cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tempujt hindu në Varanasi
Historia
Në vitet 1930, Madan Mohan Malaviya planifikoi të kopjonte Tempullin Shri Kashi Vishvanath në kampusin e Benaras Hindu University. Familja Birla ndërmori ndërtimin dhe themelimin u nis në mars të vitit 1931. Tempulli u përfundua në vitin 1966. Ndërtimi i Tempullit të Ri Vishvanatha nga Birla Group of Industries kërkoi tridhjetë e pesë vjet për tu përfunduar (1931-1966). Tempulli është një nga më të lartit në Indi dhe kulla e tij (Shikhara) është më e larta në botë, madje edhe më e lartë se Qutub Minar në New Delhi. Lartësia e përgjithshme e tempullit është 77 metra. Projekti i tempullit u frymëzua nga Tempulli Kashi Vishvanatha dhe është bërë kryesisht prej mermeri.
Përshkrimi
Tempulli i Ri Vishwanath, megjithëse është një tempull kushtuar Shivës, përbëhet nga nëntë tempuj brenda kompleksit dhe është i hapur për të gjitha kastat, fetë dhe besimet. Tempulli i Shivës ndodhet në katin përdhes, ndërsa tempujt e Lakshmi Narayanit dhe Durgës janë në katin e parë. Tempujt e tjerë brenda Tempullit të Ri Shri Vishvanath janë ata të Natarajas, Mata Parvatit, Ganeshës, Panchmukhi Mahadevit, Hanumanit, Saraswatit dhe Nandit. Muret e brendshme prej mermeri të tempullit janë të mbushur me ilustrime dhe tekste të Bhagavad Gitas dhe shkrimeve të shenjta hindu. Mandiri Shri Vishvanatha gjendet 1.7 kilometra në jug-perëndim të hyrjes kryesore të kampusit të Benaras Hindu University, 3.3 kilometra në jug-perëndim të Mandirit të Durgës, 7 kilometra në jug-perëndim të Tempullit Shri Kashi Vishvanath dhe 9 kilometra në jug të Stacionit Hekurudhor të Varanasit në koordinatat 25.26603°N, 82.98785°W. Tempulli është shumë i ngarkuar përditë por në disa raste të veçanta ai bëhet tejet i mbushur nga besimtarë nga India ashtu si dhe nga vende të tjera. Tempulli hapet të gjitha ditët e javës nga ora 4 e mëngjesit deri në orën 12 të mesditës si dhe nga ora 1 pasdite deri në orën 9 të darkës.
Historia
Data e saktë e ndërtimit të Tempullit Kala Bhairava është e panjohur, por mendohet se u ndërtua në mesin e shekullit të XVII. Ky tempull është një shembull i paraqitjes hapsinore të tempullit të lashtë të Kala Bhairavas. Miti i formës së tmerrshme të Shivës, të quajtur Bhairava, daton që nga shekulli i VI-VII. Gjatë periudhës së shkatërrimit të parë në fundin e shekullit të XII shumë nga tempujt u humbën dhe më vonë të rikonstruktuar në sitet e historisë së regjistruar dhe lidhjes mitologjike në përshtatje me mitin e imazhit të humbur. Në mënyrë të ngjashme, kur tempulli i Bhairavas u humb, në sitin e Bhairaveshvaras u ndërtua Tempulli i Kala Bhairavas. Strukturën e tanishme e ndërtoi mbreti marathas Bajirao Peshva i II (1796-1851) në vitin 1817, që e ndërtoi atë në sitin e tempullit të vjetër; kjo është regjistruar në një mbishkrim në gurë në murin e mbrapëm të oborrit të brendshëm. Për shumë shekuj ky tempull ishte një qendër shpirtërore në Varanasi për asketikët më të rreptë të Shivës, "kapalikat" ose "mbajtësit e kafkave" dhe pasardhësit e tyre më të vonë, gorakhnathët. Sot, gjithësesi, tempulli nuk është zotërimi ekskluziv i këtyre yogive të skajshëm, por është i tuteluar nga familjarë të zakonshëm për bekimet e tij mbrojtëse. Megjithëse ky tempull është popullor dhe i dashur mes atyre që jetojnë nën ndikimin e tij në rrethinat e seksionit Kotvalpuri të qytetit, sot nuk është një ndalesë e detyrueshme për pelegrinët. Përgjithësisht njerëzit bëjnë darshanin e Tempullit Vishvanatha dhe Annapurna dhe ikin.
Legjendat
Në mënyrë që të mësonin kush ishte fuqia e përjetshme sipërore, kohë më parë, disa shenjtë të mëdhenj shkuan në Malin Sumeru për të takuar Brahman. Brahma pohoi se fuqia e përjetshme sipërore ishte ai. Vishnu nuk e pranoi pohimin e shpejtë dhe të pamenduar të Brahmas. Kështu, Brahma dhe Vishnu iu drejtuan Katër Vedave për të mësuar përgjigjen e kësaj pyetjeje. Rig Veda tha se fuqia sipërore ishte Rudra (Rudra është një emër tjetër i Shivës) pasi ka fuqinë të kontrolloi të gjitha qëniet e gjalla. Yajur Veda tha se sipëror është Shiva pasi ai mund të adhurohet nga yagna të ndryshme. Sam Veda deklaroi se sipëror është Tryambakami (dmth. Mahamṛtyuṃjaya Mantra, epitet i Shivës) pasi ai adhurohet nga një larmi yogish dhe mund të kontrolloi të gjithë botën. Atharva Veda u përgjigj se sipëror është Shankari (Shiva) pasi ai mund të eliminoi të gjitha telashet e qenieve njerëzore. Të Katër Vedat unanimisht konkluduan se Shiva është sipërorja përfundimtare; një konkluzion që u përqesh me mosbesim nga Brahma dhe Vishnu. Atëherë Shiva u shfaq si një shkëlqim i fuqishëm hyjnor midis Brahmës dhe Vishnut. Bramha u inatos shumë dhe me kokën e pestë filloi tja ngulte sytë shkëlqimit, e cila filloi të digjej nga inati. Sipas legjendës Shiva i inatosur, krijoi një formë mizore të quajtur Kala Bhairava, mbreti i 'Kalas'. Kala Bhairava ia preu Brahmës kokën që digjej dhe që atëherë Brahma ka vetëm katër koka. Kur portretizohet si Kala Bhairava, Bhairava paraqitet duke mbajtur kokën e prerë të Brahmës. Shiva pastaj tha se "Kala Bhairava" do të rrinte përgjithmonë në Kashi që të pastronte mëkatet e dishepujve. Duke prerë kokën e pestë të Brahmës ai u bë fajtor për vrasjen e një brahmini, prandaj ishte i detyruar ta bartëte kokën e prerë për vite duke u endur si 'bhikshatana', lypsar endacak, derisa të pastrohej nga mëkati. Brahma Hatya Dosha e krijuar nga Shiva si një mishërim femëror i vuajtjes së mëkatit do ta ndiqte Kala Bhairavën në vende të ndryshme. Kala Bhairava, me kokën e Brahmës në dorë, shkoi në vende të ndryshme të botës, bëri banjë në tirtha të ndryshme (vende të shenjta ujore), adhuroi perëndi të ndryshme, megjithatë Brahma Hatya Dosha e ndiqte kudo. Ai nuk mund të çlirohej nga ajo vuajtje. Në fund, Kala Bhairava arriti në Moksha Puri (Varanasi). Në momentin që Kala Bhairava hyri në Kashi, Brahma Hatya filloi të ulërinte dhe në fund u zhduk në botën e të vdekurve. Koka e Brahmës (Kapal) ra në një vend që u quajt Kapal Mochan pranë një tirthe që më vonë u quajt Kapal Mochan Tirtha. Që atëherë, Kala Bhairava qëndron në mënyrë të përhershme në Varanasi duke i mbrojtur dhe strehuar të gjithë besimtarët.
Tempulli Mrityunjay Mahadev
Tempulli Mrityunjay Mahadev (në në gjuhën hindi: मृत्युंजय महादेव मंदिर) është një nga tempujt më të famshëm të Varanasit. Ky tempull kushtuar Mahadevit (epitet i Shivës) ka rëndësi të madhe historike dhe kulturore në Hinduizëm. 'Mrityunjay Mahadev' do të thotë “zoti që triumfon mbi vdekjen”, ku fjala 'mrityu' do të thotë vdekje, ndërsa 'jay' fitore. Tempulli Mrityunjay Mahadev është i vendosur midis rrugës Daranagari dhe Tempullit Kala Bhairava pranë Tempullit Kala Bhairava, Vishveshvarganj, Vriddha Kal, K52/39, në koordinatat 25.31765°N, 82.97391°W në Varanasi. Tempulli ndodhet 2 km larg stacionit hekurudhor të qytetit, 1.7 km në perëndim të Ghatit Gola, 1.1 km në veri të Ghatit Pancha Ganga dhe 500 m. në jug-lindje të Kotwalit. Në pjesën e mbrapme të këtij kompleksi ndodhet një pus i vjetër, i quajtur 'Kalodak Kupa' që ka rëndësi të madhe fetare. Uji i tij thuhet se është një përzierje e mjaft rrjedhave nëntokësore që besohet se shërojnë të gjitha sëmundjet. Sipas një legjende rreth pusit thuhet se Dhanvantari, Zoti i Mjeksisë Ayurveda, avatari i Vishnut, ka hedhur në të të gjitha barnat e tij duke i dhënë pusit fuqi shëruese magjike. Mrityunjayeshvar Linga është në afërsi të Kaleshvar Lingës. Te Kashi Khanda Mrityunjayeshvar-i është përmendur edhe si Apa Mrityu Hareshvar-i (Zoti që parandalon vdekjen e parakohshme). Tempulli Mrityunjay Mahadev është ndërtuar në shekullin e XVIII. Historia e këtij tempulli lidhet me pusin e tij të vjetër dhe 'shivalingën'. Këtu vijnë njerëz nga e gjithë India dhe kryejnë “Mrityunjay Path” dhe spërkaten me ujë nga pusi i tempullit pasi besojnë se çlirohen nga problemet, shërojnë sëmundjet dhe e mbajnë larg vdekjen e parakohshme. Gjithashtu, njerëzit që kanë një kombinim fatal planetar që tregon vdekje të parakohshme në horoskopin e tyre, vijnë në këtë tempull dhe kryejnë Maha Mrityunjay Jap. Tempulli hapet në mëngjes herët në orën 4:00 dhe mbyllet në mesnatë. Në kohë të caktuara dyert e shenjtërores mund të rrinë të mbyllura për shkak të shringarit (zbukurimit) etj. Ka tre rituale arti, që kryhen në orën 05:30 të mëngjesit, në orën 6:30 mbasdite dhe në orën 11:30 të natës. Festa kryesore e tempullit është Mahashivratri.
Tempulli Tilbhandeshvar Mahadev
Tempulli Shri Tilbhandeshvar Mahadev (në gjuhën hindi: श्री तिलभांडेश्वर महादेव मंदिर), i njohur edhe si Tempulli Tilbhandeshvar, është një tempujt më të vjetër të Varanasit, i vendosur pranë Bengal Tola Inter College dhe zonës së Madanpuras. Ky tempull i është kushtuar Shivës dhe ka mjaft rëndësi fetare për Hinduizmin. Tempulli Tilbhandeshvar besohet se është ndërtuar në shekullin e XVIII. Në këtë tempull shihen edhe statuja të zotave të tjerë hindu si Maa Parvati, Vibhandeshvari, Bhairava dhe Loed Ayappa. Përveç Tilbhandeshvarit këtu shihen edhe Mahadevi, Vibhandeshvari, Maa Parvati, Bhairava, Ayappani dhe zota të tjerë hindu. Ky tempull përfaqëson një kombinim unik të Kulturës Malyali dhe Banarsi. Besohet se Mata Sharda ka kaluar disa ditë në këtë tempull në Varanasi. Tempulli Tilbhandeshvar Mahadev është i vendosur te Pandey Haveli, Bhelupur, pranë Bengali Tola Inter College dhe Madanpuras (zona më e famshme e endësve), në koordinatat 25.30293°N, 83.00306°W, 500 në lindje të lumit Ganga, 3.2 km në veri të Banaras Hindu University dhe 1.5 km në jug-perëndim të Mandirit Shri Kashi Vishvanath, rreth 5 km larg stacionit hekurudhor të Varanasit dhe 9 km nga Mandiri i Durgës. Tempulli ka një ajri shumë të qetë, mjaft të përshtatshme për meditim. Besimtarët i ofrojnë 'jal' shivalingës dhe meditojnë në këmbët e Shivës. Tempulli Shri Tilbhandeshvar Mahadev u ndërtua në shekullin e XVIII. Tempulli është i vendosur te Pandey Haveli, pranë Bengali Tola Inter College, Bhelupur, Varanasi. Besohet se linga e tempullit është e vetë-krijuar (svayambu) 2,500 vjet më parë dhe çdo vit rritet me madhësinë e një "til-i" (në gjuhën hindi: तिल; që d.t.th. farë sesami). Tashmë linga është 1.067 m e lartë dhe me diametër në bazë afërsisht 0.92 m. Tempulli hapet në orën 4:30 të mëngjesit dhe mbyllet në orën 9:00 të darkës. Festa të famshme përfshijnë Mahashivratrin, Makar Sankrantin, Shravanën, Navratrin, Ayappan Puxhan, Nag Panchami etj.
Tempulli Nepalez
Tempulli Nepalez (नेपाली मंदिर, ) është një nga tempujt më të vjetër dhe të rëndësishëm të Varanasit. Tempulli është i njohur edhe si Kanthwala Mandir ('kanthwala' në gjuhën hindi d.t.th. druri) dhe Mini Khajuraho. Ky tempull hindu kushtuar Shivës, është ndërtuar në shekullin e XIX nga mbreti i Nepalit si kopje e Tempullit Pashupatinath në Katmandu. Festa të rëndësishme të tempullit janë Mahashivratri dhe Nag Panchami. Tempulli Nepalez është i vendosur në Ghatin Lalita në Varanasi. Ndodhet 3.8 km në jug-lindje të nyjës hekurudhore të Varanasit dhe 100 metra në jug-perëndim të Ghatit Manikarnika në lartësinë 78.161 m në koordinatat 25.30982°N, 83.01286°W.
Historia dhe ndërtimi
Mbreti i Nepalit, Rana Bahadur Shah u strehua në Varanasi nga viti 1800 deri në 1804 dhe e quajti veten "Swami Nirgunanda". Gjatë ekzilit të tij, ai vendosi të ndërtoi një kopje të Tempullit Pashupatinath në Varanasi. Ndërtimi i këtij tempulli filloi gjatë qëndrimit të tij në Varanasi. Gjatë ndërtimit, Shahu u kthye në Nepal. Më 25 prill 1806, Rana Bahadur Shah-u u vra nga gjysëm-vëllai i tij, Sher Bahadur Shah. Djali i tij Girvan Yuddha Bikram Shah Deva e përfundoi projektin 20 vjet pas datës së caktuar. Toka më vonë iu transferua Rana Bahadur Shah-ut nga Kashi Nareshi në vitin 1843. Tempulli, pranë zonës, Ghati Lalita dhe një Dharamshala i përkasin Qeverisë së Nepalit. Tempulli është bërë prej terrakote, guri dhe druri dhe kërkoi tre dekada për tu përfunduar. Druri është rezistent ndaj termiteve. Ai është ndërtuar në Stilin Nepalez të Arkitekturës dhe është i rrethuar nga pemë tamarindi dhe pipali (ficus religiosa). Tempulli ka Stil Arkitekturor Pagoda, kryesisht i gdendur me dru. Ka skulptura të ngjashme me ato të paraqitura te Grupi i Monumenteve të Khajurahos dhe prandaj quhet edhe "Mini Khajuraho".
Tempulli Samarajeshvara
Tempulli Samarajeshvara gjendet në koordinatat 25.30918°N, 83.01357°W (Samarajeshvara, Tempulli Nepalit) në zonën e Ghatit Lalita i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.015 hektarësh.
Historia
Pjesa e sipërme e Ghatit Lalita është Tempulli Samarajeshvara, i ndërtuar në vitin 1843 nëpërmjet patronzhit të mbretit Rajendra Vikram Shah dhe princi Surendra Vikram Shah në kujtim dhe përmbushje të fjalëve të fundit të mbretëreshës së Nepalit, Rajalakshmi Devi, që vdiq në vitin 1841. Ky është një kopjim i Tempullit Pashupatinatha në Katmandu. Strukturat kryesore janë bërë prej druri, ndërsa muret janë prej tulle. Bazë është vendosur mbi një platformë të ngritur 1.3 metra lartë në formë katrore. Shenjtërorja e brendshme ka katër porta, ku dyerët prej druri janë dekoruar në mënyrë të bukur me dizajne të shkruara. Pjesa e sipërme e dyerve jugore dhe veriore konsistojnë në imazhe të dhjetë mishërimeve të Vishnut. Në tetë drejtimet e katër mureve ndodhen imazhet e 8 hyjneshave nëna, Matrikat, në një seri të dy gjendjet e saj shpirtërore, e qetë dhe e inatosur. Këto Matrika, Vaishnavi, Varahi, Camunda, Durga, Sarasvati (Brahmani), Maheshvari, Kaumari dhe Indrani, janë dekoruar me armët e tyre tradicionalee bashkë me armët tantrike si gjarpri, shpata, kafka, tridenti etj. Në shenjtëroren e brendshme në këndin verior vërehet një imazh i Mahishasuramardinit 18-kokësh. Në bazat prej druri të kolonave që mbajnë verandat ndodhen imazhe erotike që tregojnë ndikimin e Tantrizmit; këta imazhe janë të krahasueshëm me imazhet erotike që gjenden në Khajuraho, Modhera, Bhubaneshwar dhe Konarka. Pjesa e mesme e portës kryesore hyrëse përmban imazhin e Shivës me katër krahë që qëndron mbi doriun e tij Nandi (demi). Ky tempull më së pari paraqet të gjitha karakteristikat e rëndësishme dhe mitet e lidhura me Shivën, por mbizotëron ndikimi tantrik. Duke ndjekur traditën e stilit Pancayatana të Vanarasit, në shenjtëroren e brendshme janë vendosur gjithashtu hyjnesha, Surya, Vishnu dhe Ganesha.
Gjendja
Tempulli Samrajeshvara dhe shtëpia e bashkangjitur e qëndrimit të pelegrinëve (Dharamshala) i përkasin Guthi Samsthan-it të Nepalit, që gjatë tre viteve të fundit e mbrojti dhe ruajti tempullit dhe shtëpinë e qëndrimit në një mënyrë të mirë. Ky projekt u sponsorizua nga Departamenti i Arkeologjisë së Qeverisë së Nepalit, nën mbikqyrjen e Dr. Rishikeshav Regmit. Shumë nga drurët e prishur janë zëvendësuar dhe të vjetrit janë ruajtur të bashkangjitur me verandën. Zëvendësimi i arkitekturës së drurit nuk ka qenë në cilësinë dhe madhështinë e të vjetrës. Për më tepër, në mjaft vende stili është ndryshuar.
Tempulli Panchakroshi
Tempulli Panchakroshi gjendet në koordinatat 25.31318°N, 83.01388°W pranë rrugicës Bhikharidas te Gola Gali. Kompleksi tempullor shtrihet në një sipërfaqe prej 106.25 m2 ose 0.0106 ha me përmasat 8.5m x 12.5m. Ky tempull në niket e murit paraqet universin e Varanasit. Tempulli zotëron 107 imazhe të itinerarit të pelegrinazhit Panchakroshi përveç 194 imazheve të tjerë të lidhur me itinerare të tjerë pelegrinazhi në Varanasi. Këto miniatura si nike guri (përmasat mesatare të tyre janë rreth 30 X 45 cm.) në mure dhe në portën ballore përmbajnë forma të gdhendura të emrave të tyre, ku disa prej tyre tani janë të rrënuara dhe të keq-riparuara me çimento. Studiuesi i arkitekturës dhe pelegrinazhit Niels Gutschow thekson se "pasi i iniciuari mund të kryej yatran brenda trupit të tij, Mandiri Panchakroshi shërben si mjet: 301 perënditë dhe perëndeshat, ghatet, pellgjet dhe puset janë vizualizuar, adhuruar dhe kaluar në circumambulacion ritual në një veprim të vetëm lëvizjeje. Muret e tempullit shndërrohen në një skenë të madhe të shenjtë". Në shenjtëroren e brendshme Dvadasheshvara lingami i Shivës përbëhet nga baza prej guri mbi të cilën qëndrojnë 12 kristale që përbëjnë lingamin. E ardhmja e këtij tempulli është në rrezik. Tashmë nga 273 mbishkrimet në bazën e nikeve, 30 janë të padeshifrueshme dhe 19 janë gjithashtu të dëmtuara pjesërisht. Përdorimi i shtresave të bojrave, smaltit në ngjyrë okre dhe të kuqe si dhe çimentos për riparime, së bashku e kanë përshpejtuar degradimin. Me mbështetjen e banorëve vendorë, në emër të detyrës fetare, janë bërë megjithatë disa restaurime. Ky tempull është pronë e një prifti, por pretendohet edhe një tjetër familje tregtare që jeton ngjitur, gjë që vë më tej në rrezik trashëgimisë e tij. Së fundmi AZhV-ja (Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit) dhe Departamenti i Kulturës së Qeverisë së Uttar Pradeshit e kanë listuar atë si një trashëgimi e rëndësishme në rrezik.
Historia
I ndërtuar në fillim dhe në mes të shekullit të XIX, ky tempull përfaqëson “një Kashi mikro-kozmik” nëpërmjet paraqitjes së 321 imazheve hyjnore të itinerarëve të ndryshëm të pelegrinazhit në qytet, duke përfshirë 107 imazhe në itinerarin e jashtëm që paraqesin kufirin kozmik (Panchakroshi). Prej këtej dhe ka rrjedhur emri i Tempullit ose Mandirit Panchakroshi. 12 format e Shivës dhe 56 format e Ganeshës, fillimisht të vendosura në vende të ndryshme të Indisë si dhe të përfaqësuara në Varanasi, janë të pikturuara këtu. Dizajni arkitekturor është një vepër unike që paraqet një proces të shfaqjes hapsinore nëpërmjet të cilit India përfaqësohet në artin tempullor. Me kryerjen e pelegrinazhit në këtë tempull, pelegrinët ndjejnë se ata kanë qenë në të gjithë Varanasin dhe madje edhe në të gjithë Indinë.
Kompleksi tempullor Jagannath, Assi
Kompleksi tempullar Jagannath në Assi gjendet në kordinatat 25.29318°N, 83.01243°W në Asi Ghat, në drejtim të Nagawas. Kompleksi ka një sipërfaqe prej 7.87 hektarësh 35m X 225m, ku shtrirja e tempullit kryesor të kompleksit është 35m X 44m. Zona e kompleksit tempullor simbolizon Puri Kshetran e Orissas. Me mbështetjen e Beni Ram-it dhe Vishambhar Ram-it, dy qytetarë pasur dhe të shquar të grupit Bhonshala të Nagpurit që jetojnë në Banaras, Svami ndërtoi një tempull në nder të Jagannathas në vitin 1802. Ky është një imitim i Tempullit të famshëm Jagannatha në Puri të Orissas. Beni Rami dhe Vishambhar Rami në vitin 1806 nisën festën Ratha Yatra. Çdo vit gjatë muajit të Ashadhas (qershor-korrik) idhulli prej druri i Jagannathit nga ky tempull sillet në kopshtin e Pandit Beni Ramit në zonën Rathyatra për të zhvilluar festën e famshme të karros në një formë më të shkurtër se ajo që zhvillohet në Puri. Gjatë ditës së 7-të dyjavore të Ashadhas (qershor-korrik), një fest procesioni karroje (Ratha Yatra) që zgjatë 3 ditë tërheq masa të stërmëdha vizitorësh. Procesioni nis në Tempullin Jagannathaa (pranë Asi Ghatit) duke bartur imazhet e Krishnas, Balaramas dhe Subhadra në Kryqëzimin Ratha Yatra gjatë rrugës Godaulia-Mahmoorganj. Për periudhën 3-ditore, rruga është e tejmbushur me njerëz që mblidhen nga vendet e afërta. Të dy anët e rrugës zbukurohen me dyqane të përkohshme dhe që janë të njohur për biskotat e veçanta si nan-khatai, një biskotë shumë e butë.
Përshkrimi
Imazhet në tempull janë të Jagannathit, vëllait të tij Balarama dhe motrës së tyre Subhadra. Në dhomën e mbrapme, bashkangjitur me murin është një imazh 4 metra i lartë i Pracanda Narasimhas, një statujë e stërmadhe mbi një pllakë druri; në afërsi me të është imazhi i të përkushtuarit Prahalada. Kompleksi është i ndarë në tre pjesë të lidhura me porta. Tempulli kryesor është në pjesën jugore, pjesa e fundit. Kufiri ballor është i zbukuruar nga gurë të kuq ranorë në formë rrjetore. Jashtë tempullit kryesor, në qiell të hapur është Garuda i drejtuar nga Jagannatha. Në të katërt këndet e kompleksit të brendshëm ndodhen imazhe të hyjnive vaishnavite, si Rama Pancayatana, Lakshminarayana, Krishna dhe forma Kaliyamardan e Krishnës. Mbi platformën me bazë katrore planimetria e tempullit është në formë të parregullt. Kulla kryesore është 16 metra e lartë. Kompleksi tempullar ka pësuar keqmenaxhime dhe ndërtime të paligjshme dhe cënuese. Kompleksi i stërmadh me rëndësi të madhe trashëgimore, unik në fillim të shekullit të XX me rrugica pelegrinazhi, kopshte lulesh dhe pellgje të shenjta tani është i rrezikuar. Ndërtimet e paligjshme dhe për më tepër krijimi i një hoteli të madh brenda vetë kompleksit janë dëmtuesit kryesorë. Për të ruajtur kompleksin nuk janë ndërrmarr masa të veçanta, përveç mirëmbajtjes dhe veprimtarive të përditshme fetare nga familja e pujarit që jeton aty. Kompleksi tempullar është në pronësi private.
Mandiri Gopal
Mandiri Gopal gjendet në koordinatat 25.31213°N, 83.01172°W pranë Chowkhambhas i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.13 hektarësh. Tempulli administrohet dhe menaxhohet nga Trusti i Mandirit Gopal, që përbëhet nga familje priftërinjsh, ndjekës, manastiri dhe qytetarë të shquar të Varanasit.
Historia
Gjatë Periudhës së hershme Mogule poeti-shenjt që drejtonte Krishna Bhaktin ishte Vallabhacharya (1479-1531), që në moshën 11 vjeçare erdhi në Varanasi për të studiuar. Më vonë pas përfundimit të pelegrinazhit në të gjithë vendet e rëndësishme në Indi, ai më në fund u vendos në Varanasi. Ndërsa jetonte në Varanasi në zonën Jatanbar ai parashtroi filozofinë e Shuddhadvaitas dhe shkroi rreth 84 libra. Ai ishte martuar në vitin 1504 dhe djali i tij Vitthalanatha lindi në 1515 në Varanasi. Vallabhacharya ndërtoi një tempull të vogël kushtuar Krishnës, që u rikonstruktua dhe zgjerua në vitin 1730 nga një nga shenjtët e mëdhenj të të njëjtës linjë, Sri Gopal-Ji. Struktura e tanishme e tempullit u ndërtua në vitin 1777 dhe u emërtua Mandiri Gopala. Duke qëndruar në zonën Chaukhambha, Mandiri Gopala është selia qendrore e Grupit të Ndjekësve Vallabha. Drejtuar nga tempulli kryesor janë tempujt e Ranachoda-Jit, Baladeo-Jit dhe Dau-Jit. Tempuj të tjerë të në afërsi janë ata kushtuar Siddhda Durgas dhe Vindu Madhavas.
Tempulli Adi Keshava
Tempulli Adi Keshava, pranë vendbashkimit të lumit Varana me Gangun, ka një domethënie shumë të vjetër. Adi Keshava është i vendosur në Fortesën Rajghat, A-37/51. Vishnu në fillim u shfaq këtu kur erdhi për të marr qytetin nga mbreti Divodas për Shivën. Fatkeqësisht, për shkak të largësisë së tij nga tempujt e tjerë dhe pasi njerëzit po e harrojnë rëndësinë e tij, e vizitojnë vetëm pak pelegrinë nga jashtë Varanasit. Tempulli Bindu Madhava, bashkë me Tempullin Adi Keshava, janë vendet ku qëndroi dhe u predikoi banorëve duke kënduar dhe kërcyer gjatë vizitës së tij në Varanasi Sri Chaitanya Mahaprabhu. Linga Purana tregon se ata që bëjnë banjë në vendbashkimin e lumenjve këtu dhe pastaj adhurojnë Sangameshvarën nuk duhet ti friksohen rimishërimit. Kashi Khanda, në kapitullin 69 përmend forma të ndryshme të Keshavës (Vishnu) në Varanasi. Vishnu i tregoi të urtit Bindu se një besimtar që e adhuron atë (Vishnun) në formën e Adi Keshavës i largohen brengat dhe do të gëzoi vetëm lumturi. Duke adhuruar Adi Keshavën besohet se arrihet mukti. Besohet se Sangameshvar Lingën në vendbashkimin e lumenjve Varuna dhe Gang e ka vendosur Adi Keshava qw u jep mokshan besimtarëve. Vendi i adhurimit është i hapur nga ora 06:00 e mëngjesit deri në orën 12:00 të mesditës dhe nga ora 04:00 mbasdite deri në orën 10:00 të natës, megjithatë oraret janë fleksible.
Tempulli Bindu Madhava
Tempulli Bindu Madhava është një nga tempujt më të rëndësishëm të Krishnës në Varanasi. Në altar ndodhet një statujë e bukur e Krishnës dhe statujat më të vogla të hyjnive Sita-Rama dhe Lakshmi-Narayana. Dhoma e tempullit është disi e vogël, me mure të përbërë nga dritare. Tempulli i tanishëm Bindu Madhava është në një ndërtesë të vjetër por akoma e vizituar nga pelegrinët. Gjatë shekullit të XII deri në të XVI është shkatërruar dhe rindërtuar mjaft herë, që më parë ishte një tempull madhështor dhe shumë i pasur. Por perandori mogul Aurangzeb e shkatërroi dhe në vend të tij ndërtoi një xhami. Kjo xhami sot e dominon panoramën, por nuk përdoret më. Në pjesën e mbrapme të xhamisë mund të shihen akoma mbetjet e Tempullit të vjetër Bindu Madhava që u përdorën për të ndërtuar xhaminë. Tempulli Bindu Madhava, bashkë me Tempullin Adi Keshava, është vendi ku Sri Chaitanya Mahaprabhu qëndroi dhe u predikoi banorëve duke kënduar dhe kërcyer gjatë vizitës së tij në Varanasi.
Tempulli Lakshminarayana dhe Sangameshvara, Assi
Tempulli Lakshminarayana Pancaratna dhe Asi Sangameshvara gjenden në koordinatat 25.2893°N, 83.00593°W. duke ngjitur rreth 20 shkallë në Ghatin Asi në të djathtë është Tempulli Lakshminarayana dhe duke u kthyer majtas në rrugicë gjendet Asi Sangameshvara te Hariharbaba Ashrami. Siparfaqja e Tempullit Lakshminarayana është 0.01 hektarë, ndërsa ajo e Tempullit Asi Sangameshvara është 0.006 hektarë.
Mandiri Lakshminarayana Pancharatna u ndërtua në fillim të shekullit të XX nga mbretëresha Dulari Radhakunvar e Surasandit në Bihar pranë Asi Ghatit, pronë e mbretëreshës, që e bleu terrenin në vitin 1902 nga mbreti i atëhershëm i Banarasit, Prabhunarayan Singh. Ky tempull vaishnavit me pesë kulla është ndërtuar mbi një platformë 4 metra të lartë dhe konsiston në një tempull me pesë kulla. Tempulli kryesor përbëhet nga një mandapa (pavjon) dhe një gjysëm-mandapa. Shenjtërorja e brendshme është në formë drejtkëndore dhe ka tre porta. Porta kryesore është e drejtuar nga lindja. Në hyrje në pjesën e sipërme ndodhet një imazh i Ganeshës. Në shenjtëroren e brendshme ndodhet një imazh prej tetë metalesh i Lakshinayayanas dhe në katër këndet e saj janë imazhet e Shivës, Radha-Krishnës, Rama-Sitas dhe Lakshmanas. Ndodhet gjithashtu edhe një imazh i Mayureshvara Shivas. Në periudhën mesjetare, në shekujt e XI-XII u zhvillua një traditë e stilit Pancayatan të shenjtërores së brendshme; sipas saj aty duhet të ndodheshin imazhet e Suryas (perëndia-diell), Ganeshës, hyjneshës Parvati, Vishnut dhe në qendër Shiva. Megjithatë në këtë tempull, rregulli nuk është zbatuar në këtë aspekt. Sipas një legjende, përpara shenjtërimit të majëzës mbretëresha vdiq (27 qershor 1927), kështu që kalsha (majëza) nuk është vendosur.
Tempulli Lolarkeshvara dhe Lolarka Kunda
Tempulli Lolarkeshvara dhe Lolarka Kunda gjenden në koordinatat 25.29123°N, 83.00593°W (Tempulli Lolarkeshvara) dhe 25.29133°N, 83.00592°W (qendra e Lolarka Kundas), pranë Tulasi Ghatit, në pjesën e sipërme në pellgun ujor dhe tempullin e mirënjohur. Sipërfaqja e tyre arrin në 0.08 hektarë. Në pjesën e sipërme të hapësirës nën pemën e fikusit të shenjtë ndodhen imazhet e perëndisë së Diellit, njëri i ri dhe tjetri kopje e vjetër. Në pjesën jugore qëndron faltorja e Bhadreshvara Shivas, gjithashtu i njohur si Lolarkeshvara, një linga e madhe si Svayambhu (“e vetë-shfaqur”). Gjatë muajit të Bhadrapadas (gusht-shtator), gjatë dyjavëshit, këtu zhvillohet një festë e madhe. Nënat e ardhshme kryejnë një banjë të shenjtë dhe adhurojnë Lolarkan për të marr bekimin e lindjes së një djali dhe më vonë vijojnë një vizitë për mirëqenien e fëmijës së tyre. Duke kaluar 150 metra përgjatë një rrugice të ngushtë në veri-perëndim, është një faltore e dy hyjneshave vendore, që mborjnë qytetin nga jugu, të emërtuara Carmamunda, ‘hyjnesha kokë-lëkurë’ dhe Maharunda, ‘hyjnesha e gjymtuar’ (bashkangjitur me shtëpinë e Munnar Pandas). Rreth 21 m. në lindje është një faltore e Svapaneshvarit (e quajtur vendorisht Mahisasuramardini), që tërheq një numër besimtarësh çdo ditë dhe gjatë navaratrit (mars-prill, dhe shtator-tetor) një turmë të stërmadhe. Në tekstet puranike, ajo quhet Camunda, një nga tetë hyjneshat nëna (matrikat), që mbajnë varëse kafkash dhe lëvdohen si vrasëset e dy vëllezërve demonë të quajtur Canda dhe Munda. Kompleksi ka mjaft ndërtime të shëmtuara, plehra të shpërndara në afërsi, drurë gjysëm-të djegur, të përdorur nga pelegrinët dhe skena të ngjashme të pakëndshme.
Domethënia
Lolarka (“Dielli Fërgëllues”) është midis dy siteve më të vjetra të përmendura te Mahabharata (rreth 1500 p.e.s.) dhe është me dymbëdhjetë perëndive diellore. Sipas Skanda Puranas, uji i lumit (përroit) Asi dhe fuqia e zjarrit të perëndisë së diellit Lolarka veprojnë bashkë për të shkatërruar çdo mëkat. Lolarka Kunda (pellgu i shenjtë i ujit), bashkë me shkallët, është në formë trekëndore, me përmasa 23 metra nga veriu në jug dhe 15 metra nga lindja në perëndim. Tre shkallë të gjata sbresin në Kunda në perëndim, veri dhe jug. Pas 35 shkallëve të rrëpirta arrihet në pishinën (pellgun) 17 metra poshtë. Në krahun lindor është një mur, që është i degëzuar nga një prerje e gjerë që e lejon ujin të rrjedh nga Kunda në pusin e afërt në lindje dhe më pas në lumin Gang. Arkitektura me gurë të kuq në të verdhë e pusit është vepër e Rani Ahilyabait, mbretit të Cooch Biharit dhe Amrit Raos, që bëri riparimet dhe zgjerimet në periudha të ndryshme gjatë fundit të shekullit të XVIII. Në niken e shkallëve është disku i diellit. Në platformën e afërt në këndin veri-perëndimor ndodhet një statujë në këmbë e Ganeshës.
Tempulli Agastyeshvara (Agastakunda)
Tempulli Agastyeshvara gjendet në koordinatat 25.30852°N, 83.00697°W pranë Godaulias i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.02 hektarësh të ndarë në tre prona.
Agastyeshvara linga thuhet se është vendosur nga i dituri vedik Agastya. Në literaturën e hershme puranike Agastya është paraqitur sikur kishte përulur malet Vindhya duke i bërë ata të përkulen para tij, kur u përpoqën të ngrihen më lartë derisa të zinin diskun e diellit dhe të errësonin rrugën e tij. Ky mit tipizon përparimin e arjanëve drejt jugut në pushtimin e qytetërimit të Indisë, përulja e malit që përfaqëson metaforikisht heqjen e pengesave në rrugën e tyre. Gruaja e tij ishte Lopamudra, që shumicën e rasteve përfaqësohet si një imazh pranë Agastyas. Ky tempull paraqet linga e rëndësishme të Varanasi, që përfaqësojnë mikrokozmosin e qytetit. Shenjtërorja e brendshme është e rrethuar nga një verandë për ecje rituale qarkore më të gjerë, që është e bllokuar në jug nga një Ficus religiosa, trungu i poshtëm dhe rrënjët e të cilit janë përhapur në një mënyrë që dëmtojnë ndërtesën kryesore. Figura qendrore e shenjtërores së brendshme është Agastyeshvara, në jug të të cilit në një pllakë guri është imazhi i Lopamudras, gruas së tij. Në lindje janë Kedareshvara, Visveshvara dhe Dattatreya. Në verandën perëndimore është linga me një gojë, Sutikshana, e emërtuar sipas njërit prej studentëve të Agastyas. Imazhet e tjerë të pranishëm në tempull janë ata të Narasimhas, Parvatit, Hanumanit, Ganeshës, nava grahave (nëntë planeteve) dhe Kalit, ashtu si dhe rreth shtatëdhjetë linga përkushtimore të vendosura nga besimtarët që bëjnë një betim që pas përfundimit të pelegrinazhit dhe dëshirës do të vendosin një lingë. Në murin lindor drejt verandës cirkumambulatore është një disk djellor i madh. Prania e Dattatreyas në dy vendet tregon ndikimin e Trantrizmit. Kjo është e dukshme nga mbizotërimi i lingave përkushtimore që në të kaluarën ishin shumë popullore mes besimtarëve hindu të jugut, veçanërisht në Maharashtra dhe Guxharat. Përveç trustit tempullor dhe organizatave publike vendore, që mirëmbajnë tempullin, nuk ka plane, strategji apo programe veprimi të përcaktuar për mbrojtjen dhe ruajtjen e tij.
Bharat Mata
Mandiri Bharat Mata (në gjuhën hindi: भारत माता मंदिर, "Tempulli i Nënës Indi") është i vendosur në kampusin e Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith në Varanasi 25.31721°N, 82.98929°W. Në vend të statujave tradicionale të hyjnive, ky tempull ka një hartë të stërmadhe të Indisë të skalitur në mermer. Ky tempull i është kushtuar Bharat Matas dhe konsiderohet si i vetmi në llojin e tij në botë. Mandiri Bharat Mata është i vendosur në kampusin e Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith, 1.5 kilometra në jug të Nyjes Hekurudhore të Varanasit dhe gjashtë kilometra në veri të Benaras Hindu University.
Mandiri Bharat Mata u ndërtua në vitin 1936 nga veprimtari i lirisë Babu Shiv Prasad Gupta dhe u përurua nga Mahatma Gandi. Tempullil është ndërtuar në kampusin e Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith. Struktura e Mandirit Bharat Mata është ndërtuar me gurë. Ai ka një statujë të Bharat Matas të skalitur në mermer, që simbolizon Indinë e pandarë. Tempulli bujt një hartë në reliev gjithashtu të skalitur në mermer. Harta paraqet malet, fushat dhe detet e Indisë. Tempulli u dhurua nga atdhetarët Babu Shiv Prasad Gupta (Barat Ratana) dhe Durga Prasad Khatri, numizmatë dhe antikuarianë të shquar. Tempulli Bharat Mata është një lloj vendi adhurimi për të gjithë ata që morën pjesë në formimin e Indisë përpara ndarjes së saj. Festat të rëndësishme që zhvillohen në këtë tempull janë Dita e Pavarësisë së Indisë dhe Dita e Republikës. Ai hapet në orën 9.30 të mëngjesit dhe mbyllet në orën 8.00 të mbrëmjes.
Tempulli Sankat Mochan Hanuman
Tempulli Sankat Mochan Hanuman është një nga tempujt hindu të perëndisë Hanuman (zoti majmun) në qytetin e Varanasit. Tempulli është i vendosur në pjesën jugore të qytetit, afër përroit Assi, pranë Mandirit të Durgës, Tempullit të Ri Vishvanath dhe pranë kampusit të Banaras Hindu University, rreth 11 km nga stacioni hekurudhor i Varanasit dhe po aq nga vendqëndrimi i autobusëve. Sankat Mochan është një epitet i Hanumanit në gjuhën hindi do të thotë lehtësues nga telashet (Sankat do të thotë problem ose telash ndërsa Mochan do të thotë lehtësues). Struktura e tanishme e tempullit u ndërtuar në fillim të shekullit të XX nga arsimtari dhe aktivisti i lirisë Pandit Madan Mohan Malviya, themeluesi i Banaras Hindu University. Hanuman Jayanti, ditëlindja e Hanumanit, festohet me fanfarë, gjatë të cilës zhvillohet një procesion i veçantë shobha yatra, duke filluar nga Durgakunda në afërsi të Mandirit historik të Durgës deri te Sankat Mochani. Ky tempull quhet edhe Tempulli i Majmunëve për shkak të pranisë së mjaft majmunëve brenda kompleksit. Ky është vendi kryesor hindu për organizimin jo vetëm të aktiviteve fetare të lidhura me Hanumanin por edhe për festivale kulturore në Varanasi. Në tempull, ofertat për perëndinë Hanuman (të quajtura Prasad) shiten si embëlsira të veçanta "besan ke ladoo", që besimtarët e pëlqejnë; idhulli zbukurohet po ashtu me një kurorë të këndshme lule kalendulash. Ky tempull ka dallimin unik të patjes së perëndisë Hanuman përballë padronit të tij, Rama, të cilin ai e adhuron me përkushtim vetmohues dhe të palëkundur. Çdo vit organizohet Hanuman Jayanti (ditëlindja e Hanumanit) duke realizuar një Shobha Yatra (a parade) të veçantë nga Mandiri i Durgës (Durga Kund) deri te Tempulli Sankat Mochan.
Tempulli Sankat Mochan u themelua në shekullin e XVI nga shenjti Goswami Tulsidas, që është autori i Ramacharitamanasas-it. Ramcharitamanas-i është versioni i shkruar në dialektin avadhi të gjuhën hindi të eposit hindu Ramayana që fillimisht u shkrua nga Valmiki. Besohet se tempulli ka qenë ndërtuar saktësisht në vendin ku shenjti hindu Goswami Tulsidas pati një vizion të Hanumanit. Fillimisht tempulli ishte mjaft i vogël dhe u zgjerua në strukturën e tanishme në fillim të viteve 1900 nga arsimtari i lëvizjes indiane për pavarësi, Madan Mohan Malviya, themeluesi i Banaras Hindu University.
Më 7 mars 2006, një nga tre shpërthimet terroriste goditi tempullin ndërsa po zhvilloheshin ritualet e një martese, në të cilin mernin pjesë adhurues dhe dasmorë të shumtë. Si rezultat i këtij shpërthimi vdiqën 23 veta dhe u plagosën 30 të tjerë. Turma ndihmoi njëri-tjetrin në operacionin e shpëtimit pas shpërthimit. Ditën tjetër një numër i madh besimtarësh rinisën adhurimin e tyre si zakonisht. Në vijim të sulmit, brenda tempullit u vendos një vendqëndrim i përhershëm policor.
Domethënia dhe ritualet fetare
Tempulli Sankat Mochan konsiderohet si një nga tre tempujt më të rëndësishëm për banorët e Varanasit, i renditur mbrapa vetëm Tempullit Kashi Vishwanth dhe Anapurna. Tempulli ndiqet nga mijëra ndjekës të Ramas dhe Hanumanit duke kënduar Hanuman Chalisan dhe Sundarkandin. Pas sulmit terrorist të vitit 2007, brenda tempullit u vendos një postë policore e përhershme. Perëndia Hanuman është një avatar shumë i fuqishëm i Shivës dhe njihet si Rudra Avtar. Ai është djali i perëndisë së erës, Pavan dhe Mata Anjana Devit, prandaj njihet edhe si Pavanputra. Besohet se Hanumani gëzohet shumë me pak lutje dhe rituale adhurimi. Hanumani është Karma Yogi i madh dhe një Brahmachari i jashtëzakonshëm. Ai është simbol i besnikërisë jo egoiste dhe pa përfitim përkundrejt perëndisë Rama. Hanumani është i njohur edhe si Mahavira, Pavanputra, Bajrangabali, Pavankumar etj. Sipas traditës vizitorët e rregullt të tempullit fitojnë përparësi të veçantë nga Hanumani. Besohet se Hanumani mundëson kurajo, intelekt dhe dituri për adhuruesit. Çdo të martë dhe të shtunë mijëra njerëz radhiten përballë tempullit për ti bërë lutje Hanumanit. Sipas Astrologjisë Vedike, Hanumani i shpëtoi qeniet njerëzore nga zemërimi i planetit Shani (Saturni) dhe veçanërisht njerëzit që kanë një keqvendosje të Saturnit në horoskopin e tyre vizitojnë këtë tempull për rregullime astrologjike. Kjo supozohet të jetë mënyra më efektive për të zbutur Shanin. Ndërsa sipas mitit të fëmijërisë së Hanumanit besohet se ai nuk heziton të gëlltisë në gojën e tij edhe diellin, zotin e të gjithë planeteve, që i përul të gjithë zotat dhe engjëjt, duke i bërë ata ta adhurojnë për çlirimin nga Dielli. Disa astrologë besojnë se duke adhuruar Hanumanin mund të neutralizohet ndikimi i keq i Mangalit (Marsit) dhe praktikisht çdo planet që ka një ndikim negativ në jetën njerëzore. Dy ditë të javës (e marta dhe e shtuna) konsiderohen si ditët më të mira për të ofruar rituale puxha për Hanumanin. Çdo të martë dhe të shtunë në tempull mblidhen mijëra adhurues për të ofruar lutje dhe për të vendosur sindoor ngjyrë portokalli në statujën e perëndisë, ofrojnë "laddo" për Hanumanin si dhe këndojnë lavdet Hanuman Chalisa, Hanuman Mantra, Hanuman Aarti, Hanuman Ashtaka, Kishkindha, Bajarang Baan dhe Sundar Kand. Sidoori ngjyrë portokalli besohet se e qetëson Hanumanin dhe sidoori i vendosur te statuja meret nga adhuruesit për tu vendosur në ballin e tyre. Në ditën e Kartik Krishna Chaturdashit hyjnisë i bëhen rituale të veçanta adhurimi. Festa e përvitshme e tempullit është gjatë natës së hënës së plotë të muajit të Chaitras, që njihet si Hanuman Jayanti, ditëlindja e Hanumanit, gjatë të cilës në rrugët e Varanasit zhvillohet një procesion. Tempulli hapet në orën 4:00 të mëngjesit dhe mbyllet në orën 11:00 të darkës. Në orën 4.30 të mëngjesit zhvillohet rituali Mangla, në orën 12.00 të mesditës zhvillohet rituali Bhog, në orën 3.00 pasdite zhivllohet rituali Sandhya, në orën 8.00 të darkës zhvillohet rituali Sringar dhe në orën 10.30 zhvillohet rituali Shayan.
Sankat Mochan Foundation
Sankat Mochan Foundation (SMF) u krijua në vitin 1982 nga Veer Bhadra Mishra, mahanti (kryeprifti) i tempullit dhe ka punuar për pastrimin dhe mbrojtjen e Lumit Gang. Projektet e tij financohen nga ndihmat e qeverive të ShBA-së dhe Suedisë. Mishra më parë ishte kreu i Departamentit të Inxhinierisë Civile te Indian Institute of Technology në Varanasi (në Banaras Hindu University) dhe i vlerësuar nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Mjedisin me çmimin "Global 500 Roll of Honour" në vitin 1992, dhe më vonë me çmimin "Heroi i Planetit" nga revista TIME në vitin 1999. Fondacioni ka punuar me grupin mjedisor me bazë në Australi, Oz Greene, nën një program të quajtur “Swatcha Ganga Abhiyan” për mbi 25 vjet. Më 3–4 nëntor 2007 ai celebroi jubileun e argjendtë, me një event dy-ditësh në Ghatin Tulsi pranë Gangut.
Sankat Mochan Sangeet Samaroh
Çdo vit në muajin prill, tempulli organizon një koncert festiv të muzikës dhe kërcimit klasik indian të quajtur "Sankat Mochan Sangeet Samaroh", në të cilin marrin pjesë muzikantë dhe performues nga e gjithë India duke mbledhur turma të mëdha pranë tempullit. Festivali i parë u organizua 88 vjet më parë dhe që atëherë ai tërheq artistë të rëndësishëm të botës së muzikës dhe kërcimit klasik indian, duke përfshirë Odissi gurunë, Kelucharan Mahapatran, që mori pjesë që në ditët e para. Në fakt ai ishte promovuesi i fillimit të pjesëmarrjes së grave në festival me Sanjukta Panigrahin, Swapna Sundarin dhe Kankana Banerjeen. Në vitin 2009, koncerti gjashtë-ditor përfshiu mbi 35 artistë ku bënin pjesë vokalisti Pandit Jasraj dhe anëtari i Kathak-ut Pandit Birju Maharaj. Koncerti i 2010-ës u organizua në pesë ditë, gjatë të cilave performuan artistë si Pandit Jasraj, Sunanda Patnayak, Channulal Mishra, Rajan-Sajan Mishra dhe Amar Nath Mishra. Në koncertin Sankat Mochan Sangeet Samaroh të 2015-ës performoi këngëtari i famshëm ghazal pakistanez Ustad Ghulam Ali.
Antropoceni
Që nga gushti i 2016 Komisioni Ndërkombëtar për Stratigrafin dhe Unioni Ndërkombëtar i Shkencave Gjeologjike ende nuk e kanë njohur zyrtarisht atë si një nën-ndarje në kohët gjeologjike. Edhe pse Grupi i Punës për Antropocenin (WGA) votuan mbi përfshirjen e kësaj epoke në kohët gjeologjike dhe paraqitën rekomandimet e tyre në Kongresin Ndërkombëtarë të Gjeologjisë më 29 gusht në vitin 2016.
Pogradeci : vështrim ekonomik, etnografik e folklorik
Pogradeci : vështrim ekonomik, etnografik e folklorik libër me autor Tomorr Starova dhe Misto Marko (red.),Fjoralba Kotorri (red.). Botuar në Tiranë nga "Dituria", në vitin 2000. Faqet e librit 215. ISBN 99927-47-12-9
Penélope Cruz
Penélope Cruz Sanchez lindi më 28 prill 1974 në Madrid, Spanjë.
Ajo  është një aktore dhe modele spanjolle. Në moshën 16 vjeçare është pikasur nga agjenti i saj, debutin në televizion e ka patur në moshën 16 vjeçare dhe filmi i parë në rolin kryesor ka qenë Jamón Jamón (1992). Rolet e mëvonshme në vitet 90 dhe 2000 përfshijnë Open Your Eyes (1997), The Hi-Lo Country (1999), The Girl of Your Dreams (2000), dhe Woman on Top (2000). Ajo njihet për rolet kryesore ne filmat e vitit 2001: Vanilla Sky, All the Pretty Horses, Captain Corelli's Mandolin dhe Blow.
Është shfaqur në filma të zhanreve të ndryshme, komedi, thriller, aksion dhe aventurë, komedi romatike, drama kriminalistike dhe mister.
Qytetari 6 (Dorina Xhavara)
Qytetari 6 libër me autore Dorina Xhavara, red. shkenc. Moikom Zeqo. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Arbëria 07". Libri ka 80 faqe dhe me ilustrime. ISBN 9789928143105
Penélope Cruz
Ka arritur të nominohet për çmimet Golden Globe dhe Academy Award për rolet në filmat Volver (2006) dhe Nine (2009). Në 2008, ka fituar Cmimin Academy Award. Best Supporting Actress për rolin e piktores së paparashikueshme María Elena në filmin Vicky Cristina Barcelona  të Woody Allen. Është e para aktore spanjolle që fiton një Academy Award, si dhe e para aktore spanjolle që ka yllin e saj në Hollywood Walk of Fame.
Cruz ka modeluar për firma si Mango, Ralph Lauren, Chanel dhe L'Oréal, dhe bashkë me motrën e saj të vogël, Mónica Cruz, ka dizenjuar veshje për Mango. Cruz ka qenë vullnetare në Uganda dhe Indi, ku ka kaluar një javë përkrah Nënë Terezë s; ajo dhuroi pagesën e saj nga filmi The Hi-Lo Country për të ndihmuar me financimin e misionit të saj.
Jeta personale
Penelope Cruz ka qene e lidhur me disa aktore te famshem te Hollywoodit si Tom Cruise Matt Dammon Orlando Bloom.Por lidhja e saj me keto aktore qe e shkurter. Cruz është e martuar me aktorin spanjoll Javier Bardem. Bardem ka luajtur në filmin e parë të saj në rol kryesor, Jamón, Jamón, si dhe në filmin Vicky Cristina Barcelona. Ata kanë qenë bashkë gjithashtu në filmin e vitit 2003, The Counselor. Janë martuar në vitin 2010 në një ceremoni private në Bahamet. Kanë një djalë, të lindur në 2011 në Los Angeles, dhe një vajzë në 2013.
E njohur nga miqtë si Pe, Cruz ka në pronësi një dyqan veshjesh në Madrid dhe ka dizenjuar me motrën e saj bizhuteri dhe çanta dore për një kompani në Japoni.
Marjam Mirzahani
Më 13 gusht 2014, Mirzakhani u nderua me Fields Medal, çmimin më prestigjioz në matematikë. Kështu, ajo u bë gruaja e parë që u nderua me kete çmimim. Komiteti i çmimeve vleresoi punën e saj në "dinamikën dhe gjeometrinë e sipërfaqeve Riemann dhe hapësirat e tyre të modulit".
Mirzakhani ka lindur më 3 maj 1977 në Teheran, Iran. Babai i saj Ahmedi është një inxhinier elektrik. Ajo ndoqi shkollën Farzanegan të Teheranit, pjesë e Organizatës Kombëtare për Zhvillimin e Talenteve të Veçantë (NODET). Në vitin 1994, Mirzakhani arriti nivelin e medaljes së arit në Olimpiadën Ndërkombëtare Matematike, nxënësja e parë femër iraniane për ta bërë këtë. Në Olimpiadën Ndërkombëtare te Matematikes të vitit 1995, ajo u bë nxenesja e parë iraniane që arriti një rezultat të përsosur dhe të fitonte dy medalje të arta.
Ka fituar BSc në matematikë në vitin 1999 nga Universiteti Sharif i Teknologjisë. Ajo pastaj shkoi në Shtetet e Bashkuara për punë, duke fituar Ph.D. në vitin 2004 nga Universiteti i Harvardit, ku punoi nën mbikëqyrjen e medalistit të terrenit Curtis T. McMullen. Në Harvard thuhet se është "e dalluar per ... vendosmërine dhe kuriozitetin", pavarësisht se nuk e fliste anglishten si një amtare angleze. Ajo merrte dhe shkruante shënimet e saj të klasës në persisht.
Mirzakhani ishte një anëtare qe prej vitit 2004 ne Institutit të Matematikës Clay dhe një profesore në Universitetin Princeton. Në vitin 2008, ajo u bë profesore në Universitetin Stanford.
Mirzakhani bëri disa kontribute në teorinë e hapësirave modulare të sipërfaqeve Riemann. Në veprën e saj të hershme, Mirzakhani zbuloi një formulë që shpreh vëllimin e hapësirës së modulit të sipërfaqeve të tipit (g, n) me gjatësi kufijsh të dhëna si një polinom në ato gjatësi. Kjo e bëri atë të fitonte një provë të re për formulën e zbuluar nga Edward Witten dhe Maxim Kontsevich në numrat e kryqëzimit të klasave tautologjike në hapësirën e modulit, si dhe një formulë asymptotike për rritjen e numrit të thjeshtë gjeodezikëve të mbyllur në një sipërfaqe hiperbolike kompakte, duke përgjithësuar teoremën e tre gjeodezikave për sipërfaqet sferike. Puna e saj pasuese u fokusua në dinamikën e Teichmüller të hapësirës modulare. Në veçanti, ajo ishte në gjendje te hamendesonte se arsyeja që shkaktoi tërmetin i William Thurston në hapësirën e Teichmüller-it është ergodik. Mirzakhani u nderua me medaljen Fields në vitin 2014 për "kontributin e saj të shquar në dinamikën dhe gjeometrinë e sipërfaqeve Riemann dhe hapësirave të tyre të modulit". Çmimi u bë në Seul në Kongresin Ndërkombëtar të Matematikanëve më 13 gusht. Në vitin 2005, Mirzakhani u martua me Jan Vondrák, një shkencëtar dhe matematikan, i cili aktualisht është profesor i asociuar në Universitetin e Stanfordit. Ata kanë një vajzë të quajtur Anahita. Mirzakhani jetonte në Palo Alto, Kaliforni.
Mirzakhani e përshkroi veten si një matematikane "i ngadalshëm", duke thënë se "duhet të shpenzoni pak energji dhe përpjekje për të parë bukurinë e matematikës". Për të zgjidhur problemet, Mirzakhani do të bënte vizatime në fletë letre dhe do të shkruante forma matematikore rreth vizatimeve. Vajza e saj e përshkroi punën e nënës së saj si "pikturë".
Ajo deklaroi:
Unë nuk kam ndonjë recetë të veçantë [për zhvillimin e provave të reja] ... Është sikur të humbasësh në një xhungël dhe të përpiqesh të përdorësh të gjitha njohuritë që mund të mbledhësh për të dalë me disa truket të reja dhe me fat, mund të gjejnë një rrugëdalje.
Kinokronika Nr. 22, 1975
Dokumentar i vitit 1975 nga Kinostudio "Shqipëria e re". Operator: Niko Theodhosi, Diana Diamanti. Kohëzgjatja e filmit 7 minuta.
Përshkrimi: 1. Mbledhje solemne në Tiranë me rastin e 30 vjetorit të krijimit të lidhjes së shkrimtarëve dhe artistëve të Shqipërisë. Kryesia e Lidhjes së Shkrimtarëve organizoi me këtë rast në sallën e Operas dhe Baletit një mbledhje solemne ku merrnin pjesë, Ramiz Alia, Xhaferr Spahiu, Thoma Deliana, Piro Kondi, Nexhmije Hoxha. Fjalën e rastit e mban kryetari i lidhjes Dritëro Agolli. Pirro Kondi përshëndet në emër të KQ të Partisë. Merrnin pjesë dhe Fatmir Gjata, Pandi Raidhi, Mantho Bala, Gani Keçi, Anastas Kondo.