cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ballons
Ballons është një komunë në Francë. Ballons bën pjesë në departamentin Drôme të rajonit Rhône-Alpes. Komuna ka një popullsi prej 86 banorë dhe sipërfaqe 17.23 km².
Ergenekon
Ergenekon (Turqisht: [æɾɟeneˈkon]) ishte emri i dhënë një organizate të dyshuar klandestine, laike patriotike në Turqi me lidhje të mundshme me anëtarët e forcave ushtarake dhe të sigurisë së vendit. Ergenekon nga disa besohej se ishte pjesë e "shtetit të thellë". Ekzistenca e "shtetit të thellë" u afirmua në opinionin turk pas skandalit të Susurlukit më 1996. Anëtarët e akuzuar ishin paditur me akuzat për komplot për nxitje të trazirave, ndër të tjera duke vrarë intelektualë, politikanë, gjyqtarë, staf ushtarak dhe udhëheqës fetarë, me qëllimin përfundimtar të rrëzimit të qeverisë në detyrë.
Modus operandi i Ergenekon ishte krahasuar me degën turke të Operacionit Gladio, Counter-Guerrilla. Deri në prill 2011, mbi 500 njerëz ishin marrë në paraburgim dhe afro 300 të akuzuar zyrtarisht për anëtarësim në atë që prokurorët e cilësuan si "organizata terroriste Ergenekon", për të cilën ata pretenduan se ishin përgjegjës për pothuajse çdo akt të dhunës politike - dhe kontrollonin çdo grup militant Në Turqi gjatë 30 viteve të fundit.
Që nga viti 2015 shumica e personave të akuzuar për krime të tilla është liruar, ekspertët e mjekësisë ligjore konkluduan se dokumentet për komplote të supozuara ishin të rreme dhe disa nga ekzekutuesit e gjykimeve dëshmuan se ishin të lidhur me Lëvizjen Gjylen dhe u akuzuan për komplot kundër ushtrisë turke.
Zbulimi
Megjithëse hetimi filloi zyrtarisht në vitin 2007, ekzistenca e organizatës ishte e njohur paraprakisht. Dosjet në Ergenekon thuhej se u zbuluan pasi një spiun i quajtur Tuncay Güney u arrestua në mars 2001 për mashtrime të vogla. Disa thonë se krimi ishte një dredhi për të vendosur hetimin në lëvizje. Një kontroll policor i shtëpisë së tij zbuloi gjashtë thasë të provave në të cilat mbështetet aktakuza.
Një muaj më vonë, një kolumnist me kushte të mira me qeverinë, Fehmi Koru, ishte i pari që theu lajmin, nën emrin e tij të zakonshëm të stilolapsit, Taha Këvanç. Artikulli i tij u bazua në një raport kryesor Ergenekon të datës 29 tetor 1999, dhe të titulluar "Ergenekon: Analiza, strukturimi, menaxhimi dhe projekti i zhvillimit".
Dëshmia e Tuncay Güney
Personi, deklaratat e të cilit policisë më 2001 formuan "shtyllën kurrizore të aktakuzës" ishte një spiun i quajtur Tuncay Güney. Güney besohet të jetë në varësi të Mehmet Eymür, dikur i Departamentit të Antiterrorizmit të Organizatës Kombëtare të Inteligjencës (MİT). Eymür u shkarkua dhe departamenti i tij u shpërnda më 1997. Marrëdhënia e Güney me MİT ka qenë një çështje konfuze; shefi i tij dikur ishte një punonjës i MİT, ndërsa MİT thotë se Güney nuk ishte (konkretisht, ai nuk ishte "informator i regjistruar") dhe se MİT e konsideronte atë një person të dyshimtë.
Ai dyshohet se ishte ngarkuar me detyrë të depërtonte në agjencinë e inteligjencës së xhandarmërisë (JİTEM) dhe Ergenekon më 1992. Güney u kap më 2001 për lëshimin e licencave të rreme dhe targa për makina luksoze. Ai është akoma i dënuar në mungesë për këtë vepër. Asnjë akuzë nuk është ngritur ndaj tij në kuadër të hetimit Ergenekon, disa thonë se si rezultat i një pazari të goditur me autoritetet. Sidoqoftë, ai aktualisht është nën hetim, dhe prokurori i shtetit Ziya Hurşit Karayurt ka propozuar që ai të thirret me kusht. Gjykata po diskuton nëse do të konsolidojë çështjen e tij të mëparshme me atë Ergenekon. Për më tepër, procedurat ligjore janë filluar për të marrë dëshminë e tij nga jashtë duke përdorur Interpolin. Prokurori Öz ka përgatitur një listë prej 37 pyetjeve për Güney, i cili thotë se ai do të bashkëpunojë nëse marrja në pyetje bëhet nga policia kanadeze.
Güney shihet si një figurë kaq e rëndësishme që grupet e shtypit rivalë kanë shkëmbyer kolona duke akuzuar njëri-tjetrin për përpjekje për të ndikuar në opinionin publik duke vënë në dyshim besueshmërinë e tij. Është pohuar se njëra palë, Aydın Doğan, është kërkuar të mos publikojë materiale për Ergenekon, nga Veli Küçük përmes Doğu Perinçek. Në dhjetor 2008, Güney tha që një reporter i Hürriyet i ofroi atij ryshfet që të mos fliste për gazetën, një nga anëtarët e tij i cili dyshohet se është në Ergenekon. Hürriyet mohoi akuzat.
Drilon Hoxha
Biografia
Drilon Hoxha eshte aktor shqiptar.Lindi ne Berat më 16 Qershor të vitit 1991,pas disa vitesh shperngulet bashke me familjen ne Tirane.Vazhdoi shkollen e mesme ne liceun artistik "Jordan Misja" per pikture dhe me pas studimet e larta per regji-aktrim.Ne vitin 2008 ne moshen 17 vjecare konkuroi per here te pare ne nje spektakel televiziv "TI VLEN".Mori pjese si nje imitues ku u vleresua nga nje juri qe vuri ne dukje talentin e tij mbi imitimin dhe humorin i cili vazhdoi kete gare deri ne gjysem finale.Disa vite me vone ne moshen 19 vjecare merr pjese ne nje tjeter spektakel "GOT TALENT",perseri si imitues por ksaj radhe beat box-i ishte pika e tij me e forte qe e shoqeronte gjat imitimin ku u kualifikua deri ne finale.Po ate vit Drilon Hoxha perzgjidhet ne nje nga spektaklet me te mira te humorit "PORTOKALLI" me personazh kryesor Sali Berishen.Aty qendroi per nje sezone te plote.Nderkohe deshira e tij me e madhe ishte te realizonte filmin e pare te tij,i cili erdhi me nje filmit te zhanrit komedi "çimi" ku premiera u mbajt me 9 gusht 2013.Dy vite me vone me 22 tetor 2015 Drilon Hoxha vjen  me filmin e pare aksion ne Shqiperi "Drejt fundit" si regjisor dhe aktor protagonist ne te njejten kohe.2015-ta shenon hapjen e produksionit te tij filmik "D.H production"
Filmografia
{| class="wikitable sortable"
Achmad Kurniawan
Achmad Kurniawan (31 tetor 1979 – 10 janar 2017) është futbollist indonezian i cili luanë si portier në skuadrën Arema FC në Superligën Indoneziane. Ai është vëllau i portierit Kurnia Meiga.
Më 29 dhjetor 2016, Achmadi u trajtua në dhomën intensive pasi që pësoi sulm në zemër dhe u dërgua në komë. Më vonë, Achmadi vdiq në spitalin Sakit Saiful Anwar. Ai vdiq më 10 janar 2017, në moshën 37 vjeçare.
Shqipëria e Pavarur
Shqipëria e Pavarur ishte një shtet parlamentar i themeluar në Vlorë më 28 nëntor 1912. Kuvendi i tij u formua në të njëjtën ditë, ndërsa qeveria dhe senati u krijua më 4 dhjetor 1912.
Delegacioni i Shqipërisë paraqiti një memorandum në Konferencën e Londrës të vitit 1913, kërkon njohjen ndërkombëtare të Shqipërisë së pavarur. Në fillim të konferencës u vendos se rajoni i Shqipërisë do të jetë nën sovranitet Osman, por me një qeveri autonome. Kërkesat e Shqipërisë për njohjen e saj ndërkombëtare në bazë të të drejtave etnike të shqiptarëve u refuzuan dhe traktati i nënshkruar më 30 maj 1913 e ndau një pjesë të madhe të Shqipërisë së pavarur në mes të Serbisë, Greqisë dhe Malit të Zi, duke e lënë territorin e Shqipërisë reduktuar në Shqipërinë qendrore që u vu nën mbrojtjen e Fuqive të Mëdha. Ambasadorët e gjashtë Fuqive të Mëdha u takuan përsëri më 29 korrik 1913 dhe vendosën të përbëjnë një shtet të ri, Shqipërinë, si një monarki kushtetuese. Përfundimisht, me Traktatin e Bukureshtit të nënshkruar në gusht të vitit 1913 një shtet i ri i pavarur u krijua- Principata e Shqipërisë, duke lënë rreth 30-40% të popullsisë etnike shqiptare jashtë kufijve të principatës së re, sepse ata jetonin në territorin e Shqipërisë së ndarë midis vendeve fqinje.
Emri
Emri i shtetit që është përdorur në tekstin e deklaratën e pavarësisë së Shqipërisë është Shqipëria. Gjithashtu i referohet si "Shqipëria e Mosvarme", "Shteti Shqiptar" ose "Shteti i pavarur shqiptar".
Sistemi politik
Shqipëria e pavarur e themeluar më 28 nëntor 1912 është shteti i parë shqiptar në historinë moderne. Ishte një shtet parlamentar, jo një monarki. Disa burime i referohen asaj si "Republika e Shqipërisë" ose "Republika Shqiptare".
Shqipëria u bë një shtet i pavarur përmes katër vendimeve kushtetuese të Kuvendit të Vlorës të bëra më 28 nëntor 1912 :
Territori
Autoriteti i shtetit ishte i kufizuar në rajonet e Vlorës, Beratit dhe Lushnjes. Territori i pretenduar ishte shumë më i madh se territori i Shqipërisë bashkëkohore dhe se territori mbi të cilin Qeveria e Përkohshme ushtronte pushtetin e saj. Ai përfshinte territoret e Vilajetit të Kosovës, Vilajetit të Monastirit, Vilajetit të Shkodrës dhe Vilajetit të Janinës. Traktati i Londrës, i nënshkruar më 30 maj 1913, e zvogëloi territorin e shtetit shqiptar në vetëm rajonet e tij qendrore pasi ndau një pjesë të konsiderueshme të territorit të pretenduar nga Shqipëria midis aleatëve ballkanikë (një pjesë e madhe e zonës veriore dhe perëndimore iu dha Serbisë dhe Malit të Zi ndërsa rajoni jugor i Çamërisë u bë pjesë e Greqisë). Kosova iu dha Serbisë në traktatin e Londrës me insistimin e Rusisë.
Gjatë Luftës së Parë Ballkanike, mbretëritë e Greqisë, Serbisë, Bullgarisë dhe Malit të Zi aspiruan të përfshinin të gjithë rajonin në shtetet e tyre (duke mohuar plotësisht pavarësinë e Shqipërisë), kështu që shumica e territorit të kapur u pushtua nga ushtritë e tyre. Shqipëria e Pavarur megjithatë ushtroi kontroll mbi një xhep toke që përfshinte Vlorën, Beratin, Fierin dhe Lushnjen.
Vilajeti Shqiptar
parapamje|250x250px| Rebelët shqiptarë duke marrë Shkupin në gusht 1912 Deri në shtator 1912, qeveria osmane i mbajti qëllimisht shqiptarët të ndarë në katër vilajete etnikisht heterogjenë për të parandaluar bashkimin kombëtar shqiptar. Reformat e futura nga xhonturqit provokuan Revoltën Shqiptare të vitit 1912 e cila zgjati nga janari deri në gusht 1912. Në janar 1912, Hasan Prishtina, deputet shqiptar në parlamentin osman, paralajmëroi publikisht anëtarët e parlamentit se politika e qeverisë së turqve të rinj do të çonte në një revolucion në Shqipëri. Revolta shqiptare ishte e suksesshme dhe deri në gusht 1912 rebelët arritën të merrnin kontrollin mbi të gjithë vilajetin e Kosovës (përfshirë Jeni Pazarin, Sjenicën, Prishtinën dhe madje edhe Shkupin), një pjesë të Vilajetit të Shkodrës (përfshirë Elbasanin, Përmetin dhe Leskovikun), Konicën në Vilajetin e Janinës dhe Dibrën në Vilajetin e Manastirit. Qeveria Osmane i dha fund revoltës shqiptare më 4 shtator 1912 duke pranuar të gjitha kërkesat që lidheshin me krijimin e një sistemi të unifikuar autonom të administrimit dhe drejtësisë për shqiptarët brenda një vilajeti - vilajetit shqiptar.
Lufta e Parë Ballkanike
parapamje| Situata në Ballkan gjatë Luftës së Parë Ballkanike, në 1914. Suksesi i revoltës shqiptare dërgoi një sinjal të fortë te vendet fqinje se Perandoria Osmane ishte e dobësuar. Përveç kësaj, Mbretëria e Serbisë kundërshtoi planin për një vilajet shqiptar, duke preferuar ndarjen e territorit evropian të Perandorisë Osmane midis katër aleatëve ballkanikë. Ndërkohë u ra dakord që territori i pushtuar do të kishte statusin e një Bashkësie.
Drejtuesit shqiptarë, përfshirë Faik Konicën dhe Fan Nolin, organizuan një takim të madh më 7 tetor 1913 në Boston. Ata vendosën që shqiptarët "duhet të bashkohen plotësisht me qeverinë osmane kundër armiqve të Perandorisë" sepse "nëse Turqia mposhtet, shtetet ballkanike do ta copëtonin Shqipërinë". Ai vendim ishte i rrezikshëm, sepse nëse osmanët do të mposhteshin, pjesëmarrja shqiptare në luftën ballkanike në anën osmane do të shërbente si justifikim për aleatët ballkanikë për të ndarë Shqipërinë si një provincë osmane. Shqiptarët e mobilizuar në ushtrinë osmane luftuan për vendin e tyre dhe jo për Perandorinë Osmane.
Gjatë Luftës së Parë Ballkanike, ushtritë e kombinuara të aleatëve ballkanikë kapërcyen ushtritë osmane numerikisht inferiore dhe të disavantazhuara strategjikisht dhe arritën sukses të shpejtë. Ata pushtuan pothuajse të gjitha territoret evropiane të mbetura të Perandorisë Osmane përfshirë territorin e Vilajetit Shqiptar.
Në fillim të nëntorit 1912, udhëheqësit shqiptarë i bënë thirrje perandorit Franz Jozefi I të Austro-Hungarisë, duke shpjeguar situatën e vështirë në vendin e tyre sepse pjesë të katër vilajeteve u pretenduan gjithashtu nga Lidhja Ballkanike të cilët ishin të pranishëm në tokat e pretenduara. Austro-Hungaria dhe Italia kundërshtuan fuqishëm ardhjen e ushtrisë serbe në Detin Adriatik, sepse ata e perceptuan atë si një kërcënim për dominimin e tyre në Adriatik dhe kishin frikë se një port serb në Adriatik mund të bëhej një bazë ruse. Ismail Qemali, i cili kishte qenë deputet shqiptar në parlamentin osman, siguroi mbështetjen e Austro-Hungarisë për autonominë e Shqipërisë brenda Perandorisë Osmane, por jo për pavarësinë e saj.
Kongresi Gjithëshqiptar
Ismail Qemali ftoi përfaqësuesit e të gjitha pjesëve të Vilajetit Shqiptar për të marrë pjesë në Kongresin Gjithëshqiptar mbajtur në Vlorë më 28 nëntor 1912. Në fillim të seancës, Ismail Qemali iu referua të drejtave të shqiptarëve tashmë të kërcënuara, të fituara gjatë revoltave shqiptare në katër vitet e mëparshme dhe u shpjegoi pjesëmarrësve të kongresit se ata duhet të bënin gjithçka që ishte e nevojshme për të shpëtuar Shqipërinë. Pas fjalimit të tij ata filluan duke kontrolluar dokumentet sepse u vendos që çdo kaza e Vilajetit Shqiptar të llogaritej si një votë, pavarësisht nga numri i delegatëve të saj. Pjesëmarrësit e këtij kongresi konsiderohen si Etërit Themelues të Shqipërisë.
Pas shpalljes së pavarësisë
parapamje| Karikatura e botuar në shkurt 1913 tregon Shqipërinë duke u mbrojtur nga vendet fqinje. Mali i Zi përfaqësohet si majmun, Greqia si leopard që sulmon [[Janina|Janinën dhe Serbia si gjarpër.]] Njoftimi i parë për pavarësinë e shpallur iu dërgua komandës së Ushtrisë Serbe në Ohër. Më 29 Nëntor 1912, ushtria e Mbretërisë së Serbisë pushtoi Durrësin pa asnjë rezistencë dhe krijoi Qarkun e Durrësit me katër rrethe (срез ): Durrës, Lezhë, Elbasan dhe Tiranë. Autoritetet e reja serbe u përballën me vështirësi të mëdha në qeverisjen e një qarku të ri sepse të gjitha garnizonet e izoluara të ushtrisë me një numër të vogël ushtarësh u shkatërruan brenda disa ditësh. Megjithëse disa prijës të fiseve propozuan të organizonin një rezistencë të armatosur kundër trupave të Serbisë në pjesët e pushtuara të Shqipërisë, qeveria e përkohshme e Shqipërisë së Pavarur vendosi të shmangë viktimat e panevojshme dhe përfundoi marrëveshjen (besën) për të ruajtur harmoninë në territorin e pushtuar.
Marrëdhëniet ndërkombëtare të Shqipërisë filluan të funksionojnë në nivel shtetëror pasi u shpall e pavarur dhe përpjekjet e para diplomatike të qeverisë së saj ishin kërkesat për njohjen ndërkombëtare të shtetit shqiptar. Në Dhjetor 1912, një delegacion i Shqipërisë dorëzoi një memorandum në Konferencën e Londrës të vitit 1913 duke këmbëngulur në të drejtat etnike të shqiptarëve dhe kërkoi një njohje ndërkombëtare të Shqipërisë së pavarur të përbërë nga Kosova, Maqedonia perëndimore përfshirë Shkupin dhe Manastirin dhe të gjithë territorin e Epirit deri në Artë. majtas|parapamje|Delegatët kryesorë të [[Kongresi Shqiptar i Triestes|Kongresit Shqiptar të Triestes me flamurin e tyre kombëtar, 1913.]] Rreth 120 politikanë dhe intelektualë të shquar nga Shqipëria morën pjesë në Kongresin Shqiptar të Triestes nga 27 shkurti deri më 6 mars 1913 dhe kërkuan nga Fuqitë e Mëdha njohjen e pavarësisë politike dhe ekonomike të Shqipërisë. Isa Boletini dhe Ismail Qemali udhëtuan për në Londër në mars 1913 për të marrë mbështetjen e Britanisë për vendin e tyre të ri. Më 6 mars Janina u pushtua nga forcat e Mbretërisë së Greqisë. Në mars 1913, një grup prej 130 (ose 200) ushtarësh të Mbretërisë së Serbisë u vranë pranë Prizrenit si vepër hakmarrjeje ndaj shtypjes së ushtrisë serbe.
Në prill 1913 ushtria e Mbretërisë së Serbisë u tërhoq nga Durrësi por mbeti në pjesë të tjera të Shqipërisë. Nga ana tjetër, Mbretëria e Malit të Zi arriti të marrë Shkodrën më 23 prill 1913 pas gjashtë muajsh rrethimi. Sidoqoftë, kur lufta mbaroi, Fuqitë e Mëdha nuk ia dhanë qytetin Mbretërisë së Malit të Zi, e cila u detyrua ta linte në maj 1913.
Në maj 1913, delegatët e Shqipërisë në Londër kërkuan një sovran britanik dhe konsideruan ofrimin e fronit shqiptar Aubrey Herbert.
Traktati i Londrës
djathtas|parapamje| Kufij të ndryshëm për Shqipërinë të propozuar gjatë Konferencës së Londrës të viteve 1912–13 Fuqitë e Mëdha nuk i plotësuan kërkesat për njohjen e Shqipërisë. Në fillim të konferencës së Londrës në Dhjetor 1912, ambasadorët e të gjashtë Fuqive të Mëdha refuzuan planin për krijimin e një Shqipërie të pavarur. Në vend të kësaj, ata vendosën që Shqipëria do të ishte nën sundimin osman, por me një qeveri autonome. Pasi u bë e qartë se Perandoria Osmane do të humbiste të gjithë Maqedoninë dhe lidhjen e saj territoriale me Shqipërinë, Fuqitë e Mëdha kuptuan se duhej të ndryshonin vendimin e tyre.
Traktati i Londrës, i nënshkruar më 30 maj 1913, ndau një pjesë të konsiderueshme të territorit të pretenduar nga Shqipëria, pavarësisht nga përbërja e saj etnike, midis aleatëve ballkanikë duke reduktuar territorin e Shqipërisë në rajonet e saj qendrore.
Pas traktatit të Londrës
Në shtator 1913 Shqipëria e pavarur mbështeti fshehurazi dhe ndihmoi Kryengritjen e Ohrit-Dibrës sepse Ismail Qemali mendonte se Shqipëria e pavarur ishte shumë e dobët për të përballuar haptasi Mbretërinë e Serbisë. Qemali urdhëroi sulmin e njëkohshëm të forcave shqiptare të udhëhequr nga Isa Boletini dhe Bajram Curri në rajonin e Prizrenit. Peshkopia u mor më 20 shtator 1913. Shqiptarët dhe bullgarët lokalë dëbuan ushtrinë dhe zyrtarët serbë, duke krijuar një vijë të parë të frontit 15 km në lindje të Ohrit. Një administratë lokale u krijua në Ohër. Ushtria Serbe prej 100,000 ushtarëve të rregullt e shtypi kryengritjen në disa ditë. Mijëra u vranë dhe dhjetëra mijëra banorë vendas u larguan për në Bullgari dhe Shqipëri për të shpëtuar jetët e tyre. Sipas Raportit të Komisionit Ndërkombëtar të Fondacionit Carnegie për Paqen Ndërkombëtare, numri i shqiptarëve që u zhvendosën ishte 25,000.
Më 16 tetor 1913, Essad Pashë Toptani - i cili gjithashtu kishte qenë deputet shqiptar në parlamentin osman - krijoi Republikën e Shqipërisë Qendrore me qendrën e saj administrative në Durrës. Shteti i Toptanit ishte gjithashtu jetëshkurtër dhe i panjohur, me territorin e tij të kufizuar nga lumenjtë Mat në Veri dhe Shkumbin në Jug. Ai ndau më tej territorin tashmë të cunguar të Shqipërisë. Toptani kundërshtoi statusin e qeverisë së përkohshme dhe mohoi legjitimitetin e qeverisë së Qemalit, duke theksuar se ishte "krijimi personal i një numri burrash". Në korrik 1913 Ismail Qemali u përpoq të qetësonte Toptanin duke e emëruar Ministër të Brendshëm, por pa sukses. Toptani gjithashtu, si Qemali pak më herët, u detyrua nga Fuqitë e Mëdha që të largohej më 1 shkurt 1914.
Politika
parapamje|195x195px|[[Ismail Qemali dhe kabineti i tij gjatë festimit të përvjetorit të parë të pavarësisë në Vlorë më 28 nëntor 1913]]
Deklarata e Pavarësisë
Në fillim të seancës Ismail Qemali theksoi se mënyra e vetme për të parandaluar ndarjen e territorit të Shqipërisë midis aleatëve ballkanikë ishte krijimi i tij si shtet i pavarur, i ndarë nga Perandoria Osmane. Propozimi i Qemalit u pranua njëzëri dhe u vendos që të nënshkruhet shpallja e pavarësisë së Shqipërisë në emër të Kuvendit të Vlorës, anëtarët e të cilit ishin përfaqësues të të gjitha rajoneve të Shqipërisë. Me shpalljen e pavarësisë shqiptare, Kuvendi i Vlorës hodhi poshtë autonominë e dhënë nga Perandoria Osmane në Vilajetin Shqiptar, e projektuar disa muaj më parë. Konsensusi u arrit për pavarësinë e plotë.
Seanca më pas u pezullua dhe anëtarët e Asamblesë Kombëtare të sapokrijuar shkuan në shtëpinë e Ismail Qemalit i cili ngriti flamurin e Skënderbeut në ballkonin e shtëpisë së tij, para njerëzve të mbledhur.
Qeveria dhe Senati
Themelimi i qeverisë u shty për sesionin e katërt të Kuvendit të Vlorës, të mbajtur më 4 dhjetor 1912, derisa përfaqësuesit e të gjitha rajoneve të Shqipërisë të mbërrinin në Vlorë. Gjatë atij sesioni anëtarët e kuvendit krijuan Qeverinë e Përkohshme të Shqipërisë. Ishte një qeveri e përbërë nga dhjetë anëtarë, të udhëhequr nga Ismail Qemali, deri në dorëheqjen e tij më 22 janar 1914. Asambleja krijoi Senatin (Pleqësinë) me rol këshillues për qeverinë, i përbërë nga 18 anëtarë të Asamblesë.
Ismail Qemali u emërua kryeministri i parë i Shqipërisë së pavarur. Në të njëjtën sesion të mbajtur më 4 dhjetor 1912, asambleja caktoi anëtarët e tjerë të qeverisë:
Sherbimet publike
parapamje|125x125px| Vula postare e Shqipërisë së pavarur, 16 qershor 1913. Një javë pasi u shpall Shqipëria e pavarur, Ministria e saj e parë e Postave dhe Telegrafëve u krijua me Lef Nosin si ministër të saj. Shqipëria e pavarur mori zyrat postare osmane dhe bëri përpjekje të konsiderueshme për ta bërë shërbimin postar shqiptar të identifikueshëm. Zyrat postare të Shqipërisë së pavarur përdorën vulat postare osmane deri në fund të prillit dhe fillimit të majit 1913, kur ato u zëvendësuan nga vulat postare të Shqipërisë me emrin e vendit në pjesën e sipërme të vulës dhe emrin e shtetit, Shqipëria (Shqipënia), në pjesën e poshtme. Më 5 maj 1913 u vunë në qarkullim pullat e para postare të Shqipërisë. Më 7 korrik 1913 Shqipëria i paraqiti një kërkesë zyrtare Unionit Postar Universal (UPU) për anëtarësim. Kërkesa u refuzua dhe Shqipëria do të bëhej anëtare e UPU vetëm në vitin 1922.
Që nga 28 Nëntori 1912 deri në 1926 qeveria shqiptare nuk preu asnjë monedhë. Transaksionet u kryen në monedha ari dhe argjendi të vendeve të tjera, ndërsa njësia zyrtare e llogarisë ishte franga e Unionit Monetar Latin.
Forcat e zbatimit të ligjit (xhandarmëria dhe Policia Shqiptare) të Shqipërisë së pavarur u krijuan më 13 janar 1913. Rreth 70 ish oficerë osmanë ishin angazhuar si oficerë të njësive të zbatimit të ligjit të Shqipërisë së pavarur. Drejtori i parë i Policisë Shqiptare ishte Halim Jakova-Gostivari, ndërsa komandantët e parë të xhandarmërisë ishin Alem Tragjasi, Hysni Toska, Sali Vranishti dhe Hajredin Hekali. Uniformat e Policisë Shqiptare ishin me ngjyrë gri dhe jeshile, dhe jakat ishin kuqezi.
Pasojat
majtas|parapamje|216x216px| Kufijtë e Principatës së Shqipërisë, të njohura nga Traktati i Bukureshtit. Traktatet e Londrës dhe Bukureshtit trajtuan rregullimet përfundimtare territoriale që dolën nga përfundimi i Luftërave Ballkanike. Pasi u nënshkrua traktati i Londrës, ambasadorët e gjashtë Fuqive të Mëdha vendosën të krijojnë një shtet të ri, Shqipërinë, si principatë trashëgimore.
Fuqitë e Mëdha refuzuan të njohin Qeverinë e Përkohshme të Shqipërisë dhe, në vend të kësaj, organizuan Komisionin Ndërkombëtar të Kontrollit (ICC) që të kujdeset për administrimin e principatës së sapokrijuar deri në ardhjen e monarkut të ri. Agjencia e parë e zbatimit të ligjit të principatës së re ishte Xhandarmëria Ndërkombëtare.
Traktati i Bukureshtit, i nënshkruar më 10 gusht 1913, themeloi Shqipërinë e njohur ndërkombëtarisht si një shtet të pavarur. Krijimi i shtetit shqiptar në 1913 pas Luftërave Ballkanike ishte rezultati i tyre i vetëm politik.
Një komplot i qeverisë xhonturke dhe i udhëhequr nga Bekir Fikri për të rikthyer kontrollin osman mbi Shqipërinë nëpërmjet instalimit të një oficeri osmano-shqiptar Ahmed Izet Pasha si monark u zbulua nga serbët dhe u raportua në ICC. Ismail Qemali mbështeti komplotin për ndihmë ushtarake kundër Serbisë dhe Greqisë. ICC lejoi oficerët e tyre holandezë që shërbenin si xhandarmëri shqiptare të shpallnin një gjendje të jashtëzakonshme dhe të ndalonin komplotin. Ata bastisën Vlorën në 7-8 janar 1914, duke zbuluar më shumë se 200 trupa osmane dhe arrestuan Fikrin. Gjatë gjykimit të Fikrit komploti doli dhe një gjykatë ushtarake e ICC nën kolonelin Willem de Veer e dënoi atë me vdekje dhe më vonë u kthye në burgim të përjetshëm, ndërsa Qemali dhe kabineti i tij dhanë dorëheqjen. Pasi Qemali u largua nga vendi, trazirat u përhapën në të gjithë Shqipërinë.
Pas një shfaqjeje pavarësie prej qeverisë së Qemalit, Fuqitë e Mëdha u zemëruan dhe Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit e detyroi Qemalin të tërhiqej dhe të largohej nga Shqipëria. parapamje|250x250px| [[Princ Vidi|Vidi, Princi i Shqipërisë dhe gruaja e tij Princesha Sofi e Shqipërisë duke mbërritur në Durrës, Shqipëri më 7 Mars 1914.]] Në vitin 1914, pas një marrjeje graduale të administratës së vendit, Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit përgatiti një draft të kushtetutës (Statuti Organik) me 216 nene. Ishte një bazë për krijimin e Asamblesë Kombëtare me fuqi legjislative në Shqipëri, e cila ishte projektuar si një monarki kushtetuese e trashëguar. Sipas kushtetutës, principata e re do të kishte, me pak përjashtime, të njëjtën organizatë administrative si gjatë autonomisë nën Perandorisë Osmane. Do të ndahej në shtatë rrethe administrative, secila prej të cilave do të zgjidhte tre përfaqësues për asamblenë kombëtare me votë të drejtpërdrejtë. Princi do të emëronte dhjetë përfaqësues dhe krerët e të tre feve (islam, ortodoks dhe katolik) do të ishin gjithashtu përfaqësues në asamblenë kombëtare, e cila do të kishte mandate katërvjeçare. Këshilli i Ministrave, me fuqi ekzekutive, do të emërohej nga princi. Pasi forma monarkike e qeverisjes u instalua nga Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit në 1914, sistemi politik i Shqipërisë u bë monarki.
Përkujtimet
parapamje|100 Vjet Shtet Shqiptar Qëkur Shqipëria u shpall e pavarur më 28 Nëntor 1912, çdo 28 Nëntor përkujtohet nga të gjithë Shqiptarët (kudo që jetojnë në botë) si Dita e Pavarësisë Shqiptare ose Dita e Flamurit. Në Republikën e Shqipërisë, dita festohet si festë zyrtare. Në Republikën e Kosovës, dita ka qenë një festë zyrtare publike që nga vendimi i vitit 2011 i kabinetit të kryeministrit Hashim Thaçi.
Lewis Binford
Lewis Roberts Binford (21 nëntor, 1931 – 11 prill, 2011) ishte arkeolog amerikan i njohur për punën e tij me ndikim në teorinë arkeologjike, etnoarkeologji dhe në Periudhën e Paleolitit. Ai është konsideruar gjerësisht si një ndër arkeologët me më shumë influenc në fund të shekullit të XX-të dhe gjithashtu është cilësuar si njeriu që ndryshoji rrënjësisht fushën e arkeologjisë me futjen e arkeologjisë processuale (ose "Arkeologjinë e Re") në vitet 1960. Por më pas idetë e Binford-it u vendosën në pikpyetje, kjo sidomos në vitet 1980 dhe 1990 kur u bën të dukëshme pikpamje e ndryshme që dolën si reagim i qasjeve procesualiste ose në mbështetje të kësaj paradigme. Vlerësimet e kohëve të fundit e kanë cilësur këtë qasje si të ndikuar më së shumti nga puna e studimeve në vitet 1940 dhe 50, se sa nga sugjerimet e dala nga kritikat e forta që Binfordi iu kishte bërë paraardhësve të tij.
Jeta personale
Binford është martuar gjashtë herë. Në martesën e parë ai u martu me Zhan Riley Tallin, me të cilin pati vetëm një vajzë, Martën. Binford kishte gjithashtu  një djalë, Klintonin, që vdiq në një aksident me makinë në vitin 1976. Ai përgjithsisht ka bashkëpunuar me gruan e tij të tretë, Sally Binford, e cili ishte gjithashtu një arkeologe, ata kanë qenë edhe bashkë redaktor të New Perspectives in Archaeology (1968). Pas martesa me Sallin përfundoi, Binford-i u martua me Mary Ann, një mësuese në shkollë fillore. Gruaja e tij e pestë ishte Nancy Medaris Stone e cila gjithashtu ishte arkeologe. Ndërsa martesën e fundit e pati me Qelibar Johnson, profesoresh dhe drejtuese e sociologjisë dhe antropologjisë në Truman State University, e cila kishte bashkpunuar me Binfordin në një studim gjatë kohës që ishte studente e Southern Methodist University.
Çmime dhe nderimet
Binford është zgjedhur antarë i Akademisë Kombëtare të Shkencave në vitin 2001. Në vitin 2008 ai mori nga Shoqëria Amerikane e Arkeologjsë Çmimin për Arritjet në Jetë dhe Doktor Nderi nga Leiden University. Gjithashtu për nder të tij një asteroidi iu vendos emëri "Binford".
Hasan Zvizdiq
Hasan-aga Zvizdiq (Sjenicë, 1892 - Adapazari, 1980) gjatë Luftës së Dytë Botërore ai ishte komandant i milicisë myslimane në Senicë (Sanxhak), dhe tregtar kryesor me bagëti në rajon, i cili është i varur nga blegtoria – për këtë arsye ndikimi i tij në Sanxhak ishte i madh.
Biografia
Hasan Zvizdiq ka lindur në vitin 1892 në Senicë. Është djali më i vjetër i Muhamed dhe Amina Zvizdiqit. Hasani ishte i detyruar të largohej nga vendlindja e tij (Gacko, B dhe H) dhe u shpërngul shumë shpesh për shkak të përndjekjes; edhe pse ai ndryshoi vendndodhjen, megjithatë përfundoi në kampin (Dahau, ku ai kaloi dy vjet). Familjen, duke përfshirë edhe vëllain e vogël Osmanin, ia vranë terroristët. Zvizdiq punoi dhe jetoi si një nga myslimanët më të pasur në Senicë. Ai u bë guvernatori i qytetit dhe shumë myslimanë lokal i armatosi dhe krijoi Milicinë popullore myslimane.
Në dhjetor 1941 Zvizdiq refuzoi të lejojë partizanët të marrin Sjenicën, sepse kishte frikë se forcat çetnike, gjermane dhe italiane do t’i sulmojnë partizanët në këtë qytet dhe gjithashtu të vrasin shumicën e popullsisë. Ai njoftoi partizanët se kishte rreth 5,000 forca  të Milicia vullnetare e Sanxhakut nën komandën e tij dhe se ata do të drejtohet kundër partizanëve dhe çetnikëve në qoftë se bëjnë përpjekje për marrjen e qytetit. Sipas historianit Zhivkoviq, Zvizdiq ishte në të vërtetë i shqetësuar se kontrata e tij joshëse për të furnizuar trupat italiane dhe gjermane me bagëti do të anulohej nëse partizanët pushtojnë qytetin.
Më 22 dhjetor të vitit 1941, forcat e milicisë myslimane nga Prijepolje - nën komandën e Hoxhë Paçarizit, mandej dhe nga Sjenica -nën komandën e Zvizdiqit, me sukses parandaluar sulmin e partizanëve të cilët u përpoqën ta marrin Senicën. Një grup nga Tutini arriti t’i mbështes nën komandën e Xhemail Konicanin, iu erdhën në përkrahje, të cilët u janë bashkuar ftesës së Zvizdiqit. Me fillim e veprimit të Milicisë Myslimane, me të cilën komandonte Hasan Zvizdiq, në shkurt të viti 1942, së bashku me Milicinë Myslimane nga Prijedori, Brodareva dhe Komorani, në bashkëpunim me çetnikët të cilët i komandonte Pavle Gjurishiq, mandej edhe me forcat italiane u planifikua sulmi mbi partizanët të cilët ishin tërhequr në Sanxhak pas humbjes në Uzhicë. Kur Hoxhë Paçarizi kuptoi se partizanët kishin arritur t’i mundin çetnikët, u përmbajt t’i sulmoj partizanët dhe vendosi t’i zhvendos forcat e tij në Senicë për t’i ndihmuar Zvizdiqit nëse partizanët do të vendosin ta sulmojnë përsëri.
Hasan Zvizdiq, në fund të viti 1941, komandoi me sukses luftën mbrojtëse të Senicës të sulumuar nga partizanët dhe çetnikët. . Ndërsa më vonë ishte pjesmarrës i Kuvendit të Lidhjes së Dytë të Prizrenit, si përfaqësues nga Sjenic, ku edhe shtroi kërkesën për bashkimin e kësaj krahine me shtetin shqiptar.
Pas luftës, Zvizdiq emigroi nga Jugosllavia për të shmangur kapjes dhe ekzekutimit nga partizanët. Ai vdiq në vitin 1980 në Adapazari (Turqi).
Në vitin 2012, pran shtëpisë ku jetoi Zvizdiqi u zbulua pllaka përkujtimore.
Anıtkabir
Vendi është gjithashtu vendi i pushimit përfundimtar të Ismet Inony, Presidenti i dytë i Turqisë, i cili u varros atje pasi vdiq më 1973. Varri i tij gjendet përballë mauzoleut të Ataturkut, në anën e kundërt të Terrenit Ceremonial.
Mauzoleu ishte përshkruar në kartëmonedha të ndryshme turke gjatë viteve 1966-1987 dhe 1997-2009 dhe u përfshi në dhomën turke të inxhinierëve civilë listën e pesëdhjetë bëmave të inxhinierisë civile në Turqi, një listë e projekteve të mrekullueshme inxhinierike të realizuara në 50-të vitet e para të dhomës.
Ndërtimi
parapamje| Artikulli i Paul Bonatz për projektin Anıtkabir, duke përfshirë paraqitjen dhe planin e vendit majtas|parapamje| Anitkabir Zona e zgjedhur për Anıtkabir njihej si Rasattepe (Kodra e Vëzhgimit), e cila, në kohën e konkursit arkitektonik për Anıtkabir, ishte një vendndodhje qendrore në Ankara dhe mund të shihej nga të gjitha pjesët e qytetit. Gërmimet arkeologjike zbuluan objekte që i përkisnin civilizimit frigjian, të cilat u gërmuan me kujdes dhe u shfaqën në Muzeun e Qytetërimeve Anadolliane, gjithashtu në Ankara.
Ndërtimi i Anıtkabir, i cili zgjati nëntë vjet dhe përshkoi katër faza, filloi më 9 tetor 1944 me ceremoninë e hedhjes së gurit të themelit. parapamje| Një pamje nga oborri ceremonial.
Rishikimi i planeve origjinale
Projekti Anıtkabir fillimisht kishte një tavan të harkuar mbi mauzoleun të bartur nga kolonat rrethuese. Më 4 dhjetor 1951, Qeveria pyeti arkitektët për mundësinë e shkurtimit të kohës së ndërtimit duke ulur 28 metra tavanin e lartë të Sallës së Nderit. Pas studimit të temës, arkitektët arritën në përfundimin se ishte e mundur të mbulohej tavani me një pllakë betoni të armuar në vend të një kasaforte prej guri. Ky ndryshim uli peshën e tavanit dhe gjithashtu eliminoi rreziqe të caktuara ndërtimore.
Relieve sipërfaqësore dhe gurë
Të gjithë gurët dhe mermeret u sollën nga pjesë të ndryshme të Turqisë. Travertina poroze e përpunuar me lehtësi përdoret në veshjen e jashtme të sipërfaqeve të betonit dhe mermeri përdoret për sipërfaqet e brendshme të Sallës së Nderit.
Travertina e bardhë e përdorur për grupet e skulpturave, figurat e luanëve dhe kolonat e mauzoleve u sollën nga Kajseriu dhe travertina e përdorur brenda kullave u soll nga Polatlı dhe Malıköy. Travertina kuq e zi e përdorur për shtrimin e tokës ceremoniale dhe dyshemetë e kullave vinte nga Kayseri. Travertina e verdhë e sjellë nga Çankırı u përdor për ndërtimin e Ndihmave të Fitores, mureve të jashtme të Sallës së Nderit dhe kolonave rrethuese të tokës ceremoniale. Mermeri me ngjyrë të kuqe, të zezë dhe me krem, që u përdor në dyshemenë e Sallës së Nderit u sollën nga Hatay, Adana dhe akanakkale, dhe për muret e brendshme, u përdor mermeri me formë tigri nga Afyon dhe mermer jeshil nga Bilecik. Sarkofagu, një gur varri monolit me peshë 40 tonë, u soll nga Adana dhe mermeri i bardhë që mbulonte anët e sarkofagut ishte gjithashtu nga Afyon.
Plani urbanistik
Ka katër pjesë kryesore për në Anikabir: Rruga e Luanëve, Plaza Ceremonial, Salla e Nderit (vendndodhja e varrit të Ataturkut) dhe Parku i Paqes që rrethon monumentin.
Rruga e Luanëve
Afrimi i monumentit është një kalim prej 262 m për këmbësorë që është rreshtuar nga të dy anët nga dymbëdhjetë palë luanë të gdhendur në një stil si gjetjet arkeologjike të Hitejve. Luanët përfaqësojnë 24 Fiset Turke Oghuz dhe tregohen të ulur për të përfaqësuar njëkohësisht fuqinë dhe paqen. Një boshllëk prej pesë centimetrash ndan gurët e shtrimit në Rrugën e Luanëve për të siguruar që vizitorët të marrin kohën e tyre dhe të vëzhgojnë sjellje respektuese gjatë rrugës për në varrin e Ataturkut.
Plaza ceremoniale
Plaza Ceremonial ndodhet në fund të Rrugës së Luanit. Zona është 129 m e gjatë dhe 84 m e gjerë dhe ishte krijuar për të akomoduar 15,000 njerëz. Dyshemeja është zbukuruar me 373 modele tepihësh dhe kilim (qilim turk), dhe është bërë nga travertina në ngjyra të ndryshme.
Salla e Nderit
parapamje| [[Sarkofag|Sarkofagu simbolik i varrit të Ataturkut brenda Sallës së Nderit. ]] parapamje| [[Rusia|Presidenti rus Dmitry Medvedev duke vendosur një kurorë në sarkofagun e varrit të Ataturkut brenda Sallën së Nderit. ]] parapamje| Roje në Anıtkabir Salla e Nderit është simboli ikonik i Anıtkabir dhe vendndodhja e varrit të Ataturkut. Struktura është 41.65 x në plan dhe ngrihet në një lartësi prej 17 m, me vetë kolonat që janë 14.4 m.
Varri i Ataturkut ndodhet pikërisht nën sarkofagun simbolik prej 40 tonësh në katin e parë të Sallës së Nderit, dhe trupi i Ataturkut është varrosur nën këtë në një dhomë të veçantë varri në nivelin e bodrumit. Dhoma ka një plan tetëkëndësh në stilet arkitekturore Seljuk dhe Osmane, dhe tavani i tij piramidal është i veshur me mozaikë ari.
Parku i Paqes
Parku që rrethon monumentin quhet "Parku i Paqes" për nder të shprehjes së famshme të Atatürk "Paqja në shtëpi, paqe në botë". Ai përmban rreth 50,000 pemë dekorative, lule dhe shkurre në 104 lloje, dhuruar nga rreth 25 vende.
Kullat, statujat dhe muzetë
Brenda faqes Anıtkabir ka dhjetë kulla të vendosura në një rregullim simetrik. Këto simbolizojnë idealet që ndikuan në kombin turk dhe krijimin e Republikës së Turqisë. Kullat janë të ngjashme për sa i përket planifikimit dhe strukturës: ato janë drejtkëndëshe, afër një sheshi, me çati piramidale. Shigjetat prej bronzi vendosen në majë të çatisë, si në tendat tradicionale të nomadës turke. Brenda kullave, zbukurimet gjeometrike të frymëzuara nga modelet dhe motivet tradicionale të qilimave turq (kilim) mund të gjenden në tavanet e kullave në teknikën e afreskut. Ka edhe mbishkrime me citate nga Ataturku që korrespondojnë me temën e asaj kulle.
Kulla e Pavarësisë
Relievi brenda Kullës së Pavarësisë tregon një djalë të ri duke qëndruar drejt dhe duke mbajtur një shpatë me të dy duart, ndërsa një shqiponjë po ngjitet në një shkëmb pranë tij. Shqiponja përfaqësonte fuqinë dhe pavarësinë në mitologji dhe në artin selxhuk, dhe i riu me shpatë përfaqëson kombin turk që mbron pavarësinë e tij.
Grupi i statujave femra
Përpara Kullës së Pavarësisë, ka një grup statujash prej tri grave me veshje kombëtare turke. Dy gratë në anët po mbajnë një kurorë të madhe që arrin në tokë. Kjo kurorë, e përbërë nga leshterikë, paraqet vendin e bollshëm. Gruaja në të majtë me një filxhan në dorën e saj të shtrirë po kërkon dhembshurinë e Zotit. Gruaja në mes, duke e mbuluar fytyrën me dorë, po qan. Ky grup përfaqëson krenarinë e grave turke, dhe solemnitetin dhe vendosmërinë e tyre madje në pikëllim dhe vështirësi.
Kulla e Mehmetçikut
Kulla e Mehmetçikut ndodhet në të djathtën e fundit të Rrugës së Luanit. Relievi në fasadën e jashtme përshkruan një mehmetçik (ushtar turk) duke lënë shtëpinë për në front. Në këtë përbërje, një nënë e trishtuar, por krenare që mban dorën mbi supin e djalit të saj, e dërgon atë në luftë për vendin. Ekziston një librari dhe një dyqan dhuratash në këtë kullë për vizitorët e interesuar për të blerë artikuj në lidhje me Anıtkabir dhe Atatürk.
Kulla e Fitores
Datat e tri fitoreve më të rëndësishme të kombit dhe fjalët e Ataturkut për këto fitore janë mbishkruar në muret e kësaj kulle. Brenda kullës, ekspozohet karroca e armës, e cila mbante arkivolin e Atatürk nga Pallati Dolmabahçe në Sarayburnu dhe i dorëzoi Marinës më 19 nëntor 1938.
Kulla e Paqes
Një përbërje relievi që shpreh parimin e Ataturkut për Paqja në shtëpi, paqe në botë është e mbishkruar brenda mureve të kullës. Në këtë reliev, fshatarët dhe një figurë ushtarake që i mbron ata duke mbajtur shpatën e tij përshkruhen. Ky ushtar simbolizon Ushtrinë Turke, mbajtësin e fortë dhe të vërtetë të paqes, duke i lejuar njerëzit të jetojnë jetën e tyre të përditshme në paqe të siguruar nga Ushtria Turke.
Kulla e 23 Prillit
Makina Cadillac Seria 80 e Ataturkut e vitit 1936, e përdorur mes viteve 1936 dhe 1938, është në ekspozitë në këtë kullë.
Kulla e Reformave
Kjo kullë është shtrirja e muzeut dhe rrobat e Atatürk janë ekspozuar këtu. Relievi brenda murit të kullës tregon një dorë të dobët që mban pishtarin gati të shuhet, duke simbolizuar rënien e Perandorisë Osmane. Një tjetër dorë e fortë që ngre një pishtar rrezatues drejt qiellit simbolizon reformat me të cilat Republika e re Turke dhe Atatürk ngritën Kombin Turk në nivelin e qytetërimit bashkëkohor.
Kulla Misak-ı Millî (Pakti Kombëtar)
Kulla është në hyrje të muzeut (shih më poshtë) dhe relievi brenda kësaj kullë simbolizon detyrimin në bashkësi. Relievi tregon katër duar të bashkuara me një shpatë. Kjo përbërje simbolizon betimin e përbashkët të kombit për të shpëtuar vendin turk.
Muzeu Anıtkabir i Ataturkut
Muzeu Anıtkabir i Ataturkut u hap më 21 qershor 1960. Artikujt personalë të Ataturkut, veshjet e tij dhe disa nga dhuratat e paraqitura të tij janë në ekspozitë në këtë muze. Medaljet, dekorimet dhe disa sende personale të Ataturkut dhuruar në muze nga fëmijët e tij të birësuar janë ekspozuar edhe në muze.
Karakteristikat arkitekturale
Periudha e arkitekturës turke midis viteve 1940 dhe 1950 është klasifikuar nga historianët e arkitekturës si Lëvizja e Dytë Kombëtare e Arkitekturës. Kjo periudhë karakterizohet më së shumti nga ndërtesa monumentale, simetrike, të veshura me rrasa, me theks të madh dhënë detajeve dhe mjeshtërisë në ndërtim. Anıtkabir përmban të njëjtat karakteristika të kësaj periudhe, dhe konsiderohet nga shumë si monumenti i fundit i epokës. Për më tepër, Anıtkabir përmban karakteristika arkitekturore dhe zbukuruese të selxhukëve dhe osmanëve. Për shembull, qepalla e kullave dhe Salla e Nderit janë të gjitha zbukurimet e stilit të selxhukëve.
Vizitorët
parapamje| Një pamje ballore e Anıtkabir. majtas|parapamje| Një pamje e Anıtkabir. Më 10 nëntor 2007, 69 vjetori i vdekjes së Atatürk, 546.620 njerëz, nga të cilët 2.420 ishin të huaj, vizituan Anıtkabir, duke vendosur një rekord të lartë për vizitorët e përditshëm. Në 11 muajt e parë të vitit 2007, Anıtkabir mori më shumë se 11 milionë vizitorë, duke tejkaluar numrin e përgjithshëm të vizitorëve për çdo vit të mëparshëm. Në vitin 2006, gjithsej 8,150,000 njerëz dhe në 2005, gjithsej 3,800,000 njerëz vizituan Anıtkabir.
Më 10 nëntor 2013, 1.089.615 njerëz vizituan Anıtkabir që është rekordi i ri i të gjitha kohërave. Më 29 tetor 2013 që është përvjetori i themelimit të Republikës së Turqisë, 438,451 njerëz vizituan Anıtkabir. Më 10 nëntor 2012, numri i regjistruar i vizitorëve u njoftua si 413,568 njerëz.
Shirat flasin
Shirat flasin poezi, me autor Muhamed Kërveshi, red. Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1997 nga "Rilindja" Libri ka 129 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Gjeometria e syrit
Gjeometria e syrit libër me autor Gani Xhafolli, red. Rrahman Dedaj. Botuar në Prishtinë në vitin 1998 nga "Rilindja". Libri ka 117 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Aroma
Aroma shkaktohet nga një ose më shumë komponime kimike të avulluara që në përgjithësi gjenden në përqendrime të ulëta që njerëzit dhe shumë kafshë mund t'i perceptojnë nëpërmjet shqisës së tyre të nuhatjes. Një aromë quhet gjithashtu një " erë " e cila mund t'i referohet ose një erë të këndshme ose të pakëndshme.
Ndërsa "aroma" dhe "era" mund t'i referohen aromave të këndshme dhe të pakëndshme, termat "aroma" dhe "aromë" zakonisht rezervohen për aromat me erë të këndshme dhe përdoren shpesh në industrinë ushqimore dhe kozmetike për të përshkruar. aroma lulesh ose për t'iu referuar parfumeve.
Vështrim
Perceptimi i aromave ose ndjenja e nuhatjes ndërmjetësohet nga nervi i nuhatjes. Qelizat e receptorit të nuhatjes (OR) janë neurone të pranishëm në epitelin e nuhatjes, i cili është një copë e vogël indi në pjesën e pasme të zgavrës së hundës. Ka miliona neurone të receptorit të nuhatjes që veprojnë si qeliza sinjalizuese shqisore. Çdo neuron ka cilia në kontakt të drejtpërdrejtë me ajrin. Molekulat me erë lidhen me proteinat e receptorit që shtrihen nga cilia dhe veprojnë si një stimul kimik, duke inicuar sinjale elektrike që udhëtojnë përgjatë aksoneve të nervit të nuhatjes në tru.
Kur një sinjal elektrik arrin një prag, neuroni ndizet, i cili dërgon një sinjal që udhëton përgjatë aksonit në llambën e nuhatjes, një pjesë e sistemit limbik të trurit. Interpretimi i aromës fillon aty, duke e lidhur erën me përvojat e kaluara dhe në lidhje me substancën(at) e thithur. Llamba e nuhatjes vepron si një stacion rele që lidh hundën me korteksin e nuhatjes në tru. Informacioni i nuhatjes përpunohet më tej dhe përcillet në sistemin nervor qendror (CNS), i cili kontrollon emocionet dhe sjelljen, si dhe proceset bazë të të menduarit.
Ndjesia e aromës zakonisht varet nga përqendrimi (numri i molekulave) në dispozicion të receptorëve të nuhatjes. Një erë aromatike e vetme zakonisht njihet nga shumë receptorë. Aromatizues të ndryshëm njihen nga kombinimet e receptorëve. Modelet e sinjaleve të neuroneve ndihmojnë në identifikimin e erës. Sistemi i nuhatjes nuk interpreton një përbërje të vetme, por përkundrazi të gjithë përzierjen me erë. Kjo nuk korrespondon me përqendrimin ose intensitetin e ndonjë përbërësi të vetëm.
Shumica e aromave përbëhen nga komponime organike, megjithëse disa përbërës të thjeshtë që nuk përmbajnë karbon, të tilla si sulfidi i hidrogjenit dhe amoniaku, janë gjithashtu aromatizues. Perceptimi i një efekti erë është një proces me dy hapa. Së pari, është pjesa fiziologjike. Ky është zbulimi i stimujve nga receptorët në hundë. Stimujt njihen nga rajoni i trurit të njeriut i cili trajton nuhatjen. Për shkak të kësaj, një matje objektive dhe analitike e erës është e pamundur. Ndërsa ndjenjat e erës janë perceptime personale, reagimet individuale zakonisht lidhen. Ato lidhen me gjëra të tilla si gjinia, mosha, gjendja shëndetësore dhe historia personale.
Hernia
Faktorët e rrezikut për zhvillimin e një hernie përfshijnë ndër të tjerash: duhanpirjen, sëmundjen pulmonare obstruktive kronike, obezitetin, shtatzëninë, dializën peritoneale, sëmundjen e kolagjenit vaskular dhe apendektominë e mëparshme të hapur. Herniet janë pjesërisht gjenetike dhe shfaqen më shpesh në familje të caktuara. Është e paqartë nëse herniet e ijëve lidhen me ngritjen e peshave. Herniet shpesh mund të diagnostikohen në bazë të shenjave dhe simptomave. Me raste, imazheria mjekësore përdoret për të konfirmuar diagnozën ose për të përjashtuar shkaqe të tjera të mundshme. Diagnoza e hernieve hiatale bëhet shpesh me endoskopi.
Rreth 27% e meshkujve dhe 3% e femrave zhvillojnë një hernie në ijë në një moment të caktuar të jetës së tyre. Herniet inguinale, femorale dhe abdominale ishin të pranishme në 18.5 milionë individë dhe rezultuan në 59,800 vdekje në vitin 2015. Herniet e ijëve ndodhin më shpesh para moshës 1 vjeçare dhe pas moshës 50 vjeçare. Nuk dihet se sa shpesh shfaqen herniet hiatale, me përllogaritje në Amerikën e Veriut që variojnë nga 10% në 80%. Përshkrimi i parë i njohur i një hernie daton të paktën në vitin 1550 para Krishtit, në Papirusin Ebers nga Egjipti.
Beteja e Verdunit
Beteja e Verdunit u luftua nga data 21 shkurt deri më 18 dhjetor 1916 në Frontin Perëndimor në Francë. Beteja ishte më e gjata e Luftës së Parë Botërore dhe u zhvillua në kodrat në veri të Verdun-sur-Meuse. Ushtria e 5-të gjermane sulmoi mbrojtjen e Rajonit të Fortifikuar të Verdunit (RFV, Région Fortifiée de Verdun ) dhe ato të Ushtrisë së Dytë Franceze në bregun e djathtë (lindor) të Meuse. Duke përdorur përvojën e Betejës së Dytë të Shampanjës të vitit 1915, gjermanët planifikuan të kapnin Lartësitë Meuzë, një pozicion i shkëlqyer mbrojtës, me vëzhgim të mirë për zjarrin e artilerisë në Verdun. Gjermanët shpresonin se francezët do të angazhonin rezervën e tyre strategjike për të rimarrë pozicionin dhe për të pësuar humbje katastrofike, me më pak kosto për këmbësorinë gjermane.
Moti i keq vonoi fillimin e sulmit deri më 21 shkurt, por gjermanët pushtuan Fort Douaumont në tre ditët e para të betejës. Përparimi më pas u ngadalësua për disa ditë, pavarësisht se shkaktoi shumë viktima franceze. Deri më 6 mars, 20 e gjysmë divizione franceze ishin në Rajonin e Fortifikuar të Verdunit dhe ishte organizuar një mbrojtje më e gjerë në thellësi. Philippe Pétain urdhëroi që të mos kishte tërheqje dhe që sulmet gjermane të kundërsulmoheshin, pavarësisht se kjo ekspozoi këmbësorinë franceze ndaj artilerisë gjermane. Më 29 mars, armët franceze në bregun perëndimor kishin filluar një bombardim të vazhdueshëm të gjermanëve në bregun lindor, duke shkaktuar shumë viktima këmbësorie. Ofensiva gjermane u shtri në bregun perëndimor të Meuzës për të fituar vëzhgimin dhe eliminimin e gjuajtjes së artilerisë franceze mbi lumë, por sulmet nuk arritën objektivat e tyre.