Veshje_popullore_të_Kosovës
Origjina Historike
Ndër 140 llojeve të veshjeve tradicionale shqiptare, veshja e Podgurit, e diferencuar nga larmia e saj është një ndikim në të gjitha rajonet e tjera Ky kostum i përkiste shumicës së rajoneve ilire dhe shqiptare të përfshira në kuadrin ndërkombëtar.Artikujt e veshjes përbëhen nga këmishat e burrave dhe grave, të cilat janë të gjera me një jakë të ngushtë, e cila ishte e ngjeshur dhe një kapelë e bardhë tradicionale e quajtur plis e veshur nga burrat ,dhe opinga prej lëkure.Sipas arkeologëve të Muzeut të Prishtinës, veshja e Podgurit daton që nga shekulli i 5-të dhe i 4-të para erës sonë. Megjithatë, transformimet e kësaj veshje ndodhën për shkak të situatave të ndryshme sociale dhe kulturore, shpikjeve teknike dhe gjithashtu shkëmbimit të elementeve midis grupeve etnike. Nga hetimi në terren, është raportuar se në shekullin e 19-të dhe dy dekadat e para të shekullit të 20-të, veshjet pesuan ndyshime morfologjike. Ata gjithashtu mbanin kapele të kuqe gjysmë-sferike të formësuara me monedha të vogla ari.Rreth kurorës së kapelës mbanin një dantell të ngushtë, lidhëse, e cila ishte 60 cm e gjatë.Ajo ishte e lidhur në mënyrë që flokët e tyre të mbeten të fshehura. Marhama është një lloj materiali i veshur përgjatë qafës dhe mjekrës, por bishti i qëndisur i marhama është vendosur përgjatë shpatullës së djathtë dhe quhet masdorja .Këmisha ishte e gjate 30 cm, mëngët ishin të gjata dhe të gjera rreth 35 cm dhe gjithashtu të qëndisura.Shtjellakët, të cilat ishin pjesë e materialit që i ngjajnë një platforme, ishin të mëdha dhe të ngushta në gjerësi, dhe kishin motive gjeometrike, si një sëpatë ose një rreth.Mokasinat janë bërë nga lëkura e bagëtive dhe janë thurur me copa lëkure delesh. Ato u quajtën opinga .Ata veshën materiale leshi të quajtur shokë të cilat ishin thurur duke përdorur një vegjë.Ishte gjerësi 3 cm, dhe pjesa e qëndisur ishte e lidhur në anën e pasme. Ngjyrat e tyre ishin shumë karakteristike dhe të ndryshme, të tilla si të kuqe, jeshile, të verdhë dhe të zezë. .Fëmijët e familjeve të pasura kishin rrobat e tyre të thurura me rrobaqepësi dhe që i bënin ata të dukeshin si çdo njeri tjetër i rritur.Nga puberteti dhe veshja, veshjet e fëmijëve bëhen më të hollësishme. Në këtë moshë djemtë fillojnë të veshin plis, ku si në ditët e ftohta ata mbanin shall dhe tirqe, pantallona të bardha tradicionale të leshta.Në moshën e beqarisë djemtë mbanin tirqe (të cilat ishin gjithmonë të bardha), plis dhe xhaketa. Megjithatë, fëmijët e veshur në përgjithësi karakterizohen nga thjeshtësia e saj.Ai përbëhet nga një këmishë me gjunjë që është bërë prej pëlhure të bardhë të kombinuar me shokë vertikale e cila ishte me ngjyrë gështenje.Mbajtja e shokës nga fëmijët ishte shumë e rrallë; ajo ishte veshur vetëm gjatë viteve që ata ishin celibate dhe donin të impresiononin femrat rrethin e tyre shoqëror. .Në veshjet e të rinjve, ngjyra e bardhë dhe e zezë ishin veshur më shpesh, ndërsa blazers ishin gjithashtu të pasuruar me të kuqe, të verdhë, jeshile dhe kafe.Gjatë motit të ftohtë, të rinjtë gjithashtu mbanin një lloj të caktuar kapelash.Ajo ishte bërë me fije leshi të cilat ishin në formë kafkë dhe mbulonin çdo pjesë të kokës dhe fytyrës përveç syve dhe hundës.Blazers ishin gjithashtu pjesë e veshje të rinj dhe ishin bërë nga soutane, i ngjan kostum të rritur. Djemtë mbanin flokë të gjatë. .Para se kostume të ishin thurur me rrobaqepësi, modelet u prenë së pari në Pejë. Kjo është bërë një herë në vit, gjatë vjeshtës apo dimrit.