cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karol Viktor, Princi trashëgimtar i Shqipërisë
Princi trashgimtar i Shqipërisë
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Karol Viktor shërbeu si oficer në ushtrinë gjermane në Rumani, dhe në vjeshtën e 1941 ka pasur spekulime se gjermanët, të cilët kishin pushtuar Jugosllavinë, duke përfshirë pjesën veriore të Kosovës, do të përdorin atë për tubim të shqiptarëve. Kjo gjë kishte shqetësuar Ministrit të Jashtëm të Italisë, kontin Ciano, në atë masë sa që në nëntor 1941, ai e ka akuzuar Gjermanët me qëllim për të ndërtuar një shtet të ri shqiptar, të udhëhequr nga Princi Carol Viktor, e cila do të jetë anti-italiane dhe milicia e të cilit  do të marrë betimin direkt me Hitlerin. Frikësimi i Cianos duket të jetë pak i vërtetë, gjermanët dhe princi nuk kishin ambicie të tilla (Fischer, Shqipëria gjatë Luftës, 1939 - 1945, faqe 86).
Pas vdekjes së babait të tij, më 18 prill 1945 në Predeal, pranë Sinaia, në Rumani, ai u bë Kreu i Shtëpisë mbretërore të Shqipërisë (Wied) dhe mabjti kreu i Urdhrit Mjeshtër i Madh dhe Urdhrit të Shqiponjës se Zezë edhe pse ai nuk ka bërë ndonjë kërkesë publike  për fronin e Shqipërisë. Më pak se një vit pas vdekjes së të atit, të dy xhaxhallarët e tij Frederick William (6. Fürst zu Wied) dhe Victor, ish-ambasador i Gjermanisë në Suedi (1933 -1943) vdiqën. Edhe në vitin 1945, xhaxhai i tij Günther (5. Fürst von Schönburg-Waldenburg), ishte shpronësuar, pa kompensim dhe internuar në ishullin Rügen (Sächsische Biografie). Motra e tij, Princesha Marie Eleonore, Princesha e Shqipërisë (Prinkësh unë Shquipëria) vdiq në një kampin komuniste të internimit në Miercurea Ciuc, Rumani, më 29 shtator të vitit 1956, pa trashëgimtar.
Në vitin 1952, Karol Viktor shkroi një hulumtim biografik të tijin si eksplorues gjerman, etnolog dhe natyralist Maximilian të Wied (Procedura e 30 Kongresit Ndërkombëtar të Americanists, të mbajtur në Kembrixh, faqe 193 - 194). Më vonë ai shkroi "Maximilian Prinz zu Wied, qasja Leben und seine Reisen" në Maximilian Prinz zu Wied, unveröffentliche Bilder und Handschriften zur Völkerkunde Brasiliens, Josef Röder dhe Herman Trimborn (redaktorët), Bonn, Ferdinand Dümmler, 1954), faqe 13 – 25.
Në vitin 1960, Carol Viktor në Mynih themeloi shoqërinë "Freunde des Balletts", për të cilën ai ishte president, që nga themelimi i saj në vitin 1956 (Der Spiegel 19/1960). Një vit më pas ai botoi librin: "Königinnen des Balletts: Zweihundert Jahre europäisches Ballett".
Martesa
Carol Victor dhe Eileen jetuan në Cheyne Ecin, Chelsea, Londër.
Carol Viktor vdiq shtatë vjet më vonë pa trashëgimtar, në Mynih. Ai u varros në Neuwied.
Ardara
Ardara (Àldara) është komunë e Italisë në Provinca e Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 38.19 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 296 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 782 banorë.
Baignes
Baignes është një komunë në Francë. Baignes bën pjesë në departamentin Haute-Saône të rajonit Bourgogne-Franche-Comté. Komuna ka një popullsi prej 102 banorë dhe sipërfaqe 2.87 km².
Duart e kryqëzuara
Duart e kryqëzuara ndonjëherë referohet si “gjest i shqiponjës” është simbol përdorur nga shqiptarët në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni dhe në rajonet tjera ku banojnë shqiptarët. Ky gjest do të thotë ilustrimi i shqiponjës me dy koka e cila është imazh i flamurit të Shqipërisë.
Libri "Besa, feja ime, e fëmijëve të mi dhe e bujarëve shqiptarë" trajton konceptet "Besë", "Bujar", "Bujar shqiptar", "Faltorja e Bujarëve Shqiptarë" përmes poezive që nga koha e Rilindjes Kombëtare deri në ditët tona dhe me hartimin e Faltores së Bujarëve Shqiptarë.
Ky gjest shpesh përdoret nga lojëtarët e kombëtarja e Shqipërisë ku festojnë pas çdo goli ose pas lojës së fituar. Poashtu shqiptarët nga klubet tjera përdorin këtë gjest. Gjesti ka gjetur në mbarë botën apel dhe është kryer nga sportistët të famshëm si Mike Tyson apo ylli portugez i futbollit Pepe. Gjithashtu është paraqitur si formë e skulpturës në Kopshtin Botanik Montreal..
Kupa Botërore 2018
Në ndeshjen e 22 qershorit 2018, dy futbollistë zviceranë me prejardhje shqiptare Granit Xhaka dhe Xherdan Shaqiri festuan golat e tyre duke bërë këtë gjest në ndeshjen kundër Serbisë dhe u gjobitën më pas nga FIFA "për sjellje josportuese në kundërshtim me parimet e rregullave të lojës”..
Norika Sefa
Norika Sefa është një regjisore, skenariste dhe montazhere kosovare, që jeton në Pragë. Debutimi i saj në filmin e metrazhit të gjatë ishte me filmin artistik Në kërkim të venerës (2021), i cili fitoi një çmim special të jurisë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Roterdam.
Jeta dhe puna
Ajo ka një diplomë master nga FAMU Pragë. Në filmat e saj, ajo shpesh bashkon fiksionin dhe dokumentarin. Norika së fundmi është ftuar të anëtarësohet në Akademinë Evropiane të Filmit.
Desde arriba (2020) është një dokumentar hibrid i realizuar nën drejtimin e Werner Herzog në xhunglën peruane.
Në kërkim të Venerës
Në kërkim të Venerës (Looking for Venera) (2021) është filmi debutues artistik i Sefës. Filmi është një dramë e arritjes së moshës madhore e xhiruar në Kosovë me një ansambël të përbërë kryesisht nga jo-aktorë. Ajo ka dashur të tregojë një foto të Kosovës larg stereotipeve ekzotike.
Filmi është bashkëprodhim i Qendrës Kinematografike të Kosovës dhe Maqedonisë. Filmi është xhiruar në një qytet të vogël në Kosovë, në kufi me Maqedoninë. Filmi u shfaq premierë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Roterdam, duke fituar një çmim special të jurisë në konkursin Tiger. Norika aktualisht është duke zhvilluar filmin e saj të ardhshëm të metrazhit të gjatë në Kosovë.
Shoqata e Shkrimtarëve të Vojvodinës
Shoqata e Shkrimtarëve të Vojvodinës është një shoqatë e shkrimtarëve të Vojvodinës, e cila mbledh të gjithë shkrimtarët e të gjitha gjuhëve zyrtare të pakicave kombëtare në Vojvodinë.
Përmbledhje
Shoqëria ka mbi 490 anëtarë, nga të cilët rreth shtatëdhjetë janë përkthyes letrarë. Një pjesë e veçantë e shkrimtarëve të Vojvodinës u nda nga Shoqata e Shkrimtarëve të Serbisë në vitin 1966 dhe në vitin 1976 u formua Shoqëria e Shkrimtarëve dhe Përkthyesve Letrarë të Vojvodinës. Selia e Shoqatës është në rrugën Braçe Ribnikar nr. 5. në Novi Sad.
Kryetar aktual i saj është Dr. Nikola Strajnić, profesor universitar, poet dhe eseist, nënkryetarë janë Jovan Zivlak, poet dhe eseist dhe Janoš Banjai, kritik dhe eseist.
Shoqata është organizatore e ngjarjeve të rëndësishme letrare që kanë kontribuar shumë në kulturën e rajonit (Kolonia letrare në Çortanovci, karvane letrare, promovime letrare, Kongresi i Shkrimtarëve të Jugosllavisë), iniciator dhe botues ose bashkëbotues i botimeve letrare shumëgjuhëshe.
Shoqëria e Shkrimtarëve të Vojvodinës nxori revistën " Zlatna greda " (2001), e cila merret me letërsinë, artin dhe teorinë e letërsisë. Kryeredaktor i “Zlatna greda” është Jovan Zhivlak.
Festivali Ndërkombëtar Letrar i Novi Sadit u themelua në vitin 2006, në të cilin ndahet Çmimi Ndërkombëtar i Novi Sadit për Letërsinë. Fituesit e mëparshëm janë Christoph Meckel, një poet i famshëm gjerman, Jean-Pierre Fay, një poet, prozator dhe filozof nga Franca dhe Ben Okri, një prozator dhe poet nga Nigeria, i cili jeton në Angli.
Qëllimet e Shoqërisë
Qëllimet kryesore të Shoqatës së Shkrimtarëve të Vojvodinës:
Çmimet
Që nga themelimi i saj, ajo ka dhënë çmimin Branko për librin më të mirë me poezi të parë të botuar në serbisht nga një autor nën moshën 29 vjeç, i cili ishte një nga çmimet më prestigjioze letrare për poetët e rinj në Jugosllavi. Fituesi i parë i këtij çmimi në vitin 1954 ishte Vasko Popa.
Clarke Griffin
Clarke Griffin është një personazh i trilluar nga seria e romaneve amerikane të zhanrit post-apokaliptik, The 100 nga Kass Morgan, dhe seritë televizive me të njëjtin emër në The CW. Ajo është personazhi kryesor si në romane ashtu edhe në seriale televizive, rolin e së cilës e luan Eliza Taylor. Clarke ishte një nga njëqind personat origjinalë të dërguar në Tokë për të provuar nëse ishte përsëri e banueshme pasi një apokalips bërthamor e shkatërroi atë gati një shekull më parë.
Fjalët e përbëra
fjali te perbera ose konpozitat
hekurudhë(hekur+udhë) kryeqytet(krye+qytet)
Baignes-Sainte-Radegonde
Baignes-Sainte-Radegonde është një komunë në Francë. Baignes-Sainte-Radegonde bën pjesë në departamentin Charente të rajonit Akuitania e Re. Komuna ka një popullsi prej 1326 banorë dhe sipërfaqe 31.22 km².
Arsure-Arsurette
Arsure-Arsurette është një komunë në Francë. Arsure-Arsurette bën pjesë në departamentin Jura të rajonit Bourgogne-Franche-Comté. Komuna ka një popullsi prej 90 banorë dhe sipërfaqe 12.56 km².
Live Acoustic (Dua Lipa)
Live Acoustic është një shfaqje e zgjatur (EP) akustike dhe e drejtpërdrejtë nga këngëtarja angleze Dua Lipa, e lëshuar më 8 dhjetor 2017 përmes shkarkimit dhe transmetimit digjital. EP përfshin kopertinat live, akustike të këngëve nga Amy Winehouse, Etta James dhe The Beatles, si dhe një version akustik të pianos live të tekes së Lipës, "New Rules". Kopertinat e Lipës të "I Do Rather Go Blind", "Tears Dry on Their Own" dhe "Golden Slumbers" u publikuan të gjitha më herët në vitin 2017 në YouTube, por nuk ishin në dispozicion për pakicë derisa të futeshin në EP. Lipa lëshoi EP si surprizë për të festuar festat e fundvitit.
Barn Stark
thumb|[[Isaac Hempstead Wright në rolin e Bran Stark]] Mbreti Bran I the Broken, i lindur Brandon Stark dhe i njohur zakonisht si "Bran", është personazh fiktiv që paraqitet në romanin A Song of Ice and Fire, si dhe përshtatja televizive Game of Thrones. Bran është fëmija i katërt dhe djali i dytë i Eddard dhe Catelyn Stark. Bran është një warg dhe një greenseer duke shërbyer nën si Three-Eyed Raven, duke përdorur dhuratat e tij të mbinatyrshme në luftën kundër Mbretit të Natës dhe Walkers White në të cilën të jetuarit përfundimisht dalin fitimtarë. Pas vrasjes së Daenerys Targaryen në duart e Jon Snow, Bran u zgjodh për t'u ngjitur në fron me një tubim të zotërinjve të mëdhenj perëndimorë dhe zonjave. Ëndrra e Bran është të bëhet kalorës i Kingsguard dhe hobi i tij i preferuar është të ngjitet në Winterfell.
Në serialin Game of Thrones, Bran portretizohet nga Isaac Hempstead Wright.
Aftësitë
Bran Stark është një nga disa personazhe të njohur që posedon aftësi magjike. Ai gjithashtu e ka treguar veten të jetë një nga përdoruesit më të mëdhenj, pothuajse më të fuqishëm të magjisë njerëzore në Game of Thrones.
Shenjat e kohës
Shenjat e kohës, libër i autorit Qerim Lita, Botuar në Shkup nga Konica Press, në vitin 2019, faqe libri 404, ISBN 978-608-4639-12-1
Xhenovia
thumb|Flamuri i Xhenovias Xhenovia (Anglisht: Genovia) është një principatë e vogël fiktive në librin dhe filmin Ditari i Princeshës. Ndodhet midis Francës dhe Italisë, shpesh krahasuar me Monakon. Xhenovia ka rreth 50,000 banorë.
Gjeografia
Xhenovia ndodhet midis Francës dhe Italisë me një bregdetar të gjatë mesdhetar dhe Alpet në kufirin tjetër të vendit. Vendi ka shumë kodra, për rritjen e ullinjve, kulture bujqësore. Vija bregdetare ka të vetmin rërë të bardhë në rivierën - ndonëse Monako importohet.
Klima
Xhenovia ka një klimë të butë - është gati gjithmonë me diell. Temperatura është 75°C gjatë gjithë vitit.
Ekonomia
Monedha e Xhenovias është frangu xhenovian. Megjithëse Genovia është anëtare e Bashkimit Evropian dhe me sa duket do të përdorë Euro, është e mundur që ata të kenë një përjashtim dhe në vend të kësaj, ndërsa vazhdojnë të lëshojnë monedhën e tyre. Monedha e Xhenovias ka monarkin mbretëror mbi to. Monedha me Princi Phillipe ka një portret të tij kur ai së pari mori fronin me flokë dhe mustaqe.
Xhenovia ka një nga produktet më të larta kombëtare bruto në Bashkimin Evropian.
Banorët e vendit nuk paguajnë taksa mbi të ardhurat dhe taksat e ulëta të biznesit. Familja mbretërore është plotësisht financiarisht e pavarur dhe nuk financohet nga taksapaguesit.
Tempulli i Tretë
parapamje|Shkatërrimi i tempullit të Jeruzalemit, nga Francesco Hayez. Tempulli i Tretë (hebraisht: בֵּית הַמִּקְדָּשׁ הַשְּׁלִישִׁי‎, Bēṯ hamMīqdāš hašŠlīšī, përkth.  'Shtëpia e tretë e Sanctum'), i referohet një tempulli të rindërtuar hipotetik në Jeruzalem. Ai do të pasonte Tempullin e Solomonit dhe Tempullin e Dytë, i pari ishte shkatërruar gjatë rrethimit babilonas të Jeruzalemit në shek. 587 pes dhe ky i fundit u shkatërrua gjatë rrethimit romak të Jeruzalemit në vitin 70 të es. Edhe pse ai mbetet i pandërtuar, nocioni dhe dëshira për Tempullin e Tretë është i shenjtë në judaizëm, dhe veçanërisht në judaizmin ortodoks; parashikohet si vendi më i shenjtë i adhurimit për hebrenjtë. Bibla hebraike thotë se profetët hebrenj kërkuan që ndërtimi i saj të përmbushej përpara, ose së bashku me, Epokën Mesianike. Ndërtimi i Tempullit të Tretë luan gjithashtu një rol të madh në disa interpretime të eskatologjisë së krishterë.
Xhenovia
Turizmi
Të ardhurat kryesore të Xhenovia janë nga turistët dhe industria e turizmit. Për shkak të të ardhurave të konsiderueshme nga industria turistike dhe tatimit të moderuar të biznesit, qytetarët individualë të Xhenovias nuk paguajnë taksa mbi të ardhurat. Të ardhurat nga turizmi u zhytën pasi anijet e lundrimit u ndaluan të dilnin në gji. Xhenovia gjithashtu ka kazino të shumta që lulëzojnë për shkak të turistëve. Pjesa më e madhe e të ardhurave nga turizmi vjen nga kazinotë. Recesioni global i vitit 2008 e goditi rëndë Xhenovinë, duke zvogëluar turizmin, të cilat çuan në Princesha Mia duke konvertuar Kazino dhe Hotelin Princi Kristoffe në Qendrën Shëndetësore dhe Wellness të Gjenovës Mbretërore. Ndërsa kjo ndihmon, Xhenovia vazhdon të ketë turizëm më të ulët se sa ai para recesionit.
Tempulli i Tretë
Midis hebrenjve fetarë, pritja e një projekti përfundimtar të së ardhmes, i përqendruar rreth ndërtimit të Tempullit të Tretë në Malin e Tempullit në Qytetin e vjetër të Jerusalemit, ka qenë një temë kryesore që, në Izrael, është përkrahur gjithashtu si një motiv ideologjik. Megjithatë, nocioni i Tempullit të Tretë është kundërshtuar nga myslimanët për shkak të ekzistencës së Kupolës së Shkëmbit, e cila u ndërtua nga Kalifati Umajad në majë të vendit të Tempullit të Solomonit dhe Tempullit të Dytë; Tensionet midis hebrenjve dhe myslimanëve mbi Malin e Tempullit janë bartur politikisht si një nga pikat kryesore të konfliktit izraelito-palestinez, dhe zona ka qenë gjithashtu një temë e debatit të rëndësishëm në procesin e paqes izraelito-palestineze. Shumica e komunitetit ndërkombëtar është përmbajtur nga njohja e çdo sovraniteti mbi Jeruzalemin për shkak të pretendimeve territoriale konfliktuale midis Izraelit dhe Autoritetit Kombëtar Palestinez, pasi të dyja palët e kanë pohuar atë si kryeqytetin e tyre.
Llozana (Bojnik)
Llozanë (serbisht: Лозане/Lozane) është fshat në komunën e Bojnikut, Serbi.
Laicizmi në Shqipëri
parapamje|200x200px|[[Vaso pashë Shkodrani]] Laicizmi në Shqipëri kanë histori të gjatë.
Shqipëria ka qenë shtet laik që prej themelimit në 1912 edhe pse ka pasur shumë ndryshime sistemesh politike. Përgjatë shekullit të 20-të pas pavarësisë (1912), qeveritë demokratike, monarkike dhe më vonë totalitare komuniste ndoqën politika për shekullarizimin sistematik të kombit dhe kulturës kombëtare. Koncepti shqiptar i laicizmit ka ndikime të forta nga koncepti francez.
Aktualisht Shqipëria është një republikë parlamentare laike, ku shteti garanaton lirinë e besimit. Kushtetua njeh barazinë e komuniteve fetare dhe shteti është neutral në çështjet fetare.
Periudha Osmane
Përgjatë periudhës Osmane, shqiptarët ishin të ndarë në fe sipas sistemit osman të "miletit", ku myslimanët përdornin sheriatin ndërsa të krishterët përdornin ligjin kanonik. Nacionalizmi shqiptar që prej pikënisjes kërkonte që të kapërcente ndarjet fetare të myslimanëve suni, të krishterëve ortodoksë, bektashinjëve dhe të katolikëve pasi feja përdorej nga osmanët për t'i përçarë. Sipas ultranacionalistëve shqiptarë përçarjet sektare dhe fanatizmi fetar ishin të huaja për kulturën shqiptare, ndaj dhe promovuan atë që disa historianë e quajnë "'fenë civile' të shqiptarisë". Poezia e famshme e Pashko Vasës iu drejtohej shqiptarëve o "E mos shikoni kisha e xhamia: Feja e shqyptarit asht shqyptaria! "
Pavarësia dhe periudha zogiste
majtas|parapamje|170px|[[Mbreti Zogu I|Mbreti Zog mbështeti politika të forta laike]] Pasi Shqipëria u bë e pavarur në 1912, qeveria vendosi që sistemi i vjetër osman i ligjeve do vazhdonte të ishte në fuqi deri sa qeveria të kalonte ligje të reja. Por u vendos që kadiu fetar do trajtonte vetëm çështje të lidhura me fenë, ndërkohë që çështjet civile do procedoheshin nga gjykatat shtetërore. Kushtetuta shqiptare e 1920 nuk kishte një fe zyrtare dhe kishte një ndarje midis shtetit dhe komuniteteve fetare brenda konceptit të lirisë fetare.
Në 1928 erdhi në fuqi kushtetuta e re që e shpalli Zogun mbret dhe e shfuqizoi tërësisht sheriatin (ligjin islam), ligjin kanonik dhe Kanunin. Në vend të tyre u vendos një kod civil i bazuar në atë zviceranin, siç bëri Mustafa Qemal Ataturku më para në të njejtën dekadë. Kushtetuta e re shpalli:
"Shteti shqiptar nuk ka fe zyrtare. Të gjitha fetë dhe të gjithë besimet respektohen dhe garantohet ushtrimi i lirë i tyre. Feja në asnjë mënyrë nuk mund të shërbejë si ndalesë ose pengesë juridike e çdo lloji. Feja dhe besimet nuk mund të përdoren në asnjë mënyrë për realizimin e synimeve politike."
Rrjedhimisht parimet e politikës fetare të shtetit shqiptar do ishin: laiciteti i shtetit, liri fetare, barazi e feve dhe nënshtrimin e tyre ndaj shtetit.
Në një kongres të vitit 1929, Komuniteti Mysliman nën trysninë e qeverisë dekretoi se vetëm gjuha shqiptare do ishte gjuha e fesë dhe që shumica e xhamive do mbylleshin.
Nga viti 1933 deri në 1936 të gjitha shkollat private u ndaluan, diçka që praktikisht do të thoshte se shkollat katolike s'mund të vepronin në Shqipëri. Qeveria e Zogut u detyrua të tërhiqej pas presionit italian dhe ndërkombëtar.
Pushtimi Italian dhe Gjerman
Marrëdhëniet midis shtetit dhe komunitet fetare u përmirësuam pas pushtimit të 1939, pasi si italianët dhe gjermanët donin të kishin marrëdhënie të mira me komunitetet fetare në Shqipëri. Përgjatë pushtimit një sasi e kufizuar e mësim-besimit u mbarëvajt edhe pse të reduktuara.
Periudha komuniste
Përgjatë periudhës komuniste, Shqipëria kaloi nga një shtet laik në një shtet që në 1967 ndaloi tërësisht çdo praktikë publike të fesë edhe pse një sasi e praktikës private mbijetoi. Enver Hoxha shfrytëzoi poezinë e Pashko Vasës "O moj Shqypni" dhe e zbatoi vargun "feja e shqiptarit është shqiptaria!" tekstualisht si politikë shtetërore. Regjimi komunist shpalli se e vetmja fe e shqiptarëve do ishte shqiptaria.
1946-1967
Reforma agrare e gushtit të 1946 shtetëzoi shumicën e pronave të institucioneve fetare duke përfshirë dhe pronat e manastireve si dhe të urdhërave fetarë. Shumë klerikë dhe besimtarë u dënuan, torturuan dhe u ekzekutuan. Të gjithë klerikët katolikë të huaj u dënuan nga Shqiëria. Komunitetet fetare apo degët e tyre që e kishin qendrën jashtë shtetit (si Jezuitët apo Franceskanët) u urdhëruan që të ndalonin aktivitetet e tyre në Shqipëri.
Institucionet feare ishin të ndaluara që të kishin të bënin me arsimin e të rinjëve sepse arsimi u bë e drejtë ekskluzive e shtetit. Të gjitha komunitetet fetare e kishin të ndaluar që të kishin prona dhe që të mbanin institucione bamirëse dhe spitale. Gjatë periudhës komuniste taktikat e shtetit në lidhje me fenë kishin varacione taktike, por qëllimi i përgjithshëm ishte që të zhdukej e gjithë feja e organizuar në Shqipëri. Përgjatë 1945 dhe 1953 numri i priftërinjëve u reduktua drastikisht ndërkohë që numri i kisha re nga 253 në 100 dhe besimtarët katolikë u stigmatizuan si fashistë.
Ndalimi i plotë i fesë duke filluar në 1967
Duke filluar në 1967 autoritetet shqiptare filluan një fushatë që për të zhdukur jetën fetare në Shqipëri. Pavarësisht se pati ankesa, madje dhe nga anëtarë të Partisë së Punës, deri në fund të 1967-ës të gjitha xhamitë, teqetë, kishat, manastiret dhe institucionet e tjera fetare u mbyllën ose u konvertuan në magazina, palestra, qendra kulturore për të rinjtë apo punishte. Deri maj të 1967 institucionet fetare ishin detyruar të dorëzonin 2,169 objekte fetare. Revista kulturore "Nëndori" e raportoi ngjarjen duke thënë se rinia kishte krijuar "shtetin e parë ateist në botë." Një nga qendrat kryesore për propagandën anti-fetare ishte Muzeu Kombëtar i Ateizmit në Shkodër, një qytet që shihej nga qeveria si më fetari.
Parimet kushtetuese
Kushtetuta aktuale shqiptare (e 1998) përcakton se:
Simbolet fetare në shkollë
Qeveria shqiptare në 2011 donte të kalonte një ligj të ri arsimi që do ndalonte simbolet fetare në shkollë. Kjo solli debate të reja mbi laicitetin e arsimit si dhe të mundësisë për diskriminim fetar pasi ligji do mund të ndalonte hixhabin. Qeveria e hoqi atë pjesë të ligjit që do ndalonte simbolet fetare pas kundërshtimit të komuniteteve fetare.
Alhaurín de la Torre
Alhaurín de la Torre është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Valle del Guadalhorce, të provincës Málaga, në Andalusia. Alhaurín de la Torre ka 35832 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 83 km2.
Baigneux-les-Juifs
Baigneux-les-Juifs është një komunë në Francë. Baigneux-les-Juifs bën pjesë në departamentin Côte-d'Or të rajonit Bourgogne-Franche-Comté. Komuna ka një popullsi prej 258 banorë dhe sipërfaqe 12.47 km².
Xhemijeti, dokumente për veprimtarinë politike të Xhemijetit,
Xhemijeti, dokumente për veprimtarinë politike të Xhemijetit, libër i autorit Skender Hasani, Botuar në Shkup nga Logos-A, në vitin 2017, faqe libri  272. ISBN 978-9989-58-695-8.
Badesi
Badesi (Badèsi) është komunë e Italisë në Provinca e Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 31.3 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 102 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.849 banorë.
Lista e binjakëzimeve në Serbi
Më poshtë kemi listën e qyteteve në Finlandë që kanë gjëra të njëjta me komunitetet e vendeve tjera. Lista përfshin gjitashtu fshatrat, qytetet, distriktet, qarqet etj.
Arsy
Arsy është një komunë në Francë. Arsy bën pjesë në departamentin Oise të rajonit Picardie. Komuna ka një popullsi prej 776 banorë dhe sipërfaqe 7.27 km².
Kenan Evren
Ahmet Kenan Evren (7 korrik 1917 - 9 maj 2015) ishte një politikan dhe oficer ushtarak turk, i cili shërbeu si presidenti i shtatë i Turqisë nga viti 1980 deri në 1989. Ai mori detyrën duke udhëhequr grushtin ushtarak të 1980-ës.
Më 18 qershor 2014, një gjykatë turke e dënoi atë me burgim të përjetshëm dhe prishjen e gradës së tij ushtarake në rreshter, nga gjenerali i ushtrisë, për udhëheqjen e grushtit të shtetit ushtarak më 1980, pengimin e demokracisë duke depozituar kryeministrin Süleyman Demirel, shfuqizimin e parlamentit dhe senati dhe shfuqizimi i kushtetutës. Kjo fjali ishte në apel në kohën e vdekjes së tij.
Evren ishte i martuar me Sekine Evren, me të cilën kishte tre vajza Şenay, Gülay dhe Miray. Ai vdiq në një spital ushtarak në Ankara më 9 maj 2015 në moshën 97 vjet.
Biografia
Evren lindi më 1917 në Alaşehir, Perandoria Osmane. Ai ishte me prejardhje shqiptare nga ana e babait që ishte me prejardhje nga Presheva, ndërsa nëna e tij ishte me prejardhje turke bullgare. Pasi shkoi në shkollën fillore dhe shkollën e mesme në Manisa, Balëkesir dhe Stamboll, ai ndoqi shkollën e mesme ushtarake në Maltepe, Ankara. Në vitin 1938, ai mbaroi shkollën e ushtrisë dhe më 1949 në akademinë ushtarake si oficer i shtabit.
Nga viti 1958 deri 1959, ai shërbeu në Brigadën Turke në Kore. Në vitin 1964, ai u gradua në gjeneral. Evren shërbeu në poste të ndryshme si Shef i Ushtrisë. Ai ishte komandanti i degës turke të Operacionit Gladio; Counter-Guerilla, një forcë guerile "qëndruese pas" antikomuniste e vendosur me mbështetjen e NATO-s. Ai u bë Shefi i Shtabit të Përgjithshëm në mars 1978.
Grusht shtetit ushtarak 1980
Vitet që çuan në grusht shteti u karakterizuan si një luftë e ashpër midis të djathtëve dhe të majtëve. Duke shpresuar të shohin një revolucion komunist, krahët e majtë u rebeluan në rrugë; nga ana tjetër, të djathtët nacionalist luftuan përsëri krahët e majtë dhe provokuan zgjimin fetar. Universitetet kishin marrë anët dhe secili ishte bërë seli për të majtët ose të djathtët.
Pas grushtit të shtetit, Kenan Evren u zgjodh si President i Turqisë më 7 nëntor 1982 me miratimin 90% të kushtetutës së re që u paraqit në një referendum të diskutueshëm, duke zëvendësuar kushtetutën më të vjetër e cila, sipas tij, kishte liri shumë "luksoze" për Turqinë.
Evren pezulloi shumë forma të lirive civile dhe të drejtave të njeriut me arsyetimin se ishte e domosdoshme vendosja e stabilitetit. Ai pohoi një admirim të madh për themeluesin e Republikës së Turqisë, Mustafa Qemal Ataturku; megjithatë, ai mbylli shumë institucione të themeluara nga Ataturku dhe shpesh është akuzuar për deformim të sistemit juridik të vendit kundër parimeve të Ataturkut. Gjatë regjimit të tij ushtarak, shumë njerëz u torturuan dhe u ekzekutuan për shkak të bindjeve të tyre politike.
Sipas një raporti për skandalin e Susurluk të vitit 1996, përgatitur nga nënkryetari i Bordit të Inspektimit të Ministrisë Kutlu Savaş, i cituar nga Fondacioni për të Drejtat e Njeriut në Turqi, "fashistët ishin liruar nga burgu në këmbim të 'mbarimit të disa punëve" nën sundimin e Evrenit pas 12 shtator 1980".
The Crowded Room
The Crowded Room është një miniseri televizive amerikane e zhanrit triller psikologjik, krijuar nga Akiva Goldsman dhe frymëzuar nga romani jofiktiv i vitit 1981 The Minds of Billy Milligan nga Daniel Keyes. Tom Holland, Amanda Seyfried dhe Emmy Rossum janë në rolet kryesore, ndërsa Sasha Lane, Will Chase, Lior Raz, Laila Robins dhe Henry Eikenberry kanë role ndihmëse.
Seriali paraqet personazhin Danny Sullivan (Holland) pasi ai u arrestua për përfshirjen e tij në një sulm në Nju Jork në vitin 1979. Danny zbulon jetën e tij përmes një serie intervistash me hetuesen Rya Goodwin (Seyfried) dhe ngadalë i detajon Rya-s dhe audiencës, të kaluarën e tij misterioze që e çoi në incidentin fatal. Përderisa Danny shqyrton në mënyrë retrospektive jetën e tij, ai llogarit me të kaluarën e tij dhe disa momente kryesore, duke e çuar në fund të zbulojë një zbulesë që ia ndryshon jetën.
Xhemijeti, Veprimtaria e organizatës politike Xhemijeti në trevat lindore ( 1919-1925)
Xhemijeti, Veprimtaria e organizatës politike Xhemijeti në trevat lindore ( 1919-1925), libër i autorit Skender Hasani, Botuar në Shkup nga Logos-A, në vitin 2017, faqe libri 216. ISBN 978-9989-58-694-1.
The Crowded Room
Më 9 qershor 2023, The Crowded Room u shfaq premierë me tri episodet e para në Apple TV+. Një nga shtatë episodet e mbetura u publikuan çdo javë deri më 28 korrik 2023.
Publikimi
The Crowded Room dha premierë tri episodet e tij të para më 9 qershor 2023 dhe më pas publikoi një episod në javë deri më 28 korrik
Magashi (Bojnik)
Magash (serbisht: Магаш/Magaš) është fshat në komunën e Bojnikut, Serbi.
Zenel Kelmendi
Zenel Kelmendi (1937, Preshevë) është mjek, profesor universitar dhe rektor i Universitetit të Prishtinës.
Biografia
Prof. Dr. Zenel Kelmendi lindi në Preshevë më 1937. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, kurse të mesmen në Prishtinë. Më 1964 kreu Fakultetin e Mjekësisë në Zagreb. Një vit punoi si mjek në Gjilan, kurse nga viti 1969 erdhi në Prishtinë, kur filloi specializimin nga kirurgjia e përgjithshme dhe vaskulare. Specializimin e kreu në Zagreb dhe pastaj vazhdoi edhe në Pragë dhe Gjenevë. Tezën e doktoratës e mbrojti në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë më 1980. Në vitin 1972 është zgjedhur asistent i kirurgjisë dhe pastaj ka arritur deri te titulli i profesorit ordinar për kirurgji. Ka rreth 50 publikime në revista të ndryshme shkencore. Prej vitit 1991 deri në vitin 1996 ishte dekan i Fakultetit të Mjekësisë në Prishtinë, kurse prej vitit 1997 ishte rektor i Universitetit të Prishtinës “Hasan Prishtina” deri në pension, më 2007.
Banka e Vojvodinës
Banka e Vojvodinës ishte një bankë me seli në Novi Sad, Vojvodinë. Ishte një bankë universale, me funksione bankare tregtare dhe investuese. Në dhjetor 2017, ajo u bë anëtare e OTP Bank Group dhe u bashkua me OTP banka Srbija, e cila më vonë ndryshoi emrin në Vojvođanska banka.
Historia
Më vonë, gjatë viteve 1990, Banka filloi të hapë më shumë degë në Serbinë Qendrore, Banja Luka (në Republika Srpska ) dhe në Podgoricë ( Mali i Zi). Dega në Banja Luka u bë një bankë e pavarur me pjesën më të madhe të kapitalit në pronësi private. Vojvodjanska banka ishte bashkëthemeluese dhe aksionare e VB Banja Luka.
2006–2017
Në shtator 2006, Banka Kombëtare e Greqisë bleu 99.44% të kapitalit të Vojvođanska banka për 385 milionë euro. Në tregun serb të bankave me pakicë, është i pari në kursimet në dinarë serb, i treti në kursime në valutë dhe i pari sipas numrit të kartave VISA të lëshuara – mbi 430,000.
2017–2019
Në dhjetor 2017, OTP banka Srbija bleu 100% të aksioneve të Vojvođanska banka nga Banka Kombëtare e Greqisë. Në maj 2019, procesi i integrimit të OTP banka Srbija dhe Vojvođanska banka u finalizua dhe OTP Bank si pronare e shumicës vendosi të operojë me emrin Vojvođanska banka në tregun serb, duke ndryshuar zyrtarisht emrin "OTP banka Srbija".
Degët
Që nga viti 2017, banka kishte gjithsej 104 degë në 80 qytete në të gjithë Serbinë.
Logot
Logoja e parë e Vojvođanska Bank është projektuar në vitin 1962. Ai përmbante dy shkronjat e mëdha latine V dhe B si forma gjeometrike, ku shkronja V kishte formën e paralelogramit dhe shkronja B kishte formën e dy gjysmave të rrethit. Kjo logo e Bankës ka qenë në përdorim deri në vitin 1973. Nga viti 1973, logoja e Vojvođanska banka përmbante dy shkronja të vogla latine v dhe b, ku shkronja v ishte më e vogël se shkronja b dhe shkronja e parë vendosej mbi shkronjën e dytë. Kjo logo e Bankës ka qenë në përdorim deri në vitin 1992, kur është zëvendësuar logo e ngjashme me shenjën e dollarit amerikan e cila përmban dy shkronjat e mëdha cirilike В dhe Б, ku shkronja В është mbrapsht dhe prek shkronjën Б.
Qendresa Rugovase dhe Sak Faslia Bajraktari i Rugovës ( 1911-1944)
Qendresa Rugovase dhe Sak Faslia Bajraktari i Rugovës (1911-1944), libër me autor Fazli Sh. Muriqi, botimi i dytë, Pejë, Lidhja e Shkrimtarëve të Pejës, 2019, Faqe 362.
Kryetari i Kuvendit të Kosovës
Kryetari i Kuvendit të Kosovës ose Kryeparlamentari i Kuvendit të Kosovës ose Kryetar i Parlamentit është kryesuesi i Kuvendit të Republikës së Kosovës, i cili zgjidhet nga parlamenti gjatë seancës hapëse.
Banari
Banari (Bànari) është komunë e Italisë në Provinca e Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 21.25 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 419 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 580 banorë.
Thelmann (bataljon)
Batalioni Thälmann ishte një pjesë e XI. Brigada së XI. Internationale në Luftën Civile të Spanjës. Ashtu si grupi Thalmann, Centuria Thälmann, edhe bataljoni Thälmann e merr emrin e vet nga Ernst Thälmann, që ishte nga 1925 në 1933 kryetar i Partisë Komuniste të Gjermanisë (KPD), u arrestua në vitin 1933 nga nazistët dhe mbetën të burgosur deri në 1944 kohe e vrasjes së tij.
Alhaurín el Grande
Alhaurín el Grande është një komunë në Spanjë, e vendosur në provincën Málaga, në Andalusia. Alhaurín el Grande ka 23675 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 73.1 km2.
Mojkoci (Bojnik)
Mojkoc (serbisht: Мајковац/majkovac) është fshat në komunën e Bojnikut, Serbi.
Christian Panucci
Christian Panucci (lindur më 12 prill 1973) është një trajner profesionist futbolli dhe ish lojtar i cili është ish trajner i kombëtares shqiptare të futbollit. Gjatë karrierës së tij si futbollist ai luajti si mbrojtës. Një futbollist i shkathët, ai filloi karrierën si mbrojtës i djathtë, por gjithashtu ishte i aftë të luante edhe në të majtë; më vonë në karrierë ai u përshtat si qëndër-mbrojtës, ku një nga arsyet ishte forca e tij në duelet ajërore.
Panucci filloi karrierën si lojtar në vitin 1990 me Genoan, dhe tre vite më vonë firmosi me Milanin, ku fitoi disa trofe, përfshirë dy kampionate dhe UEFA Ligën e Kampioneve në vitin 1994, duke luajtur si mbrojtës i djathtë në finalen e fituar 4–0 ndaj Barcelonës. Pavarësisht se në fillim luajti si rezervë për shkak të prezencës së Paolo Maldinit, Franco Baresit, Alessandro Costacurtas, dhe Mauro Tassottit, që në atë kohë konsiderohej si mbrojtja më e mirë të gjitha kohërave, paraqitjet e tij pozitive në fund i siguruan një vend si titullar; ai gjithashtu fitoi edhe Çmimin Bravo në vitin 1994. Dy vite më vonë, ai ndoqi trajnerin e tij Fabio Capello duke u transferuar tek Real Madridi, duke luajtur si titullar në të djathtë të mbrojtjes, dhe duke fituar La Ligan në vitin 1997. Një vit më vonë ai fitoi edhe Ligën e Kampioneve për herë të dytë. Ai u rikthye në Itali në vitin 1999 për t'u bashkuar me Interin, por kjo përvojë nuk rezultoi e suksesshme për të, duke bërë që ai të largohej në huazim tek Çelsi një sezon më vonë, dhe më pas në Francë tek Monaco si transferim përfundimtar. Panucci firmosi me Romën në vitin 2001, duke u bashkuar sërisht me Capellon, dhe qëndroi atje deri në vitin 2009. Aftësia si udhëheqës dhe përvoja bënë që ai të ishte një lojtar vendimtar në sukseset e ekipit në Coppa Italia në vitet 2007 dhe 2008, si dhe në Supercoppa Italiana. Ai u pensionua në vitin 2010 pasi luajti një sezon me Parmën.
Pas një karriere të suksesshme me ekipin U–21, duke fituar dy Kampionate Evropiane rresht, Panucci u bë pjestar i ekipit të të rriturve, duke luajtur në Lojërat Olimpike 1996, Kupën e Botës 2002, UEFA Euro 2004 dhe UEFA Euro 2008. Ai gjithsej regjistroi 57 paraqitje dhe shënoi katër gola.
Pas pensionimit si lojtar, në vitin 2012 Panucci u punësua si ndihmës trajner i Fabio Capellos në kombëtaren ruse. Tre vite më vonë, ai u zyrtarizua si trajner i Livornos, kurse në vitin 2016 u bashkua me Ternanën. Në korrik 2017, ai u emërua në stolin e kombëtares shqiptare, duke zëvëndësuar bashkëkombasin Gianni De Biasi.
Shqipëria
Më 23 mars 2019, pas disfatës 2–0 në shtëpi ndaj Turqisë në ndeshjen e parë të fushatës kualifikuese të UEFA Euro 2020, FSHF i ndërpreu kontratën Panuccit në mënyrë të njëanëshme. Ai e drejtoi ekipin në 15 ndeshje, duke fituar vetëm katër.
Baignolet
Baignolet është një komunë në Francë. Baignolet bën pjesë në departamentin Eure-et-Loir të rajonit Qendra-Val-de-Loire. Komuna ka një popullsi prej 129 banorë dhe sipërfaqe 10.07 km².
Art-sur-Meurthe
Art-sur-Meurthe është një komunë në Francë. Art-sur-Meurthe bën pjesë në departamentin Meurthe-et-Moselle të rajonit Lorraine. Komuna ka një popullsi prej 1294 banorë dhe sipërfaqe 11.47 km².
Bosnja: Një pikëpamje nga Tirana
Bosnja: Një pikëpamje nga Tirana, është libër i Autorit Shaban Murati. Botuar nga Alsar Tiranë, 2019, faqe 292. ISBN 978-9928-243-55-3
Lugina e Pollogut
Fusha e Pollogut gjendet në pjesën veriperëndimore të Maqedonisë së Veriut, pranë kufirit me Kosovën me një sipërfaqe prej rreth 400 km².dhe shtrihet në drejtimin veri-jug në drejtimin meridian. Ai ndahet në Pollog të Sipërme dhe të Ulët. Tetova dhe Gostivari janë qytetet më të populluara në këtë luginë dhe shqiptarët formojnë shumicën etnike në rajon. parapamje|Lugina e Pollogut Rajoni i Pollogut emertohet sipas luginës
Benetutti
Benetutti (Benetùtti) është komunë e Italisë në Provinca e Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 94.45 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 406 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.862 banorë.
Moda italiane
parapamje|Dyqani Prada, një nga firmat më të njohura të modës italiane parapamje|Milan Fashion Week Italia është një nga vendet kryesore për dizajnimin e modës, përkrah Francës, Shteteve të Bashkuara dhe Mbretërisë së Bashkuar. Moda ka qenë gjithmonë një pjesë e rëndësishme e jetës kulturore dhe shoqërisë së vendit, dhe italianët janë të njohur për vëmendjen e tyre të veshjes mirë; "la bella figura", ose përshtypja e mirë, mbetet tradicionale.
Moda italiane u bë e dukshme gjatë shekujve 11-16, kur zhvillimi artistik në Itali ishte në kulmin e tij. Qytetet si Roma, Palermo, Venecia, Milano, Napoli, Firence dhe Vicenza filluan të prodhonin mallra luksoze, kapele, kozmetikë, bizhuteri dhe pëlhura të pasura. Nga shekulli i 17-të deri në fillim të 20-të, moda italiane humbi rëndësinë dhe shkëlqimin e saj dhe trendet kryesore e Evropës u bë Franca, me popullaritetin e madh të modës Franceze ; kjo është për shkak të veshjeve luksoze të cilat u krijuan për oborrtarët e Louis XIV. Sidoqoftë, që nga sojet e modës 1951–53 të mbajtura nga Giovanni Battista Giorgini në Firence, " shkolla italiane " filloi të konkurrojë me modën e lartë franceze dhe etiketat si Ferragamo dhe Gucci filluan të grindeshin me Chanel dhe Dior. Në vitin 2009, sipas Global Language Monitor, Milano, qendra e Italisë e dizajnit, u rendit kryeqyteti më i lartë i modës në botë, dhe Roma u rendit e katërta, dhe, megjithëse të dy qytetet ranë në renditjen pasuese, në 2011, Firence hyri si kryeqyteti i 31-të botëror i modës. Milani zakonisht konsiderohet të jetë një nga kryeqytetet e modës "katër të mëdha", së bashku me Nju Jorkun, Parisin dhe Londrën; herë pas here, "pesëshja e madhe" përfshin edhe Romën.
Moda italiane është e lidhur me konceptin më të përgjithësuar të " Made in Italy ", një markë malli që shpreh përsosmërinë e krijimtarisë dhe mjeshtërisë. Mallrat luksoze italiane janë të njohur për cilësinë e tekstileve dhe elegancën dhe përsosjen e ndërtimit të tyre. Shumë marka luksoze të larta franceze, britanike dhe amerikane (të tilla si Chanel, Dior, Balmain dhe linja kryesore e Ralph Lauren ) mbështeten gjithashtu në fabrikat artizanale italiane, të vendosura në zona shumë të specializuara në zonën metropolitane të Napolit dhe në qendër- në veri të Italisë ( Toskana, Marche, Veneto dhe Piemonte ), për të prodhuar pjesë të veshjeve dhe aksesorëve të tyre.
Shoqata jofitimprurëse që bashkërendon dhe promovon zhvillimin e modës italiane është Dhoma Kombëtare e Modës Italiane (Camera Nazionale della Moda Italiana), tani e udhëhequr nga Carlo Capasa. Ajo u krijua në 1958 në Romë dhe tani është vendosur në Milano dhe përfaqëson të gjitha vlerat më të larta kulturore të modës Italiane. Kjo shoqatë ka ndjekur një politikë të mbështetjes organizative që synon njohjen, promovimin dhe zhvillimin e modës përmes ngjarjeve të profilit të lartë në Itali dhe jashtë saj. Talenti i modës së re, krijuese promovohet gjithashtu në Itali, si në konkursin vjetor të TIJS (International Talent Support Awards) i stilistëve të rinj në Trieste.
Shtëpitë e modës, dizajnerët dhe markat luksoze italiane
Shembuj të shtëpive kryesore të modës italiane të përqendruara në veshjet për burra dhe veshjet e grave, por edhe aksesorët:
Shembuj të markave kryesore të modës të cilat janë të specializuara kryesisht në veshjet e grave (dhe gjithashtu aksesorët për gratë) janë Agnona (projektuar nga Simon Holloway), Luisa Beccaria, Laura Biagiotti, Blumarine (krijuar nga Anna Molinari ), Chiara Boni la petit, Capucci (drejtuar nga Mario Dice), Alberta Ferretti, Elisabetta Franchi, Giamba (krijuar nga projektuesi Giambattista Valli), Krizia (themeluar nga Mariuccia Mandelli dhe tani drejtuar arti nga Zhu Chongyun), Max Mara (krijuar nga Laura Lusuardi), Miu Miu (themeluar dhe drejtuar nga Miuccia Prada ), Filozofi (drejtuar nga Lorenzo Serafini ), Emilio Pucci, Simonetta Ravizza, Mila Schon dhe Milano me dy binjakë ndërsa shtëpitë luksoze më të rëndësishme që përqendrohen vetëm tek veshjet për burra dhe aksesorët për burra janë Brioni, Canali, Caruso, Corneliani, Lardini, deputeti Massimo Piombo, Stefano Ricci, Ermenegildo Zegna (drejtuar nga Alessandro Sartori ) dhe Pal Zileri (krijuar nga Rocco Iannone).
Disa stilistë italianë drejtojnë disa marka të rëndësishme të modës jashtë Italisë. Riccardo Tisci kishte punuar për shtëpinë luksoze franceze Givenchy për dymbëdhjetë vjet deri në 2017 dhe në 2018 u emërua drejtoresha e re krijuese e Burberry, Maria Grazia Chiuri pas bashkë-drejtimit në Valentino së bashku me Pier Paolo Piccioli tani është drejtoresha e parë krijuese femër ndonjëherë në Dior, Marka franceze e modës Rochas është krijuar nga Alessandro Dell'Acqua, Marco Colagrossi kryeson Ungaro pas disa vitesh nën drejtimin e Fausto Puglisi, Nino Cerruti themeloi shtëpinë e tij të modës me bazë në Paris, Giambattista Valli kryesore e gatshme për të veshur dhe linjat e modës së lartë janë vendosur në Paris dhe Stefano Pilati ishte për gati tetë vjet kreu i stilistit të Saint Laurent.
Italia gjithashtu është shtëpia e shumë revistave të modës, të tilla si Vogue Italia, Vanity Fair, Elle, Glamour, Grazia, Amica, Flair dhe Gioia. parapamje|Modelja Beau Dunn, Vogue Italia, 2012
Marka të tjera italiane të aksesorëve dhe bizhuterive, të tilla si Luxottica (pronar, midis disa markave luksoze të syve, të Ray-Ban dhe Persol ), Marcolin, De Rigo, Safilo, Buccellati, Damiani, Vhernier, Pomellato, Morellato, Officine Panerai dhe Bvlgari janë ndër më e rëndësishmja në botë.
Historia moderne
parapamje| Italianja Catherine de 'Medici, Mbretëresha e Francës. Modat e saj ishin përcaktuesit kryesorë të gjykatave në atë kohë. Moda në Itali filloi të bëhet më në modë në Evropë që nga shekulli i 11-të, dhe qytete të fuqishme të kohës, të tilla si Venecia, Milano, Firence, Napoli, Vicenza dhe Roma filluan të prodhonin rroba, bizhuteri, tekstile, këpucë, pëlhura, zbukurime dhe veshje të hollësishme. Moda italiane arriti kulmin e saj gjatë Rilindjes. Ndërsa Italia njihet gjerësisht si djepi dhe vendlindja e Rilindjes, lulëzoi arti, muzika, arsimi, financa dhe filozofia, dhe së bashku me të, modelet italiane të modës u bënë shumë të njohura (sidomos ato që vishnin Medicis në Firence. Modat e Mbretëreshës Catherine de 'Medici të Francës u konsideruan ndër më modat në Evropë.
Pas një rënieje në shekullin e 17-të deri në mes të shekullit të 20-të, Italia u kthye të ishte kombi kryesor sa i përket modës, dhe Firence ishte kryeqyteti i modës i Italisë në vitet 50 dhe 60 nga parada e parë e modës së lartë në Sala Bianca të Pallatit Pitti në 1952 me emra të tillë si Emilio Schuberth, Emilio Pucci, Vincenzo Ferdinandi, Roberto Capucci, Sorelle Fontana, Simonetta, Germana Marucelli, Eleanora Garnett, Mila Schön, Fausto Sarli, ndërsa Milani udhëhoqi rrugën në vitet 70 dhe 80, me etiketa të reja të atëhershme, të tilla si Armani, Enrico Coveri, Dolce &amp; Gabbana, Gianfranco Ferré, Romeo Gigli, Krizia, Missoni, Moschino, Luciano Soprani, Trussardi dhe Versace dhe hapjen e butikëve të para. Deri në vitet 1970, moda italiane ishte e kushtuar kryesisht për të pasurit dhe të famshmit, pak a shumë si " Haute Couture " franceze. Megjithatë, në vitet 1970 dhe 80, moda italiane filloi të përqendrohej në rroba të gatshme për veshje, të tilla si pallto, xhaketa, pantallona, këmisha, xhinse, kërcyes dhe minifunde. Milani u bë më i përballueshëm dhe elegant për blerësit, dhe Firence u rrëzua nga pozicioni i saj si kryeqyteti i modës italiane dhe u zëvendësua nga Roma, e cila u rrit në rëndësinë e saj si pol i modës së lartë në vend falë krijimeve të Valentino, Fendi, Roberto Capucci, Renato Balestra dhe Gattinoni.
Sot, Milano dhe Roma janë kryeqytetet e modës në Itali dhe janë qendra kryesore ndërkombëtare për krijimin e modës, duke garuar me qytete të tjera si Tokio, Los Angeles, London, Paris dhe New York. Gjithashtu, qytete të tjera të tilla si Venecia, Firence, Napoli, Vicenza, Bolonja, Genova dhe Torino janë qendra të rëndësishme. Rrethet kryesore tregtare të vendit janë rrethi i modës Via Montenapoleone dhe Galleria Vittorio Emanuele ( Milano ), Via dei Condotti ( Romë ) dhe Via de 'Tornabuoni (Firence).
Qytetet
Moda italiane është e dominuar nga Milano, Roma, dhe në një masë më të vogël, Firence, me dy të parat që janë përfshirë në 30 kryeqytetet më të mira të modës në botë. Sidoqoftë, ka shumë qytete të tjera që luajnë një rol të rëndësishëm në modën italiane.
Milano
djathtas|parapamje| Përmes Montenapoleone gjatë periudhës së Krishtlindjes. djathtas|parapamje| Dyqane elegante luksoze, gjatë periudhës së Krishtlindjes, përgjatë Via Pietro Verri afër Via Montenapoleone Më 2014, Milano u konsiderua si kryeqyteti botëror i modës (bazuar në frekuencën e përmendjes në media globale), madje duke tejkaluar Nju Jorkun, Parisin, Romën dhe Londrën. Në vitin 2011, Milani u rendit # 4, prapa Londrës, Nju Jorkut dhe Parisit. Shumë prej markave kryesore të modës italiane, të tilla si Valentino, Versace, Prada, Armani, Dolce &amp; Gabbana, Marni, Iceberg, Missoni, Trussardi, Moschino, Dirk Bikkembergs, Etro dhe Zegna janë aktualisht me seli në qytet. Etiketat ndërkombëtare të modës operojnë gjithashtu dyqane në Milano, duke përfshirë një dyqan kryesor Abercrombie & Fitch i cili është bërë një tërheqje kryesore e konsumatorëve. Milano gjithashtu pret një javë mode dy herë në vit, ashtu si qendrat e tjera ndërkombëtare si Parisi, Londra dhe Nju Jorku. Rrethi kryesor i modës në Milano është " quadrilatero della moda " (fjalë për fjalë, "katërkëndësh i modës"), ku mbahen rrugët më prestigjioze të qytetit (Via Montenapoleone, Via della Spiga, Via Sant'Andrea, Via Manzoni dhe Corso Venezia ). Galleria Vittorio Emanuele II, Piazza del Duomo, Via Dante dhe Corso Buenos Aires janë rrugë dhe sheshe të tjera të rëndësishme tregtare.
Firenzë
parapamje| Butikë luksoze përgjatë prestigjozes Via de 'Tornabuoni të [[Firencia|Firences.]] Firencia nga disa konsiderohet si vendlindja dhe qendra më e hershme e industrisë moderne të modës (pas Luftës së Dytë Botërore) në Itali. "Soirées" Fiorente të fillimit të viteve 1950 të organizuara nga Giovanni Battista Giorgini ishin ngjarje ku disa dizajnerë italianë tani të famshëm morën pjesë në shfaqje në grupe dhe së pari morën vëmendjen ndërkombëtare. Firencia ka shërbyer si shtëpia e kompanisë italiane të modës Salvatore Ferragamo që nga viti 1928. Gianfranco Lotti, Gucci, Roberto Cavalli, Ermanno Scervino, Stefano Ricci, Patrizia Pepe, Enrico Coveri dhe Emilio Pucci u themeluan gjithashtu dhe shumica e tyre janë akoma me seli në Firence. Aktorë të tjerë të mëdhenj në industrinë e modës si Prada dhe Chanel kanë zyra dhe dyqane të mëdha në Firence ose në periferi të saj. Rruga kryesore e bollshme e blerjeve e Firences është Via de 'Tornabuoni, ku shtëpitë kryesore të modës luksoze dhe etiketat e bizhuterive, të tilla si Armani dhe Bulgari, kanë butikët e tyre elegantë. Via del Parione dhe Via Roma janë rrugë të tjera që janë gjithashtu të njohura për dyqanet e tyre të modës në nivele të larta.