cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
KNI Ramiz Sadiku
KNI Ramiz Sadiku, ishte një gazetë javore e Kombinatit Ndërtimor Industrial "Ramiz Sadiku" në Prishtinë. Gazeta ka dalë paralelisht në gjuhën shqipe dhe serbe (kllik-kllak). Në faqet e kësaj gazete kishte lajme nga veprimtaria e ndërmarrjes, politika, aktivitetet kulturore, sportive, etj. Tirazhi i gazetës ishte në 7.000 ekzemplarë. Me ardhjen e Sllobodan Millosheviqit në skenën politike më 1989, kjo gazetë u ndalua, ndërsa kryeredaktori Kadrush Sylejmani dhe i tërë stafi i tij u përjashtua nga puna. Edhe pse gazeta ishte e ndaluar, punëtorët nuk u pajtuan dhe me vetëfinancim e shtypën edhe për një vit deri sa u përjashtuan të gjithë punëtort e kësj ndërmarrje me 3 shtator 1990.
Canakaj
Canakaji është fshat në komunën e Hysgjokajt në Rrethin e Lushnjës.
Bellobradi
Bellobrad është një vendbanim në komunën e Sharrit, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Bardhaj.
Lengnau (AG)
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Hollanda e Jugut
Hollanda e Jugut është një 12 provincat e Holandës me sipërfaqe 3418.5 km² dhe popullsi 3546589 banorë. L'Aia është kryeqendra e provincës.
Masllavica
Masllavicë (greqisht: Μυροβλήτης/Mirovlítis) është fshat në qarkun i Kosturit, Greqi. Përpara vitit 1928, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Μυροσλάβιτσα/Miroslávitsa. Në mes të Luftës së Dytë Botërore dhe Luftës Civile greke, fshati Masllavicë u bë e braktisur dhe nuk u ripopullua me njerëz.
Blaise Pascal
parapamje|150px|Portreti i Blez Paskalit Blaise Pascal (shqiptimi: Blezë Paskal) (19 qershor 1623 - 19 gusht 1662) ishte matematikan, fizikant, dhe filozof francez. Punimet e tij te para ishin ne shkencat e zbatuara dhe ato natyrore, ku ai edhe dha ndihmesat e tij te shquara ne ndertimin e njehsuesve, studimin e lengjeve, dhe qartesimin e koncepteve te trysnise dhe zbrazetise (vakumit), duke plotesuar punen e Evangjelista Torriçelit. Ai ishte nje matematikan i rangut te larte. Paskali ndihmoi ne krijimin e dy fushave te reja te kerkmit. Ai shkroi edhe nje traktat te shquar mbi temen e gjeometrise projektive ne moshen 16 vjecare, dhe pati leter-shkembim me Pierre de Fermat, nga viti 1654 mbi teorine e probabilitetit, duke ndikuar fuqishem zhvillimin e ekonomise moderne dhe shkencave shoqerore.
Pas përjetimit mistik ne vitin 1654, ai braktisi punen e tij shkencore dhe iu perkushtua filozofisë dhe teologjise. Dy veprat e tij te famshme datojne nga kjo periudhe: Lettres provinciales (Letrat provinciale) dhe Pensées (Mendimet). Ai pati nje shendet te lig gjate gjithe jetes se tij, interesat e tij te reja u ndërprenë nga vdekja e tij, dy muaj pas 39 vjetorit te lindjes se tij.
Veprat
Ne Fizikë njesia Paskal Ka Marrur Emrin Sipas
Klementi VI
Papa Klementi VI (Pierre Roger l. 1291, Maumont - v. 6 dhjetor 1352, Villeneuve-lès-Avignon) ishte papa i 198 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më 7 maj 1342 dhe deri më 6 dhjetor 1352. Paraardhës i tij ishte papa Benedikti XII, ndërsa pasardhësi papa Inoçenti VI.
Kantoni Mûr-de-Bretagne
Kantoni Mûr-de-Bretagne (frëngjisht: Canton de Mûr-de-Bretagne) është një kanton në departamentin Côtes-d'Armor, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Mûr-de-Bretagne. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 3517 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Mûr-de-Bretagne aktualisht përbëhet nga 5 komuna.
Komuna e Brodit
Komuna e Brodit është komunë që shtrihet në pjesën jugperëndimor të Maqedonisë. Qendra e komunës gjendet në Brod.
Gjeografia
Komuna e Brodit ka një pozitë gjeografike ...
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2002 në Komuna e Brodit jetojnë 7 141 banorë nga të cilët...
Ekonomia
Popullata e komunës së Brodit më së shumti merret me ...
Vendbanimet
Komuna e Brodit i përfshin këto vendbanime :
Komuna e Tetovës
Komuna e Tetovës është komunë që shtrihet në pjesën veriperëndimore të Maqedonisë.
Qendra e komunës gjendet në Tetovë.
Gjeografia
Komuna e Tetovës kufizohet me Kosovën në veri dhe në perëndim, Komunën e Tearcës në verilindje, Komunën e Jegunovcës në lindje, Komunën e Zhelinës në juglindje, Komunën e Brvenicës në jug dhe Komunën e Bogovinës në jugperëndim.
Tetova gjendet në pjesën veriperëndimore të Maqedonisë, në shpatet e Sharrit, apo në Luginën e Pollogut. Sot komuna e Tetovës mbulon një sipërfaqe prej 87 km², dhe së bashku me komunat e sapokrijuara që dalin prej saj sipërfaqja është 1053 km².
Tetovë është e vendosur 460 deri në 500 metra dhe ka një klimë të butë me një temperaturë mesatare vjetore prej 11,6 °C.
Lumi Shkumbin, perla e qytetit është sfida e përjetshme e qytetarëve të Tetovës, është stolia më e bukur me të cilën natyra e ka pajisur këtë rajon të mrekullueshm. Në atë ka disa centrale hidroelektrike të ndërtuara më së shumti në vitet pesëdhjeta, gjashtëdhjetë të shekullit të XX, por edhe ditët e sotme.
Demografia
Sipas regjistrimit se popullsisë ne Maqedoni te dhenat thone se vetem ne qytetin e Tetoves bashk me Recicen e Vogel kane një popullat prej 96.129.Kurse e gjith Komuna e Tetoves te dhenat thone se mesatarish duhet te këtë reth 178.337 banore. Gati 70,3 % e popullsisë se Komunes se Tetoves janë Shqipetar, 23,2 % Maqedonas dhe vetem 2,2% Turq.
Vendbanimet
Vendbanimet Komuna e Tetovës i përfshin këto vendbanime: Fshatin Bozovcë, Brodec , Vicë , Veshallë , Gajre , Recicë e madhe , Xherma, Lacë , Lisec , Recicë e vogel , Poroj , Saraqinë , Selcë , Falisht , Xhepcisht , Shipkovicë dhe qytetin e Tetoves
Referimet
http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf ne anglisht dhe maqedonisht
FK Skrapari
Futboll Klub Skrapari, FK Skrapari është klub futbollistik shqiptar nga Skrapari. Deri në sezonin 2005/06 FK Skrapari ka mbajtur emrin 5 shtatori.
Sukseset
FK Skrapari nuk ka arritur asnjë sukses deri tani.
Në sezonin 2006/07 FK Skrapari u rendit në vend te dytë në Grupin 2 në Kategorinë e Dytë duke fituar të drejtën për tu ngjitur në Kategorinë e Parë.
Kantoni Saint-Quentin-Nord
Kantoni Saint-Quentin-Nord (frëngjisht: Canton de Saint-Quentin-Nord) është një kanton në departamentin Aisne, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Quentin. Ka sipërfaqe 83.78km2 dhe popullsi 24322 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Quentin-Nord aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
Enveri ynë
Enveri ynë është një film shiptar i prodhuar në vitin.
Skenari : Vath Koreshi ; Regjisor : Ibrahim Muçaj, Kristaq Mitro, Operator : Bardhyl Matiniani, Producent : Shqipëria e re, Muzika : Aleksandër Peçi.
Piktor : Kleo Nini, Interpretojnë : Ndriçim Xhepa, Thimi Filipi, Marjeta Ljarja, Agim Shuke.
Përmbajtja e filmit
Regjisor Bujari po punon për të bërë një film mbi jetën dhe veprimtarinë e Enver Hoxhës. Gjatë filmit jepen shumë retrospektiva që nga koha e luftës dhe deri në fund të jetës së tij.
Fieri
Fieri është një nga qytetet kryesore dhe të rëndësishme të Shqipërisë. Për herë të parë emri i Fierit ndeshet në dokumentet osmane të vitit 1737. Atëherë quhej Fierza dhe nuk ishte tjetër veçse një fshat i vogël me disa shtëpi të vogla. E diskutueshme ka mbetur edhe origjina e emrit Fier për të cilin sot ekzistojnë dy hipoteza. E para është ajo e studiuesit Hysen Emiri, i cili mendon se emri Fier rrjedh nga italishtja ‘’Fiera’’, që do të thotë panair. Sipas tij, këtë emër ja vendosën këtij vendi tregtarët venedikas që merreshin me blerjen e produkteve bujqësore-blegtorale në panairin që zhvillohej pranë kishës së Shën Gjergjit, ndoshta që nga koha e Mesjetës, kohë prej nga ka nisur të përdoret ky emërtim. Hipoteza e dytë mbi origjinën e emrit Fier është ajo e studiuesit Toli Shabani. Ai thekson se ky emër ka origjinë bimore, pra vjen nga bima e fierit. Pika më e fortë e kësaj teze është se, në të gjithë zonën e Myzeqesë së Vogël mbizotërojnë toponimet me origjinë bimore si: Sheq, Marinas, Marinëz, Frashër, Sheqishtë, Qarr, Pishë, Fikth, Kallam, Shkozë, Drizë, etj.
Përsa i përket qytetit të Fierit popullsia e tij pas viteve '90 të shekullit të XX numëronte 40 000 banorë, kurse në ditët e sotme, si rezultat i dyndjes së popullsisë nga rrethi i Mallakastrës dhe nga rrethet veriore të vendit, vlerësohet që popullsia e qytetit të Fierit të ketë arritur në 122 000 banorë. Ndërsa e qarkut 302 mije banorë. Fieri është një nga qytetet me te zhvilluara.
Historia
12 km larg qytetit te Fierit, ndodhen rrënojat e qytetit antik te Apollonisë. Qyteti u themelua ne vitin 558 p.e.s në një kodër pranë detit dhe afër grykëderdhjes së lumit Aoos (Vjosa) nga kolone te ardhur nga Korinti e Korfuzi. Ne lulëzimin e tij mendohet te këtë pasur një popullsi prej 50 000 - 60 000 banorësh. Për rëndësinë ekonomike dhe kulturore dhe për hapësirën e madhe te shtrirjes se tij, Ciceroni e ka quajtur qytet të madh dhe hijerëndë. Në vitin 1769 Fieri ishte një fshat me rreth 24 shtëpi prej balte dhe qerpiçi të ndërtuara myzeqarët dhe voskopojarët që sapo ishin ngulur në Fier dhe rrethinat përreth. Qyteti modern i Fierit u themelua më 1864 nga Kahraman Pashë Vrioni dhe djali i tij, Omer Pashë Vrioni, të cilët me ndihmën e urbanistëve dhe arkitektëve francezë hodhën themelet e qytetit modern të Fierit. Fizionominë e këtij plani, qyteti i Fierit e ruan edhe sot ku ndërthuren dy sisteme; ai kuadratik dhe rrezor. Në fund të shekullit të XIX Fieri kishte 4 lagje: Shkozë, Belik, Kishë dhe Pasha. Në librin e saj Brenga e Ballkanit udhëtarja angleze Edit Durham kur shkruan për Fierin e vitit 1904, tregon se në të janë ngritur godina prej guri me arkitekturë çuditërisht moderne.
Monumentet më të rëndësishme arkeologjike janë: muri rrethues, biblioteka, Odeoni, Portiku dhe Kisha Bizantine e shekullit te XIII. Kërkimet e para mbi thesarin historik të Apolonisë u bënë gjatë Luftës së Parë Botërore nga arkeologet austriak, që zbuluan dhe eksploruan muret e mëdha që rrethonin qytetin e dikurshëm. Zbulimet sistematike filluan në vitin 1924 nga Misioni Arkeologjik Francez drejtuar nga Leon Rey. Ata nxorën ne dritë kompleksin e monumenteve te qendrës së qytetit. Zbulimet kanë vazhduar nga arkeologët shqiptarë pas çlirimit.
Qendra të tjera të popullimit parahistorik në rrethin e Fierit kanë qenë edhe Stefanafana, Nemfeumis, kështjella Argyas, Kolkondasi, Cakrani, Margellici, Portëza, Petova etj.
Regjistrimi i parë i popullsisë është ai i vitit 1923 ku Fieri ishte nënprefekturë nënvarësinë e Beratit. Në përbërjen e Fierit futeshin 2 krahina: rrethi Fier me 71 fshatra, 2193 shtëpi dhe 12.760 banorë, krahina e Semanit me 22 fshatra, 305 shtëpi dhe 1940 banorë. Vete qyteti i Fierit kishte 5 lagjje dhe 1493 banorë.
Gjatë fillimit të shekullit të XX-të deri në vitet e Luftës së Dytë Botërore në Fier ndodhën mjaft ndryshime demografike. Aty u vendosën banorë te ardhur nga Labëria, Çamëria dhe Kosova si dhe grupe të ndryshme popullatash të ardhur nga Toskëria si nga Mallakastra, Berati, Gjirokastra etj. Ndërsa pas Luftës në qytetin e Fierit u vendos një numër i madh çamësh të dëbuar nga Greqia.
Ne vitin 1958 sipas ndarjes së re administrative rrethi kishte një sipërfaqe prej 1175 km². Në të bënin pjesë 4 qytete si dhe 139 fshatra te grupuar dhe 21 te bashkuar. Me shndërrimin e rrethit ne qendrën ekonomike me të zhvilluar pas kryeqytetit, ndodhi një proces i zhvilluar urbanizimi. Për të plotësuar nevojat e industrisë dhe bujqësisë, filloi një lëvizje e madhe migratore drejt Fierit. Në vitin 1965 qyteti i Fierit numëronte 20 000 banorë, kurse në 1982 kishte 35 000 banorë. Ne vitin 1985, Fieri si rreth kishte një popullsi prej 226.200 banorë, dhe dendësi 192 b/km². Popullsia qytetare arrinte shifrën 27.6 % ndërsa ajo fshatare 72,4 %. Rritja natyrore ishte 2,09 %.
Me fillimin e viteve 90–të në Fier ndodhën mjaft ndryshime demografike. Një pjesë e madhe e banorëve kanë emigruar drejt shteteve te huaja dhe kryeqytetit si dhe kanë ardhur banorë nga rrethet e Mallakastrës, Tepelenës, Beratit, Elbasanit, Gjirokastrës si dhe nga zonat veriore e verilindore të Shqipërisë. Në vitin 2001 popullsia e rrethit të Fierit ishte 199.082 banorë. Ndërsa qyteti i Fierit ka një popullsi 82.262 banorë. Dendësia e popullsisë për rrethin e Fierit 255 banorë/km², një nga më të lartat në Shqipëri. Mosha mesatare e popullsisë është 38 vjeç.
Karakteristika të përgjithshme të mjedisit natyror
Rrethi i Fierit ofron dhe potenciale të rëndësishme natyrore për zhvillimin e tij. Në përgjithësi kemi te bëjmë me një rajon fushor me lartësi nga 1–100 m mbi nivelin e detit dhe me toka shumë pjellore. Edhe relievet kodrinore janë përgjithësisht të buta dhe të mundshme për shfrytëzim bujqësor. Në zonat e rrafshëta zhvillohen tokat e hirta kafe. Kemi edhe lloje te veçanta tokash si aluvionale që takohen në luginat e Semanit e Vjosës, tokat e kripura që shtrihen në Hoxhare si dhe tokat moçalishte të Roskovecit. Në rrethin e Fierit shtrihet një pjesë e Myzeqese së Madhe, Myzeqeja e Vogël dhe fushat e Frakullës e të Cakranit.
Fieri ashtu si e gjithë Shqipëria bën pjesë në brezin e klimës mesdhetare, dhe dallohet për tipare më të shprehura mesdhetare, e cila karakterizohet nga vera e nxehtë dhe e thatë me shkëlqim të madh të diellit dhe dimër i butë dhe me rreshje të mëdha. Ngricat dhe dëbora janë dukuri tepër të rralla. I nxehti fillon që prej mesit të pranverës dhe vazhdon deri në fund të tetorit. Klima e Fierit është e ngrohtë sepse Fieri laget nga deti dhe është i mbrojtur nga lindja prej erërave të ftohta. Fieri dallohet për numrin e lartë të ditëve me diell, maksimumi i arritur 3700 ore në vit, ose me një mesatare prej 2800 orësh. Rreshjet kanë regjim kohor shumë të çrregullt ato janë përqendruar kryesisht në gjysmën e ftohtë të vitit, sasia mesatare e tyre arrin 980–1000 mm/vit.
Klima e Fierit lejon zhvillimin e një bujqësie shumë degëshe. Gjithashtu tokat bujqësore mund të shfrytëzohen 2-3 herë në vit. Në kuadrin e pasurive natyrore rëndësi të veçantë kanë pasuritë ujore, ku përveç detit Adriatik, rrethi përshkohet nga lumenjtë Seman, Vjosë e Gjanica.
Semani - 281 km i gjatë formohet nga bashkimi i Devollit me Osumin në afërsi të Beratit. Sipërfaqja e pellgut ujëmbledhës është 5949 km2, prurja mesatare vjetore e tij arrin në 96 m³/sek. Semani është ndër lumenjtë më eroziv, duke e bërë lumin me eroziv në vend. Vjosa - 272 km i gjatë buron nga malet e Pindit në Greqi. Sipërfaqja e pellgut ujëmbledhës është 6700 km², ndërsa prurja mesatare vjetore e tij arrin 195 m³/sek.
Gjanica - 67 km buron nga burimet e Poçemit e të Kalivaçit. Sipërfaqja e pellgut ujëmbledhës është 234 km2. Është një nga lumenjtë më të ndotur në vend, për shkak të derdhjes së naftës. Rrethi ka edhe disa liqene artificiale ku më i madhi e më i rendësishmi prej tyre është ai i Kurjanit me sipërfaqe 375 ha, ujërat e tij përdoren për ujitje.
Bota natyrore bimore dhe shtazore e rrethit është transformuar nga veprimtaria e njeriut. Megjithatë rrethi i Fierit dallohet për disa lloje bimësh e kafshësh sidomos në pjesët bregdetare e fushore. Takohen disa lloje kafshësh si urithi, çakalli, nusja e lalës, dhelpra, shkurtëza, mëllenja, thëllëza e fushës si dhe disa lloje të ndryshëm zvarranikësh e gjarpërinjsh. Ndërsa në ujërat e detit gjenden shumë lloje peshqish si qefulli, levreku, koca etj. Rrethi i Fierit bën pjesë në brezin e shkurreve dhe të pyjeve mesdhetare. Shkurret përbëhen nga nënkati i makies, ku rriten shkurret me gjelbërim të përhershëm si mareja, shqopa, gjineshtra, dafina. Në këtë nënkat bimor rriten edhe disa drurë të lartë si selvia, valanidhi, pisha e butë dhe e egër, që në disa raste formojnë pyje të vegjël.
Nëntoka është mjaft e pasur me lënde djegëse siç janë gazi natyror dhe nafta ku dallohet zona e Patos-Marinzës, e cila është dhe zona naftëmbajtëse më e madhe në Shqipëri. Gjithashtu nëntoka është e pasur edhe me materiale ndërtimi si zhavore, rërëra, argjila etj.
Rrethi i Fierit është një nga rrethet ku shoqëria njerëzore ka dëmtuar botën e gjallë me ndotjen mjaft të madhe të ajrit. Në të bëjnë pjesë disa zona te nxehta mjedisore si : fusha naftënxjerrëse Marinëz-Patos, Rafineria e Naftës Ballsh, AZOTIKU. Këto zona kanë sjellë ndotjen e dy lumenjve Gjanica dhe Seman, ujërave nëntokësore dhe në kombinim me automjetet e transportit, qe çlirojnë një numër të madh gazrash, pluhuri dhe blozë, si dhe kanë bërë që Fieri të ketë një ajër tepër të ndotur mbi normat e lejuara. Një nga problemet kryesore është edhe eliminimi i 850 m3 me tretësire arseniti dhe arsenati tepër helmues që ndodhen në Uzinën e Plehrave Azotike.
Popullsia
12 km larg qytetit të Fierit, ndodhen rrënojat e qytetit antik të Apolonisë. Qyteti u themelua ne vitin 558 p.e.s në një kodër pranë detit dhe afër grykëderdhjes së lumit Aoos (Vjosa) nga kolone të ardhur nga Korinti e Korfuzi. Ne lulëzimin e tij mendohet të ketë pasur një popullsi prej 50,000-60,000 banorësh. Për rëndësinë ekonomike dhe kulturore dhe për hapësirën e madhe të shtrirjes së tij, Ciceroni e ka quajtur “ qytet të madh dhe hijerëndë “.
Ekonomia
Rrethi i Fierit është ekonomikisht një nga rrethet më të zhvilluara të Shqipërisë. Në këtë zhvillim veçojmë tre periudha të rëndësishme kohore: paraçlirimit, vitet 45-90-të dhe pas vitit 1990.
Në periudhën paraçlirimit Fieri ka qenë një zone e prapambetur bujqësore, që vuante nga kënetëzimi masiv dhe malaria. Shumica e popullsisë jetonte në fshat ku ruheshin akoma disa karakteristika të feudalizmit. Një pjesë e fshatarësisë kishte tokë, ndërsa pjesa tjetër punonte në çifligjet e shtetit dhe në ato private. Ne vitin 1925 shoqëria anglo-persiane OIL Company mori për ta shfrytëzuar për kërkimin e vendburimeve të naftës një sipërfaqe prej 250.000 ha. Pas largimit të kësaj kompanie, vjen shoqëria AIPA që morri për shfrytëzim një sipërfaqe prej 164.000 ha. Në vitin 1938 ekzistonin magazina të mëdha mallrash dhe një rrjet i dendur tregtar. Degët kryesore të ekonomisë në këto vite përfaqësoheshin me disa fabrika të industrisë së lehtë dhe ushqimore. Në 1937 dhoma e tregetisë së qytetit numëronte 309 zejtarë, tregtarë dhe industrialistë. Pas pushtimit italian vërshuan shumë sipërmarrës, punëtore, fermerë , nënpunës, njerëz të profesioneve të ndryshme dhe bashkë me ta dhe prodhimet e industrisë italiane. Ky fenomen u shoqerua me pasoja negative për prodhuesit vendas, kryesisht artizanë, duke i rrenuar ekonomikisht dhe duke i detyruar të mbyllnin punishtet e tyre, gjë qe solli keqësimin e gjendjes ekonomike të familjeve të tyre. Pas kapitullimit të Italisë, pronat e shoqerisë AIPA i morri në dorë shoqëria gjermane Continental Oil.
Në periudhën 45-90, Fieri kthehet në një nga qendrat më të rëndësishme industriale të vendit. Këtu u ndërtua kompleksi më i madh energjitiko-kimik i vendit. Në prodhimin e pergjithshëm industrial të vendit, Fieri zinte 12 % të tij. Degët kryesore të industrisë ishin energjitika ( nxjerrja e përpunimi i naftës, prodhimi i energjisë elektrike ), industria kimike, mekanike dhe ushqimore. Për të mbështetur këto degë të industrisë së rëndë u ndërtuan dy termocentrale, në Fier dhe në Ballsh. TEC-i i Fierit për nga kapaciteti ishte më i madhi në Shqipëri me kapacitet 160.000 kw energji në vit. Në vitin 1952 u ngrit Uzina e Pastrimit të Pambukut dhe më pas u ngritën edhe fabrikat e imdustrisë ushqimore, si ajo e vajit, margarinës, e verës etj. Strategjia ekonomike e ndejekur në këto vite shtroi nevojën e zhvillimit të transportit automobilistik dhe hekurudhor. Fillimisht u zhvillua transporti automobilistik me ngritjen e dy parqeve më të mëdha te vendit, parku automobilistik i Fierit dhe ai i transnaftës në Patos. Me ngritjen e industrisë së rëndë përparësi mori edhe transporti hekurudhor. Në viet 1967-1968 u ndërtua hekurudha Rrogozhine-Fier 53 km e gjatë, në 1974-75 hekurudha Fier- Ballsh 26 km, ndërsa në vitet 1981-86 ajo Fier-Vlorë 35 km.
Sipas statistikave bujqësore deri në vitin 1985 Fieri kishte 5 NB dhe 20 kooperativa bujqesore. Blegtoria u zhvillua dhe ajo si pjesë e gjithë kolektivizimit të bujqesise, por u vu në plan të dytë. Ajo asnjëherë nuk i plotesoi tërë nevojat e popullsisë. Megjthatë edhe blegtoria pati një fare ecurie. Ne vitin 1985 ajo jepte 1/3 e prodhimeve bujqësore, ku rrethi Fier dallohej për numrin më të madh të gjedhëve në vend, duke dhënë 1/5 e prodhimit të pergjithshëm blegtoral. Komplekse blegtorale të rëndësishme kishin NB-të e Roskovecit dhe Levanit, kooperativat e Zharezës, Pojanit, Cakranit etj.
Periudha e tretë pas viteve 90-te është shoqëruar me ndryshime të mëdha edhe në strukturën e ekonomisë. Kjo si rezultat i ndryshimit të formës së pronësisë, nga ajo shtetërore në atë private. Shumica e ndërmarrjeve private të krijuara i përkasin aktivitetit tregtar, pas tyre vijnë ato të sektorit të shërbimeve dhe të sektorit të transportit. Në rrethin e Fierit ka pasur edhe mjaft investime të huaja kryesisht në sektorët joproduktive të ekonomisë si banka, ndërtime, transport si dhe në industrinë tekstile. Sot në rrethin e Fierit në industrinë e nxjerrjes dhe përpunimit të naftës, veprojnë dy nga kompanitë më të mëdha në Shqipëri, Albpetrol dhe ARMO si dhe kompania kanadeze “Banker’s“. Ndërsa përsa i përket marrdhënieve agrare, edhe ato njohën ndryshime rrenjësore. U kalua nga sistemi i kooperativave dhe NB-ve në sistemin e pronës private dhe të ekonomisë të tregut të lirë. Në rrethin e Fierit procesi i ndarjes së tokave ka përfunduar në vitin 1993 dhe toka është shpërndarë sipas kritereve të përcaktuara në Ligjin për Tokën. Shpërndarja e tokës është bërë ne varësi të sipërfaqes së përgjithshme të tokës së punueshme me numrin e banorëve. Kështu çdo person ka përfituar nga 0.15-0.3 ha. Këto kanë sjell rritjen e shpejtë të numrit të njësive të prodhimit bujqësor. Bujqësia private dominohet nga fermat që operojnë në nivel familjar. Ndërkohë që nga shoqatat e fermerëve po krijohen ndermarrje të reja qe synojne drejt ekonomisë së tregut bujqësor modern.
Sot në rrethin e Fierit sipas Zyrës së Punësimt ka 72.237 te punësuar dhe 18.135 te papunë, ndërkohë që joekonomikisht aktive janë 51.052. Nga të punësuarit, 44.591 janë të gjinisë mashkullore dhe 27.646 të gjinisë femërore.
Pasuritë Social – Kulturore
Vlerësimi turistik i këtyre motiveve nënkupton kulturën shpirtërore, materiale e origjinale. Elementë të tillë si: veshja, këngët dhe vallet, instrumentet muzikore, doket dhe zakonet, fjalët e urta dhe legjendat, feja me institucionet e saj, muzeumet prezantojnë shpesh vlera të rralla e të papersëritshme.
Jeta shpirtërore
Rajoni Vjosë – Seman ka veçoritë e veta përsa i përket jetës shpirtërore. Ky rajon bën pjesë ne krahinen etnografike te Myzeqesë. Turizmi fetar është lloji më i vjetër i turizmit, praktikuar që në kohët e lashta. Në rajon egzistojnë dy bashkësi fetare, ajo ortodokse dhe ajo myslimane. Të dy bashkësitë fetare jetojnë në harmoni të plotë me njëra – tjetrën. Me shumë interes janë objektet e kultit që paraqesin interes nga ana arkitektonike dhe nga ana e misioneve fetare. Me vlera të shumëanshme do të veçonim kishën e Shën Marisë së Pojanit dhe afrekset e shekullit XIV që ruhen aty. Me interes janë pagëzimet dhe kurorëzimet që bëhen në kishë, si dhe ritet fetare që i shoqërojnë. Në afërsi të Kolkondasit në vitin 1813 është ndërtuar Manastiri i Shën Kozmait, ku në 24 gusht të çdo viti organizohet Panairi i Shën Kozmait, ku besimtarë nga e gjithë Myzeqeja shkojnë ne ceremoni. Objekte të tjera janë kisha ortodokse e Shën Gjergjit, kisha katolike, xhamia etj.
Folklori
Ne këtë rajon janë zbuluar shumë tradita kombëtare si në veshje, instrumenta, këngë etj. Prandaj për ofertën turistike të rajonit është mjaft e rëndësishme organizimi i manifestimeve folklorike dhe format tradicionale të jetës e veprimtarisë së tij. Turizmi nëpërmjet manifestimeve kulturore dhe vleresimit të tyre ndikon në ruajtjen e folklorit, kultivimin e tij dhe ngritjen e shkallës artistike të tyre. Rajoni trashëgon dhe kultivon një thesar të pasur e të bukur folklorik ku pasqyrohet vitaliteti, kultura materiale dhe shpirtërore dhe ndenja fisnike. Është e vërtetë që kostumet popullore dhe orendite e traditës nën përvetësimin e jetës moderne janë zhdukur nga përdorimi i perditshëm, por ato mund të shihen dhe gjenden me tërë bukurinë dhe finesën e tyre artistike në manifestimet folkloristike e në muzetë etnografike.
Veshjet e Burrave
Karakteristike ka qenë veshja me këmishë (linjë). Ky tip veshjesh përbëhet nga këto pjesë: këmishë, të mbathura, brezi, çorapet, opingat. Gjerësia e fundit shkonte 1015 kinda, kurse mëngët bëheshin të gjata dhe të gjëra dhe pergatiteshin me pëlhure liri. Opingat përgatiteshin nga lëkura e regjur e lopës ose e buallit. Një element që spikat është takia, që mbahej nga burrat myzeqarë në ditë dasme, të kremte fetare, ditë pazari etj.hi
Veshjet e Grave
Karakteristike ka qenë veshje me këmishë e gunë, që përbëhej nga jeleku, fanella, këmisha, brezi, përparësja, guna, mëngorja, çorapet, shamitë e brezit, shamia e kokës dhe stolitë. Këto përgatiteshin me fije pambuku ose me lesh rud.
Këngët dhe vallet
Muzika vokale ka një përdorim më të dendur dhe është karakteristike për folklorin tradicional, duke përbërë një specifikë kombëtare. Vlera e valleve popullore përqendrohet në kompozicionet e tyre të cilat mund të jenë edhe primitive, por si të rrallë ato kërkohen në programe turistike. Më e njohur dhe me origjinale është dyshja e njohur myzeqare e burrave. Nga instrumentet popullore përmendim sazet që janë të përbëra nga klarineta dhe defi. Kënga polifonike është mbizotëruese në këtë krahinë. Zakonisht kënga këndohet nga një person dhe të tjerët i mbajnë iso.
Traditat dhe zakonet
Nga vizitorë të shumtë flitet për zakone të çuditshme dhe të shumta. Mikëpritja është e kultivuar përgjatë shumë shekujve. Respekti për mikun, të huajin pa shpërblim është diçka e veçantë. Datat që festohen më shumë në këtë rajon janë 24 – 25 dhjetori, fillimi i Vitit të Ri, 6 janari ( dita e ujit të bekuar), pashkët ortodokse, festë te cilën banorët e këtij rajoni e festojnë në mënyrë madhështore me rite të tilla si therja e qengjit dhe ngjyerja e vezëve me bojë të kuqe. Festa të tjera janë ato të karakterit zyrtar, kombëtar dhe rajonal për ngjarje dhe figura të mëdha historike.
Muzeu historik
Muzeu historik paraqet në mënyrë të përmbledhur gjithë historinë shumëshekullore të Fierit. Një vend të rëndësishëm ze pasqyrimi i monumenteve kulmore të historisë krahinore si aktivitetet patriotike, kryengritjet fshatare, luftërat për liri e pavarësi. Aty përfshihet edhe kultura materiale popullore, kultura etnografike, kultura e krishterë.
Libraria
Libraria është një nga institucionet kulturore mjaft të rëndësishme me ambiente pune të bollshme të cilat e radhisin atë në një nga bibliotekat më të mira në vend. Në ambientet e saj zhvillohen mesatarisht 60 – 70 aktivitete të llojeve dhe natyrave të ndryshme artistike, shkencore, sociale. Numri i lexuesve të regjistruar arrin mbi 5000 persona në vit.
Teatri Bylis
Teatri Bylis i ndërtuar në vitin 1971 është një qendër shumë e rëndësishme e artit dhe kulturës. Ka një kapacitet prej 400 vendesh. Në të organizohen mjaft shfaqje nga trupa teatrore e estrades Fier, festivale tradicionale lokale dhe rajonale dhe shumë veprimtari të tjera të larmishme.
Qyteti antik i Apolonisë
Kryeqendra e historisë se Fierit ka qenë qyteti antik i Apolonisë. I themeluar në vitin 587 p.e.s. nga kolonët korkyras. Apolonia jetoi rreth 1200 vjet dhe në kulmin e lulezimit të saj në një sipërfaqe prej 140 ha jetonin 60 000 banorë.
Zhvillimi i madh kulturor qe mori qyteti vërtetohet me faktin se në shekullin e I p.e.s. Perandori i parë romak Oktavian Augusti studioi në Akademine e Apolonisë. Apolonia është një qendër që tërheq më tepër vizitorë e turistë të huaj të apasionuar pas arkeologjisë dhe historisë së lashtë të këtij qyteti. Monumentet kryesore të qytetit antik të Apolonisë janë Sheshi i Portikëve, Odeoni, Temosi, Nimfeu, Buletarioni.
Pranë Apolonise ndodhet Manastiri i Pojanit një simbol i historisë dhe kulturës së shekullit XIII. Me një stil bizantin ai konsiderohet si një kompleks arkitektonik mjaft interesant së bashku me kishën dhe inferieret me dekorimet dhe pikturat murale të veçantë. Para 30 vjetësh ky manastir u shndërrua në një muzeum, ku ruhen statujat e periudhes iliro – helenike dhe asaj romake, duke u shnderruar kështu në një qendër mjaft të rëndësishme kulturore artistike që pasurohet dhe me zbulimet e reja arkeologjike.
Plazhi Darzeze e Re
Plazhi Darzeze i përket tipit të bregdetit me rërë shumë të holle.Ka vijen me te gjate bregdetare per rrethin e Fierit. Plazhi ka një rërë me vlera të mëdha kurative, ajer te paster dhe natyre shoqeruese te virgjer. Pyll te dendur dhe keneta te pasura faune ujore te shumellojshme. Nder shpezet e egra vihen re pulebardhat dhe lejleket me se shumti.Vitet e fundit jane bere investime qe kane terhequr turistet nga te gjitha zonat per arsye se eshte plazh i bukur, i lire dhe i virgjer.Kjo pjesë e Adriatikut shoqërohet edhe me valët e forta të detit, duke ofruar për të apasionuarit e Kitesurfing (rrëshqitje në valët e detit), windsurf, wakeboard, si dhe sporte të tjera. Bregdeti i Darëzezës është i vetmi në Ballkan ku era krijon dallgë të cilat janë të favorshme për ushtrimin e këtyre sporteve të veçanta në Shqipëri.Ky plazh ndodhet larg zonave urbane duke u shmangur edhe ndotjen nga derdhjet e ujërave të zeza.Në fundjavë ky plazh është destinacioni i qytetarëve fierakë, e jo vetëm. Në këtë zonë ka lokale të shumta që ofrojnë kuzhinën tradicionale vendase.
Plazhi Vjosë - Seman
Plazhi Vjosë – Seman shtrihet në zonën ku më parë ka qenë grykderdhja e lumit Seman. Në këtë zonë tani kanë mbetur vetëm aluvionet e sjella nga ky lum gjatë periudhës qeë ai derdhej aty.
Politika
Kryetar i Bashkisë së Fierit është Z. Armando Subashi me një mandatë 4-vjecarë (2017-2023). Fieri është gjithashtu qendra e Prefekturës së Fierit, e cila përfshin edhe rrethet e Lushnjës dhe Mallakastrës. Në kuvendin e Shqipërisë qarku i Fierit përfaqësohet nga 16 deputetë (i dyti në rang vendi).
Transporti
Fieri ndodhet rreth 115 km larg Tiranës, kryeqytetit të Shqipërisë. Ndodhet rreth 40 km larg Vlorës dhe rreth 40 km larg Beratit. Është një nga nyjet kryesore të jugut përsa i përket transportit. Fieri është pjesë e rrjetit hekurudhor shqiptar.
Panorama e qytetit
Apolonia [Pojan] Qyteti antik i Apolonisë Kryeqendra e historisë se Fierit ka qenë qyteti antik i Apolonisë i themeluar në vitin 587 p.e.s. nga kolonët korkyras. Apolonia jetoi rreth 1200 vjet dhe në kulmin e lulëzimit të saj në një sipërfaqe prej 140 ha jetonin 60 000 banorë. Zhvillimi i madh kulturor që mori qyteti vërtetohet me faktin se në shekullin e I p.e.s. Perandori i parë romak Oktavian Augusti studioi në Akademinë e Apolonisë. Apolonia është një qendër që tërheq më tepër vizitore e turistë të huaj të apasionuar pas arkeologjisë dhe historisë së lashtë të këtij qyteti. Monumentet kryesore të qytetit antik të Apolonisë janë Sheshi i Portikëve, Odeoni, Temosi, Nimfeu, Buletarioni. Pranë Apolonisë ndodhet Manastiri i Pojanit një simbol i historisë dhe kulturës së shekullit XIII. Me një stil bizantin ai konsiderohet si një kompleks arkitektonik mjaft interesant së bashku me kishën dhe inferieret me dekorimet dhe pikturat murale të veçantë. Para 30 vjetësh ky manastir u shndërrua në një muze, ku ruhen statujat e periudhës iliro – helenike dhe asaj romake, duke u shndërruar kështu në një qendër mjaft të rëndësishme kulturore artistike që pasurohet dhe me zbulimet e reja arkeologjike.
Radiot dhe televizionet
Në qytetin e Fierit ushtrojnë veprimtarinë e tyre disa stacione radiofonike dhe televizive, ku përmenden TV APOLLON, TV KOMBI dhe AVN (një ndër stacionet më të hershme private që transmetonin në Shqipëri). Kurse ndër radiot veçohen RADIO Fieri 107.2 Mhz, Radio Star 105.5 Mhz dhe Radio +3 91.6 Mhz.
Personalitete të njohur
Fierakët si njerëz arsimdashës dhe me kulturë, kanë lënë gjurmët e tyre në të gjithë zhvillimet në shkallë vendi. Nga Fieri është romancieri i njohur Jakov Xoxa, kryevepra e të cilit, “Lumi i vdekur” konsiderohet si një sagë reale e Myzeqesë. Të tjerë personalitete mund të përmendim: antropologun Jakov Milaj, balerinën e parë e TOB-it, Zoica Haxho; arkitektin Sokrat Mosko, gjuhëtarët Xhevat Lloshi dhe Jani Thomai, piktorin Vilson Kilica, shkrimtarin Nasho Jorgaqi, aktorët Albert Vërria dhe Luftar Paja, sportistët si Bardhyl Angjeli e Kujtim Majaci, apo Miço, Vlashi dhe Marika Kallamata etj.
Fierakët shquhen si njerëz tolerantë, të dashur, të sjellshëm e punëtorë. Kushdo që vjen në Fier e ndien këtë gjë. Dikur Fieri është quajtur edhe qyteti i luleve për shkak të shtëpive me kopshte të mëdha dhe pasionit të veçantë të banorëve. Kjo traditë ruhet me fanatizëm edhe sot.
Kriza Lindore
Kriza lindore është emri i konfliktit mes Perandorisë Osmane dhe Evropës që rezultoi në ndryshimin e kufijve të vendeve evropiane midis të cilave dhe Perandoria Osmane.
Ndikimet ndërkombëtare
parapamje|Revolucioni Francez Revolucioni Francez i vitit 1789 shënoi fitoren e rendit të ri borgjez mbi feudalizmin, prandaj pati rëndësi ndërkombëtare. Idetë e revolucionit francez depërtuan edhe në Perandorinë Osmane. Ato ndikuan në rritjen e lëvizjeve nacionalçlirimtare të popujve të shtypur dhe për rrjedhim edhe në gjendjen e brendshme të vetë shtetit osman. Një ngjarje tjetër me rëndësi ndërkombëtare që ndikoi në gjendjen e Perandorisë Osmane ishte kthesa industriale që kish filluar në vitet 60-80 të shek. XVIII dhe për disa dhjetëvjeçar kish përfshirë Francën, Gjermaninë dhe vende të tjera të Evropës. Nga stadi i manifakturës u kalua në epokën e kapitalizmit industrial. Në këtë periudhë kemi një zhvillim të shpejtë të forcave prodhuese, veçanërisht në industri. Revolucioni teknik ndodhi edhe në transport. Rrugët hekurudhore dhe flotat e pajisura me anije me avull bënin që lidhjet midis vendeve të veçanta të bëheshin më të shpejta, gjë që ndikonte në formimin e tregut botëror.
Zhvillimi i shpejtë i industrisë dhe i transportit u shoqërua me forcimin e borgjezisë industriale dhe me rritjen e rolit të saj në qarqet drejtuese të shtetit, madje edhe në vendet ku ruhej monarkia. Rritja e prodhimit industrial kërkonte gjithnjë e më shumë lëndë të parë dhe tregje për shitjen e prodhimeve industriale. Borgjezia mund të plotësonte kërkesat e saj me anë të pushtimeve të vendeve të Azisë, të Afrikës e të Amerikës Latine dhe kthimin e tyre në koloni e gjysmëkoloni. Lufta për pushtimin e kolonive në këtë periudhë u forcua edhe më shumë. Në dallim nga periudhat e mëparshme rol të dorës së parë luante kapitali industrial. Konflikte më të ashpra dhe më të gjata u zhvilluan midis dy shteteve më të mëdha të kësaj periudhe Anglisë dhe Francës.
Fillimet e Krizës
Në këto konflikte ato tërhoqën edhe shtetet e tjera. Pas revolucionit francez dhe kthesës industriale, Perandoria Osmane u kthye në arenë të ndeshjeve më të ashpra të shteteve evropiane. Nëpër territorin e saj kalonin rrugë komunikimi me rëndësi tregtare e luftarako-strategjike. Ajo përfshinte një territor të madh dhe një fuqi të madhe njerëzore. Kontradiktat midis shtetit osman, Rusisë, Anglisë, Francës e Austrisë në zonën e Mesdheut qysh në vitet 70 të shek XVIII kanë hyrë në histori me emrin Çështja e Lindjes ose Kriza Lindore. Përmbajtja kryesore e çështjes së Lindjes ishte kjo :
Kriza e përgjithshme e perandorisë dhe lufta nacionalçlirimtare e popujve të shtypur nxorën në pah rënien e sundimit osman mbi popujt e tjerë dhe vetë perandorinë. Shumica e popujve qysh në fund të shek. XVIII kishte hyrë në rrugën e luftës për çlirim kombëtar kundër zgjedhës osmane. Që nga kjo periudhë fati i Perandorisë Osmane ishte lidhur edhe me ndërhyrjet me qëllime ekspansioniste të shteteve kapitaliste të Evropës Perëndimore e të Rusisë Cariste. Anglia e Franca e pas tyre edhe Austro-Hungaria, duke synuar të vendosnin sundimin ekonomik e politik në tërë perandorinë, për një kohë të gjatë ndoqën politikën e ruajtjes së tërësisë së saj territoriale dhe të gjendjes ekzistuese. Kjo politikë kishte karakter reaksionar, sepse ishte në kundërshtim me synimet e drejta të popujve të shtypur për t’i çliruar nga zgjedha osmane. Për këto arsye Perandoria Osmane ishte pjesëtare e çdo lufte që kishte të bënte me Çështjen e Lindjes. Çështja e lindjes vazhdoi të mbetet si një nga problemet ndërkombëtare më të mprehta deri në revolucionin anti-imperialist të viteve 1918-1923 që u zhvillua në Turqi. Në vitet e fundit të shek. XVIII dhe gjatë dy dhjetëvjeçarëve të para të shek. XIX shteti osman u ndodh në disa konflikte dhe luftëra. Një prej tyre ishte ai franko-osman.
Fillimet
parapamje|Napoleon Bonaparte Pas kthesës kundërrevolucionare që ndodhi në Francë në vitin 1794 shteti francez filloi përgatitjet për një sulm në Lindjen e Afërme për të rivendosur pozitat që kishte para revolucionit. Një vend të rëndësishëm zinte Egjipti. Qarqet drejtuese franceze e shikonin Egjiptin si plasdarm për fushatën kundër Indisë, për të dëbuar prej andej anglezët.
Lufta në Aleksandri dhe Arabi
Në maj të vitit 1798 ushtria franceze prej afro 39 000 veta la Tulonin dhe u nis drejt Aleksandrisë nën drejtimin e Napoleon Bonapartit. Pas një rrethimi të shkurtër, Aleksandria ra në duart e francezëve. Ata iu drejtuan Kajros. Në korrik të atij viti në afërsi të piramidave u bë ndeshja midis mamlikëve dhe ushtrisë franceze.
Francezët hynë në Kajro. Arabët filluan t’i bëjnë qëndresë. Në tetor 1798 në Kajro shpërtheu një kryengritje e madhe kundër francezëve. Bonaparti me masa terrori mundi të mbajë të nënshtruar popullsinë e rajoneve të pushtuara. Porta e Lartë agresionin francez e konsideroi si një akt armiqësor, por nuk i shpalli Francës menjëherë luftë. Në fillim arrestoi e burgosi të gjithë francezët që ndodheshin në perandori dhe u konfiskoi pasurinë. Porta e Lartë para se të hynte në luftë me Francën kërkoi ndihmën e Rusisë. Kjo e fundit iu përgjigj në mënyrë pozitive. Në shator të atij viti një skuadrilje ruse nën komandën e Ushakovit doli përpara Kostandinopojës. U formua një flotë e përbashkët ruso-osmane me qëllim për t’u marrë francezëve ishujt jonianë. Brenda muajve tetor-nëntor francezët çliruan të gjithë ishujt me përjashtim të Korfuzit, i cili u çlirua pas dy muajsh.
Marrëveshjet kundër franceze
Ndërkohë në Stamboll u arritën dy marrëveshje me Rusinë dhe Anglinë. Në këto marrëveshje garantohej tërësia territoriale e njëri-tjetrit, njësimi i qëndrimeve ndaj Francës, sigurimi i ndihmës me forca ushtarake, me ushqime dhe të holla në rast të një sulmi francez. Të dy shtetet nuk mund të nënshkruanin paqe të veçuar ose armëpushim me kundërshtarin. Aleanca me Rusinë përmbante një shtesë sekrete ku shënoheshin hollësira të tjera se në rast lufte me Francën Porta e Lartë ishte e detyruar të hapte ngushticat për anijet luftarake ruse dhe t’i mbante të mbyllura për shtetet e tjera, se Rusia do ta ndihmonte atë me 75-80000 ushtarë.
Në janar të vitit 1799 Porta e Lartë arriti një marrëveshje bashkëpunimi me mbretërinë e dy Sicilive. Kështu shteti osman hyri në koalicion kundër francez,ku mori pjesë edhe Austria.
Fushata e Sirisë
Bonaparti nisi një fushatë kundër Sirisë. Fushata përfundoi me disfatë të plotë. Kjo disfatë shpejtoi operacionin anglo-osman në Egjipt. Në qershor të vitit 1799 ushtria osmane zbarkoi në Abukir. Ndonëse kishte epërsi numerike, ushtria osmane pësoi disfatë. Me gjithë fitoren korpusi francez nuk kishte asnjë shpresë. Në këto kushte Bonaparti u largua nga Egjipti, duke ia besuar komandën e korpusit francez një gjenerali. Pas disfatës së Abukirit një ushtri osmane u nis drejt Egjiptit përmes Sirisë. Në afërsi të Kajros ajo u ndesh me francezët, po pësoi disfatë. Atë ditë në Kajro shpërtheu kryengritja e dytë e madhe kundër francezëve. Ajo vazhdoi 37 ditë, por më në fund u shtyp.
Përfundimet
Duke shfrytëzuar mosmarrëveshjet midis Anglisë e Rusisë, Franca mundi në qershor të vitit 1802 të nënshkruajë një paqe me Portën e Lartë. Sipas kushteve të paqes të dy palët mbështetën politikën e miqësisë e të paqes, rinjohën të gjitha marrëveshjet që ishin arritur para luftës. Anijet franceze fituan të drejtën të lundronin në Detin e Zi dhe anijet turke në portet franceze me flamurin e vet.
Tregtarëve francezë u njiheshin privilegjet e shteteve të tjera. Perandorisë Osmane iu kthye Egjipti. Ishujt jonianë u shpallën republikë e pavarur, pavarësia e së cilës garantohej prej Rusisë e Francës. Të dy shtetet garantonin tërësinë territoriale të njëri-tjetrit.
Fillimet
Marrëdhëniet midis Francës dhe Anglisë mbetën të tendosura. Kundër Francës ishte Austria e Prusia. Marrëdhëniet midis Francës e Prusisë sa vinin e ftoheshin. Në këto rrethana Rusia ishte e interesuar të kishte marrëdhënie të mira me shtetin osman. Në tetor të vitit 1805 u ratifikua marrëveshja nga sulltan Selimi e car Aleksandri I. Sipas kushteve të marrëveshjes të dy shtetet do të ndihmonin njëri-tjetrin me ushtri në rast të një sulmi nga një shtet tjetër e do të ruanin tërësinë territoriale të tyre. Marrëveshja do të vazhdonte nëntë vjet. Sipas disa neneve sekrete, në rast se Rusia hynte në koalicionin antifrancez, Porta e Lartë duhej të vepronte së bashku me të ose të ndihmonte të siguronte kalimin e anijeve luftarake ruse nëpër ngushticat. Deti i Zi do të mbyllej për të gjitha anijet ushtarake të shteteve të tjera.
Leuggern
është një komunë në kantonin Aargau të Zvicrës.
Kriza Lindore
Fillimet
Diplomatët francezë u përpoqën të prishnin marrëveshjen ruso-osmane. Në politikën osmane ndodhën ndryshime të rëndësishme pas fitores së Napoleonit në Austerlic. Porta njohu Bonapartin si perandor. Napoleoni nuk u kënaq me kaq. Ai kërkoi prishjen e aleancës ruso-osmane. Nën ndikimin e drejtpërdrejtë të diplomatëve francezë pala osmane filloi të shkelë marrëveshjen. Në vjeshtën e 1806-ës u mbyllën ngushticat për anijet luftarake ruse dhe ndërruan qeveritarët e Moldavisë e të Vllahisë. Si kundërpërgjigje cari urdhëroi ndërhyrjen e forcave ushtarake në principatat e Danubit dhe në Kaukaz.
Në konfliktin ruso-osman Anglia mbajti anën e Rusisë, mbasi shpresonte të kishte me vete Rusinë në luftën kundër Francës. Ajo i drejtoi një ultimatum Portës me të cilin  kërkohej një aleancë ushtarake, dëbimin  e përfaqësuesit francez në Stamboll, dorëzimin e disa kështjellave në Dardanele, kalimin e Moldavisë e Vllahisë, Rusisë. Ultimatumi u hodh poshtë nga Porta e Lartë. Në etapën e parë të luftës forcat ruse nuk korrën ndonjë sukses të madh, si në frontin e Danubit, ashtu edhe në atë të Kaukazit.
Lufta në Egjipt
Flota angleze u orvat me anë të forcës të detyronte shtetin osman të shkëpuste lidhjet me Francën. Gjatë kalimit në Dardanele ajo pati humbje të mëdha. Prej andej iu drejtua brigjeve egjiptiane dhe pushtoi Aleksandrinë. Por nuk e mbajti gjatë, mbasi Mehmet Aliu u shkaktoi anglezëve humbje të mëdha. Në shtator të vitit 1807 anglezët kapitulluan. Kjo ngjarje shënon largimin faktik të Anglisë nga lufta me shtetin osman. Skuadrilja ruse bllokoi ngushticat. Kryeqyteti osman furnizohej vetëm nëpërmjet detit Mesdhe. Flota osmane u orvat dy herë me radhë të thyejë bllokadën, por pësoi humbje prej skuadriljes ruse. Në qershor të vitit 1807 në Tilzit u takua Bonaparti dhe Aleksandri I. Bisedimet e tyre përfunduan me nënshkrimin e një marrëveshje franko-ruse mbi paqen dhe miqësinë. Sipas kësaj marrëveshjeje Franca merrte Kotorin dhe ishujt jonianë.
Në nenet sekrete prekej edhe shteti osman. Sipas tyre :
Në rast se Porta e Lartë nuk do të pranonte ndërmjetësinë e Francës, atëherë kjo e fundit do të kalonte në anën e Rusisë kundër shtetit osman. Ndonëse në tekstin e marrëveshjes nuk bëhej fjalë për copëtimin e Perandorisë Osmane, sipas fjalëve të dy perandorëve ata ishin dakord që Egjipti t’i kalonte Francës, dhe nisën projektet për copëtimin e Perandorisë Osmane.
Aleancat Evropiane
E diktuar nga këto kushte, Porta e Lartë u detyrua të kërkojë armëpushim dhe të hyjë në bisedime për nënshkrimin e një paqeje. Bisedimet zgjatën shumë meqë nuk u gjet një gjuhë e përbashkët. Me ndërmjetësinë e Francës bisedimet vazhduan në Paris.
Copëtimi i Perandorisë Osmane u bë objekt diskutimi edhe në konventën ruso-franceze të nënshkruar në Erfurt nga Napoleoni I dhe Aleksandri I, më 12 tetor 1808. Në konventë ishin vendosur që Moldavia dhe Vllahia të bashkoheshin me Rusinë. Kufi midis Rusisë e Perandorisë Osmane ishte caktuar lumi Danub. Franca e Rusia duhej të ruanin tërësinë territoriale të Perandorisë Osmane. Në rast se Porta e Lartë nuk do të pranonte këto kushte, atëherë Rusia të vazhdonte veprimet luftarake në Danub. Franca në këto kushte duhej të mbante neutralitetin. Ajo mund të mbante anën e Rusisë në rast se Austria do të bashkohej me shtetin osman. Franca hoqi dorë nga ndërmjetësia midis Rusisë e Portës së Lartë. Vendimet e konventës do të mbaheshin sekret për 10 vjet.
Batllava
Batllavë është një vendbanim në komunën e Besianës, Kosovë. Fshati ka dhe Liqeni i Batllavës qe shfrytëzohet gjatë verës nga banorët për freskim.
Kriza Lindore
Aleancat Evropiane
Në këto kushte shteti osman ishte i detyruar të hynte në bisedime me Rusinë. Car Aleksandri vuri këto kushte; kufiri midis Rusisë e Perandorisë Osmane të ishte Danubi. Serbia të fitonte pavarësinë dhe të ndodhej nën protektoratin e Rusisë e të Portës së Lartë. Kjo e fundit të njihte protektoratin e Rusisë mbi Gruzinë e disa vende të tjera. Këto kushte ishin të rënda, prandaj bisedimet nuk filluan menjëherë.
Përfundimi i luftës në Danub
Ndërkohë përfunduan bisedimet me Anglinë. Në janar të vitit 1809 u nënshkrua paqja. Sipas kushteve të paqes Anglia do të:
Batllava
Kultura
Fshati Batllava ka dhe shkollën fillore si dhe një ambulance si dhe dy dyqane të pavarura tregtare.
Kriza Lindore
Përfundimi i luftës në Danub
Në mars të vitit 1809 delegacioni osman u paraqit në Jassi. Cari në mënyre arrogante la në dispozicion të delegacionit vetëm dy ditë kohë. Porta e Lartë nuk pranoi ultimatumin. Kështu, në prill të këtij viti nisi etapa II e luftës që vazhdoi deri në fund të vitit 1811. Fushatat ruse kundër perandorisë Osmane gjatë viteve 1809 e 1810 përfunduan pa ndonjë sukses të konsiderueshëm. Ato ishin përqendruar në pushtimin e disa kështjellave. Në verën e vitit 1811 ushtria osmane e komanduar prej vezirit të madh Ahmet pashës pësoi humbje të madhe nga ushtria ruse e komanduar prej Kutuzovit. Në dhjetor të vitit 1811 ajo kapitulloi. Veprimet luftarake në frontin e Danubit përfunduan.
Batllava
Historia
Në vitin 1998 eshte angazhuar gjatë konfliktit të UÇK-se dhe forcave serbe. Vlen të përmendet djegia e te gjithë fshatit nga forcat serbe, pas luftës është ndihmuar në rindërtim nga organizata humanitare gjermane Capanamur. Infrastruktura është rregulluar sidomos pas konfliktit gjegjësisht luftës çlirimtare te UÇK-se. Tani ka rrjetin e ujësjellësit të shpërndare në të gjithë fshatin.
Kriza Lindore
Traktatet e Paqes
Pas disfatës, Porta e Lartë filloi traktativat për nënshkrimin e paqes. Ajo synonte të arrinte një paqe me humbje sa më të vogla, duke shpresuar në luftën franko ruse. Franca ishte kundër paqes mbasi i interesonte që Rusia të mbante forca ushtarake në frontet e Danubit e të Kaukazit. Prandaj përpiqej të bindte sulltan Mahmutin II të mos nënshkruante paqen. Edhe Austria ishte kundër kalimit të principatave të Danubit me Rusinë, prandaj ajo kërkonte që shteti osman të mos i bënte lëshime.