cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harry Potter
Struktura dhe zhanri
Romanet mund të konsiderohen pjesë e gjinisë letrare të shkollave Britanike me konvikt për fëmijë, që përfshin një sërë librash si Stalky & Co. të Rudyard Kipling, Malory Towers të Enid Blyton, serinë Naughtiest Girl të St. Clare dhe novelat e Billy Bunter të Frank Richard. Librat Harry Potter kanë si vendngjarje Hoguortsin, një shkollë të trilluar me konvikt për magjistarë në Britani, ku programi mësimor përfshin përdorimin e magjisë. Në këtë aspekt ato janë “në një linjë prejardhjeje nga libri Tom Brown’s School Days i Thomas Hughes dhe nga libra të tjerë Viktorianë dhe Eduardianë të jetës shkollore Britanike”, edhe pse janë, sipas fjalëve të shumë njerëzve, më bashkëkohorë, më të ashpër, më të errët dhe më të arrirë se sa romanet tipike që përfshijnë shkollat me konvikt, duke iu referuar temave tepër serioze si vdekja, dashuria, humbja, paragjykimi, rritja në moshë dhe humbja e pafajësisë, të gjitha këto vendosur në Britaninë e viteve 1990. parapamje|majtas|Kalorësit në Tryezën e Rrumbullakët - Në të djathtë të Mbretit Artur dallohet Sër Persivali Ngjarjet e Harry Potter përmbajnë deri diku një kontekst mesjetar dhe motive të marra nga ngjarjet e Mbretit Artur. Hoguortsi i ngjan një kështjelle-universitet mesjetar me disa profesorë që i përngjajnë personazheve të Urdhrit të Merlinit; Profesori i Vjetër Bins ende jep leksione mbi Konventën Ndërkombëtare të Magjisë së 1289; dhe një person vërtetë historik, një shkrimtar i shekullit të 14-të, i quajtur Sër Nikolas Flamel, përshkruhet si një mbajtës dhe përdorues i Gurit Filozofal. Të tjera elemente në Hoguorts përfshijnë armaturat dhe pajisjet mesjetare në muret e kështjellës, letra të shkruara në pergamenë dhe të vulosura me dyllë, Holli i Madh i Hoguortsit që i përngjan Hollit të Madh të Kamelotit, përdorimi i shprehive latine, tendat e përdorura për turneun e Kuidiçit janë të ngjashme me “tendat madhështore” që ngriheshin për turneun e kavalierëve, kafshë imagjinare si dragonjtë dhe njëbrirëshat që vegjetojnë përqark Hoguortsit dhe banderolat me kafshë heraldike që përfaqësojnë katër Shtëpitë e Hoguortsit. Shumë nga motivet e ngjarjeve të Harry Potter, si kërkimet e heroit për të gjetur objekte të padukshme, kafshë dhe pemë magjike, vizitat në pyllin plot me rreziqe dhe njohja e personazhit në sajë të vragës, janë elemente të huazuara nga romanca franceze Arturiane. Aspekte të tjera që janë marrë nga e njëjta romancë përfshijnë përdorimin e bufëve si një mjet komunikimi në distancë, njeriu-ujk si një personazh më vete dhe drerët e bardhë. Dijetarët amerikanë Heather Arden dhe Kathrn Lorenz në veçanti, përmendin se shumë aspekte të ngjarjeve të Harry Potter janë të frymëzuara nga një libër romance franceze Arturiane, të quajtur Claris et Laris, duke marrë për bazë ngjashmëritë “befasuese” mes aventurave të Harri Poterit dhe kalorësit Claris. Arden dhe Lorenz specifikuan se Rowling është diplomuar në Universitetin e Exeter në vitin 1986 në letërsi franceze dhe më vonë e kaloi një vit të jetës së saj duke jetuar në Francë.
Arden dhe Lorenz kanë shkruar mbi ngjashmëritë mes romancave Arturiane, ku Kameloti është vendi i magjisë dhe sigurisë e ku kalorës heroikë duhet të bëjnë përpara e të përballen me rreziqe nga më të ndryshmit, zakonisht nëpër pyje të magjepsura, dhe vetë Hoguortsit, që është pak a shumë një vend i ngjashëm, një vend i magjisë dhe i sigurisë, ku Harri Poterit dhe shokëve të tij u duhet të ndërmarrin aventura në pyllin e magjepsur që rrethon Hoguortsin. Ashtu si kalorësit që në romancat Arturiane zakonisht kanë një ndihmëse femër, që është shumë inteligjente dhe ka ndërlidhje me natyrën, Harri ka Hermionën, që luan një rol të ngjashëm. Si një kavalier Arturian, Harri merr këshilla dhe inkurajim nga mentori i tij, Albus Urtimori, që i ngjan si Merlinit ashtu edhe Mbretit Artur, por i duhet t’i zhdukë armiqtë vetëm. Arden dhe Lorenz gjithashtu shkruajnë se në librat e Rowling, personazhet janë “…jo thjesht një ripunim i heronjve të njohur romantikë, por një shkrirje e përsosur e shumë personazheve të ndryshme për të krijuar disa të reja…”. Sidoqoftë, Lorenz dhe Arden shqyrtojnë se frymëzimi kryesor në krijimin e Harri Poterit ishte Sër Persivali, një nga Kalorësit e Tryezës së Rrumbullakët që kërkon vazhdimisht Gralin e Shenjtë. Të dy, Poteri dhe Sër Persivali kanë kaluar një “fëmijëri jetime ose gjysmë-jetime, me fisnikëri dhe fuqi të trashëguara” dhe janë rritur nga të afërmit e tyre që janë përpjekur ta mbajnë të fshehtë vendin e vërtetë të cilit ata i përkasin, Hoguortsi dhe Kameloti përkatësisht. Të dy, Persivali dhe Poteri janë, sidoqoftë, të jashtëm në botën që i rrethon, pa përqasje në rregullat e kalorësisë dhe magjisë, por që të dy shfaqin aftësi të jashtëzakonshme duke nisur me Persivalin që e tregon se është vërtetë një luftëtar i mrekullueshëm e për të vazhduar me Poterin, një lojtar fantastik Kuidiçi. E së fundmi, të dy, Persivali dhe Poteri e gjejnë dashurinë e tyre në familje zëvendësuese, në formën e Kalorësve të Tryezës së Rrumbullakët dhe familjes Uezli, përkatësisht.
Secili prej shtatë librave përfshin ngjarje që ndodhin brenda një viti shkollor. Harri kalon vështirësi me problemet që i shfaqen dhe kur i duhet të bëjë diçka për to shpesh thyen disa rregulla të shkollës. Nëse studentët kapen duke thyer rregullat, në shumicën e rasteve dënohen nga profesorët e Hoguortsit. Ngjarjet arrijnë kulmin në semestrin veror, afër ose fiks pas provimeve përfundimtare, kur ngjarjet përshkallëzohen dhe i kalojnë kufijtë e problemeve dhe andrallave shkollore dhe Harrit i duhet të përballet ose me Fluronvdekjen, ose me një prej ndjekësve e tij (Hamortët), në një luftë për jetë a vdekje – për t’u nënvizuar, gjatë progresit në romane, vdekja e disa personazheve në secilin prej katër librave të fundit. Si rrjedhojë, ai merr mësime të vlefshme nga bisedat dhe të shprehurit lirshëm me drejtorin dhe mentorin e tij, Albus Urtimorin. Përjashtimi i vetëm i kësaj skene të përqëndruar tërësisht tek shkolla bëhet tek romani i fundit, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, në të cilin Harri dhe shokët e tij e kalojnë pjesën më të madhe të kohës jashtë Hoguortsit dhe kthehen atje vetëm kur i duhet të përballen me Fluronvdekjen në fund.
Tematika
parapamje|J. K. Rowling duke lexuar Harry Potter dhe Guri Filozofal Sipas Rowling, tema kryesore e serisë është vdekja:
"Librat e mi trajtojnë gjerësisht vdekjen. Ata hapen me vdekjen e prindërve të Harrit. Aty kemi dhe maninë e Fluronvdekjes për të mposhtur vdekjen dhe kërkimin e tij për përjetësinë pavarësisht çmimit që mund t’i duhet të paguajë. Përjetësia është qëllimi i kujtdo që ka të bëjë me magjinë. Unë e kuptoj shumë mirë pse Fluronvdekja kërkon të mposhtë vdekjen. Ne të gjithë jemi të frikësuar prej saj."
Akademikët dhe gazetarët kanë zhvilluar shumë interpretime të tjera për temat e trajtuara në libra. Disa më komplekse se të tjerat dhe disa duke përfshirë edhe nëntekste politike. Tema të tilla si normaliteti, tirania, mbijetesa dhe tejkalimi i pengesave të mëdha, janë të përhapura përgjatë serisë. Në mënyrë të ngjashme, tema e moshës së adoleshencës dhe "kalimi i momenteve pikëlluese dhe pranimi i tyre", janë marrë gjithashtu parasysh. Rowling ka deklaruar se librat përmbajnë "një argumentim të tejzgjatur për tolerancën; një lutje të tejzgjatur për zhdukjen e fanatizmit" dhe se ata gjithashtu përçojnë një mesazh që "vë në mëdyshje autoritetin dhe... mos të supozohet se institucionet apo shtypi tregojnë gjithë të vërtetën".
Megjithëse mund të thuhet se librat përfshijnë shumë tema të tjera, të tilla si pushteti/abuzimi me pushtetin, dashuria, paragjykimi dhe e drejta e zgjedhjes, ata janë, siç deklaron Rowling, të ngulitura thellë në tërësinë e subjektit"; shkrimtarja parapëlqen që temat "të rriten vetvetiu" në vend që të ulet dhe të mundohet të krijojë në mënyrë të vetëdijshme ide për t'i dhënë lexuesit. Në të njëjtën linjë shfaqet edhe e kudo-ndodhura temë e adoleshencës, në paraqitjen e së cilës Rowling qëllimisht ka vënë në dukje seksualitetin e personazheve të saj, duke mos e lënë Harrin, siç shprehet ajo, "të mbërthyer në një gjendje të përhershme para-puberteti". Rowling gjithashtu është vlerësuar për paraqitjen e mënyrave të larmishme se si efektet e ndërlidhura të vdekjes e dhunës prekin rininë dhe njerëzimin në tërësi. Ajo thotë që për të, domethënia morale e tregimeve është "verbërisht e qartë". Çelësi për të është zgjedhja midis të drejtës dhe të thjeshtës, "sepse në këtë mënyre... fillon tirania, me njerëz që janë të plogësht, që zgjedhin gjithmonë rrugëdaljen e thjeshtë dhe që papritur e gjejnë veten në telashe të mëdha".
Origjina e frymëzimit
parapamje|[[The Elephant House, kafeneja ku Rowling nisi të shkruante Harry Potter]] Në vitin 1990, Rowling ndodhej në një tren të tejmbushur, që udhëtonte nga Mançesteri për në Londër, kur papritur i erdhi ndërmend ideja për Harrin. Rowling tregon eksperiencën në faqen e saj personale të internetit duke e përshkruar me këto fjalë:
"Unë kisha shkruar thuajse vazhdimisht që nga mosha gjashtëvjeçare por asnjëherë nuk kisha qenë kaq e ngacmuar nga një ide më parë. Thjesht u ula dhe mendova për katër orë teksa treni ishte vonuar, të gjitha detajet më erdhën në kokë dhe imazhi i djalit të thatë, me flokë të zinj që mbante syze e që nuk e dinte që ishte një magjistar u bë gjithmonë e më real për mua."
Rowling përfundoi Harry Potter dhe Guri Filozofal në 1995 dhe dorëshkrimi iu dërgua disa agjentëve letrarë të mundshëm. Agjenti i dytë që ajo provoi, Christopher Little, u ofrua ta përfaqësonte atë dhe ia dërgoi dorëshkrimin shtëpisë botuese Bloomsbury.
Historia e publikimit
Pasi ishte refuzuar nga tetë shtëpi të tjera botuese, Bloomsbury i ofroi Rowling 2500 paund si parapagesë për publikimin e librit. Pavarësisht nga deklarata e Rowling se ajo nuk kishte pasur ndonjë grupmoshë të caktuar në mendje kur filloi të shkruante librat e serisë Harry Potter, botuesit fillimisht patën si shënjestër fëmijët e moshës nga 9 në 11 vjeç. Në prag të publikimit, Rowling iu kërkua nga botuesit e saj të adoptonte një emër më asnjanës për sa i përkiste gjinisë, si përpjekje për të tërhequr më tepër individët meshkuj të kësaj grupmoshe, pasi vetë botuesit i druheshin faktit se ata nuk do të ishin të interesuar të lexonin një roman që e dinin se ishte shkruar nga një femër. Ajo zgjodhi të përdorte emrin J. K. Rowling (Joanne Kathleen Rowling), duke marrë kështu emrin e gjyshes si emrin e saj të mesëm, meqë nuk kishte një të tillë.
Libri i dytë, Harry Potter dhe Dhoma e të Fshehtave u botua fillimisht në Mbretërinë e Bashkuar më 2 korrik 1998 dhe Shtetet e Bashkuara më 2 qershor 1999. Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit u botua një vit më vonë në Mbretërinë e Bashkuar më 8 korrik 1999 dhe në SHBA më 8 shtator 1999. Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit u botua më 8 korrik 2000 njëkohësisht nga Bloomsbury dhe Scholastic. Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit është libri më i gjatë i serisë me plot 766 faqe në versionin britanik dhe 870 faqe në versionin amerikan. U botua në mbarë globin më 21 qershor 2003. Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier u botua më 16 korrik 2005 dhe shiti 9 milionë kopje që në 24 orët e para të publikimit. Libri i shtatë dhe i fundit, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, u botua më 21 korrik 2007. Libri shiti 11 milionë kopje në 24 orët e para të publikimit, përkatësisht 2,7 milionë kopje në Mbretërinë e Bashkuar dhe 8,3 milionë në SHBA.
Përkthimet
parapamje|majtas|Seria e plotë e Harry Potter në shqip, përkthyer nga Amik Kasoruho Të shtatë vëllimet janë përkthyer në 80 gjuhë të botës, duke bëre që Rowling të jetë ndër autorët, veprat e të cilëve janë përkthyer në më shumë gjuhë në histori. Përkthimet përfshijnë gjuhë të ndryshme si azerbaixhanisht, ukrainisht, arabisht, urdu, hindi, bengalisht, uellsisht, afrikaans, shqip, letonisht dhe vietnamisht. Vëllimi i parë është përkthyer në latinisht madje edhe në greqishten e vjetër, duke e bërë atë, veprën më të gjatë që është përkthyer ndonjëherë në greqishten e vjetër që nga koha e përkthimit të novelave të Heliodorusit të Emesës, në shekullin e tretë pas Krishtit. Vëllimi i dytë gjithashtu është përkthyer në latinisht.
Shumë nga autorët të cilët punuan mbi përkthimin e veprave të Harry Potter ishin shkrimtarë të mirënjohur në vendet e tyre, si për shembull Viktor Golyshev, i cili përktheu dhe redaktoi librin e pestë të serisë. Përkthimi turk i librave nga i dyti tek i shtati u bë nga Sevin Okyay, një kritik i njohur letrar dhe një komentator kulturor. Në shqip përkthimi është realizuar nga përkthyesi dhe shkrimtari i njohur, Amik Kasoruho nga gjuha italiane fillimisht ndërsa 4 librat e fundit u përkthyen prej origjinalit në anglisht. Për arsye fshehtësie, përkthimi mund të bëhet vetëm pasi librat janë të botuara në anglisht; kështu që ka një vonesë prej disa muajsh para se përkthimet të jenë të disponueshme. Kjo ka çuar në blerjen e shumë kopjeve te varianteve angleze nga admirues "të paduruar" në vendet jo-anglishtfolëse. E tillë qe kërkesa për të lexuar librin e pestë, versioni anglez i te cilit u bë i pari libër në gjuhën angleze që renditej i pari në listën e librave më të shitur në Francë.
Bivolaku
Bivolak është një vendbanim në komunën e Vushtrrisë, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Burim.
Harry Potter
Përkthimet
Versionet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës janë përshtatur në gjuhën amerikane (pak më e ndryshme nga ajo britanike), për t'i bërë ato më të kuptueshme për audiencën rinore amerikane.
Plotësimi i serisë
parapamje|Hotel Balmoral, ku Rowling përfundoi së shkruari Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Në dhjetor të vitit 2005, Rowling deklaroi në faqen e saj të internetit: "2006 do të jetë viti që do të shkruaj librin e fundit të sagës së Harry Potter." Përditësimet pastaj vazhduan në ditarin e saj online duke treguar hap pas hapi progresin për Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, dhe përfunduan me botimin e tij më 21 korrik 2007. Vetë libri u përfundua më 11 janar 2007 në hotel Balmoral, Edinburgh, ku ajo la dhe një mesazh në pjesën e pasme të një busti të Hermesit. Aty shkruhej: "J. K. Rowling mbaroi së shkruari Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes në këtë dhomë (552) më 11 janar 2007."
Vetë Rowling ka deklaruar se kapitulli i fundit i librit të fundit (epilogu në fakt) u përfundua "pak a shumë në 1990”. Në qershor të vitit 2006, Rowling, gjatë një paraqitjeje në spektaklin televiziv Richards & Judy, deklaroi se ky kapitull ishte modifikuar meqenëse një personazh, që ishte destinuar për të vdekur, kishte vazhduar “të mbetej pjesë e historisë", ndërkohë që dy të tjerë, që duhet të kishin mbetur gjallë, në fakt kishin vdekur. Më 28 mars 2007, u zyrtarizuan kopertinat e shtëpive botuese Bloomsbury (për fëmijë dhe të rritur) dhe Scholastic.
Në shtator të vitit 2012, Rowling përmendi në një intervistë që ajo mund të kthehej të bënte një redaktim shkurtues të dy prej librave ekzistues të Harry Potter.
Arti i kopertinës
Si kopertinë, Bloomsbury vendosi të përdorte pikturën me një dizajn klasik, ku dizajni i parë ishte një vizatim me laps dhe bojëra uji nga ilustruesi Thomas Taylor që shfaqte imazhin e Harrit në Ekspresin e Hoguortsit dhe një titull në krye me llojin e shkrimit Cochin Bold. Publikimet e para të librave pasues të serisë ndoqën të njëjtin stil, por deri diku më realist, duke ilustruar skena nga libri. Këto kopertina u dizenjuan për herë të parë nga Cliff Wright dhe më pas nga Jason Cockroft.
Për shkak të përqasjes së librave tek një audiencë e rritur, Bloomsbury caktoi një linjë të dytë të botimeve me një stil “të rriturish”. Ata fillimisht përdorën artin fotografik bardhë-e-zi ku në kopertinë shfaqeshin objekte nga librat (përfshi dhe një Ekspres Hoguortsi Amerikan) pa vendosur imazhe të personazheve, por më vonë e ndryshuan këtë duke përdorur pjesërisht ngjyrime dhe një foto të medaljonit të Gjarpërblertit në kopertinën e librit të fundit.
Botime të mëvonshme ndërkombëtare u krijuan nga një sërë ilustruesish, duke përfshirë Mary GrandPré për publikun amerikan dhe Mika Launis në Finlandë. Në një botim të vonë amerikan, Kazu Kibuishi krijoi kopertina me një stil deri diku të frymëzuar nga një stil animesh.
Në botimet e para shqiptare kopertina ishte e njëjtë me atë nga Scholastic Corporate. Botimet e mëvonshme huazojnë artin e kopertinave italiane, të ilustruara nga Serena Riglietti, dhe artin e kopertinave gjermane, të ilustruara nga Sabine Wilharm.
Impakti kulturor në botë
Fansat e serisë qenë aq entuziastë e të paduruar për të shtënë në dorë serinë e radhës, saqë libraritë anembanë botës filluan të organizonin ngjarje që përputheshin me mesnatën e daljes në treg të librave, duke filluar me botimin e Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit në vitin 2000. Këto ngjarje, që zakonisht përfshinin imitime të ndarjes nëpër shtëpi, lojëra, pikturim fytyrash dhe lloje të tjera të argëtimit drejtpërdrejtë, arritën nivel të lartë popullariteti mes fansave dhe qenë shumë të suksesshme në tërheqjen e publikut dhe shitjen e librave, aq sa thuajse 9 prej 10,8 milionë kopjeve të para të librit Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier u blenë brenda 24 orëve të para.
Libri i fundit i serisë, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, është libri i shitur më shpejt në histori, me 11 milionë kopje të blera në 24 orët e para. Seria ka tërhequr edhe fansa të rritur, duke bërë që çdo vëllim i Harry Potter të dalë në treg me dy botime, me tekste të njëjta, por me grafika të ndryshme të kopertinës: një për fëmijët dhe një për të rriturit. Përveç njohjes në rrjet nëpërmjet blogjeve, podkasteve dhe faqeve të fansave, super-fansat e Harry Potter mund të njihen dhe të takohen gjithashtu edhe tek simpoziumet e Harry Potter.
Fjala Muggle (babanac/e) është përhapur përtej origjinës së saj te Harry Potter, duke u bërë një nga të paktat fjalë të kulturës popullore që i janë shtuar Fjalorit të Anglishtes të Oksfordit. Fansat e Harry Potter kanë përqafuar podkastet si një mënyrë të rregullt, shpeshherë javore, të përditësimit me diskutimet më të fundit në komunitet. Edhe MuggleCast, edhe PotterCast kanë arritur majat e renditjes së podkasteve në iTunes dhe nga anketat kanë rezultuar ndër 50 podkastet më të parapëlqyera.
Disa nga mesazhet që përcjell seria përfshijnë shumëllojshmërinë, pranimin, tolerancën politike dhe barazinë. Anketa dhe pyetësorë të plotësuara nga mbi 1000 studentë në Shtetet e Bashkuara tregojnë se ata që i kanë lexuar librat janë dukshëm të ndryshëm nga ata që nuk i kanë lexuar. Lexuesit e serisë ishin më tolerantë, kundër dhunës dhe torturës, më pak autoritarë dhe më pak cinikë. Edhe pse nuk dihet me siguri nëse kjo është një marrëdhënie shkak-pasojë, ka një lidhje të qartë në këtë mes dhe duket se ndikimi kulturor i Harry Potter i kalon kufijtë e një lidhjeje të thjeshtë midis fansave.
Sporti Kuidiç, i luajtur nga personazhet e serisë Harry Potter, u krijua si sport real në 2005 dhe luhet kudo nëpër botë. Personazhe dhe elementë nga seria kanë shërbyer si frymëzim për emrat shkencorë të disa organizmave, përfshi këtu dinozaurin Dracorex hogwartsia, merimangën Eriovixia gryffindori, grerëzën Ampulex dementor dhe gaforren Harryplax severus.
Impakti kulturor në Shqipëri
Që pas daljes në kinema të Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit, seria pati mjaftueshëm ndikim në Shqipëri sa për të pasur një emision televiziv dedikuar asaj. Vizioni Magjik, prezantuar nga Enis Banaj, ishte një emision me pyetje e telefonata në lidhje me Harry Potter (transmetuar 5 ditë të javës në Vizion Plus), që zgjati nga viti 2004 deri në vitin 2006. Enis Banaj shoqërohej gjithmonë nga Kapela që Flet (luajtur nga Florinda Mazreku) teksa priste përgjigjet e sakta nga telefonuesit të cilët mund të fitonin dhurata në lidhje me Harry Potter si bluza apo figurina të ndryshme.
Në vitin 2012 u krijua Harry Potter Fans Albania, grupi më i madh shqiptar në rrjetin social Facebook për fansat e Harry Potter. Bazuar në testin e Pottermore, grupi i ndante anëtarët e tij nëpër shtëpi për të cilat anëtarët mund të fitonin pikë (sipas formatit të aplikuar në shkollën Hoguorts) duke marrë pjesë në konkurse të ndryshme artistike e sportive apo në veprimtari bamirësie. Në vitin 2014, Harry Potter Fans Albania nisi projektin WikiPotter, qëllimi i së cilit ishte shtimi dhe përmirësimi i artikujve në lidhje me Harry Potter në Wikipedia-n e gjuhës shqipe.
Harry Potter ishte një nga temat e trajtuara nga emisioni Enigma në vitin 2015, transmetuar në kanalin T, në DigitAlb. Në emisionin titulluar Piramidat Ilire dhe Harry Potter në Shqipëri ndër të tjera diskutohet vendqendrimi i Lordit Fluronvdekje në Shqipëri dhe paralelizmi i tij me figurën mitologjike të lugatit. Po atë vit, fotografia e personazhit Harri Poter (Daniel Radcliffe) u përdor me sukses nga gazetarët e emisionit investigativ Ça Thu…?! për të kërkuar një kartë identiteti false si përpjekje për të zbardhur skandalin e falsifikimit të kartave të identitetit në Shqipëri.
Po në vitin 2018, pjesë e thënieve të protestës studentore që shpërtheu atë vit ishin dhe ato të frymëzuara nga Harry Potter, ndër shumë vepra të tjera. Pankartat e shkruara në anglisht përmbanin fraza si Riddikulus! (Qesharakus!), Dumbledore wouldn't let this happen. (Urtimori nuk do e lejonte që të ndodhte kjo gjë.) apo ''90's students: After all this time? 2018's students: Always (Studentët e 90-ës: Pas gjithë kësaj kohe? Studentët e 2018-ës: Përgjithmonë'').
Suksesi tregtar
parapamje|majtas|Rradha jashtë një dyqani librash në mesnatë për daljen në treg të Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier Popullariteti i serisë Harry Potter është përkthyer në një sukses të konsiderueshëm financiar për Rowling, botuesit e saj dhe mbajtësit e tjerë të të drejtave të lidhura me Harry Potter. Ky sukses e ka bërë Rowling autoren e parë dhe të vetme miliardere deri më sot. Librat janë shitur në më shumë se 400 milion kopje në mbarë botën dhe kanë ndihmuar popullaritetin e përshtatjeve të tyre në filma shumë të suksesshëm nga Warner Bros. Më tej, në bazë të filmave, janë prodhuar tetë videolojra dhe janë licencuar mbi 400 produkte të tjera Harry Potter (përfshirë një iPod). Marka Harry Potter është përllogaritur të vlejë rreth 25 miliardë dollarë.
Kërkesa e madhe për librat Harry Potter motivoi New York Times të krijonte një listë të veçantë të librave më të shitur në letërsinë për fëmijë në vitin 2000, pikërisht para daljes në treg të Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit. Më 24 qershor 2000, romanet e Rowling kishin qenë në listë për 79 javë rresht; tri romanet e para ishin vetë në listën e librave më të shitur me kapak të trashë. Më 12 prill 2007, Barnes & Nobles deklaroi se Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes kishte thyer rekordin e tyre të porosive, me mbi 500.000 kopje të porositura nëpërmjet faqes së tyre të internetit. Për daljen në treg të Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit u përdorën 9000 maune FedEx, të prenotuara vetëm për to. Amazon.com dhe Barnes & Nobles shitën së bashku mbi 700.000 kopje me porosi. Në SHBA, tirazhi i printimit të parë ishte 3,8 milionë kopje. Ky rekord statistikor u thye nga Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit, me 8,5 milionë, i cili po ashtu u tejkalua nga Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier me 10,8 milionë kopje. 6,9 milionë kopje të Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier u shitën në Shtetet e Bashkuara në 24 orët e para, ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar mbi dy milionë kopje. Tirazhi fillestar i Dhuratat e Vdekjes në SHBA ishte 12 milionë kopje, prej të cilave mbi 1 milionë ishin porositur nëpërmjet Amazon dhe Barnes & Noble.
Çmime, nderime dhe vlerësime
Seria Harry Potter ka qenë fituesja e një sërë çmimesh që prej publikimit të parë të Harry Potter dhe Guri Filozofal, duke përfshirë katër Çmime Libri Whitaker Platinum (të gjitha të dhëna në vitin 2001), tre Çmime Libri Nestlé Smarties (1997–1999) , dy Çmime të Librit të Këshillit të Artit Skocez (1999 dhe 2001) , çmimin inaugurues për librin e vitit për fëmijë nga Whitbread (1999) , çmimin Libri i Vitit sipas WHSmith (2006) , midis të tjerash. Në vitin 2000, Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit u kandidua për Çmimin Hugo për novelën më të mirë, ndërsa në vitin 2001, Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit arriti ta fitonte këtë çmim. Nderimet përfshijnë lavdërimin me Medaljen Carnegie (1997), një përfshirje të shkurtër në Çmimet Guardian Children's (1998), dhe përfshirje të panumërta ne lista librash të shquar si, Editors' Choices, lista e librave më të mirë sipas American Library Association, The New York Times, Chicago Public Library, dhe Publishers Weekly.
Në vitin 2002, sociologu britanik Andrew Blake e cilësoi Harry Potter mes ikonave britanike të kulturës popullore së bashku me James Bond dhe Sherlock Holmes, dhe në vitin 2003, katër nga librat u renditën ndër 24 të parët në sondazhin Leximi i Madh nga BBC që përfshinte romanet më të pëlqyera në Mbretërinë e Bashkuar. Në vitin 2004, një studim tregoi se librat e serisë zakonisht lexoheshin me zë në disa shkolla fillore ne qarkun e San Diegos, në Kaliforni. Bazuar në një sondazh të vitit 2007 në internet, Shoqata e Edukimit Kombëtar (NEA) në SHBA e përfshinte serinë ne “100 librat më të mirë për fëmijë sipas mësuesve.” Tre prej librave (Guri Filozofal, I Burgosuri i Azkabanit, dhe Kupa e Zjarrit) ishin pjesë e “100 librat më të mirë me kapituj” të të gjitha kohërave, bazuar në një sondazh të School Library Journal. Në vitin 2012, ceremonia hapëse e Lojërave Olimpike Verore të zhvilluara në Londër përfshinte një statujë 30 metra të gjatë të Fluronvdekjes në një segment të shfaqjes dedikuar ikonave të kulturës popullore të Mbretërisë së Bashkuar.
Kritika letrare
Në fillimet e veta, Harry Potter mori vlerësime pozitive. Menjëherë pas botimit, vëllimi i parë, Harry Potter dhe Guri Filozofal, tërhoqi vëmendjen e gazetave skoceze, si The Scotsman, e cila u shpreh se kishte “të gjithë përbërësit e një klasiku”, dhe The Glasgow Herald, që e quajti “gjë magjike”. Shpejt me ato u bashkuan dhe gazetat angleze, prej të cilave disa e krahasuan me veprat e Roald Dahl. The Mail on Sunday e vlerësoi si “debutimi më me shumë imagjinatë që prej Roald Dahl”, në jehonën e të cilit u shpreh dhe The Sunday Times (“krahasimet me Dahl, këtë herë, janë të justifikuara”), ndërsa The Guardian e quajti “një roman me motive të larmishme që merr krahë nga një mençuri shpikëse”.
Me daljen në treg të vëllimit të pestë, Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit, librat filluan të merrnin kritika të ashpra nga një numër i madh studiuesish të letërsisë. Profesori i Yale, studiuesi i letërsisë dhe kritiku Harold Bloom, kritikoi meritat letrare të librave, duke u shprehur se “mendja e Rowling është aq e udhëhequr nga klishetë dhe metaforat e vdekura, saqë ajo nuk ka stil tjetër të shkruari”. A. S. Byatt shkroi një koment në faqen përbri editorialit të New York Times, ku e quante gjithësinë e Rowling një “botë dytësore, të përbërë nga motive të arnuara me zgjuarsi, të qepura nga shumë lloje të letërsisë për fëmijë... e shkruar për njerëz, jeta imagjinare e të cilëve është e kufizuar deri te filmat e animuar të televizionit dhe reflektimet e ekzagjeruar (më emocionuese, jo më kërcënuese) të botës së telenovelave, realitetit televiziv e thashethemeve për njerëzit e famshëm”.
Michael Rosen, novelist dhe poet, mbrojti tezën se librat nuk qenë të përshtatshëm për fëmijët, të cilët, sipas tij, ishin të paaftë për të kuptuar temat e ndërlikuara që gjenden në to. Rosen gjithashtu u shpreh se “J. K. Rowling është më së shumti një shkrimtare për të rritur”. Kritiku Anthony Holden shkroi te The Observer mbi eksperiencën e tij në gjykimin e Harry Potter për Çmimet Whitbread të vitit 1999. Vlerësimi i tij i përgjithshëm për serinë ishte negativ: “saga Potter ishte në thelb patronizuese, konservative, shumë e prejardhur, dëshpërimisht nostalgjike për një Britani të së kaluarës”, dhe përmend “stilin këmbësor, jogramatik të prozës”.
Ursula K. Le Guin tha: “Nuk kam mendime shumë të mira për të. Kur një numër i madh kritikësh të veprave për të rritur po flisnin për ‘origjinalitetin e pabesueshëm’ të librit të parë Harry Potter, e lexova për të kuptuar përse po bëhej gjithë ajo bujë dhe mbeta disi e habitur; dukej si një kryqëzim i fantazisë me ngjyra të gjallëruara të një fëmije me një ‘roman shkollor’, një vepër e mirë për grupmoshën e tij, por stilistikisht i rëndomtë, i prejardhur nga ana imagjinare, dhe shpirtvogël nga ana etike”. Nga ana tjetër, autorja Fay Weldon, duke pranuar se seria “nuk është çka poetët shpresonin”, gjithsesi shprehet më tej: “por kjo nuk është poezi, është prozë e vlefshme, e përditshme, e shitshme, e lexueshme”. Kritiku letrar A. N. Wilson e lëvdoi serinë Harry Potter te The Times, duke thënë: “Nuk ka shumë shkrimtarë të cilët të kenë aftësinë dikensiane të J. K. Rowling për të na bërë të kthejmë faqet, të vajtojmë – haptas, me lotët gufues – dhe disa faqe më tej të qeshim me shaka gjithmonë të mira... Ne kemi jetuar një dekadë në të cilën kemi parë botimin e historive për fëmijë më të gjalla, më qesharake, më të frikshme dhe më prekëse të shkruara ndonjëherë”.
Charles Taylor, i Salon.com, i cili është kryesisht kritik filmash, iu kundërpërgjigj në veçanti kritikave të Byatt. Ndërsa pranoi se ajo mund të ketë “një argument – të vogël – që qëndron, rreth impulseve që na çojnë drejt pranimit të mbeturinave të kulturës popullore dhe larg kompleksiteteve shqetësuese të artit”, ai refuzoi pretendimet e saj se serisë i mungon merita serioze letrare dhe se ia detyron suksesin asgjëje më tepër se mendjefjetjeve të fëmijërisë që ofron”. Taylor vuri theksin te toni gjithnjë e më i errët i librave, nxjerrë në pah nga vrasja e një shoku shkolle dhe miku të afërt dhe plagët psikologjike e izolimin shoqëror që shkakton çdo goditje e tillë. Taylor gjithashtu argumentoi se Guri Filozofal, i cili shihet si më gazmori prej të shtatë librave të botuar, përçan mendjefjetjet e fëmijërisë të cilat, sipas Byatt, i japin shtyse suksesit të serisë: për shembull, libri hapet me lajmet e një vrasjeje të dyfishtë.
Stephen King e quajti serinë “një vepër për të cilën vetëm një imagjinatë superiore është e aftë”, dhe e deklaroi “sensin e humorit të Rowling, me lojëra fjalësh dhe ‘me një vetull ngritur’” si “të lavdërueshëm”. Megjithatë, ai shkroi se megjithëse historia ishte “një histori e mirë”, ai ishte “disi i lodhur nga të gjendurit e Harrit në shtëpi me tezen dhe xhaxhain e tij të tmerrshëm”, fillim shabllon i të shtatë librave. King po ashtu bëri shaka se “Rowling nuk ka hasur kurrë një ndajfolje që nuk i ka pëlqyer”. Ai gjithsesi parashikoi se
“Harry Potter do ta kalojë me të vërtetë testin e kohës dhe do të përfundojë në një raft ku mbahen vetëm më të mirët; mendoj se Harri do të zërë vendin e tij mes Lizës, Hakut, Frodos dhe Dorotit, dhe kjo është një seri jo vetëm për dekadën, por për epokat”. Sameer Rahim nga The Daily Telegraph e kundërshtoi këtë fakt me fjalët: "Me të vërtetë që më bën të ndihem keq të shoh 16 apo 17 vjeçarë teksa lexojnë serinë e Harry Potter kur mund të ishin duke lexuar novelat e famshme të fëmijërisë si Oliver Twist apo A House for Mr Biswas. Nuk jam i sigurt çfarë do të thotë tamam kjo për të rriturit që janë fansa fanatikë të serisë por dyshoj se në vitet në vijim njerëzit do të fillojnë të bëjnë një lidhje mes shoqërisë sonë të plogësht, të pashqetësuar e foshnjërore dhe popullaritetit të Harry Potter."
Ka diskutime të vazhdueshme në lidhje me faktin se sa seria Harry Potter është frymëzuar nga Kryezoti i Unazave nga Tolkien.
Impakti shoqëror
Edhe pse revista Time i dha Rowling vendin e dyte për çmimin Njeriu i Vitit në vitin 2007, duke vënë në pah frymëzimin shoqëror, moral dhe politik që ajo i ka dhëne fansave të librave të saj, komentet kulturore mbi serinë kanë qenë të ndryshme. Kritiku letrar i Washington Post, Ron Charles komentoi në korrik të vitit 2007 që numri i madh i të rriturve që lexonin serinë Harry Potter, por pak libra të tjerë, mund te ishte tregues i një “rasti të keq të një infantilizmi kulturor”, dhe që tema e drejtpërdrejtë e serisë, “e mira kundër të keqes”, ishte fëmijërore. Ai gjithashtu komentoi se “jo për shkak të Rowling”, “histeria” kulturore dhe e marketingut e shënjuar nga publikimi i librave të mëvonshëm, “I mëson fëmijët dhe të rriturit te presin buçimën e arenës se Koloseumit, një eksperiencë masive mediatike e cila nuk mundet kurrsesi të sigurohet nga ndonjë roman tjetër”.
Bibliotekarja Nancy Knapp, vuri në dukje potencialin e librave për të përmirësuar lexueshmërinë duke i nxitur fëmijët të lexojnë më shumë se sa do të lexonin zakonisht. Po ashtu, duke rënë dakord në lidhje me efektet motivuese, Diane Penrod gjithashtu lavdëroi përzierjen e argëtimit të thjeshtë me “cilësitë e një letërsie fantastike intelektuale” të librit, por shprehu shqetësimin në lidhje me efektet e komercializimit që shoqëron publikimin e librave. Gjithsesi teoria se librat e Harry Potter kanë rritur lexueshmërinë midis lexuesve të rinj është më së shumti një legjendë urbane. Një studim i bërë nga Ndihmat Kombëtare të Arteve (National Endowment for the Arts) ka zbuluar se nuk mund të vihet re një lidhje mes rritjes së lexueshmërisë mes fëmijëve e fenomenit të publikimit të Harry Potter e se as trendi rënës i lexueshmërisë mes amerikanëve në përgjithësi s'është ndalur gjatë rritjes së famës së librave të Harry Potter. Studimi gjithashtu zbuloi se fëmijët që lexonin Harry Potter nuk ishin më të prirur se të tjerët për të lexuar libra jashtë zhanreve të misterit e fantazisë. Kryetarja e NEA (National Endwoment for the Arts), Dana Gioia tha se Harry Potter "bëri miliona fëmijë të lexojne një seri të gjatë dhe mjaft komplekse librash. Problemi eshte se një roman Harry Potter çdo disa vite nuk mjafton për të balancuar rënien që ka pësuar leximi si fenomen."
Jennifer Conn dha si shembuj metodat e mësimdhënies të Pitonit dhe trajnueses së Kuidiçit, Madam Huk, për të treguar se çfarë duhet shmangur dhe çfarë duhet huazuar në mësimdhënie, kurse Joyce Fields shkroi që librat ilustronin katër nga pesë temat kryesore në një libër tipik të vitit të parë të sociologjisë: “konceptet sociologjike që përfshijnë kulturën, shoqërinë dhe shoqërimin; shtresimin dhe pabarazinë shoqërore; institucionet shoqërore dhe teorinë shoqërore”.
Në një artikull të Slate të 8 nëntorit 2002, Chris Suellentrop e cilësoi Harri Poterin si “një fëmije të besueshëm, suksesi i të cilit në shkollë vjen falë dhuratave bujare të shokëve dhe të afërmeve të tij”. Duke vënë në dukje faktin që në librat e Rowling, fuqia magjike është “diçka me te cilën lind, dhe jo diçka që mund të arrihet”, Sullentrop shkroi që thënia e Urtimorit “Janë zgjedhjet tona ato që tregojnë se kush jemi ne në të vërtete, më shumë se aftësitë tona” është hipokrite, pasi shkolla që Urtimor drejton, vlerëson aftësitë e lindura mbi të gjitha. Megjithatë, në një vlerësim të Dhuratave të Vdekjes të datës 12 gusht 2007, me New York Times, Christopher Hitchens lavdëroi Rowling për “shkëputjen e historisë së saj shkollore nga precedentët letrarë të lidhur ngushtë me ëndrrat për pasuri, klas dhe snobizëm”, duke argumentuar se në vend të kësaj, ajo kishte krijuar një botë me demokraci rinore dhe shumëllojshmëri.
Në vitin 2010, një vit që përkonte me daljen në kinema të Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë, një sërë artikujsh u shkruan për ushtarin Harry Potter të ushtrisë britanike. Ky Harry Potter i jetës reale u vra në një revoltë arabe pranë Hebron në vitin 1939. Varri i tij, i ndodhur në varrezën britanike në qytetin Ramla, në Izrael, filloi të merrte vizita nga vizitorë kureshtar duke nxitur komunën e qytetit ta vendoste në faqen zyrtare të tyre. The Daily Mail intervistoi të afërmit e Harry Potter që thanë se nuk mund ta besonin që njerëzit vizitonin varrin e tij por me sa duket ato përshkonin milje të tëra vetëm e vetëm që të bënin një fotografi pranë atij varri.
Në 2016, një artikull i shkruar nga Diana C. Mutz krahason politikën në veprën e Harry Potter me fushatën presidenciale të Donald Trump në po atë vit. Ajo konstaton se 3 temat janë mbizotëruese përgjatë librave: 1) Vlera e tolerancës dhe respekti ndaj ndryshimit; 2) Kundërshtimi i dhunës dhe ndëshkueshmërisë; 3) Rreziqet e autoritarizmit. Ajo sugjeron se këto tema janë gjithashtu të pranishme dhe në zgjedhjen presidenciale dhe mund të ketë luajtur një rol të rëndësishëm në mënyrën si amerikanët i janë përgjigjur fushatës.
Polemikat
Libri ka qenë subjekt i një sërë procedurash ligjore nga konflikte të ndryshme për shkak të shkeljes së të drejtave të autorit dhe markës. Popullariteti dhe vlera në treg e serive ka bërë që Rowling, publicistët e saj dhe shpërndarësi i filmave Warner Bros, të ndërmarrin masa ligjore për të mbrojtur të drejtat e autorit. Ndër të tjera përfshihet ndalimi i shitjeve të imitimeve të Harry Potter duke vënë në shënjestër pronarët e faqeve të internetit që përmbajnë "Harry Potter" në adresë dhe hedhja në gjyq e autores Nancy Stouffer për të kundërshtuar akuzat e saj se Rowling ka bërë plagjiaturë ndaj punës së autores. Konservatorë të ndryshëm fetarë pretendojnë se librat promovojnë magji shtrigash dhe besime si Wicca, ndaj janë të papërshtatshme për fëmijë, ndërsa një numër kritikësh kritikojnë librat për promovimin e programeve politike. Në Shqipëri, Miron Çaku, një përfaqësues i Kishës Autoqefale Shqiptare, ka kritikuar Harry Potter së bashku me disa filma të tjerë për fëmijë si Dragon Ball, Piter Pan apo Winx Club për promovimin e satanizmit dhe lidhjeve me dijet okulte te brezi i ri.
Libri ka nxitur dhe polemika në literaturë dhe botën e publikimeve. Në vitet 97’-98’, Harry Potter dhe Guri Filozofal fituan pothuajse të gjitha çmimet në Mbretërinë e Bashkuar, të përzgjedhura nga fëmijët, por asnjë të përzgjedhur nga të rriturit. Sandra Beckett sugjeroi se arsyeja ishte snobizmi intelektual kundrejt librave që ishin popullor mes fëmijëve. Në vitin 1999, fituesi i çmimit Whitbread Book of the Year i divizionit të fëmijëve, hyri për herë të parë në listën e pretendentëve të çmimit kryesor, dhe një anëtar jurie kërcënoi të jepte dorëheqjen nëse Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit deklarohej fitues. Libri doli i dyti, shumë afër fituesit të çmimit të poezisë: përkthimi i Seamus Heaney i epikës anglo-saksone Beowulf.
Në vitin 2000, pak para publikimit të Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit, tre librat e mëparshëm arritën majat në librat më të shitur të zhanrit fantazi të New York Times dhe 1/3 e listës ishin libra për fëmije. Gazeta krijoi një seksion të ri për fëmijët duke përfshire libra fëmijësh, fantazi ose jo, fillimisht duke numëruar vetëm shitjet e librave me kapak të trashë. Lëvizja u mbështet nga publicistë dhe shitës librash. Në 2004, The New York Times e ndau listën e fëmijëve, e cila akoma dominohej nga librat e Harry Potter, në seksione për seri dhe libra individuale dhe hoqi librat e Harry Potter nga seksioni i librave individuale. Ndarja në vitin 2000 tërhoqi disa lavdërime, dhe komente mbi avantazhet dhe disavantazhet e këtij veprimi. Time sugjeroi se mbi te njëjtin parim, Billboard duhet të kishte krijuar një listë të veçantë në 1964 kur The Beatles kryesonin në 5 vendet e para të listës dhe Nielsen duhet të kishte krijuar një listë të veçantë me game-show kur Kush do të bëhet milioner? dominoi renditjet.
Filmat
parapamje|majtas|Lokomotiva e njohur si Ekspresi i Hoguortsit përgjatë serisë së filmit Në vitin 1998, Rowling i shiti kompanisë Warner Bros. të drejtat e realizimit të filmave të katër vëllimeve të para të Harry Potter, për një shumë prej 1 milionë sterlinash. Rowling kërkoi në mënyrë strikte që aktorët kryesorë të ishin britanikë, por duke lejuar përfshirjen e aktorëve irlandezë, si për shembull të ndjerin Richard Harris në rolin e Urtimorit, si dhe përzgjedhjen e aktorëve francezë dhe evropianolindorë për Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit, ku personazhet përcaktohen si të tillë nga libri. Pas marrjes në konsideratë të shumë regjisorëve, duke përfshirë dhe Steven Spielberg, Terry Gilliam, Jonathan Demme dhe Alan Parker, më 28 mars 2000, Warner Bros. caktuan Chris Columbus si regjisor të Harry Potter dhe Guri Filozofal, duke cituar punën e tij në filmat e tjerë të zhanrit familjar, si për shembull I vetëm në Shtëpi dhe Znj. Doubtfire, dhe eksperiencën e tij në regjinë e fëmijëve si arsyet që ndikuan në vendimin e tyre.
Pas provave të zgjatura të aktorëve, filmimi filloi në tetor të vitit 2000 në Leavesden Film Studios dhe në Londër, ndërsa prodhimi mbaroi në korrik të vitit 2001. Harry Potter dhe Guri Filozofal doli në kinema më 14 nëntor të atij viti. Vetëm tri ditë më vonë filloi prodhimi i Harry Potter dhe Dhoma e të Fshehtave, me regji po të Columbus. Xhirimet u mbyllën verën e vitit 2002, ndërsa filmi filloi të shfaqej në kinema më 15 nëntor 2002. Në të gjithë filmat e serisë, rolin e Harri Poter e luajti aktori britanik Daniel Radcliffe.
Columbus refuzoi të merrej me regjinë e Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit, duke shërbyer vetëm si producent. Roli i regjisorit iu kalua meksikanit Alfonso Cuarón, dhe pas xhirimeve në vitin 2003, filmi doli në kinema më 4 qershor 2004. Për shkak të fillimit të prodhimit të filmit të katërt para kësaj date, si regjisor i Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit u zgjodh Mike Newell, ndërsa filmi doli në kinema më 18 nëntor 2005. Newell u bë regjisori i parë britanik në këtë seri, ndërsa regjisori televiziv David Yates u bë i dyti, pasi u zgjodh për filmin e pestë, Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit. Prodhimi filloi në janar të vitit 2006 dhe filmi doli në kinema në korrik të vitit 2007. Drejtuesit ekzekutivë mbetën të kënaqur me punën e tij, ndaj Yates u zgjodh si regjisor i Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier, i cili filloi të shfaqej në kinema më 15 korrik 2009.
Në mars të vitit 2008, presidenti dhe shefi operativ i Warner Bros., Alan F. Horn, njoftoi se seria e fundit e sagës, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, do të dilte në treg në dy pjesë filmike: Pjesa parë, më 19 nëntor 2010 dhe Pjesa e dytë, më 15 korrik 2011. Prodhimi i të dyja pjesëve filloi në shkurt të 2009, me 12 qershor 2010 si datën e fundit të fotografisë kryesore.
Rowling pati kontrollin e aspektit krijues të serisë së filmave, duke vëzhguar procesin e prodhimit të filmit Harry Potter dhe Guri Filozofal, dhe duke shërbyer si prodhuese në filmin me dy pjesë Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, në krah të David Heyman dhe David Barron. Filmat Harry Potter kanë qenë shumë të suksesshëm në kinematë dhe tregjet botërore. Të tetë janë të renditur në listën e filmave me fitimet më të larta në rang botëror. Harry Potter dhe Guri Filozofal ishte filmi më i shikuar në serinë Harry Potter deri në daljen në kinema të strumbullarit të fundit, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes, ndërsa Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit, më pak i shikuari i serisë. Përveç aspektit financiar, seria ka korrur sukses dhe me vlerësimet e kritikëve. parapamje|Treshja e aktorëve në premierën e Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë Mendimet e fansave mbi filmat janë në përgjithësi të ndara: një pjesë parapëlqejnë stilin e dy filmave të parë që u qëndrojnë besnikë librave, ndërsa pjesa tjetër pëlqejnë stilin e filmave të tjerë, te të cilët subjekti qendërzohet te personazhet. Rowling ka qenë vazhdimisht në mbështetje të të gjithë filmave të serisë, dhe cilësoi Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes si të preferuarin e saj. Mbi ndryshimet dhe përshtatjet gjatë kalimit nga libër në film, Rowling shkroi në faqen e saj të internetit se:
"“Është thjesht e pamundur të përfshish çdo rresht të subjektit në një film që nuk duhet t’i kalojë katër orët. Sigurisht që filmat kanë kufizime të cilat nuk i kanë romanet, kufizime në kohë dhe buxhet; Unë mund të krijoj efekte marramendëse duke mos përdorur gjë tjetër pos ndërveprimit tim me imagjinatat e lexuesve.”"
Në Çmimet e 64-ta për Filma të Akademisë Britanike, në shkurt të vitit 2011, Rowling, së bashku me producentët David Heyman e David Barron dhe regjisorët David Yates, Alfonso Cuarón e Mike Newell, morën Çmimin "Michael Balcon" për Kontributin e Paçmueshëm Britanik në Kinema, për të gjithë filmat e serisë. Aktorët Rupert Grint dhe Emma Watson, që luajnë rolet e personazheve kryesore Ron Uezli dhe Hermionë Granxher, ishin po ashtu të pranishëm.
Dublimi në shqip
Katër filmat e parë gjenden të dubluar në shqip. Pjesë e grupit të aktorëve dublues janë dhe aktorë të mirënjohur të teatrit dhe kinematografisë shqiptare si Mërkur Bozgo, Neritan Liçaj, Drita Pelingu, Pirro Malaveci, Ema Andrea e të tjerë.
Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe
Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe me Autor Jani Thomai. Shtëpia botuese "EDFA" Tiranë, 2010. Faqe 591.
Harry Potter
Krijesat magjike
Një seri e re e quajtur Krijesat Magjike, përbërë nga pesë filma, i pari i titulluar Krijesat magjike dhe ku t'i gjejmë ato, me ngjarje të vendosura në kohë para ngjarjeve që trajtohen te Harry Potter, ka filluar të prodhohet nga Warner Bros. Filmi i parë doli më 18 nëntor 2016 me regji nga David Yates dhe skenar nga J. K. Rowling, përvoja e saj e parë me skenarët kinematografik. Skenari i filmit u botua si libër më vete në 19 nëntor 2016. Filmi i dytë i titulluar Krijesat magjike: Krimet e Grindelvaldit doli në kinema më 13 nëntor 2018 teksa skenari i tij u botua si libër 3 ditë më vonë.
Dead Memories
Dead Memories është një këngë nga grupi Heavy Metal Slipknot. Kënga u lëshua si njëshja (single) e tretë nga albumi i tyre i katërt All Hope Is Gone. Kënga u lëshua më 1 dhjetor, 2010.
Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe
Nga ana praktike, "Fjalori frazeologjik i gjuhës shqipe" vlen të përdoret gjerësisht nga shkrimtarët, përkthyesit, publicistët, hartuesit e fjalorëve dygjuhësh, studentët e nxënësit, mësuesit e pedagogët, studiuesit e gjuhës shqipe e të gjuhësisë së krahasuar, por edhe nga ligjëruesit politiko-shoqërorë, nga ata që mësojnë gjuhën tonë dhe nga gjithkush që merret me të. Ai i vjen në ndihmë edhe gjithkujt që dëshiron ta pasurojë ligjërimin e vet, ta bëjë më të qartë, më të përpiktë, më shprehës e emocionues, më të bukur, më të fuqishëm e më ndikues.
Harry Potter
Krijesat magjike
Më 14 nëntor 2018, skenari i Krijesat magjike dhe ku t'i gjejmë ato u përkthye në shqip nga Mira Kroqi.
Liqeni Millstätter
Liqeni Millstatt (Millstätter Seee, ndonjëherë shkruhet "Millstättersee", sllovenisht: Milštatsko jezero ) është një liqen në Carinthia, Austri.
Harry Potter
Lojërat
Ekzistojnë një numër i madh lojërash jondërvepruese, lojëra tavoline si Clue Harry Potter Edition, Scene it? Harry Potter Harry Potter DVD Game, modele Lego Harry Potter të influencuara nga temat e librave dhe filmave apo figurina Pop Funko të personazheve të veprës.