cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dakët
Emri
Emri Dakë është një term kolektiv. Dio Kassi thotë se vetë dakët e përdornin këtë term, e po ashtu edhe romakët, përderisa grekët preferonin termin Getae. Opinionet në origjinën e emrit Dakë janë të ndara. Disa shkollarë konsiderojnë fjalën indo-evropiane *dha-k-, me rrënjën *dhe- "të vendos", përderisa të tjerë besojnë se emri Dakë vjen nga *daca - thikë, kamë", ose një fjalë e ngjashme me daos, që do të thotë "ujk" në gjuhën e afërt frigje.
Një hipotezë thotë se emri Getae rrjedh nga fjala Indo-Evropiane *guet - "të shqiptohet, të flitet". Një hipotezë tjetër thotë se "Getae" dhe "Dakë" janë dy grupe skithiane iraniane të cilat u asimiluan nga popullsia më e madhe thrake, më vonë e quajtur edhe si Dakia.
Një lidhje ndërmjet rrënjëve të fjalëve të gjuhës Indo-Evropiane *dhe - "Të vendos" dhe dheua → dava ("vendbanim") dhe Dhe-k → Dakë mbështetet nga Russu (1967).
Një lidhje e mundshme me fjalën frigje daos (ujk) ishte sugjeruar nga Decevi në 1957. Kjo teori mbështetet edhe nga shënimet e Hysenkiusit. Kjo hipotezë ka pasur një shpërndarje të madhe falë historianit Mircea Eliade. Linguisti gjerman Paul Kretschmer sqaron fjalën "daos" me rrënjën dhau - të shtyp, të mbledh, të shtrënoj (si ujqërit të cilët e vrasin prenë e tyre me një kafshim në qafë). Sipas arkeologut dhe historianit rumun Alexandru Vulpe, emri Dakë i sqaruar nga termi daos (ujk) ka pak besueshmëri, duke qenë se draco nuk ishte unik te dakët, dhe se tranformimi nga daos në dakos është fonetikisht i pamundur. Ai e konsideron këtë teori si një etimologji popullore.
Forma "Daus" ose "Davus" mund të krahasohet edhe me etonimet e persishtes së lashtë "Daos", dhe me një perëndi Frigje të quajtur "Daos".
Gjuha
Dakët konsiderohet se ishin folës të thrakishtes. Historianët dhe linguistët e konsiderojnë gjuhën dake si një dialekt të gjuhës thrake. Të tjerë konsiderojnë se gjuha dake dhe ajo ilire formojnë dialekte regjionale të një gjuhe të njejtë. (Thrakët jetonin në atë që sot njihet si Bullgari jugore dhe në Greqinë veriore. Ilirët jetonin në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi, Bosnje dhe Hercegovinë, Kroaci dhe Serbi.)
Gjuha e lashtë e kësaj popullsie u zhduk, dhe influenca e tyre kulturore u shua pas pushtimeve të vazhdueshme nga Keltët, Hunët, Gotët dhe Sarmatët, të gjitha këto të shoqëruara edhe nga helenizimi dhe romanizimi i vazhdueshëm, dhe shumë më vonë edhe nga sllavizmi. Një numër i fjalëve Dake janë ruajtur nga burimet e lashta, rreth 1150 atroponime dhe 900 topinime, 42 emra të bimëve mjekësore.
Simbolet
Dakët dinin shkrimin. Kontaktet e përhershme me Grekët dhe Romakët sollën përdorimin e alfabetit grek, dhe më pas të atij Latin. Megjithatë, shkrimi me alfabetin Grek dhe atë Latin, si dhe njohja e këtyre gjuhëve nuk ishin të njohura në të gjithë Dakinë, por padyshim kjo dije ekzistonte në disa rrethe të shoqërisë Dake. Nga zbulimet më të reja rreth përdorimit të shkrimit nga dakët janë shkrimet, sipas të gjitha gjasave të emrave personal, në fortesat e maleve Sebes. Këto shkrime nuk mund të lexohen sepse muri është i shkatërruar, dhe sepse është i pamundur rindërtimi i murit duke vendosur blloqet në vendet e duhura.
Erkand Qerimaj
Erkand Qerimaj lindi më 10 gusht 1988 në Shkodër, është peshëngritës shqiptar.Origjina e tij eshte nga fshati Geghysen i Malesise se Gjakoves.Paraardhesi i tij Col Deli Qerimaj ishte luftetar i Lidhjes Shqiptare te Prizrenit dhe protagonist i Aksionit te Gjakoves, ku arriti te vriste Maxharr Pashen.
Dakët
Feja
parapamje|Detajet e afreskut kryesor të varrit thrak në Aleksandrovo. Kjo figurë identifikohet si Zalmoski. Feja dake konsiderohej nga burimet klasike si një burim kryesor i autoritetit, duke sugjeruar se një pjesë e Dakisë ishte në shtet teokratik i udhëhequr nga priftërinjtë-mbretër. Sidoqoftë, plani urbanistik i kryeqytetit dak Sarmizegethusa jep mundësinë e një udhëheqjeje të përbashkët, me një mbret të lartë dhe një prift të lartë. Burimet e lashta shkruan emrat e disa priftërinjëve të lartë dakë (Deceneus, Comosicus dhe Vezina) dhe urdhëra të ndryshëm të priftërinjëve "adhuruesit e zotit" "ecërit e tymit" dhe "themeluesit". Influencat helenistike dhe orientale janë të dallueshme, së bashku me motivet solare dhe ktonike.
Erkand Qerimaj
Presidenti i Republikës, Bamir Topi e ka nderuar kampionin e Evropës në peshëngritje, Erkand Qerimaj, me Urdhrin “Mjeshtër i Madh”.
Dakët
Feja
Sipas Herodotit, Getae besonin në pavdekësinë e shpirtit, dhe e konsideronin vdekjen vetëm si një ndryshim të shtetit. Prifti i tyre i lartë mbante në pozicion të rëndësishëm si një përfaqësues i perëndisë supreme Zalmoksit, i cili quhej edhe Gebelezus nga disa. Strabo shkroi për një prift të lartë të mbretit Burebista, Deceneusin "një burrë i cili jo vetëm që brodhi nëpër Egjipt, por edhe që kishte mësuar parashikime të caktuara ndërmjet të cilave ai pretendonte se tregonte paracaktimin hyjnor; dhe në një kohë të shkurtër ai u pa si zot (siç thashë kur lidha historinë e Zalmoksit).
Erkand Qerimaj
Në vitin 2022 Merr Dekoraten e lart “Gjergj Kastrioti Skenderbeu” nga Presidenti Republikes Ilir Meta
Dakët
Feja
Goti Jordanes në Getica (origjina dhe veprat e gotëve), po ashtu shfaq Deceneusin si priftin më të lartë, dhe i konsideron dakët si një komb të lidhur me gotët. Përveç Zalmoksit, dakët besonin edhe në perëndi të tjera, siç ishin Gebeleiziu, perëndia i stuhisë dhe rrufesë, sipas gjasave i lidhur me perëndinë thrake Zibelthiurdos. Ai shfaqej si një burrë i pashëm, disa herë edhe me mjekër. Më vonë Gebeleiziu u barazua me Zalmoksin si perëndia i njejtë. Sipas Herodotit, Gebeleiziu (*Zebeleizis/Gebeleizis i cili përmendet vetëm nga Herodoti) është vetëm një emër tjerër i Zalmoksit.
Erkand Qerimaj
Më 8 prill 2014, në 2014 Kampionati Europian i Peshëngritjes|2014 Europianin e Peshëngritjes, Qerimaj mori medaljen e artë në kategorinë –77 kg duke lënë në vendin e dytë patriotin e tij Daniel Godelli. Në të njëjtin kategori, ai mori medalje të bronztë në tërheqje. Në total, ai mori medaljen e dytë rresht të artë duke lënë sërisht në vend të dytë Godellin.
Dakët
Feja
Një perëndi tjetër me rëndësi ishte Bendisi, perëndesha e hënës dhe e gjuetisë. Nga një dekret i orakullit të Dodonës, që u kërkonte athinasve të siguronin tokë për një tempull ose vend të shenjtë, kulti i saj u paraqit në Atikë nga rezidentët Thrakë, dhe edhe pse procesionet ndërmjet thrakëve dhe athinasve mbetën të ndara, të dy, kulti dhe festivali u bënë aq të famshëm sa në kohën e Platonit (429-13 PK) festimet u natyralizuan si një ceremoni zyrtare e qytetit-shtet athinas, të quajtur Bendideia.
Erkand Qerimaj
Erkand Qerimaj është shpallur kampion Europe për peshën 77 kilogranë në evropianin e 2012 në Antalia (Turqi). Qerimaj u rendit i dyti në shkëputje me 158 kg dhe i pari në shtytje me 190 kg duke merituar medaljen e artë me 348 kg në dygarësh.
Dakët
Feja
Teonimet e njohura dake përfshijnë Zalmoksis, Gebeleïzis dhe Darzalas. Gebeleizis sipas gjasave është i lidhur me perëndinë thrake Zibelthiurdos, zotërues i rrufesë dhe vetëtimës. Derelasi ishte një perëndi ktonik i shëndetit dhe vitalitetit njerëzor. Feja pagane mbijetoi në Daki më gjatë se një pjesët tjera të Perandorisë; Krishtërimi pati pak përparim deri në shekullin e pestë.
Geto-dake
Aedi - (greqisht: Αἶδοι) ishte një fis i getëve.
Albokensët (Albocensii) - ishte një fis dak i vendosur në zonën e Banatit, në qytetet e Kovinit (Contra Margum), Trans Tierna, Ad Medias II, Kladovo (Ad Pontes), Apu, Arcidava, Centum Putea, Ram (Lederata) dhe Praetorium I. Ata jetonin ndërmjet lumit Timiş (Tibiscius) dhe në veri të Saldenses, në jug të Biephi. Besohet se ky fis migroi në Spanjë në periudhën romake.
Erkand Qerimaj
EDUKIMI DHE TRAJNIMET
2015 	Bashkautor per temen “Historiku I Peshngritjes” Shqiptare Punuar per “Universtetin Marin Barleti” 2 Seminar per peshngritje Zhvilluar ne Amerike, per zhvillimin e stervitjes dhe ngarkesat Polemistis Crossfit Gonzales Dallas Texas
Apocalyse Crossfit Dallas
Master Shkencor Universiteti I Sporteve
Dakët
Geto-dake
Qyteti dak i Dokidavës ndodhej në territorin e Anartëve, sipas Pârvanit.
Erkand Qerimaj
EDUKIMI DHE TRAJNIMET
Master Profesional: Mësues Fiskulture/Trajner Universiteti i Sporteve, Tiranë
Dakët
Geto-dake
Apulët (Appuli) ose Biefi ishin një fis thrak i përqendruar në qytetin dak të Apulonit (Latin Apulum), afër asaj që tani njihet si Alba Iulia në Transilvani, Rumani. Apuli ka ngjashmëri të qartë me Apulinë, një regjion antik i Italisë juglindore, në të cilin besohej se ishin vendosur fiset ilire (të quajtur po ashtu Apulë ose Japigë). Gjuhëtarët e përdorin këtë si shembull për ngjashmëritë midis gjuhëve ilire dhe atyre Dako-Thrake.
Erkand Qerimaj
Karriera Sportive
Rekorde Ndërkombëtare
Dakët
Geto-dake
Biefët - ishin një fis dak.
Besët - (/ˈbɛsaɪ/; Greqishte e lashtë: Βῆσσοι or Βέσσοι) ishin një fis thrak i pavarur, i cili jetonte në territorin që shkonte nga Moesia te Malet Rodope në Thrakinë jugore. Shpesh përmenden edhe si banorë të Haemusit, vargut malor që ndan Moesinë nga Thrakia dhe nga Mali i Rodopit te pjesa veriore e Hebrusit. Herodoti i përshkruan ata si një lloj të kastës së priftërinjëve në mes të Satrëve, Besët duke qenë kështu interpretuesit e shenjave profetike të dhëna nga priftërinjtë në një vend të shenjtë të Dionisit, të vendosur në majën e një mali.
Erkand Qerimaj
Karriera Sportive
2011: Kampionati Botëror në Pekin: Renditja i 11-ti në klasifikim 2010: Kampionati Botëror (Antalia) I gjashti në renditje 2009: Kampion i Mesdheut 2008: Pjesëmarrës në Lojërat Olimpike “Pekin 2008” 2007: Kampion Bote 2006: Kampion Bote në stilin e shtytjes dhe nën kampion në dy garësh 2005: Nën kampion Europe në peshën 69 kg për U-17 dhë për të rinj. 2004: Medalje bronxi në peshën 62 kg 2003: Kampion i trefishtë Europe në peshën 56 kg 2002: Kampion i trefishtë Europe në peshën 50 kg për U-17
Dakët
Geto-dake
Burrët (Latinisht: Buri, Buredeense and Buridavenses; Greqisht: Βοῦροι) ishin një fis dak që jetonte në Daki në vitet 1 dhe 2 të erës sonë, me kryeqytet Buridavën.
Erkand Qerimaj
Karriera Sportive
2 Rekorde Botërore për të Rinj 2 Rekorde Europiane 2 Rekorde Mesdhetare
Dakët
Geto-dake
Dakët
Erkand Qerimaj
Referime
Instagram Profile
Dakët
Geto-dake
Getët (greqisht: Γέται) - ishin disa fise thrake të cilat dikur banonin në të dyja anët e Danubit të Poshtëm, në atë çfarë sot është Bullgaria veriore dhe Rumania jugore.
Karpët ishin një popull antik që jetonte në pjesët lindore të Rumanisë moderne dhe në regjionin historik të Moldavisë jo më vonë se vitet 140-318 pas Krishtit.
Kaukët
Kiaginsët - ishin një fis dak.
Klariaët - ishin një fis i getëve.
Kostëbokët - (Latinisht: Costoboci, Costobocae, Castabocae, Coisstoboci, Greqisht: Κοστωβῶκοι, Κοστουβῶκοι or Κοιστοβῶκοι) ishin një popull i lashtë i vendosur, gjatë periudhës perandorake romake, ndërmjet maleve Karpate dhe lumit Dniester.
Krobizotët - (Greqisht: Κρόβυζοι) ishte një fis thrak, dak ose get.
Napae
Osët - ishin një fis dak, por që argumentohet mundësia se ky fis mund të jetë gjermanik ose kelt.
Piefigët - ishin një fis dak.
Predasensët - ishin një fis dak.
Radakensët - ishin një fis dak.
Sabakojët - ishin një fis thrak, armiq të romakëve sipas Julius Capitolinusit.
Saldensët - ishin jë fis dak.
Skaugdët - ishin një fis i Getëve.
Sensët
Teuriskët - ishin një fis dak gjatë periudhës së Ptolemeut (140 pas Krishtit). Ata konsiderohen si keltë, të cilët u vendosën në Tisën e epërme. Megjithatë arkeologjia tregon se keltët ishin absorbuar nga dakët, duke krijuar kështu në një farë mase horizontin kulturor Dako-kelt në Tisën e epërme.
Triksët - ishin një fis dak.
Tyragetët - ishin një nëngrup i geto-thrakëve, të vendosur në lumit Tyras (lumi Dniester në Moldavi dhe Ukrainë).
Dako-Thrakë
Artakiët
Moesët
Ilire
Baridustët - ishin një fis dalmat të cilët u vendosën në Daki, së bashku me Pirustët dhe Sardeatët.
Breukët - një pjesë e këtij fisi ishte vendosur në Daki.
Fiset Panoniane
Pirustët - një pjesë e këtij fisi u vendos në Daki.
Sardeatët - ishin një fis ilir i vendosur në Daki.
Frigje
Brigjët
Mygdonët
Frigjët
Keltike dhe Gjermanike
Anartët - keltë të asimiluar nga dakët.
Bastarnaët - keltë ose gjermanikë. Të konsideruar nga Livi si "populli më guximtar në Tokë".
Boii
Galët e Tylit
Skordiskët
Serdët
Teuriskët - keltë të asimiluar nga Dakët.
Kotensët - fis kelt.
Thrako-Skithe
Agathyrsët
Historia e hershme
Në mungesë të shkrimeve historike të shkruara nga vetë Dakët (dhe Thrakët), analizat e origjinës së tyre varen nga mbetjet e kulturës së tyre materiale. Epoka e Bronzit ishte dëshmitare e evolucionit të grupeve etnike të cilat u shfaqën gjatë periudhës së Neolitit, dhe eventualisht sinkretizimit të elementeve autoktone dhe atyre Indo-Evropiane nga stepat dhe regjionet pontike. Grupe të ndryshmem të thrakëve nuk ishin ndarë deri në vitin 1200 PK. Ka ngjashmëri të mëdha ndërmjet llojeve të qeramikave të gjetur në Trojë dhe atyre të gjetura në rajonin e Karpateve. Rreth vitit 1000 PK shtetet Karpato-Danubiane ishin të banuara nga një degë veriore e thrakëve. Gjatë kohës së mbërritjes së skithëve (700 PK), thrakët karpato-danubianë ishin duke përparuar me shpejtësi drejtë epokës së hekurit të Perëndimit. Periudha e katërt e epokës së bronzit të Karpateve tashmë ishte thellësisht e influencuar nga Italia dhe tokat Alpine. Skithët, me arritjen e tyre sollën edhe llojin e tyre të civilizimit të epokës së Hekurit, dhe i dha fund lidhjeve me Perëndimin. Që nga viti 500 PK, dakët zhvilluan një civilizim të veçantë, civilizim që ishte i aftë për të mbështetur mbretëritë e mëdha e të centralizuara nga viti 1 PK dhe 1 Pas Krishtit.
Që nga shpjegimet e para të detajuara nga Herodoti, Getae njihen si thrakë. Megjithatë, ata dallojnë nga thrakët e tjerë për nga veçoritë e fesë dhe zakoneve. Përmendja e parë e emrit "Dakë" ishte në burimet romake, por autorët klasikë janë të një mendje për t'i konsideruar ata si një degë të Getae, një popull thrak i njohur nga shkrimet greke. Strabo sqaron se Dakët janë Getae të cilët jetonin në zonën drejtë rrafshit të Panonisë (Transilvania), përderisa Getae jetonin rreth brigjeve të Detit të Zi (Skithia e Vogël).
Marrëdhëniet me thrakët
parapamje|Getae në hartën e botës, sipas Herodotit. Që nga shkrimet e Herodotit në shekullin e 5 PK, Getae/Dakët dihet se i përkasin sferës së influencës thrake. Megjithatë, ata dallojnë nga thrakët e tjerë për nga veçoritë e fesë dhe zakoneve. Dakët dhe Thrakët ishin fis, por nuk ishin të njejtë. Ndryshimet nga thrakët jugorë ose nga skithët fqinjë ishin pak të dukshme, duke shkaktuar kështu konfuzion te autorët e lashtë rreth identifikimit të tyre.
Marrëdhëniet me grekët
Kronikat greke dhe romake shënuan mposhtjen dhe kapjen e gjeneralit maqedon Lysimachus në shekullin e tretë PK, nga Getët (Dakët) të udhëhequr nga Dromiheti. Këto shënime diskutonin strategjinë e tyre ushtarake dhe lirimin e Lysimachusit pas një debati në kuvendin e Getëve.
Marrëdhëniet me persët
Herodoti thotë: " Para se Dariusi të arrinte Danubin, populli i parë të cilin ai e mposhti ishin Getët, të cilët besonin se ata kurrë nuk vdesin". Është e mundur që ekspedita perse dhe pushtimi i mëvonshëm mund të ketë ndryshuar mënyrën në të cilën Getët e shfaqnin besimin e tyre mbi pavdekësinë. Influenca tridhjetë vjeçare e prezencës së Perandorisë së Achaemenidit mund të shihet në ikonografinë e "Gjahut mbretëror" që influencoi përpunuesit dakë e thrakë të metaleve.
Marrëdhëniet me fiset gjermanike
parapamje|Hartë që tregon vendin e [[Karpët|Karpëve në pushtimin e Dakisë Romake në vitet 250-251 pas Krishtit, nën liderin Got, Kniva]] Gotët, një konfederatë e popujve gjermano-lindorë, mbërritën në Ukrainën jugore jo më vonë se në vitin 230. Gjatë dekadës së ardhshme, një pjesë e madhe e tyre u zhvendosën poshtë, në Detin e Zi dhe zunë pjesën më të madhe të territorit në veri të Danubit të poshtëm. Avancimi i gotëve drejt zonës veriore të Detit të Zi përfshiu konkurrencën me popullin autokton dakisht folës të Karpëve, si dhe me Sarmatët iranisht folës e po ashtu edhe me forcat romake të vendosura aty.
Në vitin 330, Gotët tervigë menduan lëvizjen në regjionin e Danubit të Mesëm, dhe 370 të zhvendosurit, së bashku me Gotët Greutungë, u vendosën në shtëpitë e tyre të reja në Perandorinë Romake. Ostrogotët ishin akoma më të izoluar, por edhe Visigotët preferonin të jetonin me llojin e tyre. Përfundimisht, edhe pse qytetet romake vazhduan në një nivel të reduktuar, nuk ka dyshim për mbijetesën e tyre.
Në vitin 336 pas Krishtit, Konstandini e mori titullin Dacicus Maximus ("Fitorja e madhe mbi Dakët"), duke nënkuptuar të paktën një pjesë të Dakisë Trajane. Në një mbishkrim të vitit 337, Konstandini përkujtohej zyrtarisht si Germanicus Maximus, Sarmaticus, Gothicus Maximus, dhe Dacicus Maximus, duke nënkuptuar kështu se ai kishte mposhtur Gjermanët, Sarmatët, Gotët dhe Dakët.
Mbretëritë dake
Shtetet dake u ngritën si një konfederatë fisnore e cila përfshinte Getët, Dakët, Burët dhe Karpët (cf. Bichir 1976, Shchukin 1989), të bashkuar periodikisht nga udhëheqja e mbretërve dakë si Burebista dhe Decebali. Ky bashkim ishte politik-ushtarak dhe ideologjik-fetar.
Mbretëria e Kothelasit shtrihej në një zonë afër Detit të Zi, ndërmjet Thrakisë veriore dhe Danubit, sot Bullgaria, në shekullin e 4 PK. Mbretëria e Rubobostës kontrollonte një regjion në Transilvani në shekullin e dytë PK. Gaius Scribonius Curio zhvilloi një fushatë të sukseshme ushtarake kundër dardanëve dhe moesianëve, duke u bërë kështu gjenerali i parë romak që arriti brigjet e Danubit me ushtrinë e tij. pasuesi i tij, Marcus Licinius Lucullus, vëlla i të famshmit Lucius Lucullus zhvilloi një fushatë kundër fisit thrak të Besëve dhe Moesëve, duke shkatërruar tërë Moesinë, regjionin ndërmjet malit Haemus (Ballkan) dhe Danubit. Në vitin 72 PK, trupat e tij pushtuan qytetet bregdetare greke të Skithisë së Vogël (regjioni modern i Dobrujës në Rumani dhe Bullgari), të cilat kishin mbështetur armikun e përbetuar të Romës, mbretin Mithridiat VI i Pontusit, në Luftën e Tretë Mithridiatike. Gjeografi grek Strabo pretendon se Dakët dhe Getët ishin të aftë të grumbullonin në ushtri prej 200.000 burrash, gjatë periudhës së perandorit August.
Mbretëria e Burebistës
Mbretëria dake arriti shtrirjen më të madhe gjatë sundimit të mbretit Burebista (82-44 PK). Kryeqyteti i mbretërisë sipas të gjitha gjasave ishte një qytet i quajtur Argedava, i quajtur edhe si Sargedava në disa shkrime historike, i ndodhur afër lumit Danub. Mbretëria e Burebistës u zgjerua në jug të Danubit, në atë që sot njihet si Bullgari, dhe grekët besonin se ky mbret ishte më i madhi i thrakëve. Gjatë regjimit të tij, Burebista transferoi kryeqytetin nga Argedava në Sarmizegetusa. Për të paktën një shekull e gjysmë, Sarmigethusa ishte kryeqyteti dak, duke arritur kulmin gjatë sundimit të mbretit Decebal. Burebista aneksoi qytetet greke (55-48 PK). Augusti dëshironte të hakmerrej për mposhtjen e Gaius Antonius Hybrida në Histri (Sinoe) para 32 viteve, dhe të rikthejë standardet e humbura. Burri i zgjedhur për këtë detyrë ishte Marcus Licinius Crassus, një gjeneral me eksperiencë 33 vjeçare, që ishte zgjedhur guvernator i Maqedonisë në 29 PK.
Mbretëria e Decebalit
Deri në vitin 100 pas Krishtit, më shumë se 400,000 kilometra katrorë dominoheshin nga dakët, të cilët ishin dy milionë. Decebali ishte mbreti i fundit i Dakëve, dhe pavarësisht rezistencës së tij të fortë kundër romakëve, ai u mposht. Ai vrau veten në mënyrë që romakët mos t'a detyronin atë të marshonte në Romë si një udhëheqës armik i mposhtur.
Virusi
Viruset janë agjent nqërqelizorë, patogjenë që posedojnë vetëm njërin acid nukleik ADN ose ARN dhe riprodhohen në qelizat e gjalla.
Format e viruseve janë:
Viruset janë parazitë brendaqelizorë të detyruar të cilët nuk kanë informacion gjenetik që të mund të kontrollojë (kodifikojë për) aparatin e nevojshëm për gjenerimin e energjisë metabolike (ATPaza) ose për sintezën e proteinave dhe janë absolutisht të varur nga qeliza pritëse për kryerjen e këtyre funksioneve.
Bëhet fjalë për thërrmija të prodhuara nga montimi i komponentëve të paraformuar: nuk rriten dhe nuk ndahen (organizma të tjerë rrisin trupin e vet apo komponentët e vet dhe pastaj replikohen me anë të ndarjes). Viruset mund të infektojnë kafshë, bimë dhe baktere. Viruset që infektojnë baktere quhen bakteriofagë (baktere ngrënës), edhe pse në realitet nuk bëjnë gjë tjetër veçse shkatërrojnë qelizat bakterore që infektojnë.
Viruset zakonisht kanë dy pjesë kryesore:
Një lloj i veçant i virusit është bakteriofagu (virusi që sulmon bakteriet) dhe ka formën si të spermatozoidit të njeriut.Viruset gjithashtu mund te shumohen brenda trupit tone
Përmasat e Viruseve
Virusët karakterizohen me gjatësi të rendit nanometër(nm). Ku 1 nanometër është ekuivalent me të miliardtën pjesë të metrit, ose me të miliontën pjesë të milimetrit. Viruset parimisht sipas madhësisë ndahen në; •Të vogla- 10 deri 50nm •Të mesme- 50 deri 100nm dhe •Të mëdha- përtej 100nm.
Struktura dhe klasifikimi i viruseve
Viruset janë organizma sub-qelizorë (nënqelizorë) që janë të përbërë nga: acidi nukleik dhe një veshje proteinike (kapsidi).
Disa viruse kanë një veshje të jashtme, që qëndron mbi kapsid, që quhet envelope, peplos, mantel apo perikapsid. Thërrmijat virale apo virionet paraqesin në sipërfaqen e tyre antireceptorë që njohin dhe lidhen me receptorët e pranishëm në qelizat shënjë. Viruset jane te perbera dhe nga citoplazma.
Hinduizmi
thumb|200px|Simboli i Hinduizmit 250px|thumb|Hyrja e një tempulli Hindu në Singapur thumb|[[Tempulli hindu|Tempull Hindu]]
Fetë që kanë lindur dhe janë zhvilluar në gadishullin indian quhen fe indiane. Krahas ngjashmërisë së karaktereve gjenerale të tyre, këto, me ndikimin e themeluesve dhe me zhvillimin historik të tyre, kanë specifika dhe zhvillim të posaçëm. Në krye të tyre qëndron feja tradicionale e gadishullit indian, hinduizmi. Këtë e ndjekin budizmi, jogizmi, xhajnizmi, si dhe rrymat dhe fraksionet e tjera të tyre.
Shkrimet e shenjta
Në krye të shkrimeve fetare indiane janë Vedat të shkruara në sanskritisht. Veda si fjalë ka kuptimin “dituri, urtësi e përhershme”. Është një përmbledhje e madhe e teksteve fetare e shfaqur në vitet 1250 dhe 800 para erës sonë. Në shek. 5 para erës sonë është filluar studimi për gramatikën e gjuhës. Kjo gjuhë edhe sot për studiuesit indianë është gjuhë fetare. Literatura e vedave përbëhet nga katër grupe tekstesh:
Në krahasim me librat e mëparshëm është shkruar më vonë. Ndërsa Brahmana, është futur në mesin e librave të shenjtë të shkruara më vonë nga ana priftërinjve. Në mënyrë të përgjithshme tregon për sakrificën dhe për problemet në lidhje me urtësinë dhe teologjinë të shkruara për nxënësit. Upanishadat, janë pjesa e fundit e literaturës së Vedave. Esencën e tyre e përbëjnë teknika dhe udhëzimet për sakrifikim. Por, gjithashtu ka edhe të atillë që Upanishadat nuk i llogarisin si Veda, por i pranojnë si libra të dorës së dytë të fesë indiane dhe brahmane. Këtu autoriteti i sakrificës është kthyer në misticizëm shpëtues. Sipas Upanishadave krijesat janë krijuar me bashkimin e shpirtit të njeriut (Atman) dhe shpirtit të universit (Brahman). Dhe kënaqësia e përhershme arrihet me njohjen e këtij krijimi. Njeriu dhe universi, sipas misticizmit, duke u bashkuar, në formë të një shëndritjeje të mrekullueshme, do të arrijnë në një kënaqësi. E tërë literatura e Vedave pranohet si shpallje dhe inspirim (Shuriti) i marrur nga Rishis-ët (fallxhinjtë e shenjtë të periudhës së parë). Gjithashtu pranohen si frymë e ekzistencës së pafillimtë, d.m.th. frymë e zotit Brahman. Ndërsa disa besojnë se Vedat janë të ligjëruara nga një zot ose se ato ekzistojnë që në eternitet.
Dy legjenda me emrin Mahabharata dhe Ramajana janë të përfshira në Vedat: E para, ëshë tregim i një lufte në mes familjeve Pendus dhe Kurus, me 100.000 strofa në sanskritisht. Përfshin edhe shumë poezi edukative dhe didaktike. Më e njohura nga këto është Bhagavadgita, që ka kuptimin ”kënga e të mëdhenjve”. Sipas shumicës “Gita” përbën Librin 6 të Mahabharata-së. Zoti Vishnu, paraqitet në pamje botërore si Krishna i Madh dhe pas luftës së madhe trimit Arjuna, siç thuhet në një legjendë, i jep njohuri për ekzistimin e Zotit, botës dhe shpirtit. Arjuna, kur i sheh të afërmit e tij në fushën e luftës në grupin e kundërshtarëve, nuk dëshiron që të luftojë; vetëm se Zoti Vishnu, i cili kujdeset për qerren e Tij (Arjunasë), e bind Atë se duhet të luftojë. Fjalët e tij i mbështet në këtë bazë: “Kalimtarë janë vetëm trupat e njerëzve, ndërsa shpirti i tyre është i pavdekshëm”. Sipas Bhagavadgita-së, Zoti veten e tij e ka përhapur në botë. Ai është çdo gjë dhe në çdo gjë. Në të njëjtën kohë është edhe sundues i universit. Ata që me dëshirën e tyre vetëveten ia nënshtrojnë Zotit Krishna-Vishnu edhe Zoti do t’iu përkulet dhe do t’iu përgjigjet. Mbështetja e fesë subjektive (individuale) nga Libri, ka shumë rëndësi për shumë njerëz në Evropë dhe Indi. Për shembull, Mahatma Gandi thotë: “Kur demoralizohem e hap Bhagavadgitan; lexoj një strofë këtu një strofë atje dhe edhe nëse jam në brengë të mëdha, menjëherë filloj të qesh”. Ramajana, me 24.000 strofa shpjegon tregimin e jetës së një princi legjendë Ramasë. Sipas kësaj, Ravana, mbreti i viganëve, e grabit gruan e Ramasë dhe e çon në ishullin Cejlon (Lanka). Edhe Rama, me ndihmën e majmunëve, të cilët kanë ndërtuar ura mbi oqean, korr sukses në shpëtimin e gruas së tij Sitasë. Në veprën e tij 18 Purana (tregime të vjetra) me përmbajtje legjendare, tregon për krijimin e botës, adhurimet dhe urtësitë. Purana më e njohur “Bhagavata”, ka një ndikim të madh falë epopesë së Krishnas.
Përveç librave të lartpërmendur ka edhe shkrime të shenjta të tjera të fraksioneve të ndryshme. Vetëm se këto nuk pranohen nga të gjithë hindusët. Shkrimet, e përmbledhura nën titullin “Tantra” (tekst) dhe “Agama” (transmetim), kanë dalë në shesh në fund të mijëvjetëshit të parë. Libri i Ligjit të Manusë dhe veprat tjera legjendare numërohen si Smriti (shpallje). Kjo literaturë madhështore është shkruar në sanskritisht, gjuhë të cilën e kanë përdorur intelektualët e lashtë. Por ka 1400 vjet që literatura e hinduizmit dalëngadalë është larguar nga sanskritishtja. Poetët preferojnë gjuhë të ndryshme të reja indiane. Më të rëndësishme nga këto gjuhë janë ajo indiane, bengale, maratanaje, gujxhouje. Historia e zotëve që është shkruar në këtë gjuhë i është prezentuar për dobi rrethit më të gjerë. Këto vepra janë vazhdim i literaturës në sanskritisht. Përkundër kësaj, një pjesë e literaturës së shkruar në gjuhët dravid (kanara, telegu, tamil dhe malajane), të cilat nuk janë ariane, janë shkruar në mijëvjetshin e parë para erës sonë. Sado që të jenë të ndikuara nga literatura sanskritishte, ato në aspektin e gjuhës dhe përmbajtjes paraqesin një specifikë tjetër.
Mendimi për universin
Sipas konceptit indian universi është i përhershëm; vetëm se botërat (në Zotin Brahman, d.m.th. në Vezën-Brahman) të cilat e përbëjnë atë gjithmonë pësojnë ndryshime. Periodikisht dalin në shesh, jetojnë dhe zhduken. Çdo shkollë dhe fraksion ka mendim të ndryshëm në lidhje me atë se në çfarë forme dhe si është krijuar bota dhe se pas një kohe të gjatë si do të zhduket ajo. Këto, për elementet përbërëse të botës, sipas formës së daljes nga Zoti, kanë zhvilluar mendime të ndryshme. Bota udhëhiqet nga Zoti. Ajo është krijuar nga substancat ose nga lëmshi i atomeve të përhershme, të cilat ekzistojnë bashkë me Zotin. Në çdo vend të botës, në kontinentet e rrethuara me detëra jetojnë njerëz dhe kafshë. Në katet e epërme të botës nëntokësore qëndrojnë demonët. Ndërsa mbi sipërfaqe të tokës ka një mbi një vendbanime qiellore. Të gjitha gjallesat prej Brahmanëve, që kanë katër fytyra, e deri në një livadh, kanë shpirtëra të pavdekshëm të mbështjellur me trup material që janë që në eternitet (amëshim). Sipas parimit, i cili vepron mbi përgjigjen e punëve të mira dhe të këqija, (shpirti) është i detyruar të shëtisë prej një krijese në një krijesë tjetër. Sipas asaj që e pranojnë të gjithë fraksionet të gjitha krijesat, duke marrë parasysh edhe zotërat përveç Zotit të madh dhe të përhershëm Ishvarasë, i janë nënshtruar këtij ligji të përgjithshëm të universit.
Sipas këtyre koncepteve, pranohet se në çdo sistem të universit ekziston një Zot i Zjarrit dhe një Indra. Nëse veprat e shpirtrave që gjenden në qeniet hyjnore nuk janë në përputhshmëri me nivelin ku gjenden, si përgjigje për të do të lindin përsëri në tokë. Ndërsa vendet e tyre i zotërojnë shpirtërat e tjerë me karma të përshtatshme, që kanë të njëjtin obligim dhe të njëjtat aftësi. Ndryshimet periodike në lindjen dhe perëndimin e botës, ndodhin në një udhëtim historik të caktuar të cilat vazhdojnë me miliona vite.
Brahma është zoti që jeton më shumë nga zotërat e vdekur. Jeta e tij është sa një qind vjet të Brahmas. Kjo në vite njerëzore është 311.041.000.000.000 vjet. Kur të afrohet fundi i jetës do të shkatërrohet edhe sistemi botëror. Do të bëhet një substancë e pakuptueshme dhe e pandjeshme sikur hiçi. Përsëri pas qëndrimit kaq të gjatë në qetësi absolute do të lindë një botë e re, një Brahman i ri. Në jetën e Brahmanit do të ketë ndryshime kohore si ditët dhe netët njerëzore të cilat ndjekin njëra-tjetrën. Me mbarimin e një dite të Brahmanit një pjesë e botës do të zhduket dhe drejt kësaj humbjeje shkojnë vetëm pjesët e poshtme të sistemit botëror. Me lindjen e një dite të re të Brahmasë, në pjesët e epërme të sistemit botëror, do të fillojë një krijim i pjesërishëm. Një ditë e Brahmasë bën një “kalpa”, i cili përfshin edhe jetën botërore të madhe 1000 vjeçare. Ndërsa një jetë botërore (Mahajuga) është sa 320.000 x 4 jetë njeriu. Një jetë më e gjatë botërore është e përbërë nga mbledhja e periudhave të quajtura Krita, Treta, Dvapara dhe Kali dhe çdo njëra nga ato (sipas rënditjes) reflekton 4, 3, 2, 1 mijë (Vjet Zoti). Jugatë (periudhat botërore) dallojnë nga njëra tjetra sipas vazhdueshmërisë dhe cilësisë. Një Juga xhevahiri është periudha më e gjatë. Në këtë periudhë ka një lumturi të përgjithshme. Njerëzit janë dashamirë të së vërtetës dhe të drejtë. Në çdo Juga që e pason atë do të ketë një keqësim të vazhdueshëm, kështu që më në fund, në Kali-Juga në etikë dhe në çdo send do të ketë një rënie; kjo rënie në jetën e njeriut dhe në botë arrin kulminacionin. Së fundi përsëri fillon një jetë botërore e lumtur që do të jetë e detyruar që në të ardhmen vendin e vet t’ua lërë periudhave që pasojnë. Në çdonjërën nga këto Juga ka nga një të kuqe mëngjezi dhe një të kuqe mbrëmjeje që zgjatë sa një e katërta e vetë asaj.
Sot ne gjendemi në Mëngjesin e Kuq të Jugasë Kali, që fillon më 17 Shkurt 3102 me vdekjen e Krishnas. Luftërat e përshkruara në Mahabharata kanë ndodhur në Juganë Dvapara, kurse aventurat e Ramasë dhe Ravanasë në Juganë Treta.
Hinduistët janë mësuar me këtë llogari madhështore të kohës. Besojnë se njohuritë metafizike, sikur që e pranojnë se para mijëra vitesh kanë jetuar trima historikë, dhe shkrimet e shenjta janë shpallur në periudha aq të vjetra, sa që s’mund të paramendohet; ndodhitë të cilat shkrimtarët ua shpjegojnë Mahabharatasë dhe Ramasë besojnë se ata vetë i kanë përjetuar. Mendimin botëror indian që e shpjeguam deri më tash, e pranojnë shumica e indusëve. Ka mundësi që, në kundërshtim për atë që i kemi shpjeguar, të rastisen edhe mendime të shkollave dhe fraksioneve të ndryshme.
Vecrīga
Vecrīga (Letonisht: Riga e vjetër) është qendra historike e Rigës, Letoni, gjendet në pjesën lindore të Lumit Daugava. Vecrīga është e famshme për kishat dhe katedralet e saj të vjetra siç janë Katedralja e Rigës dhe Kisha e Shën Pjetrit.
Trashëgimia
Në 1980-tat rrugët e Rigës së vjetër ishin të mbyllura për trafikun dhe vetëm zonat residenciale dhe automjetet lokale të shpërndarjës, me leje të veçanta, ishin të lejuara brenda kufinjëve të Rigës së vjetër. Riga e vjetër është pjesë e faqes së trashëgimisë botërore të UNESCO-s e renditur si "Qendra historike e Rigës".
Lapeer County
Lapeer County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Fadil Paçrami
Fadil Paçrami (Shkodër, 25 maj 1922 - Tiranë, 15 janar 2008) ka qenë nëpunës, ministër dhe dramaturg shqiptar.
Biografia
Lindi në Shkodër më 25 maj 1922. Ndoqi gjimnazin e Shkodrës ndër vitet 1935 - 1938, më 1937 u anëtarësua në Grupin Komunist të Korçës. Studimet e larta i vijoi për mjekësi në Universitetin e Bolonjës në Itali, ku ndoqi vetëm vitin e parë akademik (1941-'42). Më 1943 u anëtarësua në Partinë Komuniste Shqiptare, dhe po atë vit u emërua anëtar i Komitetit Qarkor të Rinisë në Tiranë. Në shkurt të 1944-ës u zgjodh anëtar i Komitetit të Partisë për Tiranën.
Më 1945 u zgjodh anëtar i sekretariatit të Frontit. Më 1946 - 1947 shërbeu si zëvendësministër i arsimit. Nga janari i 1947 deri në nëntor të 1948 qe drejtor i muzeut arkeologjik. Në nëntor të 1948 deri në 19 qershor 1958 qe kryeredaktor i gazetës "Zëri i Popullit". Nga viti 1952 e deri më 1973 qe anëtar i Komitetit Qendror të Partisë së Punës. Më 1958 deri më 15 dhjetor 1960 student në shkollën e partisë në Moskë. Më 1960 - 1965 qe drejtor i propagandës i Komitetit Qendror të PP-së. Më 1965 - 1966 qe ministër i Kulturës dhe Arteve. Më 1966 deri më 11 prill 1973 sekretar i Komitetit të PP-së, ndërkohë më 1970 - 1973 qe edhe kryetar i Kuvendit Popullor.
Shkarkohet nga të gjitha funksionet për liberalizëm, më 26 - 28 qershor 1973 pleniumi i 4-t e përjashtoi nga partia. Iu hoq mandati i deputeti që e kishte nga 1947 dhe nuk pranoi që të jepte llogari para zgjedhësve të tij. Më 15 shtator 1973 Kuvendi Popullor e shkarkoi nga detyra e kryetarit të tij. U arrestua më 20 tetor 1975 si "armik i popullit" dhe u dënua për agjitacion e propagandë, burgimi i tij zgjati deri më 17 mars 1991. Dënimin e vuajti në burgun e Burrelit dhe në atë të Kosovës së Madhe në afërsi të Elbasanit. U lirua më 17 mars të vitit 1991, dy javë përpara zgjedhjeve të para pluraliste.
Vdiq në Tiranë më 15 janar 2008.
Vepra
Veprimtaria e Paçramit në dramaturgji ndahet në tri periudha: periudha e para dënimit, kur shkroi 13 drama, shumica e të cilave u vunë në skenë. Tri prej këtyre dramave humbën në periudhën e arrestimit, gjë për të cilën u cilësuan në plenumin e katërt si "mëkati i tij antiparti".
Treblova
Treblova
Trablova është në fashat i Rrethit të Vlorës, që gjendet në Jug të qytetit të Selenicës. Në lindje të fshatit të Treblovës shtrihet fshati i Koculit dhe akoma më në lindje gjendet Gorrishti.
Fadil Paçrami
Vepra
Periudha e dytë është ajo e dramave të shkruara në burg, nga 1973 deri më 1991, që numëron në 50 drama.
Periudha e tretë, ajo pas 1991, që numëron vetëm tri drama.
Otima
Otima
Otima është emri (vendas) i një përroi të përkohshëm që krijohet në muajtë e dimrit në qytetin e Selenicës. Përroi krijohet për shkak të rreshjeve të shumta të shiut. Rreshjet e rëna në zonën në jug të Selenicës (në afërsi të fshatit të Treblovës), grumbullohen dhe zbresin në një zonë luginë-ngjshme duke kaluar në pjesën perëndimore të qytetit, ku edhe krijohet përroi. Përroi ka një shtrat të përhershëm, tashmë të konsoliduar. Përroi derdhet në lumin Vjosa.
Kara Nikolla
Kara Nikolla është një maje në rajonin e Prizrenit, Kosovë. Ndonëse origjinën e emrit të kësaj maje nuk e dimë saktësisht, në shqip njihet si maja Kara Nikolla (Nikolla i Zi), ndërsa origjinalisht në gjuhën serbe maja është quajtur Karanikolica – që vlen si pseudonim i bashkëshortes së Kara Nikollës.
maja Kara Nikolla gjendet pranë qafës së Bozovcës, rajon që ndërlidh qytetin kosovar Prizrenin dhe qytetin maqedon Tetovën. maja i ka dy faqe të pjerrëta. Faqja lindore lidhet me qafën e Bozovcës, ndërsa faqja juglindore është vazhdim i kreshtës së kthyer nga maja në 160º. maja e ka edhe shpinën perëndimore 270º dhe shpinën veriperëndimore 350º, e cila është më e gjata dhe shtrihet në territorin e Kosovës. Në bazë të matjes që e bëra, NMD rezultoi 2422m, ndërsa në hartën topografike të APJ’së (1984) NMD është 2409m.
Ogemaw County
Ogemaw County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Masdenverge
Masdenverge është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Montsià, të provincës Tarragona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Masdenverge
Peskara
Peskara është një qytet turistik. Ka një plazh ranor.
Vranja
parapamje|Vranje Vranjë (serbisht: Врање/Vranje) është qytet në Serbi dhe selia e komunës të Vranjës që gjendet në qarkun i Pçinjës. është qytet në pjesën jugore të Serbisë, kryeqendër i komunës së Vranjës.
Historia
Emri ngjan te jete i prejardhur nga dialekti verior i shqipes, nga i vranët. Sipas serbët: Име овог града потиче од речи врана - пошто вране лете на југ, а град се налази на југу Србије. 🇷🇸🦅
Fituesit e Çmimit Nobel 1985
Fituesit e Çmimit Nobel 1985 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
Kantoni Avignon-Est
Kantoni Avignon-Est (frëngjisht: Canton d'Avignon-Est) është një kanton në departamentin Vaucluse, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Avignon. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 34526 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Avignon-Est aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Poloniumi
thumb|Grimcat alfa nga poloniumi. Poloniumi ka simbol Po dhe numër atomik 84. I takon elementeve të grupi 16b. Poloniumi është element radioaktiv, bërthama e të cilit zbërthehet duke emetuar grimca -α. Pasi rrezatimi –α është i dëmshëm për organizmin e njeriut, poloniumi është shumë i rrezikshëm. Ky element ishte zbuluar nga bashkëshortët Kyri.
Poloniumi në natyrë paraqitet në minerale të uranit, por në sasi të vogla. Në të vërtetë, poloniumi formohet vazhdimisht me zbërthim radioaktiv të elementeve tjera, por pasi edhe vet zbërthehet, përqëndrimi i tij në minerale ngel konstant.
Gjatë hulumtimit të gjurmëve të elementeve me rreze rentgen është konstatuar se poloniumi gjenet në dy forma, me siguri të dyja metalike, prej të cilave njëra është e ngjashme me plumbin.
Njësia administrative Gur i Zi
Komuna Guri i Zi është një komunë në rrethin e Shkodrës në Shqipëri.
YouTube
YouTube është një platformë në internet që merret me shpërndarjen e videove, e themeluar nga Chad Hurley, Steve Chen dhe Jawed Karim më 14 shkurt 2005. Në nëntor 2005 ata fituan kapital nga Sequoia Capital kështu që në muajin dhjetor përfundimisht u lëshua për përdorim.
Nga kjo kohë Chad Hurley dhe Steve Chen mbeten si anëtarë të parë të bordit të udhëheqjes së kësaj korporate, pra njohur si CEO (shefë ekzekutivë).
Më 13 nëntor 2006, YouTube iu është shitur kompanisë Google LLC për 1.65 miliardë dollarë amerikanë.
Nga të dhënat e vitit 2022, YouTube ka mbi 800 milionë video në mesin e 37 milionë kanaleve në platformë. Pjesa më e madhe e videove ngarkohet në YouTube nga përdorues të ndryshëm individë dhe pjesa tjetër nga kompanitë multimediale si CBS, BBC, VEVO etj, të cilat i ofrojnë materialet e tyre në këtë platformë.
E penguara
"E penguara - Requiem për Linda B". Roman me Autor Ismail Kadare. Shtëpia botuese Onufri. Botuar në nëntor 2009. Faqet e librit 216. ISBN 978-99943-42-48-8
Ky libër, afron me një roman, ku, veç të tjerash, flitet për nostalgjinë e Tiranës. "Kafe Flora", kryqëzimet e rrugëve rreth sheshit Skënderbe", kopshtet e Akademisë, në ish-pallatin mbretëror, gjethet e rëna parkun përballë hotel "Dajtit". Kjo nostalgji epokash të përziera për kryeqytetin e vendit, merr një ngjyrim të skajshëm dramatik kur jepet nëpërmjet vizionit të një vajze që e ka të ndaluar të shkelë në kryeqytet. Kjo është "e penguara", vajza tetëmbëdhjetë vjeçare, e cila, ashtu si personazhet antike që ngrihen kundër fatit, përpiqet të kapërcejë pengesën e shtetit. Fundi i saj, është tepër tragjik, përfundon me vetëvrasje.
Kryedramaturgu Rudia Stafa, është, bartësi kryesor i kësaj ngjarjeje, i cili padjallëzisht i nënshkruan një libër një vajze të panjohur. Shkas për nënshkrimin e këtij libri, bëhet shoqja e Lindës, Migena. Migena krijon një marrëdhënie me dramaturgun, të cilën e mban te fshehur nga shoqja e saj e ngushtë. Në të njejtën kohë, ky veprim i Migenës i pafalshëm, ishte tradhëti ndaj shoqes së saj, por edhe fillimi i problemeve të mëdha për Rudianin. Rudiani thërritet në komitetin e partisë, pa e ditur përse-në. Atje ai përballet me një sprovë të dyfishtë, ku nga njëra anë mundohej të kuptonte vështirësitë ku ndodhej dhe nga ana tjetër përpiqet te kuptojë të vërtetën që ka të bëjë me Linda B. Kapërcimi i zonave të rrezikshme, është një kapërcim i ankthshëm e tronditës por dhe hulumtues e ndërgjegjës. Në këtë mënyrë ai arrin të kuptojë shumë gjëra rreth fatit të tij dhe fatit të të tjerëve.
Vetëvrasja e Lindës ka motive konkrete, por dhe të panjohura. Duke mbyllur jëtën tragjikisht, Linda na jep të kuptojmë iluzionin jetësor që tingullon si një metaforë e zezë ekzistenciale. Figura e Lindës është një realitet i zymtë e rrënqethës. Ajo përnjëmend është një qenie njerëzore, por pa të drejta jetësore. Fati tragjik i Lindës, lidhur me dramën e Rudianit është një gërshetim tepër i ndërlikuar, një dramë me thelb të dyfishtë, një rrëshqitje e padukshme nga rrafshi i zhvillimit të gjallëruar në përzierje të gjërave me prejardhje të kundërt.
Kjo vepër mer përmasa të gjera dramatike në brendinë e vet, si një strukturë që ngrihet mbi vetë zhanerin e dramës artistike dhe mbi vetë dramën reale që zhvillohet para syve të njeriut gjatë regjimit totalitar.
Në brendësi të romanit:
Në romanin “E Penguara”, zëri I rrëfimtarit ndërkembehet me atë të përsonazhit. Ligjerimet e brendshme të personazhit, mendimet  apo përjetimet e tij qe ndertojnë diskursin e personazhit , depërtojne në ligjërimin e rrëfimtarit të jashtëm. Rastet e një përzierje të tillë të ligjërimit  të rrëfimtarit me anë të personazhit nuk janë të rastësore. Ato shtrihen përgjatë gjithë veprës dhe I shërbejnë qëllimit final të eksistencëssë këtij romani. Ndërthurja e ligjërimeve në këtë roman është I dukshëm dhe mjaft efikas. Rrëfimi objektiv në vetën e 3, që I takon rrëfimtarit jashtëdiegjetik, ngjyroset me nuancat emocionale të Rudianit, personazhit kryesor të veprës .Gjithashtu diskursi I rrëfimtarit organizohet duke shfrytëzuar motive  apo tituj të mëparshëm të shkrimatrit , Kadare.Romani “ E Penguara” na dëshmon një rrëfim , I cili shfaq të dy tipet e rrëfimit :
-zëri I të cilit nënkuptohet pa rrëfimin heterodiegjetik, që shfaq shënjuesit e vet,
17 Nëntor
17 nëntori është dita e 321-të e kalendarit gregorian (dita e 322-t në vitin e brishtë) - kështuqë deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 44 ditë.
E penguara
Në brendësi të romanit:
- edhe rrëfimin homodiegjetik, personazhet. Në roman, fragmented na paraqesin ngjarjet që zhvillohen në mendjen e personazhit kryesor , ndërtohen përmes një ligjërimi që shkrin në një idiomat dhe njohuritë bazë të protagonistit. Në këtë mënyrë, mendimet e personazhit na vijnë përmes zërit të rrëfimtarit të gjithëdijshëm, por me fjalorin e personazhit. Dialogu I përfytyruar i Rudian Stefës me Linda-B, që më shumë se një situatë  e mendimit të brendshëm të protagonistit është gati – gati një ndodhi që na rrëfehet si cdo ngjarje tjetër. Diskursi I zhvensosur I përdorur  nga shkrimatri, për të rrëfyer cafrë ndodh në mendjen e Rudianit , ka si synim të ruaje linjën rrëfyese dhe jot ë sjellë thjesht një dialog midis personazhesh, I cili raportohet tek lexuesi midis ligjëratës së zhdrejte. Dialogu imagjinar në kokën e protagonistit, midis tij dhe Lindes , si një pjesë e konsiderueshme e situatatve të paralelizuara konkretisht, na vjen përmes diskursit te zhvendosur .Në brendi të këtij diskursi , të cilin autori e quan dialog, kemi të bëjmë me shkëmbimet e batutave midis personazheve .Në një situatë te zakonshme dialogjike , kemi të bëjmë me ndërkëmbim të vazhdueshëm te personazhit me rrëfimtarin. Ky ndërkëmbim krijon mundësinë e ndryshimit të zërit që flet, por pa ndryshuar pozicionin jashtëdiegjetik të rrëfimtarit. Perfundimi i gjithe kesaj ligjerate per nje liber shpifarak. me kete veper Kadere hedh balte mbi gjithe vakjzat e intrenuara, shembell krenarie e heroina ndaj mizorive te diktatures qe kerkonte t'i poshteronte. Ato dolen krenare e te pampshtura, ndresa kadareja i sehembullon me nje vajze te internuar ne nje qyete e penguar per Tiranen. po qendrat e vajzave te Tepelenenes ç'ishin per Kadarene? Hiçe, sa ai i krahason me Linda B te tij. ( Pergjigjje nga Gjuliana Malaj: Vajzat e internuara te Tepelenes, Radi&Radi, 2014).
Hapsburgët
Dinastia e Hapsburgëve (ose Shtëpia Habsburg) është një nga familjet më të shquara dhe madhështore të Evropës. Anëtarët e saj mbanin tituj e territore që shtriheshin nga Perandoria e Shenjtë Romake e deri në Spanjë dhe Gadishullin Ballkanik. Këta tituj mbaheshin nga dega kryesore, Shtëpia e Habsburgëve (1278-1780), dhe më pas nga pasardhësit e tyre Shtëpia e Habsburg-Lorena (nga 1780). Kryeqyteti perandorak ishte Vjena, përveçse në vitet 1583-1611, kur u zhvendos në Pragë. Nga 1804-1867 Habsburgët u thirrën "Perandoria Austriake" dhe nga 1867-1918 "Perandoria e Austro-Hungarisë", për shkak të prejardhjes së tyre nga Austria dhe lidhjet me Hungarinë.
Dhoma e Dinastis
Kreu i Dhomës së Habsburgëve ishte zakonisht edhe sundimtari i Perandorisë së Shenjtë Romake nga 1440 deri në shpërbërjen e saj në 1806. Megjithatë, të dy njësive nuk duhet të konsiderohet coterminous, si e Perandorisë së Habsburgëve mbuluar shumë vende jashtë Perandorisë së Shenjtë Romake, dhe jo të gjithë e Perandorisë së Shenjtë Romake ishte de facto nën kontrollin direkt të Habsburgëve në çdo kohë të dhënë. Në disa kontekste, termi "Habsburg Empire", mund t'i referohet edhe familjes së zgjeruar zotërimet Habsburgëve një herë ka vendosur vetëm nga Çarles V, Perandor i Shenjtë Romak, apo të Perandorisë spanjolle vendosi nga dega e lartë spanjoll të shtëpisë.
Origjina e Familjes se Habsurgëve
Familja e Habsburgëve origjinën me Kalanë e Habsburgëve në Zvicër moderne dhe pas 1278 erdhi për të qeverisur në Austri (trashëguar Habsburg Tokë). familja e Habsburgëve u rrit në rëndësi evropiane me traktatin e martesës dhe adoptimit nga Perandori Maksimiliani unë në Kongresin e parë të Vjenës në 1515, dhe vdekja e mëvonshëm të miratuar Louis II i Hungarisë dhe Bohemisë në 1526. Archduke Ferdinand të Austrisë, vëllai i vogël i Shenjtë Romake Perandori Charles V, u zgjodh mbret i ardhshëm i Hungarisë dhe Bohemisë pas vdekjes së Louis II i Hungarisë dhe Bohemisë, në Betejën e Mohács kundër turqve.
Pjest e Dinstis Habsburge
Habsburg kan qen Dinastia me e Madhe dhe me e fuqishme e Evropes motoja e tyre ka qenëëJu të tjert luftoni ju Habsburget e Lumtur Dashurohuni ata ne per mes martesave diplomatike vun ne kotroll po dhuajse të gjith evropen prveq Anglis dhe Rusise dhe Perandoris Osmane ata ishin rival me Francëzet dhe Me fmiljen e Pasur nga Italia familjen Mediqi. ata kontolloni shtet si Austria, Belgjika, Republikën Çeke, Holandën, Francën, Disa pjes te Italisë,Dlamcin, Kroacin, Sërbin, Meksikën e tejr...
Ontonagon County
Ontonagon County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.