cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tre mbretëri
Vitet e fundit të dinastisë
Në fillim të vitit 220, Çao Çao vdiq dhe u zëvendësua nga djali i tij Cao Pi. Më 11 dhjetor, Mbreti Xian u tërhoq nga fronin dhe Cao Pi u ngrit në fronin imperial duke shpallur mandatin qiellor si Mbreti i Wei-t. Më 15 maj 221, Liu Bei iu përgjigj duke shpallur veten si Mbreti i Han-it. Shteti i tij u njoh gjerësisht si Shu Han. Sun Quan vazhdoi të njohë suzeranitetin e tij ligjor ndaj Wei-t dhe u dha titullin Mbreti i Wu-t.Në fund të vitit 221, Shu sulmoi Wu-n si përgjigje për vrasjen e Guan Yu dhe humbjen e Provincës Jing nga Wu.
Në pranverën e vitit 222, Liu Bei mbërriti në vendin e sulmit për të marrë personalisht komandën e sulmit. Sun Quan dërgoi Lu Xun për të komanduar mbrojtjen e Wu-s kundër sulmit të Shu-s. Kundërshtarisht me këshillat e nënshtruarve të tij, Lu Xun priti derisa Liu Bei u përfshi nën Yangtze poshtë Rrënojave të Yangtze-s. Në fund të muajit gjashtë të vitit 222, Lu Xun zhvilloi një seri sulmesh me zjarr kundër anës së zgjeruar të pozicionit të Liu Bei-s, duke shkaktuar shpërbërje në ushtrinë e Shu-s dhe tërheqjen e Liu Bei-s në Baidi (afër Fengjie-s sot). Më pas, në vitin 222, Sun Quan përjashtoi suzeranitetin e tij ndaj Wei-t dhe shpalli pavarësinë e Wu-t.
Në vitin 223, Liu Bei ndërroi jetë në Baidi. Zhuge Liang vepronte tani si regjent për Liu Shan (17-vjeçar) dhe kontrollonte qeverinë e Shu-s. Shu dhe Wu rikthyen marrëdhëniet diplomatike duke ristabilizuar paqen dhe aleancën në dimrin e vitit 223.
Rënia e Mbretërise Wu
Sun Quan u drejtua te aborigjenët e juglindjes, të cilët kinezët i quajnë "Shanyue". Një koleksion i sukseseve kundër kryengritësve të fisëve kulmoi me fitoren e vitit 224. Në atë vit, Zhuge Ke përfundoi një bllokadë trevjeçare të Danyang-ut me dorëzimin e 100,000 Shanyue. Prej tyre, 40,000 u rekrutuan si ushtarë ndihmës në ushtrinë e Wu-së. Ndërkohë, Shu po përballonte vështirësi edhe me fiset vendase të jugut. Popujt jugperëndimorë Nanman ngriheshin në kryengritje kundër autoritetit të Shu-së, kapnin dhe plaçkitnin qytetet në provincën Yi. Zhuge Liang, duke e vlerësuar rëndësinë e stabilitetit në jug, urdhëroi avancimin e ushtrive të Shu-së në tre kolona kundër Nanman-it. Ai zhvilloi disa beteja kundër kryetarit Meng Huo, në fund të së cilës Meng Huo dorëzoi armët. Një fis i lejohet të banojë në kryeqytetin e Shu-së, Chengdu, si një zyrtar, dhe Nanman-it formuan batalione të tyre brenda ushtrisë së Shu-së.
Në kohën e ofensivave të Zhuge Liang në veri, shteti i Wu-t gjithmonë ishte në mbrojtje kundër sulmeve nga veriu. Zona rreth Hefeit ishte skena e shumë betejave të hidhëra dhe ishte në presion të vazhdueshëm nga Wei pas Betejës së Klifit të Kuq. Lufta ishte bërë kaq intense saqë shumë banorë zgjodhën të lëviznin dhe të vendoseshin në jug të lumit Yangtzë. Pas vdekjes së Zhuge Liang, sulmet në rajonin e lumenjve Huai po rriteshin, por megjithatë Wei nuk mund të thyente linjën e mbrojtjes së lumit që ishte vendosur nga Wu, e cila përfshinte fortalezën e Ruxu.
Sundimorënia e gjatë e Sun Quan konsiderohet një kohë e pasur për shtetin e tij në jug. Migracionet nga veriu dhe vendosja e Shanyue-s rritën fuqinë e punës për bujqësinë, veçanërisht në pjesën poshtësore të lumit Yangtzë dhe në komandenë e Kuaiji-s në bregun jugor të Gjirit Hangzhou. Transporti lumor përparoi, me ndërtimin e kanaleve Zhedong dhe Jiangnan. Tregtia me Shu-së zhvillohej, me një fluks të madh të pambukut nga Shu dhe zhvillimin e industrisë së qeladonit dhe metaleve. U bënë udhëtime denjësisht të detit drejt Liaodong-ut dhe ishullit të Tajvanit. Në jug, tregtarët e Wu-së arritën në Linyi (Vietnami Jugor) dhe Mbretërinë Funan. Siç prosperoi ekonomia, u rritën edhe artet dhe kultura.
Në deltën e lumit Yangtzë, ndikimet budiste arritën në jug nga Luoyang-u.Era e Wu-së Lindore ishte një periudhë formuese në historinë e Vietnamit. Prefekti i Jiaozhou-t (Vietnami modern dhe Guangzhou), Shi Xie, sundoi Vietnamin si një kryengritës autonome për katërmbëdhjetë vjet dhe u deifikua pas vdekjes nga mbretëritë vietnameze më vonë. Shi Xie zotëroi besnikëri ndaj Wu-t Lindor. Në fillim, vietnamezët ishin të kënaqur me sundimin e Wu-t Lindor, por ata u kundërshtuan kryengritjes së Shi Hui kundër Wu-t Lindor dhe e sulmuan për këtë. Megjithatë, kur gjenerali i Wu-t, Lü Dai, i tradhëtoi Shi Hui dhe ekzekutoi të gjithë familjen Shi, vietnamezët u tronditën shumë.
Në vitin 248, populli i komandërive Jiaozhi dhe Jiuzhen kryengritën. Wu-t Lindor dërgoi Lu Yin për të përballuar kryengritësit. Ai arriti të qetësonte kryengritësit me një kombinim kërcënimesh dhe bindjesh. Megjithatë, kryengritësit u rigrupuan nën udhëheqjen e Zonjës Triệu në Jiuzhen dhe rinovuan kryengritjen me një marsh në Jiaozhi. Pas disa muajsh luftërash, ajo u mund dhe begati vetëvrasje.
Rënia e Wei
Në vitin 226, Cao Pi vdiq (me moshën 40 vjeç) dhe u pasua nga i biri i tij i madh Cao Rui (me moshën 22 vjeç). Ministri Chen Qun, Gjenerali Cao Zhen, Gjenerali Cao Xiu dhe Gjenerali Sima Yi u emëruan si këshilltarë, megjithëse Cao Rui ishte në gjendje të drejtonte qeverinë në praktikë. Më vonë, të parët tre vdiqën, duke lënë vetëm Sima Yi si ministër i lartë dhe komandant ushtarak. Në vitin 226, Sima Yi mbrojti me sukses Xiangyang-un nga një sulm nga Wu; ky betejë ishte hera e parë që ai kishte komandën në fushë.
Në vitin 227, Sima Yi u emërua në një post në Çang-an, ku ai menaxhoi çështjet ushtarake në lumin Han. Në vitin 238, Sima Yi u dërgua të komandonte një fushatë ushtarake kundër Gongsun Yuanit të deklaruarit Yan Kingdom në Liaodong, rezultuar me pushtimin e kryeqytetit të tij Xiangping dhe masakrën e qeverisë së tij. Në periudhën midis 244 dhe 245, Gjenerali Guanqiu Jian u dërgua për të sulmuar Goguryeo dhe e shkatërroi rëndë atë shtet. Kufiri verior- lindor i Wei-u tani ishte i siguruar nga çdo kërcënim i mundshëm. Sulmet, si përgjigje ndaj një sulmi të Goguryeo në vitin 242, shkatërruan kryeqytetin e Goguryeo-s, Hwando-n, dëbuan mbretin e tij dhe thyen marrëdhëniet tributare midis Goguryeo-s dhe fiset e tjera të Koreas që formonin një pjesë të madhe të ekonomisë së Goguryeo-s. Megjithëse mbreti arriti të shmangej nga kapja dhe në fund u vendos në një kryeqytet të ri, Goguryeo u zvogëlua në aq pakësi sa për gjysmë shekulli nuk u përmend shteti në tekste historike kineze.
Në vitin 238, Cao Rui vdiq në moshën 35 vjeç. U pasua nga adoptimi i tij Cao Fang (me moshën 7 vjeç), i cili ishte anëtar i ngushtë i familjes mbretërore. Cao Rui kishte emëruar Cao Shuangun dhe Sima Yi-t si këshilltarët e Cao Fangut, megjithëse ai kishte planifikuar të vendoste një këshill mbretëror të dominuar nga anëtarët e familjes mbretërore. Cao Shuangu kontrollonte kryesisht gjyqin. Ndërkohë, Sima Yi mori titullin nderës të Mësuesit të Madh, por kishte shumë pak ndikim në gjyq.
Rrënjë e Mbretërisë Shu
Në vitin 263, Wei zhvilloi një sulm me tre kryqëzime dhe ushtria e Shu-s u detyrua të tërhiqej në përgjithësi nga Hanzhong-u. Jiang Wei mbajti menjëherë një pozicion në Jiange, por u shpërndan nga komandanti i Wei-s, Deng Ai, i cili kryeu një marshim të shpejtë me ushtrinë e tij nga Yinpingu nëpër territor që më parë konsiderohej i pamkalueshëm. Deri në dimër të atij viti, kryeqyteti Chengdu ra në duart e Wei-s për shkak të sulmit strategjik të Deng Ai, i cili sulmoi Chengdu personalisht. Mbreti Liu Shan u dorëzua.
Shteti i Shu-s kishte ardhur në fund pas 43 vitesh. Liu Shan u rivendos në kryeqytetin e Wei-s, Luoyang, dhe iu dha titulli i ri "Duke i Anle". Në përkthimin drejtpërdrejtë, kjo do të thotë "Duke i Sigurisë dhe Lumturisë" dhe ishte një pozicion i parëndësishëm pa ndonjë pushtet të vërtetë.
Rrënja e Mbretërisë Wei
Nga fundi i vitit 230, tensionet filluan të jenë të dukshme midis fisit imperial Cao dhe fisit Sima. Pas vdekjes së Cao Zhen-it, u shfaqën ndarje fraksionale midis Cao Shuang-ut dhe mësuesit të madh Sima Yi. Në bisedime, Cao Shuang vendosi mbështetësit e tij në poste të rëndësishme dhe përjashtoi Sima Yi-n, të cilin e konsideronte si një kërcënim të rrezikshëm. Fuqia e fisit Sima, një nga familjet e mëdha pronësore të dinastisë Han, u stërvit nga fitoret ushtarake të Sima Yi-t. Për më tepër, Sima Yi ishte një strateg dhe politikan shumë i aftë.
Në vitin 238 ai shtypi rebellimin e Përmbretërisë së Samadhit të shpallur nga Gongsun Yuan dhe bëri që rajoni Liaodong të bëhej një pjesë e drejtpërdrejtë e kontrollit qendror. Në fund të fundit, ai e lëvizte më shumë Cao Shuang-un në luftën për pushtet. Duke përfituar nga një udhëtim i anëtarëve të fisit imperial në Grobitë e Gaoping-ut, Sima Yi zhvilloi një goditje shteti në Luoyang, duke detyruar fraksionin e Cao Shuang-ut të largohet nga pushteti. Shumë protestuan kundër fuqisë mprehtësi të familjes Sima; të spikatur ndër këta ishin Shtatë Ëngjëj të Kopshtit të Bambusës. Një prej ëngjëjve, Xi Kang-u, u ekzekutua si pjesë e pastrimeve pas rënies së Cao Shuang-ut.
Cao Huan iu ngjit në fron në vitin 260 pasi Cao Mao u vra në një përpjekje për grusht shteti kundër Sima Zhao-s. Pak pas kësaj, Sima Zhao vdiq dhe titulli i tij si Duka i Jìn-it u trashëgua nga djali i tij, Sima Yan. Sima Yan menjëherë filloi të planifikonte të bëhej imperator, por u përball me rezistencë të fortë. Pas këshillave të këshilltarëve të tij, Cao Huan vendosi se rruga më e mirë ishte të japë dorëheqje, në kundërshtim me pararendësin e tij Cao Mao. Sima Yan zuri fronin në vitin 266 pasi e detyroi Cao Huan-in të japë dorëheqje, rrjedhimisht rrëzoi dinastinë Wei dhe vendosi dinastinë Jin si pasardhëse. Ky situatë ishte e ngjashme me rrëzimin e perandorit Xian të Hanit nga Cao Pi 40 vjet më parë.
Rënja e Mbrëterise Wu-t
Pas vdekjes së Sun Quan dhe ngjitjes së Sun Liang në fron në vitin 252, shteti i Wu-së ra gradualisht në rënie. Përpjekjet e suksesshme të Wei-s për të shtypur rebelimet në rajonin e Lumit Huai jugor nga Sima Zhao dhe Sima Shi ulën çdo mundësi të ndikimit të Wu-së. Rënja e Shu-t shënoi një ndryshim në politikën e Wei-s. Pas dorëzimit të Liu Shan-it te Wei, Sima Yan (nipi i Sima Yi-t), rrëzoi perandorin e Wei-s dhe shpalli dinastinë e tij të Jin-it në vitin 266, duke mbyllur 46 vjet dominim të Cao-s në veri. Pas ngritjes së Jin-it, perandori Sun Xiu i Wu-së vdiq, dhe ministrat e tij i dhanë fronin Sun Hao-s. Sun Hao ishte një burrë i ri premtues, por pas ngjitjes së tij u bë një tiran, duke vrarë ose dëbuar të gjithë ata që guxonin t'i kundërviheshin në gjykatë.
Në vitin 269, Yang Hu, një komandant Jin në jug, filloi përgatitjet për invazionin e Wu-së duke urdhëruar ndërtimin e një flote dhe trajnimin e marinës në Sichuan nën komandën e Wang Jun-it. Katër vjet më vonë, Lu Kang-u, gjenerali i fundit i madh i Wu-së, vdiq pa lënë një pasardhës kompetent. Sulmi i planifikuar i Jin-it u realizua në fund të vitit 279.
Sima Yan-i lanë pesë sulme të njëkohshme nëpër Lumin Yangzi nga Jianye (sot Nanjingu) në Jiangling, ndërsa flota e Sichuanit zhvendosej poshtë lumenjve drejt provincës Jing. Nën presionin e një sulmi kaq të madh, forcat e Wu-së ranë në rënje dhe Jianye-u ra në muajin e tretë të vitit 280. Sun Hao dorëzohet dhe i jepet një fief mbi të cilin të jetë gjatë jetës së tij. Ky shënon fundin e periudhës së Tre Mbretërive dhe fillimin e ndërprerjes në 300 vitet e ardhshme të paditurisë.
Burimet
Historia standarde e periudhës është "Tregimet e Tre Mbretërive", e përpiluar nga historiani Chen Shou në dinastinë Perëndimore Jin në shekullin III e.s. Ky veprë sintetizon historitë e shteteve rivale Çao Wei, Shu Han dhe Vendi Lindor Wu në periudhën e Tre Mbretërive në një tekst të përpunuar të vetëm.
Një version i zgjeruar i "Tregimeve të Tre Mbretërive" u botua nga historiani i dinastisë Liu Song, Pei Songzhi, në vitin 429, Annotations to permajtjet e tre mbreterive, të cilat suplementuan origjinalin me pasqyra të konsiderueshme të teksteve të pakapërdorura nga Chen Shou dhe ofruan komentare. Vepra rezultuese pothuajse e dyfishoi madhësinë e Tregimeve origjinale, dhe puna e përbashkët e Chen dhe Pei u konsiderua si histori zyrtare (正史).
Çështja e legjitimitetit
Periudha e "Tre Mbretërive" në historinë kineze u shfaq pas rënies së dinastisë Han, gjatë një kohe turbullire politike dhe fragmentimi. Grumbullimi për mandatin e qiellit, ose të drejtën hyjnore për të sunduar, ishte një temë qendrore në këtë periudhë, ku tre fuqi të mëdha luftonin për dominim.
Koncepti i mandatit të qiellit parashikonte se sundimtarët kishin të drejtën për të sunduar sipas dëshirës hyjnore, por ky mandat mund të hiqej nëse një sundimtar nuk qeveriste në mënyrë efektive ose humbte mbështetjen e popullit.
Republika e 1100 çudirave
Republika e 1100 çudirave, roman për nxënësit e ciklit të ulët, me autor Bedri Dedja. Botuar në Tiranë nga "Erik", në vitin 2002. Libri 120 faqe.
Fëmijëria e hershme
Fëmijëria e hershme është një term nga fusha e studimeve të fëmijërisë që përfshin një nënfazë në kuadër të fazave të zhvillimit të fëmijës. Kjo zakonisht përfshin kohën prej fundit të foshnjërisë e deri rreth moshës tri (3) vjeçare. Për shkak se interesimi kryesor i fëmijës gjatë kësaj periudhe janë lojërat dhe lodrat atëhere edhe gjithë kjo periudhë ngnjëhere quhet mosha e lojës dhe e lojërave, gjë që është një përcaktim i përafërt por jo i specifikuar saktësisht brenda fushës së fëmijërisë së hershme.
Përmbledhje
Në psikologji sidomos nē psikologjinë fëmijënore dhe psikologjinë zhvillimore ka edhe përkufizime e klasifikime tjera të kësaj periudhe, madje edhe aso të cilat fëmijërinë e hershme e përkufizojnë si "periudhë kohore e cila zgjat prej lindjes e deri në moshën tetëvjeçare", duke mbuluar kështu foshnjërinë, periudhën parashkollore (kopshtin e fëmijëve) dhe vitet e hershme të shkollës deri në klasën e dytë të shkollës fillore.
Në literaturën profesionale, termi fëmijëri e hershme zakonisht përkufizohet si periudha kohore nga lindja deri në moshën pesë ose gjashtë vjeç, duke përfshirë kështu edhe periudhën e kopshtit të fëmijëve dhe klasën e parë. Ekzistojnë tre faza të njëkohshme zhvillimi: Kjo periudhë nganjëherë dallohet edhe nga edukimi i fëmijërisë së hershme dhe nuk i referohet domosdoshmërisht të njëjtës fazë zhvillimi të fëmijërisë së hershme. Është një kategori arsimore e krijuar për të mbështetur fëmijët nga çerdhet, deri në ekuivalentin e klasës së tretë.
Gjatë periudhës së fëmijërisë së hershme mund të vërehen tre karakteristika kryesore të zhvillimit e që janë:
5S (metodologjia)
parapamje| Metodologjia 5S. parapamje| Këndi i burimeve 5S në fabrikën Scanfil Poland në Sieradz. 5S është një metodë organizimi në vendin e punës që përdor një listë me pesë fjalë japoneze: seiri, seiton, seiso, seiketsu, dhe shitsuke. Këto janë përkthyer si 'radhitje', 'vendosur në rregull', 'shkëlqim', 'standardizoj' dhe 'qëndroj'. Lista përshkruan se si të organizohet një hapësirë pune për efikasitet dhe efektivitet duke identifikuar dhe ruajtur artikujt e përdorur, duke mirëmbajtur zonën dhe artikujt dhe duke mbështetur sistemin e ri organizativ. Procesi i vendimmarrjes zakonisht vjen nga një dialog rreth detajet e standardizimit, i cili ndërton mirëkuptimin midis punonjësve se si duhet ta bëjnë punën. Punonjesve ne pergjithesi jane trajnuar si te punojne.
Në disa dega, 5S tani quhet 6S, elementi i gjashtë është siguria (i sigurt).
Çdo "S"
Metoda 5S është shpërndarë nga prodhimi dhe tani po aplikohet në një shumëllojshmëri të gjerë sektorësh, përfshirë kujdesin shëndetësor, arsimin dhe qeverinë. Menaxhimi vizual dhe metoda 5S mund të jenë veçanërisht të dobishme në kujdesin shëndetësor, pasi kërkimi i shpejtë i furnizimeve për trajtimin
Sant'Antonio di Gallura
Sant'Antonio di Gallura (Sant'Antòni di Caragnàni, Sant'Antòni de Calanzànos) është një komunë në Itali në provincën Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 81.69 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 354 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.520 banorë.
Bujar Dugolli
Bujar Dugolli, i lindur më 30 tetor 1969 në Nekoc, Komuna e Drenasit. Dugolli ishte deputet i Kuvendit të Kosovë nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës në kohën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008.
Biografia
Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa të mesmen në Gllogoc. Pas përfundimit te arsimit të mesëm drejtimi elektroteknikë u regjistrua në Universitetin e Prishtinës, Fakultetin Elektroteknikës në vitin akademik 1989/90, por regjimi i atëhershëm komunist jugosllav ia ndërpreu studimet për faktin që vinte nga një familje ideo-politikisht e papërshtatshme për regjimin e atëhershëm, si dhe për shkak se mori pjesë aktivisht në demonstratat 1989/90 kundër suprimimit të autonomisë se Kosovës. Kjo ndalesë i zgjati deri në riorganizimin e Universitetit të Prishtinës si Universiteti i Republikës së Kosovës ku u riregjistrua në vitin akademik 1992/93, në Fakultetin Filozofik, Departamentin e Historisë, ku edhe diplomoi në vitin 1997. Në të njëjtin fakultet përfundoi edhe studimet pasuniversitare drejtimi Historia e Kohës së Re dhe mori titullin: Magjistër i shkencave të historisë më 29.03.2004. Disa vite me vonë, mori titullin "Doktor i shkencave të historisë" më 13.07.2007, në Universitetin e Prishtinës.
Karriera
Fillimit të karrierës së tij politike i parapriu angazhimi në aktivitetet organizative të studentëve në Universitetin e Prishtinës në periudhën më të rënd të mbijetesës se tij. Në vitin 1995 u zgjodh kryetar i Unionit të Pavarur të Studentëve të Fakultetit Filozofik, si dhe anëtar i Këshillit Shkencor –Mësimor. Pas një pune të suksesshme organizative me studentë të Fakultetit Filozofik dhe angazhimit në aktivitet studentore në nivel të Universitetit të Prishtinës, fitoi besimin e studentëve për të udhëheqë me organizatën dhe me 4.2.1997 u zgjodh kryetar i Unionit të Pavarur të Studentëve të Universitetit të Prishtinës dhe në të njëjtën kohë edhe anëtar i Senatit të UP-së, deri me 1999. Ishte udhëheqës i lëvizjes jo violente studentore në Kosovë gjatë viteve 1997-1999, lëvizje kjo e njohur për rezistencën kundër regjimit serbe të Millosheviqit. Për shkak të aktivitetit të tij politik-kombëtar ishte i ndjekur, arrestuar dhe i keqtrajtuar rëndë disa herë nga policia serbe. Jehona dhe suksesi i protestave studentore 1997/99 e bëri atë faktor të rëndësishëm në skenën politike në Kosovë dhe si lider studentor përfaqësoi studentët, Universitetin e Prishtinës edhe institucione të ndryshme të Kosovës në shumë institucione kombëtare dhe ndërkombëtare të niveleve të ndryshme qeveritare dhe jo qeveritare.
Ka qenë anëtar i delegacionit negociator të Kosovës në procesin e Rambujesë - Parisit, 1999. Në Qeverinë e Përkohshme të Kosovës e dalë pas procesit të Rambujes ishte ministër i Kulturës Rinisë dhe Sporteve, 1999-2000. Nga dhjetori 2004 deri në janar 2008, ka qenë ministër i Tregtisë dhe Industrisë në Qeverinë e Kosovës. Ka qenë deputet i Kuvendit të Kosovës, në tri legjislatura radhazi nga vitit 2001 - 2010. Nga korriku i vitit 2012 është zgjedhur dekan i Fakultetit Filozofik në Universitetin e Prishtinës. Ka të botuar tri monografi shkencore dhe një sërë punimesh shkencore, shkrime dhe artikuj të natyrës politiko-historike dhe ekonomike të botuara në revista shkencore të vendit dhe ndërkombëtare.
Lista e tërmeteve në Shqipëri
Kjo ashtë një listë jo e plotë e tërmeteve në Shqipëri.
Qyteti i shiut : historia e një qyteti të mërzitur
Qyteti i shiut : historia e një qyteti të mërzitur, roman me autor Albri Brahusha. Botuar në Tiranë nga "Onufri", në vitin 2002. Libri ka 151 faqe.
Gjarpri i shtëpisë
Gjarpri i shtëpisë, roman me autor Arian Leka. Botuar në Tiranë nga "Ideart", në vitin 2002. Libri ka 262 faqe.
Ferri i çarë
Ferri i çarë, roman me autor Visar Zhiti. Botuar në Tiranë nga "Omsca-1", në vitin 2002. Libri ka 453 faqe.
Liqeni dhe parku Albert
Liqeni dhe parku Albert (Albert Park Lake) është një liqen në Australi. Liqeni ka një sipërfaqe prej 0.49 km2.
Katër romane të Petro Markos
Katër romane të Petro Markos : Hasta la vista, Qyteti i fundit, Stina e armëve, Ara në mal. Libër me autor Ali Aliu. Botuar në Shkup në vitin 1979, libri ka 141 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, romane, kritika.
Pourcharesses
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Shtëpia e Arshin Laska
Shtëpia e Arshin Laska është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Pourcharesses
Pourcharesses (Ocitanisht: Porchareças  ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore.
Shtëpia e Bahce Gj.Toromani
Shtëpia e Bahce Gj.Toromani është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar më "17.04.2015".
Alain Ducellier
Në vitin 2004, një simpozium u botua për nder të tij: Byzance et ses périphéries : hommage à Alain Ducellier Ai doli në pension në vitin 2003, dhe vdiq më 29 shtator 2018 në moshën 84 vjeçare.
Varennes-sur-Tèche
Varennes-sur-Tèche është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Allier të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Varennes-sur-Tèche ka një popullsi prej 257 banorë dhe sipërfaqe 18.73 km², me një dendësi prej 14 banor/km².
Santa Maria Coghinas
Santa Maria Coghinas (Cuzìna) është një komunë në Itali në provincën Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 22.97 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 21 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 1.389 banorë.
Glosselytrodea
Glosselytrodea është një rend i zhdukur insektesh, që përmban rreth tridhjetë specie. Të dhënat e saj fosile datojnë nga Permiani në Jurasikën e Epërme dhe shpërndahen në të gjithë Euroazinë, Amerikën dhe Australinë. Klasifikimi i tij është i pasigurt, por mund të jetë i lidhur ngushtë me Neuropterida ose Orthoptera.
Një argument i vazhdueshëm nëse kjo specie bie nën klasifikimin Neuropterida ose Orthopetra ka vazhduar për dekada, por shkencëtarët i referohen klasifikimit të tij përmes specifikimeve të tilla si struktura e krahut dhe organizimi gjenetik. Urdhri Glosselytrodea rezonon tek speciet Neuropterida përmes formës konstruktive të krahëve të saj ndërsa lidhet me speciet Orthoptera përmes organizimit të venave të saj.
Paulhac-en-Margeride
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Paulhac-en-Margeride (Shqip: Pal-Margaritë) është një komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.
Fahriye Evcen
Fahriye Evcen (lindi më 4 qershor 1986) është një aktore turke me origjinë gjermane. Ajo njihet për rolet e saj si Nexhla Tekin në serialin televiziv Yaprak Dökümü bazuar në romanin e Reşat Nuri Güntekin, dhe si Feride në serialin televiziv Çalıkuşu, bazuar në romanin e Reşat Nuri Güntekin.
Karriera
Një nga rolet e saj të para të spikatura ishte ai i personazhit të Nexhla në serialin televiziv Yaprak Dökümü. Debutimi i saj i parë kinematografik ishte filmi Cennet, lëshuar në vitin 2008, dhe në të njëjtin vit ajo u hodh në një rol kryesor në filmin Aşk Tutulması. Meqenëse Evcen nuk i kishte përfunduar studimet në Gjermani, ajo u regjistrua në Universitetin Boğaziçi dhe studioi histori. Ajo më vonë luajti personazhin Feride në serialin televiziv Çalıkuşu të prodhuar nga TİMS Productions. Ajo më vonë luajti në filmin Aşk Sana Benzer së bashku me Burak Özçivit. Në vitin 2017 ajo aktroi në serialin televiziv Ölene Kadar së bashku me Engin Akyürek dhe gjithashtu luajti në filmin Sonsuz Aşk së bashku me Murat Yıldırım. Në 2021, ajo nisi linjën e saj të veshjeve nën emrin Ivy People.
Serverette
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Serverette (Ocitanisht: Cerveireta ; Shqip: Servereta ) është një komunë në departamentin Lozerrë në Francën jugore.
Aris Poulianos
Aris Poulianos (24 korrik 1924) është një antropolog dhe arkeolog grek.
Klasa sunduese
Klasa sunduese është klasa shoqërore e një shoqërie që vendos dhe përcakton agjendën politike të shoqërisë.
Sociologu C. Wright Mills (1916-1962) argumentoi që klasa sunduese ndryshon nga elita. Kjo e fundit thjesht i referohet një grupi të vogël njerëzish me fuqi politike. Shumë prej tyre janë politikanë, menaxherë politikë të punësuar, dhe liderë ushtarakë. Klasa sunduese janë njerëz të cilët ndikojnë drejtpërdrejt në politikë, arsim, dhe qeveri me përdorimin e pasurisë apo pushtetit.
Shembuj
Ashtu si për klasën e kapitalistëve të mëdhej, mënyrat të ndryshme prodhimi lindin klasa të ndryshme në pushtet: në kohën e feudalizmit, ishin  feudalët, ndërsa nën skllavëri, ishin skllavopronarët. Në shoqërinë feudale feudalët e mëdhej kishte pushtet mbi vasalët e tyre për shkak të kontrollit të tyre të feudeve. Kjo u dha atyre pushtet politik dhe ushtarak mbi njerëzit. Në skllavëri, meqë të drejtat e skllevërve u përkisnin skllavopronarëve, ata merrnin vendimet që donin për të rritur prodhimin në fermë.
Mattei Dogan, në studimet e tij të fundit mbi elitat në shoqëritë bashkëkohore, ka argumentuar se, për shkak të kompleksitetit të tyre të madh dhe veçanërisht për shkak të ndarjes sociale të punës nuk ka, dhe nuk mund të ketë klasë sunduese koherente, edhe në qoftë se në të kaluarën ka pasur shembuj të ngurtë e koherentë të klasave sunduese, si në Rusi apo në Perandorinë Osmane, apo si në regjimet totalitare të shekullit të 20-të (komunizëm dhe fashizëm).
Milovan Gjilasi  tha se në një regjim komunist, nomenklatura formonte një klasës sunduese, e cila "përfitonte nga shfrytëzimi, dhe disponimi i të mirave materiale", duke kontrolluar gjithë pronën, dhe pra gjithë pasurinë e një kombi. Për më tepër, ai argumentoi se burokracia komuniste nuk ishte një gabim aksidental, por aspekti qendror e i natyrshme i sistemit komunist, sepse regjimit komunist nuk do të ishte i mundur pa sistem burokratësh.
Në media
Ka disa shembuj të klasave sunduese në filma, romane, dhe shfaqje televizive. Filmi i pavarur amerikan i vitit 2005, Klasa Sunduese Amerikane (The American Ruling Class), shkruar nga ish - editori i Revistës Harper (Harper Magazine), Lewis Lapham, me regjizor John Kirby, është një gjysmë-dokumentar që trajton se si ekonomia amerikane është e strukturuar dhe për kë.
Shembuj të tjerë filmash përfshijnë Gattaca, ku të lindurit gjenetikisht janë superiorë dhe janë klasë sunduese, dhe V for Vendetta, i cili përshkruan një qeveri të fuqishme e totalitare në Britani. Filmi komik Klasa Sunduese ishte një satirë e aristokracisë Britanike, dhe përshkruan fisnikërinë si egoiste dhe të ashpër, të kundravënë ndaj një kushëriri të çmendur i cili beson se është Jezu Krishti, të cilin e kanë identifikuar si një "Bolshevik të qelbur".
Shtëpia e Bajram Ago
Shtëpia e Bajram Ago është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Kreshevo
djathtas|parapamje|Manastiri Françeskan në Kreshevo parapamje|Kreshevo parapamje|Pozita e komunës Kreshevo në Bosnje dhe Hercegovinë Kreševo ( kroate shqiptim:  <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[krêʃeʋo] ) është qytezë dhe komunë në Bosnje dhe Hercegovinë. Ajo është e vendosur në Kantonin Qendror të Bosnjës, një njësi e Federatës së Bosnje dhe Hercegovinës. Kreshevo është një vendbanim malor që ndodhet në një luginë të ngushtë të lumit Kreshevica në shpatin e malit Bitovnje.
Karakteristika
Manastiri françeskan ka shërbyer komunitetin e saj për shekuj me radhë dhe traditat katolike këtu janë shumë të forta. Manastiri ka një muze fshati, bibliotekë dhe galeri, dhe si në shumicën e manastireve françeskane në Bosnjë dhe Hercegovinë, Baballarët Françeskanë janë shumë të mirëpritur për vizitorët. Student i famshëm i seminarit françeskan në Kreshevo ishte edhe poeti shqiptar Gjergj Fishta. Me jo më shumë se disa mijëra banorë, Kresheva mesjetare u zgjerua me ardhjen e farkëtarëve gjerman. Në disa zona të Bosnjës, u themeluan bashkësitë e vogla gjermane dhe dubrovnikase të minierave. Familjet fisnike të shtetit boshnjak ishin të etur për të shfrytëzuar burimet e shumta prej ari dhe argjendi, por ata nuk kishin aftësitë për ta bërë këtë.
La Palud-sur-Verdon
La Palud-sur-Verdon është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. La Palud-sur-Verdon ka një popullsi prej 335 banorë dhe sipërfaqe 81.26 km², me një dendësi prej 4 banor/km².
DaFont
Dafont është një faqe interneti ku përdoruesit mund të shkarkojnë fontet (shkronja) për kompjuterë personalë ose kompjuterë desktop. Fontet mund të shkarkohen falas dhe të renditen sipas kategorive.
Evangelos Chrysos
Evangjelos Hrisosi (Ευάγγελος Κωνσταντίνου Χρυσός Evangelos Chrysos, 28. Prill 1938, Selanik) është një bizantinist grek.
Terezija Stoisits
parapamje| Terezija Stoisits, 2006 Terezija Stoisits [   ] (* 14. Nëntor 1958 në Stinatz / Stinjaki, Burgenland ) është një politikan e austriake e të Gjelbërve. Para se të largohej nga Këshilli Kombëtar në fund të Qershorit 2007 për shkak të zgjedhjes së saj si Ombudsman, ajo ishte anëtarja më e gjatë e të Gjelbërve në Parlamentin Austriak.
Arsimi dhe profesioni
Terezija Stoisits u rrit si një kroate e Burgenlandit me gjuhët gjermane dhe kroate në Stinatz / Stinjaki në Burgenlandin jugor. Ajo ndoqi shkollën fillore dhe të mesme dhe morri maturën në 1977 në shkollën e mesme në Güssing. Më pas filloi studimet për drejtësi në Universitetin e Vjenës, të cilën e perfundoi në vitin 1985 me gradën akademike Mag Iur. Kreu  vitin e saj në gjykatë dhe më pas u transferua në Ministrinë Federale për Arsimin, Artin dhe Sportin.
Karriera politike
parapamje| Stoisits, Vjenë 2010 Stoisits u zhvendos në janar. nëntor 1990 në Këshillin Kombëtar të Austrisë dhe midis 1992 dhe 1996 ishte anëtar i komitetit ekzekutiv federal të të Gjelbërve. Ajo ishte në kryesinë e partisë për landin e 10.  të Gjelbërve për grupet etnike dhe migrantët, si dhe drejtësia parlamentare, pakica, migracioni, të drejtat e njeriut dhe zëdhënësja e mediave për të Gjelbrit. Për më tepër, ajo ishte anëtare e Konventës së Austrisë, një anëtare e delegacionit austriak në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës në vitin 2000, një anëtare e Bordit për Kuratoriume të Fondit Kombëtar të Republikës së Austrisë dhe një anëtare e bordi i administruesve të fondit të pajtimit.
Në datën 30 Në qershor 2007 ajo dha dorëheqjen nga Këshilli Kombëtar, së fundmi ishte anëtare e Kushtetutës, Drejtësisë, Punëve të Brendshme, Kulturës, Ombudsmanit dhe Komitetit të Mbrojtjes Kombëtare. Nga XXI. Periudha legjislative (18. nëntor 1999 deri më 19. dhjetor 2002) ajo ishte gjithashtu kryetare e Komitetit të të Drejtave të Njeriut. Pasi u largua nga Këshilli Kombëtar, ajo mori detyrën 1. korrik 2007 si politikani i parë i gjelbër pozicioni i ombudsmanit, të cilin ajo e mban deri në datën 30 qershor 2013.
Në tetor 2013 ajo u kthye në Ministrinë e Arsimit si një nëpunëse civile në rolin e koordinatores së të drejtave të njeriut dhe që nga shtatori 2015 si përfaqësuese për refugjatët në shkollë. Që nga dhjetori 2019 ajo ka qenë kryetare e Institutit Vjenë Wiesenthal për Studime të Holokaustit (VWI).
Gjatë kohës së saj si anëtare e parlamentit, Stoisits iu përkushtua kryesisht çështjeve të pakicave, të drejtave të njeriut, migrimit dhe drejtësisë dhe u bë e njohur në parlament për përdorimin e fjalëve Burgenland-Kroate "Dobar dan, poštovane dame i gospodo" ("Përshëndetje, të dashur Zonja dhe Zotërinj ”).
Në dhjetor 1993, Terezija Stoisits ishte adresa e një letre bombe nga bombarduesi i motivuar racisht Franz Fuchs. Meqenëse bomba u zbulua me kohë, ajo nuk shpërtheu.
Stoisits dhe shqiptarët
Zonja është shquar për mbrojtjen e intersave të Kosovarëve kur Kosova ende nuk ishte çliruar madhe edhe me vonë dhe ka vizituar Shqipërinë në zgjedhjet e para demokratike
Private
Terezija Stoisits ka një djalë dhe jeton në një partneritet civil me Bruno Aigner (ish-zëdhënësi i Presidentit Federal Heinz Fischer).
Luc, Lozère
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Luc (Shqip: Lyk) është një komunë në departamentin Lozère në Francën jugore.
Fshati Lyk shihet nga rrënojat e kështjellës së Château de Luc. Gjurma e Robert Louis Stevenson (GR 70), një shteg popullor i distancave të gjata, kalon pranë kështjellës dhe përmes fshatit.
Santa Teresa Gallura
Santa Teresa Gallura (Lungòni, Lungòne) është një komunë në Itali në provincën Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 102.29 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 40 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 5.277 banorë.
Olivier Picard
Olivier Picard (4 Mars 1940, Bernay ) është një helenist francez. Ai ishte drejtor i Shkollës Franceze në Athinë dhe është anëtar i Institut de France.
Biografia
Olivier Picard ishte student i École Normale Supérieure (1960), ku mori agregacionin e tij të historisë në vitin 1964 dhe u bë anëtar i Shkollës Franceze në Athinë (1966–1971). Ai filloi menjëherë karrierën e tij akademike në Universitetin Perëndimor të Parisit Nanterre La Défense (1971) ku u emërua profesor në 1979.
Nga 1981 deri në 1992, ai ishte drejtor i Shkollës Franceze në Athinë. Pastaj kthehet në Nanterre, në Paris IV-Sorbonne ku drejtoi shkollën pasuniversitare të historisë antike dhe mesjetare. Si arkeolog, ai drejtoi gërmimet në vendet e Thasos dhe Lato. Ai ishte president i dhe të "Association des études grecques". Më 24 Prill 2009, ai u zgjodh anëtar i Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, në selinë e François Chamoux.
Olivier Picard është djali më i madh i Gilbert Charles-Picard dhe Colette Picard, historianë dhe arkeologë, dhe nip i helenistit Charles Picard.
Gustav Meyer
Gustav Meyer (25 nëntor 1850 - 28 gusht 1900) ishte një gjuhëtar gjerman, studiues i gjuhëve indo-evropiane, konsiderohet të jetë një nga albanologët më të rëndësishme të kohës së tij, më e rëndësishmja provoi se gjuha shqipe i përket familjes Indo-evropiane. Në nder të kontributit të tij për albanologjinë, një shkollë në Tiranë mban emrin e tij.
Jeta
Lindi në Groß Strehlitz në provincën prusiane të Silezisë (Schlesien), sot Strzelce Opolskie në Poloni. Më 1867 u regjistrua në Universitetin e Breslau (sot Universiteti i Wrocław) për të studiuar filologji klasike, gjuhët indo-evropiane, greqishte moderne dhe sanskrite. Aty u ndikua nga filologët Martin Hertz dhe Adolf Friedrich Stenzler. Më 1871 ai mbrojti dizertacionin De nominibus graecis copositus (Emrat e përbërë grekë). Të njëjtin vit u emërua ndihmësprofesor në Universitetin e Göttingen, dhe një vit më vonë profesor i gjuhëve të lashta në të njëjtin universitet.
Shkoi të punonte në një gjimnaz në Gotta, nga 1874 në Malá Strana, Pragë me ndërmjetësimin e Wilhelm von Hartel, dhe u emërua lektor i jashtëm (Privatdozent) tek Charles University në 1876. Vitin tjetër u emërua profesor i sanskritishtes dhe gjuhësisë së krahasuar tek Universiteti i Gratz, ku vijoi studimet në greqishten e lashtë, turqishten dhe shqipen. U bë profesor me kohe te plotë në Gratz që nga 1881. Për shkaqe shëndetësore serioze, hoqi dorë nga mësimdhënia dhe kërkimi shkencor më 1897 dhe vdiq në një klinikë për trajtimin mendor në Fieldhof, pranë Gratz.
Punime
Gjatë periudhës kur punoi në Grac botoi studimin e tij Kontribute mbi teorinë e fjalëformimit në greqisht dhe latinisht (1872). Atje u përqendrua rreth albanologjisë, dhe përgatiti themelet e dishepullizimit përmes botimit të veprave që vijojnë : Ne studimet e tij Meyer provon shkencerisht se gjuha shqipe i përket familjes se gjuheve indo-evropiane. Ai njihet për korrespondencën e gjatë me Jeronim de Radën, nje nga figurat kryesore te Rilindjes Kombëtare Shqipetare.
Universiteti i Tartusë
parapamje|Universiteti i Tartusë 2021 Universiteti i Tartusë (UT; Tartu Ülikool, Universitas Tartuensis) është një universitet në qytetin Tartu në Estoni. Është universiteti kombëtar i Estonisë dhe i vetmi universitet klasik në vend, dhe gjithashtu universiteti më i madh dhe më prestigjioz në Estoni. Ai u themelua nën emrin Academia Gustaviana më 1632 nga Baron Johan Skytte, Guvernatori i Përgjithshëm (1629-1634) i Livonia suedeze, Ingria dhe Karelia, me ratifikimin e kërkuar të dhënë nga miku i tij i gjatë dhe ish-studenti - nga mosha 7, Mbreti Gustavus Adolphus, pak para vdekjes së mbretit më 6 nëntor në Betejën e Lützen (1632), gjatë Luftës Tridhjetëvjeçare (1618–1648).
Gati 14,000 studentë janë në universitet, nga të cilët mbi 1.300 janë studentë të huaj. Gjuha e mësimit në shumicën e kurrikulave është estonisht, disa përjashtime më të dukshme mësohen në anglisht, të tilla si semiotika, shkenca e matjes së aplikuar, shkenca kompjuterike, ligji i teknologjisë së informacionit dhe studimet e Bashkimit Evropian - Rusi.
Ndërtesat historike të universitetit janë përfshirë në listën e Vendeve të Trashëgimisë Evropiane si "mishërim i ideve të një universiteti në epokën e iluminizmit". Universiteti është anëtar i Grupit Coimbra dhe Rrjeti i Utrecht.
Academia Gustaviana
Academia Gustaviana në provincën e atëhershme Suedeze të Livonisë ishte universiteti i dytë i themeluar në Perandorinë Suedeze, pas Universitetit Uppsala (në Uppsala, Suedi) dhe i parapriu Akademisë së Åbo (në Turku, Finlandë). Një pararendës i akademisë kishte qenë një shkollë gramatike jezuite Gjimnazi Dorpatense, e themeluar nga Stefan Batory (asokohe mbret i Polonisë-Lituanisë) në 1583 dhe ekzistuese në 1601, kur Tartu (Dorpat) ishte nën sundimin polako-lituanez.
Universität Dorpat
majtas|parapamje| Universiteti në 1860, gjatë 'Epokës së Artë' të tij. parapamje| Ndërtesa kryesore e Universitetit të Tartusë e ndërtuar midis 1804 dhe 1809. parapamje| Observatori i Vjetër i Observatorit Tartu u përfundua në 1810. Friedrich Georg Wilhelm von Struve punoi këtu. parapamje| Kopshti Botanik u themelua nga Gottfried Albrecht Germann në 1803. Universiteti u rihap nga Gjermanët Balltikë në Estoni në Prill 1802. Gjuha e mësimit në Dorpat ishte gjermanisht nga 1802 deri në 1893. Gjatë asaj kohe, Dorpat kishte një natyrë të dyfishtë, pasi i përkiste si grupeve të universiteteve gjermane (gjuhësore), ashtu edhe universitetit rus. Financiarisht dhe administrativisht, kjo e fundit ishte më e rëndësishme; intelektualisht dhe sa i përket profesorit dhe studentëve, i pari ishte më i rëndësishëm (mbi gjysma e profesorëve erdhën nga Gjermania, të paktën një e treta tjetër ishte gjermanët e Balltikut). Midis 30 universiteteve në gjuhën gjermane, nga të cilat 23 ishin brenda Perandorisë Gjermane, Dorpat ishte i 11-ti me përmasa. Në mësimdhënie, universiteti edukoi udhëheqjen lokale dhe klasat profesionale gjermane të Balltikut, si dhe stafin, veçanërisht për administratën dhe sistemin shëndetësor të gjithë Perandorisë Ruse. Në bursë ishte një universitet ndërkombëtar; koha midis 1860 dhe 1880 ishte "epoka e artë" e saj.
Universiteti i Tartusë (1919–)
Prej se Estonia u bë e pavarur në 1918, Universiteti i Tartu ka qenë një institucion në gjuhën Estoneze që nga viti 1919. Universiteti u emërua Ostland-Universität në Dorpat gjatë okupimit gjerman të Estonisë në vitet 1941-1944 dhe Universitetin Shtetëror Tartu (Estonisht: Tartu Riiklik Ülikool ) në vitet 1940-1941 dhe 1944-1989, gjatë okupimit Sovjetik. Gjatë sundimit Sovjetik, megjithëse Estonishtja mbeti gjuha kryesore e mësimit, disa kurse u mësuan në Rusisht, me disa kurrikula ruse. Estonia rimori pavarësinë në 1991, dhe rimëkëmbja e plotë e autonomisë akademike të universitetit mund të datojë në vitin 1992. Aktualisht, asnjë kurs nuk mësohet në Rusisht. parapamje| Sateliti i parë estonez [[ ESTCube-1 |ESTCube-1 u zhvillua kryesisht nga studentët e Universitetit të Tartusë. ]] Dekada e fundit është shënuar me ndryshime organizative dhe strukturore, si dhe përshtatje në modele të ndryshme universitare (amerikane, skandinave, gjermane) në sfondin e së kaluarës gjermane sovjetike dhe baltike. Kohët e fundit, universiteti ka qenë dhe ende është duke u shënuar nga përshtatja e deklaratës së Bolonjës në Estoni në përgjithësi dhe Tartu në mënyrë specifike, duke çuar në ndryshime të mëdha në kurrikula dhe studime, si dhe nga përpjekje të forta të centralizimit organizativ. Planet e fundit gjithashtu përfshijnë heqjen e sistemit të Chairairit (një amerikanizim) dhe të fakulteteve, i cili supozohet të çojë në katër sektorë të mëdhenj (shkencat humane, shkencat shoqërore, shkencat natyrore dhe mjekësinë) nën shërbimin e shkurtër të dekanëve dhe administratorëve financiarë të emëruar nga rektori..
Ndërtesat
Katër muzetë e universitetit, Kopshtet e tij Botanike dhe objektet sportive janë, përgjithësisht, të hapura për publikun e gjerë. Universiteti posedon rreth 150 ndërtesa, 30 prej të cilave janë jashtë Tartu. 31 ndërtesat e tij dekorojnë qytetin si monument arkitektonik. Sidoqoftë, reformat e tanishme përfshijnë përpjekjet për të shitur, ose për të patur sponsorin shtetëror, disa nga këto ndërtesa dhe monumente, si dhe lehtësira sportive, pasi ato nuk shihen si pjesë e misionit të universitetit.
Në të njëjtën kohë, ndërtesa të shumta universiteti dhe konvikte studentësh janë ndërtuar së fundmi ose rinovuar, siç është Shtëpia Von Bock. Shumë prej ndërtesave të reja janë ndërtuar për në Maarjamõisa (rreth 2) km në jug-perëndim të qendrës historike universitare), të tilla si Instituti i Teknologjisë, Qendra Biomjekësore, ndërtesa e kimisë dhe ndërtesa e re e Fizikës.
Hulumtimi
Sipas administratës së universitetit, arritjet më të shquara të hulumtimeve të fundit kanë qenë në fushat e biologjisë molekulare dhe qelizore, mjekësinë lazer, shkencën e materialeve, spektroskopinë lazer, biokiminë dhe psikologjinë.
UT është flamuri i shkencës estoneze, duke u renditur në 1% të universiteteve dhe institucioneve më të cituara në botë në dhjetë fushat vijuese (deri në mars 2018):
›Mjekësia klinike
›Mjedisi dhe ekologjia
›Gjeoshkenca
›Shkencat shoqërore
›Biologji molekulare dhe gjenetikë
›Biologji dhe Biokimi
›Neuroshkencë dhe sjellje
›Psikiatria dhe psikologjia.
Ndërmarrësia
Universiteti i Tartu ka kontrata me 154 partnerë biznesi në vlerë prej 10.2 milion euro. UT është një nga partnerët më të mëdhenj të zhvillimit për sektorin privat dhe publik në Balltik. Universiteti gjithashtu punon ngushtë me biznese ndërkombëtare si: Swedbank, The Linde Group, Pfizer, ABB Corporate Research, SUPER APPLI Inc, Eesti Energia Group, Telia AS, dhe shumë më tepër.
UT inkurajon studentët dhe studiuesit e saj të krijojnë një mendësi sipërmarrëse dhe të zbatojnë njohuritë e tyre në ekonomi. Universiteti ka vendosur një qëllim që të integrojë kurset e sipërmarrjes në çdo kurrikulë.
Struktura
Struktura akademike e universitetit përbëhet nga institute dhe kolegje të katër fakulteteve (valdkond).
Ndërsa kryesisht ndodhet në Tartu, universiteti operon edhe në Narva, Pärnu, Tallinn dhe Viljandi. Kolegjet Narva dhe Pärnu janë pjesë e Fakultetit të Shkencave Sociale, Akademia e Kulturës Viljandi i përket Fakultetit të Arteve dhe Shkencave Humane. Zyra e Shkollës së Drejtësisë Tallinn, përfaqësimi i Universitetit të Tartu Tallinn dhe Instituti Detar Estonez janë vendosur në kryeqytetin Estonez.
Studimet
Gati një e katërta e studimeve të të gjithë studentëve të universitetit estonez të popullsisë në Universitetin e Tartu. Ndërsa shumica e kurrikulave mësohen në Estonisht, një numër programesh të diplomave kanë gjuhën angleze si një mjet mësimi.
35% e kurseve të studimit të UT ofrohen pjesërisht ose plotësisht në internet - si kurse me bazë në internet në Moodle, leksione video, webinars, e-portofola, kurse online masive të hapura (MOOC).
Studimet Bachelor
Universiteti ofron 56 kurrikula të ndryshme në nivelin bachelor, duke përfshirë kurrikulat e hapura universitare. Tre programe të diplomës bachelor nga 56 mësohen plotësisht në anglisht:
Studimet Masterit
Universiteti i Tartu ka 72 programe studimi në nivelin master. Këto programe përfshijnë 24 programe ndërkombëtare master në anglisht:
Magic Kaito
Magic Kaito (Japonisht: まじっく快斗, Majikku Kaito) është një manga japoneze e shkruar dhe ilustruar nga Gosho Aoyama. Filloi në Weekly Shōnen Sunday të Shogakukan në qershor 1987. Historia tregon për një hajdut fantazmë të quajtur Kaito Kid (怪盗キッド, Kaitō Kiddo). Aoyama vuri mangën në pauzë pasi dy vëllimet e para të tankōbon u botuan në vitin 1988 dhe vetëm herë pas here tërheq kapituj të rinj; vëllimi i tretë u botua në vitin 1994, i katërti në vitin 2007 dhe i pesti në vitin 2017. Kaito Kid dhe personazhe të tjerë nga Magic Kaito bëjnë paraqitje të rastit në Çështja e mbyllur, një tjetër seri manga nga Aoyama që është përshtatur gjithashtu në një anime.
Universiteti i Tartusë
Studimet e doktoratës
Për më tepër, mbi 45,000 nxënës regjistrohen në kurse mësimi gjatë gjithë jetës çdo vit.
Magic Kaito
Dymbëdhjetë televizione speciale të animuara të bazuara në seri janë prodhuar nga TMS Entertainment dhe transmetuar midis 2010 dhe 2012. Një seri anime me 24 episode me titull Magic Kaito 1412 u prodhua nga A-1 Pictures dhe u transmetua nga tetori 2014 deri në mars 2015.
Universiteti i Tartusë
Renditja dhe reputacioni
Renditjet e Universitetit Botëror QS renditën Universitetin e Tartu 301 në botë në vitin 2018, dhe universitetin me rangun më të lartë në Balltik. Universiteti gjithashtu renditet i treti në rajonin e Evropës në zhvillim dhe rajonit të Azisë Qendrore. Renditjet e Universitetit Botëror të Arsimit të Lartë Times e vendosën atë në intervalin 301-350 midis universiteteve botërore. Shtë i vetmi universitet në vendet e Balltikut që vendoset në mesin e 200 universiteteve më të larta në Evropë. UT i përket 1% të universiteteve më të cituara në botë në 10 fusha kërkimore.
Magic Kaito
Përmbajtja
Kaito Kuroba është një student normal adoleshent, babai i të cilit vdiq në rrethana misterioze tetë vjet më parë. Tetë vjet më vonë, ai vihet në dijeni të identitetit sekret të babait të tij; një kriminel i famshëm ndërkombëtar i njohur si Kaito Kid, dhe se ai u vra nga një organizatë misterioze sepse ai u përpoq të vidhte një perlë e cila ishte gjithashtu në shënjestër të tyre. Qëllimi i organizatës është të gjejë brenda një viti Pandora Gem, një gur mistik që thuhet se derdh lot gjatë kalimit të kometës Volley (e cila ndodh një herë në 10,000 vjet): pirja e këtyre lotëve dhuron pavdekësi.
Universiteti i Tartusë
Alumni
Sipas universitetit, që nga viti 2016, alumni Tartu përbëjnë 100% të gjyqtarëve Estonezë; 99% e mjekëve, dentistët dhe farmacistët estonezë; 95% e prokurorëve gjyqësor Estonez; 87% e anëtarëve të Avokatisë Estoneze; 60% e ministrave në qeverinë Estoneze; dhe 40% e anëtarëve të Riigikogu (Parlamenti Estonez). parapamje| Ditët e pranverës së studentëve në lumin [[Lumi Emajõgi|Emajõgi. ]]
Magic Kaito
Përmbajtja
Ai zotohet të parandalojë që organizata të fitojë pavdekësinë dhe merr identitetin e hajdutit të babait të tij ndërsa fillon kërkimin e tij për perlë. Të vetmet të dhëna për vendndodhjen e perlë janë se ai shkëlqen me të kuqe nën hënën e plotë dhe se është një dyshe: një perlë e fshehur brenda një perlë më të madhe. Kështu, do të duhej të ishte një relativisht e madhe me një histori të çuditshme dhe gjithmonë e ruajtur në një vend që nuk merr kurrë dritën e hënës. Ai kështu hulumton dhe vjedh perlat e famshëm të paçmuar me histori të çuditshme nga zona tepër të mbrojtura mirë, por i kthen pas hënës së plotë të ardhshme pasi ato nuk janë Pandora.