cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prodhimi i verës
Shtypja
Para zhvillimit të metodave modern të prodhimit të verërave, shumica e presave kanë qenë shporta presëse të ndërtuara nga druri dhe është operuar në mënyre manuale. Shportat presëse janë të ndërtuara nga cilindri me listela druri në pjesën e epërme të plakës së fiksuar, me plaka lëvizëse të cilat mund të lëvizin tëposht. Operuesi I presës I mbush cilindrin e drurit me rrush apo lëngë molle dhe vendosë pjesën e epërme të pllakës dhe fillon të krijoj presion deri sa të fillojë të rrjedh lëngu nëpërmjet listelave të drurit. Pasi të rrjedh lëngu duke u zvogëluar deri në minimum, me pas vazhdon deri sa kualiteti lëngut ose verës është përfundi standardit, ose nuk del me lëngë nga lëkura e rrushit. Prej viteve të hershme të 1990s, presat moderne mekanine janë rishfaqur të prodhuesit e mëdhenj duke dashur të replikojnë shtypjen e butë e shportave presëse. Për arsyese kanë dizajn relativisht kompakt, kallupi I presës ofron rrugë më të gjatë nëpër të cilën rrjedhë lëngu para se ta lëshon presën. Besohet se shporta e presës paraqet si një mbrojtës I rrushit apo lëngut të mollës pasi që shërben si filtër për grimcat solide të cilat mund te ndikojnë negativisht në kualitetin e lëngut I cili del nga presa.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Më 26 shtator, Veliu bëri debutimin e tij në Kupën e Shqipërisë për sezonin 2012–13 duke luajtur 90 minuta në ndeshjen e parë të raundit të parë kundër Naftëtarit, me Flamurtarin i cili fitoi me rezultatin 1–0 jashtë fushe falë golit të mesfushorit Nijaz Lena. Më 3 tetor, Veliu shënoi një dygolësh në ndeshjen e kthimit kundër Naftëtarit në fitoren 4–1; Goli i parë erdhi me një goditje dënimi të ekzekutuar në mënyrë perfekte në minutën e 17, kurse i dyti erdhi në minutën e 50 pas një gjuajtje në hyrje të zonës. Ky ishte dygolëshi i tij i parë në karrierë dhe rrjetat e para të sezonit.
Prodhimi i verës
Shtypja
Tek verërat e kuqe, mushti presohet pas fermentimit primar, I cili ndan lëkuren dhe materialet tjera solide nga lëngu. Tek verërat e bardha, lëngu ndahet nga mushti para fermentimit. Tek verërat rose, lëkura mund të lehët në kontakt për një periodë të shkurtër për të fituar ngjyrën e dëshiruar në verë, ne këtë rast mushti mund te presohet gjithashtu. Pas një periode ku vera rinë për tu vjetruar, vëra ndahet nga maja e vdekur dhe materialeve solide të mbetura të quajtur llum (fundrin), dhe transferohet në një kontejner tjetër ku fermentim shtesë zhvillohet.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Në raundin e dytë, Flamurtari u përball me Besën të cilën arriti t'a eleminonte nga kompedicioni me rezultatin e përgjithshëm 2–1; Flamurtari fitoi ndeshjen e parë jashtë fushe 1–0 dhe barazoi në të dytën 1–1. Në këto dy ndeshje, Veliu koleksionoi plot 180 minuta. Të tetë çerek–finalistët u vendosën në dy grupe me nga katër skuadra. Flamurtari ishte vendosur në Grupin B sëbashku me Bylis, Laçin dhe Teutën.
I pyetur për mundësitë që kishte Flamurtari për t'u shpallur kampion i Shqipërisë, Veliu u shpreh se skuadra i kishte të gjitha mundësitë për të fituar kampionatin, pavarësisht se Flamurtari pas javës së gjashtë renditej në vendin e dhjetë me vetëm gjashtë pikë, tetë pikë nga vendi i parë i mbajtur nga Skënderbeu. Më 3 nëntor, Veliu shënoi golin e parë në kampionat në fitoren 3–0 në shtëpi kundër Kastriotit; ai shënoi sërisht me goditje dënimi. Më 24 nëntor, Veliu dhuroi assistin e parë të sezonit në ndeshjen e javës së 12 kundër Vllaznisë, duke pasur me kokë te Brunild Pepa i cili shënoi golin e tretë të Flamurtarit, por Vllaznia ishte e aftë për të barazpeshuar ndeshjen, e cila u mbyll 3–3.
Prodhimi i verës
Stabilizim në temperaturë të ftohët
Stabilizimi I ftohët është proces I përdorur në prodhimin e vërës që të zvogëloj sasinë e kristaleve tartrate (zakonisht potassium bitartrate) në verë. Këto kristale tartrate duken si kokrra të zallit të tejdukshëm, të njohur si “kristalet e verës” ose "diamantet e verës". Ato mund të paraqiten si sedimente në verë por ato nuk janë. Përgjatë procesit të stabilizimit të ftohët, temperatura e verës pas fermentimit bie der afër temperaturës së ngrirjes për një deri dy javë. Kjo do të shkaktoj që kristalet te ndahen nga vera dhe të ngjitet në muret e rezervuarit. Kur vera drenohet nga rezervuari, tartratet lehën prapa. Gjatë "Stabilizimit të nxehte", proteinat jo stabile largohen me adsorbim në bentonite, duke parandaluar precipitimin e tyre në shishe të verës.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Në ndeshjen e parë të Grupit B në kupë, Flamurtari mori një humbje shokuese 0–1 në shtëpi kundër Bylisit, me Veliun i cili luajti në të gjithë takimin. Kjo humbje solli shkarkimin e trajnerit spanjoll Julián Rubio një ditë më vonë.
Prodhimi i verës
Fermentimi Sekondar dhe vjetërsimi
Gjatë fermentimit sekondar dhe procesit të vjetërsimit, I cili zgjat prej tri (3) deri gjashtë (6) muaj, fermentimi vazhdon shumë ngadalë. Vera mbahet e mbyllur që të mos vijë deri te oksidimi. Proteinat nga rrushi I prishur dhe majajas se mbetur dhe grimcave tjera nga rrushi lejohen të qëndrojnë. Potassium bitartrate do të precipitoi gjithashtu, ky proces mund të përmirësohet stabilizim të ftohet që të parandaloj paraqitjen e kristaleve tartrate në shishe. Si rezultat I këtyre proceseve verërat e turbullta do të kthjellohen. Vera mund të vendoset të qëndroj dhe përgjatë këtij procesit të largohet llumi (fundrina).
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Ai u zëvëndësua nga Ernest Gjoka. Në ndeshjen e parë të trajnerit, Veliu nuk ishte thirrur fare në skuadër, me Flamurtarin i cili fitoi me rezultatin 3–2. U zbulua se arsyeja e mungesës së mbrojtësit ishte sepse kishte pësuar një mikrotraumë, e cila erdhi si pasojë e një hapjeje të madhe të këmbës. Veliu e mbylli pjesën e parë të sezonit duke zhvilluar 13 paraqitje në kampionat ku i luajti të gjitha nga 90 minuta, me Flamurtarin e cila e mbylli pjesën e parë të sezonit në vendin e shtatë me 19 pikë, katër pikë më pak se vendi i dytë që mbahej nga Teuta. Në kupë, ai luajti pesë ndeshje, të gjitha këto si titullar për 90 minita.
Prodhimi i verës
Fermentimi Sekondar dhe vjetërsimi
Fermentimi sekondar bëhet në rezervuar të mëdhenj të çelikut I cili nuk ndryshkët me volum prej disa metrave kubik, ose burrë të drurit, mvarësisht prej synimit të prodhuesit të verës. Verërat të cilat nuk fermentohen në rezervuar te drurit nuk ndikojnë në shijen përfundimtare të verës. Mvarsisht prej shijës së synuar, fermentimi zakonisht bëhet në çelik të pandryshkur për tu vendosur për një kohë të shkurt në fuqi druri ose të kompletohet fermentimi në rezervuar të çelikut të pa ndryshkur. Dushku mund të shtohët si fletsa në rezervuar të cilat nuk janë prej druri, në vende të rezervuarëve të drurit. Ky proces zakonisht përdoret për verërat e lira.
Prodhuesit e rrinjë të verërave zakonisht përdorin enët e gjamit për prodhimin e verës ; këto enë (ndonjëherë të quajtur demijohns) kanë kapacitete prej 4,5 deri 54 litra. Lloji I enve mvarën prej sasisë së verës se prodhuar, rrushit të përdorur, dhe synimet të prodhuesit te verës.
Fermentimi Malo lactic
Fermentimi Malolactic zhvillohet në prani të bakterieve të cilat metabolizojn acidin malic dhe prodhon acidin laktik dhe dioksidin e karbonit. Si rezultat përfitohet verë me e butë ne shijë dhe ka kompleksitet më të madh. Ky proces përdoret në shumtën kohës në prodhimin e verës se kuqe dhe nganjëherë në prodhimin e verës se bardh.
Franc Veliu
Sezoni 2012–13
Flamurtari e mbylli sezonin në kampionat në vendin e katërt me 46 pikë, dy më pak se vendi i tretë që mbahej nga Teuta, duke dështuar të kualifikohej për në kompedicionet europiane sezonin e ardhshëm. Në kupë, Flamurtari u eleminua në Grupin B të çerek–finaleve. Në aspektin personal, Veliu e mbylli kampionatin duke luajtur 24 nga 26 ndeshjet e mundshme, duke koleksionuar gjithsej 2139 minuta dhe një gol. Në kupë, ai ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të skuadrës, duke luajtur tetë ndeshje, të gjitha si titullar nga 90 minuta, dhe duke shënuar tre gola.
Prodhimi i verës
Testet Laboratorike
Pa marrë parasysh se vjetërsimi I verës është bërë në tanke apo fuqi, testet duhet të kryehën periodikisht në laborator për të kontrolluar kualitetin e verës. Testet e zakonshme përfshin °Brix, pH, acidin e titruar, sheqerin residual, sulfurin e lirë, sulfurin total, aciditetin e avullueshëm dhe përqindjen e alkoolit. Këto teste zakonisht bëhen gjatë prodhimit dhe para mbushjes së shishëve. Si përgjigje të rezultateve, prodhuesi I verës mund të vendos nëse nevojitet të shtohet ma tepër sulfur para mbushjes në shishe.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Vetë emri i qytetit të Gjakovës vjen nga një gojëdhënë e cila njëkohësisht konfirmon edhe mbiemrin-patronimin e parë të këtij vendbanimi. Sipas gojëdhënës për emrin e qytetit të Gjakovës, në vendin ku gjendet sot qyteti, paska ekzistuar një katund prej shtatë shtëpish, të gjithë të një gjaku me mbiemrin Vula, ku kryeplak katundi ishte Jak Vula. Hoxha Hadum Aga e bindi banorin e parë Jakun që ta dhurojë tokën për ndërtimin e një xhamie, e më pas në atë tokë filloi të ndërtohet qyteti, i cili në fillim u quajt Jakovë (nga turqishtja: fusha e Jakut. Pra emri i qytetit, vjen nga emri i Jak Vulës. Familja Vula numërohet si ndër familjet më të vjetra gjakovare. Kjo histori i përket shek. XVI, gjë e cila tregon se para kësaj kohe, nuk kemi asnjë mbiemër-patronim të konfirmuar në këtë zonë.
Franc Veliu
Sezoni 2013–14
Para fillimit të sezonit 2013–14, për kapitenin Veliu kishte klube brënda dhe jashtë Shqipërisë të cilat kërkonin shërbimet e lojtarit, ku më konkretisht ishte skuadra izraelite e Hapoel Tel Aviv. Por trajneri Ernest Gjoka hodhi kategorisht poshtë largimin e lojtarit duke thënë se Veliu është një "lojtar i paprekshëm" dhe se është "simboli" i Flamurtarit. Gjithashtu edhe Veliu deklaroi se Flamurtari është prioriteti i tij dhe se ai po priste presidentin Gjika për të diskutuar për rinovimin e kontratës. Ai gjithashtu foli edhe për revolucionin e uljes së pagave të lojtarëve duke thënë se ai dhe agjenti i tij do të gjejnë gjuhën e përbashkët me drejtuesit. Pas takimit me presidentin, Veliu u rikthye zyrtarisht në stërvitje. Më 27 gusht 2013, Veliu zyrtarisht rinovoi kontratën e tij me klubin edhe për një tjetër sezon.
Prodhimi i verës
Testet Laboratorike
°Brix është masa e substancave të ngurt te tretur në lëngun e rrushit dhe paraqet jo vetëm sasinë e sheqerit të tretur por aty përfshihen edhe shumë substance të tjera të ngurta të tretura sikurse kripa, acidet dhe tanina, ndonjëherë quhet Solidet Totale të Tretura (STT). Megjithatë, sheqeri është komponenta ne sasi ma e madhja dhe për qëllime praktike Brix është mas për matjen e nivelit të sheqerit. Niveli i sheqerit në rrush është me rëndësi jo vetëm se përcakton sasinë e alkoolit në produktin përfundimtar, por gjithashtu sepse paraqet indeksin indirekt te maturimit të rrushit. Brix (Bx si shkurtes) matet në gram në 100 ml, pra 20 Bx do të thotë që 100 ml lëngë përmban 20gm përbërës të tretur. Ekzistojnë edhe masa tjera për matjen e sasisë së sheqerit në përbërje të rrushit, graviteti specifik, Oechsle (Gjermani) dhe Beaume (France). Në Frence Beaume (Be si shkurtes) nje Be paraqet përafërsisht një përqind alkool. Gjithashtu një Beaume është I barabartë me 1,8 Brix, kjo është 1,8 gram të sheqerit për 100 ml. Kjo ndihmon me vendos se sa sheqer duhet të shtohet në qofse lëngu përmban sasi të vogël të sheqerit të tretur ; për të arritur masën 1 % alkool shtohet 1,8 gram për 100 ml ose 18 gram për litër. Ky quhet proces I Kaptalizimit, legal në disa shtete ndërsa ilegal në tjera. Megjithatë, krejtësisht I pranueshëm për prodhuesit e vegjël. Në përgjithësi, për të fituar verë të thatë te tavolinave kërkohet qe Bx te jetë në mes 20 dhe 25, kjo është ekuivalente me Be prej 11 deri 14.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Historia e Mbiemrave
Zhvillimi i mbiemrave tek shqiptarët thuhet se është bërë nga shek. XII-XX. . Në rreth 5-6 shekuj histori, fillimisht janë pajisur me mbiemra shtresat e larta, më pas shtresat e hierarkisë fetare, ndërsa më vonë ka zbritur deri në shtresat e ulëta. Qëllimi fillestar i mbiemrave ka qenë për të dalluar njerëzit nga njëri-tjetri. Vetë Gjakova si vendbanim përmendet për herë të parë në 1594 kur përfundon së ndërtuari xhamia e Hadumit, hani, hamami dhe dyqanet përreth, ndërsa në vitet 1605-1606 asaj iu njoh statusi i Kasabhasë. Me vendosjen e pushtetit turk dhe me procesin e islamizimit, gjithmonë e në një numër më të madh njerëzish, fillojë të përhapet mënyra e identifikimit të vendasve si myslimanë-nënshtetas të perandorisë osmane, sipas formulës identifikuese: X i biri i Y, ku me kalimin e dekadave nën pushtim, edhe X edhe Y paraqiteshin gjithnjë e më tepër si emra islamikë: Asllani i biri i Hasanit, Mustafa i biri i Qerimit. Po kështu fillojnë të shfaqen edhe titujt administrativë fetarë, feudalë ose ushtarakë si p.sh.: Ali hoxha, Osman beu, Hysen spahiu.
Prodhimi i verës
Testet Laboratorike
Testi Brix-it mund të behët në Laborator ose në teren që fitohet numri I përafërt që shiqohet sa është përbërja e sasisë së sheqerit. Brix-i zakonisht matet me refraktometër, gjersa metodat tjera përdorin hydrometërin. Në përgjithësi, hidrometri janë si alternativë më e lirë. Për matje më të saktë të sasisë së sheqerit, duhet të kihet parasysh edhe temperaturën gjatë matjes, zakonisht furnizuesit të paisjeve japin grafikun e krahasimit.
Testi I aciditetit të avullueshëm verifikon a ka avuj të paqëndrueshëm të acideve në verë. Kryesisht prezent është acidi acetic por laktik, butirik, propionik dhe acidi formik mund të gjinden gjithashtu. Zakonisht testi kontrollon pranin e këtyre acideve, por ekzistojnë edhe metoda të reja në dispozicion sikurse HPLC, kromatographia e gazët dhe metodat enzimatike. Sasia e acidit të avullueshëm të gjetur në thellësi të rrushit është e papërfillshëm. Është produkt anësor i metabolizmit mikrobik. Është me rëndësi se bakteries së acidit acetik i nevojitet oksigjeni të zhvillohet, eliminimi I ajrit në rezervuar të verës dhe shtimi I dioksidid të sulfurit do të kufizoj zhvillimin ë tyrë. Largimi I rrushit të mykur gjithashtu mund të evitoj problemat ë mundshme të lidhur më baktëriën ë acidit acetic. Përdorimi I dioksidid të sulfurit dhe injektimi me V.A. prodhon Saccharomycoses të lodhur dhe mund të frenoj acidin acetik që të prodhoj tharm. Metodë relativisht e re për largimin te acidit të avulleshëm nga vera është osmos reverse. Përzirja mund te ndihmoj verën me V.A. te lartë mund të filtrohet (që të largoje mikrobet).
Përzirja dhe Përsosmeria
Sasi të ndryshme të verës mund te përzihen para mbushjes së shisheve për të arritur shijen e dëshiruar. Prodhuesi I verës mund ta përmirësoj shijen e verës duke përzier verërat të përfituar nga llojet e ndryshme të rrushit dhe të kushteve të ndryshme. Ky përmirësim bëhet thjesht duke përmirësuar nivelin e acideve ose tanines, për të fituar shije të qëndrueshme.
Mjetet për persosmërin e verës te përdorur gjatë prodhimit për të larguar taninet, redukojn ashpërsinë dhe largojnë grimcat mikroskopike që mund të turbullojnë verën. Prodhuesit e verës vendosin vët cilin lloje të mjeteve dëshirojnë ti përdorin dhe këto mund të varirojn nga produkti ne produkt qak edhe nga rezervuari në rezervuar (zakonisht mvaret nga rrushi I kultivuar gjatë atij viti).
Xhelatina është përdorur për prodhimin e verës me shekuj dhe njifet si metodë tradicionale për përmirësimin e verës, ose qartësimin. Zakonisht nuk mbete xhelatin në verë sepse reagon me komponentët e verës, sepse e qartëson, dhe formon sediment I cili largohet me filtrim para mbushjes se shisheve.
Përveç xhelatines, mjetet tjer përmirësues për verëra përfitohen nga kafshët ose produktet e peshkut, sikurse potassiumi mikronizuar casseinate (kazeina është proteinë e qumështit), e bardha e vezë, albumin e vezës, mbeturina të eshtrave, gjaku I demit, xhelatin peshku, PVPP (proteinat djathore), lizozome, dhe shkumë të qumështit Disa verëra të aromatizuara përmbajnë edhe mjaltë ose ekstrakt të vezëve.
Mjetët filtruese me përmbajtje natyrore gjithashtu përdorën shpesh, sikurse është Bentonite (argjile vullkanike përdorur si filtër), Diatomaceous dhe, mbushje celuloze, filtër të letrës dhe filtër membrana (film i hollë i plastikës polimere të cilat kanë vrima uniforme).
Mjetet e ruajtjes (Konzërvansët)
Si konservuesë më I zakonshëm I përdorur për prodhimin e verës përdorët dioksidi sulfurit, konservuesë tjetër I cili përdorët është potassium sorbate.
Dioksidi Sulfurit I ka dy veprime primare, së pari vepron si mjet anti mikrobial dhe së dyti si antioksidues. Në prodhimin e verës së bardhë mund të shtohet para fermentimit dhe menjëherë pas përfundimit të fermentimit alkoolik. Nëse shtohet pas fermentimit alkoolik ndikon në parandalimin e fermentimit malolaktik, prishje bakteriale dhe gjithashtu ndihmon në mbrojtjen e dëmeve te shkaktuara nga efektet e oksigjenit. Shtimi deri në 100 mg për litër (dioksidid të sulfurit) mund të shtohet, nëse është I pranishëm dioksidi I sulfurit i lirë mund të matet me metodën e frymëmarrjes dhe mund të rregullohet deri 30 mg për litër. Dioksidi I Sulfurit I disponueshëm duhet të mbahet në këtë nivel deri sa të mbushet në shishe. Për verërat rose mund të shtohen sasi të vogla shtesë dhe niveli mundshëm duhet te jetë jo ma tepër se 30 mg për litër.
Në prodhimin e verës se kuqe dioksidi I sulfurit mund të shtohet në nivele më të larta (100 mg për litër) para fermentimit që të asistojë në stabilizimin e ngjyrës përndryshe mund të shtohet pas fermentimit malolactic dhe ti këtë funksionet e njëjta si në prodhimin e vërës së bardhë. Megjithatë, shtesat e vogla (janë 20 mg për litër) duhet të përdorën për të mënjanuar zbardhjen e pigmenteve të kuqe dhe mbajtja e këtij niveli duhet të jetë rreth 20 mg për litër. Përmatepër, sasitë e vogla të shtuara (jan 20 mg për litër) mund të bëhen pas fermentimit alkoolik dhe para fermentimit malolaktik që ti tejkaloj oksidimet e vogla dhe të parandaloj zhvillimin e bakteries së acidit acetik. Pa përdorimin e dioksidid të sulfurit, verërat mund të prishen pa mar parasysh se sa higjienike të jenë masat në vendin ku bëhet prodhimi I verës.
Potassium sorbate është efektive për kontrollin në zhvillimin e kërpudhave, përfshi majajat, posaçërisht për shishet e verërave të ëmbla. Megjithatë, rrezik potencial paraqet metabolizmi I sorbateve në geraniol si një nënprodukt I padëshirueshëm. Për ta mënjanuar këtë qak edhe mushti I verës duhet të jetë sterile në shishe ose të përmbaj sasi të mjaftueshme të dioksidid të sulfurit që të inhibitoj zhvillimin e bakterieve. Mbushja e shishëve sterile nënkupton përdorimin e filtrimit.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Klasifikimi sipas pikëpamjes gjuhësore
Patronimet janë formuar në mënyra të ndryshme. Ato i japin larmi emrave të familjeve-mbiemrave të kësaj ane. I klasifikojmë në katër lloje: Por mbeten një sasi sado e konsiderueshme mbiemrash për të cilët sistemi i sotëm gjuhësor nuk jep shpjegime, ndaj ata i klasifikojmë në:
Prodhimi i verës
Filtrimi
Filtrimi në prodhimin e verës përdoret që ti arrijë dy objektiva, qartësimi dhe stabilizimi mikrobial. Në qartësim, grimcat e mëdha të cilat ndikojnë në pamjen vizuele të verës largohen. Në stabilizimin mikrobial, organizmat të cilat ndikojnë në stabilitetin e verës largohen me këtë redukohet mundësia e refermentimit apo prishja e verës.
Kapastra
Kapastra është një lloj panje, me lëkurë të lëmuar, me gjethe të çara si pëllëmbë dhe me lule të ndara si dy grremça.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Mbiemra që lindin nga zona (qyteti, fshati, krahina) e prejardhjes
Në Gjakovë është shumë e pranishme kjo lloj mënyre e ndërtimit të mbiemrit, e cila tregon vendin (rajonin, fshatin a lokalitetin) se nga ka ardhur fisi ose familja në historinë e saj para disa gjeneratash. Për këtë arsye ata quhen mbiemra prejtoponimikë, si p.sh.: Arllati, Batusha, Bellanica, Bishtazhini, Bokshi, Brovina, Bytyqi, Cahani,Curri,Demjani, Deva, Dobroshi, Dobruna, Dula, Dujaka, Elshani (e mbajnë familjet të cilat kanë prejardhje nga fshati Helshan në Has të Shqipërisë), Gashi, Gërqina, Godeni, Gola, Goranci, Gllogjani, Hasi, Juniku, Kabashi, Kaçinari, Karadaku, Kelmendi, Korenica, Kusari, Kruma, Leti ose Letaj, Lipoveci, Luma, Mati, Morina, Oroshi, Oseku-Hyla, Ponosheci, Rakoci, Radoniqi, Rugova, Shala, Shllaku, Shkreli, Vokshi, Xërxa, Zhuri etj. Këto janë mbiemra aktivë tek gjakovarët e sotëm. Përveç këtyre emrave që i përkasin zonave të vogla si fshatra a lokacione të caktuara, janë të pranishëm edhe pse më rrallë emrat e qyteteve, si: Peja, Shkupi, Gjakova, Kaçaniku, Puka, Tropoja, Mirdita, Dibra/Dibrani, Shala. Ndodh edhe që patronimi të shërbejë si saktësues për emrin vetjak pra saktësues për identifikimin e mëtejshëm të emrit. Në këtë rast patronimi vjen nga një etnonim: Boshnjaku (familje emigrantësh nga Bosnja), Gega (i trevave veriore), Osmani (familje të lidhura me Turqinë osmane por jo domosdoshmërisht me origjinë osmane), Muhaxhiri (familje të shpërngulura), Axhemi (në arabisht shenjon të gjithë ata që nuk janë arabë, pra janë të huaj), Çerkezi (pjesëtar i një kombi që ka ardhur tek ne si ushtar dhe ka mbetur aty), Saraçini (që lidhet me saracenët), Maxharri (familje e lidhur me Hungarinë). Mbiemri Maloku (banor i Malësisë, i ardhur nga malet) është shumë i vjetër dhe familjet që mbajnë këtë mbiemër kanë prejardhje nga zonat e rrethit të Shkodrës dhe Ulqin-Tivarit. Fiset shqiptare të cilët shtriheshin në këto zona e quanin veten ‘malok’, gjë e cila na jep të kuptojmë se nuk ishte aspak emërtim ofendues. Çlirim Bidollari mban mendimin se shqiptarët i kanë shtënë në punë me lehtësinë më të madhe emrat e vendeve, që nga atdheu i largët e deri tek fshatrat më të vegjël. Megjithatë ai mendon se ky lloj mbiemrash ka ardhur duke u tkurrur, pasi ka përjetuar disa kulme në shekullin 15-të, 19-të dhe vitet e para pas Luftës së dytë Botërore. Pikërisht në mesin e shekullit XX, ky lloj patronimi hyri në modë. Megjithatë në gjendjen e sotme të sistemit patronimik shqiptar, ky tip konsiderohet i mbyllur. Përdorimi i tij i zgjeruar vihet re edhe sot e kësaj dite në Gjakovë.
Prodhimi i verës
Filtrimi
Procesi I qartësimit ka lidhje me largimin e grimcave; ato të cilat janë 5-10 mikrometra me qëllim të qartësimit, dhe grimcat ma të mëdha se 1-4 mikrometër me qëllim të qartësimit të plotë. Stabilizimi mikrobial kërkon filtrimin së paku 0.65 mikrometrave. Megjithatë, filtrimi në këtë nivel mund ta ndriçoj ngjyrën e verës. Stabilizimi Mikrobial nuk përfshin sterilitetin. Thjesht do të thotë se një sasi e konsiderueshme e majas dhe bakterieve është larguar.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Emra prindërish të kthyer në mbiemra
Në pasurinë e përgjithshme të patronimeve shqiptare, mbiemrat e formuar nga emri i paraardhësit, konkretisht babës, përbëjnë rreth 40 përqind të numrit të përgjithshëm, dhe një tablo e tillë na del e pranishme edhe tek banorët e Gjakovës. Mbiemrat me zanafillë nga atësia kanë një arsye logjike të lindjes së tyre. Në këtë nënlloj patronimesh mund të dallojmë dy areale: areali katolik që shfaqet me trajtat karakteristike të emrave të krishterë; areali mysliman që përfshin emra dhe variante të tyre nga gjuhët orientale. Rastet më të shpeshtë të emrave të pararendësve të kthyer në mbiemra të pasardhësve në Gjakovë janë: Ahmeti, Leka, Jakupi, Kamberi, Gjergji, Kola, Gjoka, Nika, Deda, Malaj, (I)Brahimi, Isufi. Vendi dhe roli i këtij lloji patronimesh është i rëndësishëm nga vetë prania e shtuar gjë e cila njëkohësisht tregon edhe dendurinë e përdorimit.
Në të folmen e Gjakovës është karakteristik fakti i thirrjes së frymorëve me emrin personal të cilit i bashkangjitet edhe mbiemri ose emri i familjes. Kjo është një formë jashtë komunikimit formal e shkrimor, që përdoret në rrethe njerëzish e mjedise të ngushta, psh: X i Manxhukës, ose Y i Meqës, ku Manxhuka e Meqa nuk janë emrat e prindërve por mbiemri i familjes.
Franc Veliu
Sezoni 2013–14
Veliu luajti ndeshjen e parë të sezonit më 31 gusht në ndeshjen e javës së parë të sezonit 2013–14, duke qënë një nga lojtarë më të mirë të ndeshjes e duke ndihmuar Flamurtarin të marri një fitore 1–0 jashtë fushe Vllaznisë. Më 15 shtator, në ndeshjen e javës së dytë kundër kampionëve të Skënderbeut, Veliu bëri një tjetër paraqitje fantastike, duke shpëtuar skuadrën në disa raste në pësimin e golit, me Flamurtarin i cili fitoi me rezultatin 2–1. Gjatë ndeshjes ndodhën disa incidente mes tifozëve në tribuna, duke bërë që ndeshja të ndërpritet për rreth 30 minuta. Kjo gjë solli që FSHF-ja të penalizonte me tre pikë Flamurtarin, një vendim i cila u konsiderua absurd dhe i padrejtë nga Veliu. Ky vendim erdhi pas humbjes 2–1 kundër Teutës më 18 shtator, ku Veliu luajti në të gjithë ndeshjen. Në ndeshjen e javës së katërt kundër Kastriotit, Veliu u detyrua të braktisë ndeshjen që në minutën e 21 për shkak se pësoi një frakturë në shpatull pas një përplasje në zonë; Flamurtari humbi ndeshjen me rezultatin 1–0 jashtë fushe duke shkuar në fund të renditjes. Pas ndeshjes u konfirmua se pas përplasjes ai kishte thyer klavikulën, e si pasojë rrezikonte të mungonte dy javë.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Emra prindërish të kthyer në mbiemra
Tepër e pranishme në Gjakovë na del edhe ndajshtesa –aj, e cila në gjuhësinë tonë është pranuar si ndajshtesë e specializuar për formim patronimesh. A. Xhuvani dhe E. Çabej për ndajshtesën –aj vlerësonin se me këtë lloj prapashtese mundësohet formimi i patronimikave (Kolë-Kolaj, Lekë-Lekaj) dhe formimi i emrave të viseve a krahinave të cilat mandej janë përdorur si material furnizues për patronime të reja (Bardhaj, Zogaj''). Rruga e formimit të patronimeve me –aj mendohet të ketë ardhur si rezultat i trajtës pas singularizimit të formës së shumësit: p.sh. Petriti i Dedajve > Petrit Dedaj". Sipas përdorimit praktik të patronimeve në Gjakovë, vërejmë se pjesa më e madhe e atyre patronimeve që dalin me –aj rëndom i përkasin mbiemrave të banorëve në zonat rurale ndërsa në zonat urbane gjejmë gjithashtu të njëjtat patronime por pa ndajshtesën –aj. Kështu psh, gjejmë dy variantet: Leka-Lekaj, Gjoka-Gjokaj, Mala-Malaj, Nika-Nikaj, Marku-Markaj etj. Na dalin edhe raste të mbiemrave të përngjitur: Gjonkolaj, Markagjonaj, Gjondedaj, Nduelleshi, Perkola, Perdoda, Dednikaj, Murakola, Lekmarku etj. Këto janë patronime dy a më shumë pjesëshe të cilët nuk mjaftohen vetëm me emrin e një paraardhësi por ndërtohen me emrat e përfaqësuesve të disa brezave. Kjo dukuri nuk ka ndodhur vetëm tek popullata e besimit të krishterë por edhe tek ajo myslimane. Mund të përmendim raste si: Sylafeta (Syl+Fetah), Bejtullahu, Ramazani, Ramadani, Shahsivari (kalorës, sipas Fjalorit të M. Ndrecaj); por mund të jetë edhe mbiemër i ardhur nga profesioni pasi shahsivari ishte ruajtës i rendit në Turqinë otomane), Avdiu'' etj. Një vend të posaçëm zënë edhe shkurtesat, p.sh.: patronimi Hil-a vjen nga emri Mëhill, Nik-a nga Nikollë, Ndue ose Ndoc-i nga Anton, Avdiu ose Avdiaj nga Abdullah, Sula nga Sulejman, Rrusta nga Rrustem, Brahushi nga Ibrahim, Smajli nga Ismail, Musa nga Mustafa etj. Në lidhje me këtë lloj formimi patronimesh që është i përhapur tek të gjithë shqiptarët dhe jo vetëm tek gjakovarët, Thimi Mitko tek “Bleta shqiptare” thotë se këta janë emra sikundër i kanë përdorur prindërit tanë që moti, pra duke ruajtur “me xhelozi” emrin e pararendësit ka lindur tendenca e mbiemërformimit.
.gu
.gu është prapashtesa e faqeve të Internetit dhe përfaqëson domenin zyrtar të Guamit.
Prejardhja dhe formimi i patronimeve në Gjakovë
Mbiemra që tregojnë zanate, profesione, tituj e ofiqe
Mbiemra të tjerë me ngjyrim fetar përmendim edhe: Babalia, Hafizi, Domi etj. Jo të rrallë paraqiten mbiemrat që shprehin një gradë ose titull ushtarak : Spahiu (epror, hierarki ushtarake), Shasivari, Çaushi, Veziri, Pasha, Imami, Aga(j)-Agani, Gazija, Begu-Begdushi (prej: bejlerë), Yvejsi, Zajmi (kreu i spahijve), Efendia (titull shoqëror), Myftari (kryeplak). Po ashtu vërehen raste të shumta të ndërtimeve kompozitë, ndërtimi i të cilave vjen në sajë të bashkimit të ofiqit me emrin personal. Ky tip funksionon sipas skemës: emër fetar + emër vetjak : Haxhismajli, Haxhimiftari, Haxhidauti, Haxhikadrija, Haxhibeqiri, Haxhiavdyli, Haxhishabani, Haxhijanuzi, Mullaademi, Mullajusufi, Mullaidrizi, Mullatahiri, Mullazenuni, Ymeraga, Dautaga, Hajdaraga, Hafizademi, Dervishdana, Axhanela, Babalia, Begdushi, Shehdadi, Shehdanjolli. Prania e këtij fondi në onomastikën e trevës së Gjakovës është dëshmi e rolit të madh që kanë luajtur këto besime fetare në jetën shoqërore të popullatës. Por po ashtu ajo është shenjë treguese e respektit të shqiptarëve për besimet fetare që ushtrohen nën frymën e tolerancës.
Mbiemra të formuar duke marrë burim nga nofka e llagapi
Në lidhje me këto lloje patronimesh, mund të flasim qartë rreth kuptimit që kanë por jo edhe për rrethanat në të cilat emërtimi është kthyer në mbiemër të individit-familjes. Çabej, që në Konferencën e parë albanologjike pranon se parimi i emërtimit të njerëzve, përgjithësisht meshkujve, me anë të emrave të shtazëve, si dhe prejardhja e emërtimeve prej ofiqeve, janë një nga kriteret e emërtimit në shqipe. Këto lloj mbiemrash kanë marrë formën e epiteteve, me ngjyresa pozitive a negative të cilat me kalimin e kohës janë zbehur. Pas Beratit, mendohet se Gjakova është një nga qytetet që ka më së shumti “epitete” apo nofka. Ato janë krijuar nga situatat komike të krijuara aty për aty, për të cilat gjakovarët kanë pas gjithmonë afinitet. Këtë tip patronimesh e klasifikojmë në dy lloje: Nga nënlloji i parë në Gjakovë hasim në patronime si: Qorri, Qeli (Danqeli), Topalli, Shyti, Komtrashi, Koka(j), Vogli, Dhomi, Buza, Barku, Grushti, Parashumti, Gojani. Nga nënlloji i dytë, përveç se kemi një prani të konsiderueshme të këtyre rasteve, mund të themi gjithashtu se në to janë të pranishëm kuptimi i drejtpërdrejtë dhe ai metaforik. Dallojmë disa lloje klasifikimi:
Një pjesë e mirë e patronimeve të lartshënuara, me kalimin e kohës janë zëvendësuar me patronime të rinj, me arsyetimin se pasardhësit e këtyre familjeve janë ndjerë të ofenduar në mentalitetin e ri të shoqërisë. Myslim Nagavci tek “E folmja e Gjakovës” vlerëson se nuk është e tepërt të tregojmë se gjakovarët jetojnë duke i përqeshur të metat e të tjerëve, duke u vënë njerëzve ofiqe të ndryshme sipas prirjeve, komplekseve. Bile në Gjakovë vlen thënia: “Më thuaj çfarë ‘llagapi’ ke, të të them se kush je”. Pjesën dërrmuese të këtyre nofkave, banorët ua kanë ngjitur njëri-tjetrit për t’i përqeshur ose fyer, në sajë të situatave të jetuara. Ja edhe disa nga mbiemrat-nofka të cilat mund t’i ndeshim tek banorët e Gjakovës: Zalli, Kamishi, Arapi, Dushmoni, Dudufenci, Luki, Tuli, Sariçka, Jaka, Todorza, Prushi, Lama, Guci, Gala, Mici, Xhibigjuki, Sina, Xharra, Pruthi, Këpuska, Gjoshi, Varaku, Caka, Dyla, Dula, Villa, Zeka, Zuka, Vala, Tafarshiku, Tara etj. Kjo nuk do të thotë se qytetet e tjera nuk kanë mbiemra karakteristikë por gjithsesi Gjakova shquhet dhe dallohet për mbajtjen e nofkave për mbiemër. Megjithatë tek gjeneratat e reja, nga njëzet vitet e fundit e këtej, vihet re tendenca për t’i zëvendësuar nofkat e pahijshme me patronime më të dinjitetshme.
Mbiemra me ndikim oriental
Patronimet me burim prej gjuhëve orientale mund të jenë të ardhura nga persishtja ose arabishtja, por në gjuhën shqipe kanë hyrë nëpërmjet turqishtes: Hoxha, Gjylgjyzari, Bajraktari, Rrustemi, Shahini, Duraku (në bazë të emrit Durak që në turqisht do të thotë “i qetë, i durueshëm”), Karakushi (kompozitë e krijuar nga gjuhët orientale që do të thotë "zog i zi". Kjo e dhënë mund të jetë tregues për prejardhjen fisnike e të lashtë), Binxhiu (Binexhi - turq. e vjetër, njeriu që di të shalojë atin-kalin e shalës), Binishi (një veshje e vjetër, e gjatë dhe e shlirë, xhybe, pallto e gjatë prej mëndafshi) etj. Këto lloj patronimesh i gjejmë në përdorim të shtuar. Pra vihet re se ashtu si në toponimi, edhe në patronimet e vendasve në Gjakovë kanë lënë ndikimin e tyre gjuhët orientale si pasojë e sundimit të gjatë të Perandorisë turke ndërsa prania e ndikimit sllav vihet re në një masë shumë më të ulët.
Jo më kot e lashë për në fund edhe një tip patronimesh të cilat duke u nisur nga sistemi i sotëm gjuhësor, mbeten të pashpjegueshme. Pra këtu do të përfshij ato mbiemra për të cilët shqipja e sotme nuk jep shpjegime: Valla, Dalladaku, Fërdulli, Roka, Perjuci, Milla etj. Sot, sistemi patronimik funksionon me një larmi trajtash, duke marrë përsipër të identifikojë banorët e Gjakovës, dhe jo vetëm kaq, por edhe të tregojë origjinën e prejardhjes familjare të tyre. Mbiemrat e sotëm kanë lindur, ndryshuar e përshtatur në një rrugë të gjatë evoluive, duke u fiksuar në gjendjen e sotme e cila siç e pamë na paraqitet me një shumësi tiparesh dhe cilësish.
Franc Veliu
Sezoni 2013–14
Veliu nuk luajti në barazimin 0–0 kundër Partizanit dhe në humbjen 2–0 kundër Besës. Me këtë humbje dhe barazim, Flamurtari renditej në vendin e parafundit me vetëm pesë pikë. I pyetur për mundësitë që kishte Flamurtari për të rënë nga kategoria, Veliu tha se Flamurtari nuk ka asnjë mundësi për të rënë nga kategoria dhe se skuadra do të rikthehej. Veliu bëri rikthimin e tij më 18 tetor në javën e tetë, duke luajtur 90 minuta në humbjen 1–0 jashtë fushe kundër Laçit. Më 27 tetor, Veliu shënoi golin e parë dhe të fundit të sezonit në fitoren 2–1 kundër Kukësit në shtëpi, duke u rikthyer te fitorja pas disa ndeshjesh negative; Kukësi kaloi e para në avantazh pas një goli të shënuar nga Sokol Cikalleshi në minutën e 39, por golat e Veliut dhe të Micit respektivisht në minutat 45 dhe 72 i sollën Flamurtarit fitoren e tretë në kampionat.
Më 2 nëntor 2013, në ndeshjen e rradhës në kampionat kundër Tiranës, Veliu e braktisi sërisht ndeshjen, këtë herë në minutën e 34 duke u përplasur në tokë, gjë që rezultoi të dëmtonte gjurin. Flamurtari fitoi ndeshjen me rezultatin 2–0 jashtë fushe duke marrë fitoren e dytë rresht. Sipas mjekut të skuadrës, Veliu kishte një zgjatje të ligamentit gjë që rrezikonte pjesmarrjen e tij në ndeshjen me Lushnjen. Pavarësisht tentavivave për t'u rikperuar në kohë, Veliu humbi ndeshjen kundër Lushnjes Ai kishte shkuar në Tiranë për të bërë një rezonancë magnetike dhe për të konfirmuar shkallën e dëmtimit, gjë që nuk i la kohë të rikuperohej dot deri në fund të vitit, duke mos arritur dot të luajë asnjë minutë për vitin 2013.
Më 2 shkurt 2014, Veliu bëri rikthimin e tij në fushat e lojës duke luajtur 14 minutat e fundit në barazimin 0–0 jashtë fushe kundër Bylisit, në ndeshjen e parë të skuadrës për vitin 2014. Dhjetë ditë më vonë, Veliu luajti ndeshjen e parë në kupë për sezonin 2013–14, duke luajtur 90 minuta dhe duke ndihmuar skuadrën të marrë një pa barazim pa gola në stadiumin Loro Boriçi kundër Vllaznisë në ndeshjen e parë çerek–finale. Më 22 shkurt, ai luajti ndeshjen e tij të parë si titullar në kampionat pas gati katër muajsh në humbjen 3–2 jashtë fushe kundër Kukësit, duke shkaktuar një penallti në minutën e 82 që u kthye në gol nga Sokol Cikalleshi. Ndeshja e fundit që kishte luajtur si titullar ishte ndeshja pikërisht kundër Kukësit më 27 tetor, ku ai edhe shënoi gol. Vetëm katër ditë më vonë, Veliu luajti 90 minuta në ndeshjen e kthimit të kupës kundër Vllaznisë, ku ai sërisht ndihmoi skuadrën të mos pësonte gol dhe të fitonte ndeshjen 1–0 duke u kualifikuar për në gjysmë–finale me rezultatin e përgjithshëm 1–0. Pasi luajti 90 minuta kundër Kukësit, Veliu do luante edhe 90 minuta në nëntë ndeshje gjatë muajit prill dhe maj duke ndihmuar skuadrën të fitojë 15 pikë.
Në gjysmë–finalen e parë të kupës kundër Skënderbeut, Veliu luajti titullar për 90 minuta duke ndihmuar skuadrën të marrë një barazim të vlefshëm 0–0 brënda fushe. Pas ndeshjes, ai u shpreh i kënaqur për barazimin e skuadrës dhe i sigurtë që skuadra do të shkonte në finale. Në ndeshjen e kthimit më 9 prill, Flamurtari fitoi me rezultatin 2–0 duke kaluar në finalen e kupës, me Veliu i cili luajti gjatë gjithë ndeshjes. Në finalen e madhe më 18 maj, Veliu fitoi troufen e dytë madhor në karrierë, me Flamurtarin e cila mposhti Kukësin me rezultatin 1–0 për të fituar Kupën e Shqipërsë për herë të katërt në histori. Veliu e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta duke qënë një nga lojtarë më të mirënë fushë. Në intervistën pas ndeshjes, ai i'a dedikoi trofeun tifozëve të skuadrës dhe skeptikëve. Gjithashtu ai shprehu lumturinë e tij për trofeun e parë të fituar si kapiten.
Flamurtari e mbylli sezonin në vendin e shtatë në kampionat, por si fituese e kupës, ajo u kualifikua direkt për në raundin e parë kualifikues të Ligës së Europës për sezonin e ardhshëm. Në aspektin personal, Veliu e mbylli sezonin me 26 paraqitje në të dyja kompedicionet, ku 21 i luajti në kampionat, dhe gjithashtu shënoi edhe një gol. Ai gjithsej në fushë koleksionoi 1977 minuta, ku 1527 i luajti në kampionat.
Kantoni Beaugency
Kantoni Beaugency (frëngjisht: Canton de Beaugency) është një kanton në departamentin Loiret, rajonin Région Centre në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Beaugency. Ka sipërfaqe 145.41km2 dhe popullsi 16605 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Beaugency aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Franc Veliu
Sezoni 2014–15
Flamurtari e nisi sezonin 2014–15 më herët se zakonisht, saktësisht më 3 korrik 2014, ku do të luante ndeshjen e parë të raundit të parë të UEFA Ligës së Europës kundër skuadrës gjeorgjiane të Sioni Bolnisi. Ai e nisi ndeshjen si titullar në qëndër të mbrojtës dhe shënoi golin e parë të ndeshjes në minutën e 20; Goli erdhi pasi Bruno Telushi dhuroi një pasim në zonë duke gjetur Veliun i cili gjuajti topin dhe shënoi me ndihmën e një devijimi të një mbrojtësi kundërshtar. Pavarësisht kësaj, skuadra gjeorgjiane kaloi në avantazh me dy gola të shpejtë të shënuar nga Vili Isiani respektivisht në minutat 27 dhe 30, por Flamurtari shënoi dy gola duke përmbysur rezultatin, përfshirë golin e fitores në minutën e 93 nga Gilman Lika.
Prodhimi i verës
Sheqernat në verë
Sheqeri në rrush është I deponuar në pulpë se bashku me ujin, acidet organike dhe elementet tjerë.
Franc Veliu
Sezoni 2014–15
Në ndeshjen e dytë në stadiumin Flamurtari, Veliu e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta. Deri në minutën e 83, Flamurtari ishte i eleminuar nga kompedicioni pas golit të sulmuesit Jaba Ugulava dhe autogolit të Taulant Kuqit në minutën e 83, por, vetëm dy minuta, Ardit Shehaj shënoi golin e vetëm të ndeshjes për Flamurtarin me një gjuajtje me kokë në zonë. Pavarësisht se Flamurtari humbi ndeshjen me rezultatin 2–1, prap ajo u kualifikua për në raundin e dytë falë rregullit të golit jashtë fushe. Në raundin e dytë, Flamurtari u shortua kundër rumunëve të Petrolul Ploiești që përbëhej me lojtar si Adrian Mutu dhe Juan Ángel Albín. Më 17 korrik 2014, ai e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta në humbjen 2–0 jashtë fushe. Pas ndeshjes, u raportua se Veliu kishte pësuar një dëmtim, duke pasur dhimbje të forta në mes, pas një përplasjeje me sulmuesin Tamuz, duke rrezikuar pjesmarrjen në ndeshjen e kthimit në shtëpi. Ai nuk u rekuperua në kohë për ndeshjen më 24 korrik, duke i'a lënë shiritin e kapitenit mesfushorit Hair Zeqiri. Flamurtarin humbi ndeshjen e dytë me rezultatin 3–1 në shtëpi duke u eleminuar nga kompedicioni. Veliu e mbylli fazën europiane me Flamurtarin duke koleksionuar 270 minuta në tre ndeshje dhe duke shënuar një gol.
Si fituese e kupës sezonin e kaluar, Flamurtari u përball me Skënderbeun për Superkupën e Shqipërisë në stadiumin Qemal Stafa. Veliu e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta në mbrojtje me Flamurtarin e cila humbi ndeshjen me rezultatin 1–0 falë golit të mesfushorit Bakary Nimaga në minutën e 51.
Prodhimi i verës
Sheqernat në verë
Sheqeri në rrush është ajo që mundëson përfitimin e verës. Përgjatë procesit të fermentimit, sheqeri shëndrohet më ndihmën e majas në etanol alkool dhe dioksid karbonit. Rrushi akumulon sheqerin gjatë përiodës së kultivimit në vreshta nëpërmjet translokimit të molekulave të sukrozës cilat prodhohen me fotosintezë në gjethe. Gjatë pjekjes molekulat e sukrozës hidrolizohën (invërtohën) më anë të enzimeve invertase në glukozë dhe fruktozë. Gjatë vjeljes, rreth 15-25 % të rrushit do të përbëhet nga sheqeri thjesht. Të dyjat glukozas dhe fruktoza përveç që përmbajnë gjashtë-carbon sheqer ato përmbajnë edhe tri, katër, pesë, dhe shtatë-karbon sheqerna. Jo të gjithë sheqernat janë të fermentueshëm sikurse është pesë-karbon sheqeri arabinose, rhamnose dhe xylose të cilat janë ende prezent në verë pas fermentimit. Për këtë arsy, asnjë verë nuk mund të fermentohet plotësisht "thatë" (do të thotë pa prani të sheqerit residual). Roli I sheqerit dikton sasinë e alkoolit në verë në fund të prodhimit, kjo I shtyn prodhuesit të verës ndonjëherë të shtojnë sheqer (zakonisht sukroz) gjatë prodhimit të verës ky proces është I njoftur si kaptalizim ashtu që të shtojë sasinë e alkoolit.
Franc Veliu
Sezoni 2014–15
Në ndeshjen hapëse të 2014–15 Kategorisë Superiore kundër Teutës më 23 gusht, Veliu luajti 90 minuta në qëndër të mbrojtjes me Flamurtarin e cila fitoi 2–1 duke e nisur kampionatin mbarë; në minutën e 51 të ndeshjes, Veliu bëri një devijim vendimtar që solli golin e vetëm të shënuar nga Teuta me atë të mesfushorit Xhevdet Shabani. Në ndeshjen e dytë të kampionatit kundër Tiranës në stadiumin Qemal Stafa më 30 gusht, Veliu u ndëshkua me karton të kuq në minutën e 58 pasi goditi me kokë në mënyrë të pavullnetshme Selemani Ndikumanën, i cili sëbashku me portierin kundërshtar Edvan Bakaj u ndëshkuan me karton të kuq gjithashtu; Tirana fitoi ndeshjen me rezultatin 1–0 falë autogolit të portierit Ilion Lika në minutën e 65. Klubi apeloi vendin e gjygjtarit ndërkombëtar Lorenc Jemini te Komisioni i Disiplinës, por në vendimin final, Veliu sëbashku me Ndikumanën u dënuan me plot pesë ndeshje pezullim. Veliu komentoi rreth pezullimit të tij duke thënë se ishte një vendim i absurd. Megjithatë, disa ditë më vonë, pezullimi i Veliut dhe i Ndikumanës u reduktua nga pesë në dy ndeshje nga Komisioni i Disiplinës. Klubi e shleu pjesën tjetër të dënimit me anë financiare, duke bërë që Veliu të humbasë vetëm ndeshjen kundër Apolonisë më 10 shtator, e fituar me rezultatin 3–0 nga Flamurtari.
Prodhimi i verës
Glukoza
Glukoza, se bashku me fruktozën, është njeri ndër sheqernat primar të cilat gjinden në rrushra të verës. Në verë, shija glukozës është me pak e ëmbël se e fruktozës. Është sheqer më gjashtë atome të karbonit që derivon me zbërthimin e sukrozës. Në fillim në stadin e pjekurisë zakonisht ka ma shumë glukozë se fruktozë në rrush (diku rreth pesë herë ma shumë) por zhvillimi rapid I fruktozës barazon raportin. Rrushi I cili pjekët vonë, sikurse që janë disa verëra, mund të përmbajnë ma tepër fruktozë se glukozë. Gjatë fermentimit, majaja zbërthen se pari glukozën. Lidhja e molekulave të glukozës me aglycone, në proces në të cilën krijohen glycoside, gjithashtu luajnë rol në shijën përfundimtare të verës për shka të mardhanjës dhe interaksionit me komponente me fenole sikurse anthocyanine dhe terpenoide.
Franc Veliu
Sezoni 2014–15
Më 14 shtator, Veliu bëri rikthimin e tij duke luajtur 90 minuta në barazimin pa gola kundër Vllaznisë, ndeshje e vlefshme për javën e katët të kampionatit. Gjatë ditë më vonë, Veliu luajti një tjetër 90 minutësh duke ndihmuar skuadrën të mposhte Elbasanin me rezultatin 2–0. Me këtë fitore, Flamurtari mori kreun e renditjes me 10 pikë. Por pas kësaj fitoreje, për Flamurtarin do të vinin disa rezultate negative siç ishin barazimin 1–1 kundër Laçit dhe 0–0 Partizanit, ku Veliu ishte një nga dy fajtorët e pësimit të golit kundër laçjanëve, dhe një tjetër barazim kundër kampionëve të Skënderbeut. Veliu luajti nga 90 minuta në të treja ndeshjet, duke zhvilluar performanca jo të mira, gjë që e vendosën në dyshim vendin e tij në formacionin e parë.
Prodhimi i verës
Fruktoza
Në verëra sikurse Port, shtimi shurupit të rrushit neutral, majas, dhe inhibitorve të fermentimit, duke lënë verën me proporcion ma te madhe të fruktozës e cila e benë verën ma te ëmbël.
Franc Veliu
Sezoni 2014–15
Më 22 tetor, Veliu bëri debutimin e tij në kupë për sezonin 2014–15 duke luajtur 56 minuta në fitoren 5–0 kundër Kamzës në ndeshjen e dytë të raundit të parë. Me këtë fitore, Flamurtari u kualifikua për në raundin e dytë të kupës me rezultatin e përgjithshëm 5–0 pasi ndeshja e parë e luajtur më 1 tetor u mbyll në barazim pa gola. Më 25 tetor, në humbjen 2–0 kundër Kukësit për javën e nëntë të kampionatit, Veliu bëri performancën më të dobët të sezonit duke pasur fajin e tij në të dy golat e pësuar; kjo gjë bëri që trajneri Ernest Gjoka t'a zëvëndësonte atë në minutën e 82 të ndeshjes me Taulant Kuqin. Pas performancës së dobët kundër Kukësit, Veliu nuk u vendos në formacionin titullar nga trajneri Gjoka për ndeshjen e rradhës kundër Teutës në stadiumin Niko Dovana për ndeshjen e javës së dhjetë, me Flamurtarin e cila humbi ndeshjen me rezultatin 1–0 duke u larguar më shumë nga kreu. Kjo humbje rezultoi fatale pasi drejtuesit e klubit sollën shkarkimin e trajnerit Gjoka dhe pezullimin e pesë lojtarëve ku bënin pjesë Gjergji Muzaka, Nijaz Lena, Gledi Mici, Polizoi Arbëri dhe Franc Veliu. Veliu nuk ishte fare me skuadrën për ndeshjen e javës së 11 kundër Tiranës më 2 nëntor, ku Flamurtari mori një barazim pa gola në shtëpi.
Kristal (poezi)
"Kristal" është një përmbledhje me 60 poezi dhe poema të zgjedhura. Këto poezi përfaqësojnë pjesën më të mirë të krejt krijimtarisë poetike gati gjysmëshekullore të Ismail Kadaresë. Shtëpia botuese Onufri.
Prodhimi i verës
Fruktoza
Fruktoza, së bashku me glukozë, është një ndër sheqernat më të rëndësishme të cilat marin pjesë në përfitimin e verës. Gjatë vjelëjes, zakonisht është sasi e njejët e molekulave të Glukozës dhe fruktozës ne rrush ; megjithatë gjatë pjekës së verës sasia e fruktozës do të behët më e lartë. Në verëra, fruktoza është përafërsisht dy herë më I ëmbël se glukoza dhe është një ndër elementët kyç në prodhimin e verës së ëmbël të ashtë quajtur desert wines. Gjate fermentimit, glukoza konsumohet së pari nga majaja dhe shëndrohet në alkool. Prodhuesi kur vendos të ndërprëj fermentimin përdor (ose temperaturën ose shton shurup brandy) në procesin e pasurimit do të shtohet sasi ma e madhe e fruktozës dhe njëhërit mbetë ma tepër sheqer residual. Teknika e quajtur süssreserve, ku rrushi I pafermentuar (mushti) shtohet pas procesit të përfunduar të fermentimit, kjo do të rezultoi në verë me pak të ëmbël se sa kur ndërprehët procesi I fermentimit. Kjo është sepse rrushi I pafërmentuar (mushti) do të ketë përafërsisht sasi të njejt të fruktozës dhe glukozës e cila është me pak e ëmbël. Ngjashëm, procesi I kaptalizimit ku sukroza (që është një pjesë glukozë dhe një pjesë fruktozë) kur shtohet zakonisht nuk do të rritë shkallën ëmbëlsisë së verës.
Sukroza
Në shumicën e verërave, do të ketë sasi te vogël të sukrozës, për arsye se nuk është pjesë përbërëse natyral I rrushit dhe sukroza shtohet për qëllim të kaptalizimit do të konsumohet me fermentim. Më përjashtim të Shampanjës dhe verërave të gazuara, në të cilat shtohet sasi e likerit (zakonisht sukroz të tretur në verë) shtohet pas fermentimit të dytë në shishe, në praks e njohur si dosage. Sasia e sheqerit do te variroj me ëmbëlsimin e verës se gazuar, por shumica e Brut shampanjave kanë sasi të vogël të fruktozës së shtuar.