cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afërdita Demaku
Jetëshkrimi
Më datë 8 Shkurt 2014, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Kthehu". Muzika e këngës u punua nga Nexhat Mujovi (Wirusi), ndërsa teksti u shkrua nga Milaim Islami. Videoklipi u prodhua nga kompania Bleri Production.
Më datë 22 Qershor 2014, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Dasma E Pollogut".
Më datë 15 Korrik 2014, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Nxeje Defin".
Në vitin 2014, Aferdita Demaku publikon albumin "Erdhi Rasti".
Më datë 1 Korrik 2015, Aferdita Demaku publikon videoklipin "E Pranoj". Muzika e këngës u punua nga Fatmir Muja, teksti u shkrua nga Fatmir Muja, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi).
Më datë 20 Korrik 2015, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Ta Jap A Mos Ta Jap".
Në vitin 2015, Aferdita Demaku publikon albumin "Kenge Shpirti".
Më datë 26 Qershor 2016, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Pervjetori I Marteses".
Më datë 14 Korrik 2016, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Lotë Dashurie", në bashkëpunim me Dona Janova. Muzika e këngës u punua nga Nexhat Mujovi (Wirusi), teksti u shkrua nga Milaim Islami, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga Max Production.
Më datë 25 Korrik 2016, Aferdita Demaku publikon videoklipin "A Me Don Sa Te Dua". Muzika e këngës u punua nga Valter Beqo, teksti u shkrua nga Milaim Islami, ndërsa për orkestrimin u kujdes Valter Beqo. Videoklipi u prodhua nga Max Production.
Më datë 19 Tetor 2016, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Largohu".
Më datë 22 Tetor 2016, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Mos U Ban Burrë Si Fmija". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Milaim Islami, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna.
Në vitin 2016, Aferdita Demaku publikon albumin "Lotë Dashurie".
Më datë 1 Qershor 2017, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Shpirt".
Më datë 27 Tetor 2017, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Veq Te Nana".
Në vitin 2017, Aferdita Demaku & Dona Janova publikojnë albumin "Kanagjegji Im".
Në vitin 2017, Flora Gashi, Ymer Bajrami & Aferdita Demaku publikojnë albumin "Per Dasmen Tuaj".
Në vitin 2018, Aferdita Demaku & Dona Janova publikojnë albumin "Po Vjen Nusja".
Më datë 6 Maj 2018, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Larg Vendlindjes". Muzika dhe teksti u shkruan nga Bekim Bislimi, ndërsa për orkestrimin u kujdes Burim Krasniqi.
Më datë 20 Qershor 2018, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Hajde Te Hjekim Pak Merzi". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Ghulo, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna.
Në vitin 2018, Aferdita Demaku & Dona Janova publikojnë albumin "Larg Vendlindjes".
Më datë 26 Tetor 2018, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Gurbeti Nuk Na Ndan", në bashkëpunim me Dona Janova.
Në vitin 2018, Aferdita Demaku publikon albumin "Keng Folklorike".
Më datë 19 Prill 2019, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Qitja Piken". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Armand Trebicka, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 31 Maj 2019, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Shumë Po Gezohna, Erdh Bajrami". Muzika dhe teksti i këngës janë punuar nga Besim Bunjaku.
Më datë 27 Qershor 2019, Aferdita Demaku, Dona Janova & Pimi publikojnë videoklipin "Bac Perhajr Dasma".
Në vitin 2019, Aferdita Demaku publikon albumin "Bac Përhajr Dasma".
Më datë 2 Tetor 2019, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Kush Të Don Më Shumë Se Motra". Muzika e këngës u punua nga Miti Geci, teksti u shkrua nga Besim Bunjaku, ndërsa për orkestrimin u kujdes Miti Geci. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 28 Shkurt 2020, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Ti Si Princ Unë Si Princeshë". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Besim Bunjaku, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 14 Maj 2020, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Mos Lendo Nje Femer". Muzika e këngës u punua nga Miti Geci, teksti u shkrua nga Milaim Islami, ndërsa për orkestrimin u kujdes Miti Geci. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 2 Tetor 2020, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Lajmi I Hidhur".
Më datë 27 Nëntor 2020, Aferdita Demaku & Dona Janova publikojnë videoklipin "Era E Marsit". Muzika dhe teksti i këngës janë punuar nga Bekim Bislimi. Videoklipi u prodhua nga kompania Red Media.
Më datë 5 Mars 2021, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Fmija Jone". Muzika dhe teksti i këngës janë punuar nga Ilir Berani. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 23 Prill 2021, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Falja Dadës". Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 28 Maj 2021, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Pse Më Zgjodhe Mua". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Pimi Janova, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Në vitin 2021, Aferdita Demaku publikon albumin "Falja Dadës".
Më datë 10 Dhjetor 2021, Gold AG & Afërdita Demaku publikojnë videoklipin "Lutja E Nanës". Muzika e këngës u punua nga Gold AG & Florent Boshnjaku, teksti u shkrua nga Gold AG, ndërsa për orkestrimin u kujdes Florent Boshnjaku. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 19 Shkurt 2022, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Malli Për Babë E Nanë". Muzika e këngës u punua nga Miti Geci, teksti u shkrua nga Aferdita Demaku, ndërsa për orkestrimin u kujdes Miti Geci. Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Më datë 17 Prill 2022, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Kenga E Mrikes". Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction. Nderkohe publikon edhe kenget folklorike: Selman Kadria, Bec Sinani, E verteta mbi Adem Jasharin, qe e radhisin mes kengetareve me te kompletuar te ketij zhanri muzikor.
Kenga "E verteta mbi Adem Jasharin" e shkruar nga Bekim Bislimi eshte padyshim Historia e vertete e ngjarjes ne familjen e Jasharajve dhe sakrificen e saj, qe i nderroi rrjedhen historise shqiptare ne Kosove pergjithmone!
Më datë 20 Maj 2022, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Zoti M'paska Dasht". Muzikën dhe orkestrimin e këngës e punoi Bini Nebihu, ndërsa tekstin e shkroi Donjeta Morina. Videoklipi u prodhua nga MProduction, ndërsa produksioni audio u realizua nga Bini Nebihu.
Më datë 14 Qershor 2022, Aferdita Demaku, Dona & Pimi Janova publikojnë videoklipin "Dite E Gzume". Videoklipi u prodhua nga kompania MProduction.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1674
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Akademia e Arteve
Akademia e Arteve ka qenë deri në vitin 2011 institucioni i vetëm publik i arsimit të lartë me karakter artistik në Shqipëri, që ofronte diplomë Universitare në Muzikë, Arte të Bukura, dhe Art Skenik.
I themeluar më 1966, Instituti i Lartë i Arteve bashkoi tre institucione artistike : Konservatorin Shtetëror të Tiranës, Shkollën e Arteve të Bukura, dhe Shkollën e Lartë të Aktorëve “Aleksandër Moisiu”. Më 1990, me ndryshimet në sistemin arsimor, mbi bazën e Institutit të Lartë të Arteve u ngrit "Akademia e Arteve", e cila kishte në përbërje të saj Fakultetin e Muzikës, Fakultetin e Artit Skenik, Fakultetin e Arteve të Bukura dhe Degën e Kulturës.
Akademia e Arteve përbëhej nga tre fakultete:
Me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 234, datë 23.03.2011 Akademia e Arteve shkrihet dhe krijohet Universiteti i Arteve, i cili fillon funksionimin me fillimin e vitit akademik 2011 - 2012.
Drejtore /Rektore
Qe nga krijimi deri ne vitin 1990 Instituti i Larte i Arteve drejtohej nga drejtore, mbas 90 si Akademia e Arteve nga rektor.
Frumuşeni
Popullsia
Sipas regjistrimit të fundit, popullata e komunës numëron 2690 banorë, nga të cilët 98.5% janë rumunë, 0,6% hungarezë, gjermanë 0,8% dhe 0,1% janë të kombësive të tjera apo të padeklaruar.
Historia
Kjo komunë përmendet për herë të parë në vitin 1080-1090, edhe pse gjurmët e banimit në këtë zonë e kanë origjinën nga Epoka e Bronzit.
Kantoni Doudeville
Kantoni Doudeville (frëngjisht: Canton de Doudeville) është një kanton në departamentin Seine-Maritime, rajonin Haute-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Doudeville. Ka sipërfaqe 100.61km2 dhe popullsi 7380 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Doudeville aktualisht përbëhet nga 17 komuna.
Strum
Strumi është një fshat në komunën Strum në rrethin e Fierit të Shqipërisë. Shquhet per Kishën e Shën Gjergjit, të ndërtuar në 1782.
Lødingen
Lødingen është një komunë në qarkun Nordland, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 524 km² dhe popullsi 2386 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Vepra 35, Enver Hoxha
Vepra 35, me Autor Enver Hoxha, ky vëllim përfshin periudhën shkurt 1967 - qershor 1967. Shtëpia Botuese "8 nëntori" Tiranë, 1982. Faqe 449. Botohet me vendim të Komitetit Qëndror të Partisë së Punës të Shqipërisë.
Përmbajtja:
- Parathënie për vëllimin e 35-të
- Revolucionarizimi i mëtejshëm i partisë dhe i pushtetit - 6 shkurt - Kështu mbrohet Republika Demokratike Gjermane - 8 shkurt
- Për të realizuar vijën e partisë - 18 shkurt
- Probleme të organeve të punëve të brendshme - 23 shkurt
- Të përmirësojmë punën me kuadrin dhe pranimet - 23 shkurt - Disa probleme për kooperativat bujqësore të zonave malore - 24 shkurt
- Praktikat fetare t'i luftojmë - 27 shkurt
- Komunistët të udhëheqin me shembullin e tyre - 2 mars
- Puna në prodhim u shërben kalitjes dhe edukimit - 23 mars
- Të forcojmë më tej kooperativat bujqësore të Malësisë - 24 mars
- Rruga e partisë është rruga e lumturisë - 25 mars - Popullsia shqiptare në Jugosllavi nuk mashtrohet dhe nuk mposhtet dot nga klika titiste - 5 prill
- Në luftë kundër besimeve fetare ka një rrugë - 7 prill
- Miqësia karakterizohet nga besnikëria ndaj M-L - 12 prill
- Mbledhja e Karllovi-Varit - një mbledhje tradhtarësh - 13 prill - Pa rolin e gruas, transformimet nuk kryhen me vrull - 19 prill
- Si ta forcojmë partinë dhe si ta edukojmë atë - 21 prill - Organizimi dhe zbatimi i punës me norma kolektive - 22 prill
- Puna e partisë duket konkretisht në rezultatet - 22 prill
- Ç'tregoi mbledhja e renegatëve në Karlovi-Vari - 5 maj
- Lufta kërkon unitetin e marksistë-leninistëve - 6 maj
- Sa më revolucionare rinia aq më e fortë bëhet partia - 10 maj
- Atje ku është puna, atje duhet kërkuar edhe dituria - 22 maj - Për pranimet të nisemi nga forcimi i partisë - 26 maj
- Çështjet e edukimit përbëjnë një kompleks të tërë - 26 maj
- Të mendojmë thellë për modernizimin e bujqësisë - 27 maj - Revizionistët - tradhtarë të çështjes së popujve arabë - 8 qershor
- Ministria e bujqësisë t'u përgjigjet detyrave - 10 qershor
- Agjent i amerikanëve dhe mik i rremë i popujve arabë - 13 qershor
- Pallavrat revizioniste nuk do t'i mashtrojnë popujt arabë - 14 qershor
Franjo Kuhariq
thumb|180px|Franjo Kuhariq Franjo Kuhariq, (lindi në Pribiq, më 15 prill, 1919 – vdiq në Zagreb, më 11 mars, 2002), ishte kardinal kroat, anëtar nderi i HAZU.
Biografia
Kuhariq lindi në Pribiqin e Epërm, Komuna e Krashiqit, në Kroaci, në një familje të varfër fshatare, si fëmija i trembëdhjetë dhe më i riu. Hyri në radhën e priftërinjve më 15 qershor të vitit 1945, aktin e shugurimit në katedralen e Zagrebit e bëri Alojzije Stepinac. Shërbeu si prift në Radoboj si dhe ishte udhëheqës në Rakovom Potoku si dhe Shën Martin të Okiqit.
Dy herë tentuan t'i bënin atentat, së pari në Rakovom Potoku në vitin 1947 dhe herën e dytë në Jakovlje në vitin 1948.
Në vitin 1957, nga ana e ipeshkvit të Zagrebit, Franjo Sheper, u caktua në Samobor me detyrë. Më 3 maj të vitit 1964 u emërua ndihmës i ipeshkvit të katedrales së Zagrebit nga dr.Franjo Sheper. Në vitin 1983, Papa Gjon Pali II, e shpall Franjo Kuhariqin kardinal.
Njihet si mik i shqiptarëve.
U pensionua në vitin 1997, dhe në këtë post e trashigoi kardinali Josip Buzançiq.
Medina Haram Piazza
thumb|Pasqyrë e çadrave me hije në Xhaminë e Profetit parapamje|Një pamje nga poshtë Çadrat me hije nê Medina Haram Piazza ose Çadrat e Xhamisë së Profetit janë çadra të konvertueshme të ngritura në sheshin e Xhamisë së Profetit në Medine, Arabi Saudite. Hija e ombrellës shtrihet në të katër cepat, dhe sipërfaqja e mbuluar nga hija shtrihet në 143.000 metra katrorë. Këto çadra synojnë të mbrojnë besimtarët nga nxehtësia e diellit gjatë namazit, si dhe nga rreziku i rrëshqitjes dhe rënies në rast shiu. Struktura të ngjashme janë ndërtuar në sheshin e xhamive në mbarë botën. Në Xhaminë e Profetit, ka gjithsej 250 çadra.
Projekti
Koncepti u krijua fillimisht nga Mbreti Abdullah bin Abdul Aziz, i cili urdhëroi ndërtimin e çadrave për sheshet e xhamisë, e cila mbikëqyrej nga Mbrojtësi i Dy Xhamive të Shenjta. Projekti përfundoi në gusht të vitit 2010, i cili fillimisht përfshinte ndërtimin e 182 ombrellave në rreshtimin e shtyllave të xhamive në shesh, dhe më vonë u shtuan 68 çadra në sheshin lindor, në total 250 çadra. Kostoja e projektit ishte 4.7 miliardë rialë.
Dizajn
Grupi Saudi Binladin ka kontraktuar planifikimin strukturor të projektit me kompaninë arkitekturore gjermane SL Rasch GmbH Special and Lightweight Structures të udhëhequr nga Mahmoud Bodo Rasch, i cili është kredituar për shumë projekte arkitekturore në Lindjen e Mesme. Që nga fillimi i planifikimit, pëlhura PTFE ishte e nevojshme për të përmbushur kërkesat e jashtëzakonshme, pasi çdo pëlhurë tjetër nuk siguron mbrojtje të plotë nga rrezet ultravjollcë. Pëlhura karakterizohet nga qëndrueshmëria e lartë në tërheqje, forca e erës dhe elasticiteti i saj, qëndrueshmëria kromatike, rezistenca ndaj zjarrit, hijezimi efektiv dhe depërtimi i përshtatshëm i dritës. Pëlhura e bardhë PTFE shumë e qëndrueshme u zhvillua nga SEFAR Architecture posaçërisht për projektin. Hija është e lyer me ngjyrë të bardhë për shkak të intensitetit të dritës dhe për shkak se përshkueshmëria e fortë mund t'i verbojë njerëzit nën ombrellë, në vend të saj u zgjodh një teksturë me rërë. Përveç kësaj, pjesa e poshtme e ombrellave ishte zbukuruar me motive orientale të bëra me vija blu PTFE.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1673
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Universal Studios
300px|thumb|[[Logo e tanishme të Universal Studios]]
Universal Studios (njohur edhe si Universal Pictures) është një filmstudio dhe një ndërmarrje e NBC Universal Inc më e madhe amerikane.
Historiku
Themeluesi i Universal Carl Laemmle ishte nje emigrant gjerman me origjine cifute qe jetonte ne qytetin Oshkosh, ne Wiskonsin, ku dispononte nje dyqan te vogel veshjesh. Gjate nje udhetimi per ne Çikago ne 1905, u habit shume ka popullariteti i madh qe kishin kinemate e Nickelodeon, qe ishin kinema me kosto te ulet ku projektoheshin filma me metrazh te shkurter, me gjysme çmimi per arsye qe te mund te ndiqeshin nga te gjithe shtresat e popullsise. Sipas historise thuhet qe Laemmle vezhgonte me ore te tera shitjen e biletave, duke numeruar klientet dhe duke llogaritur fitimet ditore te kinemase. Pak jave pas ketij udhetimi ne Çikago ai shiti te gjitha veshjet bashke me dyqanin e tij, per te blere nje kinema te vogel te Nickelodeon. Mbas kesaj ne 1912 krijoi kompanine UNIVERSAL. Ne vitin 2004 kompania iu shit General Electric partnere me NBC.
Monumenti i Skënderbeut në Prishtinë
Monumenti i Skënderbeut vendosur në Prishtinë. U vu në shesh te saj në vitin 2001. Autor: Janaq Paço, materiali i përdorur: bronz.
Unterägeri
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Shtypi i lartë
Shtypi i lartë bënë pjesë në teknikat themelore të shtypit. Karakterizohet me formë të shtypi, ku elementet e shtypit janë të lartësuara, kurse sipërfaqet e lira të thelluara (Forma e shtypit përbëhet nga rradhitja me plumb dhe klishetë). Teknikën e shtypit të lartë e përbëjnë: Tiposhtypi, Shtypi fleksografik dhe Shtypi letërset (Ofseti i thatë). Kopja e shtypur në shtypin e lartë karakterizohet me vrazhdësi, që dallohet si rezultat i gjurmëve të presionit.
Topojë
Topoja është një fshat në komunën Topojë në rrethin e Fierit të Shqipërisë.
Çarshia e Ulqinit
Çarshia është qendra e qytetit, vendi ku krijohet dhe koncentrohet një sferë e fortë shpirtërore, e kulturës, normës etike dhe fetare. Kumbimi që vinte nga dyqanet jepte një gjallëri të veçantë. Në çarshi nuk vihej vetëm për te tregtuar por edhe për të shëtitur. Udhëpërshkruesit e huaj shënuan se shëtitja nëpër rrugët kryesore te Ulqinit bënte pjesë në ngjarjet më interesante në mbarë Orientin. Përshtypje të veçantë tek ata linte kombinimi i veshjeve të bukura të Ulqinit, e cila tradicionalisht mund të shihet ditëve të pazarit, të martën dhe të premten.
Zhvillimi historik
Çarshia e Ulqinit është zhvilluar si pjesa tregtare dhe zejtare e qytetit. Paraqitja e kësaj pjese ka filluar në fundi të shekullit 17 dhe vazhdoni në shekujt 18 dhe 19. Është tipike për kohën kur është formuar, dhe sot lidh Qytetin e Vjetër me pjesën e re të qytetit, gjëgjësisht me lagjet e qytetit: Totoshin, Meranë, Malin e Bardhë dhe Mëhallën e Re.
Objektet dhe arkitektura
Objektet aktuale kryesisht janë të rindërtuar apo të restauruar. Sanimi, rekonstruktimi dhe intervenimet e tjera në këto objekte janë kryer jo profesionalisht, kundër principeve të ruajtjes së trashëgimisë arkitekturore. Me përdorimin e materialeve dhe elementeve arkitekturore jo adekuate dhe e detajeve pseudo-stilistike është shkatërruar pamja autentike e objekteve dhe pamja tradicionale e ambijentit të çarshisë.
Walchwil
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Kantoni Fauville-en-Caux
Kantoni Fauville-en-Caux (frëngjisht: Canton de Fauville-en-Caux) është një kanton në departamentin Seine-Maritime, rajonin Haute-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Fauville-en-Caux. Ka sipërfaqe 111.28km2 dhe popullsi 8029 banorë.
Kalaja e Elbasanit
Kalaja e Elbasanit është një kala 2000-vjecare. Ajo ndodhet në qendër të qytetit te Elbasanit dhe dikur ka qenë kështjelle ushtarake. Permes saj kalonte rruga Egnatia, që në atë kohë ishte një rrugë e rëndësishme. Si një objekt historik shumë i rëndësishëm, kalaja është shpallur monument kulture. Brenda saj ndodhen edhe shumë objekte të tjera historike dhe kulturore, si: kulla e sahatit, hamami i vjetër, Xhamia Mbret, Kisha Fjetja e Shën Mërisë etj.
Kalaja e Elbasanit së bashku me muret rrethuese, tregon për rëndësinë ushtarake të qytetit të Elbasanit në periudhën e hershme Osmane. Muri jugor, pak a shume i plotë, dëshmon për përmasat dhe fuqinë e fortifikimeve si dhe një pjesë e materialeve nga periudha romake e bizantine që janë përdorur gjatë rindërtimit nga Mehmeti i II, mund të shihen qartë në themelet e kullës jug perëndimore. Kjo kala ka pasur 26 kulla në largësi të barabartë nga njëra tjetra, gjatë gjithë murit me lartësi 9 m. Në këtë fortesë përfshihet një pjesë e "Via Egnatia" që kalon përmes saj.
Historia
Elbasani njihet si qytet i lashtë, ku monumentet kulturore janë nga më të rrallat që mund të preken në Shqipërinë e Mesme. Një prej atyre, që kanë zënë vendin e merituar në botën e monumenteve të kulturës së ngulitur shqiptare, është kalaja në qendër të qytetit.Kalaja 2000 vjeçare është një ndërtim romak, ngritur në fillim të shekullit IV/e.s si një kështjellë ushtarake për strehimin e një legjioni dhe për të siguruar kontrollin e rrugës Egnatia, që në atë kohë ishte një arterie e rëndësishme e Perandorisë Romake. Luftërat barbare gjatë shekullit IV dhe V të erës sonë sollën shkatërrimin e kështjellave, dhe u desh dora perandorit bizantin me origjinë Dardane Justinian, që e rindërtoi kështjellën mbi themelet e vjetra.
Kështjella ka qenë rrethuar me një hendek, që mbushej nga devijimi i përroit të Zaranikës. Brenda kësaj kalaje gjenden aq shumë monumente kulture, sa edhe potencialet intelektuale të kulturës kombëtare, se pikërisht atje ku gjeneronte kultura e mendjes, gjeneromte edhe kulutra e arkitektimit kohë kur edhe kalaja e qytetit u prek nga ndërtimet pa leje dhe deformimit që ju bënë arkitekturës së vjetër me ndërtimet moderne, që ja humbën bukurinë e lashtë.
Rrëfim për letargjinë e Kalasë së Elbasanit
Ishin tre Dona në Kalanë e Elbasanit. Ishte Dona e bukur, Dona e gjatë dhe Dona e shkurtër... Kjo e fundit ishte gjyshja ime”. Ngrefoset. Familja ime ka ardhur nga Shpati më 1670 dhe unë quhem Robert Bici. Ne jemi nga familjet më të vjetra të Kalasë”, më shpotit burri. Por, Autoritari, befas ndalon. Hap shpatullat. Kthehet. Shikon pjatën. Shpalos nga poshtë një bluzë me vija, që i nxjerr në këto ditë vere, kanotierën e leshit dhe rehatohet. E kemi thirrur 60 vjeçarin, që ka ardhur pastaj me një frymë, për të na treguar historinë ndryshe të kalasë. Pijetarët e mbajnë si një nga njohësit më të mirë të kalasë...Kurse sportistët e vjetër e shikojnë si të nderuar. Por, ai e tepron. Si të gjithë shqiptarët shpik. Ka qenë boksier i peshës së lehtë dhe kampion absolut i Shqipërisë. Kjo e bën krenar dhe i jep të drejtën të tregojë pa kufizime. Së pari, kuptohet i bën një make-up racës së tij. I jep pak pluhur, që ti barabisë me familjet e Akademikëve, e këta të fundit- i shkërmoq me një fjalë. “Eh, ata...”... Është si biçim dhjaku në kishën kryesore të kalasë, ku shërben At Marku, prifti që predikon për kishën shqiptare pa ndikime dhe mbështetje. Nuk mund ta ndërpresësh. Dhe, si të gjithë të pamësuarit, që kanë memorie dhe kureshtje të mirë, përzien histori dhe ngjarje, paçka se kohët e tyre nuk konvergojnë aspak. Roma është në kohën para Greqisë, koncilet janë mbrapsht...
Gati në të njëjtin vit, kur të parët e Robertit, “zbrisnin” në Elbasan, në nëntor të vitit 1670, udhëtari turk, Evlija Çelebi, vazhdoi rrugën e tij në Shqipërinë e Jugut. Pas vizitave në Gjirokastër, Berat, Vlorë, Durrës dhe Kavajë, ai erdhi në qytetin e madh të Shqipërisë : Elbasani. Ajo që ka lënë ai, -para më shumë se treqind viteve – është një nga gjërat, që duhet t’i krenarojë jetë e mot vendasit.
Restaurimi
...I përket një brezi, që jeta i mohoi shumë gjëra. Nuk bëzan. Për burrin, nuk ka të bëjë fare se kalaja do restaurohet. Tani ai nuk ka kohë. Është më afër andej. Kur kthjellohet Berti, në tavolinën tonë pak më tutje edhe për atë është njësoj- ka pak rëndësi. Ambulantit i duhet që të fitoj ndonjë lek dhe pastaj të dalë sërish të nesërmen me ndonjë kismet më të mirë. Por, lek s’ka më. Një projekt i kahershëm pretendon ta kthejë në identitet kalanë. Ka marrë gati tetë vjet maturimi me Universitetin e Pizës dhe rreth 133 mijë euro, nga të cilat 40 mijë janë fond i dhënë nga Bashkia e Elbasanit...Në projekt, pretendohet që të ketë një restaurim të plotë të mureve të Kalasë dhe mjediseve të saj të brendshme, ndërhyrje në objektet e lagjes “Kala” brenda mureve rrethuese, ndërhyrje në sheshet publike, në portikë, në hyrjet dhe në monumentet që ndodhen në mjediset e kalasë, në kullën e sahatit. Punimet mendohet të përfundojnë brenda 2 vjetëve. Të gjitha bashkë, pak ka të ngjarë, që ta kthejnë si pikë tërheqje kalanë...
Në Kala
Ajo ka mbetur me rrugicat e ngushta. Me lloj-lloj lokalesh dhe ndërtimesh të frikshme shumëngjyrëshe. Shtëpitë e bukura qëndrojnë ndaj atyre, që mezi i mbajnë themelet. Banorët janë të edukuar dhe tepër galantë. “Dikur ishte ndryshe,-më rrëfen Berti. Ne jetonim shumë mirë. Rrobaqepës dhe teneqexhi ishin prindërit e mi. Si ne vazhdonin jetën e tyre edhe Papajanët, Gjonët, Paparistot, Papamihalët, Shuteriqët, Delianët... Shtëpinë e kam 300 vjeçare dhe këtë vit më duhej ta ndërtoja”. E kujtoj se ata kanë histori më të madhe. Por, kjo na e vështirëson sërish muhabetin. Berti fillon monologun e tij. E ndërpres. Për familjet e akademikëve çuditërisht e ka gati nga një thashetheme, por në thelb është krenar, që ka jetuar në një hapësirë me ta.
Elbasani dikur ndërtohej mirë. Në shekullin e XVII-të me krijimin, organizimin dhe funksionimin e 60 llojeve të zejeve në 45 Esnafe, tregoi se ishte një qytet ndryshe. I kësaj kohe është “Kodiku i Esnafeve të Tabakëve”, që daton nga më të vjetrit në Ballkan. Në mesin e shekullit të XVII, Elbasani kishte 2000 shtëpi, 900 dyqane dhe punoheshin me cilësi të lartë lëkura, leshi, mëndafshi, metalet e sidomos argjendi. Prodhimet e qytetit të Elbasanit gjenin treg shitje si brenda dhe jashtë vendit. Turqia në dy ekspozita ndërkombëtare në Paris më 1867 dhe Çikago më 1894 krahas artikujve të tjerë të artizanatit ekspozoi edhe pushkët, pistoletat dhe silahet e prodhimit shqiptar të Shkodrës, Elbasanit, Prizrenit, etj. Sipas një tradite të hershme këtu bëheshin rregullisht panaire, madje që nga më të hershmit në shekullin e XIV...dhe duke vazhduar me të tjerët. “Myslimanët kishin siklet, ndërsa ne nuk donim t’ia dinim fare”, më tregon Berti. Në fakt, ajo që është sot në kala, i kalon të gjitha parashikimet. Njësoj si në Berat vendasit janë pak të ndërgjegjshëm për historinë e tyre. “Po. Ju u zhvilluat në kohën e myslimanëve”, i kthehemi Bertit. Hesht. Do të na kthehet. I kujtoj se sot vendi është i mbushur me shtëpi, që janë të çrregullta, klube dhe të gjitha shitoret e shpërfytyruara të kohëve moderne. Ul kokën. Eshtë pis dhe parregullsia e vendosjes së shtëpive është treguesi kryesor për të gjitha. Të palyera, të ngatërruara, ato tregojnë sesi kanë devijuar sot, shijet e vendasve. Kohët e fundit është punuar në kala dhe besohet se ndryshe nga pamja e zakonshme në të ardhmen do jetë krejt ndryshe. Parashikohet që të krijohen lulishte me lule dekorative dhe ndriçimi, dhe ndryshe nga qytetet e tjera këtu është llogaritur që të jenë edhe 10 bustet e personaliteteve më të shquara të qytetit të Elbasanit. Gjithsesi, fati nuk i ka kursyer pishat shekullore, që mbulonin murin e kalasë dhe që i kishin mësuar sytë e banorëve. Më tej akoma është menduar që të punohet në Kullën e Sahatit dhe në Rrapin e Bezistanit. Në këtë vend, më parë, besohej se ishte një mozaik shumë interesant, që i përkiste shekullit V të erës sonë i gjetur më parë në themelet e një dyqani të madh, siç ka rezultuar nga shkrimet e vjetra të të zotit. Por, po të gjehet, kuptohet.
Kalaja larg
Dyert e të gjitha këtyre shtëpive janë të hapura ditë e natë; madje, në qemerët e shumë hyrjeve mund të gjenden këto dy vargje arabe të shkruara me shkronja xheli:
Komunistët erdhën me shpatë të madhe dhe ai e dinte mirë pasojën. Për hir të së vërtetës, kalaja i ndihmoi komunistët. Akademikët e saj e patën mirë me regjimin, sepse duhej shkolla e tyre. Ata i shërbyen iluminizmit të dytë të shqiptarëve, pas Rilindjes.
Edhe pse, pinjollët e tyre, kanë ndërtuar ku kanë mundur. Në kala ka ndërtime, të cilat nuk përputhen aspak me historikun e saj, ndërsa të gjitha ngrehinat dhe madje edhe në objektet e trashëgimisë kulturore ka objekte ku shiten, tregtohen, prodhohen, por edhe zhurmohet. Një klub gjigant, që është bërë në muret e tij, tregon se privati është i mençëm. Përreth kësaj kalaje gjendet shkolla e parë shqipe që quhej shkolla e Tebojës dhe që është ende në mëshirën e fatit, por brenda kësaj kalaje gjenden edhe shtëpitë e 8 akademikëve më të shquar të Shqipërisë, që nga Prof. Aleksa Buda, i pari kryetar i akademisë dhe Ylli Popa i fundit kryetar i kësaj akademie sot inekzistente prej Qeverisë Berisha. Por, edhe profesorët Mahir Domi, Simon Shuteriqi, Hasan Ceka etj janë prej këtej. “Ka qenë qendra e lëvizjes kombëtare: shtëpia Kristoforidhi është në kala, Dhaskal Todhri, e kështu me radhë, por dhe gjenerata tjetër e elbasanasve Aleks Buda dhe studiues të famshëm të albanologjisë shqiptare vijnë nga kalaja”, shprehej Prof. Neritan Ceka kohë më parë.
Njerëzit e kalasë
Ata i kanë ushtruar të gjitha zejet. Janë shumë njerëzit e kalasë që mund të respektohen. Ndërsa, Roberti me kulturën popullore që ka, na konfuzon pa fund. I harron Biçakçinjtë,Cakët,Nosët,Popajt, Shuteriqët dhe duzinat e të tjerëve, që nuk po i përmendim, dhe mundohet të nxjerrë sërish racën e vet. Biçakçinjtë, që kanë qenë ushtarakë të zotë por edhe inxhinierë e arkitektë, nuk janë tek ai. Nuk janë as të tjerët... Tek ai, në një farë mënyre gjen dhe arsyen sesi kalaja u zbeh pak nga pak: Nga interesimi i pakët i vetë njerëzve, nga presioni i shtetit komunist ndaj familjeve të tëra dhe... nga varfëria. E kuptoj burrin, që në fund bëhet nostalgjik.
Burri, buzë portës kryesore të Kalasë arrin t’i shesë dikujt një shami. E kap të lumtur një moment, teksa po kthehemi për në Tiranë. Na buzëqesh i lumtur. Këtu e mbyllim. Berti, nuk na ndjek më. Ka shkuar dhe është ulur në sofanë e pragut të tij. Në fund, më ka thënë dhe një gjë humoristike. Teksa vinin monumentin e Kristoforidhit, kishin ardhur kishin pyetur gjyshen e tij, Donën e vogël, (që e kishte parë) sesi i dukej Mësuesi. “Si i gjallë, ishte përgjigjur. Pastaj ishte ngritur dhe kishte kërkuar veshin e sekretarit të Partisë: T’i kishit vënë edhe një gotë. I pëlqente. Nuk bënte dot pa të “- i kishte thënë sinqerisht. Bertin e lemë. Ndahemi. Ai hap gojën. I flihet. Pija e ka mundur. Është një mesditë lebetitëse vape, ku zhurma e gjeneratorit i ka vënë në gjumë prej kohësh edhe gjinkallat. Është një ditë vere e vitit 2007.
Hamami i Sinan Pashës qe ndodhet brenda mureve të kështjellës, është i ruajtur shumë mirë, ai është ndërtuar në fillim të shekullit XIX.
Degët e fizikës
right|thumb|400x400px|Fushat kryesore të fizikës Fizika merret me kombinimin e materies dhe energjisë. Po ashtu merret me varitetin e gjërë të sistemeve, për të cilat janë zhvilluar teori që përdoren nga fizikanët. Në përgjithësi, teoritë janë të testuara eksperimentalisht shumë herë para se të pranohen si të sakta si përshkrim i natyrës (brenda një domeni të caktuar ku vlejnë). Për shembull, teoria e mekanikës klasike me saktësi lëvizjen e objekteve, provon se ato janë shumë më të mëdha se atomet dhe lëvizin shumë më ngadalë se shpejtësia e dritës. Këto teori vazhdojnë të jenë zona të hulumtimeve aktive; për shembull, një aspekt i shënuar i mekanikës klasike i njohur si kaos u zbulua në shekullin e 20-të, tri shekuj pas formulimit origjinal të mekanikës klasike nga Isaac Newton (1642–1727). Këto "teori qendrore" janë mjete të rëndësishme për kërkime në tema më të specializuara, dhe secili fizikant, pavarësisht specializimit të tij, duhet t'i mësojë ato.
Mekanika klasike
Mekanika klasike është një model i fizikës i forcave që veprojnë në trupa. Shpesh refereohet si "mekanika e Njutonit" sipas Isaac Newton dhe ligjeve të tij për lëzivjen. Po ashtu përfshin arritjet klasike të dhëna nga metodat e Hamiltonit dhe Lagranzhit.
Termodinamika dhe mekanika statistikore
Kapitulli i parë i librit The Feynman Lectures on Physics është mbi ekzistencën e atomeve, të cilat Fejmani i konsideroi si deklaratën më kompakte në fizikë, nga e cila mund të rrjedh shkenca edhe nëse zhduket e gjithë dituria. Nga modelimi i materies si koleksion i sferave të rënda, është e mundshem të përshkruhet teoria kinetike e gazeve, mbi të cilën bazohet termodinamika klasike.
Termodinamika studion efektet e ndryshimeve në temperaturë, shtypje, dhe vëllim në sistemet fizike në shkallë makroskopike, dhe transferimin e energjisë si nxehtësi. Historikisht, termodinamika u zhvillua nga dëshira për të rritur efiçencën e makinave me avull.
Pika startuese e shumicës së konsiderimeve termodinamike është ligji i termodinamikës, të cilat thonë se energjia mund të shkëmbehet ndërmjet sistemeve fiIke si nxehtësi ose punë. Po ashtu ato pohojnë ekzistencën e sasisë së emëruar entropi, e cila mund të përcaktohet për çdo sistem. Në termodinamikë, ndërveprimet në mes të tërësive të mëdha të objekteve janë të studiuara dhe të karakterizuara. Qendrore te këto janë konceptet e sistemit dhe mjedisit. Një sistem është i përbërë nga grimca, lëvizja e së cilave përkufizon vetitë e tyre, të cilat lidhen me ndonjë nga ekuacionet e gjendjes. Vetitë mund të kombinohen për të shprehur energjinë e brendshme dhe potencialet termodinamike, të cilat janë të dobishme për përcaktimin e kushteve për ekuilibrit dhe proceseve spontane.
Relativiteti
Teoria speciale e relativitetit gëzon marrëdhënien e elektromagnetizmit dhe mekanikës; kjo është, principi i relativitetit dhe principi i veprimeve stacionare në mekanikë që mund të përdoret për të nxjerr ekuacionet e Maksuelit,  dhe ansjelltas.
Teoria speciale e relativitetit u proposua në vitin 1906 nga Albert Einstein në artikullin e tij "Në elektrodinamikën e trupave lëvizës". Titulli i artikullit i referohet faktit se teoria speciale zgjidh një jokonsistencë në mes të ekuacioneve të Maksuelit dhe mekanikës klasike. Teoria bazohet në dy postulat: (1) që forma matematikore e ligjeve të fizikës janë invariante në të gjitha sistemet inerciale; dhe (2) që shpejtësia e dritës në vakuum është konstante dhe e pavarur nga burimi ose vëzhguesi. Pajtimi me dy postulatet  kërkon një unifikim të hapësirës dhe kohës në konceptin e hapësirë-kohës.
Relativiteti i përgjithshëm është teori gjeometrike e gravitetit publikuar nga Albert Einstein në 1915/16. Ajo unifikon reltivitetin special, ligjin e Njutonit për gravitet universal, dhe idenë se gravitacioni mund të përshkruhet nga lakimi i hapësirës dhe kohës. Në relativitetin gjeneral, lakimi i kohë-hapësirës prodhohet nga energjia e materies dhe radiacionit.
Mekanika kuantike
right|thumb|225x225px|Orbitalet e disa atomeve të para të hidrogjenit të treguara si seksion kryq me ngjyrë sipas dëndësisë. right|thumb|225x225px|[[Ekuacioni i Shrodingerit në mekanikën kuantike]] Mekanika kuantike është degë e fizikës që trajton sistemet atomike dhe subatomike dhe ndërveprimet me rrezatim. Bazohet në vëzhgimin e të gjitha formave të energjisë të lidhura në njësi diskrete të quajtura "kuante". Në mënyrë të dukshme, teoria kuantike tipikisht lejon vetëm llogaritjet statistikore të vëzhgimit të vetiteve të grimcave subatomike, të kuptuara në terma të funksionit valor. Ekuacioni i Shrodingerit luan ne mekanikën kuantike rolin e ligjit të Njutonit dhe konservimin e energjisë në mekanikën klasike - p.sh., ai parasheh sjelljen e ardhshme të një sistemi dinamik—dhe është një ekuacion valor që përdoret për zgjidhjen e funksioneve valore.
Për shembull, drita, ose rrezatimi elektromagnetik i emetuar ose absorbuar nga një atom ka vetëm disa frekuenca (ose gjatësi valore), që mund të shihen nga spektri i vijës lidhur me elemetet kimike që e përfaqësojnë atë atom. Teoria kuantike tregon se këto frekuenca korresondojnë në definimin e energjive të kuanteve të dritës, ose fotoneve, dhe rezulton nga fakti se elektroneve të atomit mund të kenë vetëm vlera të caktuara të energjisë, ose nivele; kur një elektron kalon nga një nivel në tjetrin, një kuant i energjisë emitohet ose absorbohet frekuenca e të cilit është direkt proporcionale me ndryshimin e energjisë në mes të dy niveleve. Efekti fotoelektrik konfirmon kuantizimin e dritës.
Fushat ndërdisiplinore
Në këto fusha, të cilat janë të njohura si shkenca në vete, hyjnë:
Përmbledhje
Tabela më poshtë rendit teoritë themelore mbi shumë koncepte që ato i zbatojnë.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1671
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Haki Ymeri
TË DHËNA BIOGRAFIKE Të HAKI YMERIT
Wassen
është një komunë në kantonin Uri të Zvicrës.
Haki Ymeri
BIBLIOGRAFIA E SELEKSIONUAR
1. Ymeri, Haki."Përdorimi i drejtë i disa termave matematikore". "Shkëndija".-Prishtinë, 15.10.1978, br. 15-16. 2. Ymeri, Haki."Përpunimi i lektyrës shkollore- Dita e Re të Esad Mekulit". Flaka e Vëllazërimit.-Shkup, 1980 god.
3. Ymeri, Haki."Relacionet dhe zbatimi i tyre në gjuhë".Flaka e Vëllazërimit (Pedagogu).- Shkup, 1980 br. 188 od 6.01; br. 189 od 13.01 i br. 190 od 20.01.
4. Ymeri, Haki."Veçoritë morfologjike të së folmes shqipe të Kumanovës" (Rezime e tezës magjisterike)."Jehona" 1-2.- Shkup, 1982.
5. Ymeri, Haki."Shkalla e realizimit të programit mësimor të gjuhës shqipe në klasën e tretë". "Jehona" nr. 8. - Shkup, 1983.
Kantoni Mende-Sud
Kantoni Mende-Sud (frëngjisht: Canton de Mende-Sud) është një kanton në departamentin Lozère, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Mende. Ka sipërfaqe 173.47km2 dhe popullsi 7555 banorë.
Haki Ymeri
6. Ymeri, Haki "Shkalla e realizimit të programit mësimor të gjuhës shqipe në klasën e katërt". "Jehona" 9-10. - Shkup, 1984 god.
7. Ymeri, Haki."Shkalla e realizimit të programit mësimor të gjuhës shqipe në klasën e pestë". "Jehona" nr. 2.- Shkup, 1985 god.
8. Ymeri, Haki."Patronimet dhe mikrotoponimet e Rajonit të Lipkovës". "Jehona" nr. 3. - Shkup, 1985god.
9. Ymeri, Haki. "Sintaksa e gjuhës shqipe" (në koautorësi). "Prosvetno dello”. -Shkup, 1985.
10. Ymeri, Haki."Etimologjia e errët e një toponimi". "Rilindja".- Prishtinë,  25.02. 1988.
Bee (Këngë)
Bee është këngë me zhanër Pop nga Lena Meyer-Landrut. Kënga është bërë publike më 12 mars, 2010 në festivalin "Unser Star für Oslo", ndërsa në iTunes dhe shkarkim digjital është bërë publike më 13 mars. Kënga është një B-Side e këngëve "Satellite" dhe "Love Me". Kënga është regjistruar në mars 2010.
Haki Ymeri
12. Ymeri, Haki."Baza dialektore e gjuhës së Naim Frashërit", "Jehona" nr. 1.- Shkup, 1 od 1991 god.
Bee (Këngë)
Burime
Bee (song)
Monarkia romake
Mbretëria Romake, e përmendur edhe si monarkia Romake, ose periudha mbretërore e Romës së lashtë, ishte periudha më e hershme e historisë Romake, kur qyteti dhe territori i tij qeveriseshin nga mbretërit.
Haki Ymeri
14.Ymeri, Haki. "Gjuhësia ballkanike e prof. Shaban Demirajt", "Flaka e vëllazërimit". Shklup, 6.10.1994. 15. Demiraj Shaban. "Balkanska Lingvistika". Përkthim nga shqipja në maqedonisht Haki Ymeri. Logos A.- Shkup 1994.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1672
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Haki Ymeri
16. Ymeri, Haki. "Gjuhësia ballkanike" e prof. Shaban Demirajt (recension)."Jehona" nr. 1.- Shkup, 1995.
Monarkia romake
Pak është e sigurt për historinë e mbretërisë, pasi asnjë dokument dhe pak mbishkrime nga koha e mbretërve kanë mbijetuar, dhe tregimet e kësaj periudhe të shkruar gjatë Republikës dhe Perandorisë mendohet se bazohen në gojëdhëna. Sipas këtyre legjendave, Mbretëria Romake nisi me themelimin e qytetit rreth vitit 753 para Krishtit, me vendbanimet përreth Kodrës Palatine përgjatë lumit Tiber në qendër të Italisë, dhe përfundoi me përmbysjen e mbretërve dhe krijimin e Republikës rreth vitit 509 para Krishtit.
Haki Ymeri
17. Ymeri, Haki."Veçoritë sintaksore të së folmes shqipe të Markova-Rekës"" (Në koautprësi me Zihni Osmanin). "Shqyrtime albanologjike"nr. 1.- Shkup, 1995.
Monarkia romake
Origjina
parapamje| Copa të pllakave dekorative prej [[ terrakote |terrakote, shekulli 6 para Krishtit (Mbretëria Romake dhe periudha Etruske), të gjetura në Forumin Romak, tani në Muzeun e Banjave Diokleciane, Romë ]] Vendi i themelimit të Mbretërisë Romake (dhe Republikës eventuale dhe Perandorisë) kishte një va ku dikush mund të kalonte lumin Tiber në Italinë qendrore. Kodra Palatine dhe kodrat përreth saj siguruan pozicione lehtësisht të mbrojtshme në rrafshinën e gjerë pjellore që i rrethonte. Secili prej këtyre tipareve kontribuoi në suksesin e qytetit.
Versioni tradicional i historisë Romake, i cili ka ardhur tek ne kryesisht përmes Livit (64 ose 59 pr.K. - 12 ose 17 p.K), Plutarkut (46–120) dhe Dionisit të Halikarnasit (rreth 60 pr.K. - pas 7 pr.K.), rrëfen se një seri prej shtatë mbretërve sunduan vendbanimin në shekujt e parë të Romës. Kronologjia tradicionale, e kodifikuar nga Varro (116 pr.K. - 27 pr.K.), lejon 243 vjet për mbretërimin e tyre të kombinuar, një mesatare prej gati 35 vjet. Që nga vepra e Barthold Georg Niebuhr, studimet moderne në përgjithësi e kanë shpërfillur këtë skemë. Galët shkatërruan shumë nga të dhënat historike të Romës kur ata shkatërruan qytetin pas Betejës së Alia-s në 390 pr.K. (sipas Varro; sipas Polibit, beteja ndodhi në 387/6), dhe ajo që mbeti ra pre e kohës ose grabitjes. Duke mos patur dokumente të mbijetuara prej asaj kohe, të gjitha rrëfimet e mbretërve Romakë duhet të analizohen me kujdes.
Përplasësi i Madh i Hadroneve
thumb|right|300px|Komponentet pershpejtues dhe detektoret Perplasesi i Madh i Hadroneve (Anglisht: Large Hadron Collider) (LHC) eshte përshpejtuesi bërthamor më i madh dhe kompleks në botë, i cili ka si qëllim përplasjen e dy rrezëve protonesh me energji 7 TeV të cilat janë diametralisht te kundërta me njëra tjetrën. Qëllimi kryesor është eksplorimi i saktësisë dhe limitit të Modelit Standart, i cili tani për tani përfaqëson pikturën teorike themelore të fizikës bërthamore. LHC u ndërtua nga Organizata Evropiane per Kerkime Berthamore (CERN), dhe shtrihet afër kufirit Franko-Zvicerian pranë Gjenevës, Svicer.
Monarkia romake
Monarkia
Mbretërit, duke përjashtuar Romulin, i cili sipas legjendës mbajti detyrën për shkak se ishte themeluesi i qytetit, u zgjodhën të gjithë nga populli i Romës për të shërbyer gjatë gjithë jetës, asnjë nga mbretërit nuk u mbështet në forcën ushtarake për të fituar ose mbajtur fronin.
Simboli i mbretërve të Romës ishin dymbëdhjetë Liktorët që mbanin fasces që mbante sëpatat, e drejta për t'u ulur mbi një karrige Curule, Toga Picta vjollcë, këpucë të kuqe, dhe një diademë të bardhë rreth kokës. Nga të gjitha këto shenja, më e rëndësishmja ishte toga vjollcë.
Shef ekzekutiv
Mbretit i jepej autoritet suprem ushtarak, ekzekutiv dhe gjyqësor përmes përdorimit të imperiumit, i dhënë zyrtarisht mbretit nga Comitia Curiata me kalimin e Lex curiata de imperio në fillim të mbretërimit të secilit mbret. Imperiumi i mbretit mbahej për gjithë jetën dhe e mbronte atë që të mos dilte në gjyq për veprimet e tij. Meqenëse mbreti ishte pronari i vetëm i imperiumit në Romë në atë kohë, ai zotëronte pushtetin më të madh ekzekutiv dhe autoritet ushtarak të pakontrolluar si komandant i përgjithshëm i të gjitha legjioneve të Romës. Gjithashtu, ligjet që i mbanin qytetarët të sigurt nga keqpërdorimi i magjistratëve të imperiumit nuk ekzistonin gjatë periudhës monarkike.
Një fuqi tjetër e mbretit ishte fuqia për të emëruar ose kandiduar të gjithë zyrtarët në zyra. Mbreti emëronte një tribunus celerum për të shërbyer si tribunin e fisit Ramnes në Romë dhe si komandantin e truprojës personale të mbretit, celeres. Mbretit i kërkohej të caktonte tribunin kur merrte detyrën dhe tribuni linte detyrën pas vdekjes së mbretit. Tribuni ishte i dyti pas mbretit dhe gjithashtu zotëronte fuqinë për të mbledhur Asamblenë Kuriate dhe të paraqiste legjislacionin para saj.
Një oficer tjetër i emëruar nga mbreti ishte praefectus urbi, i cili vepronte si kujdestar i qytetit. Kur mbreti nuk ishte në qytet, prefekti mbante të gjitha fuqitë dhe aftësitë e mbretit, madje deri në atë pikë sa t'i jepej imperium ndërsa ishte brenda qytetit.
Mbreti madje mori të drejtën të ishte personi i vetëm që të emëronte patricë në Senat.
Përplasësi i Madh i Hadroneve
LHC do të fillojë nga puna këtë vitë duke filluar me operim të plotë në fillim të 2009. Ndezja e parë nisi të Merkurën më 10 shtator 2008.
Monarkia romake
Kryeprift
Ajo që dihet me siguri është se vetëm mbreti posedonte të drejtën e studimit të fluturimit të zogjve në emër të Romës si kryeaugur i saj, dhe asnjë biznes publik nuk mund të kryhej pa vullnetin e perëndive të bëra të ditur nëpërmjet mënyrës së fluturimit të zogjve. Populli e njihte mbretin si ndërmjetës midis tyre dhe perëndive (krh. Pontifex Latin, "ndërtues i urës", në këtë kuptim, midis njerëzve dhe perëndive) dhe kështu e shikonte mbretin me mahnitje. Kjo e bëri mbretin kryetarin e fesë kombëtare dhe shefin ekzekutiv të saj. Duke pasur fuqinë për të kontrolluar kalendarin romak, ai kryente të gjitha ceremonitë fetare dhe emëronte zyra të ulta fetare dhe oficerë. Thuhet se Romuli vetë i themeloi augurët dhe besohet të ketë qenë auguri më i mirë i të gjithëve. Në të njëjtën mënyrë, Mbreti Numa Pompilius krijoi pontiferët dhe përmes tyre zhvilloi themelet e dogmës fetare të Romës.
Kryelegjislator
Nën mbretërit, Senati dhe Asambleja Kuriate kishin shumë pak fuqi dhe autoritet. Ata nuk ishin të pavarur pasi u mungonte e drejta për t'u takuar së bashku dhe për të diskutuar çështjet e shtetit në mënyrë të pavarur. Ata mund të thirreshin së bashku vetëm nga mbreti dhe mund të diskutonin vetëm gjërat që mbreti shtronte para tyre.
Ndërsa Asambleja Curiate kishte fuqinë për të miratuar ligje që ishin paraqitur nga mbreti, Senati ishte praktikisht një këshill nderi. Mund ta këshillonte mbretin për veprimet e tij por në asnjë mënyrë nuk mund ta pengonte atë të vepronte. E vetmja gjë që mbreti nuk mund të bënte pa miratimin e Senatit dhe Asamblesë Kuriate ishte të shpallte luftë kundër një vendi të huaj.
Kryegjyqtar
Imperiumi i mbretit i jepte fuqi ushtarake dhe e kualifikoi atë të jepte gjykim juridik në të gjitha rastet si kryetari i gjykatës së Romës. Megjithëse ai mund të caktonte pontiferë të vepronin si gjyqtarë të vegjël në disa raste, ai kishte autoritet suprem në të gjitha rastet e paraqitura para tij, si civile ashtu edhe kriminale. Kjo e bëri mbretin suprem në kohë lufte dhe paqe. Ndërsa disa shkrimtarë besonin se nuk kishte apel kundrejt vendimeve të mbretit, të tjerë besonin se një propozim për apel mund të paraqitej para mbretit nga çdo patric gjatë një mbledhjeje të Asamblesë Kuriate.
Për të ndihmuar mbretin, një këshill e këshillonte atë gjatë gjithë gjyqeve, por ky këshill nuk kishte fuqi të kontrollonte vendimet e mbretit. Gjithashtu, dy detektivë kriminalë (Quaestores Parricidi) emëroheshin nga ai, si dhe një gjykatë penale dy-vetëshe (Duumviri Perduellionis) e cila mbikqyrte raste të tradhtisë. Sipas Livit, Lucius Tarquinius Superbus, mbreti i shtatë dhe i fundit i Romës, gjykoi çështjet kriminale kapitale pa këshillat e këshilltarëve, duke krijuar kështu frikë midis atyre që mund të mendonin ta kundërshtonin.