cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fitoret e Besëlidhjes Shqiptare nën udhëheqjen e Skenderbeut
Beteja e Beratit (26 korrik 1455)
Disa muaj më vonë kundër Shqipërisë u dërguan mijëra ushtarë të tjerë osmanë të komanduar nga Debrea. Skënderbeu vendosi t'i sulmonte befasisht. I shoqëruar nga Hamza Kastrioti e Moisi Golemi (Arianiti), në krye të 6 mijë kalorësve marshoi gjatë natës me shpejtësi drejt vendndodhjes së kampit armik. Meqë forcat osmane diktuan afrimin e shqiptarëve, Skënderbeu i sulmoi ato menjëherë e nga drejtime të ndryshme dhe i shpartalloi keqas, duke vrarë dhe komandantin e tyre, Debrenë. M. Barleci rrëfen se beteja u zhvillua në fushën e Pollogut që, sipas tij, kufizohej me qytetin e Shkupit dhe me Mokrën. Sipas përshkrimit të tij, vendbeteja duhet kërkuar diku në rrjedhjen e poshtme të lumit Treskë ose në pjesën veriperëndimore të fushës së Shkupit që kufizohet me Dervenin. Në burimet historike të shek. XV emri i Pollogut ndeshet vetëm për një fshat të vilajetit të Manastirit.
Mbrojtja e viseve shqiptare të çliruara dhe e ardhmja e tyre vareshin në një farë mase nga situata politike dhe ushtarake në Shqipërinë e Poshtme dhe Lindore, që ishin nën pushtimin osman. Dëbimi i pushtuesve nga këto rajone ishte një kërkesë e domosdoshme dhe e përbashkët e të gjithë shqiptarëve, kudo që banonin në vise të çliruara apo edhe të pushtuara.
Si forcë kryesore për dëbimin e osmanëve nga Ballkani, Alfonsi V shihte shqiptarët. Në një projekt drejtuar Papës në vitin 1451, ai e konsideronte të mjaftueshëm dërgimin prej tij të një mijë ushtarëve për të ndihmuar Skënderbeun e fisnikët e tjerë shqiptarë për çlirimin e viseve jugperëndimore që ishin nën pushtimin osman. Shqiptarët u përpoqën të siguronin nga mbreti Alfonsi V ndihma në ushtarë dhe në mjete luftarake tepër të nevojshme sidomos për marrjen e kështjellave dhe çlirimin e viseve të pushtuara.
Për të konkretizuar bashkëpunimin shqiptaro-napolitan, fisnikët shqiptarë nënshkruan me oborrin napolitan disa traktate bashkëpunimi, siç ishte ai i 26 marsit 1451, i nënshkruar nga përfaqësuesit e Skënderbeut, traktati i 7 qershorit 1451, i nënshkruar nga përfaqësuesit e Gjergj Arianitit, si dhe traktate të tjera të nëshkruara nga përfaqësuesit e Muzak Topisë, të Gjon Muzakës etj. Në të gjitha këto traktate si problem qendror ishte çlirimi i viseve të Shqipërisë së Poshtme. Sipas tyre, viset që do të çliroheshin me ndihmën e trupave napolitane, do të njihnin si kryezot të tyre mbretin Alfonsi V (traktati i 26 marsit). Në traktatin e 7 qershorit ishin shënuar gjithashtu mënyra se si do të ndaheshin viset shqiptare, pasi të çliroheshin. Gjergj Arianiti do të merrte Kaninën, Vlorën me rrethinat dhe do të gëzonte një sërë të drejtash mbi qytetin dhe krahinën e Beratit. Përfaqësuesi i Gjergj Arianitit, që nënshkroi traktatin, do të merrte krahinën e Vagenetisë (Çamërisë). Në kuadrin e këtyre përpjekjeve u përfshinë edhe Simon Zenebishi me të birin, Alfonsin, të cilët qenë kthyer nga emigracioni dhe u vendosën në zonën bregdetare pranë Butrintit.
Shqiptarët që banonin në viset e pushtuara e vazhduan në forma të ndryshme luftën kundër osmanëve edhe nën ndikimin e fuqishëm të ngjarjeve që zhvilloheshin në pjesën e çliruar të vendit. Në dokumentet osmane të atyre viteve përmenden në rajonet e pushtuara fshatra të tëra shqiptare si kryengritëse e rebele, spahinj të zhdukur e që kishin braktisur timaret, spahinj që nuk pranonin të merrnin pjesë në fushatat ushtarake kundër tokave të lira shqiptare, spahinj shqiptarë të cilësuar si "tradhtarë" që ishin bashkuar me luftëtarët dhe me prijësat shqiptarë, si me Gjergj Arianitin etj.
Si rrjedhojë e qëndresës që zhvillohej në Shqipërinë e Poshtme, disa krahina malore si Kurveleshi, Himara, Këlcyra, Leskoviku e ndonjë tjetër, prej kohësh qëndronin thuajse krejtësisht të lira. Në vitet 50 u çlirua zona bregdetare pranë Butrintit, me qendër kështjellën e Kastrovilës (Çamëri). Në të u vendosën trashëgimtarë të familjes sundimtare të Zenebishëve që përpiqeshin të zgjeronin zonën e lirë. Gjatë viteve 1452 e 1453 Stefan Gjurashi (Cërnojeviçi) organizoi disa aksione të suksesshme kundër ushtrisë së Gjergj Brankoviçit, zgjeroi zotërimet e tij deri në Moraçë dhe shtiu në dorë Medunin.
Për të lehtësuar zbarkimin e trupave napolitane, që do të merrnin pjesë në luftë për çlirimin e viseve shqiptare, u krijua një lidhje detare e veçantë me mbretërinë e Napolit. Për këtë qëllim në jug të Durrësit u rindërtua kështjella e Kepit të Lagjit (kalaja e Turrës). Pas disa vitesh, po për të lehtësuar komunikimin nëpërmjet detit me vendet e tjera, Skënderbeu ndërtoi një kështjellë në Kepin e Rodonit.
Si qendër e parë për t`u çliruar në bashkëpunim me forcat napolitane u mendua jo rastësisht Berati, që ishte kufitar me krahinat e lira. Çlirimi i tij, si qendër shumë e fortifikuar, krijonte rrethana shumë të favorshme për dëbimin e pushtuesve nga krahinat e tjera në lindje, në perëndim e në jug të Beratit dhe do të sillte izolimin e një baze tjetër shumë të rëndësishme ushtarake e administrative të pushtuesve, Kaninën, duke i prerë kësaj rrugët e komunikimit tokësor me viset e tjera që ishin nën pushtimin osman.
Aksioni për çlirimin e Beratit jo rastësisht përkoi dhe u zhvillua i ndërvarur me përpjekjet energjike të sulltan Mehmetit II dhe të administratës qendrore osmane për shtrirjen e konsolidimin e pushtimit osman në rajonet lindore e veriore të viseve të lira shqiptare, si dhe në rajonin e Fushë-Dardanisë dhe të pjesës jugore të luginës së Moravës. Përpjekje intensive për pushtimin e këtyre rajoneve osmanët i ndërmorën sidomos gjatë viteve 1454-1455, pasi ata kishin marrë më 29 maj 1453 Konstandinopojën, e cila konsiderohej e papushtueshme prej fortifikimeve të fuqishme që kishte. Rënia e saj tronditi forcat antiosmane të kohës, kudo që ato vepronin, dhe shënoi fundin e Perandorisë Bizantine. Përkrah forcave osmane në luftën për pushtimin e Konstandinopojës mori pjesë edhe ushtria e Gjergj Brankoviçit.
Në vitin 1454 sulltan Mehmeti II rrethoi qytetin më të rëndësishëm e më të fortifikuar të Kosovës pas Shkupit, Novobërdën, emri i së cilës njihej mirë në vendet e tjera për prodhimin e arit e të argjendit. Pas një bombardimi 40-ditor me topa të mëdhenj dhe premtimit se mbrojtësve e banorëve të saj u garantohej jeta, Novobërda u dorëzua më 1 qershor 1455 dhe me këtë mori fund periudha e lulëzimit të saj si qytet. Novobërda u braktis masivisht dhe një pjesë e banorëve ndoshta u vranë. Sipas një regjistri osman të vitit 1455, në roje të fortesës së Novobërdës si specialistë armësh të ndryshme, si hekurpunues, marangozë e muratorë, që kujdeseshin për mirëmbajtjen e saj, ishin gjithsej 27 kryefamiljarë të krishterë dhe 60 familje myslimane. Këta të fundit ishin vendosur në Novobërdë, duke ardhur nga rajone të ndryshme të Rumelisë, për të garantuar praninë e pushtetit osman aty. Lajmi për rënien e Novobërdës, një qytet ky që njihej shumë edhe jashtë kufijve të Shqipërisë, qe tronditës dhe u prit me shqetësime edhe në vende të tjera, si në Hungari, në Itali etj. Pas marrjes së Novobërdës, osmanët pushtuan edhe qytete të tjera të Fushë-Dardanisë.
Gjatë verës së vitit 1455, 12 mijë luftëtarë shqiptarë dhe 500 ushtarë të mbretërisë së Napolit rrethuan Beratin dhe nisën sulmet për marrjen e tij. Forcat osmane, që gjendeshin në kështjellë, hynë në bisedime me shqiptarët për dorëzimin e saj dhe kërkuan paraprakisht një armëpushim prej një muaji, kërkesë që u pranua vetëm për 15 ditë. Ata shpresuan jo më kot që ushtritë osmane do t'u vinin në ndihmë, sepse ato tashmë ishin të lira pas marrjes së Novobërdës.
Duke vlerësuar pozitën kyçe të Beratit dhe rrjedhimet që do të kishte humbja e tij, sulltani largoi nga Fushë-Dardania mijëra ushtarë osmanë dhe i nisi për të sulmuar forcat shqiptare që kishin rrethuar kështjellën e Beratit. Në krye të tyre vuri tre komandantë të shquar, njohës shumë të mirë të viseve shqiptare, të cilët më parë kishin qenë këtu si sanxhakbejlerë: Isa Beun, Hamza Beun dhe Sebalian. Për të mos u diktuar prej luftëtarëve shqiptarë që mbanin të rrethuar kështjellën e Beratit, ata nuk i kaluan trupat nga rruga e zakonshme e luginës së Shkumbinit, por u grumbulluan në Manastir dhe ndoqën rrugën që të çonte në fushën e Korçës. Duke udhëtuar nëpër lugina e rrugë që ishin larg qendrave kryesore të banimit dhe që thuajse nuk përdoreshin më, trupat osmane u futën natën në kështjellën e Beratit, pa u vënë re prej luftëtarëve të Muzak Topisë dhe ushtarëve napolitanë që ishin vendosur në atë drejtim nga kalonte rruga e marshimit të osmanëve.
Në pasditen e 26 korrikut 1455 pesë mijë luftëtarët e Muzak Topisë dhe 500 ushtarët napolitanë, kur ishin fare të shkujdesur e të shpërndarë, u sulmuan prej ushtrisë osmane dhe u asgjësuan thuajse tërësisht. Sapo u njoftuan për sulmin e papritur të ushtrisë osmane, Skënderbeu dhe Gjergj Arianiti, që me 7 mijë luftëtarët e tyre ishin larg e në drejtimin e kundërt me vendin e betejës, shkuan menjëherë në ndihmë të Muzak Topisë, por, kur ata arritën në fushën e luftës, gjithçka kishte përfunduar. Për më tepër trupat e Skënderbeut e të Gjergj Arianitit u gjendën të rrethuara dhe beteja rifilloi. Në sajë të heroizmit masiv të luftëtarëve të tyre dhe sidomos të Skënderbeut, që u sul i pari mbi rrethuesit dhe veproi në betejë njëkohësisht si komandant e si ushtar, shqiptarët përballuan sulmin osman, arritën të çanin rrethimin dhe u larguan nga fusha e betejës. Shfarosja e ushtrisë së Muzak Topisë në betejën e Beratit ishte humbja më e rëndë që pësuan shqiptarët gjatë luftës 25-vjeçare nën udhëheqjen e Skënderbeut.
Edhe pas ngjarjeve të Beratit, shqiptarët nuk hoqën dorë nga synimet për çlirimin e viseve të pushtuara. Në dokumentet e vitit 1456 del se Skënderbeu i vazhdoi lidhjet me Zenebishët, që përpiqeshin të zgjeronin zonën e çliruar në viset bregdetare të Shqipërisë së Poshtme, me qendër Kastrovilën, ndërkohë që forcat e Mbretërisë së Napolit, pasi dëbuan osmanët, morën Himarën. Skënderbeu ndërmori aksione për çlirimin e kështjellave të tjera, që kanë mbetur anonime në dokumentet e kohës. Dy vjet pasi e kishte humbur, Skënderbeu u rimori osmanëve me forcën e armëve, në vitin 1457, qendrën e rëndësishme doganore e tregtare të Myzeqesë, Pirgun, që gjendej në grykëderdhjen e lumit Seman. Bashkëpunimi i Skënderbeut me banorët e viseve të pushtuara ishte tepër i ngushtë dhe vazhdoi deri në fund. Në mesin e viteve 60 përmenden lidhjet e Skënderbeut me despotin e Artës. Marrëdhënie të tilla Skënderbeu vendosi edhe me shqiptarët e viseve të largëta, duke përfshirë edhe ata të Moresë (Peloponezit), të cilët, kur kaluan në Italinë e Jugut e në Sicili edhe këtu, në vendbanimet e reja, ruajtën ndër shekuj kujtimin për Heroin Kombëtar dhe për ngjarjet e lavdishme të shek. XV, dëshmi kjo e lidhjeve të tyre me luftën e bashkëkombësve të udhëhequr nga Skënderbeu.
Fitorja e ushtrisë shqiptare në Ujëbardhë (1457)
Pas betejës së Beratit të vitit 1455, gjendja e brendshme politike e Shqipërisë u keqësua përkohësisht. Asgjësimi i forcave të Muzak Topisë në Berat shkaktoi lëkundje e frikë te disa fisnikë shqiptarë, ndonjë prej të cilëve kaloi edhe në anën osmane, siç ishte rasti i Moisi Golemit (Arianitit) dhe i Hamza Kastriotit.
Lëkundje të tilla u shfaqën edhe tek anëtarë të rrethit familjar të Skënderbeut, të cilët ky i ndëshkoi ashpër. Ai shpronësoi Gjergj Stres Balshën, djalë i motrës së tij, i akuzuar për bashkëpunim me osmanët. Kulmin kjo veprimtari e arriti me bashkëpunëtorin e ngushtë e nipin e Skënderbeut, Hamza Kastriotin. Me sa duket, në këtë qëndrim ndikoi edhe humbja e shpresave prej tij për të qenë trashëgimtari i Kastriotëve, meqenëse Skënderbeut i lindi djalë. Hamzai kaloi në anën e osmanëve në një nga vitet më kritike të periudhës së luftërave të Skënderbeut.
Me vdekjen e J. Huniadit në vitin 1456 u shua qëndresa e hungarezëve, një nga vatrat më të fuqishme të luftës antiosmane në Ballkan. I çliruar nga presioni hungarez, sulltan Mehmeti II e përqendroi vëmendjen kundër Shqipërisë, i nxitur edhe nga premtimi i Hamza Kastriotit se me një ushtri të fuqishme mund t'i jepte grushtin përfundimtar Skënderbeut.
Në korrik të vitit 1457 u fut në tokat shqiptare një ushtri e fuqishme osmane (për të cilën burimet e kohës japin një numër të ekzagjeruar prej 80 mijë vetash) nën komandën e Isa bej Evrenozit, i cili sapo kishte fituar një pozitë krejt të veçantë administrative për kontrollin e drejtpërdrejtë të rajoneve periferike lindore e veriore të viseve që ishin nën kontrollin e Skënderbeut dhe të fisnikëve të tjerë shqiptarë. Në këtë fushatë atë e shoqëronte Hamza Kastrioti, që ishte një njohës shumë i mirë i ushtrisë shqiptare dhe i artit të saj luftarak. Prandaj Heroi shqiptar ndoqi kësaj here një taktikë krejt të re.
Skënderbeu me luftëtarët e vet si zakonisht zuri shtigjet në trevat lindore të Dibrës, ku priti afrimin e ushtrisë osmane. Pas disa ndeshjeve të parëndësishme me të, ai e shpërndau përkohësisht masën kryesore të luftëtarëve shqiptarë dhe u tërhoq në mënyrë të tillë që armiqtë të bindeshin se i kishin shpartalluar shqiptarët dhe se Skënderbeu ishte braktisur prej luftëtarëve të vet. Kjo manovër e tij pati sukses të plotë aq sa, më 31 korrik 1457, qeveritari venecian i Durrësit e njoftonte dukën e Republikës se: "i madhërishmi Skënderbe ka marrë malet për të shpëtuar kokën dhe e kanë braktisur të gjithë".
Trupat osmane u futën në thellësi të vendit, zbritën në zonën e Matit dhe nuk ranë në gjurmët e luftëtarëve shqiptarë, gjë që i bindi se ushtria shqiptare vërtet ishte shpartalluar. Më 2 shtator të vitit 1457, kur ushtarët osmanë po pushonin të shkujdesur në fushën e Ujëbardhës, pranë Mamurasit, Skënderbeu, pasi grumbulloi dhe organizoi me shpejtësi forcat e veta, e goditi befasisht ushtrinë armike në disa drejtime. Të ndodhura në gjumin e mesditës, pa armë e me kuaj të pashaluar, trupat osmane pësuan një katastrofë të plotë. Shumica e tyre u vranë e ranë robër në duart e shqiptarëve.
Fitorja i befasoi bashkëkohësit, të cilët shkruanin ato ditë se "Skënderbeu me një grusht ushtarësh theu, mposhti dhe dërrmoi një ushtri të pamasë turqish", "thuhet se më tepër se 30 mijë turq u vranë ose u zunë rob prej tij" etj., etj. Midis robërve të shumtë ishte edhe Hamza Kastrioti, të cilin Skënderbeu e futi në burgjet e Italisë dhe më vonë e lejoi që të shkonte për të banuar në Turqi.
Regjistrimet kadastrale osmane të viteve 50
Angazhimi gjatë viteve 1448 dhe 1450 kundër Skënderbeut i të gjithë potencialit ushtarak të Perandorisë Osmane nën drejtimin e vetë sulltan Muratit II bashkë me të birin e tij, sulltanin e ardhshëm Mehmetin II, synonte nënshtrimin me çdo kusht të viseve të lira shqiptare. Në këto rrethana ai ngriti mbi lumin Vardar urën e gurtë të Shkupit. Masa energjike ndërmori në këtë drejtim, pas ardhjes në pushtet, sulltani i ri, Mehmeti II.
Ekspeditat ushtarake kundër viseve të lira shqiptare gjatë viteve 1452-1455, ky sulltan i bashkëshoqëroi edhe me regjistrimet kadastrale të rajoneve të gjera shqiptare. Madje në luftën për nënshtrimin e viseve shqiptare gjatë vitit 1455 u angazhua edhe vetë sulltan Mehmeti II, kampi i të cilit, në mesin e muajit qershor 1455, ishte vendosur në fshatin Reçan të Prizrenit, por këtë qytet nuk e mori dot. Në fillim të vitit 1456 osmanët pushtuan përkohësisht Medunin.
Për të mbajtur viset e lira shqiptare nën goditje ushtarake të pandërprerë, sulltan Mehmeti II krijoi një njësi administrative të veçantë në një pjesë të konsiderueshme të tyre me afro 240 hase e timare përgjithësisht të mëdha dhe i shënoi në një regjistër kadastral të veçantë. Në të u përfshinë rajonet e Gostivarit e të Tetovës, të Kaçanikut bashkë me një pjesë të rajonit të Shkupit, të Rrafshit të Dukagjinit (pa qytetet e Prizrenit e të Pejës, sepse osmanët nuk kishin mundur t’i pushtonin), të Zveçanit (Mitrovicës), të Plavës e Gucisë, të Jeliçes (Sanxhaku) etj., duke përfshirë edhe një pjesë të Bosnjës Jugore. Me këtë organizim të veçantë, që nuk pati jetë të gjatë, synohej të shkëputeshin e nënshtroheshin rajonet lindore e veriore të viseve të lira shqiptare, duke ia dhënë ato nën zotërim Isa Beut, që ky të vepronte energjikisht për zotërimin e tyre.
Faktikisht pushteti i tij nuk u shtri mbi viset e sipërpërmendura, madje as në vilajetin e Kalkandelenit (Tetovës) që ishte më afër Shkupit dhe më i begati nga rajonet e tjera, popullsia e të cilit i paguante afro 500 000 akçe tatime Isa Beut e njerëzve të tij. Në këtë vilajet, ndër të tjerë, kishin haset e tyre gruaja e tij dhe djali i tyre, Mehmet Çelebiu, si dhe përfaqësues të famijeve të njohura fisnike shqiptare, si Hasan bej Zenebishi, që ishte subash i vilajetit të Kalkandelenit, Jusuf çelebi Muzaka (të cilit për pak kohë iu dha në zotërim hasi i djalit të Isa Beut), Kasem Dukagjini etj. Megjithëkëtë detyrat e tyre si funksionarë osmanë ata nuk i ushtruan dot për ndonjë kohë të gjatë, sepse ai rajon mbeti thuajse vazhdimisht nën kontrollin e Skënderbeut. Banorët e rrjedhjes së sipërme të lumit Vardar kanë ruajtur në kujtesë faktin se osmanët i pushtuan këto vise pas shumë luftimesh që zgjatën vite të tëra. Mbrojtësit e kështjellës së Sobrit, që kontrollonte rrugën Shkup-Tetovë, përmenden vazhdimisht si të vrarë. Si rrjedhojë, edhe numri i familjeve myslimane të qytetit të Tetovës erdhi duke u pakësuar, ndërkohë që rritej numri i tyre në Shkup, i cili mbeti nën pushtimin e pandërprerë osman. Në këtë kohë në Shkup u bënë shumë ndërtime, midis të cilave u dalluan mjaft vepra të rëndësishme arkitekturore dhe artistike. Gjatë shek. XV u ndërtuan vepra monumentale të gjinive të ndryshme, si ndërtime mbrojtëse dhe inxhinierike, ndërtimet e kultit dhe ndërtime të arkitekturës popullore si çarshi, hane, banesa etj. Midis këtyre veprave shquhen Ura e gurtë në lumin Vardar (Shkup), xhamitë e sulltan Muratit II, të Isa Beut, Mustafa Pashës etj., banjat publike të Isa Beut e të Daut Pashës, ujësjellësi i Mustafa Pashës, hanet e Sulës e të Kapanit etj.
Për të kompensuar pozitën administrative, politike dhe ekonomike të projektuar për Isa Beun, por që nuk pati sukses, ai u emërua subash i vilajetit të Shkupit, siç e tregon një shënim i shkruar në muajin qershor të vitit 1457 në regjistrin kadastral përkatës. Ndërsa subashi i mëparshëm i Shkupit kishte një has që i jepte më pak se 100 000 akçe të ardhura vjetore, Isa Beut iu dha një has që i siguronte afro 240 000 akçe në vit, të ardhura këto shumë më të vogla nga ato të postit të mëparshëm.
Krahas njësisë administrative në zotërim të Isa Beut, sulltani krijoi gjatë vitit 1455 në rajonin e Fushë-Dardanisë e më gjerë një njësi administrative të dytë, të emërtuar "Vilajeti i Vukut", sipas emrit të ish-sundimtarit, Vuk Brankoviçit. Ky vilajet kishte 8 nahije dhe afro 180 timare. Nahijet më të mëdha për nga numri i fshatrave ishin Labi (Llapi) me 229 fshatra, Vuçiterni me 137, Morava me 128, Topolnica me 81, Klopotniku me 42 dhe Prishtina me 40 fshatra. Gjatë vitit 1455 u ndërmorën regjistrime kadastrale osmane edhe në rajone të tjera, si në Sanxhakun Shqiptar etj.
Regjistrimet e mësipërme mbetën për shumë vjet akte formale. Prandaj më 1458, 1459 dhe 1463 u angazhua sërish vetë sulltan Mehmeti II për nënshtrimin e rajoneve të mësipërme, duke pushtuar, ndoshta përkohësisht, Prizrenin në vitin 1458, më pas Lipjanin, Vuçiternin dhe në vitin 1463 Pejën.
Gjatë viteve 1454-1456 pushtohet thuajse krejtësisht Despotati serb i Gjergj Brankoviçit, i cili ishte lidhur ngushtësisht me oborrin osman, si nëpërmjet vasalitetit ashtu edhe lidhjeve martesore. Në dhjetor të vitit 1456 vdiq si i mërguar në Hungari Gj. Brankoviçi dhe pas dy vjetësh, në janar të vitit 1458, vdiq edhe djali e trashëgimtari i tij Llazari. Në mars të vitit 1458 osmanët pushtuan kryeqytetin e Rashës, Smederevën, por po atë muaj banorët i dëbuan pushtuesit nga qyteti i tyre. Djali i mbretit Thoma Tomasheviq të Bosnjës, Stefani, u martua me vajzën e Llazar Brankoviçit dhe, me ndihmën e oborrit hungarez e si vasal i tij, u shpall despot i Rashës në mars të vitit 1459. Kundërveprimi osman qe i menjëhershëm dhe despoti Stefan në qershor të atij viti e braktisi përfundimisht shtetin serb të Rashës dhe në vitin 1461 u bë mbret i Bosnjës.
Gjatë vitit 1463 sulltan Mehmeti II ndërmori fushata ushtarake shumë të fuqishme për nënshtrimin e Ballkanit; pushtoi Bosnjën, Morenë (Peloponezin) dhe emëroi masivisht timarlinj të rinj në viset shqiptare për t`i rivendosur ato nën pushtetin e tij. Për të mbajtur të nënshtruar Bosnjën, sulltani u përpoq të vendoste nën kontrollin e tij kështjellat pranë rrugëve kryesore që të çonin në Bosnjë, si Zveçanin, Jeliçën (Pazarin e Ri) etj. Edhe pse për ruajtjen e këtyre kështjellave sulltan Mehmeti II caktoi spahinj të rinj, ai realisht nuk arriti t`i fuste nën kontroll të plotë rajonet e ish-njësisë administrative, që në vitet 50 ia kishte dhënë Isa Beut për t`i administruar.
Skënderbeu vazhdoi të përkujdesej për viset veriore shqiptare. Në fillim të muajit shtator të vitit 1464, ai i nisi trupat e veta në drejtim të Sjenicës, në viset e ish-Despotatit të Rashës, dhe u ndesh me trupat osmane, të cilat i shpartalloi përfundimisht. Ky aksion ushtarak i suksesshëm i Skënderbeut u ndërmor në kuadrin e rigjallërimit të bashkëpunimit të tij me Hungarinë. Nga fundi i vitit 1463 deri më 1465 mbreti Matia Korvini i Hungarisë ndërmori një varg aksionesh luftarake kundër osmanëve në Bosnjë dhe arriti të çlironte Bosnjën Veriore.
Deformimi i Partisë Demokratike
Deformimi i Partisë Demokratike Histori politike, me Autor Blerim Çela. Shtëpia botuese: Toena. Viti i botimit 2010. Faqet e librit 580. ISBN 978-99943-1-512-3
Pasqyra e lëndës
1. - Hyrje
2. - Gjendja ekonomiko-shoqërorë e Shqipërisë para dhjetorit të vitit 1990
3. - Ngjarjet e dhjetorit të vitit 1990
4. - Krijimi i seksionit të Partisë Demokratike në Fabrikën e Tullave, Durrës
6. - Puçi ushtarak i 21-22 shkurtit 1991 në Shkollën e Bashkuar të Oficerëve
7. - Probleme të propagandës elektorale në Partinë Demokratike dhe mitingjet në Tepelenë, Gramsh, Peqin e Shkodër
8. - Kandidimi për deputet i liderit të dhjetorit, z. Azem Hajdari dhe Blerim Çelës në Shkodër, për zgjedhjet e para pluraliste shqiptare të
31 marsit 1991
9. - Humbja e zgjedhjeve të 31 marsit 1991
10. - Ngjarjet e 2 prillit 1991 në Shkodër dhe prania e deputetëve Azem Hajdari e Blerim Çela
12. - Jeta parlamentare dhe diskutimet në parlament për masakrën e Shkodrës të 2 prillit 1991
13. - Lufta opozitare në parlament e Partisë Demokratike për të rrëzuar qeverinë “Nano 1”
14. - Rrethana që kushtëzuan futjen e opozitës demokratike në Qeverinë e Stabilitetit në qershor të vitit 1991 dhe efektet e saj politike, ekonomike dhe sociale deri në daljen prej saj
15. - Mbi ndryshimin e kryeredaktorit të gazetës “Rilindja Demokratike”
16. - Mbi gjyqin e “kafeve” të bllokmenëve
17. - Lufta parlamentare e Partisë Demokratike për të drejtat e ish-të persekutuarve politikë
18. - Demaskimi i mashtrimeve puniste në shtypin e Partisë Demokratike, “RD”
19. - Prapaskenat e Kuvendit të Parë Kombëtar të Partisë Demokratike të 27-28 shtatorit 1991 dhe zhvillimi i tij demokratik
20. - Dalja nga Qeveria e Stabilitetit
22. - Rënia e Qeverisë së Stabilitetit dhe formimi i qeverisë teknike të zotit Vilson Ahmeti
23. - Viti 1992, raporti i thesarit të shtetit në Parlament më 29 janar 1992 nga Blerim Çela
24. - Fushata elektorale në Përrenjas e Mokër me zotin Azem Hajdari në shkurt 1992
25. - Programi i Partisë Demokratike për zgjedhjet e 22 marsit 1992
Eryngium tricuspidatum
( lat. Eryngium tricuspidatum L. ) është bimë dhe klasifikohet në familjen e bimëve Apiaceae.
Deformimi i Partisë Demokratike
28. - Mocioni “Antiberisha”
29. - Konferenca e jashtëzakonshme e Partisë Demokratike e 13 shkurtit të vitit 1992 për mocionistët
30. - Zhvillime të tjera politike në PD, shkarkimi i prokurorit të përgjithshëm, Maksim Haxhia, dhe ligji i ri “Për Shërbimin e Kontrollit Shtetit”, që ndahet nga qeveria
31. - Shkarkimi i prokurorit të përgjithshëm
32) Mocioni kundër Këshillit Drejtues të RTV Shqiptar
33)Mbi përjetësimin e Berishës në krye të PD-së, politika e tij personale majtiste dhe mënyra e organizimit të PD-së
34) Miratimi ligjit për liritë e të drejtat e njeriut
36) Fondi i solidaritetit, marrëveshja PS-PASOK, operacioni “Fshesa”, 50-vjetori i Mukjes, deklarata e zotit Kalakulla në Parlament dhe kontrolli në Këshillin e Rrethit Elbasan
37) Kuvendi i Dytë Kombëtar i PD-së, më 4-5 dhjetor 1993
Viti 1994
38) Zgjedhjet e parakohshme në disa komuna dhe zgjedhjet në degën e PD-së Tepelenë
39) Krimi terrorist i bandës greke në posten kufitare Peshkëpi-Gjirokastër më 10.04.1994
40) Referendumi i 6 nëntorit 1994 për Kushtetutën
41) Zbulimet dhe masat e Kontrollit të Shtetit për periudhën 1.06.1993-30.09.1994
42) Raporti i komisionit për realizimin e detyrave të qeverisë për të përndjekurit politikë
Viti 1995
Konflikti izraelito-palestinez
parapamje|335x335px|Harta e [[Palestina|Izraelit dhe Palestinës, që tregon zonat e kontrollit siç përshkruhet nga Marrëveshjet e Oslos.]] Konflikti izraelito-palestinez është një nga konfliktet më të qëndrueshme në botë, duke filluar nga mesi i shekullit të 20-të. Përpjekje të ndryshme janë bërë për të zgjidhur konfliktin si pjesë e procesit të paqes izraelito-palestineze, krahas përpjekjeve të tjera për të zgjidhur konfliktin më të gjerë arabo-izraelit. Deklaratat publike të pretendimeve për një atdhe hebre në Palestinë, duke përfshirë Kongresin e Parë Sionist të 1897 dhe Deklaratën e Balfour të vitit 1917, krijuan tensione të hershme në rajon. Pas Luftës së Parë Botërore, Mandati për Palestinën përfshinte një detyrim detyrues për "krijimin në Palestinë të një shtëpie kombëtare për popullin hebre". Tensionet u shndërruan në konflikt të hapur sektar midis hebrenjve dhe arabëve. Plani i Ndarjes i Kombeve të Bashkuara për Palestinën i vitit 1947 nuk u zbatua kurrë dhe provokoi Luftën e Palestinës 1947–1949. Status quo-ja aktuale izraelito-palestineze filloi pas pushtimit ushtarak izraelit të territoreve palestineze në Luftën Gjashtë Ditore të vitit 1967.
Deformimi i Partisë Demokratike
43) Zhvillime politike në PD për rritjen e eficiencës së saj në përkrahjen e demokratëve 44) Shkarkimi i zotit Eduard Selami nga kreu u Partisë Demokratike
Konflikti izraelito-palestinez
Është bërë përparim drejt një zgjidhjeje me dy shtete me Marrëveshjet e Oslos të viteve 1993-1995. Çështjet e statusit përfundimtar përfshijnë statusin e Jeruzalemit, vendbanimet izraelite, kufijtë, sigurinë dhe të drejtat e ujit, si dhe lirinë e lëvizjes palestineze dhe të drejtën palestineze të kthimit. Dhuna e konfliktit në rajon – e pasur me vende me interes historik, kulturor dhe fetar në mbarë botën – ka qenë objekt i konferencave të shumta ndërkombëtare që kanë të bëjnë me të drejtat historike, çështjet e sigurisë dhe të drejtat e njeriut; dhe ka qenë një faktor që pengon turizmin dhe aksesin e përgjithshëm në zonat që janë shumë të kontestuara.
Deformimi i Partisë Demokratike
45)Të tjera zhvillime e kujtime për heroin e demokracisë, Azem Hajdari, dhe konferenca e degëve të PD-së
Konflikti izraelito-palestinez
Shumica e përpjekjeve për paqen janë përqendruar rreth zgjidhjes me dy shtete, e cila përfshin krijimin e një shteti të pavarur palestinez përkrah Izraelit. Megjithatë, mbështetja publike për një zgjidhje me dy shtete, e cila më parë gëzonte mbështetje si nga hebrenjtë izraelitë ashtu edhe nga palestinezët, është zvogëluar vitet e fundit.
Deformimi i Partisë Demokratike
Viti 1996
Konflikti izraelito-palestinez
Brenda shoqërisë izraelite dhe palestineze, konflikti gjeneron një shumëllojshmëri të gjerë pikëpamjesh dhe opinionesh. Që nga fillimi i tij, viktimat e konfliktit nuk janë kufizuar vetëm tek luftëtarët, me një numër të madh viktimash civile nga të dyja palët. Një pakicë hebreje izraelite (32 për qind) mbështesin një zgjidhje me dy shtete me palestinezët. Hebrenjtë izraelitë janë të ndarë sipas linjave ideologjike dhe shumë e favorizojnë ruajtjen e status quo-së. Përafërsisht 60 për qind e palestinezëve (77% në Rripin e Gazës dhe 46% në Bregun Perëndimor), mbështesin sulmet e armatosura kundër izraelitëve brenda Izraelit si një mjet për t'i dhënë fund okupimit, ndërsa 70% besojnë se një zgjidhje me dy shtete nuk është më praktike ose të mundshme si rezultat i zgjerimit të vendbanimeve izraelite. Më shumë se dy të tretat e hebrenjve izraelitë thonë se nëse Bregu Perëndimor aneksohej nga Izraeli, palestinezët që banojnë atje nuk duhet të lejohen të votojnë. Mosbesimi i ndërsjellë dhe mosmarrëveshjet e rëndësishme janë të thella për çështjet themelore, siç është edhe skepticizmi reciprok në lidhje me angazhimin e palës tjetër për të respektuar detyrimet në një marrëveshje eventuale dypalëshe. Që nga viti 2006, pala palestineze është copëtuar nga konflikti midis Fatahut, partisë tradicionalisht dominuese dhe sfiduesit të saj të mëvonshëm elektoral, Hamasit, një grup militant islamik që fitoi kontrollin e Rripit të Gazës. Përpjekjet për të korrigjuar këtë janë përsëritur dhe vazhdojnë. Që nga viti 2019, pala izraelite ka përjetuar gjithashtu trazira politike, me katër zgjedhje legjislative jopërfundimtare që janë mbajtur në një hark kohor prej dy vjetësh. Raundi i fundit i negociatave të paqes filloi në korrik 2013, por u pezullua në 2014. Që nga viti 2006, Hamasi dhe Izraeli kanë luftuar katër luftëra, më e fundit në 2021.
Deformimi i Partisë Demokratike
46) Kuvendi i Tretë Kombëtar i PD-së, më 4-5 prill 1996
Konflikti izraelito-palestinez
Dy palët që angazhohen në negociata të drejtpërdrejta janë qeveria izraelite dhe Organizata për Çlirimin e Palestinës (PLO). Negociatat zyrtare ndërmjetësohen nga Katërshja për Lindjen e Mesme, e cila përbëhet nga Kombet e Bashkuara, Shtetet e Bashkuara, Rusia dhe Bashkimi Evropian. Liga Arabe, e cila ka propozuar një plan alternativ paqeje, është një tjetër aktor i rëndësishëm. Egjipti, një anëtar themelues i Lidhjes Arabe, ka qenë historikisht një pjesëmarrës kyç në konfliktin arabo-izraelit dhe negociatat e lidhura me to, më shumë që nga traktati i paqes Egjipt-Izrael. Një tjetër pjesëmarrës po aq kyç është Jordania, e cila aneksoi Bregun Perëndimor në 1950 dhe e mbajti atë deri në vitin 1967, duke hequr dorë nga pretendimi i saj territorial mbi të në 1988; Hashemitët mbretërorë jordanezë janë përgjegjës për kujdestarinë e vendeve të shenjta myslimane në Jerusalem.
Deformimi i Partisë Demokratike
47) Zgjedhjet parlamentare të 26 majit dhe ato lokale të 20 tetorit 1996
48) Firmat mashtruese piramidale
Viti 1997
49) Efektet politike të firmave piramidale (promemoria e të 14-ve të PD-së kundër Berishës)
50) Diskutimi në Parlament për firmën piramidale “Gjallica”
51) Vrasja e oficerëve të SHIK-ut në Vlorë, shpallja e gjendjes se jashtëzakonshme
52) Marrëveshja e 9 marsit 1997 dhe Qeveria e Pajtimit Kombëtar e Bashkim Finos
53) Raportimi në grupin parlamentar të PD-së, më 21.03.1997 nga kryetari i SHIK-ut, zoti Bashkim Gazidede
54) Raportimi në Parlament më 26.03.1997, nga kryetari i SHIK-ut, Bashkim Gazidede
55) Përpjekjet e së majtës shqiptare dhe komiteteve ushtarake rebele për krijimin e Federatës së Jugut dhe autonominë e Korçës, Gjirokastrës e Sarandës e dështimi i tyre. Forcat shumëkombëshe dhe mbrojtja e sovranitetit të Shqipërisë nga faktori ndërkombëtar. Deklarata e SHBA-së për paprekshmërinë e Shqipërisë
56) Rezoluta e Këshillit Kombëtar të PD-së më 13.04.1997 dhe Memorandumi i Rimëkëmbjes Kombëtare
57) Zgjedhjet e 29 qershorit 1997. Kallash-parlamenti. Fillimi qëndresës së PD-së dhe plagosja e Azem Hajdarit
58) Riorganizimi i PD-së dhe Kuvendi IV i saj më 20-21 tetor 1997
59) Financat e PD-së dhe stabilizimi i tyre
60) Meditime e opinione
62) Arrestimi i gjashtë ish-funksionarëve të lartë të qeverisë demokratike më 22 gusht 1998
63) Vrasja e liderit të demokracisë shqiptare, Azem Hajdari, më 12. 09. 1998 dhe funerali i tij Viti 1999
64) Këshilli Kombëtar më 3 maj 1999 për korrupsionin qeveritar, Rambujenë dhe heqjen e akuzave të opozitës
65) Kuvendi i posaçëm i PD-së më 17.07.1999 për çështjen kombëtare dhe futja e PD-së në Parlament
66) Fillimi i nismës së BE-së për Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit (MSA)
Viti 2000
67) Mbi librin antishqiptar të Vasilis Kondis, që quan Greqi nga Shkumbini e poshtë
68) Zgjedhjet e manipuluara vendore të 1 tetorit 2000, me heqje nga listat e votimit të demokratëve
71) Kodi diskriminues elektoral i vitit 2000, i hartuar vetëm nga socialistët
72) Kryetari i PD-së, Sali Berisha, shkon në Vlorë tre vjet pas rebelimit komunist të 1997-s
Viti 2001 73) Koalicioni i qendrës së djathtë “Bashkimi për fitore”, për zgjedhjet parlamentare të 24.06.2001 dhe fushata në Sarandë
74) Kontestimi i zgjedhjeve të 24.06.2001 nga koalicioni “BF” dhe faktori jashtëm. Bojkoti i Parlamentit nga “BF”
75) Këshilli Kombëtar i 21 tetorit 2001 për analizën e zgjedhjeve të 24. 6. 01 dhe diskutimet në të
76) Konferenca e PD-së në Tiranë dhe Kuvendi VII Kombëtar më 15-16 dhjetor 2001 dhe fjalimet e Meksit e Butkës
Viti 2002
77) Arsyet e kthimit të PD-së në Parlament më 1 shkurt 2002
78) Marrëveshja Nano-Berisha dhe reagimet e demokratëve
79) Takimi i Berishës me Nikolla Geixh në fundvitin 2002 në selinë e PD-së
Viti 2003-2004
80) Përçarja e PS-së. Krijimi i LSI-së dhe publikimi i KOP-it në PD
81) Zgjedhjet vendore të 1 tetorit 2003 dhe heqja masive e demokratëve nga listat e votimit
Viti 2005-2006
82) Kuvendi VIII Kombëtar i PD-së më 23-24 prill 2005
84) Disa nga diskutimet e mia në Kuvendin e Shqipërisë
86) Kërkesa e PS-së për hetimin e pasurisë së kryeministrit Berisha
87) Diskutimet parlamentare për dënimin e krimeve të komunizmit dhe rezoluta e 30 tetorit 2006
Viti 2007
88) Procedurat e shkarkimit të zonjës Topalli dhe zgjedhja e zotit Bamir Topi president i Republikës, më 20.7.2007
89) Ligji për dëmshpërblimin e të përndjekurve politike më 12. XI. 2007
Viti 2008-2009
90) Fjala ime për grantin amerikan dhe krimet e PS-së ndaj anëtarëve të PD-së në vitet 1997-2000
91) Ligji për pastërtinë e figurës zyrtarëve të lartë administratës dhe atyre të zgjedhur
92) Zgjedhjet e 28 qershorit 2009 dhe Kuvendi IX Kombëtar më 14 dhjetor 2009
Steve McQueen
Steve McQueen (Beech Grove, SHBA, 24 mars 1930 - Juárez, Meksikë -  7 nëntor 1980), ishte aktor i filmit.
Çmimet
Academy Awards
Golden Globe Awards
Fondi i Kosovës për Mjedis
Fondi i Kosovës për Mjedis është një fond i formuar në bazë të ligjit të Kuvendit të Kosovës me ligjin për mbrojtjen e mjedisit.
Vlash Droboniku
Vlash Droboniku, piktor dhe regjisor, në ish-Kinostudion “Shqipëria e re”. Një ndër themeluesit e filmit vizatimor shqiptar. Kreu studimet e mesme në liceun "Jordan Misja" e ato të larta në Akademinë e Arteve, ku u diplomua për Grafikë Ilustrative. Karriera e tij do të vijonte në Televizionin Publik Shqiptar me filmat vizatimorë, duke i dhënë privilegjin e të qenurit një ndër pionierët e kësaj gjinie në vendin tonë.
Pas viteve ‘90, Vlash Droboniku gjendet në Amerikë.
Rikthim i Ismail Qemalit
Rikthim i Ismail Qemalit roman me Autore: Vilhelme Vranari (Haxhiraj). Viti i botimit 2012.
Senhora do Destino
Senhora do Destino ishte një Telenovelë e Brazilit që u transmetuar nga Rede Globo Network nga 28 qershor, 2004.
Protagonistët janë Susana Vieira, Renata Sorrah, Carolina Dieckmann, José Wilker, José Mayer, José de Abreu, Leonardo Vieira, Leandra Leal, Tania Khalill, Marcello Antony, Dan Stulbach, Dado Dolabella, Débora Falabela, Carol Castro, Eduardo Moscovis e Letícia Spiller.
Eryngium variifolium
( lat. Eryngium variifolium L. ) është bimë dhe klasifikohet në familjen e bimëve Apiaceae.
Shikamaru Nara
Shikamaru Nara (奈良 シ カ マ ル, Nara Shikamaru) është një shinobi e fisit Nara të Konohagakure. Megjithëse dembel nga natyra, Shikamaru ka një intelekt të rrallë që e lejon atë vazhdimisht të mbizotërojë në luftime. Përgjegjësitë që këto suksese i lënë me vete e shkaktojnë bezdi të shpeshtë, por ai me kënaqësi i pranon ato në mënyrë që të jetë në shërbim të anëtarëve të tij të Ekipit Asuma, dhe të dëshmojë veten për brezat e së kaluarës dhe të ardhmes. Pas Luftës së Katërt Botërore Shinobi, ai u bë këshilltar i Hokage të Shtatë.
Krijimi dhe koncepti
Masashi Kishimoto ka vërejtur se i pëlqen Shikamaru për shkak të natyrës së tij të lehtë, pavarësisht se është gjeni, dhe krahas inteligjencës së Sasuke Uchiha. Kishimoto gjithashtu vërejti në mënyrë komike se do të martohej me Shikamaru nëse do të ishte vajzë, duke theksuar se Shikamaru ka të ngjarë të jetë i suksesshëm në jetë. Kur projektoi pamjen e Pjesës II të Shikamaru, Kishimoto dëshironte t’i jepte Shikamaru një pamje unike pavarësisht se e vizatoi me një jelek që disa ninja të tjerë veshin në seri. Si rezultat, ai tërhoqi mbrojtësin e ballit në krah për të mos errësuar flokët e tij.
Kantoni Sainte-Foy-lès-Lyon
Kantoni Sainte-Foy-lès-Lyon (frëngjisht: Canton de Sainte-Foy-lès-Lyon) është një kanton në departamentin Rhône, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Sainte-Foy-lès-Lyon. Ka sipërfaqe 8.65km2 dhe popullsi 28662 banorë.
Shikamaru Nara
Historia
Shikamaru është fëmija i vetëm i Yoshino dhe Shikaku Nara. Kur ishte i ri, ai dikur luante “ninja” me fëmijët e tjerë në moshën e tij. Chōji Akimichi dëshironte të luante me ta, por fëmijët e tjerë nuk pranuan ta lejojnë atë, duke pretenduar se ai ishte shumë budalla për të marrë pjesë. Kur Shikamaru nuk mund t'i bindte të tjerët të linin Chōji të bashkohej, ai la lojën dhe shkoi në vendin e tij të preferuar për të parë retë. Chōji ndodhi të ishte ulur në të njëjtin vend kur arriti atje, kështu që Shikamaru e prezantoi veten dhe e ftoi Chōji të shikonte retë me të. Chōji e pyeti Shikamaru nëse ai dëshironte disa ushqim. Nga ajo ditë ata ishin miqtë më të mirë; pasi hynin në Akademinë të Konoha, ata zakonisht do të uleshin së bashku në klasë dhe do të rrinin jashtë. Shikamaru kishte shumë pak interes për vetë klasën, duke preferuar të kalonte kohën e tij në gjumë sesa të dëgjonte mësimet e Iruka Umino. Shikamaru tregoi të njëjtën mungesë entuziazmi për testet që iu dha dhe nuk mund të shqetësohej që në fakt t’i përgjigjen pyetjeve, duke çuar në notat e tij të dobëta.
Kantoni Sainte-Foy-lès-Lyon
Përbërja aktuale
Kantoni Sainte-Foy-lès-Lyon aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Shikamaru Nara
Personaliteti
Shikamaru është natyrisht një dembel dhe prirja e tij është të bëjë sa më pak punë të jetë e mundur. Si student i Akademisë dhe madje edhe gjatë karrierës së tij të hershme si genin, Shikamaru është në gjendje të largohet me këtë, duke i kaluar ditët e tij duke fjetur, duke shikuar retë ose duke luajtur lojëra si shōgi dhe Go. Qëllimi i tij është të jetojë në mënyrë të paprekshme, pa ndonjë gjë të dukshme të mirë apo të keqe, dhe pastaj të vdesë po aq e paprekshme sa ai jetoi. Kur ai përballet me potencialin për konflikt ose angazhim, ai përgjigjet së pari duke thënë, "sa problematik", dhe pastaj duke u përpjekur të gjejë ndonjë mënyrë për të dalë prej tij, qoftë duke pretenduar se është i indivizueshëm ose madje i hapur duke thënë se ai nuk bën duan të bëjnë çfarëdo që të jetë.
Shikamaru pëson një pjekuri të shpejtë pas vdekjes së mësuesit të tij, Asuma Sarutobi, humbja e të cilit detyron Shikamaru të pranojë se bota nuk është e sigurt se ai nuk mund të mbahet i mbrojtur prej tij përgjithmonë. Pas hakmarrjes së Asumës, Shikamaru merr përsipër të bëjë gjithçka që mundet për t'i bërë gjërat më të mira për brezat e ardhshëm të Konoha, veçanërisht vajzën e atëhershme të Asumës, Mirai; i tillë është Vullneti i Zjarrit.
Aftësitë
Për shkak të notave të tij të dobëta në Akademi, Shikamaru mendohej të ishte asgjë tjetër përveç një ninxha mrekullueshëm, por potenciali i tij u demonstrua kur ai ishte i vetmi anëtar i klasës së tij të diplomimit që u bë chūnin gjatë Pjesës I. Pavarësisht se ishte një chūnin i sapo bërë, ai mund të mbajë të tijën kundër kundërshtarëve të niveleve jōnin si Tayuya e Katër Zërave. Në Pjesën II, ai mund të mposhti Hidan pasi e çoi këtë të fundit në një kurth. Aftësitë e tij çuan në atë që ai të ofrohet një pozicion si një nga Dymbëdhjetë Rojet Ninxha në anime, duke u bërë zëvendës-komandant i Divizionit të Katërt dhe kryepraktist i të gjithë Forcave Aleate Shinobi, si dhe njeriu i djathtë i Hokages së Shtatë vjet më vonë. Ai është thënë se ai posedonte cilësi që i përshtateshin Hokage nga Asuma Sarutobi, Temari dhe Boruto Uzumaki, por ka deklaruar se nuk dëshiron të merret me përgjegjësitë e të qenit Hokage.
Pjeshka
Pjeshka (lat. Prunus persica), është një pemë që bën pjesë në familjen e Rosaceae. Kjo lloj peme ka shumë nënlloje që njihen kryesisht me emrin pjeshkë apo nektarinë (lëvorja e frutit pa push) po ashtu edhe frutat përkatëse.
Shikamaru Nara
Teknikat e klanit Nara
Si anëtar i klanit Nara, Shikamaru është në gjendje të manipulojë hijen e tij. Duke e lidhur hijen e tij me një objektiv, Shikamaru mund të përdorë teknikën e imitimit të hijes për të frenuar lëvizjet e tyre dhe t'i detyrojë ata të imitojnë vetë. Përgjatë pjesëve I dhe II, Shikamaru duhet të kryejë vulat e duhura të dorës në mënyrë që të përdorë hijen e tij, por në vitet e mëvonshme, ai është në gjendje ta manipulojë atë pa to. Në moshën madhore, shpejtësia e tij me teknikën e lejoi atë të kapte Pesë Hijet dhe truprojat e tyre përpara se të mund të reagonin, me vetëm Hokage që kishte aftësitë për të liruar veten e tij. Si i tillë, ai pati mundësinë t'i vriste nëse do të dëshironte.
Pjeshka
Nënllojet dhe varietetet
Ka qindra kultivarë të ndryshëm të pjeshkës. Një nga ndarjet që mund të bëhet midis këtyre kultivarëve është ai midis atyre që kanë farën të ndarë nga tuli i frutit dhe atyre që e kanë farën të lidhur me frutin.
Shikamaru Nara
Inteligjenca
Pasi Shikamaru u caktua në Ekipin 10, Asuma vuri re që Shikamaru ishte shumë më i mprehtë sesa rezultatet e tij të Akademisë. Duke maskuar një numër të testeve të inteligjencës si lojëra dhe enigma - mënyra e vetme që Asuma mund ta interesonte Shikamaru - Asuma zbuloi që Shikamaru ka një IQ mbi 200; notat e tij të dobëta ishin sepse ai ishte shumë dembel për të marrë ndonjë nga provimet me shkrim.
Pjeshka
Nektarina
Varieteti P. persica var. nucipersica (ose var. nectarina) që njihet me emrin nektarina është me lëkurën e frutit pa push. Edhe pse varietete të të njëjtit lojj, nektarina dhe pjeshka në tregëtim trajtohen si të veçanta.
Shikamaru Nara
Inteligjenca
Kryesisht për shkak të inteligjencës së tij që Shikamaru merr po aq përgjegjësi sa ai, me Hokage të Pestë duke e shtyrë vazhdimisht Shikamaru të përdorë intelektin e tij për përfitimet e aleatëve të tij dhe të fshatit. Në të vërtetë, besimi i Hokage në të është i bazuar, pasi Shikamaru mbetet akoma i vetëdijshëm për kufizimet e tij dhe të të tjerëve, duke e lejuar atë të shmangë befasinë dhe rrezikun e panevojshëm. Në kohën e Boruto: Naruto Movie, ai vlerësohet si personi më i zgjuar në Konoha.
Pjeshka
Nektarina
Nryshimi në lëkurën e frutit krijohet nga një ndryshim i vetëm gjenetik tek varianti nursicpersica.