cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anita Bitri
Jetëshkrimi
Vitet e shkollës fillore dhe tetëvjeçare u karakterizuan nga një pjekuri e lartë artistike në drejtim të violinës, por Bitri ishte edhe një nxënëse e mirë edhe në disiplinat e tjera. Kishte një pasion të veçantë për sportin, veçanërisht i pëlqenin ushtrimet gjimnastikore dhe lojrat me dorë (basketboll dhe volejboll) dhe në këtë fushë shfaqej si një sportiste e lindur.
Në vitet e shkollës së mesme Bitri filloi të studionte fshehurazi dhe të besonte në ekzistencën e Zotit dhe t’i bindej verbërisht Atij. Të gjithë habiteshin me bindjet e saj fetare, të ndaluara për atë kohë. Pa asnjë druajtje shprehej që dhuntitë e saj ishin dhuratë e Zotit dhe çdo gjë e shikonte në këndvështrimin e tij. Në shkollën e mesme të muzikës “Naim Frashëri” në Vlorë ku ajo vazhdoi studimet, karakterizohej si një nxënëse shembullore, veçanërisht në violinë, që ishte edhe instrumenti për të cilën studionte. Pasioni i fëmijërisë, kënga, ia kishte lënë vendin violinës dhe solfezhit.
Në vitet 1980-1986 prezantohet para publikut vlonjat si violiniste në orkestrinën e shkollës së muzikës “Naim Frashëri”, mirëpo duke u rritur pasioni për këngën po e thërriste, gjë të cilën Bitri filloi ta demostronte te shokët e klasës dhe profesorët e kantos. Të gjithë kuptuan se përveçse një violiniste e talentuar, ajo kishte edhe një zë të jashtëzakonshëm. “Një zë i ëmbël e njëkohësisht i rrallë”, e cilësuan profesorët e saj. Prezantimi i Anitës si këngëtare ishte thjesht një rastësi e përgatitur nga Zoti. Gjatë një koncerti ku ajo merrte pjesë si violiniste, një nga këngëtaret u sëmur dhe kështu, lindi domosdoshmëria të zëvendësohej. Shokët e orkestrës, që e kishin dëgjuar të këndonte, propozuan atë dhe efekti ishte i mahnitshëm. Prezantimi i parë u prit me duartrokitje pa fund nga publiku i sallës i elektrizuar nga zëri i mahnitshëm i saj. Ky ishte fillimi i një karriere të gjatë dhe të suksesshme artistike, që ka vetëm një protagoniste: Të madhen dhe të paharruarën ANITA BITRI.
Kënga e parë e Anitës në shkallë kombëtare titullohet “Hartimi dhe Dëbora”. Në anketën muzikore të Radio Tiranës për këtë këngë, vlerësohet për interpretimin e saj brilant. Më pas, sukseset e saj vazhduan me këngën shumë të njohur, “Mos u nxito” kompozuar nga Aleksandër Vezuli me tekst të Alqi Boshnjakut në Koncertin e Pranverës 1988, ku u vlerësua me çmim të parë. Talenti i Anitës nuk mund të mos tërhiqte vëmendjen e kompozitorëve të njohur të asaj kohe. Flamur Shehu ishte i pari që do të besonte tek ajo dhe do të fillonte të bashkëpunonte me të në disa festivale me radhë të Radio Televizionit Shqiptar. Vlen për t’u përmendur interpretimi i këngëve “Lulet e majit i çel në janar”, “S’ka formulë në dashuri”, “Abrakadabra” etj. Në këto vite triumfi Bitri pranohet si këngëtare profesioniste në trupën e Teatrit të Estradës Vlorë. Më pas ajo korr një sukses të jashtëzakonshëm në shkallë kombëtare me koncertet e saj recitale të titulluara “Anita”.
Në çdo vit që kalonte, Anita shihej si një rrezik i madh për marrjen e çmimeve, sepse nga kënga në këngë, nga viti në vit, konfirmohej si një këngëtare pa të cilën festivali nuk kishte kuptim. E gjitha kjo nuk u arrit veçse nga talenti i saj i padiskutueshëm, mënyra se si e interpretonte këngën, luku plot shije dhe mbi të gjitha, për faktin se ajo pati guximin të fusë elementët e rinj bashkëkohorë dhe shumë modernë për kohën. Te këngëtarja Anita Bitri gjendet gjithçka që Zoti i ka dhuruar një artisti.
Krahas këngës Anita nuk la pas dore dhe studimet, ishte vullneti dhe dëshira e saj që bënë të mundur vazhdimin e studimeve të shkollës së lartë në Institutin e Lartë Pedagogjik “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan, ku në vitin 1989 diplomohet si mësuese kantoje. Profesionin e mësueses e ushtroi vetëm për pak muaj, pasi ajo që e thërriste ishte kënga. Zoti i kishte caktuar një mision, të lumturonte popullin e vet me zërin e saj magjik.
Koncertet recitale “Anita”, që u zhvilluan me një sukses të madh në çdo cep të Atdheut, bën që Anita të fitonte një popullaritet të jashtëzakonshëm në çdo qytet të Shqipërisë. Pas një shfaqjeje të suksesshme në Tropojë, iu bë ftesa për të shkuar në SHBA. Në mars 1996 mbërrin në “tokën e premtuar”.
Gjatë qëndrimit në Amerikë aktiviteti artistik i Anitës ka qënë i pandalshëm dhe gjithmonë në rritje. Ajo ka qenë përherë e lidhur me problemet e Diasporës Shqiptare dhe ka ndihmuar shumë në rritjen e prestigjit të artit shqiptar. Anita ishte jo vetëm një artiste e talentuar, por gjithashtu dhe një patriote e flaktë. Vlen për t’u përmendur pjesëmarrja e saj në koncertet e bamirësisë dhe aktivitete të ndryshme të Diasporës për mbledhjen e ndihmave për luftën në Kosovë. Në këtë kontekst është për t'u theksuar koncerti i bamirësisë që u zhvillua në 10 prill 2000 për mbledhjen e ndihmave për fëmijët e varfër të Shqipërisë. Për këtë koncert Anita meritoi lavdërimet dhe respektin e Presidentit të Shqipërisë, zotit Meidani, për kontributin e dhënë dhe gjatë interpretimit të disa këngëve u shoqërua nga vetë gruaja e Presidentit. Ajo ishte njëkohësisht dhe një anëtare aktive e Organizatës së Gruas Shqiptare në Amerikë “Motrat Qiriazi”. Anita e shikonte pjesëmarrjen në koncertet e ndryshme të komunitetit si dhe ato bamirëse si vazhdimësi të rrugës së saj artistike. Në këtë mënyrë, talentin dhe zërin e mrekullueshëm ia dedikoi tërësisht çështjes shqiptare.
Ndër vite
Realizimi prej Anitës i albumit të parë me këngë “Malli” në vitin 1999 dhe respekti që tregoi Misioni Shqiptar në New York, duke bërë promovimin e këtij albumi në mjediset e veta.
5 prilli i vitit 1999 solli dhe daljen në skenat e Broadway-it të Anitës, jo vetëm si këngëtare por edhe si violiniste në koncertin e organizuar nga Organizata “Madre”, mjaft e njohur në Amerikë.
12 gusht 1999, Anita shpalosi vlerat e jashtëzakonshme të muzikës së bukur shqiptare para të gjithë ambasadorëve të botës, në mbrëmjen e organizuar nga Misioni Shqiptar në Kombet e Bashkuara.
dhjetori i vitit 1999 solli për Anitën fitimin e konkursit të zhvilluar nga kompania amerikane C.P.V. për të kënduar dy këngë në programet e tyre televizive.
Vera e vitit 2000 ishte e shoqëruar me koncertet e saj recitale bashkë me aktorin dhe regjizorin e njohur Koço Devole në shumë shtete të Amerikës.
12 nëntori 2000 sjell prezantimin e Anitës si këngëtare dhe violiniste, në koncertin e madh në New York, së bashku me Inva Mulën, Piro Çakon dhe Silvana Braçen.
Viti 2001 filloi me një tjetër sukses në jetën artistike të Anitës, ftohet për të prezantuar muzikën shqiptare në një koncert të përbashkët amerikan-shqiptar-turk, ku shpaloseshin vlerat artistike të këtyre 3 vendeve. Në këtë koncert ajo prezantohet me një nga kompozitoret me famë në Amerikë, Tina Shaffer (kompozitore e Sellin Dionit, Dona Sammer, Betty Midler etj). Tina e vlerësoi zërin e Anitës si “një zë ëngjëllor që zbret nga qielli”.
Viti 2002 ishte një vit pune intensive për Anitën pasi po punonte dhe po hapte një rrugë të re në artin e Diasporës Shqiptare. Ajo po bënte gërshetimin e muzikës sonë të bukur shqiptare me Pop-in amerikan.
24 janari 2003 nisi me pjesëmarrjen e Anitës në një nga koncertet më të mëdha të komunitetit shqiptar, ku prezantoi muzikën e lehtë shqiptare përkrah këngëtarëve kosovarë dhe maqedonas.
Vitet 2003-2004 ishin vite tepër të rëndësishme për rritjen artistike të Anitës. Gjatë kësaj periudhe ajo shpalosi vlerat e artit dhe të muzikës shqiptare në kufijtë e Amerikës.
Viti 2004 shënoi për Anitën realizimin e albumit “Çdo gjë është e mundur”. Në këtë album do të gjeni të gjithë frutin e eksperiencës dhe të pjekurisë artistike të kësaj artisteje të madhe. Në këtë album Anita paraqitet si kantautore. E përse jo, ajo zotëronte një koncept të plotë për muzikën, të cilën ajo jo vetëm e ndiente, por edhe e zotëronte plotësisht. Ishte një gjeni në violinë dhe në piano ishte e talentuar, ndërsa solfezhin e njihte në përsosmëri. Por të gjitha këto suksese në jetën artistike të Anitës nuk do të bëheshin të mundura pa përkrahjen dhe respektin që tregoi publiku i dashur shqiptar, të cilin ajo e adhuronte dhe i dhuronte çaste të gëzuara me zërin e saj magjik. Gjithashtu një rol të rëndësishëm dhe vendimtar në këtë drejtim luajti dhe lindja e Siborës. Lindja e vajzës ishte një nga dhuratat më të mëdha, që Zoti i fali. Engjëllushen e vogël Anita e rrethoi me një dashuri dhe përkujdesje të papërshkrueshme. Ajo e edukonte me respektin për Shqipërinë dhe gjuhën shqipe, përkujdesej në mënyrë të veçantë për ecurinë e saj shkollore, ishte një nënë e përsosur dhe një edukatore e mirë. Kënaqësinë Zoti ia shtoi me ardhjen e nënës në Amerikë, sepse ajo jo vetëm që ishte shumë e lidhur me Anitën, por njëkohësisht ishte një nxitje në jetën e saj artistike, duke flijuar çdo gjë me qëllim që t’i linte hapësirë krijimtarisë artistike të vajzës dhe këngëtares së saj të adhuruar. Anita ka qenë për të gjithë familjen Bitri, nderi dhe krenaria e kësaj familje.
Me ikjen e Anita Bitrit arti dhe publiku shqiptar humbi një zë të mrekullueshëm, Shqipëria një patriote të flaktë, diaspora një aktiviste dhe personalitet muzikor, familja dhe miqtë, një artiste dhe shoqe të mrekullueshme.
Arisdorf
Arisdorf është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Bregas (Korçë)
Bregasi është një fshat në komunën Vreshtas në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Hektometri
Hektometri (gr. εκατόν= qind dhe gr. μέτρον = matës, masë) është njësi matëse që rrjedhë nga Sistemi SI dhe përbëhet nga njësia bazë metri dhe parashtesa për njësi hekto. Është njëqind fishi i metrit dhe shkruhet me simbolin hm.
Hektometri si shprehje është përdorur në lëmi të ndryshme të shkencës dhe në jetën e përditshme kur flitej për gjatësi të nivelit më të madhë së metri. Këtu përdoroheshin edhe shprehjet si gjatësi të nivelit hektometrike. Në kohën më të re kjo shprehje përdoret gjithnjë e më pak dhe për këtë përdoren shprehjet për metra.
Konvertimi i gjatësisë së shprehur në hektometra, në metra bëhet duke marrë për bazë: një hektometër i përgjigjet njëqind fishit të metrit. 1 hm = 10 dam =102 m = 100 m dhe 1 m = 10 -2 hm = 0,01 hm
Richard Matthew Stallman
parapamje|Richard Stallman në [[Oslo (2009)]]
Richard Matthew Stallman (* 16 Mars 1953 në Manhattan, New York City) është një aktivist amerikan për Software të Lirë, Hacker edhe zhvillues programesh – i njohur edhe me inicialet RMS. Stallman krijoj GNU-Projekt-in. Atij i njihet një ndihmese e madhe në suksesin e GNU/Linux, dhe ai ishte Presidenti parë i Free Software Foundation, i cili ndër të tjera zhvilloi edhe GNU General Public License.
MIT dhe GNU-Projekt
Stallman punoi në fillim të 1970-ës në AI Lab (departamenti për Inteligjencë artificiale) të Massachusetts Institute of Technology së bashku me një grup programuesish, qëe quanin veten Hacker.
Ai është bashkpuntor i i SHBA Lajmeve dhe kultures teleSUR. -->
Lëvizja e Free-Software
Stallman është themelues i Lëvizjes Free-Software
Çmime dhe Nderime
Richard Stallman ka marrë një radhë Nderimesh dhe çmimesh. Ndër të shumtat janë :
Kantoni Ambrières-les-Vallées
Kantoni Ambrières-les-Vallées (frëngjisht: Canton d'Ambrières-les-Vallées) ishte një kanton në departamentin Mayenne, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit ishte Ambrières-les-Vallées. Ka sipërfaqe 125,78km2 dhe popullsi 5317 banorë.
Gjeografia
Ajo kufizohet kantoni Juvigny-sous-Andaine në veri-lindje, kantoni Domfront në veri, kantoni Passais në veri-perëndim, kantoni Gorron në perëndim, kantoni Mayenne-Ouest në jug-perëndim, kantoni Mayenne-Est në jug-lindje dhe kantoni Le Horps dhe kantoni Lassay-les-Châteaux në lindje.
Përbërja aktuale
Kantoni Ambrières-les-Vallées aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Nikolai Slicenko
Nikolai Alekseyevich Slichen (27 dhjetor 1934 - 2 korrik 2021) Ishte një këngëtar sovjetik dhe rus, aktor dhe drejtor kryesor i Teatrit Romen në Moskë. Ai ishte nga njerezit e paket rom që iu dha titulli Artist i Popullit i BRSS (1981).
Biografia
Nikolai ka lindur në zonën Belgorod, Rusi. Një pjesë e fëmijërisë së tij kaloi gjatë Luftës së Dytë Botërore. Gjatë luftës, Nikolai humbi shumë të afërm. Në veçanti, kur ishte djalë, babai i tij u qëllua para syve në vitin 1942. Pas luftës, familja Slichenko u vendos në një fermë kolektive rome në Voronezh Oblast. Ishte koha kur Nikolai dëgjoi për një teatër në Moskë dhe kishte ëndërruar të luante në skenën e tij.
Në 1951, Nikolai u pranua në Teatrin Romen. Djali i talentuar tërhoqi vëmendjen e mjeshtrave kryesorë të teatrit. Sigurisht, nuk ishte e lehte per te filloi si shumica, si aktor i stafit ndihmës.
Sheqeras
Sheqerasi është një fshat në komunën Vreshtas në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Sheqerasi ndodhet rreth 22 km larg nga qyteti i Korçës.Ky fshat ka filluar të ekzistojë si qëndër banimi që pas tharjes së Kënetës së Maliqit më 1947 (pasi më përpara kjo zonë përdorej nga fshatarët e asaj zone për lëndë të parë dhe peshkim).Kjo zonë njihet edhe si ish Këneta e Maliqit. Emërtimi i këtij fshati (Sheqeras) vjen nga kultivimi i sasive te mëdha te Panxharit të Sheqerit  në këtë vend, në vitet 1957, i cili përpunohej në Kombinatin e Sheqerit Maliq.
Sheqerasi ndodhet në qëndër të Fushgropës së Korçës, rreth 800-850 m mbi nivelin e detit. Zona përfshihet në tipin e klimës mesdhetare kodrinore, malore e tërësisht ajo paramalore JL. Sipas të dhënave të stacionit të Sheqerasit, temperatura mesatare e muajit ( më të ngrohtë) gusht është 18.3⁰C, ndërsa e muajit më të ftohtë (janarit) është 0⁰C. Në janar të vitit 1987 është shënuar vlera -26.8⁰C në këtë fshat, e cila përbën edhe minimumin absolut të temperaturës  për gjithë vendin. Në stacioni e Sheqerasit vihen re edhe vlerat më të larta të diellëzimit në muajin korrik, përkatësisht me 334.1 orë, sasia më e vogël në dhjetor me 91.8 orë.
Fshati Sheqeras ka një popullsi prej rreth 2500-3000 banorë, por kohët e fundit ky numër ëshë ulur ndjeshëm për shkak të imigrimit dhe emigrimit të popullsisë (kryesisht të moshave të reja).
Bujqësia dhe blegtoria janë bazat e ekonomisë për fshatin e Sheqerasit.
Podgorie
Podgoria është një fshat në komunën Vreshtas në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Angeliki Antoniu
Angeliki Antoniou është regjisore dhe skenariste greke e lindur më 12 korrik 1956 në Athinë, Greqi.
Ka fituar 12 çmime dhe 4 nominime.
Zenel Merjo
Filloren e kreu në fshatin e lindjes. Pas përfundimit të shkollës së mesme vazhdoi studimet e larta në Shkollën e Oficerave "Enver Hoxha" dhe në Shkollën e Lartë të Partisë.
Llukova
Me këtë emër gjenden këto vendbanime:
Fshatrat në Maqedoni
Me shkrim të ngjashëm
Damastioni
Damastioni. Qytet ilir ende i papërcaktuar si vend, diku në viset e Dardanisë. Për herë të parë përmendet nga Straboni. Në fillim të shekullit IV p.e.r. preu monedha prej argjendi me emrin e tij. Në simbolet e përdorura mbi monedha është çekani i minatorit, që dëshmon se qyteti ishte qendër e një treve të pasur me miniera argjendi. parapamje|monedhë argjendi e Damastion, shek 4 pes. Obv.:Kokë Apollo, laureate. Rev.:Tripod, shkronjat ΔΑΜΑΣΤΙΝΩΝ (e Damastianëve) - ΚΗΦΙ.
Dëshmitë historike dhe arkeologjike
Damastioni, për disa, kryeqytet i Dardanisë, për disa të tjerë një qendër e prerjes së monedhave që në shek. IV-III para erës sonë, zgjoi, zgjon dhe do të zgjojë edhe më vonë interesimin e jo vetëm arkeologëve, historianëve, gjuhëtarëve, por edhe të gjithë atyre që kanë një ndjenjë të kultivuar për të kaluarën antike të trojeve të sotme.
Dëshminë e parë për ekzistencën e Damastionit na e jep Straboni në “Gjeografinë” e tij: “Pas Epidamnit dhe Apollonisë gjer në malet Keraune banojnë bylinët, taulantët, parthinët e bryget; aty afër janë edhe minierat e argjendit në Damastion, rreth të cilave dyestët vendosën sundimin e tyre, si dhe enkelenjtë, të cilët i quajnë edhe sesaretë” (IIAA, f. 159). Në pjesën e parme të monedhës është figura e Apollinit, hyjnisë pa dyshim më të adhuruar të botës antike, kurse në shpinë emërvendi i farkimit të tyre, DAMASTION.
Lidhur me lokacionin e Damastionit janë shkruar artikuj të ndryshëm. Sipas A. Stipçeviq, disa e kanë lokalizuar në Shqipërinë e Jugut (rrethi i Gjirokastrës), kurse disa, si R. L. Beaumont, në Shqipërinë e Veriut, në rajonin e Dukagjinit ose të Mirëditës. Po kështu me këtë problem u mor edhe Anton Mayer “Polozaj Damastija, Numizmatika, 2-4/1934-1936, f. 181-183.
Me lokacionin e Damastionit të përmendur nga Straboni janë marrë edhe arkeologët e tjerë sllavë, si Dubravka Ujes dhe Katarina Romiç në punimin me titull “Pozita e qytetit Damastion” (GSAD, fq. 77-98. ), të cilat pohojnë se qyteti minierë ndodhej afër kufirit të Peonisë. Sipas tyre, teoritë ekzistuese kanë propozuar 16 lokacione të ndryshme. Janë gjetur rreth 40 monedha të Damastionit, por në një shumicë shumë më të madhe në Kosovë, në zonat që kufizojnë me territorin nën kontroll të peonëve gjatë shek. IV p.e.s. Duke marrë parasysh dëshmitë në dispozicion, lokacioni i Damastionit në ose pranë burimeve të argjendit është shumë më i gjasshëm. Zonat e hulumtuara nga këto arkologe janë Mali
i Zi (duke përfshirë Bërskovën), Kosova (duke përfshirë këtu malet e Kopaonikut, Trepçën dhe Novo-Bërdon) dhe Maqedonia (zonën e Zletovës). Ndonëse nuk janë gjetur dëshmi të eksploatimit ekstensiv të argjendit në Kosovë në kohët pararomake, modelet e monedhave prej argjendti të gjetura në këtë rajon, i shtrëngojnë të përfundojnë se kandidat numër një i lokacionit të Damastionit duhet të jetë Kosova. Kurse, dëshmitë e një veprimtarie të tillë të braktisur të rafinimit në Shqipërinë e Veriut dhe në afërsi të Ohrit, që janë përdorur për ta gjetur lokacionin e Damastionit në këto zona, në bazë të dëshmive gjeologjike dhe gjeomorfologjike, janë me gjasë një refleks i materialit të vrazhdë të importuar dhe, prandaj i burimeve të pamjaftueshme në të cilat mund të mbështetej veprimtaria e prerjes së parave e Damastionit.
Problemit të Damastioni i kushtoi një vëmendje të veçantë edhe historiani ynë, Zef Mirëdita, i cili, midis të tjerash, thekson: “Në vitin 1961 në jugperëndim të Janjevës, në vendin e quajtur ‘Bijela Zemlja’, janë zbuluar mbeturina të një vendbanimi antik dhe, meqenëse e tërë kjo zonë është e njohur si vend xeheror, i cili është shfrytëzuar edhe para dominimit romak, rreth galerive të xeheroreve me siguri është ndërtuar vendbanimi për xehetarët. Pastaj, duhet theksuar se pikërisht në këtë trevë janë gjetur më së shumti monedha të Damastionit, kurse si Straboni, po ashtu edhe Palimpsesti i Vatikanit i përmendin xeheroret e argjendit, të cilat gjendeshin në afërsi të Damastionit. Pikërisht këto të dhëna na bëjnë të mendojmë se Damastioni duhet ta lypim në afërsi të Kishnicës, respektivisht të Janjevës apo të Prishtinës. Veç kësaj, për një lokalizim të tillë flasin edhe mbeturinat arkeologjike te Kishnica, ku edhe sot edhe sot shihen mbeturinat e ndërtesave”.
Këtë mendim e kishte shprehur më parë, para gjetjes së monedhave, edhe Emil Çershkov. Zef Mirëdita, duke e përmbyllur vështrimin rreth Damastionit, shtron me të drejtë nevojën e ndriçimit të lokalizimit të kësaj qendre të rëndësishme jo vetëm në aspektin historik e arkeologjik, por edhe filologjik (SD, fq. 106-107).
Etimologjia e emërvendit Damastion
Nga të parët, që është marrë me etimologjinë e emërvendit Damastion, është ilirologu i dëgjuar gjerman, Hans Krahe. Ai, në veprën e tij, midis të tjerash, thotë: ”Damastion, (Strabo, 7, 326). Zu gr. da ‘Erde’ dhe mastoV ‘Brust’. Vgl. greich Ortsnamen wie DimastoV (Hesych s.v.).”
Duke e krahasur me emërvendin grek Dimastos, Krahe mendon se Damastioni është një kompozitë e sajuar nga apelativat grekë da ‘dhe, tokë’ dhe mastoV ‘kraharor, gji’. Këtë filolog të madh, në një shpjegim të tillë e çon jo vetëm krahasimi me emërvendin e ngjashëm grekë, por edhe forma e tij e greqizuar nga prapashtesa –on.
Për studimet jo vetëm gjuhësore, por dhe historike e arkologjike, një rëndësi të madh ka relacioni i Pjetër Bogdanit i vitit 1684, ku, lidhur me këtë zonë, thuhet: “Duke ecur prej Prizrenit drejt veriut, arrihet për një ditë udhëtim në Fushë-Kosovë. Është ky vend shumë i rrafshtë, i rrethuar me xeherore të arit, të argjendit dhe të metaleve të tjera, të ruajtura në qytetin e Novobërdës, që gjendet në malin mbretëror të Argjentinës…” (Bogdani, fq. 20).
Në një shkrim të shkruar para një viti e sa, lidhur me toponimet antike të Dardanisë, dërguar edhe në revistën IJAS, patëm theksuar se këtij vargu toponimesh i kemi shtuar me të drejtë edhe toponimin Damastion, ku kemi gjetur një apelativ të shqipes, që është njëjësi primitiv i demit < dam, që e shohim si shumës të singularizuar (khs. sing. ka, pl. qe, sing. dash, pl. desh, sing. anë, pl. enë).
Si mund të shihet nga fjala e sotme lug(a)shtajë/lugajë, si dhe nga vargu i toponimeve: G(ë)r+ -asht+ prapashtesa sllave –ica, Pak + -asht+ prapashtesa sllave –ica, Prap+-asht+ prapashtesa sllave –ica, Petr+ -asht+ prapashtesa sllave –ica, Akr+ -asht+ prapashtesa sllave –ica, Ship+ -asht + prapashtesa sllave –ica, vihet re lehtë se –ast > –asht qe një prapashtesë e vjetër e ilirishtes dhe e protoshqipes.
Lidhur me toponimet antike, që krijojnë një grup më vete toponimik me prapashtesën –ast, le të shohim emërvendin EmASTos në Dardani, krahas atij EmONA në Liburni ose atij EmATHİA, emri i lashtë i Maqedonisë. Këtë prapashtesë të lashtë e ka edhe toponimi TediASTum, qytet në Liburni, DrivASTum në Shqipëri. Këtu mund të bëjë pjesë edhe emërvendi i qytetit antik PerAST në Bokë të Kotorrit të Malit të Zi.
Mendimi i A. Mayerit se ky emërvend mund të lidhet me ngulim, shtëpi është i qëndrueshëm vetëm si dam-, rrënjë kjo që mund të jetë zhvilluar nëpërmjet metafonisë në dem e dim, temë kjo që e kemi trajtuar në një numër më të hershëm të “Sheshit”.
Në antikë ka jo pak toponime që lidhen me emrin e demit. Kështu, kemi emërvendet Buthoe, Buthrotos, themelimin e të cilave Stefani i Bizantit e lidh pikërisht me flijimin e demave në themelet e tyre ose me legjendat e ndryshme për Kadmin që përshkon Ilirinë në një çift qesh (IIAA, f. 417).
Nga burimet historike e dimë se Dardania binte në sy me qe të mëdhenj, kurse gjithë ky rajon, siç vë re dhe Jireçek, mbushullon me toponime me emra qesh, për të cilat kemi bërë fjalë në një punim polemizues me gjuhëtarin sllav Aleksandër Lloma.
Kantoni Saint-Berthevin
Kantoni Saint-Berthevin (frëngjisht: Canton de Saint-Berthevin) është një kanton në departamentin Mayenne, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Berthevin. Ka sipërfaqe 157.09km2 dhe popullsi 16758 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Berthevin aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Mesxhidi Haram
Xhamia e Shenjtë, e njohur edhe si Mesxhidi Haram (Arabisht: المسجد الحرام el-Mesxhid el-Haram) ose Xhamia e Madhe, është në qytetit e Mekës, Arabi Saudite. Është xhamia më e madhe në botë dhe rrethon një prej vendeve më të shenjta në Islam, Qabenë. Myslimanët gjatë namazit drejtohen kah Qabeja, ky drejtim njihet si Kibla. Një prej Pesë Shtyllave të Islamit kërkon që çdo Mysliman ta kryej Haxhillëkun më së paku një herë në jetë nëse ka mundësi ta kryej, kësaj shtylle i takon edhe sjellja rreth Qabesë.
Struktura aktuale përfshin një sipërfaqe prej 356,800 metra katrorë duke përfshirë hapësirat e jashtme dhe të mbrendshme për falje dhe mund të akomodoj afro 1,000,000 milion besimtarë, kurse arrin 4,000,000 milion besimtarë gjatë periudhës së Haxhit, që e bën një prej tubimeve më të mëdha të përvitshme të njerëzve në botë. Ndryshe nga shumë xhami të tjera që janë të veçuara për meshkuj dhe femra, në këtë xhami lejohet perzierja(e dy gjinive) gjatë rrotullimit rreth Qabes, ndërsa gjatë faljes (namazit) per femrat ndahen pjesë të veqanta.Është qendra e Islamit.
Kible
Kible është emri që Myslimanët e përdorojnë pët të përshkruar drejtimin që kanë ata gjatë namazit. Kjo është pika qendrore për lutje. Drejtimi gjatë namazit është drejtimi kah Qabeja, gjegjësisht Xhamia e Shenjtë.
Pelegrinazhi
Xhamia e Shenjtë është pika qendrore gjatë pelegrinazheve islame: Haxhit dhe Umrës. Haxhi ndodh në muajin Dhulhixhxhe të kalendarit Islamik ndërsa Umra gjatë gjithë vitit. Haxhi është një ndër Shtyllat e Islamit, i obligueshëm që të kryhet një herë në jetë nga të gjithë Myslimanët që kanë mundësi ta kryejnë. Në kohët e fundit, rreth 6 milion Mysliman kryejnë Haxhin çdo vit.
Haxhi është i lidhur me jetën e profetit Muhamed prej shekullit të 7-të, por rituali i pelegrinazhit për në Mekë është i konsideruar nga Mysliamanët se daton që nga koha e profetit Ibrahim.
Albota
Albota është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 3.878 banorësh dhe sipërfaqe 59,00 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 5 fshatrave: Albota, Gura Van, Cerbu, Mareş, Frăţeşti.
Xhamia e Namazgjahut
parapamje|Xhamia e Namazgjahut, në prapavijë [[Sahat Kulla e Ulqinit.|200x200px]] Ky artikull merret me Xhaminë e Namazgjahut në Ulqini; për Xhaminë e Namazgjasë në Tiranë shikoni artikullin Xhamia e Namazgjasë. Xhamia e Namazgjahut (e njohur edhe si Xhamia e Mezgjahut, Xhamia e Pazarit ose Xhamia e Madhe, malazezisht: Džamija Namazdjah) është xhamia kryesore e Ulqinit, e cila gjendet në Çarshinë e Ulqinit, ndërsa pran saj gjendet Sahat Kulla e Ulqinit.
Kjo faltore myslymane është ngritur në vitin 1728 me meritën e Sulejman Mujalit nga Ulqini. Xhamia e Namazgjahut ka një minare, ndërsa është e ndërtuar sipas arkitekturës osmane të shekullit të XVIII-të. Pranë xhamisë ka qëndruar dhe medreseja. Emri i rrjedh nga fjala turke namazgâh, që do të thotë "vendi i namazit". Është klasifikuar si monument i mbrojtur kulturor i kategorisë III sipas Entit për mbrojtjen e monumenteve të Malit të Zi.
Hytbeja e xhumasë mbahet në gjuhën arabe dhe shqipe. Nga viti 2011 është duke u bërë restaurimi i fasadës së xhamisë.
Augst
Augst është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Mushkotica e Sipërme
Mushkoticë e Sipërme (greqisht: Άνω Μουσιωτίτσα/Áno Mousiotítsa) është fshat në qarkun i Janinës, Greqi.
Qeveria e Malit të Zi
Qeveria e Malit të zi (Mali i zi: Влада Црне Горе, Vlada Republike Crne Gore) ushtron pushtet ekzekutiv në shtetin e Malit të zi. Qeveria kryesohet nga Kryeministër. Ajo përbëhet nga Kryeministëri, zëvendës kryeministrat, si dhe të ministrave.
Duško Markoviqi është aktualisht Kryeministri i Malit të Zi dhe kreu i Qeverisë. Anëtarët e kabinetit aktual, u zgjodhën më 28 nëntor të vitit 2016 me shumicën e votave në Parlamentin e malit të Zi. Kabineti, i mbledhur nga Kandidati për Kryeministër Duško Markoviqit, u mbështet nga Partia Demokratike e Socialistëve, socialdemokratët, Iniciativa Kroate  qytetare, Partia Liberale, Partisë Boshnjake dhe Shqiptarët me Vendosmëri.
Ministritë
Secili ministër i secilës ministri raporton te Kryeministri.
Markoviqi Kabinetit (2016-vazhdon)
Përbërja e 41st Qeveria e malit të Zi, të zgjedhur në 28 nëntor në vitin 2016, pas 2016 malit të zi për zgjedhjet parlamentare.
Qeveria e përkohshme (2016)
Në 27 janar, të vitit 2016, një votim parlamentar e pa ndarë e aktvendimit në DPS dhe deri atëherë partner në koalicion me SDP. Kjo erdhi pas krizave të dështuara për të folur mbi organizimin e "zgjedhjeve të lira dhe fer ". Presidenti i Asamblesë Kombëtare Ranko Krivokapić (PSD) fuqimisht ka kritikuar Kryeministrin Milo Đukanović dhe partin në pushtet (DPS). Me ndarje të partisë SDP, Đukanović humbi shumicën në Kuvend. Đukanović filluar një nismë për të hequr Krivokapić nga vendi. Një ndarje në koalicionin qeverisës në janar të vitit 2016, la funksionimin e qeverisjes de facto qeveri të pakicës. Qeveria e përkohshme zgjedhore u zgjodh në 12 Maj 2016, nga parlamenti i Malit të zi. Qeveria e përkohshme të koalicionit qeverisës u formua nga DPS dhe disa parti të opozitës.
Kabineti i 7të i qeverisë Milo Đukanović (2012-2016)
Kabineti i 7të i Milo Đukanović u zgjedh në 4 dhjetor 2012, prej parlamentit Malazez. Koalicioni qeverisës u formua nga DPS, SDP, BS dhe HGI.
Marcelo Leite Pereira
Marcelo Leite Pereira (lindur më 22 qershor 1987) është një futbollist brazilian i cili luan me klubin italian Catania në Serie B si anësor.
Leshnja (Korçë)
Leshnja është një fshat në komunën Vithkuq në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Gjymtyrët e poshtme të njeriut
right|thumb|250px|Gjymtyrët Gjymtyrëte poshtme te njeriu kanë role të ndryshme por mbi të gjitha luajnë rol të rëndësishëm ,dmth mbajnë peshën trupore duke e bartur trupin.
Ndërtimi i gjymtyrëve
Gjymtyrët e poshtme përbëhen prej këtyre eshtrave:
Bubendorf
është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Fatos Sela
Fatos Sela aktor shqiptar ( 2 tetor 1948, Tiranë - 18 dhjetor 2013, Tiranë )
Kreu studimet e larta në Akademinë e Arteve Tiranë ku u diplomua si aktor. Karrierën e nisi si regjisor në RTV Shqipëtar (1972-1975).
Nga viti 1975-1995 punoi si aktor e regjisor në teatrin Bylis të Fierit. Ndër rolet më të spikatura të kësaj periudhe janë: “Dy krisma ne Paris”, “Zoti godet me puter”, “Kush e vrau Kastijin”, “Shtrigat e Salemit”, “Një letër e humbur”
Emërohet aktor i Teatrit Kombëtar në vitin 1995. Nder interpretimet e kësaj periudhe veçojmë rolet: “Armiku i Popullit”, “Xhaxha Vanja”, “Portreti i Dorian Greit”, “Pulëbardha”, “Streha e të harruarve”, “Tiranosauri”, “Pamje nga ura”, “Magjia e madhe”, “Franku i V” etj.
Interpretime
Pamje nga ura (2007) teatër
Tirana, viti zero (2001) .... qeveritari
Bolero (1997), instruktori i baletit Pas takimit të fundit (1990), komisar Ganiu
Pesha e kohës (1988), Trifoni
Një vit i gjatë (1987), Likurg
Vjeshtë e nxehtë e '41 (1985), Bako
Xhamia e Lamit
thumb|222x222px|Xhamia e Lamit, ose e Mëhallës së Re.
Fatos Sela
Interpretime
Të paftuarit (1985), Cezar Dibra
Gracka (film) (1983), Baja Nëntori i dytë (1982), oficeri turk
Xhamia e Lamit
Ekzistojnë disa gojëdhëna lidhur me emrin e saj. Supozohet se më e vërteta është ajo sipas së cilës emrin e ka marrë, sipas vendit pra, lami për punimin e drithërit. Ndërkaq burime historike lidhur me këtë çështje nuk ekzistojnë. Pas Luftës së Dytë Botërore nën regjimin komunist janë zhdukur shumë dokumente që flasin për xhamitë e Ulqinit.
Fatos Sela
Interpretime
Shtëpia jonë e përbashkët (1981), Bashkimi Gunat mbi tela (1977), Hodo
Xhamia e Lamit
Dikur kjo xhami ka pasur ullishtën e vet në një sipërfaqe prej 90 ari dhe një sasi të hollash. Me tërmetin katastrofal të vitit 1979, xhamia u shkatërrua krejtësisht dhe për disa vjet nuk ka funksionuar. Mirëpo me aktivitetin e Bashkësisë Islame dhe qytetarëve u ndërtua xhamia në të njëjtat themele me një minare madhështore. Sipërfaqja e saj përbëhet prej 136 metrave katrorë pa llogaritur ballkonet. Pranë xhamisë gjendet gasulhanja që i plotëson të gjitha kushtet higjienike për rregullimin e të vdekurve. Në kuadër të xhamisë ndodhet edhe vendi për faljen e xhenazeve. Në ndërtimin e Xhamisë së Lamit kanë ndihmuar qytetarët e Ulqinit dhe disa bashkëvendës nga diaspora. Mirëpo, për ndërtimin e saj ka pasur pengesa nga disa persona të asaj kohe. Për ndërtimin dhe ekzistimin e kësaj xhamie, një rol të rëndësishëm ka luajtur edhe Ibrahim Bajramoviq, ish-kryeimami i Bashkësisë Islame të Ulqinit.
Fatos Sela
Interpretime
Dhe si regjisor në Heronjtë e Vigut (1977).
Kilometri
Konvertimi i gjatësisë së shprehur në kilometra, në metra bëhet duke marrë për bazë: një kilometër i përgjigjet njëmijë fishit të metrit.
1 km = 10 hm = 103 m = 1000 m dhe 1 m = 10 -3 km = 0,001 km.
Atëdheu Fragmentar
<references group="https://www.shqiperia.com/Ne-Augsburg-eshte-hapur-ekspozita-e-piktorit-kosovar-Gani-Gashi.3757/" /> Atëdheu Fragmentar përmasat e saj janë 144 x 204 cm (4 x 6 feet). Me  me orë të gjata, dhe punime disa minuteshe mbi pikturen, g iu deshen plot 2 vite per ta perfunduar. Edhe në këtë cikë njeriu shfaqet pa detaje, si siluetë me konturat  pa shkallëzim nuancor. Gashit figura e njeriut i shërben si pjesë plotësuese e kompozimit me struktur themelore abstrakte.
Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet pa pritur një shpendi mitologjik.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e dy cikleve të mëparshme, është një kristalizim i synimit të tij nga cikli i parë.
Grafikat e Gani Gashit janë një botë figurative e mpleksur me nuanca harmonike, ritme kompozicionale simbole abstrakte, që përbëjnë një unitet te bindshëm figurativ, një tingull grafikor individual dhe mjaft bashkëkohës.
Xhamia e Kryepazarit
thumb|Xhamia e Kryepazarit dhe [[Sahat Kulla e Ulqinit në prapavijë ]] Xhamia e Kryepazarit (e njohur edhe si Xhamia e Majapazarit, malaz. Džamija Vrhpazara) është një ndër gjashtë xhamitë të cilat gjenden në qytetin e Ulqinit, Mali i Zi.
Kjo xhami gjendet në qendër të Ulqinit, gjegjësisht tek Sheshi i Ullirit. Është ndërtuar në vitin 1749 nga Nuradin Begu. Pas termetit të vitit 1979 xhamia pësoi dëmtime të mëdha, ndërsa në vitin 1995 përfundoi rikonstruktimi i saj. Pranë kësaj xhamie gjendet ndërtesa e Bashkësisë Islame në Ulqin.
Gjançi
Gjançi është një fshat në komunën Vithkuq në rrethin e Korçës të Shqipërisë.
Aninoasa (Argeş)
Aninoasa (Argeş) është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 3.314 banorësh dhe sipërfaqe 57,57 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 3 fshatrave: Aninoasa, Broşteni dhe Slănicul.
Xhamia e Bregut
thumb|Xhamia e Bregut Xhamia e Bregut është xhami në qytetin e Ulqinit, Mali i Zi.
Xhami gjendet në lagjen Meraja dhe është ndërtuar me meritën e kapitenit vendas Ahmet Gjylit në vitin 1783. K një minare, ndërsa është e ndërtuar sipas arkitekturës osmane të shekullit të XVIII-të.
Në termetin e vitit 1979 pësoi dëmtime të mëdha, ndërsa në vitin 1986 përfundoi restaurimi i saj.
Neisseria meningitidis
Neisseria meningitidis është një bakter gram negativ. Shkaktari (kryesor) i meningjitit.
Kratova
Kratovë, (Кратово/Kratovo) ёshtё qytezë nё komunën e Kratovës, Maqedoninë e Veriut.
Bendida
Bendida qe perëndi trake e hënës dhe gjuetisë, të cilën grekët e identifikonin me Artemidën. Ajo ishte një gjahtare, si Artemida, por shfaqet e shoqëruar nga satirë dhe menadë vallëzues në një filxhan me figura të kuqe nga shek. V të gjetur në Veronë.
Frenkendorf
është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Iphone 5
iPhone 5 prezantohet më datë 12 shtator 2012. Thashethemet janë konfirmuar. Me një ekran 4 polësh, aspect ratio 16:9, pjesën e pasme prej alumini, fotokamera 8 MegaPixel dhe më i hollë se çdo smartphone tjetër në treg.
iPhone 5 është 18% më i hollë dhe 20% më i lehtë se iPhone 4S, me vetëm 7.6mm gjerësi dhe peshon 112 gram. Ekrani ka një rezolucion 1136×640 pixel, kualitet retina (326 PPI). Falë këtij ekrani më të gjatë, është shtuar edhe një rresht i pestë ikonash në home screen. Gjithashtu për aplikacionet që nuk janë përditësuar akoma me ekranin e ri, nuk do të ketë probleme, do të shfaqen në qendër të ekranit me borde të zinj anash.
iPhone superteknologjin LTE, falë antenës së tij në gjendje të përdorë UMTS, HSDPA ose LTE, në bazë të vendit dhe operatorit. Monton edhe një teknologji të re wireless super të shpejtë. WiFi më potent garanton 2,5 GHz dhe 5 GHz në 802.11n. Do të ketë vetëm një chip për zërin dhe të dhënat, dhe një për frekuencën radio. Një antenë të vetme dinamike. Monton një proçesor A6, dy herë më të shpejtë se A5, me një dyfishim në terma grafik dhe në performancë. Dhe është 22% më i vogël. Kualiteti i lojërave është i barabartë me atë të një kompjuteri Play Station apo Xbox.
Bateria është përmirësuar, pavarësisht se iPhone i ri duhet të ketë shumë sforco, sidomos nga ana grafike: 8 orë thirrje në 3G 8 orë inavigim 3G 8 orë navigim LTE 10 orë navigim WiFi 10 orë shikim videosh 40 orë po të dëgjoni muzikë 225 orë në standby Fotokamera e pasme ngelet 8 megapixel (rezolucion 1080p HD), por me përmirësime të dukshme, sidomos për sa i përket bashkimit të lenteve. Mënyra e re Dinamy Low Light regjistron ndryshimet e dritës dhe na bën të mundur të kemi foto më të mira. Fotokamera është 25% më e vogël dhe 40% më e shpejtë në shkrepjen e fotove.
Kategoria e Superiore 2006/07
Kategoria Superiore është kategoria më e lartë e futbollit në Shqipëri. Fituesi i kësaj kategorie shpallet Kampion i shqipëris e për këtë sezon u shpall SK Tirana. Fituesi do të garojë në UEFA Ligën e Kampionëve vitin e ardhshëm.
Füllinsdorf
Füllinsdorf është një komunë në kantonin Basel-Landschaft të Zvicrës.
Balil Gjini
Balil Gjini është poet dhe prozator shqiptar. Ai jeton në Berat. Ka botuar disa libra me poezi dhe me prozë si "Përurim", "Fantazma ëndrrash", "Tri gisht nder", "Mulliri që bluante tëndafilë", "Engjëlli i nëmur", "E katërta", "Melusina", " Teqeja e shterpave". Ka përkthyer disa vepra të autorëve francezë, si Michel Tournier " Mbreti i verishtave", "Premti ose limbar e Paqësorit", Emil Cioran: "Për Framcpn", "Pohime dha Anatema", Jean Joubert " Historitë e pyllit tp thellë", Jean Baudrilkard "Amerika".
Pano Kondo
Pano Kondo skenograf dhe piktor e ruan koleksionin dhe albumin me 200 veprat më të mira të karrierës së tij 40-vjeçare në Muzeun "Mezuraj". Auori është i frymëzuar nga skenografia, gjë që duket në gjeometrinë dhe simbolizmin e detajeve. Pas viteve '90, krijimtaria e Pano Kondos merr një zhvillim të ri cilësor dhe tërheq vëmëndjen e kritikës së specializuar artistike, që e konsideron si një nga piktorët më të talentuar të gjeneratës së re. Punët e tij ruhen në shumë institucione, koleksionistë privatë dhe Muzeu "Mezuraj", i cili është institucioni që ka pjesën më përfaqësuese të krijimtarisë së Pano Kondos.
Vepra piktorike
Autori i shumë ekspozitave vetjake dhe të përbashkëta, brënda dhe jashtë vëndit. Pano Kondo ekspozitën në Muzeun "Mezuraj" e ka kulmin e pjekurisë së tij më të plotë. Arti i tij i vecantë, midis ekspresionizmit dhe realizmit, përfaqësohet nga një liri e madhe krijuese që ka si karakteristikë "luftën e ngjyrave", si dhe një teknikë të kultivuar. Për kontributin e tij si artist, Pano Kondo është vlerësuar me dekret të Presidentit të Republikës, me Urdhrin "Naim Frashëri i Artë"
Kantoni Meslay-du-Maine
Kantoni Meslay-du-Maine (frëngjisht: Canton de Meslay-du-Maine) është një kanton në departamentin Mayenne, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Meslay-du-Maine. Ka sipërfaqe 248.92km2 dhe popullsi 8172 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Meslay-du-Maine aktualisht përbëhet nga 14 komuna.
Portreti i Heshtur
Portret i heshtur, ose ndryshe Portreti i Nënës është një pikturë në pëlhur punuar me akrilik rreth viteve 2008-2009 Gani Gashi (piktor). Është ndër veprat kryesore të tij. Portret i heshtur është portreti i nënës së piktorit. Kjo pikturë gjindet në atelen e piktprit dhe ka dimensione (150x110 cm).Gani Gashi, i qetë në jetë, por shpërthyes në krijimtari, përtërihet kështu secilen tablo të re, pa ju shmangur shprehjes së vet bazë, origjinale, emblemës së vet; ngjyrës së gjakut dhe të tokës, ngjyrës së gjelbër dhe të kaltër, ngjyrës së zezë.
Informacione mbi pikturen
Permasat e saj jane 100 x 70 cm. Origjinalja ndodhet ne Atelen e piktorit në fshatim Mramori komuna e Prishtines, ku ze nje siperfaqe te konsiderueshme murale. Me shkeputje me ore te gjata, dhe punime disa minuteshe mbi pikturen, Gashit iu deshen plot 1 vite per ta perfunduar. Thuhet se zgjati kaq shume, për arsye se ai ishte në moshë 8 vjeç kur i vdiq e ëma gjatë lindjes së dy binjakëve (të cilët edhe ata vdiqen 30 minuta pas vdekjes te ëmës), dhe ngase nuk ka asnjë foto të saj e kishte shumë të vështir ta portretizonte portretin e saj.
Tomas Akuinas
Tomas Akuini (edhe Tomas Akuinas ose Thomas Aquinas ose Tommaso d'Aquino) lindi në Roccasecca, Napoli, Itali, 1225 dhe vdiq me 7 mars 1274 në Fossanova.
Ai ka qenë një filozof katolik italian dhe teolog, dhe njihet me titullin latin Doctor Angelicus (mësues engjëllor), Doctor Universalis (mësues botëror).
Tomasi ka qenë themeluesi i shkollës filozofike “Tomiste”, e cila ishte afrimi i parë i filozofisë me kishën katolike. Është një nga shtyllat kryesore teologjike të katolicizmit, shenjt dhe nje prej tridhjetë e tre Doktorëve të kishës, si edhe pika lidhëse mes krishterimit dhe filozofisë klasike dorëzuar pasardhësve nga Aristoteli dhe nga helenizmi i greqishtes së vonë. Ai la pas një vepër shumë të gjerë, që vepron deri në ditët e sotme. Shumë institucione mësimdhënëse mbajnë emrin e tij.
Jeta
Tomas Aquini ka lindur në një familje në jug të Italisë, në kështjellën Roccasecca në Napoli. Familja e tij ishte aristokrate, e ëma ishte kontesha Theadora e Theatës, e cila kishte lidhje me dinastinë Hohenshtaufen të Mbretërisë së Shenjtë Romake, kurse i ati ishte Konti Landulf. Xhaxhai i Tomasit, Sinibaldi, ishte përgjegjësi i Manastirit Benediktin në Monte Cassino, dhe familja dëshironte që edhe Tomasi të ndiqte shembullin e tij.
Në moshën pesë vjeçare, Tomasi u dërgua në manastir, për të marrë bazat e njohurive shkollore. Vite më vonë, pasi kishte studiuar për gjashtë vjet në Universitetin e Napolit, ai largohet. Në këtë universitet ai ka pasur ndikim të madh prej dominikanëve, të cilët po kryenin një revolucion kundrejt sistemit klerik të Evropës mesjetare, duke rekrutuar të rinj. Ky ndryshim në mendimet e Tomasit, nuk i pëlqeu familjes së tij. Kështu që atë e detyruan të kthehej tek prindërit, në kështjellën San Giovani, ku ai u mbajt për një vit, me qëllim që të hiqte dorë nga mendimet e tij të ndikuara prej domenikanëve. Familja e tij u detyrua të merrte një prostitutë, për të tunduar Tomasin, por ai e dëboi atë me një pishtar të ndezur, me të cilin në fund vizatoi një fryq në derë. Kjo fazë në jetën e Tomasit përfundoi si rezultat i ndërhyrjes së Papa Inoçentit IV, i cili e emëroi Tomasin 17 vjeçar, Shën Dominik.
Eprorët e Tomasit, duke parë që djali kishte dëshirë të studionte teologji, e dërguan atë në një shkollë në Këln. Tomasi shoqëroi Albertusin në Universitetin e Parisit në 1245, dhe qëndroi atje me mësuesin e tij për tre vjet. Në fund të kësaj periudhe ai u diplomua në teologji. Në vitin 1248 ai u kthye në kolegj, dhe u emërua si asistent profesor dhe Magister studentium. Përpara se të largohej nga Parisi, ai mori pjesë në debate të rëndësishme, për lirinë e mësimdhënies, dhe arriti të fitonte respektin e papës, duke hedhur poshtë argumentat e disa personave që e rivalizuan, përfshi edhe Guillaume de St Amour, një nga njerëzit më të rëndësishëm të asaj kohe. Në vitin 1252 Aquini u kthye në Paris për të kryer masterin. Pasi e mori atë, ai nisi mësimdhënien në vitin 1256. Ai quhej doktor i teologjisë dhe nisi të jepte kurse mbi këtë degë, në Paris, Romë dhe në qytete të tjera në Itali. Që prej kësaj periudhe, ai ishte në punë të vazhduar në shërbim të urdhrit që kishte. Ai shpesh kryente udhëtime të gjata dhe me të këshilloheshin priftërinjtë që bënin pjesë në papat, për punët e shtetit. Gjatë viteve 1269 - 1271 Tomasi rikthehet në Paris, ku fillon mësimdhënien, drejtimin e punëve të kishës, dhe bëhet këshilltar i mbretit Luixhi VIII. Por kërkesat e drejtuesit të tij dhe të Princit Charles, e rikthyen Tomasin në postin e profesorit, në Napoli. Gjatë kësaj periudhe ai mbante fjalime për Zotin, shkruante udhëzime fetare, debate ku mbronte arsyet e tij, kritika dhe punonte për realizimin e një prej shkrimeve të tij, ‘‘”Summa Theologiae”’’. Kishte fituar kaq shumë rëndësi dhe sukses, sa kisha i kishte ofruar poste të rëndësishme, ku Tomasi nuk pranoi të bëhej ipeshkv i Napolit, si dhe përgjegjës i manastirit në Monte Kazino.
Në janar të 1274s Papa Gregori X, vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë semundjeje të rëndë, me 7 mars të 1274, Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari Dante Aligieri mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me Shën Palin dhe Shën Agostinin.
Veprat
parapamje|200px|Një faqe e Summa theologiae parapamje|Super Physicam Aristotelis, 1595
Lutjet
Shën Tomas Akuini ka shkruar lutje mes të cilave disa himne të ndryshme për Corpus Domini: Pange Lingua, dy strofat e fundit të së cilës (Tantum Ergo Sacramentum), janë përdorur gjatë bekimit eukaristik dhe vijimësisë të Corpus Domini, Sacris solemniis, dy strofat e fundit të së cilës përbëjnë Panis Angelicus, Lauda Sion Salvatorem dhe himnin Adoro te devote për adhurimin eukaristik.
Kureshti nga jeta e Akuinit
parapamje|Super libros de generatione et corruptione
Historia e shpikjeve kinematografike
Hyrja
Mendohet se kinematografia është zbuluar në naten e 13 janarit 1895, nga fabrikanti nga Lioni, Lui Zhan Lumier(Louis Jean Lumiere). Këtij zbulimi i kanë paraprirë plejada të tëra të shpikësve të vegjël e të mëdhenjë dhe eksperimentues të ndryshem. Në vitin 1895 është patentuar shpikja me numrin 254032 me emrin "Kinetoscop de (en)projection", emër i cili më vonë është zëvendësuar me "Cinematographe" të cilin e mban edhe sot. Kjo ishte një makinë e vogël, e thjeshtë, transmetuese e cila njëherësh ka shërbyer për xhirimin, kopjimin dhe shfaqjen e filmave. Të gjitha zgjidhjet teknike të cilat janë paramenduar atëherë nuk kanë ndryshuar deri më sot.
Kronofotografia
Ai që i pari e vuri në përdorim kronofotografinë për qëllime të kërkimeve shkencore qe Pierr Jansen, astronomi francez me origjinë norvegjeze. Ai në vitin 1874 e konstruktoi revolen e tij të njohur fotografike. Ky ishte një aparat jo i rëndomtë, që më tepër i gjasonte topit sesa revoles, por me ndihmën e tij Jansen me sukses e kishte gjiruar kalimin e planetit Venera rreth orbitës së Diellit në një seri fotografishë të sistemuara rreth skajeve të pllakës së rrumbullakët fotografike. Fiziologu Etien Zhyl Marej në vitin 1888 ne Paris e zëvendësojë pllakën e rrumbullaket fotografike me shiritin e letres. Kete tip te letres e kishte lëshuar në qarkullim kompania "Estman" për aparatin fotografik "Kodak".
Lindja e filmit
Shumë historian konsiderojnë se vëllezërve Lumier u përket ekskluzivisht lavdia e shpikjes teknike. Mirëpo pikerisht këta i kanë xhiruar edhe reportazhet e para(Arritja e trenit në stacion-"L'arrive du tren en gare"), filmat e parë të luajtur(L'arroseur-arrosse)bile edhe filmin e parë familjar "Le repas de bebe" - "Mengjesi i foshnjave". Pra është e qart se meritat e tyre për kinematografinë e sotme nuk kanë ngelur vetëm në nivel të zbulimeve teknike.