cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linhardi dhe Gertruda
Përmbajtja
Në librin e fundit, libri i katërt, Arneri angazhohet personalisht me princin për të siguruar që përvoja në Bonnal të shtrihet në të gjithë shtetin dhe, në fakt, pavarësisht ngjarjeve alternative, reforma arsimore në të ardhmen do të shtrihet në të gjithë shtetin. Ndërkohë, Arner sëmuret dhe, megjithëse zyrat më të larta të fshatit ndjejnë shqetësim për gjendjen e tij, populli duket indiferent ndaj fatit të feudalit të tij. Kjo është pika fillestare për teorizimin e Glyphit në lidhje me prirjen njerëzore ndaj së keqes dhe rëndësinë themelore të një arsimi dhe edukimi që e pengon atë: kjo pjesë e fundit quhet "filozofia e togerit" gjë që paraqet përfundimin, disi pesimist, të gjithë veprës.
Kuptimi i teorive dhe figurave edukative të veprës
Libri tretë dhe i katërt u drejtohen klasave të arsimuara. Arner dhe Ernst pasqyrojnë angazhimin arsimor të aristokracisë dhe kishës, grupe shoqërore të cilave Pestalozzi u atribuon angazhimin konkret të iniciativave që synojnë renovimin moral të shoqërisë. Në të njëjtën mënyrë Princi mishëron idealin pestalozzian të një shteti arsimor.
Sidoqoftë, është Gyphi të cilit Pestalozzi i beson idealin e tij arsimor. Glyphi është mjeshtri që Pestalozzi dëshironte të ishte: duke njohur vështirësinë dhe rëndësinë e zanatit të tij, ai e konsideron atë më shumë një mision sesa një profesion. Ndërsa ish-togeri, në fakt, nuk e zgjodhi këtë profesion, por gjithsesi i përkushtohet me pasion dhe qëndrueshmëri, ashtu siç bën me një mision. Gyphi jep një arsim konkret, duke shmangur çdo verbalizëm pedant, dekor të padobishëm të arsimit të fshatarëve të Bonnalit, edhe nëse "përgatitja e rëndë profesionale" nuk përjashton një arsim integral. Karriera e tij e mëparshme si ushtarak i atribuohet vizionit të tij pesimist për natyrën njerëzore, thirrjes së tij të vazhdueshme për rend, vëmendjes së tij ndaj çdo detaji të veprimtarisë arsimore dhe didaktike, rekursit të tij ndonjëherë ndaj qortimeve, të drejtuara nëse është e nevojshme edhe për familjet. Në thelb, Gyphi mishëron vetëdijen pestalozziane për rëndësinë dhe vlerën shoqërore të arsimit popullor. Ai edukon me ashpërsi, nuk pranon dështime, pasi e di se për fshatarët e rinj të Bonnalit shkolla është i vetmi instrument për të arritur emancipimin politik dhe një jetë sociale dinjitoze.
Teqeja e fshatit Turan
Rrethanat
Teqeja  është themeluar herët, ndoshta në shek. XVI, në kohën e Demir Hanit, e cila u ndërtua plotësisht nga Baba Aliu, nipi i Baba Sinani me origjinë nga fisi Çakaj i Turanit. Teqeja funksionon rreth viteve 1900 nën drejtimin e Baba Ali Turanit, i cili e shtoi teqenë me prona dhe bëri ujësjellsin me tuba qeranike nga Rrëza e Majës, deri në teqe.
Pas vdekjes së Baba Aliut, Babai i Teqesë u dekretua Baba Hameti me origjinë nga Luzati i Tepelenës, i cili lozi një rol të rëndësishmë në përhapjen e bektashizmit dhe ndikoi fuqishëm në gjithë Shqipërinë e Jugut. Veç tij në teqe shërbenin dhe shumë dervishë, pa përmendur punonjësit e tjerë, si për shembull ekonomistë që vinin nga Gjirokastra.
Me iniciativë të Baba Hametit dhe financimin e teqesë, në vitin 1913 u hap shkolla e parë shqipe që fuksionoi në mjediset e saj deri në vitin 1946. Vepra shpirtërore dhe patriotike e Baba Hametit është e ndritur, ndaj dhe është dekretuar si Nder i Kombit.
Krimet e luftës
Në vitin 1914, andartët grekë e plaçkitën dhe e dogjën teqenë bashk me shkollën që ndodhej brenda saj. Shqiptarët e Amerikës, me origjinë nga fshatrat e Tepelenës, por dhe të Gjirokastrës, miq të Baba Hametit dhe Teqesë së Turanit, mblodhën fonde me të cilat teqeja u rindërtua përsëri në vitin 1917-1918.
Viktimat
Në regjimin komunist në vitin 1967 ky objekt u rrënua si çdo objekt kulti. Për fat të mirë, asnjë nga mjediset e teqes nuk u shkaterrua ,vetëm se baballarët u zhvarrosën.
Pasojat
Sot vepra e këtyre baballarëve janë nën drejtimin e teologut të mençur Dervish Mikel Onjea, nga fshati Fush Bardha e Gjirokastrës, i cili u emërua për ringritjen e teqesë qysh në tetor të vitit 2014.
Trashëgimia historike
Teqeja e Baba Ali Turanit ishte një derë e hapur dhe një sofër e shtruar, jo vetëm për besimtarët, por dhe për gjithë nevojtarët. Atë e kanë vizituar personalitete të shquar të kohës, si Imzot Fan Noli, Avni Rustemi, motrat e Mbretit Zog, Mihal Gramenua etj.
Vepra shpirtërore e patriotike e kësaj teqeje është mbreslënëse. Ajo shërbeu dhe vazhdon të shërbejë si vend pelegrinazhi për besimtarët që vijnë nga gjithë vendet ku ka besimtar.
Ndikimi artistik e kulturor
Me mijëra besimtar e vizitojnë Teqen e Baba Aliut, duke ndjekur ritualet e teologut bektashi Dervish Mikeli, dhe më vonë Dervish Ermali.
Arminiusi
parapamje|Arminiusi Arminius (gjermanisht: Herman; 18/17 p.e.s. – 21 të erës së re) ishte një prijës fisnor gjermanë, dhe ish oficer i ushtrisё romake. Ai i udhёhoqi fiset gjermane drejt fitores kundёr forcave romake nё Betejёn e Teuteborgut, nё vitin 9 tё erёs sonё.
Biografia
Arminiusi njё kohё kishte qenë oficer i ushtrisë Romake i njohur si Publius Quinctilius Varus, dhe si i tillё, kishtë ndikim të madh brenda koalicionit të fiseve gjermane. Ai përdori me shkathtësi njohuritë e tij të taktikave romake për të udhëhequr një koalicion të aleancës së fiseve gjermanike kundёr forcave romake. Nën  udhëheqjen e tij, fiset gjermane korrën njё fitore vendimtare kundёr tri legjioneve tё ushtrisë romake në njё betejë historike e cila u zhvillua në Pyjet e Teuteburgut, në vitin 9 të erë së re.
Humbja tё cilёn e pёsuan romakёt nё Betejёn e Teuteburgut, do të ndikojë në tërheqjen e përhershme strategjike të Perandorisë Romake nga Magna Germania, dhe romakët nuk qenë në gjendje të bëjnë asnjë përpjekje të mëtutjeshme, përtej lumit Rhein, për pushtimin e Gjermanisë. Megjithatë, mё vonë Arminiusi u mposht nga ana e gjeneralit të përgjithshëm të ushtrisë romake Germanicus, (nipi i Perandorit Tiberius), dhe u vra.
Historianët modernë e kanë konsideruar fitoren e Arminiusit një "humbje e madhe e Romës". si dhe njërën ndër betejat më vendimtare në histori.
Gjatë bashkimit të Gjermanisë në shekullin e XIX, ashtu si edhe nё periudhёn mes dy luftёrave botёrore, Arminiusi, nga ana e nacionalistëve, u cilёsua si simbol i unitetit dhe lirisë gjermane. Pas Luftës së Dytë Botërore në shkolla ​​shpesh shmangej kjo temë pasi ajo kishte qenë e lidhur me nacionializmin militar të Rajhut të Tretë. Sot, shumë gjermanë nuk kanë dëgjuar asnjёherё për Arminiusin. Megjithatë, 2000 vjetori i Betejës së Teuteburgut nuk u kremtua fare nga ana e Qeverisë Gjermane.
Si krijohen kostumet tradicionale shqipëtare
__NOINDEX__
Kostumet trdicionale Kostumi i çunave: Kapelja ose siç quhet ndryhe qelesheja, bëhet me lesh delje që përpunohet me sapun, bëhet në formën e kapeles dhe lihet të thahet për disa ditë deri sa të ketë marë formën e duhur.
Këmisha: këmisha është këmish e bardhë që dekorohet me shirita të zi.
Jeleku: Jeleku bëhet me copë të leshtë, bëhet prerja dhe pastaj qëndisja me shirita të zez dhe të ngjyrave të ndryshme. Por jelek u çunave mund të dekorohet dhe me shqiponjë.
Brezi. Brezi punohet me tuba leshi dhe lesh delje, dhe punohet me vekë ose siç quhet ndryshe me tllarë.
Tirqët: Tirçet janë si pantollona, që bëhen me copë të leshtë ngjyrë të bardhe, dhe dekorohet me shirit të zi.
Opingat: Opingat bëhen me komerdare, bëhet prerja e komerdares sipas formës së këmbës, pastaj hapen vrimat me gërshër dhe tek vrimat i futen shirita të hollë prej komerdareje, dhe në pjesën e sipërme punohet me shtiza dhe me fije leshi.
Kostumet e gocave. Kapelja: kapelja bëhet me copë të kuqe si jeleku dhe këmbëzat, kapelja pritet në formë rrumbullake, i vendoset shirirt i verdhë, qëndiset me rruza dhe leka.
Jeleku: Jeleku sikuse dhe kapelja pritet një copë e kuqe prej kadifeje, pastaj dekorohet me shirit të verdhë dhe lule të qëndisura me rruza, dhe fije ari.
Këmbëzat: Këmbëbzat punohen sikurse dhe jeleku, priten sipas formës së fundit të këmbës.
Dimijat: Dimijat bëhen me copë të mëndafshtë ngjyrë të bardhë.
E sipërmja: E sipërmja vendoset sipër dimijave, dhe qëndiset me shirit të verdhe që përpunohet me fije ari.
Këmisha: Këmishës jaka i qëndiset me fije ari, krahat e këmishës qëndisen vetëm me fije ar
Referimet
Ky shkrim është referuar nga përshkrimi i artizanëve me përvojë 20 vjeçare.
https://instagram.com/kostumetradicionaleshqiptare?igshid=MzRlODBiNWFlZA
e jashtme ==
Said ibn el-Musejib
Ebu Muhamed Said ibn el-Musejib ibn Hazn el-Makhzumi (Arabisht: سعید بن المسیب; romanizuar: Saʿīd ibn al-Musayyib; 642–715) ishte një nga autoritetet më të rëndësishme të jurisprudencës (fikhut) në mesin e tabi'inëve (brezi pasues i shokëve të Muhamedit, të cilët quhen sahabe). Ai ishte i vendosur në Medine.
Jeta dhe kontributi në mësimin islam
Sa'id u martua me vajzën e Ebu Hurejres për t'u afruar me të dhe për të mësuar më mirë hadithet (traditat e profetit islam Muhamed dhe shokëve të tij) që ai transmetonte. Të dy kishin një vajzë.
Gjatë Betejës së el-Harrës dhe marrjes së mëvonshme të Medinës nga trupat siriane të kalifit emevi Jezid I në vitin 683, Sa'id ishte i vetmi medinas që falej në xhaminë e Profetit. Pasi Jezidi vdiq, ai refuzoi t'i jepte betimin e besnikërisë ndaj kalifit kundër emevi, Abdullah ibn ez-Zubejr, me bazë në Mekë. Pasi Abdulmalik e kishte ripushtuar Kalifatin, duke përfshirë Medinën, ai i kërkoi Saidit të martonte vajzën e tij (e lindur nga martesa me vajzën e Ebu Hurejres) me djalin e Abdulmalikut dhe kalifin e ardhshëm Hisham. Seidi refuzoi dhe përballë presioneve dhe kërcënimeve në rritje, ia ofroi atë Ibn Ebi Ueda's, i cili qëndroi në medrese. Në vitin 705, Abdulmeliku urdhëroi guvernatorët e tij që të zbatonin betimin e besnikërisë ndaj djalit të tij el-Velid I si pasardhës të tij. Saidi nuk pranoi. Hisham ibn Isma'il el-Mahzumi, guvernatori i Medinës, e burgosi atë dhe e rrihte çdo ditë derisa u thye shkopi, por ai nuk u dorëzua. Kur miqtë e tij, si Mesruk ibn el-Ajda dhe Tavusi, e këshilluan atë që të pranonte kalifatin e El-Velidit për t'i kursyer vetes torturat e mëtejshme, ai u përgjigj: "Njerëzit na ndjekin në vepra. Nëse ne pajtohemi, si do të mundemi shpjegoju atyre këtë?” Pasardhësi i Hishamit Omer II (nipi i Ymerit nga nëna), i cili qeverisi Medinën në vitet 706-712, nga ana tjetër u konsultua me Saidin në të gjitha vendimet e tij ekzekutive.
Hadith
Ata që morën vendime dhe tradita islame nga Sa'id përfshijnë Umer II, Katade, el-Zuhri dhe Jahja ibn Said el-Ensari, dhe të tjerë.
Jurisprudentët kryesorë Malik ibn Enesi dhe Shafiu i morën si autentike padiskutim hadithet që Saidi transmetoi nga Omeri apo Muhamedi, pa përmendur se nga kush i mori ato. Sipas mendimit të tyre, Saidi ishte i të njëjtit rang me sahabët në njohjen dhe transmetimin e haditheve.
Pleurati II
parapamje| Adriatiku gjatë mbretërimit të Pleuratit Pleurati II ( Greqishtja e Lashtë : Πλευρᾶτος; sundoi rreth vitit 260 - 250 pes) ishte një mbret ilir i Mbretërisë Ardiaeane.
Biografia
Pleurati ishte themeluesi i Mbretërisë Ardiane dhe dinastisë Ardiane e cila kontrollonte pjesën më të madhe të Adriatikut për njëqind vitet e ardhshme. Shumë historianë besojnë se nuk kishte ndërprerje midis dinastisë së themeluar nga Bardhyllis dhe asaj të Pleuratit. Emri i Pleuratit është jashtëzakonisht i ngjashëm me atë të Pleuratit I i cili në 344 para Krishtit u përplas me Filipin II. Për këtë arsye ai mund t'i përkasë linjës dinastike të Glaukut. Megjithatë Pleurati ishte një emër dinastik ilir që mbahej nga një numër monarkësh dhe fisnikësh ilirë dhe asgjë nuk dihet me siguri. Teoria më e pranuar është se Pleurati vërtet krijoi dinastinë e tij. Pleurati u pasua nga djali i tij Agroni i Ilirisë në 250 para Krishtit.
Me ardhjen e Pleuratit në fron dhe veçanërisht Agronit, fillojnë ngjarjet më të njohura të historisë ilire.
Elsa Morante
parapamje|Elsa Morante në apartamentin e saj në Romë. Elsa Morante (Romë, 18 gusht 1912 – 25 nëntor 1985) ka qenë një nga shkrimtaret italiane më të rëndësishme pas Luftës së Dytë Botërore. Ka qenë shkrimtarja e parë femër fituese e çmimit të rëndësishëm letrar Strega ndërsa romani i saj La Storia (Historia) është vlerësuar si njëri nga romanet më të rëndësishëm të shekullit XX.
E ëma arriti të bindte një aristokrate romane, Maria Guerrieri di Gonzaga-s (Donna Gonzaga) t'i bëhej kumbarë që në lindje. Megjithëse familja jetonte kryesisht në lagjen popullore Testaccio, Elsa kalonte shpesh ditët në vilën e Donna Gonzagas në rionen ekskluziv Nomentana.
Morante nisi të shkruajë që herët dhe filloi të botonte në revistat për fëmijë Il corriere dei piccoli dhe I diritti della scuola. Nga familja shkëputet që mbas shkollës së mesme. Studimet për letërsi në Universitetin e Romës i lë në mes dhe jeton duke përkthyer, botuar shkrime dhe duke dhënë mësime private.
Në vitin 1936, Morante njihet në një mbrëmje miqsh me shkrimtarin Alberto Moravia, me të cilin lidhet menjëherë duke lënë një marrëdhënie me një burrë mjaft më të madh se veten. Martohet me Moravian në një ceremoni katolike në Romë në vitin 1941. Po në vitin 1941, boton përkthimin në italisht të librit Scrapbook të prozatores neozelandeze Katherine Mansfield dhe një libër me tregime, Il gioco segreto ("Loja e fshehtë"), kurse një vit më vonë fabulën Le bellissime avventure di Caterì dalla trecciolina ("Aventurat e mrekullueshme të Katerinës me bishtalec").
Në shtator të vitit 1943, pas grushtit të shtetit që largoi Benito Musolinin nga pushteti dhe pas dorëzimit të Italisë ndaj forcave aleate të zbarkuara në jug të ishullit, Gjermania naziste pushton vendin nga veriu. Për shkak të prejardhjes hebreje, Morante dhe Moravia marrin trenin për të kaluar në pjesën e kontrolluar nga aleatët në Napoli, por detyrohen të ndalin në Fondi, qytetth në krahinën e Çoçarisë në jug të Lacios pasi shinat e trenit ishin shkatërruar nga luftimet. Në atë zonë qëndrojnë deri në maj të vitit 1944, pak para hyrjes zyrtare të aleatëve në Romë. Frondi dhe zona përrreth do jenë sfond për romane të rëndësishëm të të dy autorëve, Çoçaren e Moravisë dhe Historinë e Morantes.
Mbas lufte, në vitin 1948, boton romanin e saj të parë, Menzogna e sortileggio, me të cilin merr çmimin e rëndësishëm Viareggio. Pavarësisht pati mëdyshje për librin--pati nga ata që nuk ja pëlqenin stilin e stërholluar dhe realizmin--, kritiku shumë i rëndësishëm hungarez György Lukács e pati konsideruar romanin më të mirë modern italian. Në vitin 1957 do të fitojë çmimin tjetër të rëndësishëm, Strega, me romanin e dytë, L'isola d'Arturo ("Ishulli i Arturos").
Morante dhe Moravia patën martesë të hapur. Ajo mbanti një lidhje erotike të fortë me regjizorin Luchino Visconti në vitet pesëdhjetë. Por u nda nga Moravia, pa u divorcuar asnjë herë ligjërisht, vetëm në vitin 1961, kur ai vendosi të jetojë me shkrimtaren e re Dacia Maraini, kurse Morante vazhdonte një lidhje me një piktor amerikan të quajtur Bill Morrow. Vetëvrasja e Morrow-it në vitin 1962 e dëshpëroi shumë Moranten.
Nxjerr vëllimin me tregime Lo sciallo andaluso ("Shalli andaluzian") në vitin 1963, pesë vjet më vonë, Il mondo salvato dai ragazzini ("Bota e shpëtuar nga kalamajtë").
Por është viti 1974 kur do botojë kryeveprën e saj La Storiaː Uno scandalo che dura da diecimila anni (botuar në shqip në vitin 2019 si "Historiaː një skandal i vjetër sa bota"), një narrativë komplekse mbi një familje romane nën nazizëm dhe fill pas Luftës së Dytë Botërore, nën thundrën e pamëshirshme të 'forcave të Historisë'. Libri pati sukses të jashtëzakonshëm dhe të menjëhershëm në publik, megjithë vështirësinë fillestare të pranimit nga kritika italiane. Në vitin 1985, në një sondazh të së përditshmes italiane Corriere della Sera, doli si romani më i dashur dhe më i lexuar i letërsisë italiane të pasluftës. Një sondazh i vitit 2002 me letrarë i organizuar nga Klubi norvegjez i librit për "100 librat më të mëdhenj të të gjithë kohërave" e përfshiu Historinë në listë.
Në mars të vitit 1980, në një restorant në lagjen e getos hebreje të Romës, Morante rrëzohet nga shkallët dhe thyen femurin. Kjo nisi një seri përkeqësimesh fizike të saj. Një përpjekje për vetëvrasje në vitin 1983--mbyllet në shtëpi, pi tre pilula barbiturate dhe hap gazin e sobës--i bën mjekët që e trajtuan t'i zbulojnë një hidroqefali, mbledhje lëngu në tru. Operacioni që pasoi nuk pati sukses dhe ajo lëngoi në gjendje të tillë për dy vjet.
Roman ishte libri i saj i fundit, Aracoeli, i botuar tre vjet para se të vdiste, për të cilin mori çmimin Prix Médicis étranger në Francë.
Al Muqabalayn
Al Muqabalayn është një qytet në governoratin Amman në Jordani.
Elsa Morante
Dy nga romanet e Morantes janë kthyer në filmaː në vitin 1962, regjisori Damiano Damiani bëri Ishullin e Arturos, kurse Historinë Luigi Comencini e pati kthyer në film televiziv në vitin 1982.
Elsa Morante është vlerësuar si ikonë kulturore në Evropë. Në Itali, emrin e saj e mbajnë shkolla, rrugë, sheshe apo institucione kulturore. Elsa Morante quhet një rrugë në lagjen (arrondissement) 13 të Parisit.
Remzi Hasani
Remzi Hasani, është Kryetar i Frontit Popullor për Mbrojtjen dhe Kultivimin e Vlerave të Enver Hoxhës.
Çmimi Kadare
Çmimi "Kadare", i krijuar më 2015, është çmim letrar i përvitshëm që i ndahet një vepre letrare të një shkrimtari shqiptar. Fituesi shpërblehet me një shumë prej 10.000€ ndërsa vepra botohet dhe promovohet nga shtëpia botuese UET Press. Fituesi i edicionit të vitit 2021 është Gani Mehmetaj me romanin Zogjtë e Qyqes.
2021
Juria këtë vit kryesohej nga Preç Zogaj.
Fitues u shpall romani "Zogjtë e qyqes" me motivacionin: "është rrëfim intrigues për njerëzit dhe kohën, për dashurinë dhe urrejtjen, për shpresat dhe zhgënjimin. Një kolon serb, ndërsa mund të jetë kolon i cilitdo komb, përmes situatave e veprimeve, dialogut e përsiatjeve, paraqet kronikën dyzetvjeçare të ngjarjeve, fatin e ardhacakëve dhe fatkeqësitë e vendësve. Galeria e personazheve është e gjerë, etnitë e ndryshme, si edhe shpërfaqja e tyre dinamike. Romani "Zogjtë e qyqes" trajton me vlera të spikatura letrare artistike, urrejtjen në mes të serbëve e shqiptarëve, marrëdhëniet e tyre të ndërsjellta, dashurinë e pa realizuar që e intrigon lexuesin, ndërsa pasuron letrat shqipe.
2018
Motivacioni: "Për mënyrën se si ndërton përmes gjuhës rrugëtimin jetësor. Një grotesk ndaj banalitetit, i cili kërkon të zbehë njerëzoren, të shenjtën, duke e zëvendësuar me përshtatjen e pafundme".
Romani "Piramida e shpirtrave" është një satirë e asaj që në mënyrë eufemistike si nga politika vendase ashtu edhe të huajt (këtu nuk mbeten pas as mediat) quhet periudhë tranzicioni në Shqipëri.
2017
Çmimi iu nda Musa Ramadanit me motivacionin: " me “Profeti nga Praga” ka sjellë një roman të veçantë si për nga forma, ashtu dhe nga përmbajtja. Duke qenë i strukturuar në tregime të lidhura fort me njëra-tjetrën, “Profeti nga Praga” shpërfaqet si një mozaik rrëfimesh dhe kolazh teknikash narrative, një roman për letërsinë si tekst kënaqësie dhe akt përjetësie, ku krijuesi shpaloset si një libër i hapur ndaj konteksteve dhe konotimeve të ndryshme".
Ky çmim u nda më 28 maj 2017, gjatë Ditëve Letrare të Ramzës nga ish-ministri francez i kulturës, Frederic Miterrand.
2015
Arti Lushi, Eliona Gjergo, Gazmend Krasniqi, Ilir Bezhani, Primo Shllaku, Shkëlqim Çela, Zija Çela, Shefqet Tigani dhe Rudolf Marku
Big Brother VIP Kosova
Big Brother VIP Kosova është një reality show televiziv kosovar, i bazuar në formatin holandez Big Brother të krijuar nga producenti John de Mol në vitin 1997, i cili filloi transmetimin më 5 dhjetor 2022 në Klan Kosova. Shfaqja përcjell një numër konkurrentësh të famshëm, të njohur si banorë, të cilët janë të izoluar nga bota e jashtme për 100 ditë në një shtëpi të ndërtuar enkas për çmimin 200,000 euro. Çdo javë, një nga banorët e shtëpisë dëbohet me votim publik, ndërsa banori i fundit i mbetur shpallet fitues.
Emisioni prezantohet nga Alaudin Hamiti dhe Jonida Vokshi.
Historiku
Në qershor të vitit 2022, u njoftua se Big Brother do të vijë për herë të parë në Kosovë në Klan Kosova dhe në Artmotion, duke përfshirë njerëzit me famë dhe me emrin Big Brother VIP Kosova. Shikuesit mund të shikojnë gjatë gjithë sezonit drejtpërdrejt nga shtëpia në dy kanale live pay-per-view, me emrat Big Brother VIP Kosova 1 dhe Big Brother VIP Kosova 2, të cilat janë në dispozicion në platformën televizive kosovare Artmotion si dhe në NimiTV dhe TVALB për diasporën shqiptare në Evropë, SHBA dhe Kanada.
Më 27 qershor 2022 u njoftua se prezantues i emisioneve live do të jetë Alaudin Hamiti. Më 14 shtator 2022, u bë e ditur se Jonida Vokshi do të jetë prezantuesja e dytë e emisioneve live së bashku me Hamitin.
Më 18 shtator 2022, u njoftua se Olti Curri do të ishte opinionist në emisionet live. Më 21 nëntor 2022, u njoftua se Afërdita Paqarada do të ishte opinionistja e dytë në emisionet live, me Currin.
Më 18 nëntor 2022, u njoftua se Elita Rudi do të ishte nikoqire e emisionit simotër të Big Brother VIP Kosova.
Referime
<references group="" responsive="1">
Bekon Mehmeti
Bekon Mehmeti Known as Bekon ( Albanian): [bekon]; born 24 November 1993) is a Kosovo-Albanian singer and songwriter.
Biography
[Bekon] was born in Gjakova city in the Republic of Kosovo on 24/11/1993. Bekon is a singer and lyricist from Kosovo. Bekon graduated from music school in Pristina, majoring in solo singing and piano, continuing his bachelor's studies in musicology.
Bekon started music at the age of 7, playing the piano, he also plays the guitar and bass. Bekon has held various evenings in various bars as a singer of civic music but also as a pianist and guitarist. Bekon founded his music companies MIA Records in 2016.
Ancelle
Ancelle është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Hautes-Alpes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Ancelle ka një popullsi prej 896 banorë dhe sipërfaqe 50.66 km², me një dendësi prej 18 banor/km².
Universiteti i Gracit
Universiteti i Gracit (Karl-Franzens-Universität Graz), është një universitet publik në Graz, Austri. Universiteti i Gracit është universiteti më i madh dhe më i vjetër në rajonin Styria, si dhe universiteti i dytë më i madh dhe më i vjetër në Austri.
Historiku
parapamje| Ndërtesa qendrore historike në kampusin kryesor Universiteti i Gracit u themelua në vitin 1585 nga arkiduka Charles II i Austrisë. Më 1 janar 1586 themelimi i tij u zyrtarizua edhe nga Papa Sixtus V. vendim ky që u botua më 15 prill 1586 Për pjesën më të madhe të ekzistencës së tij mbikëqyrej nga Kisha Katolike për tu mbyllur në vitin 1782 nga Perandori Jozef II në një përpjekje për të fituar kontrollin shtetëror mbi institucionet arsimore. Jozefi II e shndërroi atë në një lice, ku trajnoheshin nëpunësit civilë dhe personeli mjekësor. Në vitin 1827 u rihap si universitet nga Perandori Françesku I, duke fituar kështu emrin Karl-Franzens-Universität, që do të thotë Universiteti Charles Francis. Mbi 30,000 studentë janë aktualisht të regjistruar në universitet.
Metafizika Libri i Nëntë (Aristoteli)
Pjesa 1 (Libri i Nëntë)
Kupa Ballkanike e Volejbollit
Kupa Ballkanike e Volejbollit organizuar nga ana e BVA Cup (Shoqata Ballkanike e Volejbollit) është një garë e volejbollit e organizuar nga autoritetet përkatëse kombëtare të kampionatit të volejbollit në Ballkan. Turneu është themeluar në vitin 2008 nën kujdesin e Shoqatës Ballkanike të Volejbollit. Themeluesit Shoqatës Ballkanike të Volejbollit janë federatat e volejbollit nga Bullgaria, Shqipëria, Turqia, Greqia, Serbia, Maqedonia, Kroacia, Rumania dhe Kosova. Turneu zakonisht organizohet në shtator.
Metafizika Libri i Nëntë (Aristoteli)
Ne kemi trajtuar atë që është kryesisht dhe së cilës i referohen të gjitha kategoritë e tjera të qenies, dmth. të substancës. Sepse është në bazë të konceptit të substancës që të tjerët gjithashtu thuhet se janë-sasi dhe cilësi dhe të ngjashme; sepse të gjithë do të zbulohet se përfshijnë konceptin e substancës, siç thamë në pjesën e parë të punës sonë. Dhe meqenëse "qenia" në një mënyrë është e ndarë në send individual, cilësi dhe sasi dhe në një mënyrë tjetër dallohet në lidhje me potencën dhe realitetin e plotë dhe funksionin, le të shtojmë tani një diskutim të potencës dhe realitetit të plotë. Dhe së pari, le të shpjegojmë potencialin në kuptimin e ngushtë, i cili sidoqoftë nuk është më i dobishmi për qëllimin tonë të tanishëm. Sepse fuqia dhe aktualiteti shtrihen përtej rasteve që përfshijnë një referim të lëvizjes. Por kur të kemi folur për këtë lloj të parë, ne do të shpjegojmë në diskutimet tona mbi aktualitetin edhe llojet e tjera të potencës.
Ne kemi theksuar diku tjetër se 'fuqia' dhe fjala 'mund' kanë disa shqisa. Nga këto ne mund të lëmë pas dore të gjitha fuqitë që quhen kështu nga një ekuivok. Për disa quhen kështu me analogji, pasi në gjeometri themi se një gjë është ose nuk është një 'fuqi' e një tjetre për shkak të pranisë ose mungesës së ndonjë lidhjeje midis tyre. Por të gjitha fuqitë që përputhen me të njëjtin lloj janë burime fillestare të një lloji, dhe quhen potenca në lidhje me një lloj primar të potencës, i cili është një burim fillestar i ndryshimit në një gjë tjetër ose në vetë gjënë qua tjetrën. Për një lloj është një potencë për të vepruar, d.m.th. burimi fillestar, në vetë veprimin, për të ndryshuar pasivisht nga një gjë tjetër ose nga vetvetiu qua tjetër; dhe një lloj tjetër është një gjendje e pandjeshmërisë për të ndryshuar për keq dhe për të shkatërruar nga një gjë tjetër ose nga vetë gjëja qua tjetër për shkak të një burimi fillestar të ndryshimit. Në të gjitha këto përkufizime nënkuptohet formula nëse potencë në kuptimin primar.-Dhe përsëri këto të ashtuquajtura potenciale janë fuqi ose thjesht e veprimit ose e veprimit, ose e veprimit ose e veprimit mirë, kështu që edhe në formulat e kjo e fundit nënkupton disi formulat e llojeve të mëparshme të potencës.
Pjesa 2
Meqenëse disa burime të tilla origjinale janë të pranishme në gjëra pa shpirt, dhe të tjerët në gjërat e zotëruara nga shpirti, dhe në shpirt, dhe në pjesën racionale të shpirtit, në mënyrë të qartë disa fuqi do të jenë jo racionale dhe disa do të jenë jo racionale dhe disa do të shoqërohet me një formulë racionale. Kjo është arsyeja pse të gjitha artet, d.m.th. të gjitha format prodhuese të njohurive, janë fuqi; ato janë burime fillestare të ndryshimit në një gjë tjetër ose në vetë artistin që konsiderohet si tjetër.
Dhe secila prej atyre që shoqërohen nga një formulë racionale është njësoj e aftë të ketë efekte të kundërta, por një fuqi jo racionale prodhon një efekt; p.sh. nxehtësia është e aftë vetëm për ngrohje, por arti mjekësor mund të prodhojë si sëmundje ashtu edhe shëndet. Arsyeja është se shkenca është një formulë racionale, dhe e njëjta formulë racionale shpjegon një gjë dhe privatësinë e saj, vetëm jo në të njëjtën mënyrë; dhe në një kuptim vlen për të dy, por në një kuptim vlen më tepër për faktin pozitiv. Prandaj, shkencat e tilla duhet të merren me kontradikta, por me njërën në bazë të natyrës së tyre dhe me tjetrën jo në sajë të natyrës së tyre; sepse formula racionale vlen për një objekt në bazë të natyrës së këtij objekti, dhe për tjetrin, në një kuptim, aksidentalisht. Sepse është me anë të mohimit dhe heqjes që tregon të kundërtën; sepse e kundërta është privimi kryesor dhe kjo është heqja e termit pozitiv. Tani meqenëse kontraceptivët nuk ndodhin në të njëjtën gjë, por shkenca është një potencë që varet nga zotërimi i një formule racionale dhe shpirti zotëron një burim fillestar të lëvizjes; prandaj, ndërsa i shëndetshmi prodhon vetëm shëndet dhe nxehtësi kalorifike dhe vetëm të ftohtë, njeriu shkencor prodhon të dy efektet e kundërta. Për formulën racionale është ajo që vlen për të dy, megjithëse jo në të njëjtën mënyrë, dhe është në një shpirt që zotëron një burim fillestar të lëvizjes; në mënyrë që shpirti të fillojë të dy proceset nga i njëjti burim origjinal, pasi i ka lidhur ato me të njëjtën gjë. Dhe kështu gjërat, fuqia e të cilave është sipas një formule racionale veprojnë në kundërshtim me gjërat, fuqia e të cilave është jo racionale; për produktet e së parës janë përfshirë nën një burim fillestar, formulën racionale.
Është e qartë gjithashtu që fuqia e thjesht bërjes së një gjëje ose bërja e tij një personi nënkuptohet në atë të bërjes së saj ose bërjes së saj mirë, por e dyta nuk nënkuptohet gjithmonë në të parën: sepse ai që bën një gjë mirë duhet të gjithashtu bëjeni atë, por ai që e bën atë thjesht nuk ka nevojë të bëjë edhe atë mirë.
Pjesa 3
Ka disa që thonë, siç bën shkolla Megaric, se një gjë 'mund' të veprojë vetëm kur është duke vepruar, dhe kur nuk është duke vepruar 'nuk mund të veprojë', p.sh. se ai që nuk po ndërton nuk mund të ndërtojë, por vetëm ai që po ndërton, kur po ndërton; dhe kështu në të gjitha rastet e tjera. Nuk është e vështirë të shohësh absurditetet që ndjekin këtë pikëpamje.
Sepse është e qartë se në këtë këndvështrim një njeri nuk do të jetë ndërtues nëse nuk po ndërton (sepse të jesh ndërtues do të thotë të jesh në gjendje të ndërtosh), dhe kështu me artet e tjera. Nëse, pra, është e pamundur të kesh arte të tilla nëse dikush nuk i ka mësuar dhe përvetësuar ato, dhe atëherë është e pamundur të mos i kesh nëse dikush nuk i ka humbur ndonjëherë (ose nga harresa, ose nga ndonjë aksident ose nga koha ; sepse nuk mund të jetë me shkatërrimin e objektit, sepse kjo zgjat përjetë), një njeri nuk do ta ketë artin kur të ketë pushuar së përdoruri atë, dhe megjithatë ai mund të ndërtojë përsëri përsëri; si atëherë do ta ketë marrë artin? Dhe në mënyrë të ngjashme në lidhje me gjërat e pajetë; asgjë nuk do të jetë as e ftohtë, as e nxehtë, as e ëmbël ose e perceptueshme fare nëse njerëzit nuk po e perceptojnë atë; kështu që mbështetësit e kësaj pikëpamje do të duhet të mbajnë doktrinën e Protagoras. Por, në të vërtetë, asgjë nuk do të ketë as perceptim nëse nuk po percepton, pra ushtron perceptimin e saj. Nëse, pra, ai është i verbër që nuk ka shikim edhe pse do ta kishte natyrshëm, kur do ta kishte natyrshëm dhe kur ende ekziston, të njëjtët njerëz do të jenë të verbër shumë herë gjatë ditës dhe gjithashtu të shurdhër.
Përsëri, nëse ajo që është e privuar nga fuqia është e paaftë, ajo që nuk po ndodh do të jetë e paaftë të ndodhë; por ai që thotë për atë që është i paaftë të ndodhë ose se është ose se do të jetë do të thotë se çfarë është e pavërtetë; sepse kjo është ajo që nënkuptonte paaftësia. Prandaj këto pikëpamje heqin si lëvizjen ashtu edhe bërjen. Për atë që qëndron gjithmonë do të qëndrojë dhe ajo që ulet do të qëndrojë gjithmonë, pasi nëse është ulur nuk do të ngrihet; për atë që, si na është thënë, nuk mund të ngrihemi do të jetë e paaftë të ngrihet. Por ne nuk mund ta themi këtë, në mënyrë që dukshëm potenca dhe aktualiteti janë të ndryshme (por këto pikëpamje e bëjnë potencialin dhe aktualitetin të njëjtë, dhe kështu që nuk është diçka e vogël që ata po kërkojnë të asgjësoj), kështu që është e mundur që një gjë mund të jetë e aftë të jetë dhe jo ai, dhe e aftë të mos jetë dhe akoma ai, dhe në mënyrë të ngjashme me llojet e tjera të kallëzuesit; mund të jetë e aftë të ecë dhe akoma të mos ecë, ose i aftë të mos ecë dhe prapë të ecë. Dhe një gjë është e aftë të d të bësh diçka nëse nuk do të ketë asgjë të pamundur që të ketë aktualitetin e asaj për të cilin thuhet se ka kapacitet. Unë dua të them, për shembull, nëse një gjë është e aftë të ulet dhe është e hapur për të që të ulet, nuk do të ketë asgjë të pamundur në të vërtetën të ulur; dhe në mënyrë të ngjashme nëse është i aftë të zhvendoset ose të lëvizë, ose të qëndrojë ose të bëjë të qëndrojë, ose të jetë ose të ekzistojë, ose të mos ekzistojë ose të mos ekzistojë.
Fjala 'aktualitet', të cilën ne e lidhim me 'realitetin e plotë', është zgjeruar, kryesisht, nga lëvizjet në gjëra të tjera; sepse aktualiteti në kuptimin e ngushtë mendohet të jetë identik me lëvizjen. Dhe kështu njerëzit nuk u japin lëvizje gjërave inekzistente, megjithëse ata caktojnë disa kallëzues të tjerë. P.sh. ata thonë se gjërat inekzistente janë objekte të mendimit dhe dëshirës, ​​por jo se ato lëvizin; dhe kjo sepse, ndërsa ish hipoteza ato në të vërtetë nuk ekzistojnë, ata do të duhet të ekzistojnë në të vërtetë nëse do të zhvendoseshin. Për gjëra jo-ekzistente disa ekzistojnë potencialisht; por ato nuk ekzistojnë, sepse nuk ekzistojnë në realitetin e plotë.
Nëse ajo që kemi përshkruar është identike me të aftët ose të konvertueshme me të, padyshim që nuk mund të jetë e vërtetë të thuash 'kjo është e aftë të jetë por nuk do të jetë', gjë që do të nënkuptojë se gjërat e paaftë për të qenë në këtë shfaqje zhduken. Supozoni, për shembull, se një njeri-i cili nuk ka marrë parasysh atë që është e paaftë për të qenë-do të thoshte se diagonali i katrorit është i aftë të matet por nuk do të matet, sepse një gjë mund të jetë e aftë e të qenurit ose e ardhshme për të qenë, e megjithatë të mos jetë ose të jetë gati të jetë. Por nga premisat kjo domosdoshmërisht vijon, se nëse ne në të vërtetë supozonim atë që nuk është, por është e aftë të jetë, të jetë ose të ekzistojë, nuk do të ketë asgjë të pamundur në këtë; por rezultati do të jetë i pamundur, sepse matja e diagonës është e pamundur. Sepse e pavërteta dhe e pamundura nuk janë të njëjtat; që tani po qëndron është e gabuar, por që duhet të qëndrosh nuk është e pamundur.
Në të njëjtën kohë është e qartë se nëse, kur A është reale, B duhet të jetë reale, atëherë, kur A është e mundur, B gjithashtu duhet të jetë e mundur. Nëse B nuk ka nevojë të jetë e mundur, nuk ka asgjë për të parandaluar që ajo të mos jetë e mundur. Tani le të supozohet e mundur. Atëherë, kur A ishte e mundur, ne ranë dakord se asgjë e pamundur nuk ndiqte nëse A do të ishte e vërtetë; dhe atëherë B sigurisht që duhet të jetë reale. Por ne supozuam që B-ja ishte e pamundur. Le të jetë e pamundur atëherë. Nëse, atëherë B është e pamundur, edhe A duhet të jetë kështu. Por e para supozohej e pamundur; prandaj e dyta gjithashtu është e pamundur. Nëse, atëherë, A është e mundur, edhe B do të jetë e mundur, nëse ato do të ishin aq të lidhura sa që nëse A, është reale, B duhet të jetë reale. Nëse, pra, A dhe B janë të lidhura kështu, B nuk është e mundur me këtë kusht, dhe B nuk do të ketë lidhje siç është dashur. Dhe nëse kur A është e mundur, B duhet të jetë e mundur, atëherë nëse A është reale, B gjithashtu duhet të jetë reale. Për të thënë që B duhet të jetë e mundur, nëse A është e mundur, do të thotë kjo, se nëse A është reale si në kohën kur ashtu dhe në mënyrën në të cilën supozohej se ishte i aftë të ishte real, B gjithashtu duhet atëherë dhe në atë mënyrë të jetë e vërtetë
Pjesa 5
Ndërsa të gjitha fuqitë janë ose të lindura, si shqisat, ose vijnë nga praktika, si fuqia e luajtjes së fyellit, ose duke mësuar, si fuqia artistike, ato që vijnë me praktikë ose me formulë racionale që duhet t'i fitojmë me ushtrimet e mëparshme, por kjo është nuk është e nevojshme me ato që nuk janë të kësaj natyre dhe që nënkuptojnë pasivitet.
Meqenëse ajo që është "e aftë" është e aftë për diçka dhe në një farë kohe në një farë mënyre (me të gjitha kualifikimet e tjera që duhet të jenë të pranishme në përkufizim), dhe meqenëse disa gjëra mund të prodhojnë ndryshim sipas një formule racionale dhe fuqitë e tyre përfshijnë të tilla një formulë, ndërsa gjërat e tjera janë joracionale dhe fuqitë e tyre janë jo racionale, dhe fuqitë e para duhet të jenë në një gjë të gjallë, ndërsa të dytat mund të jenë si në të gjallë ashtu edhe në të pajetë; për sa i përket fuqive të llojit të fundit, kur agjenti dhe pacienti takohen në mënyrën e duhur për potencën në fjalë, njëri duhet të veprojë dhe tjetri të veprohet, por me llojin e mëparshëm të potencës kjo nuk është e nevojshme. Sepse fuqitë joracionale janë të gjitha prodhuese të një efekti secili, por racionalja prodhon efekte të kundërta, kështu që nëse prodhojnë efektet e tyre domosdoshmërisht ata do të prodhojnë efekte të kundërta në të njëjtën kohë; por kjo është e pamundur. Duhet, pra, të ketë diçka tjetër që vendos; Unë dua të them me këtë, dëshirë apo vullnet. Për secilën nga dy gjërat që kafsha dëshiron me vendosmëri, ajo do të bëjë, kur është e pranishme, dhe takon objektin pasiv, në mënyrën e përshtatshme për potencën në fjalë. Prandaj gjithçka që ka një potencial racional, kur dëshiron atë për të cilën ka një potencë dhe në rrethanat në të cilat ka potencë, duhet ta bëjë këtë. Dhe ai ka potencialin në fjalë kur objekti pasiv është i pranishëm dhe është në një gjendje të caktuar; nëse jo nuk do të jetë në gjendje të veprojë. (Të shtosh kualifikimin "nëse asgjë e jashtme nuk e ndalon atë" nuk është më e nevojshme; sepse ajo ka potencialin në kushtet me të cilat kjo është një potencial i veprimit, dhe kjo nuk është në të gjitha rrethanat, por në kushte të caktuara, midis të cilave do të të jetë përjashtimi i pengesave të jashtme; sepse këto janë të ndaluara nga disa kualifikime pozitive.) Dhe kështu edhe nëse dikush ka një dëshirë racionale, ose oreks, të bëjë dy gjëra ose gjëra të kundërta në të njëjtën kohë, nuk do t'i bëjë ato ; sepse nuk është me këto kushte që dikush ka potencial për to, as nuk është një potencial për të bërë të dyja në të njëjtën kohë, meqenëse dikush do të bëjë gjërat që është një potencial për t'i bërë, me kushtet në të cilat ka një potencë
Pjesa 6
Meqenëse e kemi trajtuar llojin e fuqisë që ka të bëjë me lëvizjen, le të diskutojmë aktualitetin - çfarë, dhe çfarë lloj gjëje është aktualiteti. Në rrjedhën e analizës sonë do të bëhet e qartë, në lidhje me potencialin, që ne jo vetëm që i përshkruajmë fuqinë asaj natyre të së cilës është të lëvizë diçka tjetër, ose të zhvendoset nga diçka tjetër, ose pa kualifikim ose në disa mënyrë të veçantë, por gjithashtu përdorni fjalën në një kuptim tjetër, e cila është arsyeja e kërkimit gjatë të cilit ne kemi diskutuar këto shqisa të mëparshme gjithashtu. Aktualiteti, pra, është ekzistenca e një gjëje jo në mënyrën që ne shprehim me 'potencialisht'; ne themi se potencialisht, për shembull, një statujë e Hermes është në bllokun e drurit dhe gjysma e vijës është në tërësinë, sepse mund të ndahet, dhe ne e quajmë edhe njeriun që nuk studion një njeri të shkencës, nëse është i aftë të studiojë; gjëja që qëndron në kontrast me secilën nga këto ekziston në të vërtetë. Kuptimi ynë mund të shihet në raste të veçanta me induksion, dhe ne nuk duhet të kërkojmë një përkufizim të gjithçkaje, por të jemi të kënaqur për të kapur analogjinë, se është si ajo që ndërton është me atë që është e aftë të ndërtojë, dhe zgjimi për të gjumi dhe ajo që shikon nga ajo që i ka sytë mbyllur, por ka shikim, dhe ajo që është formuar nga çështja e çështjes dhe ajo që është punuar deri në të papunuarën. Le të përcaktohet aktualiteti nga një anëtar i kësaj antiteze, dhe potenciali nga tjetri. Por të gjitha gjërat nuk thuhen në të njëjtin kuptim për të ekzistuar në të vërtetë, por vetëm me analogji-pasi A është në B ose në B, C është në D ose në D; për disa janë si lëvizje drejt potencës, dhe të tjerët si substancë për një lloj lënde.
Por gjithashtu e pafundmja dhe e zbrazëta dhe të gjitha gjërat e ngjashme thuhet se ekzistojnë potencialisht dhe në të vërtetë në një kuptim tjetër nga ajo që vlen për shumë gjëra të tjera, p.sh. tek ajo që sheh ose ecën ose shihet. Për klasën e fundit, këto kallëzues në disa kohë mund të pohohen vërtet pa kualifikim; sepse e parë quhet kështu ndonjëherë sepse po shihet, ndonjëherë sepse është e aftë të shihet. Por e pafundmja nuk ekziston potencialisht në kuptimin që do të ketë ndonjëherë ekzistencë të veçantë; ekziston potencialisht vetëm për njohuri. Për faktin se procesi i ndarjes nuk mbaron kurrë siguron që kjo veprimtari të ekzistojë potencialisht, por jo që pafundësia të ekzistojë veçmas.
Pjesa 7
Çfarë dhe çfarë lloj gjëje është aktuale, mund të merret siç shpjegohet nga këto dhe konsiderata të ngjashme. Por ne duhet të dallojmë kur një gjë ekziston potencialisht dhe kur nuk ekziston; sepse nuk është në çdo kohë. P.sh. a është toka potencialisht një njeri? Jo-por përkundrazi kur ajo tashmë është bërë farë, dhe mbase as atëherë. Justshtë ashtu si është me shërimin; jo gjithçka mund të shërohet nga arti mjekësor ose nga fat, por ekziston një lloj i caktuar i gjërave që është i aftë për të, dhe vetëm kjo është potencialisht e shëndetshme. Dhe (1) shenja përcaktuese e asaj që si rezultat i mendimit ekziston në realitet të plotë nga fakti se ka ekzistuar potencialisht është se nëse agjenti ka dëshiruar do të ndodhë nëse asgjë e jashtme nuk e pengon, ndërsa gjendja në anën tjetër- dmth. në atë që është shëruar - është se asgjë në të nuk e pengon rezultatin. Onshtë me kushte të ngjashme që kemi atë që është potencialisht një shtëpi; nëse asgjë në send nuk veproi-d.m.th. në çështje e ndalon atë të bëhet shtëpi, dhe nëse nuk ka asgjë që duhet shtuar ose marrë me vete ose ndryshuar, kjo është potencialisht një shtëpi; dhe e njëjta gjë është e vërtetë për të gjitha gjërat e tjera, burimi i të cilave bëhet është i jashtëm. Dhe (2) në rastet në të cilat burimi i të qenit është në vetë atë që do të ndodhë, një gjë është potencialisht të gjitha ato gjëra që do të jenë vetvetiu nëse asgjë e jashtme nuk e pengon atë. P.sh. fara ende nuk është potencialisht njeri; sepse ajo duhet të depozitohet në diçka tjetër përveç vetvetes dhe të pësojë një ndryshim. Por kur përmes parimit të vet të motivit ai tashmë ka marrë tipare të tilla dhe të tilla, në këtë gjendje ai tashmë është potencialisht një njeri; ndërsa në gjendjen e mëparshme i duhet një parim tjetër motivi, ashtu si toka nuk është ende potencialisht një statujë (sepse së pari duhet të ndryshojë në mënyrë që të bëhet bronzi.)
Duket se kur një gjë e quajmë jo diçka tjetër por 'thaten'-p.sh. një arkivol nuk është 'druri' por 'druri', dhe druri nuk është 'tokë' por 'tokësore', dhe përsëri toka do të ilustrojë pikëpamjen tonë nëse nuk është në mënyrë të ngjashme diçka tjetër por 'thaten' - ajo gjë tjetër është gjithmonë potencialisht ( në kuptimin e plotë të asaj fjale) gjëja që vjen pas saj në këtë seri. P.sh. një arkivol nuk është 'tokë' dhe as 'tokë', por 'druri'; sepse kjo është potencialisht një arkivol dhe kjo është çështja e një arkivoli, druri në përgjithësi e një arkivoli në përgjithësi, dhe këtij druri të veçantë të këtij arkivoli të veçantë. Dhe nëse ekziston një gjë e parë, e cila nuk është më, në lidhje me diçka tjetër, e quajtur 'thaten', kjo është çështja kryesore; p.sh. nëse toka është 'e ajrosur' dhe ajri nuk është 'zjarr' por 'i zjarrtë', zjarri është lëndë kryesore, e cila nuk është një 'kjo'. Për subjektin ose substratin diferencohet duke qenë një 'kjo' ose duke mos qenë një; d.m.th. nënshtresa e modifikimeve është, p.sh. një njeri, d.m.th. një trup dhe një shpirt, ndërsa modifikimi është 'muzikor' ose 'i zbehtë'. (Subjekti quhet, kur muzika vjen e pranishme në të, jo 'muzikë' por 'muzikore', dhe njeriu nuk është 'i zbehtë' por 'i zbehtë', dhe jo 'ambulacion' ose 'lëvizje' por 'ecje' ose 'lëviz', - e cila është e ngjashme me 'thaten'.) Kudo që është kështu, atëherë, subjekti përfundimtar është një substancë; por kur kjo nuk është kështu, por kallëzuesi është një formë dhe një 'kjo', tema përfundimtare është lënda dhe substanca materiale. Dhe është e drejtë që 'thaten' duhet të përdoret duke iu referuar çështjes dhe aksidenteve; sepse të dy janë të papërcaktuara.
Ne kemi deklaruar, atëherë, kur një gjë duhet thënë që ekziston potencialisht dhe kur nuk është.
Pjesa 8
Nga diskutimi ynë mbi shqisat e ndryshme të 'përparësisë', është e qartë se aktualiteti është përpara fuqisë. Dhe dua të them me potencë jo vetëm atë lloj të caktuar që thuhet se është një parim i ndryshimit në një gjë tjetër ose në vetë sendin që konsiderohet si tjetër, por në përgjithësi çdo parim i lëvizjes ose i pushimit. Për natyrën gjithashtu është në të njëjtën gjini me fuqinë; sepse është një parim i lëvizjes - jo, megjithatë, në diçka tjetër, por në vetë gjënë qua në vetvete. Për të gjitha fuqitë e tilla, pra, aktualiteti është më i rëndësishëm si në formulë ashtu edhe në përmbajtje; dhe me kohë është paraprake në një kuptim, dhe në një tjetër jo.
(1) Është e qartë se është paraprak në formulë; për atë që është në kuptimin primar potenciali është potencial sepse është e mundur që ajo të bëhet aktive; p.sh. Unë dua të them me 'të aftë për të ndërtuar' atë që mund të ndërtojë, dhe me 'të aftë për të parë' atë që mund të shohë, dhe me 'të dukshme' atë që mund të shihet. Dhe e njëjta llogari vlen për të gjitha rastet e tjera, kështu që formula dhe njohuritë e njërës duhet t'i paraprijnë njohurisë së tjetrës.
(2) Me kalimin e kohës, ajo është e përparme në këtë kuptim: e vërteta e cila është identike në specie, megjithëse jo në numër me një gjë potencialisht ekzistuese, i takon asaj. Unë dua të them që për këtë njeri të veçantë që tani ekziston në të vërtetë dhe për misrin dhe për subjektin që sheh lëndën dhe farën dhe atë që është në gjendje të shohë, të cilat janë potencialisht një njeri dhe misër dhe duke parë, por ende jo në të vërtetë kështu, janë paraprak në kohë; por para kohe, këto janë gjëra të tjera ekzistuese, nga të cilat ato janë prodhuar. Sepse nga ekzistuesja potencialisht ekzistenca aktuale prodhohet gjithmonë nga një gjë ekzistuese, p.sh. njeri nga njeriu, muzikant nga muzikant; ka gjithmonë një lëvizës të parë, dhe lëvizësi tashmë ekziston në të vërtetë. Ne kemi thënë në tregimin tonë të substancës se gjithçka që prodhohet është diçka e prodhuar nga diçka dhe nga diçka, dhe se e njëjta gjë në specie si ajo.
Kjo është arsyeja pse mendohet e pamundur të jesh ndërtues nëse dikush nuk ka ndërtuar asgjë ose një harper nëse nuk ka luajtur kurrë qestë; sepse ai që mëson të luajë qesten mëson ta luajë duke e luajtur atë, dhe të gjithë nxënësit e tjerë bëjnë ngjashëm. Dhe andej u ngrit një kacavjerrje sofistike, që ai që nuk zotëron një shkencë do të bëjë atë që është objekt i shkencës; sepse ai që po e mëson atë nuk e posedon atë. Por meqenëse, nga ajo që do të ndodhë, një pjesë duhet të jetë krijuar, dhe, nga ajo që, në përgjithësi, po ndryshon, një pjesë duhet të ketë ndryshuar (kjo tregohet në traktatin për lëvizjen), ai që është me sa duket, të mësuarit duhet të ketë një pjesë të shkencës. Por edhe këtu, pra, është e qartë se aktualiteti është gjithashtu në këtë kuptim, dmth. sipas renditjes dhe kohës, përpara potencës.