cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dhimitër Antoni
Biografia
Zotërues i 4 gjuhëve të huaja si frëngjishtja, italishtja, rumanishtja dhe osmanishtja të cilën e mësoi përkrah miqve të tij osmanistëve par exelance si Haki Sharofi, Vexhi Buharaja e Jonuz Tafilaj përgjatë një jete devocioni e prurjesh titanike në fondin arkivit qendror të shtetit shqiptar. I diplomuar në tre fakultete si 1. Filozofi, 2. Histori-Gjuhësi, 3. Arkivistikë (dy vjet)
Dhimitri i tejkaloi dijet e tija prej pasionit për qëmtimin e botimeve të periudhës së mbretërisë shqiptare si dhe leximeve të kryeveprave e studimeve poliedrike nga autorë të huaj veçmas në italisht.
Tituj të veprave
Nga kleriku katolik Frano Ilia iu dërgua pas viteve '90 një faksimilje ku në emër të klerit katolik i dedikoheshin falenderime të përzemërta për aktin qytetar të mbrojtjes së kujtesës kombtare. Si intelektual ai mbante kontakte me personalitete si Hysni Myzyri, Ahmet Kondo e Kristaq Prifti. Enciklopedist mes kolegëve idealist Dhimtri bashkëpunoi në mënyrë progresive në pasurimin e arkivave me kolegen e nderuar zonjën Mediha Shuteriqi dhe profesionisten ne shtëpinë e kujtesës, zonjen Eleni Duka.
Shkëlzen Halimi
Shkëlzen Halimi u lind në Preshevë. Ka mbaruar studimet në Katedrën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare në Shkup. Ka punuar në gazetat: Flaka, Bota Sot, Fakti dhe Koha (Shkup).
Ferdinand Tönnies
thumb|right|Ferdinand Tönnies Ferdinand Tönnies lindi më 1855 në Oldenswort dhe vdiq më 1936 ne Kiel, Gjermani, ishte një sociolog dhe filozof gjerman. Njihet sidomos per kontributin e tij ne teorine sociologjike. Tonnies bashkëthemeloi Shoqerine Gjermane te Sociologjisë, president i se ciles ishte prej vitit 1909 deri ne 1933. I konsideruar si sociologu i pare i vertetë gjerman, ai botoi me shumë se 900 punime ne fushat e sociologjisë dhe filozofisë.
Shkëlzen Halimi
Vepra
Deri më tani ka botuar këto vepra: Ujem dashurie (poezi), Qeshje pa zë (poezi), Beti blu në Bit Pazar (poezi), Rruga kobër (poezi), Lule në shkretëtirë (poezi), Portret pa fytyrë (poezi), Stinë pa emër (poezi), Vdekja është këtupari (poezi), Tingujt e hejbeve të vogla (poezi), Agshol i grisur (tregime), Vdekja e Vincentit (tregime), Mona Liza (tregime), Kthimi (roman), Lulet e mërzisë (dramë), Stacioni (dramë), Mespërmes (publicistikë), Vetëmashtrimi në një kohë pa kohë (publicistikë), Manipulimi i emocionit apo tranzicioni (shqiptar) në labirint (publicistikë) etj. Poezitë dhe prozat e Sh. Halimit janë përkthyer në shumë gjuhë dhe janë përfshirë në disa antologji, ndërkaq dramat e tij janë inskenuar në Shkup, Tetovë, Kumanovë, Prizren etj. Ka përkthyer në gjuhën shqipe shumë autorë të huaj. Shkëlzen Halimi jeton dhe punon në Shkup.
Lec Kurti
Lec Kurti (Shkodër, 9 maj 1884 - Romë, 1948) ishte diplomat i shtetit shqiptar, kompozitor dhe kryetar i Ballit Kombëtar për Shkodrën.
Marly
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Lec Kurti
Jeta
Në vitin 1909 filloi studimet në Liceun e Pesaros pranë Urbinos, ndërsa më vonë, thellohet më tej në fushë të muzikës në Akademinë e Arteve të Bukura në Venedik. Më pas për Shkenca Politike në Romë. Dorëshkrimet tregojnë se aty janë shkruar edhe një numër i madh veprash. Familjarët dëshmojnë se gjatë kohës që ai ishte përfaqësues i Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë, i është djegur shtëpia dhe mendohet që bashkë me të janë shkrumbuar edhe krijime të tjera muzikore. Nga dorëshkrimet e mbetura mësohet se Lec Kurti kompozoi muzikë në harkun kohor 1908-1916 dhe më pas duket se iu kushtua në fillim diplomacisë e më pas politikës.
Më 1918 u internua nga francezët bashkë me të atin në Korfuz. Nisi karrierën diplomatike si konsull i shtetit shqiptar në Bari më 1921-22, dhe më pas në Athinë si "I ngarkuari me punë" (1925-1926) ku merr titullin "Qytetar Nderi" i qytetit. Më tej e gjejmë përfaqësues të Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë (1930-1935), si Ministër Fuqiplotë të Mbretërisë Shqiptare në Londër pas nëntorit 1935, ku pas pushtimit të Shqipërisë prej Italisë fashiste nuk pranon t'i dorëzojë përfaqësuesit italian ambasadën.
Gëzonte statusin e `Ministrit Fuqiplotë të Klasit të Dytë` në diplomacinë shqiptare.
Të nesërmen e pushtimit italian, me 8 prill 1939, i dorëzoi një notë proteste të qeverisë shqiptare për qeverinë britanike ku i bëhej apel ndihme për mbrojtjen e Shqipërisë. U kërkonte britanikëve që të jepnin së paku mbështetjen morale për Shqipërinë, e cila ishte përpjekur të mbronte territorin e vet.
Me ftesën e Faik Konicës për të shkuar në Amerikë, Lec Kurti shkon të marrë kryesinë e "Vatrës" kthehet në Shqipëri ku angazhohet në jetën politike të vendit. Në vitin 1942, bashkë me Mit'hat Frashërin, Abas Ermenjin, Isuf Luzajn, Fuat Dibrën etj. Kurti është një ndër 18 emërimit të "Frontit të Rezistencës" në "Balli Kombëtar", ku zgjidhet nënkryetar i përgjithshëm i saj si dhe kryetar për Shkodrën. Nuk do të mundte të vinte në zbatim asnjëherë ndonjë aksion të Ballit me letra apo të armatosur kundër fashizmit duke patur të vëllain, Salvatorin, nënsekretar i Partisë Fashiste për Shkodrën. Ndërsa i vëllai tjetër, Ndoci, kishte rënë në betejë në Alma Ata të Abisinisë si oficer i forcave italiane.
Disa ditë përpara 29 nëntorit të vitit 1944, siç e dëshmon edhe Ditari i tij, ai e braktis përfundimisht Shqipërinë dhe vdes në Romë në dhjetor të vitit 1948. Prej atëhere muzika e tij ka mbetur akoma fare e panjohur për publikun e gjerë po se po, madje edhe për profesionistët.
Vepra
Disa nga veprat - dorëshkrime të ruajtura nga familja që ka të ngjarë të përmbysin historinë tonë të muzikës janë prezantuar. Nëse nuk do të ishte marrë me politikë, veprat e tij do të ishin përfshirë në antologji muzikore e letrare. Krijimet do të interpretoheshin koncerteve e do të quhej babai i kompozicionit shqiptar. Me rreth 800 faqe dorëshkrime që ruan familja e tij, do të ishte patjetër një emër i shquar i kulturës shqiptare. Por Lec Kurti zgjodhi tjetër udhë. U quajt i rrezikshëm dhe u ndalua. Vepra e tij u dënua për të mbetur sirtareve e panjohur për dekada. Për të kujtuar një emër të lënë në harresë padrejtësisht, po edhe për të riparë historinë e muzikës shqiptare, sot në Akademinë e Arteve zhvillohet koncert-konferenca "Lindja e harruar e muzikës artistike shqiptare: Lec Kurti". Interpretohen për herë të parë vepra të kompozitorit që datojnë fillimshekullin e XX, ndërsa të afërmit sjellin kujtime. Aktiviteti i përfshirë në Stinën e Koncerteve të Pranverës në Akademinë e Arteve, përkon me 69-vjetorin e vdekjes së kompozitorit. Për muzikologun prof. dr. Sokol Shupo, pavarësisht se sasia e partiturave që kanë arritur t'i shpëtojnë humbjes është relativisht e pakët dhe vepra e tij ka mbetur e panjohur, Lec Kurti është padyshim i pari kompozitor profesionist në historinë e muzikës shqiptare. Kur thotë këtë, Shupo mbështetet në fakte. Pasi ka kaluar nëpër duar dorëshkrimet, që ruhen me fanatizëm nga Albert Kurti, i biri i kompozitorit, Shupo vë re se çuditërisht, shumë vepra që ne i quajmë si të parat në gjininë që i përkasin, nuk janë të tilla. Studiuesi bën një krahasim, prej të cilit del se pikërisht veprat që për dekada i kemi konsideruar të parat, janë shkruar shumë më vonë se veprat e harruara të Lec Kurtit. Nëse deri më sot kemi besuar se opera "Mrika" (1959) e Prenk Jakovës është e para në llojin e vet në Shqipëri, na del se në të vërtetë e para është "Arbëreshtja" e Kurtit (1915), nga e cila kanë mbetur vetëm 11 fashikuj nga akti i parë. Për të vijuar me sonata, muzikë dhome, kuartete harqesh, romanca dramatike, trio pianistike, prelude, muzikë korale e koncerte, të cilat janë shkruar nga 20 deri në 60 vjet më vonë nga autorë si Fan Noli, Çesk Zadeja, Tonin Guraziu, Tish Daija, Limos Dizdari, etj. Që do të thotë se historia e muzikës shqiptare, ka se ç'të korrigjojë. Por nga çka mbërritur deri më sot, kuptohet se Kurti nuk ishte vetëm një ithtar i muzikës. Sot është e çuditshme të besohet se brenda një njeriu të vetëm ziente kompozitori, poeti, përkthyesi e politikani diplomat. Pa lënë asgjë pas dore. Ka shkruar vepra letrare si poemat "Kërshëndellat", "Mrashtbulli", "Sikur të mujsha", "Lula Marnesha", "Qe tuk janë" si dhe ka përkthyer në shqip veprash nga autorë të mëdhenj të letërsisë botërore si Pirandello, Gorki, Poe, Pushkin, Gauthier, Merimé, etj.
OGAE
OGAE (Frëngjisht: Organisation Générale des Amateurs de l'Eurovision, Anglisht: General Organisation of Eurovision Fans) në Shqip: (Organizata Gjenerale e Amatorëve të Eurovizionit)është një organizatë ndërkombëtare e cila u formua në vitin 1984 në Savonlinna, Finland nga Jari-Pekka Koikkalainen. . Organizata është një bashkim i 42 klubeve fansash të Festivalit Europian të Këngës rreth e qark Europës dhe më tutje dhe është një organizatë jo-qeveritare, jo-politike dhe jo-fitimprurëse.Katër gara organizohen në mënyrë të pavarur çdo vit, për të promovuar muzikën  kombëtare te fansat e Eurovizionit nga e gjithë bota. Organizata ndërkombëtare, bashkëpunon shpesh me European Broadcasting Union (EBU), në mënyrë që të ndihmojë në promovimin e Eurovizionit, dhe po ashtu ka krijuar një lidhje të fortë me Radio Televizionet Publike pjesmarrëse nga të gjithë vendet pjesëmarrëse.
Presidenti aktual i OGAE International Network është Simon Bennett nga OGAE Mbretëria e Bashkuar, që e pasoi Maiken Mäemets të OGAE Finlandë s në vitin 2015.
Histori
Ndonëse Festivali Europian i Këngës filloi në vitin 1956, Rrjeti OGAE International  u themelua nga Jari-Pekka Koikkalainen në vitin 1984 në Savonlinna, Finlandë. organizata e cila është e klub fansash e pavarur, funksionon si një organizatë jo-qeveritare, jo-politike dhe jo-fitimprurëse e trupit, dhe punon shpesh në bashkëpunim me European Broadcasting Union (EBU). Rrjeti është i përhapur për vendet që marrin pjesë në Festivalin Europian të Këngës ose kanë marrë pjesë në të kaluarën. Disa vende të tjera nëpër Europë dhe më gjerë nuk kanë klubin e tyre të pavarur OGAE, duke përfshirë këtu Australinë, Kazakistanin, Monakon, San Marinon, Afrikën e Jugut dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ndaj marrin pjesë nën emrin "OGAE Rest of the World" (OGAE pjesa tjetër e Botës).
Çdo vit organizimi i rregullon katër konkurse – OGAE Konkursi i Këngës, OGAE Konkursi Shansi i Dytë, OGAE Konkursi Videoklip dhe OGAE Konkursi i Krijimeve Amatore. Qëllimi i rrjetit OGAE është që të ngritet njohja me muzikën kontemporane në të gjithë botën, në bashkëpunim me fansat e Festivalit Europian të Këngës, si dhe krijimi i një lidhje të fortë mes Radio Televizioneve Publike pjesmarrëse dhe të reklamimit të gjerë të Festivalit Europian të Këngës te fansat e tij.
Në vitin 2007, Antonis Karatzikos është u zgjodh si Koordinatori i ri Ndërkombëtar për OGAE, deri në vitin 2009. Në korrik 2009, ai u ri-zgjodh për të njëjtin post. Në vitin 2011, rrjeti OGAE International u bë një organizatë e regjistruar në Francë, dhe Maiken Mäemets u zgjodh presidente. Ajo u ri-zgjodh për një mandat të dytë në 17 maj 2013 në Euro Fan Café (Moriska Paviljongen) në Malmö, Suedi. Gjatë takimit vjetor të  kryetarëve të klubeve OGAE, mbajtur më 22 maj 2015 në Euro Fan Café në Vjenë; kryetarët e klubeve OGAE  zgjodhën bordin e ri drejtues një të ri të bordit për OGAE International Network (treguar më poshtë), të cilët do të mbajnë rolin e tyre deri në zgjedhjet e radhës, në zgjedhjet e vitit 2017.
OGAE Pjesa Tjetër e Botës
right|thumb|Pjesa tjetër e Botës: Vendet që nuk janë pjesë e Rrjetit OGAE,  por janë antarë aktive ose anëtarët të asociuar të EBU dhe janë të unifikuar nën emrin "pjesa Tjetër e Botës". Vendet, të cilat përbëjnë këtë OGAE Rrjetit janë:
OGAE Sondazhi për Festivalin Europian të Këngës
Cmimi i fansave Marcel Bezençon është dhënë  në vitin 2002 dhe 2003, sipas votimit nga anëtarët e OGAE, klubi ndërkombëtar i fansave të Eurovizionit. Ai çmim u ndërpre dhe u zëvendësua nga çmimi për kompozitorët në vitin 2004. Çdo vit që nga viti 2007, OGAE ka bërë një para-Eurovision Konkursin e anketës në të cilat çdo kombëtar klubit plus OGAE pjesën Tjetër të Botës votuar të gjitha shënimet, duke përdorur të njëjtën shënuar sistemit si në Festivalin Europian:  Këngët më të votuara në çdo klub marrin 1 deri në 8 pikë, dhe pastaj 10 dhe 12 pikë dhe vendet  nuk mund të votojnë për veten e tyre. Fituesit e këtij sondazhi janë:
OGAE Konkursi Shansi i Dytë
OGAE Konkursi Shansi i Dytë është një konkurs vizual, themeluar në vitin 1987 dhe i organizuar nga degët e klubit OGAE International të Festivali Evropian i Këngës. Katër kombe konkuruan në konkursin e parë që u zhvillua në vitin 1987. Konkursi ishte më parë një ngjarje jo-televizive, por që e cila ka evoluar gjatë këtyre viteve në përdorimin i videokasetave dhe në ditët e sotme nëpërmjet DVD dhe YouTube.
Çdo verë pas Festivalit Europian të Këngës, çdo degë mund të marrë pjesë me një këngë, që nuk arriti të fitojë të drejtën e përfaqësimit në Festivalin Europian. Anëtarët e sejcilit klub të zgjedhin në mesin e këngëve që nuk fituan dhe zgjedhin një për prej tyre për të përfaqësuar klubin në këtë konkurs. Votimi bëhet nga anëtarët e klubeve OGAE dhe më pasi kthehen klubit OGAE që organizon eventin e vitit përkatës. Juritë mike janë përdorur gjithashtu për votim që nga viti 1993.
Pjesëmarrja
Deri tani 39 vende janë  përfaqësuar në këtë garë të paktën një herë. Vendet janë të listuara këtu në krah, sipas  vitit në të cilin ata kanë bërë debutimin e tyre: OGAE "Rest of the World" (në shqip: OGAE "Pjesa Tjetër e Botës" ) përfaqëson vendet të cilat nuk kanë degën e tyre. Përfaqësimi i parë i tyre ishte në vitin 2005, ku ata morën pjesë me Kazakistanin.
Fituesit
Gjashtë shtete kanë fituar këtë konkurs që nga filimi në vitin 2003. Vendet më të suksesshme janë Rusia dhe Franca, të cilat e kanë fituar këtë konkurs nga tre herë sejcila.
Demografia e Somalisë
Somalia ka 9,832,017 banorë.
Radhitet në vendi e 83 në botë.(korrik 2009 ).
nga 0-14 vjet: 45 % (2.215.331 meshkuj / femra 2204503)
15-64 vjet: 52,6 % (2.588.356 meshkuj / femra 2579737)
65 vjeç e lart: 2,5% (101.764 meshkuj / femra 142.326) ( 2009).
e përgjithshme : 17,5 vite
meshkuj: 17,4 vjet
femra: 17,6 vjet (2009 ).
2,815% (2009 ) Radhitet në vendi e 16 në botë. .
43,7 Lindje / 1000 banoprë (2009 ).
Radhitet në vendi e 5 në botë.
Radhitet në vendi e 15 në botë.
popullsisë urbane: 37 % e popullatës së përgjithshme (2008)
Norma vjetore 4,2 % e ndryshimit (2005-10 ).
në lindje: 1,03 mashkull (a) / femra
nën 15 vjet: 1 mashkull (a) / femra
15-64 vjet: 1 mashkull (a) / femra
65 vjeç e lart: 0,72 mashkull (a) / femra
përgjithshëm: 109,19 vdekje / 1000 lindje të gjalla
Radhitet në vendi e 6 në botë.
femra: 99,79 vdekje / 1000 lindje të gjalla (2009 ).
Jetëgjatësia :
Popullsia totale: 49,63 vjet
Radhitet në vendi e 211 në botë.
mashkujt: 47,78 vjet
femrat: 51,53 vjet (2009 ).
6,52 fëmijët e lindur / nji grua (2009 ). Radhitet në vendi e 4 në botë.
Somalez 85%, Bantu dhe të tjera jo-Somal 15% (duke përfshirë Arabët 30000).
Gjuhët:
Somalisht (zyrtare), arabisht, italisht, anglisht.
Kantoni Châteaudun
Kantoni Châteaudun (frëngjisht: Canton de Châteaudun) është një kanton në departamentin Eure-et-Loir, rajonin Région Centre në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Châteaudun. Ka sipërfaqe 306.54km2 dhe popullsi 23511 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Châteaudun aktualisht përbëhet nga 17 komuna.
Nintendo Entertainment System
Nintendo Entertainment System (shkurt (NES) / Në vendet shqiptare edhe i njohur si Nintendo) është një konsolë e firmës Nintendo dhe konzola e parë e mirfilltë është prodhuar për herë të parë më 15 korrik 1983.
Nintendo Entertainment System ose NES (ファミリーコンピュータ- Famirī Kompyūtā – kopjuter për familjarët ose ファミコン - Famikom), është një konsolë lojra 8 bitëshe e prodhuar nga Nintendo e lëshuar fillimisht në Azi, Amerikën Jugore dhe Veriore, Australi dhe Evropë. Pas rënies së tregtisë së lojrave kompiuterike në 1983, Nintendo doli si një “shpëtimtare” e këtij bisnesi duke ndihmuar dhe vendosur për herë të parë një konstrukt solid e grafikës së lojrave. Super Mario Bros ishte loja e parë moderne për kohën, që i lejonte më shumë liri veprimi lojtarit se lojrat e tjera. Në të vërtetë Nintendo vetë nuk është se prodhonte software ose hardware, megjithatë NES do ishte paraardhësja e SNES si edhe konsolave moderne.
thumb|200px|Promocion i Nes. Paketa NES Sport.
Televizioni
Televizioni, apo TV për të shkurtër, (nga televizioni francez, do të thotë "televizor"; nga τῆλε lashtë greke (Tele), që do të thotë "larg" dhe Visio Latine, që do të thotë "të parit") është një medium telekomunikacionit për transmetimin dhe marrjen e imazheve që lëvizin, mund të jetë pikturë njëngjyrëshe (zi - dhe - bardhë) ose me ngjyrë, me ose pa zë shoqërues. "Televizioni" mund t'i referohet në mënyrë specifike për një televizor, program televiziv, ose të një transmetimi televiziv.
Komerciale në dispozicion që nga fund të 1920, televizori është bërë e zakonshme në shtëpitë, bizneset dhe institucionet, veçanërisht si një mjet për reklamat, një burim i argëtuese, dhe lajme. Që nga viti 1950, televizioni ka qenëmedium kryesor për formim e opinionit publik. Që nga viti 1970, disponueshmëria e video kaseta, laserdiscs, DVD dhe tani Blu-ray disqe kanë rezultuar në televizor shpesh duke u përdorur për shikimin e regjistruar si edhe si material transmetimit. Në vitet e fundit, televizioni Interneti ka parë ngritjen e televizionit në dispozicion nëpërmjet internetit përmes shërbimeve të tilla si iPlayer dhe Hulu.
Në vitin 2009, 78% e familjeve në botë në pronësi të paktën një televizor, një rritje prej 5% mbi vitin 2003.
Edhe pse forma të tjera të tilla si televizion me qark të mbyllur (CCTV) janë në përdorim, përdorimi më i zakonshëm e mesme është për transmetim televiziv, i cili ishte modeluar ne sistemet ekzistuese të radio transmetimit të zhvilluara në vitet 1920, dhe përdor të lartë - powered radio - frekuencave transmetues për të transmetuar sinjalin televiziv për të marrësit individual TV.
Kurów
Kurovi (polonisht Kurów) është fshat në juglindje të Polonisë, mes qyteteve Pulavi dhe Lublin, në breg të lumit Kurovka. Është kryeqytet i një rrethi (gmina) të veçantë në provincën (vojvodska) e Lublinit dhe ka 2811 banorë (viti 2005).
Diku mes viteve 1431 dhe 1442, fshatit iu akorduan të drejtat e një qyteti në bazë të Ligjit të Madgeburgut. Si qytet privat, ishte qendër e tregtisë së ushqimit në rrethinë. Shumë fabrika për përpunimin e leshit dhe lëkurës funksionin këtu gjithashtu. Në shek. XVI, Kurovi ishte një nga qendrat e kalvinizmit, meqë shumë nga kundërshtarët polakë të trinisë (arianistë) u vendosën aty. Kah viti 1660, shumica e banorëve kishin përqafuar Arianizmin.
Televizioni
Sistemi televiziv transmetimit është shpërndarë në mënyrë tipike me anë të transmetimeve të radios në kanalet e caktuara në brezin 54-890 MHz frekuencave. Sinjalet tani transmetohen shpesh me stereo apo surround sound në shumë vende. Deri të viteve 2000, programet e transmetuara televizive janë transmetuar në përgjithësi si një sinjal televiziv analog, por gjatë dekadës disa vende shkuan pothuajse ekskluzivisht digjitale.
Kurów
Pas vitit 1660, qyteti ndan historinë me pjesën tjetër të rajonit. Më 1795, pas copëtimit të tretë të Polonisë, Kurovi u aneksua nga Austria. Më 1809, u bë pjesë e Mbretërisë së Polonisë. Gjatë Kryengritjes së nëntorit, në shkurt 1831, një betejë e vogël u zhvillua në Kurov, me ç’rast ushtria polake ngadhënjeu ndaj rusëve. Më 1870, gjatë Kryengritjes së janarit, Kurovi humbi aktin themelues që e përkufizonte si qytet, që nuk e ka rifituar më. Prej vitit 1918, Kurovi është sërish pjesë e Polonisë.
Televizioni
Një standardi televizori përmban qarqeve të shumta të brendshme elektronike, duke përfshirë ato për pranimin dhe deshifrim sinjale transmetuese. Një pajisje ekran vizuale e cila i mungon një akordues quhet si duhet një monitor video, në vend se një televizion. Një sistem televizion mund të përdorin standarde të ndryshme teknike të tilla si televizion digjital (DTV) dhe televizion definicion të lartë (HDTV). Sistemet televizive janë përdorur edhe për mbikëqyrjen, kontrollin e procesit industriale, dhe udhëzuese të armëve, në vendet ku vëzhgimi i drejtpërdrejtë është e vështirë ose e rrezikshme. Disa studime kanë gjetur një lidhje midis ekspozimit fillimet në televizion dhe ADHD.
Kurów
Më 9 shtator 1939, gjatë Luftës për Mbrojtjen e Polonisë siç quhet në polonisht fillimi i Luftës së Dytë Botërore, fshati u bombardua rëndë nga gjermanët. Prej caqeve të shkatërruara ishte edhe një spital civil (i shënuar me kryqe të kuq), ku u vranë shumë njerëz. Gjatë LIIB, Gjermania instaloi kampe të punës për të burgosur. Më 1942, një geto e vogël u themelua. Sidoqoftë, shumë polakë të burgosur në Kurov ikën dhe iu bashkëngjitën çetave të ushtrisë polake që vepronin në malet përreth.
Televizioni
Në fazat e para të zhvillimit, televizioni punësuar një kombinim të teknologjive optike, mekanike dhe elektronike për të kapur, të transmetojë dhe të shfaqin një imazh vizual. Nga fund të viteve 1920, megjithatë, ato punësojnë vetëm teknologjive optike dhe elektronike janë duke u hulumtuar. Të gjitha sistemet televizive moderne u mbështet në këtë të fundit, edhe psenjohuritë e fituara ngapuna në sistemet elektromekanike ishte vendimtar në zhvillimin e televizionit të plotë elektronik.
Kurów
Për turistët është e veçantë kisha e renesancës (rinovuar më 1692) me varrin e familjes Zbaski dhe skulpturat e Santi Guçit (1587). Kurovi është vendlindja e gjeneralit Wojciech Jaruzelski.
Televizioni
Imazhet e para të transmetuara elektrike u dërguan nga e para fax machines mekanike, duke përfshirë pantelegraph, të zhvilluara në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Koncepti i transmetimit elektrike mundësuar të imazheve televizive në lëvizje është skicuar për herë të parë në vitin 1878 si telephonoscope, menjëherë pas shpikjen e telefonit. Në atë kohë, ajo ishte imagjinuar nga autorë të science fiction në fillim, se një ditë se drita mund të transmetohet gjatë telave të bakrit, si tingujt ishin.
Ideja e përdorimit skanim për të transmetuar imazhet ishte vënë në përdorim aktual praktik në 1881 në pantelegraph, përmes përdorimit të një mekanizmi lavjerrës skanimit të bazuara. Nga kjo periudhë përpara, skanim në një formë apo një tjetër është përdorur në pothuajse çdo teknologji të transmetimit të imazhit deri më sot, duke përfshirë edhe televizionin. Ky është koncepti i "rasterization", procesi i konvertimin një imazh vizual në një lumë të pulses elektrike.
Në vitin 1884, Paul Gottlieb Nipkow, një student 23 vjeçar universitet në Gjermani, patentuar e sistemit të parë elektromekanike televiziv i cili të punësuar një disk skanim, një disk tjerrje me një seri të vrima ngjitura në formë spirale drejt qendrës, për rasterization. Vrimat janë spaced në intervale të barabarta këndore e tillë që, në një rrotullim të vetëm ,disk do të lejojë të lehta për të kaluar nëpër çdo vrimë dhe mbi një sensor dritë - ndjeshme selen e cila krijonte pulses elektrike. Si një imazh u fokusuar në disk me rotacion, çdo vrimë kapur një "fetë" horizontale të gjithë imazhin.
Dizajn Nipkow-së nuk do të jetë praktike deri përparimet në teknologji përforcues tub u bë në dispozicion. Harton Më vonë do të përdorë një pasqyrë e rradhës - daulle skaner për të kapur imazhin dhe një rreze tub katodë (KRRT) si një pajisje ekran, por lëvizin imazhet ende nuk ishte e mundur, për shkak të ndjeshmërisë së dobët të sensorë selen. Në 1907, shkencëtar rus Boris Rosing u bë shpikësi i parë për të përdorur një KRRT në pranuesit e një sistemi televiziv eksperimentale. Ai përdori pasqyrë - daulle skanim për të transmetuar forma të thjeshta gjeometrike në KRRT.
Vladimir Zworykin tregon televizion elektronike (1929)
Duke përdorur një disk Nipkow, shpikësi skocez John Logie Baird sukses në demonstrimin e transmetimit të lëvizin imazhet siluetë në Londër në 1925, dhe të lëviz, imazhe njëngjyrësh në vitin 1926. Baird -së skanimit disk prodhuar një imazh të 30 linjave të rezolutës, vetëm të mjaftueshme për të dalluar një fytyrë njerëzore, nga një spirale të dyfishtë të lente fotografik. Kjo demonstratë nga Baird është rënë dakord në përgjithësi të jetë demonstrimi i parë i vërtetë në botë e televizionit, megjithëse një mekanik formë e televizionit nuk është më në përdorim. Mrekullueshëm, në vitin 1927, Baird edhe shpiku sistemin e parë në botë video incizim, "Phonovision": nga modulating sinjal prodhimit të kamerës së tij televiziv poshtë në varg audio, ai ishte në gjendje për të kapur sinjalin në një disk dylli audio 10-inch duke përdorur teknologji konvencionale incizim audio. Një pjesë të vogël të Baird -së regjistrimet 'Phonovision' mbijetojnë dhe këto më në fund u deshifrohen dhe të dhënë në imazhe të shikohet në vitet 1990 duke përdorur teknologji moderne dixhitale sinjal - përpunimit.
Më 25 dhjetor 1926, Kenjiro Takayanagi demonstruar një sistem televiziv me një rezolutë të 40 - të linjës që të punësuar një ekran CRT në Hamamatsu Shkollën e Mesme Industriale në Japoni. Kjo ishte shembulli i parë i punës i një marrës televiziv tërësisht elektronike. Takayanagi nuk kanë të aplikuar për një patentë.
Nga 1927, shpikësi ruse Léon Theremin zhvilluar një sistem TV pasqyrë - daulle - bazë e cila përdoret gërshetim për të arritur një zgjidhje imazhi i linjave 100.
Philo Farnsworth
Në vitin 1927, Philo Farnsworth bërë të parë të punës të sistemit të televizionit në botë me skanim elektronik të të dykamionçinë dhe ekranit pajisjeve, të cilat ai i pari tregoi për shtypin më 1 shtator 1928.
WRGB pretendon të jetë televizioni më i vjetër në botë, gjurmimi rrënjët e saj në një stacion eksperimental themeluar më 13 janar 1928, transmetuar nga fabrika General Electric në Schenectady, NY, nën letrat e thirrjes W2XB. Ai ishte i njohur gjerësisht si " WGY Televizioni " pas radio stacionit simotër të saj. Më vonë në vitin 1928, General Electric filloi një strukturë të dytë, këtë një në New York City, i cili kishte letrat e thirrjes W2XBS, dhe e cila sot është e njohur si WNBC. Të dy stacionet ishin eksperimentale në natyrë dhe nuk kishte programimit të rregullt, si marrës ishin operuar nga inxhinierët në kuadër të kompanisë. Imazhi i një FelixCat kukull, me rotacion në një gramafon, u transmetua për 2 orë çdo ditë për disa vjet, si teknologjia e re është duke u testuar nga inxhinierët. Milton Berle pretendon se ai ishte në një eksperiment shumë të hershme eksperimentale televiziv në Çikago, Illinois, në vitin 1929.
Në Radio Show nga më të Berlinit në gusht të vitit 1931, Manfred von Ardenne dha demonstratën e parë në botë publik të një sistemi televiziv duke përdorur një rreze katodë tub për të dy të transmetimit dhe të pritjes. Shërbimi i parë në botë skanuar elektronike televiziv pastaj filloi në Berlin në vitin 1935. Në gusht 1936, Lojërat Olimpike në Berlin u kryen nga kabllo për stacionet televizive në Berlin dhe Leipzig ku publiku mund të shohin lojërat jetojnë.
Në 1935, firma gjermane e FERNSEH AG dhe firma e Shteteve të Bashkuara Farnsworth Televizioni në pronësi të Philo Farnsworth nënshkruan një marrëveshje për të shkëmbyer patentat e tyre televizive dhe të teknologjisë për zhvillimin me shpejtësi të transmetuesve televizive dhe stacione në vendet e tyre.
Më 2 nëntor 1936, BBC filloi transmetimin e shërbimit të parë në botë publik të rregullt të lartë të përcaktuar nga viktoriane Alexandra Palace në veri të Londrës. Prandaj pretendon të jetë vendlindja e transmetimit televiziv siç e njohim ne sot.
Në vitin 1936, Kálmán Tihanyi përshkroi parimin e ekranit plazma, sistemin e parë ekran sheshtë panel.
Shpikës meksikan Guillermo González Camarena gjithashtu ka luajtur një rol të rëndësishëm në televizion fillim. Eksperimentet e tij me televizion (i njohur si telectroescopía në fillim) filloi në vitin 1931 dhe çoi në një patentë për " fushë përbëhet nga tri ngjyra sistemi vijues" televizionit me ngjyra në vitin 1940.
Edhe pse televizioni u bënë më të njohur në Shtetet e Bashkuara me publikun e gjerë në Panairin Botërore të vitit 1939, shpërthimi i Luftës së Dytë Botërore pengoi atë nga duke u prodhuar në një shkallë të madhe deri pas përfundimit të luftës. Vërtetë rregullt programimit rrjeti televiziv komercial nuk ka filluar në SHBA deri në vitin 1948. Gjatë atij viti, dirigjent legjendar Arturo Toscanini bërë e tij të parë prej dhjetë paraqitjet televizive kryerjen e Orkestra Simfonike NBC, dhe Texaco Star Theater, starring komedian Milton Berle, u bë së pari tregojnë gjigant televizionit hit. Që nga viti 1950, televizioni ka qenë mjeti kryesor për formim e opinionit publik.
Televizioni Amatori (TV proshutë apo ATV) është zhvilluar për eksperimentimin jo- komerciale, kënaqësi dhe të shërbimit publik të ngjarjeve nga operatorët amatorë radio. Ham stacionet televizive ishin në ajër në shumë qytete të para stacione televizive komerciale erdhi në ajër.
Në vitin 2012, është raportuar se të ardhurat televizioni u rritet më shpejt se filmi për kompani të mëdha të medias.
Milto Sotir Gurra
Milto Sotir Gurra (Marjan të Oparit, 16 maj 1884 - Tirana, 1972), ishte atdhetar, shkrimtar e publicisti, që botoi revistat "Shkëndija", "Zekthi", "Mituria" dhe shkroi veprat: "Rrëjenjë", "Kur rilindej Shqipëria", vëllimin poetik "Dëshirë", etj. Gjithashtu ai përktheu mjaft shkrimtarë të mëdhenj botërorë dhe është autori i të parës pjesë proze historike në letërsinë shqipe, novelës Goca e Kaçanikut.
Biografia
U lind Marjan afër Oparit në krahinën e Korçës. Vitet më krijuese të jetës i kaloi jashtë vendit: në fillim në Odesë buzë Detit të Zi, kurse më pas në Amerikë, Stamboll, Sofje dhe Konstancë. Ai bashkëpunoi aktivisht me shumë organe shtypi kombëtare e letrare në mërgim shpesh me pseudonimet Nomadhi, Gjon Zeza dhe D. Toçkas. Ndërkaq vetë qe botues apo bashkëbotues i një numri revistash të tilla si i organit politik e letrar Atdheu të Konstancës më 1912 dhe të Durrësit më 1914, i së përmuajshmes Shkëndia të Korçës më 1921, i organit satiro-humoristik Zegthi të Korçës më 1922, dhe i së përdyjavshmes Zëri i popullit të Korçës më 1922. Në këto organe Gurra botoi tregimet e para, më të mirat e të cilave qenë shkruar gjatë viteve që jetoi në Rusi. Pjesën më të madhe të jetës Gurra e kaloi në mërgim, dhe kështu e kuptonte fare mirë vetminë e mërgimtarëve. Prandaj dhe mjaft nga tregimet e tij, të shkruara me një stil narrativ pa pretendime, pasqyrojnë mallin dhe hidhërimin e shqiptarëve të jugut, të shtrënguar për të lënë atdheun e për të vajtur në mërgim për punë e jetë më të mirë. Një përmbledhje me njëzet e dy nga këto tregime u botua me titullin Plagët e kurbetit, Tiranë 1938. Milto Sotir Gurra, sikundër Mitrush Kuteli më pas, përktheu letërsi ruse, ndër të tjera vepra në prozë të Ivan Turgenievit (1818-1883), Leon Tolstoit (1828-1910), Anton Çehovit (1860-1904) dhe Maksim Gorkit (1868-1936). Dashuria e Matildes Autori: Milto Gurra ... koha kur shkrimtari yne i njohur, Milto Sotir Gurra, botoi 90 vjet me pare ne Sofie dy vellime me rrefenja, rralle here shkrimtare te tjere kane shkelur ne kete lendine te bukur, qe mbeti keshtu thuajse djerre, per t'u leruar gjate dekadave te mepastajme .ishte bashkepuntor me sotir gjiken e ndihmoi shume.
Radio Televizioni i Prishtinës
Radio Televizioni i Prishtinës, shkurtuar si RTP ose TVP, ishte radio televizioni i parë shqiptar i Kosovës. Ndërprerja e programeve nga ky televizion u realizua me masa të dhunshme të ndërmarra nga qeveria serbe në vitin 1990. Radio Prishtina filloi punë menjëherë pas luftës së dytë botërore më 1945 në Prizren, pastaj u transferua në Prishtinë. Pas luftës në Kosovë materiali dhe ndërtesat e Radio Televizionit të Prishtinës janë nën administrimin e Radio Televizionit të Kosovës.
Matran
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Radio Televizioni i Prishtinës
Historiku
Deri atëherë, i vetmi medium informativ ishte Radio Prishtina (në funksion prej vitit 1945). Do kalonin 29 vite deri kur Televizioni i Prishtinës filloi transmetimin në vitin 1974. Ndërsa u mbyll ne vitin 1990 për shkak të qeverisë serbe. Pas mbarimit të luftës së Kosovës në vitin 1999, u hap rruga për themelimin e televizioneve kosovare në mënyrë të lirë. Njëri prej tyre ishte Radio Televizioni i Kosovës i cili mori vend në të njëjtën ndërtesë si ish-RTP, në rrugën "Xhemajl Prishtina" në Prishtinë.
Teknologjia
Në fillim të vitit 1974 RTP nuk ka pasur teknologji elektronike, por i gjithë materiali për program xhirohej me teknikë filmike e mandej dërgohej në TV Beograd ku filmi zhvillohej e më vonë montohej për transmetim. Transmetimi deri më 29 nëntor 1975 bëhej nga TV Beogradi. Në verën e vitit 1974 nga Anglia pati ardhur autoreportazhi (OB Van) i parë me 4 kamera bardhë-e-zi.
Arboretumi Verior
Arboretumi verior ( Arboretum Norr, Northern Arboretum ) është një arboretum në Baggböle mansion në Lumin Ume, rreth 8 kilometra në perëndim të qendrës së qytetit Umeå, në Suedi.
Përshkrimi
Arboretumi Verior përfshin një zonë tokësore rreth 20 hektarë, me më shumë se 1600 bimë të 280 llojeve, të mbjella qysh në vitin 1981. Bimët janë më së shumti të vendeve skandinave. Një nga tri qëllimet është të shihen se cilat lloje gjenden në gjatësitë ekstreme veriore, e cila nga ana e tij mund të çojë në një shumëllojshmëri të madhe të shkurreve dhe bimëve që iu përshtaten kushteve klimatike në Skandinavinë veriore. Shtëpia e madhe në qendër të parkut përdoret për biznes që drurët e prerë si pjesë e një biznesi trurësh në shekullin XIX. Dy objektivat e tjera të arboretumit janë të mbështesin studimin e pemëve dhe shkurreve (Dendrologjia) dhe që të tërheq vizitorët fshatit Baggbole.
Arboretumi Verior u themelua në vitin 1975 përmes një bashkëpunim në mes të Universiteti Umeå, Sëedish University of Agricultural Sciences në Umeå dhe Këshillit të Qytetit. Arboretumi drejtohet aktualisht nga një fondacion, dhe financohet nga kontributi i disa komunave, kompanive dhe institucioneve të tjera. Ai kontrollohet nga Sëeden Agricultural University Department of Northern Agricultural Science në Umea.
Parku shtrihet për rreth një milje përgjatë brigjeve të lumit Ume duke rrethuar shtëpinë e madhe. Shtëpia Baggbole drejtohet si biznes i ndarë dhe përdoret si një vend konferencash dhe restorant. Parku është në bregun verior të Lumit Ure.
Në vitin 2014 parku u zgjodh si lokacion i katër instalimeve të artit që u projektuan si pjesë e projektit Förflyttningar. Projekti u udhëhoq nga tre artistë që u përpoqën ta lidhnin artin me naturën. Projekti mori fonde sepse Umea u zgjodh si Kryeqytet Europian i Kulturës në vitin 2014.
Lidhjet e jashtme
63.84011°N, 20.11614°W
Diabeti
parapamje|Simboli universal i rrethit të kaltër për diabetin   https://en.wikipedia.org/wiki/Diabetes Diabetes mellitus (DM), ndryshe njihet si diabeti, është një sëmundje kronike e shkaktuar nga nivelet e larta të glukozës në gjak gjatë një periudhe të gjatë kohore. Glukoza është një ndër burimet kryesore të energjisë në trupin tonë, e cila merret nga ushqimi që e konsumojmë. Transportin e glukozës nga ushqimi në qelizat e gjakut e mundëson insulina, një hormon i prodhuar nga pankreasi. Ndodh që insulina të mos prodhohet mjaftueshëm, apo fare, dhe kështu glukoza qëndron në gjak, duke mos u transportuar njëlloj në qeliza. Me kalimin e kohës, ky grumbullim i glukozës mund të shkaktojë probleme serioze shëndetësore që nuk kanë shërim, siç është diabeti. Por, edhe pse nuk ka shërim mund të merren masa parandaluese ndaj përkeqësimit të kësaj sëmundjeje.
Ekzistojnë tri forma kryesore në të cilat paraqitet diabetes mellitus :
Simptomat
parapamje|Simptomat më të shpeshta të diabetit Disa nga simptomat më të paraqitura të diabetit tek njerëzit e të gjitha moshave janë:
Llojet
Format kryesore në të cilat ekziston sëmundja kronike e diabetit janë: diabeti i tipit 1, tipit 2 dhe diabeti gestacional
Diabeti i tipit 1
parapamje|Sulm autoimunitar në tipin 1 Diabeti i tipit 1 është një lloj i diabetit në të cilin pankreasi prodhon shumë pak apo aspak insulinë. Insulina është hormoni që lejon trupin të përdor sheqerin në gjak. Kjo mund të shkaktoj nivele të larta të sheqerit në gjak për shkak të përdorimit të saj të ulët. Simptomat më të njohura janë urinimi i shpeshtë, etja dhe uria e rritur, dhe humbja e peshës. Simptoma më të rralla përfshijnë shikimin e turbullt, lodhjen e shpejtë, dhe shërimin e dobët. Të gjitha këto mund të zhvillohen brenda një kohe të shkurtër.
Faktorët e rrezikut
Shkaku direkt i diabetit të tipit 1 është i panjohur, por besohet se ka të bëjë me faktorë gjenetikë dhe të ambientit. Faktor i madh i rrezikut është një familjar që ka probleme me diabet. Mekanizmi kryesor që shkakton diabetin e këtij tipi përfshin shkatërrimin e qelizave beta në pankreas që krijojnë insulinën. Diabeti mund të diagnostifikohet duke testuar nivelin e sheqerit në gjak.
Trajtimi
5-10% të rasteve të diabetit janë ato të tipit 1. Nuk dihet numri i saktë i rasteve, por dihet se rreth 80,000 fëmijë zhvillojnë sëmundjën çdo vjet. Në disa vende të botës janë hapur edhe disa kampe që mësojnë fëmijët si dhe kur të përdorin apo të monitorojnë insulinën e tyre pa ndihmën e prindërve. Për shkak se stresi psikologjik mund të ketë një efekt negativ në diabet, një numër masash mirren si: stërvitja, apo ndërmarrja e një hobi të ri, ndër të tjera.
Diabeti i tipit 2
parapamje|Sekretimi i zvogëluar i insulinës rezulton në nivele të larta të glukozës në gjak Diabeti i tipit 2 është një lloj i diabetit në të cilin shfaqet një rezistencë ndaj insulinës dje rritjes së sheqerit në gjak. Simptomat më të njohura tek ky lloj i diabetit janë: etja e rritur, urinimi i shpeshtë, humbja e pavullnetshme e peshës, lodhja, shikimi i turbullt, infeksione të shpeshta, dhe zonat me lëkurë të errësuar. Shpeshherë këto simptoma zhvillohen ngadalë. Komplikime që mund të zhvillohen për shkak të diabetit janë sëmundjet e zemrës, goditjet në tru, retinopatia në sy, verbërimi, dhe dështimi i veshkëve. Problemet gjenden edhe tek enët e gjakut në të cilat mund të zhvillohet një qarkullim i dobët i gjakut, e cila shkakton amputime në pjesë të trupit.
Faktorët e rrezikut
Tipi 2 i diabetit kryesisht shfaqet për shkak të mbipeshës (obeziteti t) dhe mungesës së ushtrimeve. Disa njerëz janë gjenetikisht më shumë në rrezik se të tjerët. 90% e rasteve të njerëzve me diabet janë të tipit 2, me 10% të mbetur me tipin 1 apo diabetin gestacional. Diagnoza e diabetit bëhet në mes të testimeve për hemoglobinë apo nivelin e sheqerit në gjak, si dhe testime orale të tolerancës së glukozës.
Trajtimi
Parandalimi i diabetit të tipit 2 mund të bëhet ndërmjet mbajtjes së një peshe normale, stërvitjes së rregullt dhe konsumimit të ushqimit të duhur. Trajtimi i saj përfshin stërvitjen dhe ndryshime të mëdha në dietë. Shumë njerëz gjatë kohës ju duhet të marrin edhe injektime të insulinës. Për ata me insulinë, rekomandohet të monitorohet niveli i sheqerit në gjak rregullisht. Ky monitorim nuk është i dosmosdoshëm tek ata që trajtojnë diabetin me pilula. Kirurgjia bariatrike shpeshherë përmirëson sëmundjen tek njerëzit mbipeshë.
Rritja e rasteve me diabet të tipit 2 është bërë në paralele me rritjen e peshës mesatare tek njeriu. Deri në 2015, janë rreth 392 milionë njerëz me diabet të tipit 2, krahasuar me vetëm 30 milion raste në 1985. Shumicën e rasteve zhvillohet në moshë të mesme apo të vjetër, por kohëve te fundit përqindja e njerëzve të rinjë me diabet të tipit 2 po rritet. Diabeti i tipit 2 ka me vete një efekt negativ që shkurton jetën mesatare për 10 vjet. Diabeti është një ndër sëmundjet më të hershme që është shpejguar në thellësi. Rëndësia e insulinës në sëmundje është zbuluar në vitet e 1920-ta.
Diabeti gestacional
Diabeti gestacional është një lloj diabeti i cili shfaqet vetëm tek gratë shtatëzëna dhe përfshin një sekretim joadekuat të insulinës. Nuk shkakton shenja ose simptoma të dukshme për shumicën e grave. Ndër simptomat të mundshme janë: rritja e etjes, urinimi më i shpejtë
Faktorët e rrezikut
Faktorët e rrezikut për diabetin gestacional janë: mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik, diabeti i mëparshëm gestacional ose prediabeti, sindroma polikistike e vezores, diabeti në një anëtar të afërt të familjes; gratë që janë afrikane, amerikane indiane, aziatike amerikane dhe ato me origjinë hispanike kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të diabetit gestacional.
Komplikimet
Nëse diabeti gestacional nuk menaxhohet me kujdes, mund të rezultojë në nivele të larta të sheqerit ne gjak. Sheqeri i lartë në gjak mund të shkaktojë probleme për nënën dhe foshnjën, duke përfshirë mundësinë e rritur për të pasur nevojë për një seksion C për të dhënë. Foshnja e nënës me diabet gestacional mund të rrezikojë nga pesha e tepërt e lindjes, lindja e parakohshme, vështirësi serioze në frymëmarrje, sheqeri i ulët i gjakut (hipoglikemia), obeziteti dhe diabeti i tipit 2 më vonë në jetë. Diabeti i patrajtuar gestacional mund të rezultojë në vdekjen e një fëmije qoftë para ose menjëherë pas lindjes.
Tabletat dhe mjekimi
Diabeti i tipit 2 është një gjendje progresive dhe me kalimin e kohës mund të çoj tek nevoja për mjekim, që ndihmon në menaxhimin e niveleve të sheqerit në gjak.
Përdorimi i aspirinës
Përdorimi i aspirinës për të parandaluar sëmundjet kardiovaskulare në diabet është i diskutueshëm. Aspirina rekomandohet te njerëzit me rrezik të lartë të sëmundjeve kardiovaskulare, megjithatë përdorimi rutinë i aspirinës nuk ka paraqitur përmirësime në rezultatet e diabetit të pakomplikuar. Rekomandimet e Shoqatës Amerikane të Diabetit 2015 për përdorim të aspirinës, bazuar në konsensusin e ekspertit ose përvojën klinike, tregojnë se përdorimi i dozës së ulët të aspirinës është i arsyeshëm tek të rriturit me diabet të cilët janë në rrezik të ndërmjetëm të sëmundjeve kardiovaskulare (rreziku 10-vjeçar i sëmundjes kardiovaskulare, 5-10%).
Komplikimet
Komplikimet e diabetit mund të ndahen në komplikime afatshkurtra dhe afatgjata. majtas|parapamje|Retinopatia, nefropatia, neuropatia jane komplikime te diabetit Komplikime afatshkurtra përfshijnë ketoacidozën diabetike të hipoglikemisë (DKA) dhe gjendjen hiperglikemike hiperosmolare (HHS). Komplikimet afatgjata përfshijnë mënyrën se si diabeti ndikon në sy (retinopatia), në organin e zemrës (sëmundje kardiovaskulare), në veshkë (nefropatia), dhe në nerva e shputa (neuropatia). Komplikimet afatgjata dhe afatshkurtra mund të ndikojnë në një varg të gjerë të pjesëve të trupit, duke përfshirë kështu sytë, zemrën, veshkat, nervat dhe shputat. Mbajtja nën kontroll e nivelit të glukozës në gjak, presionit të gjakut dhe niveleve të yndyrës së gjakut me të gjitha ndërlikimet, ndihmojnë në masëtë madhe, për të zvogëluar rrezikun e zhvillimit të komplikimeve të mëtutjeshme. Vizitat e rregullta mjekësore janë thelbësore për të ndihmuar në menaxhimin e gjendjes së të sëmuarve.
Menaxhimi
Diabeti mund të prek pothuajse çdo pjesë të trupit të njeriut. Prandaj, duhet të menaxhohet niveli i glukozës në gjak, i quajtur ndryshe edhe sheqeri në gjak. Menaxhimi i glukozës në gjak, si dhe tensioni i gjakut dhe kolesteroli mund të ndihmojnë në parandalimin e problemeve shëndetësore që mund të ndodhin për shkak të diabetit. Ndalimi i pirjes së duhanit, bërja e aktiviteteve fizike si pjesë e rutinës së përditshme, kosnumimi i ilaçeve dhe kontrollimi i nivelit të glukozës në gjak janë disa metoda që ndihmojnë në menaxhimin e sëmundjes së diabetit. parapamje|Nje dietë e balancuar ndihmon në tejkalimin e diabetit
Ushqimi i Shëndetshëm
Jetesa me diabet vendos një rëndësi të madhe në ushqimin e personit të sëmurë. Ushqimet me shumë karbohidrate (drithërat, pemë, perime) dhe jokufizimi i sakarozës janë elementare për një dietë më të shëndetshme. Proteinat, sidomos tek diabeti i tipit 2, janë aq të rëndësishme sa karbohidratet. Personat që marrin një dozë të caktuar të insulinës çdo ditë duhet të marrin sasinë e njejtë të karbohidrateve dhe proteinave.
Aktivitete fizike
Aktiviteti i personit me diabet luan rol të rëndësishëm kur vjen tek mirëmbajtja e sëmundjes dhe rregullimi i niveleve të insulinës. Aktiviteti fizik mirëmban nivelin e sheqerit në gjak dhe ul mundësinë e sëmundjeve të zemrës dhe të sistemit nervor. Gjithashtu ka përfitime tjera në mirëmbajtjen e peshës së shëndetshme, humbjen e peshës, përmirësimin e kujtesës, kontrollimin e presionit të gjakut, uljen e kolesterolit të keq dhe rritjes së kolesterolit të mirë.
Amputimi
majtas|parapamje|Amputimi i kofshes Sëmundja e diabetit gjithashtu ngjall probleme të reja në shputat e këmbës, të cilat mund të përfundojnë në amputim. Katër prej pesë amputimeve mund të parandalohen, dhe personi mund të parandalojë çdo problem të ardhshëm me shputat nëse kujdeset mirë për to. I sëmuri me diabet duhet të kontrollojë shputat, të ketë vizita vjetore për shputat e tij/saj duhet të ketë diabetin nën kontroll dhe duhet të ndalojë pirjen e duhanit dhe alkooli. Për kujdes të përtejshëm mund të sigurohen këpucë të përshtatshme.
Ndërprerja e pirjes së duhanit
Pirja e duhanit është faktor shumë i rrezikshëm për njerëzit me diabet dhe rrit mundësinë e komplikimeve të shumta përkrah diabetit. Duhani rrit rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe problemeve të qarkullimit të gjakut. Për diabetikët të tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare janë më të shpeshta dhe shumicën e rasteve ato shfaqen për shkak të duhanit. Duhani mundet pavarësisht të krijojë probleme me diabet edhe për njerëzit që nuk e kanë sëmundjen e diabetit. Për shkak se pirja e duhanit shkakton probleme me rezistencën ndaj insulinës, ajo mund të zhvillohet në sëmundje të diabetit. Ndalimi i duhanit tek të sëmurët është i domosdoshëm për mbajtjen e shëndetit nën kontroll, sidomos tek mirëmbajtja e peshës së personit.
Kontrolla të rregullta mjekësore
Personi me diabet duhet të konsultohet me doktorin apo farmacistin e tij rregullisht për të mirëmbajtur sëmundjen e tij të diabetit. Njerëzit me diabet që trajtohen me injektimin e insulinës në përgjithësi duhet të vizitojnë mjekun e tyre të paktën çdo tre deri në katër muaj. Personat me diabet që trajtohen me pilula ose që janë duke e menaxhuar diabetin përmes dietës duhet të vizitojnë mjekun të paktën çdo katër deri në pesë muaj. Vizita më të shpeshta mund të jenë të nevojshme nësë sheqeri në gjak nuk kontrollohet ose nëse komplikimet me diabet janë përkeqësuar.
Doktori i personit me diabet duhet të ketë disa informacione për pacientin pas çdo vizite. Ai duhet të informohet për çdo ndryshim në dietë apo rutinë të ushtrimeve, dhe duhet të dijë se sa mirë pacienti i tij e mirëmban diabetin dhe nëse ai i ka komplikimet nën kontroll. Ai gjithashtu duhet të dijë për çdo simptomë të problemeve kardiovaskulare, të syve, veshkëve, apo të sistemit nervor.