cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xhevdet Sunaj
Biografia
Kur presidenca e Gyrsel u ndërpre për shkak të shëndetit të keq në përputhje me kushtetutën, Xhevdet Sunaj u zgjodh presidenti i 5-të nga Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë më 28 mars 1966. Ai e mbante detyrën e tij edhe përkundër rritjes së veprimtarisë terroriste, trazirave studentore dhe kërcënime për grusht shteti. Ai shërbeu për kushtetutën prej shtatë vjetësh deri më 28 Mars 1973 dhe u bë atëherë një senator i përhershëm.
Ai ishte i martuar me Atıfet Sunay më 1929. Ata kishin tre fëmijë. Sunay vdiq nga një sulm në zemër më 22 maj 1982 në Stamboll.
Bashkimi për Ndryshim
Bashkimi per Ndryshim ishte një koalicion në zgjedhjet parlamentare shqiptare të vitit 2009, dhe lideri ishtë Edi Rama. Mori 45.34% të votave dhe 66 deputetë në parlament.
Unaza e Zjarrit
parapamje|300x300px|Unaza e zjarrit e Paqësorit. Unaza e Zjarrit, e njohur edhe si Unaza e Zjarrit e Paqësorit, Brezi i Zjarrit ose Rripi Rreth-Paqësorit është një rajon rreth pjesës më të madhe të buzës së Oqeanit Paqësor ku ndodhin shumë shpërthime vullkanike dhe tërmete. Unaza e Zjarrit është një brez në formë patkoi rreth 40.000km i gjatë dhe deri rreth 500km i gjerë.
Unaza e Zjarrit përfshin brigjet e Paqësorit të Amerikës së Jugut, Amerikën e Veriut, Gadishullin Kamchatka të Rusisë dhe disa ishuj në Oqeanin Paqësor perëndimor. Megjithëse ka konsensus midis gjeologëve për shumicën e zonave të përfshira në Unazën e Zjarrit, ata nuk pajtohen rreth përfshirjes së disa zonave, për shembull, Gadishulli Antarktik dhe Indonezia perëndimore.
Unaza e Zjarrit është një rezultat i drejtpërdrejtë i pllakave tektonike: veçanërisht lëvizja, përplasja dhe shkatërrimi i pllakave litosferike (p.sh. Pllaka e Paqësorit) nën dhe rreth Oqeanit Paqësor. Përplasjet kanë krijuar një seri pothuajse të vazhdueshme zonash zhytjeje, ku krijohen vullkane dhe ndodhin tërmete. Konsumi i litosferës oqeanike në këto kufij të pllakave konvergjente ka formuar llogore oqeanike, harqe vullkanike, pellgje me hark të pasmë dhe breza vullkanikë.
Unaza e Zjarrit nuk është një strukturë e vetme gjeologjike. Shpërthimet vullkanike dhe tërmetet në secilën pjesë të Unazës së Zjarrit ndodhin pavarësisht nga shpërthimet dhe tërmetet në pjesët e tjera të Unazës.
Unaza e Zjarrit përmban afërsisht 750–915 vullkane (rreth 2/3-tat e totalit të botës) që kanë qenë aktive gjatë Holocenit. 4 shpërthimet më të mëdha vullkanike në Tokë në epokën e Holocenit ndodhën të gjitha në vullkanet në Unazën e Zjarrit. Më shumë se 350 nga vullkanet e Unazës së Zjarrit kanë qenë aktivë në kohët historike.
Gëzimi im
Gëzimi im : libër leximi e gjuhe për klasën e parë të shkollës fillore. Me autorë Mehmet Gjevori, Qamil Batalli, red. Shefqet Riza. Botuar në Prishtinë në vitin 1989 nga "ETMM". Libri ka 102 faqe dhe me ilustrime. Botimi i 2-të.
Unaza e Zjarrit
Shumica e vullkaneve aktive të Tokës me majat mbi nivelin e detit ndodhen në Unazën e Zjarrit. Shumë nga këto vullkane nënujore janë stratovolkane (p.sh. mali i Shën Helensit), të cilat formohen nga shpërthime shpërthyese të tefras, të alternuara me shpërthime efuzive të rrjedhave të lavës. Lavat në stratovolkanet e Unazës së Zjarrit janë kryesisht andezit dhe andezit bazalt, por dacit, riolit, bazalt dhe disa lloje të tjera më të rralla ndodhin gjithashtu. Lloje të tjera vullkanesh gjenden gjithashtu në Unazën e Zjarrit, të tilla si vullkanet e mburojës nënujore (p.sh. Plosky Tolbachik) dhe malet nëndetëse (p.sh. Monowai).
Gëzimi im
Shënime: Letërsia shqipe, Tekste për shkollat 8-vjeçare.
Unaza e Zjarrit
Vullkani më i lartë aktiv në botë është Ojos del Salado, 6.893 metra, i cili ndodhet në seksionin e maleve Ande të Unazës së Zjarrit. Ai është pjesë e kufirit midis Argjentinës dhe Kilit dhe për herë të fundit shpërtheu në vitin 750 pas Krishtit. Një tjetër vullkan Ande i Unazës së Zjarrit në kufirin Argjentinë-Kili është Llullaillaco 6.739 metra, i cili është vullkani më i lartë historikisht aktiv në botë, i fundit që shpërtheu në 1877.
Rreth 76% e energjisë sizmike të Tokës çlirohet si tërmete në Unazën e Zjarrit. Rreth 90% e tërmeteve të Tokës dhe rreth 81% e tërmeteve më të mëdha në botë ndodhin përgjatë Unazës së Zjarrit.
Kështjella e dritës
Kështjella e dritës është një libër leximi dhe gjuhe për klasën e 4-ërt të shkollës fillore, me autorë Mehmet Gjevorin, Qamil Batallin, Anton N. Berishën dhe Shefqet Rizën. Botuar në Prishtinë në vitin 1988 nga "ETMM", libri ka 168 faqe dhe është i shoqëruar me ilustrime.
Shënime: Letërsia shqipe, tekst për shkollat 8-vjeçare.
Takashi Mizunuma
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 32 ndeshje dhe ka shënuar 7 gola.
Yje të pashuar (Resul Bedo)
Yje të pashuar libër me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1999, libri ka (V. 7), 339 faqe dhe me ilustrime.
Shënime: Historia, lufta Nacionalçlirimtare 1939-1944, heronj dhe dëshmorë, Biografia.
Yje të pashuar V. 11
Yje të pashuar me autor Resul Bedo, red. Lekgjon Gurra. Botuar në Tiranë në vitin 2002, libri ka (V. 11), 343 faqe dhe me foto.
Shënime: Historia, lufta Nacionalçlirimtare 1939-1944, heronj dhe dëshmorë, biografia.
Alguaire
Alguaire është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Segrià, të provincës Lleida, në Komunitetin Katalonia. Alguaire ka 3129 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 50.11 km2.
László Bíró
thumb|250px|László Bíró László József Bíró (29 shtator 1899 – 24 tetor 1985) është shpikës hungarez i cili shpiku lapsin kimik (kimikun). Bíró lindi në Budapest, Hungari në një familje jehude. Ai ishte redaktor i gazetës hungareze Hongrie-Magyarország-Hungary, 1933-34. Ai vdiq në vitin 1985 në Buenos Aires, Argjentinë. Dita e shpikësve në Argjentinë festohet më 29 shtator, në ditëlindjen e Bírós.
Bombardimi i shqiptarëve nga NATO
Bombardimi i shqiptarëve refugjatë pranë Gjakovës nga NATO u regjistrua në 14 prill 1999 gjatë bombardimeve në Jugosllavi, kur aeroplanët e NATO-s bombarduan aksidentalisht disa refugjatë në rrugën midis qyteteve të Gjakovës dhe Deçanit në Kosovën perëndimore. 73 civilë kosovarë mbetën të vrarë. Midis viktimave pati dhe 16 fëmijë.
NATO dhe reagimi zyrtar
NATO dhe SHBA deklaruan fillimisht se targeti i tyre ishte një kolonë ushtarake dhe se forcat jugosllave mund të jenë përgjegjëse për sulmin ndaj civilëve, duke deklaruar se pas goditjes së kolonës, forcat ushtarake dolën jashtë dhe sulmuan civilë. Pavarësisht kësaj deklarate, pas dy ditësh NATO e pranoi se bombardimi i civilëve ishte bërë aksidentalisht. Reporterë amerikanë u nisën drejt vendngjarjes dhe intervistuan të mbijetuar nga sulmi, si dhe panë traktorë të dëmtuar, trupa të djegur të identifikuar si refugjatë, si dhe copëza metalike nga shpërthimi i bombës. Fillimisht, NATO shprehu pendesë në deklaratën e dhënë. Nga sulmi mbetën të vrarë dhe tre policë serbë.
Perandoria Bullgare
Në historinë mesjetare të Evropës, statusi i Bullgarisë si Perandoria Bullgare ku ajo veproi si një fuqi kryesore rajonale (veçanërisht rivalizimi i Bizantit në Evropën Juglindore ndodhi në dy periudha të ndryshme: midis shekujve VII dhe XI, dhe përsëri midis shekujve XII dhe XIV. Të dy "Perandoritë Bullgare" nuk trajtohen si njësi të ndara, por më tepër si një shtet i rivendosur pas një periudhe të sundimit Bizantin mbi territorin e tij.
Kryeqyteti - Pliska (681-893)
Preslav (893-972)
Skopje (972-992)
Ohrid (992-1018)
Vidin (1371-1396/1422)
[Gjuhët e zakonshme]
Bullgarisht, Sllavishtja e Përbashkët, Rumania e Përbashkët, Greqia Bizantine (681–893)
Sllavishtja e Vjetër Kishtare (893–1018) Bullgarishtja e Mesme(1185–1396 / 1422)
[Feja]
Tengrizmi, paganizmi sllav (681–864) Ortodoksë Bullgarë (864–1018) Ortodoksë Bullgarë (1185–1204) Katolik (1204–1235) Ortodoksë Bullgarë (1235–1396 / 1422)
Qeverisja - Autokracia
[Monarku]
Asparukh (681-700) i pari
Konstandini i dytë (1397-1422)
Epoka Historike - Mesjeta
Themeluar-681
Shpërbërë-1018 1185-1396/1422
[Perandoria e Parë Bullgare]
Jo shumë kohë pas ndërhyrjes sllave, Moesia u pushtua edhe një herë, këtë herë nga Bullgarët nën Khan Asparukh. Hordhia e tyre ishte një mbetje e Bullgarisë së Vjetër të Madhe, një konfederatë fisnore e zhdukur e vendosur në veri të Detit të Zi në ato që tani janë pjesë të Ukrainës dhe Rusia Asparukh sulmoi territoret bizantine në Moesia dhe pushtoi fiset sllave atje në 680.
Një traktat paqeje me Perandorinë Bizantine u nënshkrua në 681, duke shënuar themelimin e Perandorisë së Parë Bullgare në territorin në veri dhe në jug të rrjedhës së poshtme të lumit Danub si një aleancë midis Bulgars në pushtet dhe Sllavëve të shumtë në zonë, duke u bërë shteti më i vjetër ende ekzistues sllav. Pakicat Bullgare formuan një kastë të ngushtë sunduese. Zakonisht përshkruhet se zgjati midis 681 dhe 1018, kur u nënshtrua nga Perandoria Bizantine megjithë rezistencën e ashpër të Perandorit Samuel.
Terveli i Bullgarisë, djali i Asparukh, ishte Khan në fillim të shekullit të 8-të. Në 705, Perandori Justinian II e quajti Cezar, i huaji i parë që mori këtë titull. Terveli luajti një rol të rëndësishëm në mposhtjen e arabëve gjatë rrethimit të Konstandinopojës në 717–718. Gjatë mbretërimit të Krum në fillim të shekullit të 9-të, territori Bullgar u dyfishua në përmasa, duke u përhapur nga Danubi i mesëm në Dnieper dhe nga Odrin në Malet Tatra. Rregulli i tij i aftë dhe energjik solli rend dhe ligj në Bullgari dhe zhvilloi elementet e organizimit shtetëror.
Bullgaria gradualisht arriti në apogjen e saj kulturore dhe territoriale në shekullin e 9-të dhe në fillim të shekullit të 10-të nën Princin Boris I dhe Perandorin Simeon i Madh, kur kristianizimi i saj i hershëm në 864 lejoi që ajo të zhvillohej në qendrën kulturore dhe letrare të Evropës Sllave, si dhe një e shteteve më të mëdha në Evropë, pra periudha konsiderohet Epoka e Artë e kulturës mesjetare Bullgare. Ngjarjet kryesore përfshinin zhvillimin e shkrimit cirilik në Shkollën Letrare Preslav, të shpallur zyrtare në 893, dhe vendosjen e liturgjisë në Sllavishten e Vjetër Kishtare, të quajtur gjithashtu Bullgarishtja e Vjetër.
Në 971, kryeqyteti i Preslav u pushtua nga Rusët e Kievanit. Në 1018, Perandoria e Parë Bullgare mbaroi dhe Bullgaria u bë një provincë e Perandorisë Bizantine.
[Perandoria e Dytë Bullgare]
Shteti mesjetar bullgar u restaurua si Perandoria e Dytë Bullgare pas një kryengritje të suksesshme të dy fisnikëve nga Tarnovo, Asen dhe Peter, në 1185, dhe ekzistoi derisa u pushtua gjatë pushtimit osman në Ballkan në fund të shekullit të 14, me datën e nënshtrimit të saj zakonisht jepet si 1396, megjithëse disa pikëpamje të thella e vendosin atë në 1422. Deri në vitin 1256, Perandoria e Dytë Bullgare ishte fuqia dominuese në Ballkan, duke mundur Perandorinë Bizantine në disa beteja të mëdha.
Në 1205, Perandori Kaloyan mundi Perandorinë Latine të sapo krijuar në Betejën e Adrianopojës. Nipi i tij Ivan Asen II mundi Despotatin e Epiros dhe e bëri Bullgarinë përsëri një fuqi rajonale. Gjatë mbretërimit të tij, Bullgaria u përhap nga Adriatiku në Detin e Zi dhe ekonomia lulëzoi. Nën Ivan Asen II në gjysmën e parë të shekullit të 13-të vendi gradualisht rimori shumë nga fuqia e tij e mëparshme, megjithëse kjo nuk zgjati shumë për shkak të problemeve të brendshme dhe pushtimeve të huaja.
Artistët dhe arkitektët bullgarë krijuan stilin e tyre të veçantë. Deri në shekullin e 14-të, gjatë periudhës së njohur si Epoka e Dytë e Artë e kulturës Bullgare, letërsia, arti dhe arkitektura lulëzuan. Kryeqyteti Tarnovo, i cili u konsiderua si "Konstandinopoja e Re", u bë qendra kryesore kulturore e vendit dhe qendra e Bota ortodokse lindore.
Perandoria u bë degë e Hordhisë së Artë, një shtet pasardhës i Perandorisë Mongole në shekujt 13-14. Pas vdekjes së perandorit Ivan Aleksandër në 1371 Bullgaria u nda në tre vende dhe në dekadat në vijim ra nën sundimin e Osmanëve. Në 1393 pas rrethimit Tarnovo u pushtua nga Perandoria Osmane dhe në 1396 mbretëria Vidin (Бъдин) u mund. Pas pushtimit osman, shumë klerikë dhe studiues bullgarë emigruan në Serbi, Vllahi, Moldavi dhe principatat ruse, ku ata prezantuan kulturën bullgare, librat dhe idetë hizakistike.
Në kërkim të rrënjëve
"Në kërkim të rrënjëve" shkrime historiko gjuhësore të shkrimtarit Sulejman Mato Botim i Sh. botuese Dudaj me ISBN 99943-33-55-0,
Informacione
"Në kërkim të rrënjëve" është një libër studimor që përpiqet të hedhë dritë mbi rrënjët e shqiptarëve. Autori i këtij libri është Sulejman Mato. Duke u bazuar në hulumtimet e tij personale, por edhe në ato të studiuesve të tjerë, ai hedh dritë mbi çështje të caktuara. Libri e ve theksin  te burimet e lashta si edhe lidhjet me botën e lashtë ballkanike.
Prejardhja e emrit “pellazg
Çështja e Pellazgëve mbetet një temë e hapur, Sulejman Mato kërkon te japë kendveshtrimet e tija per kete ceshtje. Ai eshte i mendimit se duhet ti indentifikojmë gjurmët ndër pasardhësit e tyre të ditëve të sotme : Shqiptarët.
Përveç cështjes së Pellazgëve, libri trajton edhe tema të tjera. Temat e tjera kanë shumë hipoteza të ndryshme të autorit por edhe të studiues të tjerë.
Padyshim duke u marrë me tema të tilla, gjithçka mund të jetë e diskutueshme , gjithçka duhet të diskutohet dhe hipotezat e parashtruara në këtë libër nuk i shpëtojnë këtij rregulli thelbësor. Ky libërfton të mos i shpërfillim Ilirët në një proçes të nderthurur i cili bëri të mundur shfaqjen e qytetërimit grek që ne njohim.
Vallja pirrike si nje nga trajtimet e librit,  është një valle e lashtë që luhej në Greqinë e Lashtë, Iliri, Maqedoni e Thraki. Sipas legjendes, edhe Kurretët (banorë të ishullit të Kretës) kanë luajtur një valle të tillë shpatash me synim që ta mbrojnë Zeusin foshnje nga ndëshkimi i babit të tij.Si e tillë, vallja pirrike ka një lashtësi mbi të gjitha vallet e tjera. Kjo valle është ruajtur plotësisht në popullin shqiptar.Kjo valle është një variant i valles burrërore labo-himariote, e quajtur ndryshe "burria", e cila të kujton vallen e pleqve të fshatrave Fterrë ,Kuç ,Vranisht, Pilur. Është po ai kërcim i fuqishëm dhe dinamik i valltarit të parë, në lartësi , hedhje përpjetë , një hovje triumfuese mbasi ka shqelmuar me forcë tokën. Është po ajo lëvizje e dorës së djathtë, e vrullshme, sikur luftëtari që kërcen , me shtizën e mbajtur fortë në dorë , që po i jep goditje vdekjeprurëse kundershtarit të vet,ndërsa dora e majtë qëndron para fytyrës, mbulon fytyrën si mburojë. Ekzistenca e një valle të tillë,origjina e së cilës shkon gjer në lashtësitë pellazgjike është një element shtesë që dëshmon origjinën pellazge te Shqiptareve.
“Si njihet Ciklopi ne Labëri?” është një nga temat e trajtuar në librin e shkrimtarit Suljman  Mato ,lindur ne Fterrë ,pjese e krahines Laberia .Faktorë te ndryshme  historik,gjuhesor,gjeografik etj ndikojne ne   krijimin e kesaj vepre letraro-studimore. Autori hedh drite ne disa tema, gjithashtu ne termin e lene menjëane  “Ciklop”  dhe nga mosperfillja është e marrë e mirqene pasivisht  perfytirimi e gjese. Disa nga hipotezat e tij bazuar ne gjuhen e te folur jane; • ”Njeriu qe te ha me sy” si njeri hipnotizues te njerezve te vecante ,te cilet me nje shikim mund te thajne nje peme ,rrezojne nje kalene mes te rruges,rrezojne ne shtrat nje njeri apo edhe te paralizojne. • Sy qen qe ha njeri” sic e sheh nje qen I uritur prene e tij . • Hamendëson te jete qenie hynore me aftesi profetike, meqense vendet fqinje mbahen per perdndite ne antikitet. • Nga ana tjeter ne kemi ne enciklopedine italiane qe e pershkruajne  me tre sy ;nje ne balle dhe dy natyrale. Krahas saj gjen sinonimin “argyre”. • Ndersa ne fisin e pellazgeve mund te kete lidhje me zoterimin e aftesive te vecanta per deshifrimin e enigmave.Gjithashtu autorit I ngjason edhe me shprehjen popullore “ai lindi me yll ne balle” Si nje i formuar ne Fakultetin e Historisë e të Filologjisë se Tiranes, sprovon edhe një analize morfologjike e skeletit te fjales “Ciklop” Sipas tij fjala eshte nje kompozite e perbere nga pjesa e pare “Cik” dhe e dyta “Lab”. Cike banoret quanin shkendije,shkendije vullkanore ,shkendije zjarri Dhe Lop lap dukuria fonetike e o ->a  dhe LAP   ka ngjashmeri me LAB Dhe perfundimi ka mundesi te jete sipas Autorit CIK LAB qe leberit e malit te Cikës dhe te Labërise, Cik labët. Duke u marre me nje studim te tille ne tema ,dhe duke qene se autori bazohet edhe ne gjuhen e te folurit le hapsire diskutimit. Ky liber na fton te presim tashme rrezet qe ka rrezellitur autori ,dhe te thellohemi me tej ne kete spekter intersant studimi.
Yoshiyuki Matsuyama
(lindur më 31 Korrik 1966) është një ish-futbollist japonez.
Otso-Otso Pamela-Mela-Wan
Otso-Otso Pamela-Mela-Wan' është një 2004 filmi komedi drejtuar nga Jerry Lopez Sineneng dhe ato janë të paraqitura Vhong Navarro dhe Bayani Agbayani.
Yoshiyuki Matsuyama
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 10 ndeshje dhe ka shënuar 4 gola.
Yje të pashuar. Flasin heronj të Luftës Nacional-Çlirimtare
'''Yje të pashuar. Flasin heronj të Luftës Nacional-Çlirimtare''' përgatiti Resul Bedo. Botuar në Tiranë Në vitin 1971, Botim i Drejtorisë Politike të Ushtrisë Popullore të R.P.SH Vëllimi 1: ka 471 faqe dhe me ilustrime.
Shënime: Historia, lufta Nacionalçlirimtare 1939-1944, heronj dhe dëshmorë, biografi.
Federata Botërore e Karlingut
Federata Botërore e Karlingut - World Curling Federation (WCF) është organ drejtues botëror për sportin e karlingut, me seli në Perth, Skoci. Ajo u formua nga ana e Federatës Ndërkombëtare të Karlingut (ICF), kur u inicuan Sportet Olimpike Dimërore. Emri i saj u ndryshua në vitin 1990. == Vendet ==
Dëshmitar në kohë historike 1966-1974 - Ditar I
Dëshmitar në kohë historike 1966-1974 - Ditar I me autor Rexhep Qosja. Shtëpia Botuese: "Toena". Tiranë, prill 2014. Faqet e librit 576.
Banesa e Halil Çeleposhit
Kulla e Halil Niman Qeleposhit ndodhet në fshatin Hasaj (Gashi i Gurit), që sot mban emrin Sopot, në zemër të Tropojës.
parapamje|Kulla e Halil N. QELEPOSHIT
Historia e ndërtimit
Kjo kullë 3 shekullore u rindertua së fundmi nga Halil Nimani në fillim të viteve 1900, ku Shqipëria po përjetonte kryengritjet kryesore për liri e pavarsi. Ai ishte marrë nizam (ushtar) me forcë nga Osmanet për t’i shërbyer Portës së Lartë në Anadoll si shumë e shumë shqiptar në këto troje. Ai la vetëm nënën në kullë për disa vite, derisa u arratis dhe u kthye në vendlindjen e vet. Kjo kullë është djegur tri herë. Së pari e kishin djegur turqit e vjetër (osmanet) dhe, pasi Halil Nimani e rikonstruktoi prap u dogj përsëri nga turqit e ri (xhon turqit) gjate kryengritjes se Malesise 1909-1912; po ashtu për herë të tretë nga sllavo-serbet gjatë viteve të shpalljes së pavarsise 1912-1913, ku dihet lufta dhe reprezalja që bënë sllavet për ta penguar shpalljen e shtetit Shqiptar duke djegë, vrarë e plaçkitur gjithë ato vise shqiptare të cilat kishin ngelur të pambrojtura.Kjo kulle eshte nder pak kulla qe kane mbetur ne Malesine e Gjakoves,Tropojes dhe jane deshmi e menyres se jeteses ne keto treva. Fortifikimi i larte tregon per mbrojtjen kundrejt armiqve te cilet ishin te shumte, sidomos ne Malesine e Gjakoves e cila ishta qendra e shume kryengritjeve kunder pushtuesve.
Perplasja e avionit luftarak me Kullen 1943-44
parapamje|Kulla e Halil Niman Qeleposhit, Sopot Tropoje|alt=
Me pas, gjatë Luftes se Dyte Botërore kur Shqipëria ishte nën pushtimin nazist (1943-1944), një avion luftarak amerikan/anglez, ka pësuar defekt dhe është rrëzuar afër kullës duke e godituar dhe dëmtuar/çarë krahun e majtë të kullës— më pas avioni ka perfunduar në lumin Bistrica, i cili ndodhet afër shtëpisë. Pjestarët e ekuipazhit kishin pësuar lëndime të lehta.
Të bijtë e Halilit, pra Bali Halil Qeleposhi (1916 - 2002) dhe Muharrem Halil Qeleposhi (1933-2012), atë kohë e përshkruajnë si më poshtë:
''" pas përplasjes së Bollanit (avionit luftarak), ne shkuam dhe i nxorem ushtaret Anglez nga avioni dhe i morem në mbrojtje në kullë edhe pse ky ishte nje rrezik shume i madh per ne sepse rrezikonim pushkatimin e gjithe burrave te fshatit sepse Shqiperia ishte e pushtuar nga nazistet Gjermane. Ishin 5 ushtarë, të cilët kishin pësuar lëndime të lehta por nuk ishin në gjendje të udhëtonin. Ne nuk dinim të komunikonim me ta, por ata silleshin mire me ne dhe na falenderonin për ndihmën që ju dhamë. Tek kjo kullë, rrëfejnë ata, kemi mbajtur këta ushtarë për rreth 1 muaj derisa e morën veten nga plagën dhe nga thyerjet e kockave që kishin pësuar nga aksidenti me avion, dhe më pas janë marrë peng nga nazistët gjermanë, të cilët kishin mësuar për vendodhjen e tyre për shkak të avionit të rrëzuar aty afër. Balia, djali i madh i Halil Qeleposhit, përshkruan se si nazistet i rreshtuan të gjithë burrat e fisin për t’i pushkatuar si bashkëpuntorë të amerikaneve/anglezve, por ishin shpëtuar nga një i afërm aty i cili fliste rusishten u shpjegoi situatën se si kishte ndodhur ngjarja dhe si shqiptarët e kanë traditë që të ndihmojnë ata që kanë nevojë për ndihmë, me qenë nevoja edhe me jeten e vet, dhe kështu Gjermanet e kishin kuptuar qëllimin e shtëpisë tonë. Më pas, nazistët gjermanë i kanë marrë ushtarët amerikan/anglez dhe i kanë dërguar në drejtim të Kosovës, dhe që nga ajo ditë mbetet enigmë fati i tyre. Nuk dimë a u vranë apo u mbajtën si robër lufte për t’u shkëmbyer më vonë në përfundimin e Luftës se Dytë Botërore, kanë rrëfyer dy djemtë e Halilit të shtyrë në moshë tashmë".'' (deklaratë e dhëne ne vitin 2000 kur Bali Halili ishte gjallë) parapamje|Pjesë e krahut te avionit luftarak gjetur afer kullës qe konfirmon llojin e avionit Halifax
Dhe sot ajo pjesë toke afër kullës dhe lumit Bistrica ka marrë emrin " Copa e Bollanit " apo "Toka e Avionit".
Kulla gjatë regjimit komunist, më saktë, në vitin 1973 u shpall monument kulture i kategorisë së parë. Më pas është rikonstruktuar 2 herë. Por gjatë këtyre 30 vite demokraci, nuk është shtire dorë për mirëmbajtjen e saj për vlerat kulturore, arkitekturore dhe historike që mban.
Informacione në lidhje me avionin luftarak
Ne maj te vitit 2020 eshte gjetur afer Kullës nga nipi i Halil Nimanit, A M. Qeleposhi një pjese alumini ne gjendje shume te mire dhe ku mund te dalloheshin edhe numrat serial. Pas kerkimeve online neper grupe te avioneve luftarak te luftes se dyte boterore ku jane kontaktuar ish pilote dhe prefesioniste te kesaj fushe konfirmohet nga ish-piloti i forcave ajrore Kanadeze dhe drejtori i shpetimit te Halifax 57 ne Kanada Karl Kjarsgaard qe kjo pjese i perket krahut të një avioni luftarak Halifax 57 Anglez te luftës së dytë boterore. Por mbetet enigmë fati dhe identifikimi i pjestareve te avionit te cilet qendruan ne kete Kulle per rreth 1 muaj.
Përbërja e Kullës
Gjithashtu kishte hamamet (banjot) që shërbenin në rast mbyllje apo rreziku që kanosej po të dilje jasht. Sipër derës kryesore ishte një lloj hapesire që në rast se do vinte armiku të thyente derën, mund t’i hidhej ujë të vluar në kokë. Gjithashtu, kulla karakterizohet nga frengji të shumta rreth e rreth.
Nëpërmjet frëngjive, malësorët janë mbrojtur nga armiqtë (hasmi) dhe siguronin jetën e gjithë pjesëtarëve të tjerë të familjës, gjatë kohës së gjaqeve ose sikurse thuhet ndryshe gjatë gjakmarrjeve. Gratë dhe fëmijët ndihmonin meshkujt e familjës me fishekë ose mbushnin armët me barut, të cilët i përdonin burrat në luftën mbrojtëse të tyre kundër armiqve.
-Pjesë karakteristike e kullës është edhe dyshekllaku, ajo ka shërbyer për vendosjen e dyshekëve, jorganëve dhe gjërat që zakonisht janë përdorur për oda, por në raste kur ka pasur mysafirë në odë, dikush i shtëpisë ka fjetur në dyshekllak, për t’i ofruar siguri maksimale mysafirit. Dyshekllëku prej druri i jep kullës një pamje impozante.
-Në odën e burrave pas darke ishte traditë të luhej “loja me kapuça”. Të gjithë kanë nga një kapuç, ai që ka radhën do të fsheh një objekt të vogël poshtë kapuçit dhe të tjerët duhet ta gjejnë.
-Varur në mur në odën e burrave është çiftelia, lahuta dhe pushka. Pothuajse çdo natë burrat këndonin dhe luanin muzikë me këto vegla muzikore. Më pas ishte tradite që të shtiej me armë në ajër që armiqtë të degjonin krismat dhe ta dinin që ishin te gatshem dhe të armatosur në rast të ndonjë sulmi.
-Gratë dhe fëmijet nuk hynin asnjëherë në odën e burrave. Gratë edhe kafenë e sillnin deri te dera, dhe më pas e merrte një burrë tabakanë dhe i shërbente kafenë mikut.
-Miku i njohur apo i panjohur (thjesht që i kishte rënë rruga andej) nuk dilke nga kulla pa ngrënë. “Bukë e kripë e zemër të bardhë” -thoshte  i zoti i shtëpisë në të tilla raste.
Yje të pashuar. Flasin heronj të Luftës Nacional-Çlirimtare V. 2
'''Yje të pashuar. Flasin heronj të Luftës Nacional-Çlirimtare V. 2''' përgatiti Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1971, Botim i Drejtorisë Politike të Ushtrisë Popullore të R.P.SH  Libri (Vëll. 2) ka 519 faqe dhe me ilustrime.
Banesa e Halil Çeleposhit
Pjesemarrës në lufte
Nga kjo shtëpi kemi një deshmor te atdheut I. QELEPOSHI i cili u vra gjate pushtimit te Shqiperise nga Perandoria Austro-Hungareze. Dhe nje veteran S A. QELEPOSHI pjesmarres ne luften e fundit te Kosovës. Pjestar i UÇK-së ne Brigaden "Agim Ramadani" 138 në Kosharen legjendare ku u thye kufiri shqiptaro- shqiptar me 9 prill 1999.
https://komveterani.net/repository/docs/VETERANET_brig_138.pdf
Yje të pashuar. Flasin heronj të Luftës Nacional-Çlirimtare V. 2
Shënime: Historia, lufta Nacionalçlirimtare 1939-1944, heronj dhe dëshmorë, biografia.
Dudulloci
Dudulloc (serbisht: Дудулајце/Dudulajce) është fshat në komunën e Meroshinës, Serbi.
Anxhela Noti
AnxhAnYeachela.o.rA
Official Website
www.anxhelanoti.com
Instagram
anxhelanoti
NK Brezice 1919
Nogometni klub Brežice 1919 (Klubi i futbollit Brezhitse) është një klub futbolli slloven nga qyteti Brežice, që luan në Ligën e tretë sllovene. Klubi u themelua në vitin 1919.
Forcat e Armatosura Britanike
parapamje|300x300px|Stema e Ministrisë së Mbrojtjes (Mbretëria e Bashkuar) Forcat e Armatosura Britanike të njohura gjithashtu si Forcat e Armatosura të Madhërisë së Tij, janë forcat ushtarake përgjegjëse për mbrojtjen e Mbretërisë së Bashkuar, territoreve të saj jashtë shtetit dhe vartësve të kurorës. Ata gjithashtu promovojnë interesat më të gjera të Mbretërisë së Bashkuar, mbështesin përpjekjet ndërkombëtare paqeruajtëse dhe ofrojnë ndihmë humanitare.
Në dhjetor 2022, kjo ushtri ka 194.000 trupa aktivë.
Kreu i Forcave të Armatosura është monarku britanik, aktualisht Charles III, të cilit anëtarët i betohen për besnikëri.
El-Kindi
parapamje|El-Kindiu Ebu Jusuf Jakub bin Isak Sabah el-Kindi ishte një filozof arab mysliman, polimath, matematikan, mjek dhe muzikant. El-Kindi ishte i pari nga filozofët islamë peripatetikë dhe vlerësohet si "babai i filozofisë arabe".
Al-Kindi lindi në Kufe dhe u shkollua në Bagdad. Ai u bë një figurë e shquar në Shtëpinë e Urtësisë dhe një numër Kalifësh Abasidë e caktuan atë për të mbikëqyrur përkthimin e teksteve shkencore dhe filozofike Greke në gjuhën Arabe. Ky kontakt me "filozofinë e të lashtëve" (pasi filozofia helenistike referohej shpesh nga studiuesit myslimanë) pati një efekt të thellë tek ai, pasi ai sintetizoi, adaptoi dhe promovoi filozofinë helenistike dhe peripatetike në botën myslimane. Ai më pas shkroi qindra traktate origjinale të tija për një sërë temash duke filluar nga metafizika, etika, logjika dhe psikologjia, te mjekësia, farmakologjia, matematika, astronomia, astrologjia dhe optika, dhe më tej në tema më praktike si parfumet, shpatat, bizhuteritë, qelqi, ngjyrat, zoologjia, baticat, pasqyrat, meteorologjia dhe tërmetet.
Në fushën e matematikës, el-Kindi luajti një rol të rëndësishëm në futjen e numrave indiane në botën islamike, dhe më pas, të etiketuara si numra arabë, në botën e krishterë, së bashku me el-Huarizmi. Al-Kindi ishte gjithashtu një nga baballarët i kriptografisë. Duke u bazuar në punën e el- Halil (717–786), libri i el-Kindi me titull Dorëshkrim mbi deshifrimin e mesazheve kriptografike dha lindjen e kriptanalizës, ishte përdorimi më i hershëm i njohur i konkluzioneve statistikore dhe prezantoi disa metoda të reja të thyerja e shifrave, veçanërisht analiza e frekuencës. Duke përdorur ekspertizën e tij matematikore dhe mjekësore, ai ishte në gjendje të zhvillonte një shkallë që do të lejonte mjekët të përcaktonin sasinë e ilaçeve të tyre.
Tema qendrore që qëndron në themel të shkrimeve filozofike të el-Kindi është pajtueshmëria midis filozofisë dhe shkencave të tjera islamike "ortodokse", veçanërisht teologjisë. Dhe shumë nga veprat e tij trajtojnë tema për të cilat teologjia kishte një interes të menjëhershëm. Këto përfshijnë natyrën e Zotit, shpirtin dhe njohuritë profetike. Por, përkundër rolit të rëndësishëm që ai luajti në bërjen e filozofisë të arritshme për intelektualët myslimanë, rezultatet e tij filozofike u mbuluan kryesisht nga al-Farabi dhe shumë pak nga tekstet e tij janë në dispozicion për studiuesit modernë.
Jeta e hershme
Al-Kindi lindi në Kufa në një familje aristokrate të fisit Kinda, me prejardhje nga kryeplaku al-Ash'ath ibn Qays, një bashkëkohës i Profetit Muhamed. Familja i përkiste familjeve më të shquara të fisnikërisë fisnore të Kufa në fillim Periudha islamike, derisa humbi shumë nga fuqia e saj pas revoltës së Abd al-Rahman ibn Muhamed ibn al-Ash'ath. Babai i tij Ishaq ishte guvernatori i Kufa, dhe al-Kindi mori arsimin e tij paraprak atje. Ai më vonë shkoi për të përfunduar studimet e tij në Bagdad, ku u patronizua nga halifët abasidë el-Ma'mun (i sunduar 813–833) dhe el-Mu'tasim (r. 833–842). Për shkak të të mësuarit dhe aftësisë së tij për studim, al-Ma'mun e emëroi atë në Shtëpinë e Urtësisë, një qendër e themeluar së fundmi për përkthimin e teksteve filozofike dhe shkencore Greke, në Bagdad. Ai ishte gjithashtu i njohur për kaligrafinë e tij të bukur dhe në një moment ishte punësuar si kaligraf nga el-Mutawakkil.
Kur el-Ma'mun vdiq, vëllai i tij, el-Mu'tasim u bë Kalif. Pozicioni i el-Kindi do të përmirësohej nën el-Mu'tasim, i cili e emëroi atë si një tutor i djalit të tij. Por me pranimin e el-Wāthiq (r. 842–847) dhe veçanërisht të al-Mutawakkil (r. 847–861), ylli i al-Kindi u dobësua. Ekzistojnë teori të ndryshme në lidhje me këtë: disa ia atribuojnë rënien al-Kindi rivaliteteve shkencore në Shtëpinë e Urtësisë; të tjerët i referohen persekutimit shpesh të dhunshëm të al-Mutavakkil ndaj myslimanëve joortodoksë (si dhe të jomyslimanëve); në një moment al-Kindi u rrah dhe biblioteka e tij u konfiskua përkohësisht. Henry Corbin, një autoritet i studimeve islamike, thotë se në 873, al-Kindi vdiq "një njeri i vetmuar", në Bagdad gjatë mbretërimit të el-Mu'tamid (r. 870–892).
Pas vdekjes së tij, veprat filozofike të al-Kindi ranë shpejt në errësirë ​​dhe shumë prej tyre humbën edhe për studiuesit dhe historianët e mëvonshëm islamikë. Felix Klein-Franke sugjeron një numër arsyesh për këtë: përveç ortodoksisë luftarake të al-Mutawakkil, mongolët shkatërruan gjithashtu biblioteka të panumërta gjatë pushtimit të tyre. Sidoqoftë, ai thotë se shkaku më i mundshëm i kësaj ishte që shkrimet e tij kurrë nuk gjetën popullaritet midis filozofëve të mëpasëm me ndikim si al-Farabi dhe Avicena, të cilët përfundimisht e hodhën në hije atë. Karriera e tij filozofike arriti kulmin nën al-Mu‘tasim, të cilit al-Kindi i kushtoi veprën e tij më të famshme, Mbi Filozofinë e Parë, dhe djali i të cilit Ahmed u tuturua nga al-Kindi.
Arritjet
Sipas Ibn el-Nadim, al-Kindi shkroi të paktën dyqind e gjashtëdhjetë libra, duke kontribuar shumë në gjeometri (tridhjetë e dy libra), mjekësi dhe filozofi (njëzet e dy libra secili), logjikë (nëntë libra) dhe fizikë ( dymbëdhjetë libra). Megjithëse shumica e librave të tij kanë humbur gjatë shekujve, disa kanë mbijetuar në formën e përkthimeve latine nga Gerard i Kremones, dhe të tjerët janë rizbuluar në dorëshkrime arabe; më e rëndësishmja, njëzet e katër nga veprat e tij të humbura u vendosën në mesin e shekullit XX në një bibliotekë turke.
Filozofi
Kontributi i tij më i madh në zhvillimin e filozofisë islame ishin përpjekjet e tij për ta bërë mendimin grek të arritshëm dhe të pranueshëm për një audiencë myslimane. Al-Kindi e kreu këtë mision nga Shtëpia e Urtësisë (Bayt al-Hikma), një institut i përkthimit dhe mësimit i patronizuar nga Halifët Abasidë, në Bagdad. Si dhe përkthimi i shumë teksteve të rëndësishme, shumica e asaj që do të bëhej fjalori filozofik standard arab filloi me el-Kindi; në të vërtetë, nëse nuk do të kishte qenë për të, puna e filozofëve si el-Farabi, Avicenna dhe el-Ghazali mund të mos ishte e mundur.
Në shkrimet e tij, një nga shqetësimet kryesore të al-Kindi ishte të tregonte pajtueshmërinë midis filozofisë dhe teologjisë natyrore nga njëra anë dhe teologjisë së zbuluar ose spekulative nga ana tjetër (megjithëse në fakt ai e hodhi poshtë teologjinë spekulative). Përkundër kësaj, ai e bëri të qartë se ai besonte se zbulesa ishte një burim superior i njohurive për të arsyetuar sepse garantonte çështje besimi që arsyeja nuk mund t'i zbulonte. Dhe ndërsa qasja e tij filozofike nuk ishte gjithmonë origjinale, dhe madje u konsiderua e ngathët nga mendimtarët e mëvonshëm (kryesisht sepse ai ishte filozofi i parë që shkruajti në gjuhën arabe), ai përfshiu me sukses mendimin aristotelian dhe (veçanërisht) neoplatonist në një kornizë filozofike islam. Ky ishte një faktor i rëndësishëm në futjen dhe popullarizimin e filozofisë greke në botën intelektuale myslimane
Astronomi
El-Kindi mori pikëpamjen e tij për sistemin diellor nga Ptolemeu, i cili vendosi Tokën në qendër të një serie sferash koncentrike, në të cilat trupat qiellorë të njohur (Hëna, Mërkuri, Venusi, Dielli, Marsi, Jupiteri dhe yjet) janë ngulitur. Në një prej traktateve të tij mbi këtë temë, ai thotë se këto trupa janë entitete racionale, lëvizja rrethore e të cilave është në bindje dhe adhurim të Zotit (Allahut). Roli i tyre, beson al-Kindi, është të veprojnë si instrumente për providencën hyjnore. Ai sjell prova empirike si provë për këtë pohim; stinë të ndryshme shënohen nga rregullime të veçanta të planetëve dhe yjeve (më së shumti dielli); pamja dhe mënyra e njerëzve ndryshon në përputhje me rregullimin e trupave qiellorë të vendosur mbi atdheun e tyre
Sidoqoftë, ai është i paqartë kur bëhet fjalë për procesin aktual me të cilin trupat qiellorë ndikojnë në botën materiale. Një teori që ai paraqet në punimet e tij është nga Aristoteli, i cili konceptoi se lëvizja e këtyre trupave shkakton fërkime në rajonin nën-hënor, i cili trazon elementet kryesore të tokës, zjarrit, ajrit dhe ujit, dhe këto kombinohen për të prodhuar gjithçka në bota materiale. Një pikëpamje alternative që gjeti traktatin e tij mbi rrezet është se planetët ushtrojnë ndikimin e tyre në vija të drejta. Në secilën prej tyre, ai paraqet dy pikëpamje thelbësisht të ndryshme të ndërveprimit fizik; veprimi me kontakt dhe veprimi në distancë. Kjo dyzim është kopjuar në shkrimet e tij mbi optikën.
Disa nga veprat e dukshme astrologjike nga al-Kindi përfshijnë:
Libri i Gjykimit të Yjeve, përfshirë Dyzet Kapitujt, mbi pyetjet dhe zgjedhjet
Në rrezet yjore
Disa letra për motin dhe meteorologjinë, përfshirë De mutatione temporum, ("Për ndryshimin e motit")
Traktat mbi gjykimin e eklipseve
Traktat mbi sundimin e arabëve dhe kohëzgjatjen e tij (përdoret për të parashikuar fundin e sundimit arab).
Zgjedhjet e ditëve (në zgjedhje).
Aplikimi De Signis Astronomiae si Mediciam 'Mbi Shenjat e Astronomisë siç aplikohet në Mjekësi'
Optikë
El-Kindi ishte shkrimtari i parë i madh në optikë që nga antikiteti. Roger Bacon e vendosi atë në rangun e parë pas Ptolemeut si shkrimtar në temë. Në një vepër të njohur në perëndim si De radiis stellarum, el-Kindi zhvilloi një teori "që gjithçka në botë ... lëshon rrezet në çdo drejtim, të cilat mbushin tërë botën". Kjo teori e fuqisë aktive të rrezeve kishte një ndikim në studiuesit e mëvonshëm si Ibn el-Hejthem, Robert Grosseteste dhe Roger Bacon.
Faktori në të cilin el-Kindi u mbështet për të përcaktuar se cila nga këto teori ishte më e saktë ishte sa në mënyrë adekuate secila prej tyre shpjegonte përvojën e të parit. Për shembull, teoria e Aristotelit nuk ishte në gjendje të jepte llogari pse këndi në të cilin një individ sheh një objekt ndikon në perceptimin e tij për të. Për shembull, pse një rreth i parë nga ana do të shfaqet si një vijë. Sipas Aristotelit, forma e plotë e ndjeshme e një rrethi duhet të transmetohet në sy dhe ai duhet të shfaqet si një rreth. Nga ana tjetër, optika Euklidiane siguroi një model gjeometrik që ishte në gjendje të llogariste për këtë, si dhe gjatësinë e hijeve dhe reflektimeve në pasqyra, sepse Euklidi besonte se "rrezet" vizuale mund të udhëtonin vetëm në vija të drejta (diçka që është të pranuara zakonisht në shkencën moderne). Për këtë arsye, al-Kindi e konsideroi këtë të fundit mbizotërues
Traktati kryesor optik i el-Kindi "De aspectibus" u përkthye më vonë në latinisht. Kjo vepër, së bashku me Optikat e Alhazen dhe përkthimet arabe të Ptolemeut dhe Optikat e Euklidit, ishin tekstet kryesore arabe që ndikuan në zhvillimin e hetimeve optike në Evropë, më së shumti ato të Robert Grosseteste, Vitello dhe Roger Bacon
Mjekësi
Ka më shumë se tridhjetë traktate që i atribuohen al-Kindit në fushën e mjekësisë, në të cilën ai u ndikua kryesisht nga idetë e Galenës. Puna e tij më e rëndësishme në këtë fushë është ndoshta De Gradibus, në të cilën ai demonstron zbatimin e matematikës në mjekësi, veçanërisht në fushën e farmakologjisë. Për shembull, ai zhvilloi një shkallë matematikore për të përcaktuar sasinë e forcës së ilaçit dhe një sistem, bazuar në fazat e hënës, që do të lejonte një mjek të përcaktojë paraprakisht ditët më kritike të sëmundjes së një pacienti. Sipas Plinio Prioreschi, kjo ishte përpjekja e parë për vlerësimin serioz të mjekësisë.
Kimia
Al-Kindi mohoi mundësinë e shndërrimit të metaleve bazë në metale të çmuar si ari dhe argjendi, një pozicion që u sulmua më vonë nga kimisti dhe mjeku persian Abu Bakr al-Razi (854–925).
Një vepër që i atribuohet al-Kindi, e njohur ndryshe si Kitāb al-Taraffuq fī l-ʿiṭr ("Libri i Butësisë në Parfum") ose Kitāb Kīmiyāʾ al-ʿiṭr wa-l-taṣʿīdāt ("Libri i Kimit të Parfum dhe Distilime "), përmban një nga referencat më të hershme të njohura për distilimin e verës. Puna përshkruan gjithashtu procesin e distilimit për nxjerrjen e vajrave të trëndafilave dhe ofron receta për 107 lloje të ndryshme të parfumeve.
Matematika
Punime autore të Al-Kindi për një numër lëndësh të rëndësishme matematikore, duke përfshirë aritmetikën, gjeometrinë, numrat indiane, harmoninë e numrave, linjat dhe shumëzimin me numrat, sasitë relative, proporcionin dhe kohën e matjes, dhe procedurat numerike dhe anulimin. Ai gjithashtu shkroi katër vëllime Mbi Përdorimin e Numrave Indian (Arabisht: كتاب في استعمال الأعداد الهندية Kitāb fī Isti`māl al-'A`dād al-Hindīyyah) i cili kontribuoi shumë në përhapjen e sistemit indian të numërimit në Lindjen e Mesme dhe Perëndim Në gjeometri, ndër punimet e tjera, ai shkroi mbi teorinë e paraleleve. Gjithashtu të lidhura me gjeometrinë ishin dy punime në optikë. Një nga mënyrat me të cilat ai e përdori matematikën si filozof ishte të përpiqej të hidhte poshtë përjetësinë e botës duke demonstruar se pafundësia aktuale është një absurditet matematik dhe logjik.
Kriptografia
El-Kindi vlerësohet për zhvillimin e një metode ku variacionet në frekuencën e ndodhjes së shkronjave mund të analizohen dhe shfrytëzohen për të thyer shifrat (p.sh. kriptanaliza me anë të analizës së frekuencës). Libri i tij mbi këtë temë është Risāla fī Istikhrāj al-Kutub al-Mu 'ammāh (رسالly في استخراج الكتب المعماة; fjalë për fjalë: Për nxjerrjen e korrespodencës së errët, më bashkëkohësisht: mbi dekriptimin e korrespondencës së koduar). Në traktatin e tij mbi kriptanalizën, ai shkroi:
Një mënyrë për të zgjidhur një mesazh të koduar, nëse e dimë gjuhën e tij, është të gjejmë një tekst të ndryshëm të së njëjtës gjuhë aq kohë sa të plotësojmë një fletë apo më shumë, dhe pastaj të numërojmë dukuritë e secilës shkronjë. Letrën më të shpeshtë e quajmë "e para", shkronja tjetër më e rrallë "e dyta", shkronja e mëposhtme më e ndodhur "e treta", e kështu me radhë, derisa të marrim parasysh të gjitha shkronjat e ndryshme në shembullin e tekstit të thjeshtë. Pastaj shohim tekstin e shifrës që duam të zgjidhim dhe gjithashtu klasifikojmë simbolet e tij. Ne gjejmë simbolin më të ndodhur dhe e ndryshojmë atë në formën e shkronjës "së parë" të mostrës së tekstit të thjeshtë, simboli tjetër më i zakonshëm ndryshohet në formën e shkronjës "i dytë" dhe simboli më i zakonshëm vijues ndryshohet në forma e shkronjës "së tretë", e kështu me radhë, derisa të marrim parasysh të gjitha simbolet e kriptogramës që duam të zgjidhim.
Meterologji
Në një traktat të titulluar si Risala fi l-Illa al-Failali l-Madd ue l-Fazr (Traktat mbi kauzën efikase të rrjedhës dhe zhurmës), Al-Kindi paraqet një teori mbi baticat e cila "varet nga ndryshimet që ndodhin në trupa për shkak të ngritjes dhe rënies së temperaturës ". Për të mbështetur argumentin e tij, ai dha një përshkrim të një eksperimenti shkencor si më poshtë:
Mund të vërehet edhe nga shqisat ... si pasojë e ndryshimit të ajrit të ftohtë ekstrem në ujë. Për ta bërë këtë, dikush merr një shishe qelqi, e mbush plotësisht me dëborë dhe e mbyll me kujdes fundin e saj. Pastaj dikush përcakton peshën e tij duke peshuar. Njëri e vendos atë në një enë ... e cila është peshuar më parë. Në sipërfaqen e shishes ajri ndryshon në ujë dhe shfaqet mbi të si pikat në shtambat e mëdha poroze, kështu që një sasi e konsiderueshme uji gradualisht mblidhet brenda enës. Njëri më pas peshon shishen, ujin dhe enën dhe e gjen peshën e tyre më të madhe se më parë, gjë që vërteton ndryshimin. [...] Disa persona budallenj mendojnë se dëbora del nga qelqi. Kjo eshte e pamundur. Nuk ka asnjë proces me të cilin uji ose bora mund të bëhet për të kaluar nëpër gotë.
Duke shpjeguar shkakun natyror të erës dhe ndryshimin për drejtimet e saj bazuar në kohën dhe vendndodhjen, ai shkroi:
Kur dielli është në deklinimin e tij verior vendet veriore do të nxehen dhe do të jetë e ftohtë drejt jugut. Atëherë ajri verior do të zgjerohet në drejtim të jugut për shkak të nxehtësisë për shkak të tkurrjes së ajrit jugor. Prandaj, shumica e erërave të verës janë merita dhe shumica e erërave të dimrit nuk janë.
Teoria e muzikës
El-Kindi ishte teoricieni i parë i madh i muzikës në botën arabo-islamike. Ai dihet se ka shkruar pesëmbëdhjetë traktate mbi teorinë e muzikës, por vetëm pesë kanë mbijetuar. Ai shtoi një varg të pestë në 'ud. Punët e tij përfshinin diskutime mbi vlerën terapeutike të muzikës dhe ato që ai i konsideronte si "lidhje kozmologjike" të muzikës.
Mendimi filozofik
Ndërsa intelektualët myslimanë ishin tashmë të njohur me filozofinë greke (veçanërisht logjikën), al-Kindi vlerësohet si filozofi i parë i vërtetë mysliman. Mendimi i tij u ndikua kryesisht nga filozofia Neo-Platonike e Proclus, Plotinus dhe John Philoponus, ndër të tjera, megjithëse duket se ai ka huazuar ide edhe nga shkollat ​​e tjera helenistike. Ai bën shumë referenca për Aristotelin në shkrimet e tij, por këto shpesh interpretohen padashur në një kornizë Neo-Platonike. Kjo prirje është më e dukshme në fusha të tilla si metafizika dhe natyra e Zotit si një entitet shkakësor. Ekspertët kanë sugjeruar që ai u ndikua nga shkolla teologjike Mutazilite, për shkak të shqetësimit të ndërsjellë si ai ashtu edhe ata demonstruan për ruajtjen e veçorisë (teuhid) të Zotit. Sidoqoftë, një pikëpamje e pakicës thotë se marrëveshje të tilla konsiderohen të rastësishme.
Metafizika
Sipas el-Kindi, qëllimi i metafizikës është njohja e Zotit. Për këtë arsye, ai nuk bën një dallim të qartë midis filozofisë dhe teologjisë, sepse ai beson se të dy kanë të bëjnë me të njëjtën temë. Filozofët e mëvonshëm, veçanërisht el-Farabi dhe Avicena, nuk do të pajtoheshin fuqimisht me të në lidhje me këtë çështje, duke thënë se metafizika në të vërtetë ka të bëjë me qenien qua, dhe si e tillë, natyra e Zotit është thjesht rastësore.
Përveç unitetit absolut, al-Kindi gjithashtu e përshkroi Zotin si Krijues. Kjo do të thotë se Ai vepron si një shkak përfundimtar dhe efikas. Ndryshe nga filozofët e mëvonshëm myslimanë Neo-Platonikë (të cilët pohuan se universi ekzistonte si rezultat i ekzistencës së Zotit "i tejmbushur", i cili është një veprim pasiv), el-Kindi e konceptoi Zotin si një agjent aktiv. Në fakt, të Zotit si agjent, sepse të gjitha agjensitë e tjera ndërmjetësuese varen nga Ai. Ideja kryesore këtu është që Zoti "vepron" përmes ndërmjetësve të krijuar, të cilët nga ana tjetër "veprojnë" mbi njëri-tjetrin - përmes një zinxhiri shkaku dhe pasoje - për të prodhuar rezultatin e dëshiruar. Në realitet, këta agjentë ndërmjetësues nuk "veprojnë" fare, ata janë thjesht një kanal për veprimin e vetë Zotit. Kjo është veçanërisht domethënëse në zhvillimin e filozofisë islame, pasi portretizonte "kauzën e parë" dhe "lëvizësin e palëvizur" të Aristotelianit filozofia si e pajtueshme me konceptin e Zotit sipas shpalljes islame
Epistemologjia
Al-Kindi teorizoi se ekzistonte një intelekt i veçantë, josporial dhe universal (i njohur si "Intelekti i Parë"). Ishte i pari i krijimit të Zotit dhe ndërmjetësi përmes të cilit të gjitha gjërat e tjera erdhën në krijim. Përveç rëndësisë së saj të qartë metafizike, ajo ishte gjithashtu thelbësore për epistemologjinë e al-Kindi, e cila u ndikua nga realizmi platonik.
Sipas Platonit, gjithçka që ekziston në botën materiale korrespondon me disa forma universale në fushën qiellore. Këto forma janë me të vërtetë koncepte abstrakte të tilla si një specie, cilësi ose lidhje, të cilat vlejnë për të gjitha objektet fizike dhe qeniet. Për shembull, një mollë e kuqe ka cilësinë e "skuqjes" që rrjedh nga universali i duhur. Sidoqoftë, al-Kindi thotë se intelektet njerëzore janë vetëm potencialisht të afta t'i kuptojnë këto. Ky potencial aktualizohet nga Intelekti i Parë, i cili vazhdimisht po mendon për të gjitha universalet. Ai argumenton se zgjedhja e jashtme e këtij intelekti është e nevojshme duke thënë se qeniet njerëzore nuk mund të arrijnë në një koncept universal thjesht përmes perceptimit. Me fjalë të tjera, një intelekt nuk mund të kuptojë speciet e një gjëje thjesht duke shqyrtuar një ose më shumë raste të tij. Sipas tij, kjo do të japë vetëm një "formë të ndjeshme" inferiore, dhe jo formën universale që dëshirojmë. Forma universale mund të arrihet vetëm përmes soditjes dhe aktualizimit nga Intelekti i Parë.