cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arben Ramadani
Familja
Me 13 qershor 1981, familjes Ramadani në fshatin Kokaj të Gjilanit iu shtua pos një bir i penës e krahut edhe i pushkës, djalin të cilin e pagëzuan me emrin Arben, ky një trim i Kokajve, u rrit dhe u shkollua i edukuar në frymën atdhetare dhe patriotike, e që më von do të hynte në historin më të re Kosovës, ku dhe do te luante nje krah të rëndësishem në të gjitha luftërat që nëpër të cilat kalonte shqiptaria, sikur edhe pjesa e Kosovës lindore prej viteve 1997-2000. Ky eshte Arbeni, biri i Sadikutt dhe Rexhijes është rritur dhe shkolluar në një familje me gjendje të mesme sociale dhe me traditë bujare dhe atdhetare. Arbeni, pak ditë pas lindjes së tij, iu arrestua xhaxhallaret e tij, si dhe njëri nga ata të shtatit prej tyre edhe është burgosur për veprimtari ilegale, shkrime dhe botime politike për bërjen e Kosovës Republikë. Arbeni, ende pa i mbushur gjashtë javë nëna dhe gjyshja e tij (Arbenit), gjtë pastisjes nga ana e eskortës së milicisë dhesigurimcave, të cilin pasi kishin zgjuar me të dëgjuar rapllimën e bastisjeve milicore, ishte zgjuar dhe në shenjë proteste me atë zë që kishte, Arbeni i kishte irituarSUP-ovcat, të cilët kishin urdhëruar ta nxjerrin jashtë shtëpie. Fati që në mbrëmjen e fundit ishte shkruar e lexuar në ditar dhe materilat e fletushkësUshtima e Maleve, që për fatin e asaj(shkrimet), edhe pse pati rastin bashkë me djepin të shpëtoi materalet që mos të bien në duart e tyre dhe një kohsisht shpëtuan babai edhe xhaxhallarët e tij. Njëri nga ata (Haziri) ishte jashtë në Zvicerr(St.gallen) me punë të përkohshme, i cili edhe i kishte sjellur disa botme që pas ngjarjeve të praneverës së '81-shës. Ato botime të atyre viteve ishin bërë si armët e kohës së parabrioneve. Mirëpo, pos të tjerësh, në mungesë të provave pas disa muajëve bënë që të lirohen. Mirëpo, ato letra nuk arritën të botohen deri pas 20 viteve më vonë në numrin 4-të të saj në mars-maj 2001, në revistën me të njëjtin emër edhe pse jetë shkurtur, u botuan ashtu si i pati kënduar ai vetë më vonë. Gjithë ajo punë ishte bërë te koka e Arbenit, duke e përkundur dhe kënduar si ninula djepi. Më 24 korrik të vitit 1981, kur ishte rrethuar nga forcat milicore familja e tij nëKokaj, atë pasdite, kur po e bastisinin  u rrit në frymën atdhëtare të brezit të tij të pavarësisë, duke u mishëruar nga rrëfimet e gjyshit. Këto ndikuan në mënyrë të fuqishme në formimin e vetëdijes dhe kakarakterit të tij prej një luftëtari të kalitur edhe pse teper i ri, u rreshtua në moshën 17-vjeçare në luftën e fundit të UÇK-së. Ndërkaq, prej lindjes së tij, më 13 qershor 1981, ndikuan fuqishëm edhe ngjarjet e vitit 1981, ku u rreshtuan bijtë e bijat më të mira të këtij populli si edhe të përkrahur nga familja e tij edhe pse nga ana e sigurimit serb përcillëshin këmba këmbes, si te rrezikshem për pushtetin okupues. Disa nga xhaxhallarët familjaret u burgosen si dhe u torturuan mizorisht. Arbeni ishte besnik me zemër të pastër, i heshtur por energjik, i dashur, i buzëqeshur si gjithmonë me të gjithë, por nuk i duronte padrejtësitë, luftonte gjithmonë kundër saj.
Citatet dhe Memorial
.^ . Edhe Komandant i ZOP të UÇPB-se, Mustafë Shaqiri - Shpëtimi ndër tjerash thekson se Arbeni i Kokajve, gjate vietëve 1998-1999, i bashkohet njësitit të Preshevës për të luftuar dhe dhënë hakun armikut serb, për ta mbrojtur nga bandat serbo-çetnike pjesën e okupuar të Kosovës Lindore.
Anne Shymer
Anne Shymer lindi më 30 maj 1879 në Logan’s Port, Indiana, ShBA vdiq më 7 maj 1915 në Nordatlantik. Ishte kimiste amerikane dhe kryetare e United States Chemical Company.
Kantoni Rochefort-sur-Nenon
Kantoni Rochefort-sur-Nenon (frëngjisht: Canton de Rochefort-sur-Nenon) është një kanton në departamentin Jura, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Rochefort-sur-Nenon. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 5869 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Rochefort-sur-Nenon aktualisht përbëhet nga 18 komuna.
Nesodden
Nesodden është një komunë në qarkun Akershus, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 61 km² dhe popullsi 18029 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Shkolla e kaçakëve
Dhe pak dite fshati Kolesjan, feston 90 vjetorin e hapjes së shkollës së parë në zonën verilindore të Shqipërisë. Më 14 tetor të 1911, me ndihmën e patriotëve dhe atdhetarëve kuksianë, u arrit hapja e kësaj shkolle, e cila shërbeu për formimin e brezave në vite. Kolesjani është një fshat i shquar në krahinën e Lumës dhe të gjithë Shqipërinë e Veriut, në çdo kohë, në luftën kundër pushtuesve osmanë dhe më vonë në luftën kundër pushtuesve serbo-sllavë. Si një ndër figurat më të përmendura në krahinin e Lumës, por gjithashtu dhe matanë, në Kosovë, është Islam Spahia, emri dhe kontributi i të cilit është i lidhur ngushtë me hapjen e kësaj shkolle. Veprimtaria e tij, si prijës i krahinës së Lumës, ka qenë e lidhur ngushtë dhe me prijësat e tjerë të Kosovës, Dibrës, Tetovës e më gjerë. I ndikuar direkt nga idetë e Isa Boletinit, Hasan Prishtinës, Bajram Currit, ai e quajti një domosdoshmëri shkollimin në gjuhë shqipe të fëmijëve të Lumës. për të arritur qëllimin e tij, ai i dërgoi bijtë e tij në shkolla, ku të mësonin dhe arsimoheshin dhe gjuhën shqipe t'ia mësonin në breza lumianëve. Dhe do të ishte djali i tij, Riza Spahia, ai që do të shkollohej për gjuhë shqipe në Prizren dhe do të hapte më 14 tetor në Kolesjan shkollën e parë shqipe. Pas mbarimit të shkollës në Prizren, Rizai frekuenton dhe një kurs pedagogjik në Shkup dhe më 1910 emërohet në mejtepin e Kolesjanit në Lumë. Dhe vendosmëria e tij në mësimin e gjuhës shqipe në mejtepin turk, bëri që malësorët e Lumës, më 14 tetor të 1911 të kthenin mejtepin në shkollën e parë shqipe. Në këtë shkollë mësonin fëmijët nga Luma, Ceremi e Zhuri, ndërsa natën mësonin të rriturit, si dhe luftëtarët e maleve. Prandaj dhe kësaj shkolle iu vu emrin "Shkollë kaçake".
Josep Gómes
Josep Antonio Gómes Moreira (lindur më 3 dhjetor 1985) është një futbollistë andorras i cili luan me klubin andorras Santa Coloma dhe me kombëtaren andorrase si portier. Ai gjithashtu flet anglisht.
Karriera
Lindur në La Massana, Gómes e ka shpenzuar shumicën e karrierës së tij duke luajtur në ligat spanjolle, duke përfaqsuar FC Andorra, UD Ibiza-Eivissa, CD Ciudad de Vícar and CF San Rafael.
Ai bëri debutimin e tij me Andorrën në vitin 2006, dhe e ka përfaqsuar atë në ndeshjet kualifikuese të Kupës së Botës.
Omish
Omiš (në Kroatisht Almissa) është një qytet në zhupaninë Split-Dalmacija në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 6369 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 6387 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 6565 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.28%.
Vakumonë
Vakumona është një fshat në Bashkinë Tiranë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Shkolla e parë në Kolesjan
Dhe pak dite fshati Kolesjan, feston 90 vjetorin e hapjes së shkollës së parë në zonën verilindore të Shqipërisë. Më 14 tetor të 1911, me ndihmën e patriotëve dhe atdhetarëve kuksianë, u arrit hapja e kësaj shkolle, e cila shërbeu për formimin e brezave në vite. Kolesjani është një fshat i shquar në krahinën e Lumës dhe të gjithë Shqipërinë e Veriut, në çdo kohë, në luftën kundër pushtuesve osmanë dhe më vonë në luftën kundër pushtuesve serbo-sllavë. Si një ndër figurat më të përmendura në krahinin e Lumës, por gjithashtu dhe matanë, në Kosovë, është Islam Spahiu, emri dhe kontributi i të cilit është i lidhur ngushtë me hapjen e kësaj shkolle. Veprimtaria e tij, si prijës i krahinës së Lumës, ka qenë e lidhur ngushtë dhe me prijësat e tjerë të Kosovës, Dibrës, Tetovës e më gjerë. I ndikuar direkt nga idetë e Isa Boletinit, Hasan Prishtinës, Bajram Currit, ai e quajti një domosdoshmëri shkollimin në gjuhë shqipe të fëmijëve të Lumës. për të arritur qëllimin e tij, ai i dërgoi bijtë e tij në shkolla, ku të mësonin dhe arsimoheshin dhe gjuhën shqipe t'ia mësonin në breza lumianëve. Dhe do të ishte djali i tij, Riza Spahiu, ai që do të shkollohej për gjuhë shqipe në Prizren dhe do të hapte më 14 tetor në Kolesjan shkollën e parë shqipe. Pas mbarimit të shkollës në Prizren, Rizai frekuenton dhe një kurs pedagogjik në Shkup dhe më 1910 emërohet në mejtepin e Kolesjanit në Lumë. Dhe vendosmëria e tij në mësimin e gjuhës shqipe në mejtepin turk, bëri që malësorët e Lumës, më 14 tetor të 1911 të kthenin mejtepin në shkollën e parë shqipe. Në këtë shkollë mësonin fëmijët nga Luma, Ceremi e Zhuri, ndërsa natën mësonin të rriturit, si dhe luftëtarët e maleve. Prandaj dhe kësaj shkolle iu vu emrin "Shkollë kaçake".
Demoskena
parapamje|right|260px|[[Assembly (demo party)|Assembly 2004 - kombinim i Demo party dhe LAN party]] Demoskena (anglisht: Demoscene) është subkulturë e artit kompjuterik e specializuar në prodhimin e demove, të cilat janë prezantime audio-vizuale jo interaktive që zhvillohen drejtpërsëdrejti në kompjuter. Qëllimi kryesor i këtyre demove është tregimi i shkathtësive programuese, artistike, dhe muzikore.
Demoskena së pari u paraqit në periudhën 8 bitëshe të kompjuterëve si Commodore 64, ZX Spectrum dhe Amstrad CPC, dhe filloi të dominonte gjatë popullarizimit të kompjuterëve shtëpiakë 16/32 bitësh si Atari ST dhe Amiga. Në vitet e hershme, demot kishin lidhje të forta me shkatërrimin e softverëve. Kur një program i krekuar startohej, atëherë shfaqej një introduksion grafik i quajtur "crack intro" ku paraqiteshin nofkat e krakerëve dhe ekipeve të tyre. Më vonë, punimi i introve dhe demove të pavarura u zhvillua nëpërmes një subkulture të re e cila ishte e pavarur nga skena e piratëve softverik.
Alma Mahler
Alma Maria Mahler Gropius Werfel (e lindur me ermin Alma Maria Schindler; 31 gusht 1879 – 11 dhjetor 1964) ishte një personalitet shoqëror dhe kompozitore e lindur në Vjenë. Ajo u bë gruaja e kompozitorit Gustav Mahler, më pas, e arkitektit Walter Gropius, dhe më pas, e romancierit Franz Werfel. Aktive në muzikë qën nga adoleshenca e saj, ajo ishte kompozitore e së paku shtatëmbëdhjetë këngëve për zë dhe piano. Në vitet e mëvonshme salloni i saj u bë pjesë e skenës artistike, së pari në Vjenë, pastaj në Los Angeles.
Biografia
Alma Schindler u lind në vitin 1879, në Vjenë, Austri (atëherë Austro-Hungari), nga babai Emil Jakob Schindler një pikto pejsazhi dhe bashkëshortja e tij Anna Bergen (1857-1938). Pas vdekjes së babait të saj (1892), nëna e saj u martua me ish-nxënësin e burrit të saj, Carl Moll, i cili ishte një bashkë-themelues i Shkëputjes së Vjenës.
Karriera romantike
parapamje|Gustav Mahler parapamje|Alma Mahler me të bijat e saj, Maria (në të majtë) dhe [[Anna Mahler|Anna (në të djathtë), foto rreth vitit 1906]] parapamje|[[Walter Gropius dhe Alma Mahler me vajzën e tyre Manon (1918)]] Veprimtaria shoqërore e Alma-s, në rininë e saj përfshinte edhe miqësinë me artistët e Shkëputjes së Vjenës, në mesin e tyre Gustav Klimt. Në moshë të re, ajo kishte disa marrëdhënie të afërta, duke përfshirë Klimt, drejtorin e teatrit Max Burckhard dhe kompozitor Alexander von Zemlinsky.
Nesseby
Nesseby është një komunë në qarkun Finnmark, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 1436 km² dhe popullsi 927 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
E bukura e detit
Procesi tipik i metamorfizimit në krijimet me motive dhe me tematikë detare pasqyrohet dendur në vlerën shqiptare. E bukura e Detit - Hyrija e Detit, e cila gjendet e metamorfozuar në breshka. Përmbajtja e saj e rrudhur është kjo: Mbreti i tha djalit që të martohet me atë vajzë ku të bie heshta e shigjetës. Gjuajti dhe kur shkoi me pa se cila ishte fati i tij, vërejti që aty në breg të detit, nën një fik, ku kishte ra heshta, rrinte një breshkë e madhe. Ky e çoi në shtëpi dhe pas gjuetisë së peshkimit, kthehet në pallat dhe i gjen tërë punët e shtëpisë të kryera. Të nesërmen u fsheh dhe soditi se nga breshka delte një femër e bukur "si hyri deti", "E bukura e dheut".
Liqeni Maggiore
Liqeni Maggiore (Lago Maggiore; që do të thotë "Liqeni më i madh") ose Lago Verbano(Lacus Verbanus) është një liqen i madh i vendosur në jug të Alpeve. Ai është liqeni dytë më i madh në Itali dhe liqeni më i madhi në Zvicrën jugore. Liqeni dhe bregliqeni i tij janë ndarë në mes të rajoneve italiane e Piemonte dhe Lombardia dhe kantonit zviceran të Ticino.
Gjeografia
Ka gjatësi prej 64.37 km (34¾ naut. mi) dhe gjerësi prej 10 km, me një sipërfaqe prej 212.5 km², dhe me lartësi mbidetare 193 m. Thellësia mesatare është 177.4 m, ndërsa pika e thellësisë maksimale është 372 m, dhe ka vëllim të përgjithshëm prej 37 km³ uji.
Klima
Moti i liqenit Maggiore në përgjithësi është i butë. Ai është e njohur për klimën e tij mesdhetare - ku bimët sub-tropikale mund të rritet. Gjatë dimrit, liqeni ndihmon për të mbajtur një temperaturë më të lartë në rajonin përreth (pasi uji lëshon energjinë e nxehtësisë më ngadalë se ajrit).
Qytetërimi
parapamje|upright=1.5|[[Egjipti i lashtë ofron një shembull të një kulture të hershme të konsideruar si qytetërim. ]] Qytetërimi është çdo shoqëri e ndërlikuar e karakterizuar nga zhvillimi i një shteti, shtresimi shoqëror, urbanizimi dhe sistemet simbolike të komunikimit përtej gjuhës natyrore të folur (domethënë, një sistem shkrimi).
Qytetërimet janë të lidhura ngushtë me karakteristika shtesë si qendërzimi, zbutja e specieve bimore dhe shtazore (përfshirë njerëzit), specializimi i punës, ideologjitë e rrënjosura kulturore të progresit, arkitektura monumentale, tatimet, varësia e shoqërisë nga bujqësia dhe ekspansionizmi.
Historikisht, një qytetërim është kuptuar shpesh si një kulturë më e madhe dhe "më e avancuar", në kontrast të nënkuptuar me kulturat më të vogla, gjoja më pak të përparuara. Në këtë kuptim të gjerë, një qytetërim është në kontrast me shoqëritë fisnore jo të qendërzuar, duke përfshirë kulturat e blegtorëve nomadë, shoqëritë neolitike ose gjuetarët-mbledhës; megjithatë, ndonjëherë ajo bie ndesh edhe me kulturat që gjenden brenda vetë qytetërimeve. Qytetërimet janë vendbanime të organizuara me popullsi të dendur të ndara në klasa shoqërore hierarkike me një elitë sunduese dhe me popullsi vartëse urbane dhe rurale, të cilat merren me bujqësi intensive, xehetaria, prodhim dhe tregti në shkallë të vogël. Qytetërimi përqendron fuqinë, duke shtrirë kontrollin e njeriut mbi pjesën tjetër të natyrës, duke përfshirë mbi qeniet e tjera njerëzore.
Qytetërimi, siç sugjeron etimologjia e tij, është një koncept i lidhur fillimisht me qytezat dhe qytetet. Shfaqja më e hershme e qytetërimeve lidhet përgjithësisht me fazat përfundimtare të Revolucionit Neolitik në Azinë Perëndimore, duke kulmuar në procesin relativisht të shpejtë të revolucionit urban dhe shtetformimit, një zhvillim politik i lidhur me shfaqjen e një elite qeverisëse.
E ardhmja
parapamje|Një hartë botërore e qytetërimeve kryesore sipas hipotezës politike [[Përplasja e Qytetërimeve nga Samuel P. Huntington.]] Shkencëtari politik Samuel Huntington ka argumentuar se karakteristika përcaktuese e shekullit të 21-të do të jetë një përplasje qytetërimesh. Sipas Huntington, konfliktet midis qytetërimeve do të zëvendësojnë konfliktet midis shteteve-kombe dhe ideologjive që karakterizuan shekujt 19 dhe 20. Këto pikëpamje janë sfiduar fuqishëm nga të tjerë si Edward Said, Muhammed Asadi dhe Amartya Sen. Ronald Inglehart dhe Pippa Norris kanë argumentuar se "përplasja e vërtetë e qytetërimeve" midis botës muslimane dhe Perëndimit është shkaktuar nga refuzimi musliman i vlerave seksuale më liberale të Perëndimit, dhe jo një ndryshim në ideologjinë politike, megjithëse ata vërejnë se kjo mungesë e tolerancës ka të ngjarë të çojë në një refuzim eventual të demokracisë (të vërtetë). Në Identiteti dhe Dhuna Sen pyet nëse njerëzit duhet të ndahen sipas linjave të një "qytetërimi" të supozuar, të përcaktuar vetëm nga feja dhe kultura. Ai argumenton se kjo injoron shumë identitete të tjera që përbëjnë njerëzit dhe çon në një fokus në dallimet.
Kritiku kulturor dhe autori Derrick Jensen argumenton se qytetërimi modern është i drejtuar drejt dominimit të mjedisit dhe vetë njerëzimit në një mënyrë thelbësisht të dëmshme, të paqëndrueshme dhe vetëshkatërruese. Duke mbrojtur përkufizimin e tij si në aspektin gjuhësor ashtu edhe në atë historik, ai e përkufizon qytetërimin si "një kulturë... që çon dhe del nga rritja e qyteteve", ku "qytetet" përkufizohen si "njerëz që jetojnë pak a shumë përgjithmonë në një vend me dendësi të lartë. mjaftueshëm për të kërkuar importimin rutinë të ushqimit dhe nevojave të tjera të jetës”. Kjo nevojë që qytetërimet të importojnë gjithnjë e më shumë burime, argumenton ai, rrjedh nga mbishfrytëzimi i tyre dhe pakësimi i burimeve të tyre lokale. Prandaj, qytetërimet miratojnë në thelb politika imperialiste dhe ekspansioniste dhe, për t'i ruajtur këto, kultura dhe stile jetese shumë të militarizuara, të strukturuara në mënyrë hierarkike dhe të bazuara në detyrim.
Shkalla Kardashev klasifikon qytetërimet bazuar në nivelin e tyre të avancimit teknologjik, i matur në mënyrë specifike nga sasia e energjisë që një qytetërim është në gjendje të shfrytëzojë. Shkalla është vetëm hipotetike, por e vendos konsumin e energjisë në një perspektivë kozmike. Shkalla e Kardashevit bën dispozita për qytetërimet shumë më të avancuara teknologjikisht se çdo qytetërim që njihet aktualisht.
Qytetërime jo-njerëzore
Konsensusi aktual shkencor është se qeniet njerëzore janë të vetmet specie shtazore me aftësinë njohëse për të krijuar qytetërime që janë shfaqur në Tokë. Një eksperiment i fundit i mendimit, hipoteza siluriane, megjithatë, konsideron nëse "do të ishte e mundur të zbulohej një qytetërim industrial në të dhënat gjeologjike" duke pasur parasysh mungesën e informacionit gjeologjik për epokat para kuaternarit.
Astronomët spekulojnë për ekzistencën e komunikimit të qytetërimeve inteligjente brenda dhe përtej galaktikës së Rrugës së Qumështit, zakonisht duke përdorur variante të ekuacionit Drejk. Ata gjithashtu kryejnë kërkime për inteligjenca të tilla – si për gjurmët teknologjike, të quajtura "technosignature". Fusha e propozuar proto-shkencore "ksenoarkeologjia" ka të bëjë me studimin e mbetjeve të artefakteve të qytetërimeve jo-njerëzore për të rindërtuar dhe interpretuar jetët e kaluara të shoqërive të huaja nëse të tilla zbulohen dhe konfirmohen shkencërisht.
Sistemi i Frenimit
Sistemi i frenimit është tërësia e pajisjeve që shërbejnë për të ulur shpejtësinë e mjetit, për t'a ndaluar atë ose për t'a mbajtur të palëvizur në rrugët me pjerrësi. Të gjithë mjetet duhet të jenë të pajisura me sistem frenimi.
Shih edhe
Frenat
Lushnja
parapamje|270x270px|Kongresi i LushnjËs Lushnja është një qytet në Shqipërinë qendrore. Ajo ka 58.200 banorë (2005) dhe është kryeqendra e rrethit së Lushnjës. Qyteti i Lushnjës shtrihet në lindje të fushës së Myzeqesë, buzë kodrave të Darsisë. Territori i tij ze një sipërfaqe prej 37 km ². Bashkia Lushnje numëron një popullsi prej rreth 60000 banorë. Qyteti është i ndarë në tetë lagje, të organizuara në pesë rajone .
Objektet e pushtetit vendor janë të vendosura në sheshin qendror, po këtu janë edhe institucionet kulturore artistike, historike, sportive etj. si: Kinoteatri, Muzeu Historik, Biblioteka Publike, Qendra Kulturore e Fëmijëve, Stadiumi etj. Kinoteatri mban emrin e këngëtares së madhe Vaçe Zela. Stadiumi i qytetit të Lushnjës mban emrin e legjendës së futbollit lushnjar dhe atij shqiptar Abdurrahman Roza Haxhiu. Në qytetin e Lushnjës ka një rrjet të tërë institucionesh arsimore dhe kërkimore kombëtare. Instituti i Kërkimeve Bujqësore, tashmë me emërtim të ri, zhvillon prej dekadash një veprimtari të gjerë kërkimore-shkencore me dobi kombëtare. Katër vite më parë, aty u çel filiali i Universitetit Bujqësor të Tiranës. Gjithashtu këtu gjendet edhe shkolla e mesme bujqësore profesionale kombëtare, e cila është hapur dekada më parë. Përgjatë bulevardit kryesor, shtrihet  lulishtja e madhe e qytetit. Sipërfaqe të gjelbërta ka edhe në brendësi të lagjeve. Vitet e fundit, rrugët e qytetit janë më të gjelbëruara me pemë dekorative të llojeve të ndryshme.
Lushnja ka një pozitë të favorshme gjeografike. Këtu kryqëzohen arteriet më të rëndësishme të komunikimit ndërqytetës. Autostrada veri-jug kalon pranë qytetit. Nga këtu nis edhe rruga më e rëndësishme e lindjes, Berat -Skrapar e më tej. Gjithashtu nëpërmjet rrugëve dytësore, Lushnja ka shkurtuar distancën me Elbasanin dhe qytetet e tjera të këtij qarku.
Historia
Për të pasur një pasqyrë më të qartë të prejardhjes së qytetit po listojmë disa prej toponimeve të vjetra të tij.
E nisim me  “Lagjja Teqe” (sot lagjja “”Kadri Qystri”). Sipas gojëdhënave, mendohet që në këtë lagje ka qenë ngritur një teqe e vogël. Tregojnë se dikur, një person mjaft i pasur dhe besimtar i njohur, duke udhëtuar nga Elbasani për në Fier, vendos të pushojë në një han të Lushnjës. Fatkeqësisht, në momentin kur po përpiqej të zbriste nga kali, rrëzohet dhe vdes. Për të përjetësuar kujtimin e tij, të afërmit ngritën një teqe të vogël. Banoret i kanë të njohura gjurmët e saj edhe sot.
këtu dhe emri i përroit.
Po gjetjet arkeologjike çfarë thonë?
Objekti më i hershëm i zbuluar në territorin e qytetit daton në periudhën Eneolitike, por nuk është i vetmi. Të tjerë objekte arkeologjike janë zbuluar afërsisht në të njëjtin vend dhe i përkasin një periudhe më të vonshme se periudha në fjalë.
Në vitin 1989 në lagjen “Kadri Qystri”, në pronën e një pensionisti, gjatë hapjes së një kanali vaditës, u zbuluan gjurmë të kulturës materiale. Pas kontrollit të bërë nga arkeologët përveç enëve qeramike u bë evidentimi i një varrezë të lashtë. Sipas teknikës së ndërtimit varret ishin të thjesht pa ndonjë konstruksion të veçantë. Varrimi bëhej me vendosje trupi në tokë. Nga sondazhet që u bënë, u pa se inventari i materialit arkeologjik ishte i pasur. U mblodhën fragmente të shumta enësh, si funde skifos, kupash, amforash etj. Këtu u gjetën dhe objekte të plota, dy lekit. Gjetja tjetër është një enë e tipit Gutus (ushqyes për fëmijë), i cili ruhet thuajse i plotë. Gjithashtu aty u zbulua edhe një terakotë burri e stilit arkaik. Sipas arkeologut  P. Çuko, mendohet se varret i përkasin shek IV-III p. Kr,ndërsa materiali arkeologjik tregon se është përdorur qeramika e importuar nga Apolonia. Ai arriti në përfundim se varreza i përket “një vendbanimi të hapur ilir”.
Po e vazhdojmë me të tjera dëshmi. Pak më distancë prej këtu në vendin e quajtur “Kodra e Kalifas” në vitin 1988 u zbuluan të tjera varre antike. Për nga mënyra e ndërtimit, varret ishin të tipit të thjeshtë e të zakonshëm, me dysheme të shtruara me tjegulla të tipit solenë (të shtrira), të mbuluar po me tjegulla në formë çatie [tip kapuçino, shënim N. Ferro]. Nga studimi rezultoi se këto varre i përkasin periudhës së Antikitetit Vonë.
Sakaq në vitin 2003 Instituti i Arkeologjisë me qendër në Tiranë, organizoi një ekspeditë në kodrën me toponimin “Vain” në Lushnjë. Gjatë kërkimeve aty u zbuluan gjurmët e një bazilike të hershme si dhe mjaft fragmente enësh prej qeramike. Specialistët mendojnë se kjo bazilikë duhet të jetë ndërtuar midis shekujve  IV - VI m. Kr.
Përfundimisht, faktet tregojnë se në Lushnjë ka pasur një bazilikë të hershme. Pra kemi një “vend lutjesh”.
''Po burimet historike çfarë tregojnë? ''
Dokumenti më i hershëm historik i zbuluar deri më tani, e citon Lushnjën si qendër banimi që i përket shek. XV. Por që me siguri Lushnja duhet të jetë themeluar më herët se kaq. Po i rikthehemi edhe një herë dokumentit osman i cili daton në vitin 1431, vit në të cilin u bë dhe regjistrimi i dokumentuar i popullsisё sё Myzeqesё. Myzeqeja në atë kohë kishte 33 fshatra dhe 58 familje ndërsa “Lusnia” (Lushnja) qё nё kёtё periudhё ishte njё katund i vogel, na del me 15 shtёpi dhe rreth 100 banore. Ajo përmendet përsëri me të njëjtin emër, në një tjetër defter osman që mban datën më 1583.
Parpunjë
Parpunja është një fshat në Bashkinë Tiranë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Lushnja
Historia
Mësojmë nga burimet historike se Lushnja në vitin 1679 kishte 17 hane dhe me një popullsi afërsisht 150 banorë.
Fillimi i vitit 1701 e gjen Lushnjën me një popullsi të dyfishuar, por ajo ruante akoma karakterin e një fshati. Midis viteve 1728-1738 mendohet të jetë ndërtuar kisha ShenePremtes. Në këtë periudhë Lushnja përmendet si Çiflig. Disa vite më vonë (1741),  Sanxhaku i Vlorës përfshiu të gjithë shqiptarët e jugut nga Shkumbini deri në Delvinë. Kazaja e Myzeqesë varej nga ky sanxhak. Trojet e Lushnjës dhe të rrethinave të saj, u thirrën Nahija e Myzeqesë, qendër e së cilës u bë fshati Karbunarë. Në vitin 1744 Lushnja paraqitet si katund me 57 shtëpi dhe rreth 500 banorë, ndërsa Karbunara me 47 shtëpi. Në këtë periudhë Lushnja mori pamjen e qyteze të vogël ajo kishte një kishë dhe dy rrugë të shtruara me kalldrëm. Afërsisht në vitin 1770, me nismën dhe mbështetjen e gruas së Kurt Pashës, Hanko Pasha, ngrihet xhamia e parë në Lushnjë e cila ka ekzistuar deri në vitin 1967. Lushnja përgjatë gjithë shekullit XVIII fillon gradualisht të zgjerohet dhe të marrë pamjen e një qendre të rëndësishme banimi dhe tregtie.
Në vitin 1830, Lushnja citohet për herë të parë në Fjalorët enciklopedik evropianë. Aty thuhet se “Lusnia” ka 200 shtëpi dhe është e banuar nga myslimanët dhe të krishterët. Pra në vetëm një shekull kemi një trefishim të popullsisë e cila kishte arritur afërsisht në 1800 banorë. “Qyteza” kishte rrugë me kalldrëm, një kishë, një xhami, një teqe, dhe dy puse uji për nevojat e vendasve. Numëronte katër varreza të vogla “publike” të vendosura anës kodrave.
Në vitin 1848 në Lushnjë erdhi poeti dhe piktori i njohur Edwart Lear i cili qendroi këtu për disa orë, për t’u nisur përsëri drejt Beratit. Ai e përshkruan Lushnjën (Lusnia) si një fshat të pajisur me hane për udhëtarët.
Në vitin 1860 në Lushnjë u hap shkolla e parë, ku përveç mësimit të gjuhës greke, mësohej shqip në mënyrë të fshehtë. Shkolla ngrihej afër kishës ShënePremte. Mësuesit e parë ishin Ndin dhe Gori Ziu, babë e bir, nga Gorreja. Po në vitet 1860-1870 në Lushnjë u hap dhe shkolla Mejtepe (shkolle fillore fetare osmane), ndërsa në Karbunarë ishte e hapur një tjetër shkollë mejtepe pak vite më parë.
Pas vitit 1870 Lushnja filloj të dallohej si qendër dhe të marrë pamjen e një qyteti. Në këtë periudhë mendohet të jetë ndërtuar teqeja e “Baba Skënderit”.
Në vitin 1894-1896 Qendra e Kazasë së Myzeqesë (nënprefektura), kaloi nga Karbunara në Lushnjë.
Në vitin 1920 në Lushnjë, u mbajt "Kongresi Kombëtar" që njihet në histori si Kongresi i Lushnjes, i cili i zhvilloi punimet nga data 21 deri më 31 janar. Në Kongres morën pjesë 54 delegatë të zgjedhur nga e gjithë Shqipëria dhe kjo është ngjarja e dytë më e rëndësishme për kombin shqiptar pas shpalljes së pavarësisë. Qëllimi i Kongresit ishte studimi i situatës së brendshme dhe të jashtme të vendit dhe masat që duhet të merreshin për shpëtimin nga reziku i copëtimit të Shqipërisë. Gjithashtu u propozua për të zgjedhur Tiranën si Kryeqytet i Shqipërisë. Ky Kongres u mbajt ne shtëpinë e patriotit lushnjar Kaso Fuga. Kjo shtëpi është muze qysh prej vitit 1960.
Gjeografia
Lushnja gjendet në perëndim të Shqipërisë, pikërisht në të ashtuquajturën Ultësira Perëndimore. Karakterizohet nga një reliev i bute, me pjesën dërrmuese te sipërfaqes te zëne nga fusha dhe kodra të buta. Lushnja ka një pozicion te favorshëm gjeografik duke qene një udhëkryq shumë i rëndësishëm, afër me portet kryesore te vendit, si dhe aeroportin e vetëm të vendit.
Kultura
'''Lushnja dallohet si një nga rrethet me prodhim të rëndësishëm kulturor. Në Lushnjë kanë lindur dhe janë rritur artistikisht shumë personalitete të kulturës shqiptare.'''
Në fushën e sportit përmendet veçanërisht dëshmori i futbollit lushnjar dhe atij shqiptar legjenda Abdurrahman Roza Haxhiu ndaj në shenjë respekti për kontributin që ka dhënë ky futbollist dhe trajner në futbollin lushnjarë dhe atë shqiptarë stadiumi i qytetit të Lushnjes mban emrin e tij.
Në fushën e dramaturgjisë përmenden veçanërisht dramaturgu Loni Papa,aktorja Margarita Xhepa, aktori Ilia Shyti, si dhe aktori-regjisor, Gjergji Lala (tani gjendet në Itali dhe vazhdon të punojë si aktor; roli i tij i fundit është ai i ambasadorit sovjetik në filmin "Il papa buono"). Lushnja është vendlindja e këngëtares më të madhe shqiptare të të gjitha kohërave, Vaçe Zela, artiste e popullit dhe familjare e afërt me familjen e njohur Tushe. Gjithashtu edhe këngëtarin e qytetit Luan Manahasa. Të përmendur prozatorët Vath Koreshi, Halil Jaçellari e Lazër Radi (figurë poliedrike). Por Lushnja është vendi i poetëve Faslli Haliti për të arritur tek Visar Zhiti, Fatbardh Rustemi, Bujar Xhaferri etj. Brezi më i rëndësishëm i poetëve të sotëm të Lushnjës përfaqësohet nga emra shumë të përmendur shkrimtarësh që janë bërë të njohur e të vlerësuar lart nga kritika jashtë Shqipërisë si : Shpendi Sollaku, Jozef Radi e Gëzim Hajdari në Itali, Ferdinand Laholli në Gjermani, Gazmend Kapllani në Greqi.
Në fushën historike përmënden patriotët: Besim Nuri, Nebi Sefa, Bajram Haxhiu, Sheh Ibrahim Karbunara, Ferit Vokopola, LLazar Bozo, Qerim Arapi, Andrea Papai, Hamit Xheka, Rrahman Uruçi e të tjerë… Ndërsa nga patriotët lushnjarë në mërgim me një veprimtari të gjerë patriotike për çështjen kombëtare shqiptare përmendet veçanërisht Qerim Haxhiu i cili ishte figura më emblematike e kolonisë shqiptare në Egjipt.
2. Legjenda e Lumenjve të Bardha
Një tjetër legjendë e njohur e Lushnjës flet për lumenjtë e bardhë që rrjedhin nëpër qytet. Thuhet se ujërat e këtyre lumenjve janë të shenjta dhe kanë aftësinë të kurojnë sëmundjet. Vizitorët dhe banorët shpesh bien dakord se uji i lumenjve të Lushnjës ka një cilësi të veçantë, dhe shumë njerëz vijnë për këto burime natyrore.
3. Legjenda e Kishës së Shën Merisë
Kisha e Shën Merisë është një nga ndërtesat më të njohura historike në Lushnjë. Sipas legjendës, kjo kishë është ndërtuar mbi themelet e një kishe të vjetër të cilën ajo e zuri vendin. Thuhet se ndërtimi i kësaj kishe u krye në një natë, dhe muret u ndërtuan me gurë të çelët. Megjithëse kisha është përmirësuar dhe ndërtuar disa herë gjatë historisë së saj, legjenda e ndërtimit të saj të shpejtë mbetet ende një pjesë e veçantë e historisë së Lushnjës.
4.Legjenda e Kodrës së Çetës
Kodra e Çetës është një kodër e cila ndodhet në afërsi të qytetit të Lushnjës dhe ka një rëndësi historike të madhe. Sipas legjendës, kjo kodër ka qenë vendi ku një grup çetnikësh të njohur mbroheshin dhe kryenin veprimtari të tyre kundër armiqve. Kjo legjendë shpalos rrëfimin e kohërave të vështira të betejave dhe rezistencës së popullit në këtë zonë.
Monumentet e kulturës në territorin e Bashkisë së Lushnjës
“Manastiri i Ardenicës” Manastiri i Ardenices Ky objekt i rëndësishëm kulti ngrihet në një vend dominues në kodrat me të njëjtin emër, në lartësinë e 200 m mbi nivelin e detit. Në anën lindore të tij ndodhet qyteza e Kolonjës, në pjesën jugore ndodhet fshati Ardenicë, ndërsa në anën perëndimore gjendet fshati i Libofshës. Mendohet se themelet e këtij manastiri janë hedhur në vitin 1282 me nismën e perandorit Andronik II Paleolog të Bizantit, i cili e ngriti këtë tempull pas fitores mbi anzhuinët në Berat. Shtysë për këtë veprim do të jetë bërë ndodhja në atë vend e kapelës së Shën Triadhës, e ngritur aty shekuj më parë. Ekziston hipoteza se kapela mund të jetë ndërtuar në themelet gërmadhë të një tempulli pagan, i cili ka qenë ndërtuar për nder të hyjneshës Artemisa nga ka rrjedhur dhe emri i sotëm Ardenica.
Shumë pranë këtij tempulli, në rrethinat e të cilit sot ndodhet manastiri, kalonte dega jugore e rrugës antike Egnatia, pikërisht 1 km në perëndim të tij. Përreth manastirit vërehen, aty-këtu, ndërtime të vjetra, të cilat të japin mendimin se rreth tij ndoshta ka pasur një qendër të banuar. Në altarin e Kishës së manastirit të Ardenicës, është bërë edhe kurorëzimi i martesës së heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastrioti me Andronika Arianitin. Manastiri zotëronte  edhe një bibliotekë të pasur me botime të kohës, por edhe shkrime të periudhave të mëparshme. Gjatë shek. XVII ka qenë mjaft i përmendur për pasurinë e bibliotekave të tij edhe në Greqi, prej nga vinin me shumicë studiues e fetarë. Por nga zjarri i vitit 1932, humbi përfundimisht pjesa ku ndodhej biblioteka, nga të cilat nuk mbetën veçse disa volume. “Kapela e Shën Triadhës”  gjendet në pjesën verilindore të manastirit të Ardenicës. Ajo ka përmasa 7,5 x 3,7 m. Hyrja e saj është në anën perëndimore, e pajisur me dy dritare të vogla në faqen jugore. Kjo kapelë është ndërtuar me gurë shtufi dhe është e pajisur me një hapësirë, muri gjysmërrethor i së cilës e ndan atë nga një sternë uji. Porta e kapelës është mbuluar me hark guri. Pranë dritares lindore të saj ndodhet edhe një basoreliev qeramike.
“Dekoracioni mural” , vepër e artistëve Kostandin dhe Athanas Zografi, u realizua në vitin 1745. Ai përfshin muret anësore të sallës dhe faqen perëndimore të narteksit, me një program të pasur ikonografik nga historia e Dhjatës së Re. Piktura e ndarë në regjistra përbëhet nga kompozime katërkëndëshe, brezi ornamental me profetët dhe shenjtorët në këmbë me madhësi natyrale. Gjithashtu, programi ikonografik, në faqen lindore përfshin  afresket e absidës, Shën Mërinë Platitera me Krishtin e vogël në prehër dhe anash saj, engjëjt me ilitot e hapura. Lart mbi hark, "Liturgjia e Shënjtë" dhe figura shenjtorësh të paraqitura në tors, janë piktura në të dy anët e mureve të altarit, poshtë Platiterës. Etërit e Kishës janë paraqitur si hierarkë, dhe në fund Kungimi i Apostujve. Në të dy niket, afresket paraqesin Krishtin përpara kryqit dhe Shën Theoforin e Martirizuar nga luanët. Në murin jugor trajtohen skena nga jeta e Shën Mërisë, që nga lindja e saj dhe peripecitë që lidhen me jetën e Krishtit, si Ngjallja e Shën Llazarit, Darka mistike, Lutja në malin e ullinjve, Magjistarët dhe përfundon me puthjen e Judës, për të vazhduar më pas në faqen perëndimore. Në qendër të saj qëndron Fjetja e Shën Mërisë dhe skena të tjera që plotësojnë dekoracionin. Në murin verior, ndonëse një pjesë e afreskeve mungon, piktura vazhdon me ciklin e Vuajtjeve. Vajtimi, Ngritja nga varri, Zbritja në ferr, etj. dhe poshtë tyre ndodhen skena të tjera që paraqesin Krishtin si Kryehierark ose simbolet e Shën Mërisë si tek Dritëdhënësja dhe Hymnizimi i saj si mëmë e zotit,etj. Shenjtorët e kishës, me qëndrimet ballore, vendosur sipas rëndësisë së tyrë në bazën e murit, shquhen nga karakteristikat individuale,si Shën Gjergji veshur me gëzofin e leshtë, Minai dinamik, Nestori me shprehjen melankolike dhe Shën e Djela si Virgjëreshë. Në radhën e shenjtorëve është edhe Johan Kukuzeli, personazh historik i shekullit XI-të. Shohim që i një frymëzimi lokal është peizazhi lirik nga skena e Magës me kafshët që kullosin dhe barinjtë me qëndrimet e lira ose gjallëria e vrapit të kuajve nga kthimi i Magëve, trajtime që tregojnë për të tjera prirje realiste të stilit të këtyre piktorëve. Vepra e Zografëve tregon për nivelin mjeshtëror që arritën piktorët në kulmin e aktivitetit të tyre, të konceptimit estetik të kohës që jetuan, duke u bërë burim frymëzimi për pikturimin e kishave të Myzeqesë gjatë shekujve XVIII-XIX-të. Mbishkrimi më i vjetër gjendet në hyrjen qendrore të Manastirit dhe mban datën 1 maj 1477. Nuk dihet me saktësi se ku mund të ketë qënë më përpara, ose çfarë simbolizon kjo datë, ndoshta zbulimet e mëtejshme do të hedhin dritë. Një tjetër mbishkrim lexohet  në brendësi të Naosit mbi portën kryesore të tij dhe na jep vitet 1743 – 1744, që është edhe periudha e pikturimit të kishës së Shën Mërisë nga vëllezërit piktorë Kostandin dhe Athanas Zografi. Në manastir ndodhen edhe dy pllaka me data të ndryshme, që i përkasin shekullit XVII. Njëra pllakë, me vitin 1754 ndodhet në pjesën perëndimore të hajatit të kishës, ndërsa tjetra fikson vitin 1770 dhe ndodhet në një nga harqet e furrës.
Ndodhet pranë qendrës së qytetit, (në rrugën Abaz Bej Lushnja), banesa është dykatëshe e tipit beratase. Banesa mendohet të jetë ndërtuar në gjysmën e dytë të shek XIX. Kjo shtëpi njihet në histori si shtëpia ku kreu punimet Kongresi Lushnjes.
Kisha mendohet të jetë ndërtuar në vitin 1198. Në vitin 1600 ajo u shkatërrua deri në themel nga turqit. Më pas, aty nga viti 1750 u rindërtuar përsëri mbi themelet e kishës së vjetër'.
Për këtë kishë nuk dihet data e ndërtimit, por mendohet e mesit të shek. XVIII. Ajo është pikturuar nga Nikolla Çetiri nga Grabova.
Kjo kishë është ndërtuar në vitin 1811. Ajo është pikturuar në vitin 1813 nga Johan dhe Nikolla Çetiri nga Grabova.
Kjo kishë është pikturuar nga Johan Çetiri dhe nipi i tij Nikolla nga Grabova, në vitin 1801. Ndryshe nga shumë kisha të Myzeqesë, këtu pjesët përbërëse, naosi, narteksi dhe hajati, janë të dalluara nga njëra-tjetra. Naosi është i tipit bazikal, me përmasa të brendshme 14x8,40 m, i ndarë nga dy radhë kolonash druri në tre nefe. Kolonat janë të veshura me dërrasa. Ato janë të lidhura ndërmjet tyre me harkada në drejtimin gjatësorë. Edhe arkadat janë ndërtuar me strukturë çatmaje (me kallama).
Ura e Kasharajt është një urë e vogël mbi një vijë uji që derdhej në përroin e fshatit. Ajo njihej prej vendasve me emrin 'Ura e Sefës'. Sipas teknikës së ndërtimit, ura mendohet se mund t'i përkasë Mesjetës, ndoshta në shekujt XII-XIII.
Ajo ndodhet në qendër të fshatit Karbunarë e Madhe, vetëm 300 m nga rruga nacionale Lushnjë-Berat. Njihet edhe me emrin "Ura e Begëve". Për nga teknika e ndërtimit, mendohet që t'i përkasë periudhës mesjetare dhe të jetë ndërtuar në shek XVII.
Disa prej “objekteve natyrore”  në territorin e Bashkisë së Lushnjës
Emblema
Stema ka formën e një parzmoreje, e cila nënkupton mbrojtjen e qytetit. Ngjyra jeshile nënkupton fushën e gjelbër te Myzeqesë, ndërsa shkrimi “Republika e Shqipërisë” nënkupton shtetin, ku ndodhemi. Rrethi përfaqëson Rrethin e Lushnjes, i cili ndodhet ne fushën e gjelbër te Myzeqesë. Ne brendësi te tij janë vendosur këto elemente: • Flamuri kombëtar si dhe Shtëpia Muze “Kongresi I Lushnjes”, dt.21.01.1920, te vendosur ne qendër, nënkuptojnë, se Lushnja është një vend historik. • Degët e ullirit tregojnë, se Lushnja është një vend i ngrohte, bujqësor dhe pjellor
Njerëz të shquar nga Lushnja
Më poshtë është një listë e njerëzve të shquar që kanë lindur në Lushnjë, (Shqipëri), ose që kanë kaluar shumicën e jetës në Lushnjë.
Diferenciali
Diferenciali - Është pajisja që diferencon numrin e rrotullimeve të dy rrotave aktive, kur njëra prej tyre përshkon një hapësirë më të madhe se rrota tjetër (në kthesa).
Kuçova
Kuçova është një qytet në Shqipërinë e Jugut
Historia
Kuçova ka qenë vendbanimi i hershëm Ilir i fisit Desaret. Nga gërmimet e bëra në periferi të qytetit të Kuçovës (në komunën Perondi ku ndodhet sot Kisha e vjetër e Shën Nikollës) del se kjo trevë ka qenë një vendbanim i lashtë me një kulturë të zhvilluar, gjë që vërtetohet nga mënyra e ndërtimit të shtëpive dhe e shëtitores për banorët e saj. Kjo shëtitore ka përmasat e një bulevardi të vërtetë (10 m gjerësi dhe 50 m gjatësi) të shtruar me kalldrëm e me gurë të gdhendur bukur. Po kështu në kodrën e Omurit në verilindje të qytetit, janë gjetur punime mbrojtëse ilire e mbi të gjitha një pishtar (i ekspozuar në muzeun e Beratit), i cili shërbente për të sinjalizuar rrezikun armik nga njëra kala në tjetrën si dhe në të gjithë zonën. Nga gërmimet e bëra në vitet ‘40 – ‘50 të shekullit të kaluar u nxorën në sipërfaqe amfora, shpata e mburoja të kohës ilire. Në kohët e Mesjetës është shfrytëzuar për interesa jetike të banorëve vendas edhe nafta e dalë në sipërfaqe me vetërrjedhje. Në fund të viteve 1700 – fillimi i viteve 1800, banorë kuçovare si fiset e vjetra Bolanët, Skurot e më vonë Kurtët, kanë shitur naftë bruto për myzeqarët, të cilët e përdornin për bucelat e rrotave të qerreve si vaj grasatues e më pas për djegie.
Në vitet e Luftës së Parë Botërore, në periferi të Kuçovës (aty ku sot janë varrezat e qytetit) u vendos një repart ushtarak austriak. Në vitin 1916, një inxhinier gjeolog, pjesëtar i këtij efektivi vuri re se uji i përroit që rridhte nga kodra e Omurit vinte me naftë. Pasi e shëtiti më këmbë vendin ai arriti në përfundimin se Kuçova ishte një vend me pasuri të mëdha nafte. Këtë fakt ai e bëri publik në vitin 1918. Që nga viti 1918 e deri në vitin 1924, në Kuçovë erdhën shumë shoqëri kërkuese nafte si AIPA (Azienda Italiana Petroli Albania), një shoqëri Anglo-Persiane, Shoqëria Amerikane e Naftës si dhe shoqëri franceze etj. Në vitin 1928 në vendin që sot quhet “Dikatër” (D4) u shpua e dha naftë pusi i parë në Shqipëri. Që nga ky moment Kuçova u hodh në hartat gjeologjike të botës si vendburim nafte dhe më vonë edhe në hartat politike dhe ushtarake. Që nga viti 1928 e deri në vitin 1943, vendburimi i Kuçovës u shfrytëzua nga shoqëria italiane AIPA. Kjo shoqëri bëri marrëveshje me qeverinë e Mbretit Zog I, që nëse prodhimi i naftës në vit do t’i kalonte 50 000 tonët, kjo shoqëri do të ngrinte në Kuçovë një rafineri. Por ndonëse prodhimi i kaloi 170 000 tonët, rafineria nuk u ngrit, përkundrazi nafta e nxjerrë nisej për t’u përpunuar në Itali. Në historinë e Shqipërisë, Kuçova përmendet edhe si qyteti ku është organizuar greva e parë e punëtorëve në vitin 1936. Zhvillimin më të madh Kuçova e ka njohur pas Luftës së Dytë Botërore, sidomos në vitet 1975–1990. Popullsia e rrethit në fund të viteve 1980 arriti 32 000 nga 6 400 banorë që ishte në vitin 1938. Në vitin 1944, për stabilizimin e gjendjes shumë të rënduar në Kuçovë si pasojë e djegieve dhe shkatërrimeve të bëra nga pushtuesi, Qeveria e Përkohshme e Beratit urdhëroi ngritjen e një Komisariati të Jashtëzakonshëm për naftën. Ky komisariat do të kishte atributet e një drejtorie të përgjithshme, e cila do të vinte në punë të tërë sistemin e shfrytëzimit të vendburimeve.
Në vitin 1951, me vendim të veçantë të Qeverisë Shqiptare, në Kuçovë u krijuan 11 ndërmarrje ekonomike, ndërsa në vitin 1970 radhitej ndër qendrat më të zhvilluara në shkallë vendi. Në këtë periudhë në Kuçovë shtrinë veprimtarinë e tyre 15 ndërmarrje ku më të rëndësishmet ishin Uzina e Përpunimit të Naftës, Uzina Mekanike e Naftës, Shpim Shfrytëzimi, Ndërmarrja e Nxjerrjes së Naftës, TECI, Transporti, Ndërtim Montimi, Laboratori Shkencor i Naftës, Fabrika e Pluhurave Larës, Fabrika e Tullave(nder të paktat në Shqipëri që prodhojnë tulla me përqindje të lartë argjile), Shkolla e mesme politeknike (kjo shkolle ka arsimuar nxënës të ardhur nga të gjithë rrethet, shume prej të cilëve në ditët e sotme janë funksionare dhe pedagoge të rëndësishëm dhe me emër në universitetin e Gjeologji-Miniera) etj. Edhe pse Kuçova ka pasur një zhvillim industrial shumë të vrullshëm, deri në vitin 1991 ka qenë e përfshirë në rrethin e Beratit. Nga ai vit funksionon si rreth më vete, brenda Qarkut të Beratit.
Nevada
Nevada është një shtet në pjesën perëndimore, të Shteteve të Bashkuara. Nevada është shteti i 7-të për nga sipërfaqja, i 35-ti për nga popullsia ndër 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara. Gati tri të katërtat e popullsisë së Nevadës jeton në Qarkun Klark, i cili përfshin zonën metropolitane Las Vegas-Paradise, ku ndodhen tre qytetet më të mëdha të shtetit.
Kuçova
Gjeografia
Përpara viteve 1990-te Kuçova bënte pjesë në rrethin e Beratit. Sot paraqitet si rreth me vete dhe kufizohet nga Berati në jug, Elbasani në veri dhe Lushnja në veri-perëndim. Kjo zonë ka një reliev kodrinor-fushor, klime mesdhetare me verë të nxehte dhe të thatë, dimër të ftohtë. Ky qytet ka arritur shifrën rekord në Shqipëri për temperaturën më të larte të regjistruar me 44,4 °C në korrik 1986. Në përgjithësi mbizotërojnë dherat e buta të kafenjta, të përshtatshme për kultivimin e shumë kulturave bujqësore (si të lashtat ashtu edhe shume drurë frutore veçanërisht ullishtë dhe vreshtat). Përshkohet nga lumi Devoll, në veri-perëndim në afërsi të fshatit Kozare.
Nevada
Kryeqyteti i Nevadës është Carson City. Nevada njihet zyrtarisht si "Shteti i Argjendtë" për shkak të rëndësisë së argjendit në historinë dhe ekonominë e saj. Ajo njihet edhe si "Shteti i Lindur në Betejë", për shkak se ajo e fitoi shtetësinë gjatë Luftës Civile.
Kuçova
Demografia
Aktualisht popullsia e rrethit Kuçovë është rreth 48 288 banorë. Nga kjo popullsi 30 441 banorë banojnë në Bashkinë e Kuçovës, duke e renditur të 12-tën nga 65 bashki në shkallë vendi. Dendësia e popullsisë kap shifrën 567 banorë/km², gjë që e rendit këtë rreth si më të populluarin në shkallë vendi. Raporti i shpërndarjes së popullsisë qytet-fshat është progresiv dhe tepër dallues në raport me rrethet e tjera në vend, duke variuar nga 63 % banorë në qytet deri në 37 % banorë në fshat.
Nevada
Nevada është kryesisht shkretëtirë dhe ka reshje të pakta, shumica e saj ndodhet në Great Basin (Ultësira e Madhe). Zonat në jug të Ultësirës së Madhe ndodhen brenda shkretëtirës Mojave, ndërsa Liqeni Tahoe dhe lugina Sierra Nevada në skajin perëndimor. Rreth 86% e tokës së shtetit menaxhohet nga juridiksione të ndryshme civile dhe ushtarake të qeverisë federale amerikane.
Kuçova
Ekonomia
Kuçova ende vazhdon të ruaje fizionominë e dikurshme si qyteti i parë i industrializuar i Shqipërisë. Karakteristike e këtij qyteti është : Sot ky komunitet ka komoditetin të realizoje nevojat për shërbimet e komunikimit nëpërmjet Internetit dhe telefonisë fikse dhe celulare. Kuçova lindi si qytet i naftëtarëve dhe si i tille njihet deri në ditët e sotme. Ekonomia në vitet e kaluara ishte e bazuar tek burimet naftëmbajtëse dhe në funksion të tyre u ngritën dhe ndërmarrje si Uzina Mekanike e Naftës, Shpim Kërkimi, Shpim Shfrytëzimi etj, që punësonin një numër të konsiderueshëm punëtoresh.
Nevada
Shtetet e Bashkuara e aneksuan zonën në vitin 1848 pas fitores së tyre në Luftën Meksikano-Amerikane, dhe ajo u përfshi si pjesë e Territorit të Utah në 1850. Zbulimi i argjendit në Comstock Lode në vitin 1859 çoi në një bum të popullsisë, që u bë një shtysë për krijimi i Territorit të Nevadës jashtë Territorit të Utah në 1861. Nevada u bë shteti i 36-të më 31 tetor 1864, si i dyti nga dy shtetet që iu shtuan SHBA-së gjatë Luftës Civile (i pari ishte Virxhinia Perëndimore).
Kuçova
Kultura
Në jug të Kuçovës, më pak se 3 km nga qendra e qytetit, në fshatin Perondi gjendet një nga kishat më të vjetra, për të mos thënë më e vjetra në Ballkan akoma në këmbë. Ndërtimi i takon '''shek. të X dhe është një shprehje tipike e arkitekturës bizantine''' të veprave të kultit, ku në muratorë kombinohet guri me terrakotën dhe ku volumet modeste kompensohen me pasurinë e elementëve arkitekturore.