. Ne pamë gjithçka. Ishte një gjuajtje e njëtrajtshme njëzetminutëshe nga muret e larta 5 metra. Dhe gjithçka ishte e parapërgatitur. Mbanin në duar armë të llojeve të ndryshme. Gjuanin nga muret. Ranë bomba mbi secilin dhe njerëzit fluturonin."
Kaosi ndodhi ndërsa të burgosurit iknin për t'u fshehur në ndërtesat e ndryshme të burgut, bodrumet e tyre ose sistemin e kanalizimeve të burgut. Atë mbrëmje, thonë të gjithë dëshmitarët, një grup policie speciale ose paramilitarë hynë në burg dhe u përpoqën të rivendosnin kontrollin. Sulmi zgjati afro njëzet minuta, gjatë së cilës kohë granata dore u hodhën në ndërtesën e shkollës, duke dyshuar se vranë të paktën dy persona. Të burgosurit mbetën të fshehur gjatë natës, disa prej tyre përgatiteshin të mbroheshin me armë të bëra nga mobilje të thyera ose mjete kopshtesh. Rreth 120 deri 150 të plagosur u vendosën në bodrumin e Pavijonit C. Dëshmitarët thanë se të nesërmen në mëngjesin e 23 majit, ushtarë të rinj ose njësi paraushtarake erdhën në burg, hapën kanalet dhe hodhën granata dore. Atë ditë katër njerëz u çmendën dhe varën veten në qelitë e tyre.
Një dëshmitar tha për Human Rights Watch:
"Pastaj forcat na panë dhe na rrethuan. I pashë që po vinin me armë zjarri dhe me thika dhe i sulmuan të 28 burrat që ishin në bodrum. Organet e njerëzve hidheshin gjithkund."
Më vonë atë mëngjes, forcat e sigurisë kishin ribërë disa kontrolla mbi burgun, dhe ata kërkuan që të burgosurit të dilnin nga vendet e tyre ku fshiheshin brenda pesëmbëdhjetë minutash. Pa asnjë mundësi tjetër, të burgosurit dolën dhe u mblodhën në sallën e sportit të burgut, i cili ishte akoma i padëmtuar. Sipas dëshmitarëve, edhe ushtarët e Ushtrisë Jugosllave ishin të pranishëm këtë herë.
Të plagosurit u morën me kamionë, ndërsa të burgosurit e mbetur u transportuan me afro dhjetë autobusë për në burgun e Lipjanit në jug të Kosovës. Të gjithë ish të burgosurit pretenduan se ishin rrahur në Lipjan. Të gjithë të burgosurit shqiptarë në Lipjan u transferuan në burgjet në Serbinë Qendrore. Qeveria Jugosllave pretendoi se bombat e NATO-s kishin vrarë 95 të burgosur dhe kishin plagosur 196. Ndërsa të burgosurit hynin në autobusë, policia numëroi ata që mungonin. Sipas dëshmitarëve, ky numër erdhi në 154.
Jacky Rowland, një gazetar i BBC-së, i cili u shoqërua nga qeveria jugosllave në burg, dëshmoi para ICTY se kishte parë një dhomë burgu me rreth 25 trupa të grumbulluar në një vend. Përveç faktit se nuk kishte dëme të dukshme nga bombardimet në atë dhomë, Rowland ishte "veçanërisht i shqetësuar" nga fakti se kufomat i kishin pantallonat e zhveshur deri në kyçet e këmbëve, në mënyrë që t'u shiheshin të brendshmet, duke përjashtuar vdekjen nga shpërthimi.
Pasojat
Meqenëse të gjithë të mbijetuarit e masakrës u transferuan në burgjet në Serbinë Qendrore pas sulmit, llogaritë e vrasjeve nuk dolën deri pas luftës kur u liruan disa nga të burgosurit. Në qershor 1999, trupat spanjolle të NATO-s zbuluan një trup në burg, i cili ishte shtrirë atje prej të paktën një muaji dhe i ishte prerë fyti.
Më 13 gusht, një ekip Spanjoll i forenzikës filloi të zhvarrosë 97 varre që u gjetën afër burgut të Dubravës. Një këshilltar ligjor në ICTY, Karl Koenig, deklaroi se trupat dukej se ishin atje që nga 26 ose 27 maji. Në raportin e 10 nëntorit 1999 para Këshillit të Sigurimit të OKB-së, kryeprokurorja e ICTY Carla Del Ponte tha se 97 trupa ishin gjetur në vendin Rakosh.
Një reporter i New York Times që vizitoi burgun në nëntor 1999 dëshmoi: "bodrumet e ndërtesave, gjaku shtrihet ende ngjitur në dysheme, vrimat e plumbave shihen në mure dhe shenjat e ndikimit të shpërthimeve të granatave nëpër dysheme."
Autorët e krimit
Policia serbe në Istog ishte nën juridiksionin e Sekretariatit të Punëve të Brendshme (SUP) në Pejë, i cili përfshinte komunat e Pejës, Klinës dhe Istokut. Komandanti i SUP-it të Pejës gjatë luftës ishte Koloneli Boro Vlahović.
Gazetari Paul Watson, i cili vizitoi Dubravën më 19 maj dhe 21 maj citoi një zyrtar nga burgu, Aleksandar Rakočević, të cilin e identifikoi si kujdestar.
Dy ish të burgosur që flisnin me Human Rights Watch (HRW) thanë që drejtori i burgut njihej si "Miki", një burrë i zeshtë që e fliste shqipen në mënyrë të përsosur. Sipas një dëshmitari, nëndrejtori ishte i njohur si "Ace" dhe ai ishte ai që dyshohet se dha urdhrin për sulm ndaj të burgosurve të mbledhur më 22 maj.
Të burgosurit shqiptarë që flisnin me HRW pohuan se rojet e burgut kishin liruar dhe armatosur disa prej të burgosurve etnikë serbë pas sulmit të parë të NATO-s më 19 maj. Të dy dëshmitarët thanë që panë disa nga këta njerëz përsëri në burg duke sulmuar shqiptarët me të cilët deri vonë kishin qenë të burgosur.
Një tjetër ish i burgosur i Dubravës, deputet i Kosovës Ukë Thaçi, është i bindur se vrasjet e Dubravës ishin një "masakër e organizuar përmes stafit të burgut, policisë dhe ushtrisë... ishte një planifikim i shtetit serb..., sepse policia dhe ushtria serbe ishin të vendosura brenda objekteve të burgut."
Fakti që SUP i Pejës, i cili pas luftës ishte zhvendosur në Serbi, përpiloi një raport për vrasjen e të burgosurve në burgun e Dubravës tre vjet pas ngjarjes, u interpretua nga prokurori i ICTY si qëllim për të ndihmuar mbrojtjen e Slobodan Milošević.
Boulogne-Billancourt
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Boulogne-Billancourt (Shqip: Bulonja-Bilankurti; shpesh i quajtur në të folurit bisedor thjesht Boulogne, deri në vitin 1924 Boulogne-sur-Seine, ) është një komunë e pasur dhe prestigjioze në periferitë perëndimore të Parisit, Francë, që ndodhet 8.2 kilometra nga qendra e Parisit. Është një nënprefekturë e departamentit Hauts-de-Seine dhe kështu selia e qarkut më të madh të Boulogne-Billancourt. Është gjithashtu pjesë e Metropole du Grand Paris. Bulonjë-Bilankurti përfshin dy ishuj të mëdhenj në Seine : Île Saint-Germain dhe Île Seguin. Me një popullsi prej 121,334 banorësh që nga viti 2018, është komuna më e populluar në Hauts-de-Seine dhe periferia më e populluar e Parisit, si dhe një nga komunat më të populluara dendur në Evropë.
Bulonjë-Bilankurti është një nga rajonet më të pasura në zonën pariziane dhe në Francë. Dikur një vend i rëndësishëm industrial, ai është kthyer me sukses në shërbime biznesi dhe tani është shtëpia e kompanive kryesore të komunikimit me seli në distriktin e biznesit Val de Seine.
Historia
majtas|parapamje| Kisha e Zojës së Boulogne Më 1 janar 1860, qyteti i Parisit u zgjerua duke aneksuar komunat fqinje. Me këtë rast, komunat Auteuil dhe Passy u shpërndanë dhe u ndanë midis Bulonjës-Bilankurtit (atëherë i quajtur Boulogne-sur-Seine ) dhe qytetit të Parisit. Boulogne-sur-Seine mori një pjesë të vogël të territorit të Passy, dhe rreth gjysmën e territorit të Auteuil (përfshirë zonën e Bilankurtit, e cila i përkiste komunës së shpërbërë të Auteuil).
Disa nga ngjarjet e qitjeve të Lojërave Olimpike Verore të vitit 1900 u zhvilluan në Bulonjë-Bilankurt.
Në vitin 1929, Bois de Boulogne, e cila deri më tani ishte e ndarë midis komunave Bulonjë-Bilankurt dhe Neuilly-sur-Seine, u aneksua në tërësi nga qyteti i Parisit. Me atë rast, Bulonja-Bilankurti, të cilit i përkiste pjesa më e madhe e Bois de Boulogne, humbi rreth gjysmën e territorit të saj. Që atëherë, komuna ka qenë e rrethuar në perëndim, jug dhe lindje nga Sena dhe në veri dhe veri-lindje nga rrethi i 16-të i Parisit.
Bulonja-Bilankurti njihet si vendlindja e tre industrive kryesore franceze. Ishte vendndodhja, në vitin 1906 e fabrikës së parë të avionëve, ajo e Appareils d'Aviation Les Frères Voisin, e cila u pasua më pas nga ato të shumë pionierëve të tjerë të aviacionit, dhe tradita vazhdon me disa kompani të lidhura me aviacionin që ende funksionojnë në zonë.
Industria e automobilave kishte një prani të madhe me Renault në Île Seguin, si dhe Salmson duke ndërtuar si makina ashtu edhe motorë avionësh. Më në fund, industria franceze e filmit filloi këtu dhe, nga viti 1922 deri në 1992 ishte shtëpia e Studios Billancourt, dhe që atëherë u bë një vend kryesor për prodhimin e filmit francez. Ai u përdor si mjedis i shfaqjes televizive Code Lyoko.
Urbanizmi
parapamje|Lagjet në Boulogne-Billancourt:
Ekonomia
Komuna mban selitë botërore të disa kompanive shumëkombëshe, duke përfshirë:
Përpara vitit 2000 zyra qendrore e Schneider Electric ishte në Bulonjë-Bilankurt.
Pamjet kryesore
parapamje| Musée Albert-Kahn
Ish Mulliri i Tollës
Ish Mulliri i Tollës është një monument i trashëgimisë kulturore në Fushe Lure, rrethi i Dibrës, në qarkun e Dibrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "''8/18.12.1987'".
Krokodili i Nilit
Krokodili i Nilit (Crocodylus niloticus) është një krokodil i madh vendas i cili jeton në habitatet e ujërave të ëmbla në Afrikë, ku është i pranishëm në 26 vende. Është shpërndarë gjerësisht në të gjithë Afrikën nën-Sahariane, që ndodhet kryesisht në rajonet qendrore, lindore dhe jugore të kontinentit, dhe jeton në lloje të ndryshme të mjediseve ujore si liqene, lumenj dhe këneta. I pranishëm në Afrikën perëndimore, niloticus është bashkëjetues me dy krokodilë të tjerë. Edhe pse e aftë për të jetuar në mjedise të kripura, kjo specie rrallë gjendet në ujërat e kripura, por herë pas here banon në delta dhe liqene të njelmëta. Gama e kësaj specie dikur shtrihej në veri në të gjithë Nilin, deri në Deltën e Nilit. Mesatarisht, krokodili i Nilit i rritur mashkull është midis 3.5 and 5 m në gjatësi dhe peshon 225 to 750 kg. Megjithatë, janë regjistruar mostra që tejkalojnë 6.1 m në gjatësi dhe peshë deri në 1089 kg. Kjo është predatori më i madh ujërave të ëmbla në Afrikë, dhe mund të konsiderohet zvarraniku i dytë më i madh në botë, pas krokodili deti (Crocodylus porosus). Dimorfizmi seksual është i përhapur, dhe femrat janë zakonisht rreth 30% më të vogla se meshkujt. Ata kanë lëkurë të trashë, me luspa, të blinduara shumë.
Taksonomia
Edhe pse aktualisht asnjë nënlloje nuk njihet zyrtarisht, deri në shtatë janë propozuar, kryesisht për shkak të ndryshimeve në pamjen dhe madhësinë e vërejtur në popullata të ndryshme nëpër Afrikë. Këto kanë qenë të përbëra nga: C. n. africanus (i quajtur jozyrtarisht krokodili i Nilit të Afrikës Lindore), C. n. chamss (krokodili i Nilit të Afrikës Perëndimore), C. n. cowiei (krokodili i Nilit të Afrikës së Jugut), C. n. madagascariensis (krokodili Malagasi ose Madagaskari i Nilit, i njohur rajonalisht edhe si croco Mada, që përkthehet në krokodil Malagasy), C. n. niloticus (krokodili etiopian i Nilit, ky do të ishte nënspeci i nominuar), C. n. pauciscutatus (krokodili i Nilit Kenian) dhe C. (n.) suchus (tani perceptohen gjerësisht nga biologët krokodilë si një specie e veçantë). Në një studim të morfologjisë së popullatave të ndryshme, përfshirë C. (n.) Suchus, pamja e krokodilit të Nilit sensu lato u zbulua se ishte më e ndryshueshme se çdo specie tjetër krokodili e njohur aktualisht, dhe të paktën disa nga këto ndryshime ishin lidhur me lokalitetin.
Një studim mbi Liqenin Turkana në Kenia (jozyrtarisht kjo popullsi do të vendoset në C. n. Pauciscutatus) ka treguar se krokodilët vendas duket se kanë më shumë osteoderma në sipërfaqen e tyre të barkut sesa popullsitë e tjera të njohura, kështu që kanë vlerë më të vogël në tregtimin e lëkurës, duke përbërë një popullsi jashtëzakonisht të madhe (ndoshta të mbipopulluar) lokale nga fundi i shekullit të 20-të. Ndarja e krokodilit të Afrikës Perëndimore (C. Suchus) nga krokodili i Nilit është mbështetur nga karakteristikat morfologjike, studime të materialeve gjenetike dhe preferencat e habitatit. Ndarja e të dyve nuk njihet nga IUCN pasi vlerësimet e tyre të fundit të grupit ishin në 2008 dhe 2009, vjet para botimeve parësore që mbështesnin dallueshmërinë e krokodilëve të Afrikës Perëndimore.
Shteti kombëtar
parapamje| Portreti i "Ratifikimi i Traktatit të Münsterit ", një nga traktatet që çon në Paqen e Vestfalisë, ku lindi koncepti i "shtetit kombëtar". Shteti kombëtar është një njësi politike ku shteti dhe kombi janë kongruentë. Ky është një koncept më i saktë se "vend-shtet", pasi një vend nuk ka nevojë të ketë një grup etnik mbizotërues.
Hyrje
Një komb, në kuptimin e një etnie të përbashkët, mund të përfshijë një diasporë ose refugjatë që jetojnë jashtë shtetit kombëtar; disa kombe të këtij kuptimi nuk kanë një shtet ku mbizotëron ajo etni. Në një kuptim më të përgjithshëm, një shtet kombëtar është thjesht një vend ose territor administrativ i madh politikisht sovran. Një shtet kombëtar mund të krahasohet me:
Kompleksiteti
Marrëdhënia midis një kombi (në kuptimin etnik) dhe një shteti mund të jetë komplekse. Prania e një shteti mund të inkurajojë etnogjenezën, dhe një grup me një identitet etnik paraekzistues mund të ndikojë në përcaktimin e kufijve territorialë ose të argumentojë për legjitimitet politik.
Walker Connor diskuton përshtypjet që rrethojnë personazhet e " kombit ", " shtetit (sovran) ", "shtetit kombëtar" dhe " nacionalizmit ". Connor, i cili i dha termit " etnonacionalizëm " një kuptim të gjerë, diskuton gjithashtu tendencën për të ngatërruar kombin dhe shtetin dhe trajtimin e të gjitha shteteve sikur shtetet kombëtare.
Historia dhe origjina
Origjina dhe historia e hershme e shteteve kombëtare janë të diskutueshme. Një pyetje kryesore teorike është: "Cili erdhi i pari, kombi apo shteti kombëtar?" Studiues të tillë si Steven Weber, David Woodward, Michel Foucault dhe Jeremy Black   kanë ngritur hipotezën se shteti kombëtar nuk u ngrit nga zgjuarsia politike ose një burim i panjohur i papërcaktuar, as nuk ishte një shpikje politike; por është një nënprodukt i paqëllimtë i zbulimeve intelektuale të shekullit XV në ekonominë politike, kapitalizëm, merkantilizëm, gjeografi politike dhe gjeografi  e kombinuar me hartografinë  dhe përparimet në teknologjitë e krijimit të hartave. Me këto zbulime intelektuale dhe përparime teknologjike u ngrit shteti kombëtar. Për të tjerët, së pari ekzistonte kombi, më pas u ngritën lëvizjet nacionaliste për sovranitet dhe shteti kombëtar u krijua për të përmbushur këtë kërkesë. Disa " teori modernizimi " të nacionalizmit e shohin atë si produkt të politikave të qeverisë për të unifikuar dhe modernizuar një shtet tashmë ekzistues. Shumica e teorive e shohin shtetin kombëtar si një fenomen evropian të shekullit XIX, i lehtësuar nga zhvillime të tilla si arsimi i mandatuar nga shteti, shkrim-leximi masiv dhe masmedia. Megjithatë, historianët vinin re gjithashtu shfaqjen e hershme të një shteti dhe identiteti relativisht të unifikuar në Portugali dhe Republikën Hollandeze.
Në Francë, argumenton Eric Hobsbawm, shteti francez i parapriu formimit të popullit francez. Hobsbawm konsideron se shteti e bëri kombin francez, jo nacionalizmin francez, i cili u shfaq në fund të shekullit XIX, në kohën e Çështjes Dreyfus. Në kohën e Revolucionit Francez të vitit 1789, vetëm gjysma e popullit francez flisnin paksa frëngjisht dhe 12–13% flisnin versionin e tij që do të gjendej në letërsi dhe në objektet arsimore, sipas Hobsbawm.
Gjatë bashkimit italian, numri i njerëzve që flisnin gjuhën italiane ishte edhe më i ulët. Shteti francez promovoi zëvendësimin e dialekteve dhe gjuhëve të ndryshme rajonale me një gjuhë të centralizuar frënge. Futja e rekrutimit dhe ligjet e Republikës së Tretë të viteve 1880 mbi arsimin publik lehtësuan krijimin e një identiteti kombëtar sipas kësaj teorie. parapamje| Revolucionet e vitit 1848 ishin të natyrës demokratike dhe liberale, me qëllim heqjen e strukturave të vjetra [[Monarkia|monarkike dhe krijimin e shteteve kombëtare të pavarura.]] Disa shtete kombëtare, si Gjermania dhe Italia, u krijuan të paktën pjesërisht si rezultat i fushatave politike të nacionalistëve, gjatë shekullit XIX. Në të dyja rastet, territori më parë ishte i ndarë midis shteteve të tjera, disa prej tyre shumë të vogla. Ndjenja e identitetit të përbashkët në fillim ishte një lëvizje kulturore, si në lëvizjen Völkisch në shtetet gjermanishtfolëse, e cila fitoi me shpejtësi një rëndësi politike. Në këto raste, ndjenja nacionaliste dhe lëvizja nacionaliste i paraprijnë qartë bashkimit të shteteve kombëtare gjermane dhe italiane.
Historianët Hans Kohn, Liah Greenfeld, Philip White dhe të tjerë kanë klasifikuar kombe si Gjermania ose Italia, ku bashkimi kulturor i parapriu bashkimit të shtetit, si kombe etnike ose kombësi etnike. Megjithatë, bashkimet kombëtare "të drejtuara nga shteti", si në Francë, Angli apo Kinë, kanë më shumë gjasa të lulëzojnë në shoqëritë multietnike, duke prodhuar një trashëgimi kombëtare tradicionale të kombeve qytetare ose të kombësive të bazuara në territor. Disa autorë dekonstruktojnë dallimin ndërmjet nacionalizmit etnik dhe nacionalizmit qytetar për shkak të paqartësisë së koncepteve. Ata argumentojnë se rasti paradigmatik i Ernest Renanit është një idealizim dhe duhet interpretuar brenda traditës gjermane dhe jo në kundërshtim me të. Për shembull, ata argumentojnë se argumentet e përdorura nga Renan në konferencën Çfarë është një komb? nuk janë në përputhje me mendimin e tij. Ky konceptim i pretenduar qytetar i kombit do të përcaktohej vetëm nga rasti i humbjes që jep Alsace dhe Lorraine në Luftën Franko-Prusiane.
Ideja e një shteti kombëtar ishte dhe lidhet me ngritjen e sistemit modern të shteteve, i quajtur shpesh " sistemi Westfalian " në lidhje me Traktatin e Vestfalisë (1648). Bilanci i fuqisë, që karakterizonte atë sistem, varej nga efektiviteti i tij nga entitete të pavarura të përcaktuara qartë, të kontrolluara nga qendra, qofshin perandori apo shtete kombëtare, të cilat njohin sovranitetin dhe territorin e njëri-tjetrit. Sistemi Vestfalian nuk e krijoi shtetin kombëtar, por shteti kombëtar përmbush kriteret për shtetet përbërëse të tij (duke supozuar se nuk ka territor të diskutueshëm).
Shteti kombëtar mori një bazë filozofike në epokën e romantizmit, në fillim si shprehje "natyrore" e popujve individualë ( nacionalizmi romantik : shih konceptin e Johann Gottlieb Fichte për Volk, i kundërshtuar më vonë nga Ernest Renan ). Theksi në rritje gjatë shekullit XIX mbi origjinën etnike dhe racore të kombit, çoi në një ripërcaktim të shtetit kombëtar në këto terma. Racizmi, i cili në teoritë e Boulainvilliers ishte në thelb antipatriotik dhe antinacionalist, u bashkua me imperializmin kolonialist dhe "imperializmin kontinental", veçanërisht në lëvizjet pan-gjermanike dhe pan-sllave.
Marrëdhënia midis racizmit dhe nacionalizmit etnik arriti kulmin e saj në fashizmin dhe nazizmin e shekullit XX. Kombinimi specifik i "kombit" ("popullit") dhe "shtetit" i shprehur në terma të tillë si Völkische Staat dhe i zbatuar në ligje të tilla si ligjet e Nurembergut të vitit 1935, i bëri shtetet fashiste si Gjermania e hershme naziste, cilësisht të ndryshme nga shtetet kombëtare jofashiste. Pakicat nuk konsideroheshin si pjesë e popullit ( Volk ), dhe si rrjedhim iu mohua të kishin një rol autentik ose legjitim në një shtet të tillë. Në Gjermani, as hebrenjtë dhe as romët nuk konsideroheshin pjesë e popullit dhe të dy ishin në shënjestër të veçantë për persekutim. Ligji i kombësisë gjermane përcaktonte "gjermanishten" në bazë të prejardhjes gjermane, duke përjashtuar të gjithë jogjermanët nga populli.
Sipas Andreas Wimmer dhe Yuval Feinstein, shtetet-kombe prireshin të shfaqeshin kur ndërrimet e pushtetit lejuan nacionalistët të përmbysnin regjimet ekzistuese ose të thithnin njësitë administrative ekzistuese. Xue Li dhe Alexander Hicks e lidhin frekuencën e krijimit të shteteve kombëtare me proceset e përhapjes që burojnë nga organizatat ndërkombëtare.
Pedagogjia ekzistencialiste
Pedagogjia ekzistencialiste ose pedagogjia ekzistenciale është një drejtim brenda pedagogjisë moderne që bazohet në filozofinë ekzistenciale. Pedagogjia ekzistenciale thekson ekzistencën e njeriut në edukim, mësim, mësimdhënie dhe edukim.
Historiku i pedagogjisë ekzistencialiste
Pedagogjia e hershme ekzistenciale mund të gjendet në veprat e Søren Kierkegaard dhe Friedrich Nietzsche. Pedagogjia moderne ekzistenciale e ka origjinën gjithashtu edhe në veprat e Otto Friedrich Bollnow (1903-1991). Si filozof, ai nuk u frymëzua vetëm nga filozofia ekzistenciale. Në veprën e tij akademike ai ishte i preokupuar me lidhjen midis filozofisë dhe pedagogjisë deri në vdekjen e tij, dhe ai ishte i interesuar të themelonte dhe zhvillonte pedagogjinë e ekzistencës si një pedagogji filozofike. Ndër të tjera, Bollnow theksoi rëndësinë pedagogjike të takimeve. Përveç kësaj, ai thekson se si jeta kërkon zgjedhje. Ai u mor edhe me fenomenologjinë dhe lidhjen e saj me pedagogjinë
Në tërësi, pedagogjia ekzistenciale kishte një rëndësi të veçantë në periudhën e pasluftës. Në Ekzistencializmin në Arsim, amerikani Van Cleve Morris ka trajtuar veçanërisht mundësitë e ekzistencializmit në kontekste pedagogjike. Një tjetër emër i rëndësishëm në pedagogjinë ekzistenciale të pasluftës ishte George Kneller.
Filozofia dhe letërsia ekzistenciale po përjetojnë një ringjallje në shekullin XXI. Ekziston gjithashtu një interes shumë i rritur dhe i rinovuar për pedagogjinë ekzistenciale. Ndër të tjera, Julia Weitzel ka shkruar librin Existenzielle Bildung për një këndvështrim më të ri mbi formimin ekzistencial ndërsa Herner Saeverot argumenton në Pedagogjinë Indirekte se ekziston një nevojë e veçantë për edukimin për mbijetesë në shekullin XXI, ku çështjet ekzistenciale janë më urgjente Steve Nelson në veprën First, Do No Harm: Progressive Education in a Time of Exxistential Risk nga viti 2016, tregon se si pedagogjia progresive është e nevojshme në një kohë kur ekzistenca ekspozohet dhe njeriu është i prirur për t'u përshtatur.
Marrëdhënia me pedagogjinë humaniste dhe iluminizmin e jetës
Pedagogjia ekzistenciale është historikisht e lidhur ngushtë me pedagogjinë humaniste të themeluar nga psikologu amerikan Carl Rogers. Pedagogjia humaniste është gjithashtu e frymëzuar nga filozofia ekzistenciale dhe thekson zgjedhjen dhe lirinë njerëzore.
Në kontekstin danez, pedagogjia e shkencave humane ndonjëherë shoqërohet me N.F.S. Grundtvig dhe Christen Kold, të cilët, megjithatë, më tepër i përkasin informacionit të jetës. Kjo, në ndryshim nga pedagogjia ekzistenciale, ka një fokus në komunitetin popullor.
Të mësuarit ekzistencial dhe psikologjia pedagogjike ekzistenciale
Psikologu dhe filozofi amerikan Paul Colaizzi ka zhvilluar një teori të të mësuarit ekzistencial, të cilën e ka hetuar në mënyrë empirike. Ky lloj mësimi është i ndryshëm nga transferimi i informacionit. Ai sjell një ndryshim në qenien e studentit. Anders Draeby Sorensen, me ndihmën e Rosemary Lodge dhe Emmy van Deurzen, ka hulumtuar se si arrihet të mësuarit ekzistencial në terapinë ekzistenciale, dhe se terapia ekzistenciale mund të kuptohet si një metodë pedagogjike.
Pedagogjia ekzistenciale në Danimarkë
Finn Hedegaard Nielsen ka redaktuar librin Pedagogjia dhe Ekzistenca, i cili ka të bëjë me atë se si të praktikohet pedagogjia në punën me njerëz të pambrojtur mendërisht. Perspektiva ekzistenciale thekson shikimin e këtyre njerëzve si njerëz të plotë dhe të plotësuar dhe jo vetëm si diagnoza apo sëmundje.
Përveç kësaj, Kaj Aalbæk-Nielsen, Søren Dupont, Gitte Riis Hansen, Søren Berthelsen Holm dhe Brian Degn Mårtensson kanë shkruar dhe redaktuar libra dhe artikuj mbi këtë temë. . Anders Dræby Sørensen ka shkruar për pedagogjinë ekzistenciale dhe mësimin në terapinë ekzistenciale.
Universiteti Aarhus ka një njësi kërkimore për perspektivat fenomenologjike ekzistenciale mbi psikologjinë arsimore. Njësia drejtohet nga Ditte Winther Lundquist dhe i përket Institutit Danez për Pedagogji dhe Arsim.
Komiteti Olimpik Evropian
Komiteti Olimpik Evropian (European Olympic Committees) është një organizatë me bazë në Romë, Itali. Anëtarësia e saj evropiane përbëhet nprej 50 Komiteteve Olimpike Kombëtare.
Ndue Paluca (1881)
Ndue Paluca (1881, Gjakovë, Kosovë - 1958, Buffallo, SHBA) ishte mësimdhënës dhe publicist shqiptar nga Gjakova në një familje me origjinë nga Mirdita.
Biografia
Ndue Paluca lindi në vitin 1881 në Gjakovë. Mësimet e para i kreu në Shkollën shqipe të Prizrenit ndërsa studioi në Vjenë dhe Klagenfurt të Austrisë për pedagogji dhe shkencat e natyrës. Në shoqërinë kulturore “Dija” të studentëve shqiptarë në Austri, Paluca qe në kryesinë e saj. Pas mbarimit të studimweve (1906) kthehet në Prizren dhe një vit më vonë caktohet mësues në koloninë arbëreshe të Borgo Erizzës (Zara). Në vitin 1912 transferohet në Shkup, ku kryen edhe detyrën si përkthyes i konsullatës austro-hungareze.
Me këto cilësi në 1916 merr pjesë në Komisine Letrare Shqipe në Shkodër që ishte një këshill i formuar nga intelektualët më në zë të kohës mbi çështjen e gjuhes shqipe. Në këtë elitë merrnin pjesë edhe shumë albanologë të huaj.
Ndue Paluca vdiq në Buflallo të Shteteve të Bashkuara në vitin 1958.
Kalaja e Dodës
Kalaja e Dodes është një monument i trashëgimisë kulturore në Ceren, rrethi i Dibrës, në qarkun e Dibrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "''786/1 / 05.11.1984'".
Bibliofilia
parapamje Bibliofilia ose bibliofilizmi është dashuria për librat, dhe ndërsa bibliofil quhet një individ që i pëlqen librat dhe i lexon e i shfleton shpesh ato.
Bibliofili klasik është ai që pëlqen të lexojë, admirojë, mbledhë libra, dhe që shpesh mbledh një koleksion të madh dhe të specializuar. Bibliofilët zakonisht posedojnë libra që i duan ose që kanë një vlerë të veçantë, si dhe botime të vjetra me kopje të pazakonta, të autografuara dhe / ose të ilustruara. "Bibliofil" është një term më i përshtatshëm për një pakicë njerëzish që janë mbledhës të librave.
Bibliofilia nuk duhet të ngatërrohet me bibliomaninë, një simptomë e mundshme e çrregullimit obsesivo-kompulsiv që përfshin mbledhjen e librave në atë masë që marrëdhëniet ndërnjerëzore ose shëndeti mund të ndikohen negativisht, dhe në të cilat thjesht fakti që një objekt fizik është libër është i mjaftueshëm që ajo të mblidhet ose të dashurohet. Disa e përdorin termin "bibliomania" në mënyrë të shkëmbyeshme me "bibliofilinë", dhe në fakt, Biblioteka e Kongresit nuk e përdor fare termin "bibliofili", por përkundrazi u referohet lexuesve të tij ose si mbledhës librash ose bibliomaniak.
Breshka afrikane
Breshka afrikane (Centrochelys sulcata), e quajtur edhe breshka sulкata, është një specie breshke që banon në skajin jugor të shkretëtirës Sahara në Afrikë. Kjo specie është lloji i tretë më i madh i breshkave në botë, specia më e madhe e breshkës kontinentale dhe e vetmja specie ekzistuese në gjininë Centrochelys.
Zona e përhapjes dhe habitati
majtas|parapamje| I riu C. sulcata. Breshka afrikane është vendas në shkretëtirën Sahara dhe Sahel, një ekoregjion kalimtar i kullotave gjysëm të thata, savanave dhe shkurreve me gjemba që gjenden në vendet e Burkina Faso, Republika e Afrikës Qendrore, Çad, Eritrea, Etiopi, Mali, Mauritania, Nigeri, Senegal, Arabia Saudite, Sudani, Jemeni dhe ndoshta në Somali, Algjeri, Benin dhe Kamerun. Ndoshta është zhdukur nga Xhibuti dhe Togo. Në këto rajone të thata, breshka gërmon gropa në tokë për të arritur në zonat me nivele më të larta lagështie, dhe kalon pjesën më të nxehtë të ditës në këto gropa. Kjo njihet si estetizim. Në të egra, ata mund të gërmojnë shumë thellë; deri në 15 m të thellë dhe 30 m të gjatë. Bimë të tilla si barërat dhe njomështirat rriten rreth vrimave të tyre nëse mbahen me lagështi dhe në natyrë vazhdojnë të rriten që breshka të hajë nëse toka plotësohet me jashtëqitjet e saj. Breshkat Sulcata të gjetura në pjesën sudaneze të kësaj zone përhapjeje mund të arrijnë madhësi dukshëm më të madhe në pjekuri sesa ato të gjetura në rajone të tjera.
Madhësia dhe jetëgjatësia
C. sulcata është specia e tretë më e madhe e breshkave në botë pas breshkës Galapagos dhe breshkës gjigante Aldabra dhe më e madhja e breshkave kontinentale. Bill Branch raportoi një madhësi maksimale në natyrë si 83 cm dhe 98 kg, por të tjerët thonë se ato mund të arrijnë 105 kg. Ata rriten nga çelja e vezës (2-3 in) shumë shpejt, duke arritur në 6-10 in (15-25 cm) brenda viteve të para të jetës së tyre. Ata mund të jetojnë më shumë se 70 vjet.
Dietë
majtas|parapamje| Breshka afrikane në kopshtin zoologjik të Las Vegas. Breshkat sulkata janë barngrënëse. Kryesisht, dietat e tyre përbëhen nga shumë lloje barishtesh dhe bimësh, të pasura me fibra dhe shumë të ulëta në proteina. Lule dhe bimë të tjera duke përfshirë gjethet e buta të kaktusit mund të konsumohen. Frutat si mollët janë disi të shëndetshme për breshkën edhe pse perime të ndryshme si lakra jeshile dhe marule janë më të mira.
Mbarështimi
Çiftëzimi bëhet menjëherë pas sezonit të shirave, gjatë muajve nga shtatori deri në nëntor. Meshkujt luftojnë me njëri -tjetrin për të drejtat e mbarështimit me femrat dhe janë të zëshëm gjatë çiftëzimi.
Gjashtëdhjetë ditë pas çiftëzimit, femra fillon të bredhë duke kërkuar vende të përshtatshme fole. Për pesë deri në pesëmbëdhjetë ditë, katër ose pesë fole mund të gërmohen para se ajo të zgjedhë vendin e përsosur në të cilin do të lëshojë vezët.
Dheu nxirret nga gropa dhe femra shpesh mund të urinojë në gropën e san. Pasi arrin rreth 60 cm në diametër dhe 7-14 cm e thellë, një gërrmim i mëtejshëm, me madhësi rreth 20 in përgjatë dhe në thellësi, do të gërmohet drejt pjesës së pasme të gropës origjinale. Puna e gërmimit të folesë mund të zgjasë deri në pesë orë; shpejtësia me të cilën gërmohet duket se varet nga ngurtësia relative e tokës. Zakonisht ndodh kur temperatura e ajrit të ambientit është të paktën 27 °C (78F). Pasi foleja është gërmuar, femra fillon të lërë një vezë çdo tre minuta. Foleja mund të përmbajnë 15-30 ose më shumë vezë. Pas vendosjes së vezëve, femra mbush folenë, duke marrë një orë ose më shumë për t'i mbuluar plotësisht të gjitha. Inkubacioni duhet të jetë nga 30 në 31 °C, dhe do të zgjasë nga 90 në 120 ditë.
Administrimi ushtarak i Kosovës (1945)
Administrimi ushtarak i Kosovës (1945) ka qenë pushtet ushtarak i vendosur në Kosovë nga Jugosllavia në fund të Luftës së Dytë Botërore.
Përmbledhje
Administrimi ushtarak në Kosovë në vitin 1945 u vendos me urdhër të komandantit suprem të Ushtrisë Nacionalçlirimtare (UNÇ) dhe Armatës Popullore të Jugosllavisë (APJ), mareshalit Tito, me 8 shkurt 1945. Kësaj rrethane i parapriu një gjendje shumë e rëndë në Kosovë. Në fillim të janarit të atij viti udhëheqja komuniste jugosllave urdhëroi mobilizimin e "brigadave të Kosmetit për t'i dërguar në Frontin e Sremit. Midis atyre brigadave ishte edhe ajo e Drenicës së cilës i printe Shaban Polluzha. Sipas urdhërit, Brigada e Drenicës duhej ta lëshonte Drenicën dhe të nisej në drejtim të Podujevës, për t'u bashkuar me Brigadën VII për në Frontin e Sremit (Serbi). Meqë shtabi i Brigadës së Drenicës e kundërshtoi largimin nga Kosova, mě 25 janar nisën operacionet ushtarake në shkallë të gjerë për asgjësimin e kësaj brigade. Në operacionet kundër Shaban Pollushës morën pjesë 5 divizione të Serbisë, 2 të Maqedonisë, grupi i brigadave të Malit të Zi dhe repartet speciale të OZN-ës, të drejtuara nga Spasoje Gjakoviq. Ne kohën kur forcat jugosllave zhvillonin operacionet në Drenicë, Tito jep urdhër për vendosjen e administrimit ushtarak në Kosovë. Me këtë urdhër i tërë pushteti në Kosovë i kalonte ushtarakëve, të cilët do të ushtronin pushtetin politik, ekzekutiv dhe atë gjyqësor. Me këtë rast u bë edhe ndryshimi i strukturés komanduese të Shtabit Operativ: komandant u emërua Sava Dërleviqi, duke e zëvendësuar Fadil Hoxhën, i cili mbeti zëvendës i tij, ndërsa shef i Shtabit u emërua Dushan Vukotiqi, shef i prapavijës Steva Dobërkoviqi, komisar politik Gjuro Medenica, Divizionet e reja të sapoformuara ndërmorrën aksione të gjera kundër popullsisë lokale shqiptare, duke vrarë dhe masakruar me mijera njerëz të pafajshëm, me pretekstin e spastrimit të vendit nga mbeturinat e fashizmit" dhe elementet "kunderevolucionare.
Bajram Preza
Bajram Preza (1924–2007). Mjek neuropsikiatër, profesor, akademik. Lindi në Prezë (Tiranë) dhe kreu gjimnazin e Tiranës. Mori pjesë në Luftën ANÇ. Studimet e larta i filloi në Sarajevë (1946–1948) dhe i përfundoi e u diplomua në Institutin e Lartë Mjekësor “Kirov” të Gorkit (sot Nizhnij-Novgorod) (1953). Punoi si mjek neuropsikiatër në pavijon e psikiatrisë në Spitalin Nr. 1 (1953–1955) dhe asistent i prof. Juri N. Saharov në klinikën e neurologjisë pranë këtij spitali (1955–1957). Në v. 1957–1991 drejtoi klinikën e Neurologjisë dhe katedrën e Neuropsikiatrisë dhe të neurokirurgjisë në Fakultetin e Mjekësisë të UT (1974–1991). B.P. zbatoi metoda të reja mjekimi (aktivizimin e veprimtarisë cerebrale nëpërmjet vënies në gjumë të të sëmurëve me depresion, injektimin e kardiazolit intravenoz etj.) dhe drejtoi diagnostikimin për herë të parë në vendin tonë të shumë sindromave dhe sëmundjeve neurologjike të rralla. Është autor i librave “Semiotika e sëmundjeve nervore” (1964) dhe “Toksikologjia klinike” (1973). Anëtar i bordit të Federatës Europiane të Dhimbjes së Kokës, Migrenës dhe Turbullimeve Vegjetative (1992–1999); anëtar i asamblesë së kësaj federate (1999–2002) dhe nga v. 1993 anëtar i Bordit të Neuropsikiatrisë të Europës Juglindore. Ka marrë titullin “Punonjës i Shquar i Shkencës dhe i Teknikës” dhe “Çmimin e Republikës” të shkallës së dytë.
Gjembaçi
Silybi Semen
Bima përbëhet prej farave të thara të gjembgomarit (Silybum marianum Gaertn, familje Compositae)
Bédeille, Pyrénées-Atlantiques
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Bédeille (Ocitanisht: Vedelha ; Shqip: Vedeja) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Béguios
Béguios (Baske: Behauze ; Ocitanisht: Beguiòs ; Shqip: Behaza) është një komunë e departamentit Pyrénées-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Ndodhet në ish-provincën e Navarrës së Poshtme.
Lista e Ministrave të Financës së Shqipërisë
Historia e shtetit modern shqiptar fillon me vitet e para të shekullit XX, menjëherë pas shpalljes së pavarsisë nga Perandoria Otomane.
Në qeverinë e pare shqiptare të kryesuar nga Ismail Qemali, një nga institucionet më të rëndësishme ishte Administrata Financiare, që kishte në varësi Bankën Kombëtare të Shqipërisë.
Ministri i parë i Financës së Shqipërisë ka qënë Abdi Toptani, i cili më pas është pasuar nga figura të rëndësishme të shtetit shqiptar.
Këtu gjeni listën e Ministrave të Financës së Shqipërisë. Ministri aktual i financave dhe Ekonomisë është Arben Ahmetaj.
Bernadets
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Bernadets (Ocitanisht: Vernadèths ; Shqip: Bernadeta) është një komunë e departamentit Pyrenees-Atlantiques në Francën jugperëndimore.
Besim Daja
Besim Daja (Tiranë, 26 janar 1923 – 2006) ka qenë arkitekt, profesor i Universitetit të Tiranës dhe akademik i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.
Biografia
Lindi në Tiranë, ku kreu dhe gjimnazin. Studimet e larta për arkitekturë i filloi në Lubjanë (1945–1948) dhe i përfundoi në Leningrad (1951). Ka qenë përgjegjës i sektorit të Arkitekturës në Ndërmarrjen e Projektimeve (1951–1953), zv.drejtor i Institutit të Lartë Politeknik (1953–1957), zv.dekan (1957–1965), dekan i Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit (1965–1970), zv.rektor i UT (1970–1983) dhe themelues e përgjegjës i katedrës së arkitekturës (1951–1983). Është autor dhe bashkautor i teksteve universitare “Bazat e projektimit të shtëpive të banimit” (1986), “Projektimi arkitektonik i godinave social-kulturore” (Vëll. I, 1991) dhe “Gjeometria deskriptive” (1970), “Fjalor terminologjik i arkitekturës” (1968). B.D. është autor dhe bashkautor në vepra të rëndësishme të arkitekturës shqiptare, si: Varrezat e Dëshmorëve të Kombit, Pallati i Madh i Kulturës, plani urbanistik i Qytetit “Studenti”, projekte të konvikteve universitare, klubi “Studenti”, shtëpi banimi, shkolla etj. Është dekoruar me Urdhrin “Mjeshtër i Madh i Punës”; ka marrë titullin “Punonjës i Shquar i Shkencës dhe i Teknikës” dhe “Çmimin e Republikës” të shkallës së parë e të dytë.
Kalaja e Grazhdanit
Kalaja e Grazhdanit është një monument i trashëgimisë kulturore në Grezhdan, rrethi i Dibrës, në qarkun e Dibrës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "''6/15.01.1963'".
Kalaja ishte qytet antik me emër ende të papërcaktuar, ndoshta Dobera, në Perëndim të fshatit Grazhdan, mbi bregun e djathtë të Drinit të Zi, në juglindje të Peshkopisë. Gërmimet janë bërë më 1983. Muret rrethuese të kalasë së Grezhdanit janë 3.5m te gjera dhe kane perimeter afro 2800m linear, perforcuar nga 42 kulla të tipeve katrore, drejtkëndore dhe freskore, fortifikuar me kulla masive ne forme “u”, karakteristikë kjo e shekullit te 4 AD. Vendin kryesor në këtë areal, i cili rrethohet nga 18 kulla, e zë qyteti i Grezhdanit. Sipërfaqja e përgjithshme e kalasë është 34ha. Kalaja ka pasur tri hyrje, ku secila nga to mbrohej nga dy kulla në formë patkoi. Hyrja jugore me përmasa 14 m x 9m përfaqëson një model të hyrjes me dy porta.
Abdyl Hamiti I
Abdyl Hamiti I apo thjesht Abdylhamidi ose Abd ul-Hamid (Turqishtja osmane: عبد الحميد الاول, 20 mars 1725 - 7 prill 1789) ishte Sulltani i 27-të i Perandorisë Osmane, që mbretëroi mbi Perandorinë Osmane nga viti 1774 deri më 1789.
Jeta e hershme
Ai lindi më 20 mars 1725 në Kostandinopojë, djali më i vogël i Sulltan Ahmetit III (mbretëroi 1703–1730) dhe bashkëshortes së tij Shermi Kadën. Ahmeti III abdikoi në favor të nipit të tij Mahmud I, i cili u pasua nga vëllai i tij Osmani III dhe Osmani nga djali i madh i Ahmetit, Mustafa III. Si trashëgimtar i mundshëm i fronit, Abdul Hamid u burgos në rehati nga kushërinjtë e tij dhe vëllai i madh, siç ishte zakon. Kjo zgjati deri në vitin 1767. Gjatë kësaj periudhe ai mori arsimin e hershëm nga nëna e tij Rabia Shermi, e cila i mësoi historinë dhe kaligrafinë.
Aderimi
Në ditën e vdekjes së Mustafait, më 21 janar 1774, Abdul Hamid u ngjit në fron me një ceremoni të mbajtur në pallat. Të nesërmen u mbajt kortezhi i varrimit të Mustafa III. Sulltani i ri i dërgoi një letër Vezirit të Madh dhe Serdar-ı Ekrem Muhsinzade Mehmed Pashës në front dhe e njoftoi atë të vazhdonte detyrën. Më 27 janar 1774, shpata u armatos në Ejup Sulltan. Në atë kohë, luftërat e frontit osmano-rus vazhdonin, ushtria ishte menjëherë dhe kishte mungesë ushqimi në Stamboll.
Sundimi
Burgimi i gjatë i Abdul Hamidit e kishte lënë atë indiferent ndaj çështjeve shtetërore dhe të lakueshëm ndaj planeve të këshilltarëve të tij. Ai ishte fetar dhe paqësor për nga natyra. Në pranimin e tij, vështirësitë financiare të thesarit ishin të tilla që donacioni i zakonshëm nuk mund t'i jepej trupave të jeniçerëve.
Abdul Hamid tani kërkoi të reformonte forcat e armatosura të Perandorisë. Ai numëroi trupin jeniçer dhe u përpoq ta rinovonte atë, si dhe marinën. Ai krijoi një trup të ri artilerie. Atij iu besua gjithashtu krijimi i Shkollës Inxhinierike Detare Perandorake.
Abdul Hamid u përpoq të forconte sundimin osman mbi Sirinë, Egjiptin dhe Irakun. Megjithatë, sukseset e vogla kundër rebelimeve në Siri dhe Morea nuk mund të kompensonin humbjen e Gadishullit të Krimesë, i cili ishte bërë nominalisht i pavarur në vitin 1774, por në praktikë tani kontrollohej nga Rusia.
Rusia e shfrytëzoi vazhdimisht pozicionin e saj si mbrojtëse e të krishterëve lindorë për të ndërhyrë në Perandorinë Osmane, dhe në mënyrë eksplicite. Më në fund osmanët i shpallën luftë Rusisë në vitin 1787. Austria shpejt iu bashkua Rusisë. Turqia e mbajti veten në konflikt, në fillim, por më 6 dhjetor 1788, Oçakov ra në duart e Rusisë (të gjithë banorët e saj u masakruan). Thuhet se kjo disfatë e trishtë ia theu shpirtin Abdul Hamidit, pasi ai vdiq katër muaj më vonë.
Me gjithë dështimet e tij, Abdul Hamidi konsiderohej si sulltani më i hirshëm osman. Ai personalisht drejtoi brigadën e zjarrfikësve gjatë zjarrit të Kostandinopojës të vitit 1782. Ai u admirua nga populli për përkushtimin e tij fetar, madje u quajt Veli ("i shenjt"). Ai përshkroi gjithashtu një politikë reformash, mbikëqyri nga afër qeverinë dhe punoi me shtetarët.
Abdul Hamid I iu drejtua punëve të brendshme pasi lufta me Rusinë përfundoi në këtë mënyrë. Ai u përpoq të shtypte revoltat e brendshme përmes algjerianit Gazi Hasan Pashës dhe të rregullonte punët e reformës përmes Silâhdar Sejid Mehmed Pashës (Karavezir) dhe Halil Hamid Pashës.