cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xhamia Babri
Vendosja e idhujve hindu
Në dhjetor të vitit 1949, organizata hindu Akhil Bharatiya Ramayana Mahasabha organizoi një recitim 9-ditor të pandërprerë të Ramacharitamanas pak jashtë xhamisë. Në fund të këtij eventi, gjatë natës midis 22dhe 23 dhjetorit 1949, një grup prej 50–60 vetash hyri në xhami dhe vendosi idhujt e Ramës deh Sitës. Në mëngjesin e 23 dhjetorit, organizuesit e eventit deklaruan me altoparlante se idhujt ishin shfaqur në mënyrë mrekullibërëse dhe i nxitën besimtarët hindu të vinin në xhami për një darshana (vizitë rituale që kryhet në një tempull hindu). Pasi mijëra hindu filluan të vizitojnë vendin, qeveria e shpalli xhaminë zonë të kontestuar dhe i mbylli portat e saj. Vallabhbhai Pateli dhe kryeministri Jawaharlal Nehru i drejtuan kryeministrit të shtetit Govind Ballabh Pant dhe Lal Bahadur Shastrit të hiqte idhujt nga zona e xhamisë. Panti nuk e zbatoi urdhërin për të hequr idhujt, por komisioneri përfaqësues i Faizabadit K. K. Nayar kishte frikë se hindutë do të hakmerreshin dhe shpalli pamundësinë për të zbatuar urdhrin. Më 16 janar 1950, Gopal Singh Visharadi bëri një padi civile në Gjykatën e Faizabadit, duke kërkuar që hindutë të lejoheshin të adhuronin Raman dhe Sitan në vend. Në vitin 1959, Nirmohi Akhara bëri një tjetër padi duke kërkuar pronësinë e xhamisë. Më 18 dhjetor 1961, Sunni Central Wqaf Board bëri një padi, duke kërkuar gjithashtu pronësinë e sitit dhe heqjen e idhujve nga rrethimi i xhamisë.
Shkatërrimi
Në prill të vitit 1984, Vishwa Hindu Parishad (VHP) nisi një fushatë për të mbledhur njerëz në mbështetje të marrjes së sitit të Xhamisë Babri dhe strukturave të tjera që pretendohej se ishin ndërtuar mbi faltoret hindu. Për të tërhequr vëmendjen e publikut, VHP planifikoi rath yatra (marshime procesionale të karros hyjnore ) përgjatë gjithë vendit, i pari nga të cilët u zhvillua në shtator-tetor të vitit 1984, nga Sitamarhi për në Ayodhya. Fushata u pezullua përkohësisht pas vrasjes së Indira Gandhit, por rinisi nga 25 vende më 23 tetor 1985. Më 25 janar 1986, një avokat 28-vjeçar vendor, Umesh Chandra Pandey, apeloi në gjykatë për heqjen e ndalimeve mbi adhurimin hindu në rrethimin e Xhamisë Babri. Për rrjedhojë, qeveria e Rajiv Gandhit urdhëroi që të hiqeshin kyçet e portave të Xhamisë Babri. Më herët, ceremonia e vetme hindu e lejuar në sit ishte një prift hindu që kryente një ritual të përvitshëm puxha. Pas vendimit, të gjithë hindutë lejoheshin të hynin në sit dhe xhamia mori disa funksione si një tempull hindu. Tensioni i përgjithshëm në rajon u përkeqsua kur VHP-ja mori lejen për të kryer një shilanyas (ceremoni e vendosjes së gurit të themeleve) në sitin e kontestuar përpara zgjedhjeve të përgjithshme kombëtare në nëntor të vitit 1989. Një udhëheqësi vjetër i Partisë Bharatiya Janata (PBJ), L. K. Advani, filloi një rath yatra, duke marshuar në një udhëtim prej 10,000 km duke nisur nga jugu dhe duke përfunduar në Ayodhya. Më 6 dhjetor 1992, drejtuesit e PBJ-së, VHP-së dhe Rashtriya Swayamsevak Sangh-ut (RSS) u grumbulluan në sit për të kryer lutje dhe për të kryer një kar seva simbolik. Në mesditë, një adoleshent kar sevak (vullnetar) u ngjit mbi "kube" dhe sinjalizoi prishjen e kordonit të jashtëm. Menjëherë më pas, një numër i madh kar sevakësh shkatërruan xhaminë.
Pasojat
Vendi u përfshi nga përleshjet e përgjithshme menjëherë pas shkatërrimit të xhamisë, midis hinduve dhe myslimanëve në të cilat vdiqën më shumë se 2,000 njerëz. Në përleshjet e Bombejit, vdiqën rreth 900 veta. Përleshjet u shtrinë në Bangladesh, ku u shkatërruan qindra dyqane, shtëpi dhe tempuj hindu. Shkatërrimin e Xhamisë Babri e përdorën si justifikim shumë degë të të organizatave të ndaluara xhihadiste si Indian Mujahideen për kryerjen e sulmeve terroriste. Komisioni Liberhan i krijuar nga qeveria për të hetuar mbi shkatërrimin e më vonë akuzoi 68 persona, duke përfshirë udhëheqësit e vjetër të PBJ-së, RSS-së dhe VHP-së për shkatërrimin. Midis të kritikuarve në raport ishin A.B. Vajpayee, kryetari i partisë L.K. Advani dhe kryeministri Kalyan Singh. Një libër i vitit 2005 nga ish drejtori i Byrosë së Intelligjencës Maloy Krishna Dhar pretendonte se udhëheqësit e vjetër të RSS-së, PBJ-së, VHP-së dhe Bajrang Dali e kishin planifikuar shkatërrimin 10 muaj më parë. Ai sugjeronte gjithashtu se udhëheqësit e Kongresit Kombëtar Indian, duke përfshirë kryeministrin P. V. Narasimha Rao dhe ministrin Shankarrao Chavan, kishin injoruar paralajmërimet rreth shkatërrimit për të nxjerr përfitime politike.
Gërmimet arkeologjike
Në vitin 2003, me urdhër të një gjykate indiane, Archaeological Survey of India (ASI) iu kërkua që të zhvillonte një studim të thelluar dhe një gërmim për të vërtetuar tipin e strukturës që ishte nën rrënoja. Gërmimet u zhvilluan nga 12 marsi 2003 deri më 7 gusht 2003, duke rezultuar në 1360 objekte të zbuluara. ASI ja dërgoi raportin e tij Gjykatës së Lartë të Allahabadit. Përmbledhja e raportit të ASI-t tregonte praninë e një tempulli të shekullit të X nën xhami. Sipas skuadrës së ASI-t, aktiviteti njerzor në sit datonte që nga shekulli i XIII p.e.s.. Pak shtresat e tjera datonin nga Periudha Shunga (shekulli i I-II p.e.s.) dhe Periudha Kushane. Gjatë periudhës mesjetare (shekulli i XI-XII), një strukturë e stërmadhe por jetë-shkurtër prej rreth 50 metrash me orientim veri-jug ishte ndërtuar. Mbi mbetjet e kësaj strukture, ishte ndërtuar një tjetër strukturë: kjo strukturë kishte të paktën tre faza ndërtimi dhe tre kate pasuese të bashkangjitura me të. Raporti argumentonte se ishte mbi këtë ndërtim që ishte ndërtuar struktura e kontestuar gjatë fillimit të shekullit të XVI. Grupet myslimane e kontestuan menjëherë argumentet e ASI-t. Safdar Hashmi Memorial Trust (Sahmat) e kritikoi raportin duke thënë se ai thoshte se "prania e kockave të kafshëve përgjatë të gjithë vendit ashtu si dhe përdorimi i 'surkhit' dhe llaçit gëlqeror" që ishte gjetur nga ASI janë të gjitha karakteristika të pranisë myslimane "që e hedhin poshtë mundësinë e një tempulli hindu që të ketë qenë poshtë xhamisë". Raporti thoshte nga ana tjetër se bazuar te 'bazat e kolonave' ishte e kontestuar pasi nuk ishte gjetur ndonjë kolonë dhe ekzistenca e pretenduar e 'bazave të kolonave' kishte qenë kontestuar nga arkeologët. Syed Rabe Hasan Nadvi, drejtuesi i All India Muslim Personal Law Board (AIMPLB) pretendonte se ASI nuk përmendëte asnjë dëshmi të një tempulli në raportin e tij të ndërmjetëm dhe e tregoi atë vetëm në raportin përfundimtar, që u hartua gjatë një kohe të tensioneve kombëtare, duke e bërë raportin tepër të dyshimtë. Megjithatë, Gjykata e Lartë e Allahabadit i mori si dëshmi gjetjet e ASI-t.
Verdikti gjyqësor i 2010-ës
Në Gjykatë e Lartë të Allahabadit u zhvillua një proces mbi pronësinë e sitit, verdikti i të cilit u shpall më 30 shtator 2010. Në verdiktin e tyre, tre gjykatësit e Gjykatës së Lartë të Allahabadit vendosën që terreni prej 1.12 hektarësh (2.77 akre) i Ayodhyas të ndahej më tresh, me 1/3 që i kalonte Ram Lallas ose hyjnia Rama fëmijë i përfaqësuar nga Hindu Maha Sabha për ndërtimin e Tempullit të Ramas, 1/3 i kalonte Sunni Waqf Board dhe pjesa e mbetur prej 1/3 i kalonte shoqërisë fetare hindu Nirmohi Akhara. Ndërsa trupa prej tre gjykatësish nuk ishte unanime në vendimin që struktura e kontestuar ishte ndërtuar pas shkatërrimit të një tempulli, ajoj ishte unanime që një tempull ose një strukturë hindu ishte përpara xhamisë në të njëjtin vend. Gërmimet e Archaeological Survey of India u përdorën gjerësisht si dëshmi nga gjykata që struktura e mëparshme ishte një ndërtesë fetare e stërmadhe hindu.
Gwen Amber Rose Araujo
Gwen Amber Rose Araujo (lindur në 24 shkurt 1985- 4 tetor 2002) ishte një adoleshente amerikane e cila u vra në Newark, Kaliforni. Ajo u qëllua për vdekje nga 4 burra, me dy prej të cilëve ka pasur raporte seksuale dhe të cilët e mbytën atë për shkak se zbuluan se ishte transgjinore. Dy prej të pandehurve morën dënim për vrasje të shkallës së dytë,por nuk u ndoqën penalisht për krime urrejtje. Dy prej të pandehurve të tjerë u shpallën fajtorë për shkak se nuk reaguan ndaj vrasjes makabre të realizuar. Shumë media iu referuan me emrin e lindjes transgjinores së vrarë.
Biografia
Araujo ishte fëmija i dytë midis katër fëmijëve. Prindërit u divorcuan kur ajo ishte vetëm 10 muajshe. Araujo doli hapur si transgjinore në 1999 në moshën 14 vjeçare dhe nisi të vetëquhet Gwen pasi adhuronte këngëtaren Gwen Stefani, por gjithashtu ka përdorur dhe emra të tjerë si Wendy dhe Linda. Gwen nisi të zgjasi flokët si dhe planifikoi ti nënshtrohej trajtimit hormonal dhe kirurgjisë. Motra e madhe e Araujos shprehet se Gwen hasi bullizëm gjatë gjimnazit për shkak të zërit të saj femëror. Ajo u transferua në një shkollë tjetër, por nuk u kthye për vitin akademik 2002-2003.
Dëshmi rreth vrasjes së Araujo
Araujo takoi fillimisht Michael Magidson, José Merél, Jaron Nabors, dhe Jason Cazares diku rreth fundit të gushtit dhe fillimit të shtatorit në 2002. Natën që ata u takuan me Araujo, ajo flirtoi me të 4 burrat si dhe tymosën marijuanë së bashku. Kur ajo u largua për pak, Nabors pyeti tre të tjerët “Mos vallë është djalë?” por asnjëri prej katër burrave nuk e mori seriozisht këtë gjë. Më vonë ajo zhvilloi seks oral me Magidson dhe seks anal me Merél. Gjatë raporteve intime ajo iu tha atyre se ishte me menstruacione dhe i hiqte mënjanë duart e partnerëve nga gjenitalet e saj në mënyrë që ata mos ta kuptonin që ajo kishte një penis.
Sipas një interviste me Nicole Brown, e cila po frekuentohej me vëllain e madh të José Merél si dhe kishte njohje me Araujon, ajo dhe Araujo ishin përfshirë në një konfrontim fizik pasi Brown e kishte sfiduar Araujon që të zhvishej përballë burrave. Araujo e surpriozoi Brown duke e grushtuar fort, teksa Brown kujton atë moment me këto fjalë “ … më e vogël se unë dhe prap kishte kapacitete fizike të papara...” Katër djemtë nisën të debatonin nëse Araujo ishte femër apo mashkull, duke ardhur në konkluzionin se në rast të kundërt nëse s’është, atëhere diçka e keqe do ti ndodhte.
Arben Biba
Arben Biba (lindi më 1976) është aktorë kosovarë. Ai është njohur për rolin e tij si Alban Krasniqi në serialin Stinë Dashurie.
Bulevardi Zogu I
Bulevardi Zogu I ose Bulevardi Zogu i Parë është një nga rrugët më të njohura në Tiranë, kjo rrugë e ka marrë emrin prej Mbretit Zogu I. Në këtë rrugë gjenden institucione si: Materniteti "Mbretëresha Geraldinë" dhe Fakulteti i Shkencave të Natyrës i Universitetit të Tiranës.
Provinca Castellón
Castellón është një provincë e komunitetit autonom Komuniteti i Valencias, në Spanjë. Castellón ka një popullsi prej 604,564 banorë, dhe përfshinë një sipërfaqe prej 6679 km2.
Tonara
Tonara (Tonàra) është një komunë në Itali në provincën Nuoros, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 52.02 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 900 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 2.019 banorë.
Të drejtat e njeriut në Bullgari
Bullgaria u bë pjesë e Bashkimit Evropian në 2007, pajtueshmëria e saj me normat e të drejtave të njeriut, megjithatë, është shumë e përsosur.Mungesa e një legjislacioni specifik të Bullgarisë që mbron mediat nga ndërhyrja e shtetit është një dobësi teorike Kushtet në dymbëdhjetë burgjet e plakjes dhe të mbipopulluara në Bullgari janë përgjithësisht të dobëta. Një reformë e provës në mes të 2005 pritet të lehtësojë mbipopullimin e burgjeve.
Institucionet për fëmijë dhe të rritur me aftësi të kufizuara mendore
Kushtet në rrjetin e institucioneve në Bullgari për fëmijë dhe të rritur me aftësi të kufizuara mendore kanë ngritur shqetësime. Qendra e Avokatisë së Aftësisë së Kufizuar mendore ka filluar një ankesë kolektive nën Komitetin Evropian për të Drejtat Sociale në lidhje me dështimin e sigurimit të fëmijëve në shtëpitë e kujdesit shoqëror të drejtuar nga Ministria e Punës dhe Politikës Sociale; dhe një çështje aktualisht është në pritje përpara Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut në lidhje me dështimin e pretenduar për të hetuar trajtim çnjerëzor dhe degradues në institucionet për të rriturit. Dokumentari "Fëmijët e braktisur të Bullgarisë" u transmetua në BBC Four në Mbretërinë e Bashkuar në Shtator 2007, dhe përshkruan privimin e ushqimit, kujdesit shëndetësor dhe edukimit për fëmijët në institucionin në Mogilino. Institucionalizimi i gjerë i fëmijëve në Bullgari nuk ka të ngjarë të jetë në përputhje me interesat më të mira të fëmijëve, dhe pothuajse me siguri shkel nenin 23 të Konventës për të Drejtat e Fëmijëve dhe nenet 11, 12 dhe 13 të Konventës Ndërkombëtare për Ekonomik, Social dhe të drejtat kulturore (ICESCR)
Pakica maqedonase
Ekziston një numër i vogël i individëve që identifikohen si maqedonas etnikë në provincën Blagoevgrad të Bullgarisë. Regjistrimi i vitit 2001 tregon 5,071 ndërsa burime të tjera regjistrojnë midis 3,000 dhe 25,000. Greqishtja Helsinki Monitor raporton se "shteti bullgar dhe opinioni publik njëkohësisht mohojnë të drejtën e tyre për të identifikuar", dhe se "çdo veprim që i përket demonstrimit publik të identitetit maqedonas në Bullgari i nënshtrohet një shtypje ose mohimi pak a shumë të drejtpërdrejtë". Kjo që konsiderohet, Maqedonisë i jepet si një mundësi për nacionalitetin në regjistrim. Shumica bullgare (përfshirë shtypin) i konsideron maqedonasit që jetojnë në Bullgari si bullgarë 'të pastër'.
Maqedonasve iu është refuzuar e drejta për të regjistruar partitë politike me arsyetimin se partia ishte një "organizatë separatiste etnike e financuar nga një qeveri e huaj", diçka që është kundër kushtetutës Bullgare.
Romani
Janë përmendur raste të shumta në lidhje me keqtrajtimin e popullatës rome nga policia bullgare. Ekziston një diskriminim i përhapur ndaj Romanëve në shoqërinë bullgare dhe qeveria bullgare nuk ka zbatuar asnjë ligj që rregullon diskriminimin e romëve. Forcat bullgare të sigurimit të shtetit janë njohur që arrestojnë dhe abuzojnë në mënyrë arbitrare fëmijët e rrugës me origjinë etnike Romake. Romakët i nënshtrohen ngacmimeve në Bullgari, përfshirë hutimin e rekrutëve të ushtrisë Romake dhe përgjigjet e dobëta të policisë për krimet e kryera kundër Romakëve. Një përqindje e lartë e fëmijëve romë nuk ndjekin shkollën, si për shkak të varfërisë ashtu edhe nga mungesa e mësuesve që flasin gjuhën e tyre amtare.
Nga ana tjetër, partia etnike në Romë, Bullgaria e Lirë është lejuar të kandidojë për zgjedhje dhe ka arritur një sukses.
Trafikimi i qenieve njerëzore
Europa ka shënuar rritje në lidhje me trafikimin e qenieve njerëzore si çështje e të drejtave të njeriut në Evropë. Fundi i komunizmit ka kontribuar në një rritje të trafikimit të qenieve njerëzore, ku shumica e viktimave janë gra të detyruara në prostitucion. Bullgaria është një vend i origjinës dhe një vend tranzit për personat, kryesisht gra dhe fëmijë, të trafikuar për qëllime të shfrytëzimit seksual. Qeveria bullgare ka treguar një angazhim për të luftuar trafikimin, por është kritikuar për dështimin e zhvillimit të masave efektive në zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e viktimave.
Liria fetare
Kushtetuta parashikon lirinë e fesë; megjithatë, ligji ndalon praktikën publike të fesë nga grupe të paregjistruara. Kushtetuta gjithashtu përcakton Krishtërimin Ortodoks Lindor si fe "tradicionale". Kishte disa raporte të abuzimeve shoqërore ose diskriminimit bazuar në besimin ose praktikën fetare. Diskriminimi, ngacmimi dhe jotoleranca e publikut të gjerë, veçanërisht në media, për disa grupe fetare mbetën një problem i ndërprerë.
Kritika ndërkombëtare
Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut shpesh vlerëson se Bullgaria shkel Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Në vitin 2015, Gjykata lëshoi një njoftim të posaçëm për shtyp, kushtuar problemit  të sistemit të drejtësisë  bullgare: nënvizoi se "në mbi 45 gjykime kundër Bullgarisë ... autoritetet nuk kishin arritur të zbatonin detyrimin e tyre për të kryer një hetim efektiv". Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut gjithashtu ka dhënë aktgjykime pilot kundër Bullgarisë - ato dorëzohen kur Gjykata identifikon një seri kërkesash që kanë të bëjnë me fakte të ngjashme. Për shembull, në gjykimin pilot Neshkov kundër Bullgarisë, Gjykata i dha Bullgarisë 18 muaj për të përmirësuar kushtet e burgut. Aktivistët socialë kanë ngritur shqetësimin se Bullgaria mbetet pas Shteteve të tjera Anëtare të Bashkimit Evropian në një numër të indekseve ndërkombëtare që masin mbrojtjen e të drejtave dhe lirive civile. Këshilli i Evropës gjithashtu ka shprehur shqetësime për sundimin e ligjit të kompromentuar të Bullgarisë.
Akaki Minashvili
Akaki (Ako) Minashvili (lindur më 24 shtator 1980) është një politikan gjeorgjian dhe Kryetar i Komisionit për Punët e Jashtme të Parlamentit të Gjeorgjisë nga Dhjetori 2008 deri në 2012. Para kësaj ai ishte Zëvendës Kryetar i Komisionit për Çështjet Ligjore.
Gjatë viteve 1999–2004 Minashvili ishte një nga drejtuesit e lëvizjes studentore, në veçanti anëtar aktiv i Vetëqeverisjes Studentore të Pavarur të Universitetit Shtetëror të Tbilisi.
Në 2003, ai bashkë-themeloi lëvizjen rinore Kmara. U krijua Kmara, e cila luajti një rol kryesor në Revolucionin e Trëndafilave të Nëntorit 2003.
09/2004 - 06/2006 Minashvili ishte Drejtor Ekzekutiv i Institutit të Lirisë.
12/2007 - 03/2008 ai ishte Drejtor i Departamentit të Mbrojtjes, Ligjit dhe Rendit të Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Gjeorgjisë.
12/2007 - 03/2008 - Drejtor, Departamenti i Mbrojtjes, Ligjit dhe Rendit, Stafi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare.
Nga viti 2008 deri në vitin 2012 Minashvili ishte Parlament i Gjeorgjisë.
Nga viti 2012 deri në vitin 2016 Minashvili ishte Parlament i Gjeorgjisë.
Që nga viti 2020 ai është Parlamenti i Gjeorgjisë.
Fahrudin Jusufi
Fahrudin Jusufi (Cirilik serb: Фахрудин Јусуфи, 8 dhjetor 1939 – 9 gusht 2019) ishte një futbollist jugosllav që më së shumti luajti për Partizan, Eintracht Frankfurt dhe ekipin kombëtar jugosllav.
Karriera
Jusufi lindi në një familje etnike gorane në fshatin Zli Potok afër Dragashit (Vardar Banovina, Mbretëria e Jugosllavisë). Gjatë karrierës së tij, ai luajti për FK Partizan, Eintracht Frankfurt, Germania Wiesbaden dhe FC Dornbirn, duke u tërhequr në vitin 1972. Ai ishte pjesë e skuadrës së Partizanit kur ata u bënë zëvendës-kampionë të Evropës pasi humbën finalen e Kupës Evropiane të vitit 1966 kundër Real Madridit.
Kulla e Abdullah Pashë Drenit
Kulla e Abdullah Pashë Drenit është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Fahrudin Jusufi
Karriera ndërkombëtare
Në nivel kombëtar, Jusufi luajti për Jugosllavinë, dhe ishte pjesëmarrës në 1962 FIFA Kupën e Botës dhe në Lojërat Olimpike Verore 1960, ku ekipi i tij fitoi medaljen e artë.
Karriera e trajnerit
Pas daljes në pension, Jusufi shkoi në trajner, kryesisht në Gjermaninë Perëndimore me SG Wattenscheid 09 në [[2. Bundesliga
Ai gjithashtu drejtoi Schalke 04, 1860 Munich dhe së fundi Čelik Zenica.
Jeta personale dhe vdekja
Në një intervistë të vitit 1991 për dyjavoren serbe Tempo, Jusufi u pyet nëse ai "po përjeton ndonjë problem në lidhje me situatën aktuale politike" dhe "për shkak të përkatësisë së tij etnike". Jusufi u përgjigj: "Pse do të kem ndonjë problem? Unë jam goran, nëse kjo i intereson dikujt."
Kulla e Abdullah Pashë Drenit
Përmbledhje
Dega e Lidhjës Shqiptare në Gjakovë ftoi forcat e veta prej mbi 10 mijë luftëtarësh, që u vendosën nëpër shtëpitë e qytetit, i cili ishte shndërruar në kazermë ushtarake. Për ushqimin e tyre qytetarët hapën hambarët dhe koshat; mullinjtë e qytetit bluanin pa ndërpre për të siguruar miell, ndërsa furrtarët piqnin bukë pa u ndalur për luftëtarët e lirisë. Zejtarët armëtarë punonin natë e ditë për të siguruar armë dhe municion, ndërsa për sistemimin e të plagosurve u caktuan shtëpi të veçanta ku berberët dhe mjekët popullorë kujdesëshin për t’ua shpëtuar jetën të plagosurve.
Fahrudin Jusufi
Jeta personale dhe vdekja
Djali i tij Sascha ishte gjithashtu një futbollist profesionist.
Kulla e Abdullah Pashë Drenit
Përmbledhje
Pas bisedimesh të pasukseshme në sarajin e rrethuar të Abdullah pashë Drenit, kryetarit të Degës, prej 1-3 shtator 1878, filloi lufta që zgjati deri më 6 shtator, në të cilën u vranë, nga të rrethuarit, Mehmet Ali pasha, Abdullah pashë Dreni, Bajram agë Rrustemi etj. dhe ushtarë osmanë, ndërsa nga ana e Lidhjës 400 vullnetarë. Në këtë kullë është i vendosur Muzeu i Degës së Lidhjës Shqiptare në Gjakovë.
Kulla e Mehmet Hanës
Kulla e Mehmet Hanës është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Tërmeti i 26 nëntorit 2019 në Shqipëri
Shqipëria veriperëndimore u godit nga një tërmet i fortë me magnitudë 6.4 me një epiqendër 16 kilometra në perëndim-jugperëndim të Mamurrasit, në 03:54 CET (UTC +1) më 26 nëntor 2019. Dridhja u ndje në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, si dhe në vende aq larg sa Taranto dhe Beogradi, rreth 370 kilometra në verilindje të epiqendrës. Në total 51 njerëz mbetën të vdekur nga tërmeti dhe mbi 3,000 vetë u plagosën. Për nga shkalla e magnitudës ky ishte tërmeti më i madh që ka goditur Shqipërinë në më shumë se dyzet vjet.
Shtrirja tektonike
Shqipëria shtrihet përtej kufirit konvergjent midis Pllakës Euroaziane dhe Adriatikut, pjesë e zonës komplekse të përplasjes me Pllakën Afrikane. Struktura e pjesës perëndimore të Shqipërisë mbizotërohet nga tektonika aktive e shtyrjes. Rajoni është sizmikisht aktiv, me disa tërmete M≥6 në njëqind vitet e fundit. Në vitin 1979, ngjarja më e madhe goditi 70 km më tej në veri, në Mal të Zi, duke vrarë 136 njerëz (100 në Mal të Zi dhe 36 në Shqipëri).
Pasgoditjet
Deri në datën 1 dhjetor 2019 ndodhën 1,300 pasgoditje nga të cilat katër ishin më të mëdha se M 5.0. Pasgoditja më fuqishme ndodhi katër orë pas goditjes kryesore në 07:08 CET (UTC +1) dhe kishte një magnitudë M 5.4. Kjo ngjarje shkaktoi dridhje të intensitetit VII (shumë e fuqishme).
Dëmet
Dëme u shënuan kryesisht në qytetin e Durrësit dhe fshatin e Kodër-Thumanës, të cilat ndodhen afër epiqendrës së tërmetit. Dy hotele dhe dy pallate u shembën në Durrës. Katër ndërtesa, përfshirë një pallat 5-katësh u shembën në Kodër-Thumanë e cila u godit më rëndë nga tërmeti. Qyteti i Laçit u dëmtua gjerësisht. Gjendja e jashtëzakonshme që do të zgjaste 30 ditë u shpall nga qeveria shqiptare për Durrësin, Thumanën dhe Tiranën e më vonë u zgjerua për Laçin dhe Lezhën. Tërmeti u ndoq nga pasgoditje të cilat drodhën strukturat e dëmtuara gjatë tërmetit dhe shkaktoi frikë midis qytetarëve. Rrjedhimisht një numër shtëpish nuk ishin më të banueshme.
Qindra ushtarë shqiptarë dhe rreth 2,000 oficerë policie u dërguan në zonat e prekura nga tërmeti. Ata u ngarkuan me detyrën e ndihmesës në operacionet e kërkim-shpëtimit si dhe në ngritjen e çadrave dhe kampeve të strehimit për njerëzit e mbetur tashmë pa shtëpi. 300 çadra emergjencash u ngritën pranë stadiumit të Durrësit dhe në Thumanë për të strehuar rreth 1,000 persona. Trupat shqiptare që punonin me mjete të kufizuara shpëtuan njerëz nga rrënojat të mbështetur nga 250 trupa nga SHBA dhe vende të ndryshme europiane.
Duke qenë se tërmeti i fundit i fuqishëm e goditi vendin në vitin 1979, Shqipëria kishte një mungesë të eksperiencës dhe ekspertizës në operacionet e shpëtimit. Rrjedhimisht, ekipe shpëtimi me pajisje të specializuara, qen nuhatës dhe furnizime të tjera emergjencash mbërritën në Shqipëri nga vendet fqinje dhe Europa për të ndihmuar në operacionet e kërkimit si dhe për të ndihmuar ata të mbetur të pastrehë. Shumë njerëz të pastrehë në Kodër-Thumanë kaluan dy netë në çadra duke refuzuar për të qendruar në hotelet në Detin Adriatik. Forcat Speciale RENEA vijuan të kërkonin për disa njerëz që u raportuan të humbur dhe të paktën 45 persona u nxorrën të gjallë nga rrënojat.
Sipas informacioneve zyrtare 51 vetë humbën jetën - 25 në Durrës, 25 në Thumanë dhe 1 në Lezhë. Midis viktimave ishin dhe 10 fëmijë të moshave 2-10 vjeç. Pas tërmetit, humbën jetën edhe 2 persona nga Kurbin, njëri nga plagosjet e tyre në spital dhe një tjetër përmes vetëvrasjes, për shkak të stresit post-traumatik. Pasgoditjet, disa prej të cilave ishin të fuqishme, e bënë të vështirë punën e ekipeve të shpëtimit. Ministrja e Shëndetësisë Ogerta Manastirliu fillimisht deklaroi mbi 900 të plagosur nga të cilët 750 ishin trajtuar në spitalet e Durrësit dhe Tiranës. Ministria e Shëndetësisë raportoi se ishin 62 vetë ishin në gjendje të stabilizuar dhe 5 të tjerë ishin nën kujdes intensiv. 5,200 banorë mbetën të pastrehë.
Një banesë e zotëruar prej ushtrisë shqiptare në Durrës, qendra sociale në Tiranë dhe ndërtesa të ndryshme private siç ishin 90 palestra në Krujë, Tiranë, Lezhë, Durrës dhe hotele në Vlorë, Durrës dhe Tiranë u përshtatën e u hapën për të strehuar njerëzit e mbetur pa shtëpi. Rreth 2,500 persona janë strehuar në hotele, 2,100 të tjerë në çadra, ndërsa të tjerë të prekur nga tërmeti fjetën në palestra ose makinat e tyre. Në Durrës, autoritetet shpërndanë ushqim dhe zëra dolën në sipërfaqe se disa njerëz nuk kishin marrë akoma ndihma. Për shkak të arsyes së sigurisë, disa njerëz nuk u lejuan të hynin në shtëpitë e tyre e u bënë të varur prej donacioneve të ushqimit derisa inxhinierët t'i kontrollojnë ato. Prej frikës së shkaktuar prej tërmetit, kishte banorë që nuk donin të ktheheshin në banesat e tyre.
Pesëqind persona të mbetur pa shtëpi janë vendosur në Kosovë, në një kamp në Prizren të krijuar nga qeveria e Kosovës. Të tjerë janë strehuar në bashkitë kosovare të Lipjanit me 3 familje, 10 familje me 48 veta në Podujevë dhe 70 veta në Malishevë. Të tjerë të pastrehë kanë shkuar në Shqipërinë lindore.
Presidenti Ilir Meta, Kryeministri Edi Rama dhe Kryetari i Opozitës Lulzim Basha vizituan epiqendrën e tërmetit për të parë nga afër situatën. Armiqësia shpesh e tensionuar politike midis Metës, Ramës dhe Bashës u vu mënjanë teksa që të tre u përfshinë në përpjekjet e ndihmave. Qendra operacionale kombëtare u krijuan nga qeveria shqiptare si dhe një linjë telefonike për njerëzit e prekur që kanë nevojë për rroba ose ushqim.
Turqia evakuoi 25 shtetas të saj nga Shqipëria në një spital në provincën e Izmirit. Baza Ashraf-3, e përdorur nga 4,000 anëtarë të MEK ose njohur ndryshe si Muxhahedinë, kishte pësuar dëme të konsiderueshme dhe viktima.
Më 30 nëntor Kryeministri Rama deklaroi fundin e operacionit të kërkim-shpëtimit pasi nuk mendohej të kishte më trupa nën rrënoja. Sipas deklaratës së tij, rreth 2,000 njerëz ishin plagosur nga tërmeti gjithsej dhe më shumë se 4,000 të mbetur pa shtëpi. Shifrat fillestare treguan se më shumë se 1,465 ndërtesa në Tiranë pësuan dëmtim serioz, si dhe rreth 965 ndërtesa në Durrës. Funerali i parë për viktimat u mbajt të premten me qindra pjesëmarrës duke përfshirë Presidentin Meta dhe Kryeministrin Rama.
Dëmi i tërmetit po kontrollohet prej inxhinierëve civil nga Bashkimi Europian, Shtetet e Bashkuara dhe ekspertë vendas për të vendosur nëse ndërtesat janë strukturalisht të sigurta ose jo, kanë nevojë të shemben apo të suvatohen. Hedhja në erë e ndërtesave të pabanueshme tashmë ka nisur. Prokuroria urdhëroi të martën policinë dhe autoritetet bashkiake për lista të ndërtesave të dëmtuara përpara se leja për shpërthim të jepej për shkak të hetimeve që po vijojnë.
Zaal Udumashvili
Zaal (Zaliko) Udumashvili (lindur më 27 shkurt 1971) është një gazetar dhe politikan gjeorgjian. Ai është anëtar i Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare të Gjeorgjisë dhe u votua i treti në Zgjedhjet për Kryetar të Tbilisi në 2017.
Jeta e hershme Udumashvili ka lindur në Tbilisi. Ai ka punuar si gazetar nga 1992 në 2017. Ai ishte një gazetar për Rustavi 2 nga 2003 në 2017. Nga 1989 në 1994, Zaal studioi në Universitetin e Zoologjisë në Tbilisi.
Ai ka një grua dhe dy djem. Ai studioi në TSU. Ai ishte një gjykatës i Georgia's Got Talent!
Liqeni i Zemrës
Liqeni i Zemrës (Liqeni i Zemrës) është një liqe malor në Kosovë, i cili ndodhet rreth 400 m nga kufiri me Shqipërin. Liqeni gjendet në Bjeshkët e Nemuna në lartësin mbidetare prej 2539 m afër Majës Gusan. Për kah pamja dhe forma e tij, Liqeni i Zemrës i ngjan Liqenit të Gjeravicës. Ai ka një gjatësi maksimale prej 150 m dhe një gjerësi maksimale prej 120 m. Ai është i rrethuar edhe me shumë liqene tjera më të vegjël.
Vargu i lirë
Vargu i lirë është një formë e hapur e poezisë. Quhet i lirë sepse nuk mbështetet mbi një numër rrokjesh fiks, pra nuk ndjek sisteme metrike konsistente apo ndonjë lloj tjetër modeli muzikor. Kësodore shumë poezi të shkruara me vargun e lirë priren të ndjekin ritmin e të folurës natyrore.
Hyrje
Poetët janë shprehur se vargu i lirë nuk është krejtësisht i lirë; "liria e vetme e tij është ajo nga kërkesa tiranike e një kallëpi metrik".
Poetri dhe kritiku Kenneth Allott ka thënë se përdorimi i vargut të lirë nga poetët lindi prej "dëshirës së thjeshtë për risi, duke imituar Whitman, duke studjuar vargun e bardhë të letërsisë angleze dhe vetëdija që poetët frëngj u kishin bërë vargut aleksandrin në Francë". Kritiku amerikan John Livingston Lowes më 1916 vërejti se "vargu i lirë mund të shkruhet si një prozë mjaft e bukur; proza mund të shkruhet si varg i lirë shumë i bukur. Cila nga të dyja?"
Doktor i shkencave mjekësore
Doktor i shkencave mjekësore (Dr.shk.) është një gradë e dyfishtë: profesionale mjekësore dhe shkencore (shkencëtar), e cila kombinon trajnimin profesional të gradës akademike Doktor i Mjekësisë me ekspertizën kërkimore të gradës Doktor i Filozofisë. Kjo diplomë jepet nga shkolla të ndryshme mjekësore.
Kazaja e Myzeqesë
ishte një njësi administrative brenda Sanxhakut të Vlorës që funksionoi gjatë Perandorisë Osmane deri në 1912, me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.
Provinca Ciudad Real
Ciudad Real është një provincë e komunitetit autonom Castilla-La Mancha, në Spanjë. Ciudad Real ka një popullsi prej 506864 banorë, dhe përfshinë një sipërfaqe prej 19813 km2.
Le Poil
Le Poil është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Shtëpia e Kaliopi Korecit
Shtëpia e Kaliopi Korecit është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar më "17.04.2015".
Shtëpia e Ali Vokshit
Shtëpia e Ali Vokshit është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Lea Massari
Anna Maria Massetani, e njohur si Lea Massari (Romë, 30 qershor 1933 ) është një aktore e njohur e kinemasë italiane dhe evropianoperëndimore me aktivitet prej viteve 50 deri në vitin 1990. Emrin artistik Lea Massari e mori për të kujtuar të fejuarin e saj Leo Massari, i cili vdiq në aksident kur Massetani ishte 22 vjeç.
Stinë Dashurie
Stinë Dashurie ishte telenovelë kosovare, e krijuar nga Gazmend Nela. Kjo ishte telenovela e parë e cila u prodhua në Kosovë. Sezoni i parë ka filluar të transmetohet në RTK më 29 prill 2014 dhe ka pasur 13 epizoda. Sezoni i dytë ka filluar të transmetohet më 1 tetor 2014 dhe ka përfunduar në prill 2015 dhe ka pasur 23 epizoda.
Lea Massari
Massari ka qenë aktorja protagoniste në filma të rëndësishëm të Mario Monicellit, Dino Risit apo Sergio Leones. Por famën ndërkombëtare e fitoi me filmin klasik të Michelangelo Antonionit L'avventura (1960), ku luajti rolin e një vajze të re ëndërrimtare që shfaqej nga hiçi. Me filmin e Francesco Rosit Cristo si è fermato a Eboli (Krishti u ndal në Eboli, 1976), ajo mori Shiritin e argjendtë për rol jokryesor.
Stinë Dashurie
Historia
Alban Krasniqi jeton në Zvicër dhe vjen në Kosovë për të punuar për EULEX-in. Në Kosovë e takon një vajzë me emrin Mimoza Ukaj dhe bie në dashuri me të. Mirëpo Albani nuk e din që familjet e tyre kanë qenë në armiqësi me vite.
Lea Massari
Në vitet 70, ajo ishte aktive në Francë, dhe u njoh në kinematografinë e atij vendi sidomos me filmin e Louis Malles Le souffle au coeur (Pëshpërimë në zemër, 1971), ku luajti rolin e nënës së një adoleshenti në marrëdhënie incestuoze lojcake me të.
Pantera e bardhë
Pantera e bardhë ben pjese ne familjen e felineve (Panthera Pardus). Ushqehet me thundrake te medhenj. Kjo lloj kafshe rrezikohet nga gjuetia pa kriter për shkak te ngjyres unike qe ka. Shpesh eshte aktiv naten. Diten pushon. Eshte i zote te hypi në peme me lehtesi. Shtrihet ne Azine jug-perendimore dhe ne Afriken veriore. Ne Ameriken Lindore eshte e mbrojtur me ligj dhe ndodhen vetem 20 te tilla nga 265 ne vitin 2009. Jetojne te vetmuar dhe jo ne tufa. Ka te zhvilluar ndjesine e te parit. Vrapon me 110 Km/h. Eshte e shkathet si paraardhesi i saj leopardi. Pantera me e madhe e bardhe ka jetur ne 2004 rreth 97 kg. Meshkujt arrijne 60-90 Kg ndersa femrat 36-50.
Historia e armës së xhenios në Shqipëri (libër)
Historia e armës së xhenios në Shqipëri libër me autorë Ramiz Fiçori, Miti Golloshi, Zabit Cuku dhe Zenun Fero (rec.), Petrit Bezhani (red.). Botuar në Tiranë nga "Ilar", në vitin 2015. Faqe 530.
Torpè
Torpè (Torpè) është një komunë në Itali në provincën Nuoros, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 91.5 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 24 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 2.869 banorë.
Viktimat e minave dhe municioneve në Shqipëri
Viktimat e minave dhe municioneve në Shqipëri : vështrim i përgjithshëm i gjendjes dhe nevojave libër me autor Jonuz Kola dhe Alfred Nela (rec.). Botuar në Tiranë nga "Naimi", në vitin 2016. Faqe 432.
Kulla e Ibrahim Dyles
Kulla e Ibrahim Dyles është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Arsimi i lartë në Shqipëri : 1945-1968
Arsimi i lartë në Shqipëri : 1945-1968 libër me autor Çlirim Duro dhe Ajet Shahu (rec.), Enriketa Kambo (rec.),Dhurata Duro (red.). Botuar në Tiranë nga "UET Press", në vitin 2015. Faqe 322.
Provinca Cuenca
Cuenca është një provincë e komunitetit autonom Castilla-La Mancha, në Spanjë. Cuenca ka një popullsi prej 218,036 banorë, dhe përfshinë një sipërfaqe prej 17141 km2.
Theorodokët
Theorodokët ( greqisht: θεωροδόκοι, θεαροδόκοι ) në Greqinë e lashtë ishin mikpritësit e shenjtë, detyra e të cilëve ishte të mirëprisnin (strehohin) dhe ndihmonin theorët përpara lojërave dhe festivaleve panhelenike. parapamje|Lojrat panhelenike Theorët ishin ambasadorë të shenjtë, lajmëtarë të dërguar nga qytet-shteti që do të organizonte një lojë ose festival panhelen. Ata ishin si tip "vëzhguesish" dhe dërgoheshin fillimisht për t'u konsultuar me orakujt, për të ofruar dhurata në tempujt e famshëm ose për të marrë pjesë në festivale.Një theorodok ishte emëruar ndonjëherë nga komuniteti në të cilin ai jetonte, por nganjëherë edhe nga komuniteti që dërgonte theorët. Për të pasur një raport të mirë me theorët që vizitonin qytetin pritës për një festival ose lojëra, qyteti-shteti caktonte një person të pasur të ishte një theorodok. Kjo ishte për shkak se në shumicën e rasteve theorodokët duhej të përballonin koston e pritjes së theorëve dhe për të pasur akomodime të përshtatshme për theorët, theorodoku kishte nevojë për pasuri të mjaftueshme personale. Për të pasur raportin e dëshiruar të favorshëm theorët sillnin dhurata, ushqime, madje edhe para për të mbuluar koston e udhëtimit të tyre në qytetin-shtetin pritës. Sipas burimeve edhe Butrinti është shënuar në listen e Theorodokëve në Orakullin e Delfit. Edhe pse pjesë e protektoratit romak që nga viti 228 pr.e.s, në mesin e shekullit II pr.e.s Butrinti u bë një qendër e një shteti të pavarur, me shumë gjasa e ‘Koinonit (Bashkisë) së Prasaiboive’.
Torralba
Torralba (Turàlva) është një komunë në Itali në provincën Sasarit, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 36.5 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 435 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 974 banorë.
Stefania Wolicka
Stefania Wolicka (1851 - 1937) ishte një historiane polake dhe gruaja e parë e cila u diplomua doktor i filozofisë në Universitetin e Zurichut në vitin 1875.
Kazaja e Skraparit
ishte një njësi administrative brenda Sanxhakut të Vlorës që funksionoi gjatë Perandorisë Osmane deri në 1912, me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.
Liqeni i Shutmanit
Liqeni Shutmanit (Liqeni i Shutmanit; Шутманско језеро, Šutmansko jezero) është njëri prej liqeneve më të mëdha malore në Malet e Sharrit në Kosovë. Ai ndodhet në pjesën jugore të Kosovës, në komunën e Sharrit (Dragash). Shtrihet në një lartësi prej 2070 m mbi nivelin e detit. Liqeni ka një gjatësi maksimale prej 160 m dhe një gjerësi maksimale prej 100 m.
Tranzicioni demografik në Shqipëri : veçoritë dhe sfidat e tij
Tranzicioni demografik në Shqipëri : veçoritë dhe sfidat e tij : monografi me autore Blerina Xhakolli (Reçi) dhe Kseanela Sotirovski (rec.), Lekë Sokoli (rec.). Botuar në Durrës nga "2M printing", në vitin 2016. Faqet e librit 160.
Shtëpia e Këshillit të Lagjes (Berat)
Shtëpia e Keshillit Te Lagjes është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Kulla e Astrit Kryeziut
Kulla e Astrit Kryeziut është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Gjel deti (shpend)
parapamje|205x205px| Veza e gjelit të detit të egër (Meleagris gallopavo ) Gjeli i detit është një shpend i madh i gjinisë Meleagris dhe gjendet në Amerikën e Veriut. Ekzistojnë dy specie të gjelit të detit: gjel deti i egër i Amerikës Veriore Lindore dhe Qendrore dhe gjel deti ocelot i Gadishullit Jukatan në Meksikë. Gjelat e detit meshkuj të këtyre specieve kanë lafshë të veçantë e cila quhet rrjetë dhe varet nga maja e sqepit. Ata janë ndër zogjtë më të mëdhenj në mjediset ku ata jetojnë. Ashtu si shumë zogj të mëdhenj që ushqehen në tokë (lloji Galliformes ), mashkulli është më i madh dhe shumë më i gjallë se femra. parapamje| Një gjel deti ocelot mashkull (Meleagris ocellata ) me kokë blu Gjelat e detit e hershëm evoluan në Amerikën e Veriut mbi 20 milion vjet më parë dhe kanë një paraardhës të përbashkët me thëllëzat, fazanët dhe shpendë të tjerë.
Taksonomia
Gjelat e detit klasifikohen në familjen Phasianidae (thëllëza, frankolina, si dhe shpendë të afërm me to) të llojit taksonomik Galliformes. Gjinia Meleagris është e vetmja gjini ekzistuese në nënfamiljen Meleagridinae, e njohur më parë si familja Meleagrididae, por tani përfshihet në familjen Phasianidae.
Historia dhe emërtimi
parapamje| Pllaka 1 e Zogjve të Amerikës nga John James Audubon, që vizaton një gjel deti Gjelat e detit u zbutën në Meksikën e lashtë për ushqim dhe për rëndësinë e tyre kulturore dhe simbolike. Aztekët, për shembull, kishin një emër për gjelin, wueh-xōlō-tl (guajolote në spanjisht), një fjalë e përdorur akoma në Meksikën moderne përveç termit të përgjithshëm pavo. Kronistët spanjollë, si Bernal Díaz del Castillo dhe At Bernardino de Sahagún, përshkruajnë një mori ushqimesh (si fruta dhe perime të papërpunuara) që ofroheshin në tregjet e mëdha të Tenochtitlán, duke vërejtur se kishte "tamales" të bëra nga gjelat e detit, iguanat, çokollata, perimet, frutat, etj. Populli i lashtë i Meksikës jo vetëm që kishte zbutur gjelin e detit, por kishte zhvilluar receta të sofistikuara me këto përbërës - shumë prej tyre përdoren deri në ditët e sotme.
Ekzistojnë dy teori për prejardhjen e emrit gjel deti. Të dyja këto mund të jenë të sakta sipas profesorit të gjuhëve romane të Universitetit Columbia Mario Pei. Një teori është se, kur evropianët u takuan për herë të parë me gjelat në Amerikë, ata i identifikuan gabimisht zogjtë si një lloj shpendësh guine, të cilat tashmë po importoheshin në Evropë nga tregtarët turq përmes Kostandinopojës dhe prandaj morën emrin e Turqisë (tregtarët e Lindjes së Mesme quheshin tregtarë të Turqisë si shumica e asaj zone ishte pjesë e Perandorisë Osmane në atë kohë). Emri i zogut të Amerikës së Veriut u quajt kështu gjel deti i Turqisë ose gjel deti indian, të cilat më pas u shkurtuan në vetëm gjel deti.
Teoria e dytë lindi nga gjelat e detit që vinin në Angli jo direkt nga Amerika, por përmes anijeve tregtare nga Lindja e Mesme, ku ata u zbutën me sukses. Përsëri importuesit ia vendosën emrin zogut si gjel deti.
Konfliktet njerëzore me gjelat e detit të egër
Gjelat e detit janë njohur si shpendë agresivë ndaj njerëzve dhe kafshëve shtëpiake në zona të banuara. Gjelat e detit të egër i përkasin një strukturë shoqërore të llojit peking (pecking). Gjelat e detit të zakonshëm mund të përpiqen të dominojnë ose sulmojnë njerëzit që zogjtë i shohin si të varur.
Qyteti i Brookline, Massachusetts rekomandon qytetarët të jenë agresivë ndaj gjelave dhe të bëjnë një hap drejt tyre e të mos tërhiqen. Zyrtarët e qytetit gjithashtu rekomandojnë "bërjen e zhurmës (zhurma e tenxhereve ose sende të tjera së bashku); hapja e një çadre ; bërtitja dhe tundja e krahëve; qentë lejohen t'i lehin atyre dhe trembja me një fshesë ".
Anatomia
parapamje|267x267px| Struktura anatomike e kokës dhe gusha e një gjel deti. 1. lafshëza, 2. lafshë rrjetë, 3. lafshë, 4. lafshëza e madhe, 5. mjekër Në terma anatomikë, lafsha rrjetë është një protuberancë erektive në ballin e gjelave. Shumicën e kohës kur gjeli i detit është në një gjendje të relaksuar lafsha rrejtë është e zbehtë dhe 2–3 cm e gjatë. Sidoqoftë, kur mashkulli fillon të ecë me këmbë (shfaqja e miqësisë), kjo lafshë bëhet më e kuqe dhe zgjatet disa centimetra, duke u varur poshtë sqepit (shih figurën).
Lafshat rrjetë janë lafsha (të vogla, me mish) që mund të gjenden në gjelat e detit.
Ndërsa luftojnë, gjelat komerciale shpesh çukasin dhe tërheqin lafshën rrjetë duke shkaktuar dëme dhe gjakderdhje. Kjo shpesh çon në çukitje të mëtejshme të dëmshme nga gjelat që ndonjëherë rezulton në kanibalizëm. Për të parandaluar këtë, disa fermerë e presin lafshën rrjetë, kur zogu është i ri.
Përdorimi nga njerëzit
alt=|parapamje| Një gjel deti i pjekur i rrethuar nga një tortë trëndafili Krishtlindjesh, lëng mishi, lëng molle me gaz dhe perime Speciet Meleagris gallopavo hahen nga njerëzit. Ata u zbutën për herë të parë nga populli indigjen i Meksikës në vitet 800 para Krishtit. Këta shpendë më pas u futën në atë që tani është Jugperëndimi i SHBA-së dhe u zbutën për herë të dytë në mënyrë të pavarur nga banorët autoktonë të atij rajoni nga 200 para erës sonë, në fillim u përdorën për pendët e tyre, të cilat u përdorën në ceremoni dhe për të bërë rroba dhe batanije. Gjelat e detit u hëngrën së pari nga amerikanët vendas rreth vitit 1100 pas Krishtit. Krahasuar me gjelat e egër, gjelat shtëpiake janë edukuar në mënyrë selektive për t'u rritur në madhësi më të mëdha për mishin e tyre. Amerikanët shpesh hanë gjel deti në raste të veçanta të tilla si në Ditën e Falënderimeve ose Krishtlindjet.
Gjelat e detit të Norfolkut
Në kujtimet e saj, Zonja Dorothy Nevill (1826–1913) kujton se stërgjyshi i saj Horatio Walpole, Earl i Parë i Orfordit (1723–1809), importoi një sasi gjelash amerikanë të cilët mbaheshin në pyjet përreth Wolterton Hall dhe sipas të gjitha gjasave ishin tufa embrionale për racat e njohura të gjelit të detit Norfolk të ditëve të sotme.
Historia e Arkitekturës në Shqipëri : nga fillimet deri në vitin 1912
Historia e Arkitekturës në Shqipëri : nga fillimet deri në vitin 1912 libër me autorë Aleksandër Meksi, Apollon Baçe, Emin Riza, Gjerak Karaiskaj, Pirro Thomo. Botuar në Tiranë nga "Kristalina-KH", në vitin 2016. Botimi i 2-të i ripunuar me 886 faqe.
Tortolì
Tortolì (Tortolì) është një komunë në Itali në provincën Nuoros, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 40.29 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 13 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 11.064 banorë.
Provinca Cáceres
Cáceres është një provincë e komunitetit autonom Extremadura, në Spanjë. Cáceres përfshinë një sipërfaqe prej 19868 km2.
Kazaja e Tomorricës
ishte një njësi administrative brenda Sanxhakut të Vlorës që funksionoi gjatë Perandorisë Osmane deri në 1912, me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.
Shtëpia e Kic Devoles (Naun Sylarit)
Shtëpia e Kic Devole (naun Sylari) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Gjendja e klasës punëtore në Shqipëri
Gjendja e klasës punëtore në Shqipëri libër nga Alfred Bushi (red.), Arlind Qori (red.) dhe autorë kolektivë nga Instituti për Kritikë dhe Emancipim Shoqëror. Botuar në Tiranë nga "Mediaprint", në vitin 2016. V. 1 me 52 faqe.
Tramatza
Tramatza (Tramàtza) është një komunë në Itali në provincën Oristanos, në rajonin Sardenja. Ka sipërfaqe prej 16.8 km², dhe gjendet në lartësi mbidetare 19 m. Deri më 2016, kishte një popullsi prej 977 banorë.
Lincel
Lincel është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Klasa (kthjellim)
Klasë ose Klasa mund të ketë kuptimin:
Arti popullor në Shqipëri : kostume, tekstile, veshmbathje, punime në metal e dru dhe banesa
Arti popullor në Shqipëri : kostume, tekstile, veshmbathje, punime në metal e dru dhe banesa libër nga Dhimitër Mborja (pikt.), Rrok Zojzi (etnograf). Botuar në Tiranë nga Universiteti Shtetëror i Tiranës, në vitin 1959. Faqe 53.
Kryengritja Ilinden-Shpërfytyrimi
parapamje|Një hartë e kryengritjes në rajonet e Maqedonisë dhe [[Trakia|Trakisë. Kufijtë e sotëm janë të dukshëm, së bashku me kufijtë osmanë në atë kohë.]] Kryengritja Ilinden-Shpërfytyrimi, ose thjesht Kryengritja e Ilindenit e Gusht - Tetor 1903 (Илинденско-Преображенско въстание , Ilindensko-Preobražensko vǎstanie; Macedonian, Ilindensko vostanie; Greek, Eksegersi i Ilinden), ishte një revoltë e organizuar kundër Perandorisë Osmane, e cila u përgatit dhe u krye nga Organizata Revolucionare e Brendshme Maqedonas-Adrianopojë, me mbështetjen e Komitetit të Lartë të Maqedonisë-Adrianopojës. Emri i kryengritjes i referohet Ilinden, një emër për ditën e Elias dhe Preobrazhenie që do të thotë Shpërfytyrim. Revolta zgjati nga fillimi i gushtit deri në fund të tetorit dhe përfshiu një territor të gjerë nga bregu lindor i Detit të Zi deri në brigjet e Liqenit të Ohrit.
Rebelimi në rajonin e Maqedonisë preku shumicën e pjesëve qendrore dhe jugperëndimore të Vilajetit Manastir duke marrë mbështetjen kryesisht të fshatarëve lokalë Bullgarë    dhe në një farë mase të Popullsia arumune e rajonit. Qeveria e përkohshme u krijua në qytetin e Krushevës, ku kryengritësit shpallën Republikën e Kruševos, e cila ishte pushtuar pas vetëm dhjetë ditësh, më 12 gusht. Më 19 gusht, një kryengritje e lidhur ngushtë e organizuar nga fshatarë Bullgarë në Vilajetin Adrianopojë çoi në çlirimin e një zone të madhe në Malet Strandzha, dhe krijimin e një qeverie të përkohshme në Vassiliko, Republika e Strandzha. Kjo zgjati rreth njëzet ditë para se të hidhej poshtë nga turqit. Kryengritja përfshiu gjithashtu vilajetet e Kosovës dhe Selanikut.
Në kohën kur rebelimi kishte filluar, shumë nga udhëheqësit e saj më premtues të mundshëm, përfshirë Ivan Garvanov dhe Goce Dellçev, ishin arrestuar ose vrarë nga Osmanllinjtë dhe përpjekja u shua brenda dy muajsh. Të mbijetuarit arritën të mbanin një fushatë guerile kundër turqve për disa vitet e ardhshme, por efekti i saj më i madh ishte se i bindi fuqitë evropiane të përpiqeshin të bindnin sulltanin osman se ai duhet të merrte një qëndrim më pajtues ndaj nënshtetasve të tij të krishterë në Evropë.
Kulla e Jupave
Kulla e Jupave është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjakovë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".