cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aparteidi
Mposhtja e aparteidit
Indianët dhe mulatët nuk ranë në grackën e qeverisë: 80% e personave me të drejtë vote nuk dolën në zgjedhje. "Reformat" e qeverisë, në vend që të qetësonin situatën, shkaktuan protesta të reja. Filloi të zhvillohet një kulturë dhune: Bashkëpunëtorët zezakë të qeverisë të cilësuar si marioneta të sistemit filluan të vriteshin,ndërsa zyrat e tyre të digjeshin; filloi ndjekja, keqtrajtimi dhe djegia e gjallë e bashkëpunëtorëve. Autobombat shpërthenin në qendra tregtare, hidheshin bomba dore në restorante. Në vitin 1986 u shpall gjendja e jashtëzakonshme. Aktivistët filluan të ndiqeshin deri në Paris dhe Londër, ndërsa ata që u zunë u burgosën në vend. Brenda tre muajve u burgosën 20.000 aktivistë.Përkundër të gjitha pritjeve, presidenti Botha nuk i thelloi reformat, por vazhdoi politikën pasive, gjë që shkaktoi pakënaqësi jo vetëm brenda vendit, por edhe jashtë tij. Sanksionet dhe masat diplomatike kundër Afrikës së Jugut nga partnerët më të rëndësishëm e sollën vendin në një krizë ekonomike dhe izolim politik. Afrika e Jugutndodhej përpara shembjes. Aparteidi e kishte futur vendin në qorrsokak.
Fundi
parapamje|[[Nelson Mandela]] Por siç shkruan edhe Mandela më vonë në autobiografinë e tij "momentet më të pashpresa janë rastin më i volitshëm për të ndërmarrë iniciativa të reja." Në këtë mënyrë nisën bisedimet e para me grupet e ndryshme, e madje edhe me vetë presidentin Botha. Kështu u arrit më të njihej nga afër frika e të bardhëve nga ndryshimet në pushtet, frika për marrjen e pushtetit nga një shumicë aq e madhe, e panjohur dhe e frikshme zezake.Kjo ishte gjendja në vitin 1989, në kohën kur pas një ataku në zemër të Bothas, pushtetin e morri Frederik Vilhelm de Klerk. De Klerk nuk kishte ngurruar asnjëherë të shprehte vullnetin e tij për reforma rrënjësore. Në fjalimin e tij të njohur me rastin e hapjes së parlamentit më 2 shkurt 1990, de Klerk konstatoi dështimin e politikës së Aparteidit dhe paralajmëroi këto masa:
Afrika e Jugut arriti në këtë mënyrë në reformat më vendimtare në historinë e saj. Ligjet e Aparteidit u hoqën një nga një. Aparteidi u mposht dhe tani duhej gjetur një zgjidhje e qëndrueshme për një Afrikë demokratike të Jugut.
Miqësia parlamentare Kosovë-Francë
Miqësia parlamentare Kosovë-Francë është një nismë me të cilën kuvendari i Kuvendi të Kosovës, Sabri Hamiti më 3 mars 2009, ka dalë para ambasadores së Francës, Delphine Borione për zyrtarizimin e miqësisë së Kuvendi të Kosovës me Asamblenë Kombëtare të Francës.
Instituti Kosovar për Kërkime dhe Zhvillime të Politikave
thumb|200px|Logoja e KIPRED-it
Miqësia parlamentare Kosovë-Francë
Sipas kësaj nisme duhet të formohej një grup parlamentarësh nga Kosova dhe Franca të cilët do të përkujdesej për thellimin e miqësisë institucionale në mes të dy shteteve, rreth zhvillimit të politikës, kulturës, shoqërisë dhe segmente tjera të jetës.
Instituti Kosovar për Kërkime dhe Zhvillime të Politikave
Instituti Kosovar për Kërkime dhe Zhvillime të Politikave - KIPRED (ang. Kosovar Institute for Policy Research and Development).
Misioni, qëllimet dhe parimet Misioni i KIPRED-it është përkrahja dhe fuqizimi i demokracisë dhe i vlerave demokratike në Kosovë dhe rajon.
KIPRED-i udhëhiqet nga këto parime:
Njësia administrative Perondi
Komuna Perondi është një komunë në Rrethin e Kuçovës në Shqipëri.
Perondia është komuna më e madhe e rrethit të Kuçovës e lokalizuar në jug-lindje të qytetit. Kjo komunë ka rreth 10.000 banorë dhe është e përbërë nga fshatrat : Perondi, Tapi, Rreth-Tapi, Magjatë, Goraj, Velagosht, Drizë dhe Dikatër. Perondia është fshati më i hershem në trevën e Kuçovës dhe mendohet se është krijuar qysh nga koha e Bizantit. Kisha e saj është e shekullit XI. Thuhet se aty ka pasur edhe një manastir prej shekullit VI.
Tokat e Perondisë janë pjellore, ku drithërat zënë vendin kryesor të prodhimit bujqësor. Po kështu edhe blegtoria është e zhvilluar në këtë komunë.
Nga cilësitë që gëzon ky fshat si dhe nga dëshmitë e të parëve, mendohet se emri i fshatit vjen nga fjala “Perëndi”.
Lidhje të jashtme
Forumi i Kuçovës
Atropa
thumb|Helmarina thumb|Helmarina
G8
thumb|250px|Grupi i tetëshes (G8).
Grupi i tetëshes (G8) është një forum ndërkombëtar i përbërë prej tetë shteteve më të industrializuara, përfaqsuesit e të cilëve mblidhen çdo vit të diskutojnë në përgjithësi çështjet e rëndësishme ekonomike, por edhe ato politike të botës në veçanti. Në këtë grup bëjnë pjesë këto vende: Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Japonia, Italia, Kanadaja, Rusia, dhe SHBA. Këto shtete përbëjnë 65 % të ekonomisë botërore. Komisioni evropian përfaqësohet gjithashtu në konferencat ë përvitshme të G8. Çdo vit njëri nga shtetet anëtare të G8 merr kryesinë e mbledhjes së grupit. Kryesuesit e takimit vendosin rendin e ditës dhe mikpresin mbledhjen e vitit. Kryesia për vitin 2007 mbahet nga Gjermania, e cila mikpret mbledhjen e 33 të grupit në Hailigendam, nga 6 qershori deri më 8 qershor. "Grupi i tetëshes" mendohet si grupi politikë bërës mbarëbotëror i nivelit më të lartë.
Gentian Muça
Gentian Muça (lindur më 13 maj 1987) është një futbollist shqiptar i cili luan me klubin shqiptar KF Tirana në Kategorinë Superiore. Në vitin 2009, ai u thirr në kombëtaren shqiptare por nuk mundi të debutonte për shkak të një dëmtimi.
Karriera me klube
Muça u transferua te Dinamo për sezonin 2009–10. Më 9 korrik 2009, ai bëri debutimin e tij në Ligën e Europës në ndeshjen e kthimit të raudit të parë kualifikues kundër skuadrës finlandeze Lahti, duke luajtur 90 minuta në fitoren 2–0 në stadiumin Qemal Stafa. Megjithatë, pavarësisht fitores 2–0, Dinamo u eleminua nga kompedicioni pasi kishte humbur ndeshjen e parë me rezultatin 4–1. Ai debutoi në kampionat më 23 gusht në ndeshjen hapëse të sezonit kundër Kastriotit, duke ndihmuar me një gol në fitoren 1–3, dhe deri në fund të sezonin do të zhvillonte 19 paraqitje me klubin që u shpall kampion për herë të 18të.
Ai përfundoi kontratën e tij me klubin shkodran Vllaznia më 14 janar 2012 pasi nuk u mor me sy të mirë nga trajneri i ri i skuadrës Rudi Vata. Ai u bashkua me Flamurtarin në të njëjtin muaj, duke firmosur një kontratë gjashtë mujore me të drejtë rinovimi edhe për sezon.
Muça luajti për pjesën e mbetur të sezonit 2011–12, duke u paraqitur në dhjetë ndeshje të ligës. Ai shënoi golin e vetëm për klubin vlonjat më 14 prill 2012 në fitoren 3–1 jashtë fushe kundër Apolonisë.
Tirana
Në korrik 2012, ai filloi negociatat me ish klubin e tij Tirana për një rikthim të mundshëm të tij në klubin kryeqytetas. Më 14 gusht 2012, Muça u transferua tek KF Tirana pasi u largua nga Flamurtari një muaj më vonë.
Sezoni 2012–13
Muça bëri debutimin e tij me klubin më 6 tetor 2012 në javën e gjashtë të Kategorisë Superiore kundër ish klubit të tij Flamurtari, duke luajtur në katër minutat e fundit të barazimit 1–1. Muça do të luante edhe dy minuta në fitoren 1–0 jashtë fushe kundër Vllaznisë më 10 nëntor 2012, duke e mbyllur fazën e parë të kampionatit me gjashtë minuta në dy ndeshje.
Në pjesën e dytë të sezonit, ai do të gjente më shumë hapsira për të luajtur, duke kokelsionuar plot 900 minuta në fushën e lojës. Ai do të luante plot 10 ndeshje si titullar dhe 90 minuta, duke ndihmuar Tiranën për t'a mbyllur sezonin në vendin e pestë me 43 pikë, duke dështur për t'u kualifikuar pë në kupa europiane.
Quatretonda
Quatretonda është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vall d'Albaida, të provincës Valencia, në Komunitetin e Valencias. Quatretonda ka 2534 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 43.5 km2.
Gentian Muça
Sezoni 2013–14
Për sezonin 2013–14, Muça e forcoi akoma më shumë vendin e tij si titullar, duke u vendosur në qëndër të mbrojtjes sëbashku me ish lojtarin e kombëtares Endrit Vrapi. Ai luajti ndeshjen e parë të sezonit më 1 shtator 2013 në barazimin pa gola kundër KF Laçit, kurse shënoi golin e parë të sezonit me penallti dy javë më vonë në fitoren 1–0 kundër Lushnjes.
Quatretonda
Lidhje të jashtme
Quatretonda
Gentian Muça
Sezoni 2013–14
Në pjesën e parë të sezonit 2013–14, Tirana do të kalonte periudhën më të errët në historinë e saj, duke e mbyllur atë me vetëm tre fitore në gjashtëmbëdhjetë ndeshje. Nga këto ndeshje, Muça u paraqit në dhjetë prej tyre në qëndër të mbrojtës. Gjithashtu gjatë kësaj kohe, Tirana ndërroi plot tre trajnerë, duke filluar me Nevil Deden, Alpin Gallon dhe më pas Gugash Magani. Deri në muajin dhjetor, Tirana ishte në vendin e fundit me vetëm 10 pikë pas 13 ndeshjeve, 7 më shumë se vendi i tetë që mbahej nga Flamurtari. Pikërisht me Maganin në krye, Tirana ndryshoi krejtësist fytyrë, duke fituar tre nga katër ndeshjet e muajit shkurt, përfshirë fitoren 1–0 në Derbi kundër Partizanit. Muça luajti si titullar në të katërta këto ndeshje.
Sezoni 2014–15
Muça debutoi në sezonin e ri më 24 gusht në ndeshjen e javës së parë kundër Apolonisë, duke luajtur 90 mintua në suksesin 3–0 në stadiumin Qemal Stafa. Më 18 tetor, në fitoren 3–1 kundër Kukësit në stadiumin Qemal Stafa, Muça shkaktoi një penallti në minutën e 81, kur rezultati ishte ende 2–1, pasi preku topin me dorë më zonë, por sulmuesi kroat Pero Pejić gaboi në ekzekutim duke goditur traversën.
Petrit Serjani
Petrit Serjani lindi më 16 shtator të vitit 1949 në Vlorë, ishte politikan shqiptar, Gjatë periudhës 1991 - korrik 1992 ishte kryeprokuror me vendim tė Parlamentit. U zëvendësua nga Maks Haxhia.
Gentian Muça
Sezoni 2014–15
Më 29 tetor, ai shënoi golin e parë kundër Apolonisë në ndeshjen e parë të fazës së dytë që u mbyll me sukesin 0–3 në stadiumin Loni Papuçiu. Në këtë ndeshje, ai hyri në pjesën e dytë si zëvëndësuesi i mesfushorit Meddie Kagere. Muça shënoi golin e dytë të sezonit kundër Elbasnit në Elbasan Arena, një gol i cili shkurtoi diferencën e vendasve nga 2–0 në 2–1, me Tiranën që në fund fitoi 3–2 falë golit të burundasit Selemani Ndikumana në minutën e 99-të. Goli erdhi pas një krosimi të Elis Bakaj në zonë në minutën e 27.
Më 1 prill 2015, në ndeshjen e javë së 30-të kundër Vllaznisë në shtëpi, Muça shënoi dygolshin e parë në karrierë duke ndihmuar skuadrën të përmbysë disavantazhin e pjesës së parë dhe të fitonte ndeshjen 2–1. Pas ndeshjes, ai ja dedikoi golat e tij tifozit Geri Allkaj i cili kishte humbur jetën dy ditë më parë në një aksident rrugor. Ai e mbylli sezonin me 38 ndeshje në të gjitha kompedicionet, ku 32 i luajti në kampionat, me Tiranën që e mbylli kampionatin në vendin e katërt dhe u eleminua në gjysmë-finalen e kupës nga Laçi me rezultatin e përgjithshëm 1–0.
FK Kukësi
Më 12 qershor 2015, KF Tirana dhe FK Kukësi arritën marrëveshjen për huazimin e Muçës në Kukës për dy ndeshjet e klubit në Ligën e Evropës. Megjithatë, në fund të muajt, saktësisht më 29 qershor, presidenti i klubit Safet Gjici konfirmoi se Muça do të luante me klubin gjatë gjithë sezonit 2015–16.
Kombëtarja
Redaktuar më 3 nëntor 2014
Alma Lama
Alma Lama lindi në Krujë. Ajo është diplomuar në vitin 1999, në Fakultetin e Gjuhës dhe Letërsisë, Universiteti i Tiranës.
Maks Haxhia
Maksim Haxhia është emëruar kryeprokuror në muajin korrik të vitit 1992. Ai është kryeprokurori që qëndroi më pak në detyrë pasi u shkarkua në nëntor 1992.
Saint Xhons
Saint John's (Saint Xhons) është kryeqytet dhe qyteti më i madh i shtetit të ujdhesave Antigua dhe Barbuda. Qyteti ndodhet në kordinantat gjeografike 17.11667°N, -61.85°W. Qyteti ka rreth 24,226 banrë (2000), është qendër tregtare me port detar në ujdhesën Antigua.
Zavala County (Texas)
Zavala County është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kantoni Saint-Blin
Kantoni Saint-Blin (frëngjisht: Canton de Saint-Blin) është një kanton në departamentin Haute-Marne, rajonin Champagne-Ardenne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Blin. Ka sipërfaqe 224.04km2 dhe popullsi 2717 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Blin aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Sheh Mala
Biografia
U lind në Kobillogllavë pranë Rahovecit më 1865 me emrin Abdyl Maliqi, i biri i Fejzullah Hoxhës, shkollimin fillor e mori në teqen e madhe të Halvetive në Rahovec. Më tej ndoqi dhe kreu në medresen e Mehmed – Pashës në Prizren për 12 vjet. Aty nxuri jo vetëm arabisht, persisht e osmanisht, por edhe serbo-kroatisht. Në Prizren ndiqte edhe ligjëratat e Rexhep Hulus efendisë, i cili udhëhiqte teqenë e melamive aty, prej të cilit Abdyl Maliqi mori dorë në tarikat. Pasi kreu medresen u bë imam në Rahovec, ku më pas më 1304/1887 themeloi dhe i priu teqesë së Melamive. U njoh me nofkën Hilmi nga domethënia që ka kjo fjalë.
Përmes çështjeve të fesë i ka kushtuar kujdes edhe punës arsimore dhe ngritjes morale të bashkëqytetarëve të vet. Studjuesi Jashar Rexhepagiq e rendit ndër dervishët që kanë zhvilluar mësimet e shqipes në teqe, kur kjo ishte e ndaluar në kohën e Jugosllavisë, po ashtu jepte edhe njohuri të matematikës, gjeografisë dhe lëmijve tjera të dijes. Pas luftërave ballkanike dhe politikave kolonizuese të Mbretërisë Jugosllavisë, u jepte gajret bashkësisë përkundër padrejtësive të administratës.
Teqja që drejtoi nga shkollë shqipe u bë edhe fidanishte e poezisë dhe kangës popullore, burim i të cilave ishin dervishët dhe shehlerët.
Sheh Mala ndërroi jetë më 1928, shembullit e tij e ndoqën nxanësit Sheh Shaip Zurnaxhiu nga Mamusha, dhe Sheh Salih Çavolli nga Prizreni. Prijësinë e teqesë së Rahovecit e muar Sheh Emini, po ashtu nxënës i Hilmiut.
Vepra
Përpos veprimtarisë thjesht fetare, Sheh Mala ndjente prirje për të shkruar si dhe për të përkthyer. Njihet për Divanin e tij, vepër e cila numëron 77 vjersha në gjuhën shqipe, por ka shkruar edhe një divan në gjuhën turke. Në Divanin shqip i këndon virtyteve të cilat stolisin besimtarin mysliman. Po në shqip ka shkruar edhe 16 tregime religjioze, dy poezi "Derti i bylbylit" dhe "Fatkeqësia e fluturës". Gjuhës së Divanit të Sheh Malës për nga rëndësia që mbart në hullinë e historisë së gjuhës dhe dialektologjisë, i është kushtuar një studim nga gjuhëtari Idriz Ajeti.
Përveç shkrimeve autoriale, ka përkthyer prej arabishtes veprën Varidat të Sheh Bedredinit (v. 1420), vepër me rëndësi në mistikën islame, dorëshkrimi i përkthimit ka 400 faqe. Këtë vepër e ka përkthyer edhe në gjuhën turke si dhe mbi njëqind ilahi, të cilat janë kënduar në teqe.
Sheh Mala ruajti dhe transkriptoi disa prej vargjeve të dervishit vetmitar Pir Ikbalit nga Kashari, në një bllok shënimesh zbuluar më 1999 nga Nikollë Krasniqi.
Azem Galica
Azem Bejta (Galicë, 10 dhjetor 1889 – Junik, 15 korrik 1924) i njohur sipas zakonit, prej fshatit nga vinte si Azem Galica ka qenë luftëtar revolucionar shqiptar dhe udhëheqës i Lëvizjes Kaçake që luftoi për bashkimin e trojeve shqiptare.
Biografia
U lind në dhjetor të 1889 në Galicë (asokohe pjesë e pesë bajrakëve të Drenicës), i biri i Bejtes (Bejtullahut) dhe Sherifes së Kurt Selacit - nga martesa e parë e të atit kishte dy vëllezër, Seferin dhe Zenelin, ndërsa të një barku kishte motrën Mihanën dhe vëllain e vogël, Ademin. Më 1906 në një revoltë lokale kundër Shemsi Pashës, mbeti i vrarë i zoti i shtëpisë, Bejta. Kjo ngjarje dhe ndeja ndër oda e burrëruan parakohe Azemin.
Më 1910 Azemi rroku armët për të marrë pjesë në kryengritjen e përgjithshme në Vilajetin e Kosovës. Në vazhdë të kryengritjeve kundër regjimit xhonturk qe me drenicakët që shkuan pas Isa Boletinit, përkrah të cilit luftoi në Mitrovicë kundër ushtrisë serbe kur shpërtheu Lufta e Parë Ballkanike, në frontin e Podujevës dhe më pas në malet e Drenicës.
Lufta Ballkanike
Pas qëndresës dimrin e 1912, u kap nga forcat serbe dhe u mbyll në kampin e Rudnikut, katund afër Radishevës; pasi u arratis, i plagosur, e kapën sërish dhe e futën në burgun e Mitrovicës dhe mbas pak ditësh në kampin e Pozharevacit në Serbi së bashku me vëllezërit e tij. Pranverën e 1915 u arratisën dhe dolën në mal kaçakë, pasi u kthye shkoi në Klinë të Poshtme ku u takua me prindët e Shotës, ku vendosën për martesën. Dy javë më pas, Galicajt u rrethuan nga xhandarmëria serbe dhe pasi u gjuajtën, ngelën të vdekur dy vëllezërit e mëdhenj dhe iu bashkua Shota duke gjuajtur nga frëngjitë xhandarët serb.
Lufta e Parë Botërore: pushtim-administrimi austro-hungarez
Duke qenë se krahina e Drenicës ishte ndarë me vijë demarkacioni mes austro-hungarezëve dhe bullgarëve, veprimtaria kaçake e çetave të Azem Galicës lëvrinte sa në njërën, sa në tjetrën anë të kufirit. Kështu vazhdoi derisa u rrethuan një herë marsin e 1917 dhe u detyruan të gjenin strehë ndër bjeshkët mes Pejës e Istogut. Në vijim shkëmbyen zjarr me austro-hungarezët në Bajë dhe Llaush.
Më 1917 u takua me Kostë Vojvodën në Pridvoricë, ku arritën një marrëveshje për të ngritur një kryengritje të përgjithshme kundër austro-hungarezëve dhe bullgarëve në bashkërendim me planet e aleatëve në Frontin e Maqedonisë. Pas kryengritjes dhe zmbrapsjes së austro-hungarezëve nga pozicionet e tyre, njësitë serbo-malazeze i kthyen armët kundër çetave shqiptare të Drenicës, Pejës e Istogut.
Zgjedha serbe
Luftëtar i shquar popullor për çlirim e bashkim kombëtar, për një regjim shtetëror demokratik në Shqipëri, organizator i lëvizjes së armatosur në Kosovë kundër pushtuesve të ndryshëm gjatë viteve 1912 - 1924. Vdiq më 25/26 korrik 1924 në moshën 35 vjeçae. Varri i tij në shpellën “Quku që kërset”, 75 metra i thellë, mbetet i fshehur 47 vjet në saje të betimit të shokëve. .Në Golaj të Hasit më 1923-1924 Sali Morina u dha mësim  luftëtarëve të lirisë Shote dhe Azem Galica.
Veprimtaria
Veprimtarinë e tij patriotike e filloi në vitet 1910-1912, kur mori pjesë në kryengritjet antiosmane. Pas shpalljes së Pavarësisë luftoi në fillim, më 1912-1915 kundër pushtuesve serbë, dhe më pas, më 1915-1918 kundër pushtuesve austriakë e bullgarë. Gjatë Luftës së Parë Botërore drejtoi luftën e çetave kundër rivendosjes në Kosovë të pushtetit të borgjezisë serbomadhe. Pati përkrah tij deri në fund gruan e vet Shote Galica. Sipas direktivave të Komitetit Mbrojtja Kombëtare e Kosovës, në vitin 1919 mori pjesë në organizimin dhe drejtimin e Kryengritjes së Rrafshit të Dukagjinit, më 1921-1923 mbrojti Zonën Neutrale të Junikut, që shërbente si bazë e kryengritësve të Kosovës e të Malësisë dhe përkrahu kryengritjen e malësorëve të Shqipërisë së Veriut kundër regjimit reaksionar feudo-borgjez. Në vitin 1924 Azem Galica dërgoi luftëtarë për të marrë pjesë në Revolucionin demokratikborgjez të Qershorit. Vdiq nga plagët që mori në luftimet e përgjakshme të korrikut 1924, për mbrojtjen e zonës së lirë të Drenicës, "Arbanisë së vogël".
Trashëgimia
thumb|270px Si heronj kombëtarë, Azem dhe Shote Galica mishëruan rezistencën kosovare shqiptare. Populli Shqiptar u dha këtyre luftëtarëve për një çështje kombëtare një vend të duhur në histori, duke i festuar ata si martirë për kombin. Sakrifica e tyre u pa si integrale e përpjekjes kombëtare për të çliruar Kosovën nga sundimi serb. Në planin afatgjatë, vrasja e Azem Galicës dhe e shumë të tjerëve stimuloi dhe dha një shembull të rezistencës së shqiptarëve kundër shtypjes dhe pabarazisë në Kosovë. Azem Galica ishte një ndër luftëtarët më të shquar Shqipëtar, luftoi kundër Ushtrisë serbe por nuk ishte i vetëm kishte gruan e tij Shote Galicën me emrin e vërtetë si Qerime. Kishte Ushtrinë e tij me të cilën i përballoi Ushtrisë së Serbisë. Azem Bejta ishte shume i menqur, i pandalshem, mendonte si ideolog, luftonte si nje ushtri e tërë, ishte trimi më i madh por ndryshe nuk ishte as gruaja e tij.
Historia e Shteteve të Bashkuara të Amerikës
thumb|Krijimi i SHBA-ve|315px Banorët e parë të njohur në territorin e sotëm të Shteteve të Bashkuara besohet të kenë ardhur aty gjatë një periudhe prej disa mijëra vitesh, e cila filloi diku rreth 15,000 - 50,000 vjet më parë, duke e kapërcyer Beringinë për në Alaskë. Prova të qarta të vendosjes së këtyre kulturave në territorin që më vonë do të bëhej ShBA datojnë prej 14,000 vite më parë.
Hulumtimet kanë zbuluar shumë për banorët e parë vendasë në Amerikën veriore siç shpejgohet nga Cyrus Thomas. Njerëzit e Kolombosit bënë zbarkimin e parë të dokumentuar të botë-vjetërsve në territorin e sotëm të Shteteve të Bashkuara kur arritën në Portoriko gjatë udhëtimit të tyre të dytë më 1493. Juan Ponce de León, i cili arriti në Florida më 1513, konsiderohet Evropiani i parë që shkeli pjesën kontinentale të Shteteve të Bashkuara, megjithëse sipas disa provave, John Cabot mund të ketë arritur Anglinë e re më 1498.
Në fillimet e tyre, Shtetet e Bashkuara përbëheshin nga trembëdhjetë koloni, që ishin shtetet e sotme që okupojnë po të njëjtin territor që kishin edhe kur ishin koloni Britanike. Kolonistët amerikanë i mposhtën Britanikët në Luftën Revolucionare Amerikane të viteve të 1770-ta dhe shpallën pavarësinë më 1776. Shtatë vite më vonë, nënshkrimi i Traktatit të Parisit zyrtarisht ia njohu pavarësinë nga Britania e madhe. Në shekullin e nëntëmbëdhjetë, zgjerimi i territorit amerikan drejt perëndimit filloi, mbi besimin në Fatin e Manifestit, sipas të cilit Shtetet e Bashkuara do të okuponin të gjithë tokën e amerikës veriore nga lindja në perëndim, nga Oqeani Atlantik e deri tek ai paqësor. Më 1912, me hyrjen e Arizonës në Union, Shtetet e Bashkuara ia arritën qëllimit. Shtetet e Alaskës dhe Hawaiit u paranuan të dyja më 1959.
E ratifikuar më 1788, Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara shërben si ligj suprem amerikan në organizimin e qeverisë; Gjykatës supreme është përgjegjëse për ligjin Kushtetues. Ka pasur mjaft përparim social prej shekullit të 19-të; këto zhvillime janë reflektuar gjerësisht në Kushtetutë. Skllavëria u ndalua më 1865 nga Amandamenti i Trembëdhjetë i Kushtetutës Amerikane; Amandamenti i Katërmbëdhjetë dhe Pesëmbëdhjetë që e pasuan atë garantonin shtetësi për të gjithë personat e natyralizuar brenda territorit të Shteteve të Bashkuara dhe të drejtë vote për personat e të gjatha racave. Në vitet e mëvonshme, të drejtat civile u zgjeruan për gratë dhe amerikanët me ngjyrë, pas lobimit të aktivistëve socialë.Amandamenti i Nëntëmbëdhjetë i Kushtetutës Amerikane ndaloi diskriminimin gjinor në të drejtëne votës; më vonë, Akti i të Drejtave të Njeriut i 1964 dënonte si krim ndarjen ose veçimin e personave sipas racave në vende publike.
Epoka Përparimtare shënoi një kohë të zhvillimit ekonomik të Shteteve të Bashkuara, duke u zhvilluar në Të njëzetat hungëruese (Roaring Twenties). Sidoqoftë, Rënia e Wall Street më 1929 çoi tek Depresioni i madh, një kohë e rënies ekonomike dhe papunësisë së lartë. Rrjedhimisht, qeveria amerikane themeloi "New Deal" (Marrëveshjen e re), një seri e reformave dhe programeve që kishin për qëllim të asistonin ata që prekeshin nga Depresioni. "New Deal" kishte sukses të ndryshueshëm. Siqodoftë, kur Shtetet e Bashkuara hynë në Luftën e dytë botërore në dhjetor 1941, ekonomia shpejt u rimëkëmb, madje aq sa ShBA-të u bënë superfuqi botërore në agim të Luftës së Ftohtë. Gjatë Luftës së ftohtë, SHBA-të dhe Bashkimi Sovjetik ishin dy superfuqitë e botës, por me përfundimin e Luftës së Ftohtë dhe rënien e Bashkimit Sovjetik, Shtetet e Bashkuara mbetën superfuqia e vetme në botë.
Pavarësia e 13 kolonive
Si pasojë e rezistencës ndaj tatimeve u zhvillua Lufta e Pavarësisë së Amerikës nga 1775-ta deri më 1783-ta. Kështu më 4 korrik 1776 13-të kolonitë angleze shpallin pavarësinë. Ndërsa më 1783, Britania e Madhe e njohu pavarësinë e tyre dhe ju dha edhe tokat prapa tyre deri tek lumi Misisipi (Mississippi). Për shkak të kushtetutës së federatës të nxjerr në 17 shtatorë 1787, më 1789 Xhorxh Uashingtoni shpallet President i Shteteve të Bashkuara Amerikane.
Me blerjen e tokave në vitin 1803 sipërfaqja e ShBA-së shtrihej në tërë hapësirën në mes të Misisipit dhe maleve Roki (Rocky Mountains). Shtrirja tjetër e kufirit vazhdojë në vitin 1819 kur kësaj pjese ju bashkua edhe Florida e cila në atë kohë ishte spanjolle. pas një lufte të suksesshme ndaj Meksikës më 1848 kufiri u shtrin edhe mbi Arizonën Meksikën e Re dhe Kaliforninë. Këtyre ju bashkohet më 1845 edhe Teksasi (Texas), më 1867 Alaska e blerë nga Rusia. Më këtë përfundon edhe shtrirja e territorit të ShBA-ve deri në ditët e sotshme.
Perëndimi i Egër
Për politikën e jashtme të ShBA-së u bë e rëndësishme futja e doktrinës së Monros (Monroe Doctrin) në vitin 1823. Pushtimi në "Perëndimin e Egër" deri në Oqeanin Paqësorë, pushtim i cili u bë me të shpejtë me vendosjen e mërgatës nga Evropa. Ky migrimi brenda vendit, popullzimi i perëndimit lidheshin me valët e emigrantëve të cilët i jepnin shtytje të fortë përpara ekonomisë. Shtrirja e popullsisë ishte po ashtu e lidhur ngushtë edhe me dëbimin e Indianëve nga tokat e tyre në lindje të Misisipit dhe shkatërrimin e vendbanimeve të tyre në perëndim të shtetit të Arkansasit dhe Misurit (Missouri). Në këto pjesë Indianët vende-vende kishin vendbanimet e tyre, vende të cilat sot janë si rezervate Indiane.
Demokratët dhe Republikanët
ndërkohë lindin konflikte mes shteteve të industrializuara veriore dhe shtete agrare jugore me fushat e pasura të mëndafshit që i mbanin me punën e skllaveve të cilët edhe i sundonin nga aspekti shoqërorë, kulturorë e politik. Konfliktet shumohen dhe ndër to merr një rolë të madh edhe përdorimi i skllaveve në prodhim si dhe shtypja e tyre. Nga këto konflikte lindin partitë e "Demokratëve" dhe "Republikanëve" si më të mëdhatë ballë-për-ballë njëra tjetrës.. Përgjatë kohës nën udhëheqjen e Abraham Linkëlit (A.Lincoln), shtete jugore nga Virgjinia deri te Teksasi, më 1860/61 shpallin secesionin dhe krijonin Konfederatën e Shteteve të Amerikës. Mirëpo Konfederata pëson humbje të rëndë në luftën e përgjakshme që në historinë e këtij vendi ka hyrë si Lufta e Secesionit nga 1861 deri më 1865. Skllavëria si formë e sistemit sundues me këtë bie poshtë edhe përkundër faktit që barazia qytetare e të zinjve (popullata me prejardhjeje Afrikane) nuk u arrit. Në kohën pasuese me ndihmën e mbrojtjes së lartë doganore dhe shtrirjes së rrjetit hekurudhorë vazhdon në shkallë të madhe përparimi i industrisë.
Lufta e I-rë Botërore
Presidenti demokrat që udhëhoqi Amerikën nga 1913-1921 V. Vilsoni (Wiliem Wilson) në fillim të luftës së I-rë botërore deklaroi se ShBA-ja do të mbetej neutrale në luftën që zhvillohej nga ana e Gjermanisë perandorake në vitin 1917-të. Iniciativa e tij për krijimin e Lidhjes së Kombeve u refuzua në Marrëveshjen e Versait nga ShBA-ja. Konferenca e Uashingtonit 1821/22 e lartësonte Amerikën në nivelin më të lartë, të barabartë me fuqinë e flotës britanike.
Al Kapone
Gjatë viteve 1920-1933 Shtete e Bashkuara Amerikane përfshihen nga kriminaliteti i organizuar që paraqitej me tregtimin e alkoolit dhe që në histori ka hyrë si koha e Prohibicionit (Prohibition). Nga kjo kohë dalin emra të njohur të mafisë ndër të cilët dallohet Al Kapone (Al Capone).
Me rastin e Krizës Ekonomike Botërore, presidenti F.D. Ruzvelt (F.D.Roosevelt) i cili udhëhoqi ShBA-në nga 1933 deri më 1945 ndërmori reforma në ekonomi dhe në politikën sociale me qëllim të zëvendësimit të politikës liberale të ekonomisë me politikë shtetërore (New Deal). Në politikën e jashtme ShBA-ja gjatë këtyre viteve tentonte të ringjallte politiken pan-amerikane në moton "Fqinjësia e Mirë" në Amerikën latine.
Lufta e II-të Botërore
Duke përfillur mendimin e Izolacionistëve, ShBA-ja nuk hyri që në fillim në luftën e II-të botërore, por i ndihmonte forcat e vendeve kundër Fuqive të Boshtit. Ndihmat shtohen me të madhe pas vitit 1941 pas futjes në fuqi të Sistemit Lejë Pat (Leih-Pacht-System).
Sulmi i Japonisë në Përl Harbër (Pearl Harbor) më 7 dhjetor 1942-të shkakton shpalljen e hyrjes zyrtare të ShBA-së në luftën e II-të botërore kundër Japonisë. Me hedhjen e bombës atomike në Hiroshimë (Hiroshima) më 6 gusht 1945, ShBA-ja paraqitet si fuqia e parë bërthamore.
OKB dhe Plani Marshall
Me iniciativën e ShBA-së më 26 qershor të po këtij viti thirret në jetë Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe si fuqi botërore ekonomike dhe ushtarake organizojnë Planin Marshall nën presidentin H. S. Truman që udhëhoqi nga 1945-1953-ta. Me këtë planë i jepej një shtyre para ringjalljes së ekonomisë së shkatruar Evropiane dhe rindërtimit të përgjithshëm të Eropës së lodhur nga lufta.
Me doktrinën e presidentit Truman ShBA-ja vendosi themelet e krijimit të mbrojtjes ndaj depërtimit të komunizmit posaçërisht në Evropë, dhe siguronte hapësirën e zhvillimit të lirë të shteteve të pavarura në pjesën perëndimore të Evropës. Me themelimin e paktit të atlantikut veriorë (NATO) më 1949 dhe paktit të pacifikut më 1951 për Azinë jugore, nën udhëheqjen e presidentit D. D. Aizenhouer (D. D. Eisenhower) gjatë viteve të tij 1953-1961 dhe pas tij ShBA-ja siguronë fuqinë politike të saj në botë.
Lufta e Koresë
Kenedi në politikën e brendshme qëndronte për reforma të ekonomisë e sistemit në përgjithësi e veçanërisht për barazinë e plotë qytetare të të zinjve. Më 22 nëntor të vitit 1963, në Dallas (Teksas) në një paradë ndodhë vrasja e Presidentit Kenedi dhe pasardhësi i tij zgjidhet presidenti L. B. Gjonsoni (L. B. Jonson) i cili udhëhoqi deri më 1969. Gjatë kësaj kohe shpërthen konflikti i Vietnamit në Luftën e Vietnamit si lufta më e madhe pas luftës së II-të botërore; presidenti Gjonson me një ligjin e të drejtave qytetare mundohet të arrijë barazinë e të zinjve; Aktivisti dhe udhëheqësi i lëvizjes për barazinë e të drejtave qytetare të të zive M. L. King vritet në një atentat më 1968. Nga viti 1969 udhëheqjen e ShBA-së e merr përsipër republikani R. Nikson (R. Nixon) të cilit më 1974 i duhej të tërhiqej për shkak të një aferë që në histori ka hyrë si Afera Vatergetë (Watergate). Niksoni e kufizojë pjesëmarrjen e ShBA-sl në luftën e Vietnamit dhe vuri në lëvizje "Vietnamizimin" e konfliktit dhe më 27 janar 1973 vije deri futja në fuqi e marrëveshjes për armëpushim.
Më 1 janar 1979 ShBA-ja vendosë marrëdhëniet diplomatike me Republikën Popullore të Kinës dhe i ndërpresin me Tajvanin. Nga viti 1977 president ishin Xhimi Karteri (J. Carter) deri më 1981 pastaj Ronald Regani (R. Reagan) deri më 1989, Xhorxh H. Bushi i Vjetër (G. H. W. Bush) deri më 1993, Bil Klintoni (W. J. -Bill- Clinton) deri më 2001. Gjatë zgjedhjeve të vitit 2000, demokrati Al Gore pësojë humbje nga kundërshtari dhe presidenti i 43-të me radhë i tanishëm Xhorxh H. Bushi i Riu (G. W. Bush).
Superfuqia e vetme botërore
Shpërbërja e bashkimit të Republikave Socialiste Sovjetike, ndikojë që ShBA-ja të bëjë ndryshime në politiken e saj si superfuqi e vetme botërore. Pas arritjes së kulmit të luftës së fëlliqtë të zhvilluar nga armata dhe ushtria paramilitare serbe në Republikën Federative të Jugosllavisë ndaj civilëve, dhe paaftësisë së Evropianëve, ShBA-ja në rolin e superfuqisë ndërhyn dhe e qetëson për një kohë konfliktin në Ballkan dhe pas ri-marrjes së ofensivave (1999) të ushtrisë së Sllobodan Millosheviçit kundrejt popullsisë civile të Kosovës, marrin rolin udhëheqës për bombardimin e ofensivave dhe pjesëve tjera të Serbisë. Pas përfundimit të luftës angazhohen për vendosjen e paqes në Ballkan. Në kuadër të këtij procesi më 2007 presidenti Bush viziton Tiranë si qendër e paqes Ballkanike.
Lista e personaliteteve shqiptare
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja )''.
Figura Historike
ENVER HOXHA Ismail Qemali Ahmet Zogolli-Zogu I
Ura Oresund
Ura Øresund ose Öresund (Danisht: Øresundsbroen, suedisht: Öresundsbron, emri i përbashkët hibride: Øresundsbron) është një e kombinuar me dy udhë hekurudhore dhe carriageway dyfishtë Ura-tunel nëpër ngushticën Øresund.
Ura lidh Suedia dhe Danimarka, dhe kjo është rruga e gjatë dhe urë hekurudhore në Evropë. Ura Øresund gjithashtu lidh dy zonat kryesore metropolitane: ato të kryeqytetit danez i Kopenhagenit dhe të qytetit të mëdha suedeze e Malmö. Për më tepër, Ura Øresund lidh rrjetin rrugor të Skandinavisë me ato të Evropës Qendrore dhe Evropës Perëndimore.
Rruga ndërkombëtare evropiane E20 kalon kjo urë tunel-me anë të rrugës, dhe të linjës hekurudhore Öresund përdor hekurudhore. Ndërtimi i Link Belt Madh Fikse - e cila lidh Zealand të Funen dhe andej në Gadishullin Jutland - dhe Ura Øresund kanë lidhur Perëndimore dhe Qendrore në Skandinavi. Ura Øresund ishte projektuar nga praktika Daneze arkitektonike dissing + Weitling.
Arsyetimi për shpenzimet shtesë dhe kompleksitetit të lidhura me hapje një tunel për një pjesë të rrugës - jo thjesht rritjen atë pjesë të urës - ishte për të shmangur ndërhyrë me linjave ajrore nga afër Aeroportit Ndërkombëtar të Kopenhagës, dhe gjithashtu për të siguruar një kanal të qartë për anijet në mot të mirë apo i keq, dhe për të parandaluar floes akull nga bllokimi i ngushtë. Ura Øresund kalon kufirin midis Danimarkës dhe Suedisë, por në përputhje me Marrëveshjen Shengen dhe Bashkimi Nordik Pasaporta, nuk janë zakonisht ka inspektime pasaportë. Ka kontrolle të rastit doganore në kabinat e pagesave hyrje për të hyrë në Suedi, por jo për të hyrë në Danimarkë.
Ura Øresund mori 2002 Outstanding IABSE Struktura Award.
Historia
Ndërtimi i Urës së Øresund filloi në vitin 1995, dhe u përfundua 14 gusht 1999. Princi i kurorës Frederik i Danimarkës dhe Crown Princesha Victoria e Suedisë u takuan në mes të rrugës nëpër urë tunel-për të festuar përfundimin e tij më 14 gusht 1999. Përkushtimin e saj zyrtar u zhvillua më 1 korrik 2000, me Mbretëresha Margrethe II, dhe Mbreti Carl XVI Gustaf si pritës dhe zonjë e ceremonisë. Ura-Tuneli është hapur për komunikacion publik më vonë atë ditë. Më 12 qershor 2000, dy javë para përkushtim, 79.871 vrapues konkuruan në një maratonë e gjysmë (suedisht: Broloppet, Danish: Broløbet, Run Bridge) nga Amager, Danimarka, në Skåne, Suedi.
Përkundër dy pengesat orarit - zbulimin e bombave të pashpërthyera 16 Luftën e Dytë Botërore shtrirë në seafloor dhe një segment pa dashje anon tunelit - ura-tuneli përfundoi tre muaj përpara afatit.
Fjalor Shqip – Gjermanisht
Fjalori Shqip – Gjermanisht është përgatitur nga Olimbi Vito dhe botuar në vitin. Fjalori përmban mbi 20 000 fjalë dhe shprehje.
Ura Oresund
Fillimisht, kalimi nuk është përdorur sa më shumë siç pritet, ndoshta për shkak të tarifave të larta. Që nga viti 2005, ka pasur një rritje të shpejtë në trafik. Kjo mund të jetë shkaktuar nga danezëve blerjen e shtëpive në Suedi - të përfitojnë nga çmimet e shtëpive të ulëta në Malmö - dhe Commuting për të punuar në Danimarkë. Në vitin 2008, për të kaluar nga kostoja e makinave DKK 295, 325 korona, ose 36,30 €, edhe pse ulje deri në 75% janë në dispozicion për përdoruesit e rregullt. Në vitin 2007, pothuajse 25 milionë njerëz udhëtuan mbi Ura Øresund: 15.2 milion me makinë dhe autobus, dhe 9.6 milion me tren. Deri në vitin 2009, kjo shifër ishte rritur në një total prej 35.6 milion udhëtarëve nga, trajneri makinë apo me tren.
Ura
Në 7.845 m, ura e mbulon gjysmën e distancës në mes Suedisë dhe ishullin daneze të Amager, kufirin midis dy vendeve duke u vendosur 5,3 km nga fundi suedeze. Struktura ka një masë të 82.000 ton dhe mbështet dy hekurudhave poshtë katër korsi në një tra horizontal horizontale shtrirë përgjatë gjithë gjatësisë së urës. Në të dy qasjet në tre seksione kabllor, qëndroi urë, tra horizontal është i mbështetur në çdo m 140 prej kalatave konkrete.Dy palë të lirë në këmbë kabllo mbështetjen kullat janë 204 m të lartë duke i lejuar anijeve 57 m të dhomës kokën nën hapësirë ​​kryesore. Edhe kështu, kapitenët e anijeve më të preferojnë të kalojnë nëpër ngushticën e pa pengesa Drogden mbi tunelit Drogden. M 491 e saj kabllor, qëndroi hapësirë ​​kryesore është më i gjatë i këtij lloji në botë. Një dizajn tra horizontal dhe kabllo, qëndroi u zgjodh për të siguruar ngurtësi e nevojshme për të kryer trafikun e rëndë hekurudhor, dhe gjithashtu për t'i rezistuar grumbullimeve të mëdha akulli.
Transporti hekurudhor
Publik transportit hekurudhor sistem është i drejtuar bashkërisht nga SJ suedeze dhe daneze nëpërmjet DSBFirst në një komision nga Skånetrafiken dhe kompani të tjera të trafikut qarkut (që gjithashtu shesin bileta) dhe agjencisë daneze transportit. Një seri të dyfishtë të tensionit të trenave të rinj janë zhvilluar të cilat e lidhin zonën e Kopenhagenit me Malmo dhe jugore Suedia deri në Gothenburg dhe Kalmar në oraret e zgjedhur. SJ veprojnë trenat X2000 dhe ndërqytetor mbi urë me lidhje të Gothenburg dhe Stokholm. DSB veprojnë trena të Ystad që lidhin direkt në një traget për Bornholm. Aeroporti i Kopenhagës në Kastrup është shërbyer nga stacioni i trenit e saj të afërta me kryeurë perëndimore. Trenat veprojnë çdo 20 minuta gjatë kalimit dhe një herë një orë gjatë natës në të dy drejtimet. Një çift shtesë të Øresundstrains janë operuar në orë e pikut, dhe 1-2 orë në dhe drejtimin SJ trenat dhe DSB trena çdo orë të tjera. Trenat e mallrave të përdorë gjithashtu edhe kalimin.
Seksioni hekurudhor është e dyfishtë të ndjekur matës standard (1435 mm, 4 ft 81 / 2 in) dhe të aftë për të lartë përshpejton deri në 200 kilometra në orë (120 mph), por më ngadalë në Danimarkë, veçanërisht në pjesën e tunelit. Ka pasur sfida në lidhje me ndryshimin në elektrifikimin dhe sinjalizimit në mes të rrjeteve hekurudhore daneze dhe suedeze. Zgjidhja e zgjedhur është që të kaloni sistemin elektrik, nga 15 kV suedeze, 16.7 Hz në danisht 25 kV, 50 Hz AC drejtë përpara kryeurë lindore në Lernacken në Suedi. Linja është sinjalizuar në përputhje me sistemin standard suedez të gjithë gjatësinë e urës. Në Peberholm, linjë switches për të sinjalizuar danez i cili vazhdon në tunel. Suedia shkon hekurudhat me dorën e majtë trafikut dhe Danimarka me të djathtë të trafikut. Fillimisht, kaloni është bërë në Stacionin Malmö Qendrore, e cila ishte një kufi në atë kohë. Për të mundësuar nëpërmjet-running trenat pas përurimit 2010 e lidhjes qytetit Malmö tunelit, një mbikalimi janë ndërtuar në veri të Malmö (në Burlöv) që kalon dy gjurmët shkon në veri në bazë të dy jug-lidhur. Rrjeti i hekurudhave në Malmö duke përdor standardin danez.
Shpenzimet
Kostoja për ndërtimin Connection Øresund gjithë, duke përfshirë edhe autostradës dhe lidhjet hekurudhore në tokë, u llogarit në DKK 30.1 billion (~ US $ 5.7bn) në bazë të indeksit të çmimit të vitit 2000, me koston e urës paguar përsëri nga 2035. Në vitin 2006 Suedi filloi të shpenzimeve të mëtejshme kr 9.45 billion mbi tunelit qytetit Malmö si një lidhje hekurudhore të reja për ura, përfundoi në dhjetor 2010.
Taksapaguesve nuk kanë paguar për urës dhe tunelit. Megjithatë, paratë e taksave ka qenë përdorur për lidhjet e tokës. Sidomos në anën e Danimarkës, lidhjen e brendshme të përfitojnë toka ka, kryesisht lidh aeroportin me rrjetin hekurudhor.Qyteti Malmö Tuneli i ka të mirën e lidh pjesën jugore të qytetit të brendshme të rrjetit hekurudhor dhe trenave lejuar shumë më tepër për dhe nga Malmö.
Rrapi Mino
Rrapi Mino është politikan shqiptar, më 23 nëntor të vitit 1982, me urdhër të Kuvendit Popullor të Shqipërisë u emërua prokuror i Përgjithshëm i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, post të cilin e mbajti deri në fund të viteve '80, ku u zëvendësua nga Petrit Serjani.
Zapata County (Texas)
Zapata County është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Fjalor Shqip – Italisht
Fjalori shqip – italisht është përgatitur nga Fatmir Toçi dhe përmban rreth 20 000 fjalë.
Arben Rugova
Arben Rugova  Ka lindur në Plavë (Mali i Zi) më 3 maj 1972.
Ka mbaruar Fakultetin e Gazetarisë në Universitetin e Tiranës.
Ka punuar në sektorin e arsimit dhe të politikës në gazetën Koha Ditore ; portalin Telegrafi.com ; bashkë-themelues i gazetës Express ; kryeredaktor i gazetës Lajm ; etj.
Dhori Panariti
Dhori Panariti ishte prkuror i përgjithshëm i Shqipërisë në kohën e socializmit. Panariti erdhi në post duke zëvendësuar prokurorin Aranit Çela, kur ky i fundit u bë kryetar i Gjykats së Lartë, post që e mbajti deri nė vitin 1982.
Koggenland
Koggenland është një qytet dhe komunë në provincën Holanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe 84.15 km² dhe popullsi 21985 banorë. De Goorn/Avenhorn është kryeqendra e komunës.
Njësia administrative Kutalli
Komuna Kutalli është një komunë në Rrethin e Beratit në Shqipëri.
Gjeografia
Komuna Kutalli shtrihet ne pjesen perndimore te Qarkut Berat,kufizohet nga jugu me komunen Cukalat,nga veriu dhe lindja me komunen Poshnje dhe nga perendimi me komunen Strum te Qarkut Fier. Qendra e Komunes që është fshati Kutalli ndodhet 60m mbi nivelin e detit, në një largesi 25 km nga Berati, 30 km nga Fieri, 31 km nga Lushnja si dhe 115 km nga Tirana.
Historia
Komuna Kutalli u krijua në vitin 1992 dhe bën pjesë në Qarkun e Beratit. Ajo përbëhet nga 10 fshatra; Kutallia, Drenovica,Samatica, Goriçani, Goriçan Çlirimi, Pobrati, Protoduari, Rërëza, Sqepuri, Malas Bregasi
Kutallia ka qënë një zonë me tradita patriotike dhe përpjekje të medha atdhetare janë bërë në mbështetjen e pavarësisë së vendit si dhe në hapjen e një shkolle fillore në zonë. Gjatë luftës së dytë botërore, banorët e zonës së Kutallisë u rreshtuan në dy formacionet kryesore të luftës, ku një pjesë ishin me partizanët dhe të tjerët me Ballin Kombëtar. Mbas çlirimit Komuna Kutallisë, u organizua në dy kooperativa ne atë te Kutallise dhe të Goriçanit. Në vitin 1990 çdo fshat u bë kooperativë më vete përkohësisht pasi në 1991 kooperativat pushuan së ekzistuari. Tradicionalisht bujqësia dhe blegtoria kanë qenë dy burimet kryesore të jetesës për banorët dhe kjo traditë vazhdon edhe sot.
Demografia
Komuna Kutalli ka një popullsi prej 12 434 banorësh të shpërndarë në 10 fshatra, të cilat paraqiten në tabelën e mëposhtme. Numri i familjeve në komunë është 2897 dhe krahasur me vitin 2005 kemi një rritje të numrit të familjeve që arrin në 317 famije të reja në këto tre vite të fundit ose shprehur ne përqindje kjo rritje e popullsisë shkon në rreht 11% osë me rreth 3.7% në vit. Kjo rritje tregon një dinamikë zhvillimi të popullsisë krahasuar me komuna të tjera të Qarkut të Beratit ku popullsia është në rënie. Qendra e Komunës ndodhet në fshatin Kutalli, ndërsa fshati më i madh i komunës është fshati Drenovicë ku banojnë edhe 24.7% e popullsisë së komunës. Fshatra të tjerë me numër të konsiderueshëm banorësh janë edhe Pobrati, Samatica dhe Kutallia. Fshati me popullsi më të vogël është Protoduari me 110 banorë. Fshati që ka rritje më të madhe në tre vitet e fundit është Drenovica me 70 familje të reja dhe Pobrati me 60 të tilla. Kurse fshatrat Malas Breg dhe Protoduar kanë një rritje vetëm me dy familje të reja.
Arsimi
Në komunën Kutalli, ekzistojnë 6 shkolla 9-vjeçare të lokalizuara në fshatrat: Kutalli, Drenovicë, Samaticë, Goriçan Qendër, Rërëz dhe Pobrat. Ndërsa fshatrat Sqepur dhe Malasbregas kanë shkolla fillore. Fëmijët e fshtatit Goriçan Çlirim ndjekin shkollën në fshatin Goriçan Qendër.Fshati Protoduar nuk ka shkollë dhe gjithashtu numri i fëmijëve është i vogël dhe e ndjekin shkollën në fshatin Pobrat ku rruga është e shtruar me çakull dhe përshkohet për një kohë 10-15 minuta. Në rastet kur koha është e keqe apo distance është më e largët transporti sigurohet me mjetet e Komunës. Shkolla e mesme e komunës ndodhet në fshatin Kutalli, qendra e komunës. Ajo frekuentohet nga 332 nxënës me një staf arsimor prej 13 mësuesish. Në përgjithësi gjendja e shkollave është e mirë pasi të gjitha shkollat kanë kaluar rikonstruksionin pas 2001 dhe për këtë mbi 55% e banorëve të intervistuarve shprehen se janë të kënaqur dhe shumë të kënaqur me gjendjen e shkollave. Megjithatë për efekt mungese fondesh komuna nuk planifikon fonde për mirëmbajtjen e shkollave gjë që sjell degradimin gradual të tyre dhe kjo është arsyeja që rreth 30% e banorëve të intervistuar shprehen se janë të pakënaqur dhe shumë të pakënaqur me gjendjen e shkollave. (shih grafikun poshtë). Infrastruktura arsimore është e kënaqshme, shkollat janë të gjitha të pajisura me laboratorët për lëndët ekzakte. Në të gjitha shkollat mungojnë palestrat e mbyllura sportive por gjenden kënde sportive në ambjentet e jashtme të godinave. Asnjë nga godinat e shkollave ska sistem ngrohjeje dhe kur nevojitet ngrohja realizohet me korrent gjë që ka një kosto të lartë. Sistemi parashkollor ofrohet prej tetë kopshteve, të cilat janë të lokalizuara në fshatrat më të populluar të komunës dhe mungojnë në fshatrat me popullsi më të vogël. Në Samaticë ndodhen 2 kopshte fëmijësh. Numri total I fëmijëve të sistemit parashkollor arrin në 220 dhe stafi edukativ në 8 edukatore. Kopshtet funksionojnë brenda godinave të shkollave dhe vetëm në fshatin Kutalli funksionon në godinë më vete. Kopshtet janë brenda godinave të shkollave dhe për rrjedhojë pa sistem ngrohjeje dhe kjo realizohet me soba me gaz. Infrastruktura e dobët e kopshteve rezulton në një nivel të lartë pakënaqshmërie të popullatës ku rreth 47% e tyre shprehen të pakënaqur me gjendjen në kopshte. Çerdhe në komunë nuk ka në asnjë nga fshatrat.
Kultura dhe koha e lire
Në komunë, në fshatin Drenovicë ndodhet një pallat kulture dhe një fushë sportive në fshatin Goriçan Clirim si dhe 1 fushë e vogël futbolli (kalçeto). Pallati Kulturës ka një kapacitet prej 200 vendesh dhe ka kaluar një rikonstruksion të pjesshëm por ambjentet e brendshme janë totalisht jashtë funksionit. Për sa i përket aktiviteteve kulturore mund të themi që ato nuk ekzistojnë në Komunën Kutalli. Aktivitetet sportive zakonisht zhvillohen në mënyrë spontane dhe nuk ka asnje aktivitet të organizuar zyrtar nga ana e Komunës apo institucioneve të tjera. Në anketimin e realizuar me banorë të komunës vetëm 8% shprehen shumë të kënaqur, 19% të pakënaqur. Ndërsa pakënaqshmëria me programet artistike, kulturore dhe sportive është e lartë, 31% e banorëve të intervistuar shprehen të pakënaqur më këto shërbime, ndërsa 36% e tyre shumë të pakënaqur. Pra, kjo pakënaqshmëri e lartë tregon se shërbimet në jetën kulturore/artistike dhe sportive është një çështjë kritike që duhet adresuar në këtë plan zhvillimi që komuna ka hartuar. Po kështu në komunë nuk ka asnjë Bibliotekë, muze apo qëndra për të rinjtë ose të moshuarit. Kjo është një pasqyrë mjaft negative e aspektit social të jetës së komunitetit të Komunës Kutalli që duhet të gjejë zgjidhje emergjente në të ardhmen. Sic edhe shihet nga grafiku i mëposhtëm kënaqshmëria e banorëve të intervistuar në lidhje me shërbimet që ofrohen për të rinjtë dhe të moshuarit është e ulët dhe pakënaqshëmria është e lartë. Komuna duhet të përpiqet të ofrojë shërbime për të këto grupe të popullatës në mënyrë që kjo pakënaqshmëri të vijë e të ulët në vitet që ky plan zhvillimi do të mbulojë.