cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clint Dempsey
Rikthimi te Seattle Sounders FC
Pasi nuk u bë asnjë lajmërim nga Fulham, Dempsey ishte pjesë e skuadrës që do të ndesheshe kundër Sporting Kansas City në ndeshjen hapëse të sezonit më 10 mars 2014. Dempsey u rikthye në formë, duke shënuar një hat-trick në barazimin spektakolar 4–4 kundër Portland Timbers më 5 prill 2014. Ai më pas shënoi dy Gola në ndeshjen tjetër kundër FC Dallas ku Seattle Sounders mori një fitore 3–2. Dempsey shënoi edhe dy Gola të tjerë në fitoren 4–1 kundër Colorado Rapids duke arritur në kuotën e tetë Golave në pesë ndeshjet e para të sezonit 2014.
Karriera ndërkombëtare
thumb|djathtas|Dempsey duke u stërvitur me [[Kombëtarja amerikane e futbollit|kombëtaren amerikane në prill 2006]] Dempsey luajti për herë të parë me kombëtaren amerikane në FIFA Kupën e Botës për të rinjë 2003 që u mbajt në Emiratet e Bashkuara Arabe. Ai u aktivizua për herë të parë me kombëtaren e të rriturve më 17 nëntor 2004 në ndeshjen kundër Xhamajkës. Dempsey vendosej shpesh si sulmues për shkak të golave që shënonte dhe aftësinë e tij në gjuajtjet me kokë, por roli i tij i preferuar ishte në një pozicion jashtë sulmit. Ai fitoi çmimin më të madh individual në futbollin amerikan kur ai u emërua Honda Lojtari i Vitit për vitin 2006, duke mposhtur shokët e Fulham Kasey Keller dhe Brian McBride në një sondazhi nga lexuesit sportiv. Dempsey mori 237 pikë më një votim nga 207 analistë sportivë për të marrë çmimin.
Në ndeshjen hapëse të Shteteve të Bashkuara në kualifikueset e Kupës së Botës 2010, Dempsey shënoi golin më të shpejtë të kombëtares amerikane në historinë e tyre të ndeshjeve kualifikuese të Kupës së Botës, duke realizuar pas vetëm 53 sekondash në fitoren rekord 8–0 kundër Barbadosit. Pas kësaj, Dempsey pati një rënje të formës së tij gjë që vendosi në dyshim vendin e titullarit në formacion. Megjithatë, ai u rikthye në formën e tij më të mirë në Kupën e Konfederatave 2009. Në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve kundër Egjiptit, Dempsey shënoi një gol të bukur me kokë pas krosimit të Jonathan Spector duke kontribuar në fitoren 3–0. Kjo, kombinuar me fitoren e Brazilit 3–0 kundër Italisë në ndeshjen tjetër të grupit, i lejoi Shtetet e Bashkuara kalimin në gjysmë–finale. Në ndeshjen gjysëm–finale kundër Spanjës, Dempsey shënoi golin e dytë për skuadrën e tij duke e çuar Shtetet e Bashkuara në finale pas fitores 2–0. Ai u emërua lojtari i ndeshjes pas performancës së tij. Dempsey shënoi për herë të tretë në Kupën e Konfederatave, këtë herë në finale kundër Brazilit, ai shënoi pas një krosi të Spector në zonë në minutën e 10, megjithatë kombëtarja amerikane nuk ishte në gjëndje të ruante rezultatin 2–0 dhe në fund humbi finalen me rezultatin 3–2. Pas humbjes, ai u nderua me Topin e Bronztë si lojtari i tretë më i mirë i turnamentit. Ai e mbylli fazën kualifikuese të Kupës së Botës 2010 duke qënë golashënuesi i dytë sëbashku me Landon Donovan mbrapa Jozy Altidore me 5 Gola në 13 ndeshje.
thumb|majtas|Dempsey duke luajtur për Shtetet e Bashkuara në vitin 2011. Më 12 qershor 2010, Dempsey u bë amerikani i dytë (pas Brian McBride) që shënon në më shumë se 1 edicion të Kupës së Botës pasi ai shënoi Golin e barazimit kundër Anglisë në ndeshjen e parë të amerikanëve në Kupën e Botës 2010 pasi portieri i Anglisë Robert Green bëri një gabim shumë të rëndë. Dempseyt më pas i'u anullua një Gol në ndeshjen e fundit të grupit kundër Algjerisë e cila ishte shumë e dyshimtë. Sipas gjygjtarit, Dempsey ishte në pozicion jashtë loje, por përseritjet treguan se ai ishte në pozicion të rregullt. Pavarësisht këtij gabimi, kombëtarja amerikane fitoi ndeshjen me rezultatin 1–0 pas Golit të vonshëm të Landon Donovan i cili shënoi në minutën e 93.
Në 2011 Gold Cup, Dempsey ishte një lojtar kyç i cili ndihmoi Shtetet e Bashkuara për të arritur në finale. Në fazën e grupeve, ai shënoi një Gol në fitoren 2–0 kundër Kanadasë, dhe në çerek–finale, ai shënoi një tjetër Gol në fitoren 2–0 kundër Xhamajkës. Në gjysmë–finale kundër Panamasë e cila në fazën e grupeve kishte bërë të pamundurën pasi kishte mundur 2–1 Shtetet e Bashkuara, Dempsey shënoi Golin e vetëm duke çuar amerikanët në finale. Goli erdhi pas një prektje të lehtë të Dempsey i cili mori një pasim nga Donovan.
Më 29 shkurt 2012, Dempsey shënoi Golin e vetëm në fitoren 1–0 kundër katër herë kampionëve të botës Italisë në një ndeshje miqësore që u luajt në Xhenova. Jozy Altidore ishte assistuesi i Golit, duke ndihmuar Shtetet e Bashkuara të marrin fitoren e parë kundër Italisë në 11 ndeshje të luajtura që nga viti 1934.
Dempsey theu rekodin e tij për Golin më të shpejtë pasi shënoi pas 39 sekondave në humbjen 2–1 kundër Xhamajkës në Kingston. Gjatë një ndeshje kualifikuese kundër Guatemalës më 16 tetor 2012, Dempsey shënoi Golin e 29 dhe 30 ndërkombëtarë, duke barazuar Brian McBride në vendin e tretë në renditjen e golashënuesve më të mirë të kombëtares amerikane. Këto Gola ndihmua Shtetet e Bashkuara për të avancuar në fazën finale kualifikuese për Kupës e Botës 2014.
Më 2 qershor 2013, Dempsey shënoi dy Gola në fitoren 4–3 kundër Gjermanisë. Këto ishin Golat e tij të 34 dhe 35 ndërkombëtare duke bërëqë ai të kalojë Eric Wynalda dhe për t'u bërë golashënuesi i dytë më i mirë i të gjitha kohërave i kombëtares amerikane.
Në 2014, Dempsey u emërua si kapiten në listën e 23 lojtarëve të thirrur për të luajtur në Kupën e Botës 2014. Më 16 qershor 2014, Dempsey shënoi pas 29 sekondash në ndeshjen e parë të Grupit G kundër Ganës ku Shtetet e Bashkuara fituan 2–1. Ky ishte Goli më i shpejtë i kombëtares amerikane i shënuar në një Kupë Bote, Goli i pestë në historinë e Kupës së Botës. Me këtë Gol, Dempsey u bë gjithashtu amerikani i parë që shënon në 3 Kupa Bote rresht. Në ndeshjen e dytë kundër Portugalisë, Dempsey shënoi në minutën e 81 duke i dhënë Shteteve të Bashkuara avantazhin e përkohshëm 2–1 përpara se Valera të barazonte rezultatin në minutën e 95. Në ndeshjen e tretë, Dempsey luajti 90 minuta në humbjen minimale 1–0 kundër Gjermanisë, megjithatë Shtetet e Bashkuara kaluan grupin me 4 pikë në vendin e dytë.
Stili i lojës
Dempsey është një mesfushor me dhunti të shuma i cili që luan me këmbën e djathtë. Ai zakonisht në qëndër dhe në të majtë të mesfushës te Fulham, dhe në të majtë në mesfushën e Shteteve të Bashkuara. Dempsey ishte i aftë të shënonte gola nga distanca, por mesatarja e tij e shënimit ishte më e lartë kur aktivizoheshe në pozicione më të avancuara në fushë. Golat e tij kundër Egjiptit dhe Spanjës në Kupën e Konfederatave 2009 e treguan këtë kur ai u vendos të luante si sulmues nga trajneri Bob Bradley.
I njohur për rezistencën dhe elasticitetin e tij, në vitin 2004 Dempsey luajti dy ndeshje me New England Revolution me nofull të thyer përpara se trajneri i skuadrës t'a diagnostikonte atë, dhe pas rikthimit, ai ka luajtur një ndeshjen nën dhimbjen e kyçit të ndrydhur të këmbës. Pavarësisht se luan në pozicione anësor, Dempsey ka aftësi të shënojë gola nga distanca dhe gola në rreze të ngushtë, gjithashtu ai është ekspert në gjuajtjet me kokë.
Teknika e tij në mesfushë është e konbinuar me kontrollin e topit dhe aftësitë e tij tribluese që çon shpesh lojtarët kundërshtarë që të shkaktojnë ndërhyrje të gabuara mbi të, dhe Dempsey ka fituar reputacionin si një lojtar që luan në mënyrë agresive. Këtë gjë ai e ka treguar në vitin 2006 kur u pezullua për dy javë nga New England Revolution për shkak të një grindje me grusha me shokun e tij të skuadrës Joe Franchino gjatë një ndeshje stërvitore, duke çuar MLS-në që ta pezullonte për dy javë për sjellje të dhunshme ndaj kundërshtarëve, duke përfshirë një goditje me bërryll kundër shokut të tij të kombëtares Jimmy Conrad. Në një incident të ngjashëm me Fulham në vitin 2007, Dempsey theu mollzën e mbrojtësit anglez John Terry gjatë një ndeshje kundër Chelseas, por megjithatë ai nuk u penalizua. Një tjetër incident i ngjashëm ndodhi në dhjetor 2011, në ndeshjen kundër Manchester United, me Dempsey i cili dëmtoi kokë e mbrojtësit Phil Jones duke shkaktuar idenë e një tjetër mollze të thyer. Gjygjtari nuk mori asnjë vendim.
Jeta personale
Dempsey është i martuar me Bethany Keegan Dempsey. Ata kanë tre fëmijë, dy vajza, Elyse dhe Sophia dhe një dal me emrin Jackson. Në kohën e tij të lirë ai praktikon peshkimin.
Dempsey është katolik. Ai ka folur për këtë gjë duke thënë: Unë luaj me më të mirën e aftësive të mija dhe jam mirnjohës për mundësitë e shumta dhe suksesin e mrekullueshëm që Zoti më ka dhënë. Mes të gjitha, unë dua të bëj gjëra të drejta, jo gabime, dhe dua të jetojnë një jetë që i pëlqen atij".
Muzika
Një nga pasionet e tjera të Dempsey përveç futbollit është muzika hip hop. Duke përdorur pseudonimin "Deuce", ai, sëbashku me shokët e Teksasit reperët XO kanë marrë pjesë në këngën "Don't Tread" në një fushatë reklamuese futbollistike të Nike për Kupën e Botës 2006 me qëllim që të shfaqë rrënjët e punës së klasës së sportit dhe skuadrës së Shteteve të Bashkuara përpara Kupës së Botës. Muzika e këngës i është dedikuar motrës së tij Jennifer, e cila, në moshën 16 vjeçare, vdiq nga një sëmundje fatale në tru. Me kërkesë të Dempsey, video përfundon me të që i vendos një lule në varrin e saj.
Klubet
Burimi:
Kombëtarja
Redaktuar më 22 qershor 2014
Sfera (film)
Sfera (Sphere) është një film i vitit 1998 i drejtuar nga Barry Levinson, përshtatje kinematografike e librit Sfera të Michael Crichton. Në fillim të filmit, në rolin e pilotit të helikopterit që shoqëron shkencëtarët në bazën ushtarake, shfaqet këngëtari Huey Lewis.
Ngjarjet në film
Doktor Norman Goodman është një psikolog që thërritet nga autoritetet vetëm kur ndodh ndonjë gjë me rëndësi të madhe, për të ofruar mbështetjen psikologjike për të mbijetuarit. Kur thirret në sekret të madh në mes të oqeanit Paqësor nga zyrtari misterioz Barnes, zbulon se emri i tij është nxjerr nga një raport i vjetër, i realizuar nga qeveria e SHBA-ve, që duhej përdorur në rast kontakti me një qytetërim jashtëtokësor. Në raport citohen edhe tre shkencëtarë : biologjia Beth Halperin, me të cilën Normani ha pasur një marrëdhënie të shkurtët vite më parë, matematikani Harry Adams dhe astrofizikani Ted Fielding, të gjithë të thirrur për të marrë pjesë në ekspeditë.
Në fund të abiseve është gjendur një anije kozmike me prejardhje të paditur, dhe detyra e shkuadrës është ajo e inspeksionimit dhe e vendosjes së kontaktit me format e jetës aliene (të huaja). Në realitet anija shfaqet e shkretë, bosh, por ka një teknologji të avancuar dhe nga ditari i bordit shkencëtarët zbulojnë se anija ka origjinë amerikane me prejardhje nga një e ardhme e papërcaktuar dhe që gjenet në fundin e oqeaniit prej rreth treqind vitesh. Në nëndarjen e bagazheve gjejnë një sferë misterioze me diametër prej rreth dhjetë metrash.
Ndërsa janë të bllokuar në stacionin nëndetës, për shkak të një stuhie në sipërfaqe, njëri pas tjetrit anëtarët e skuadrës fillojnë të vdesin në incidente të çuditshme, ndërsa kërkojnë shpjegime duke “folur” nëpërmjet një kompjuteri me një entitet me sjellje fëmijënore, që mendojnë se komunikon nga brendësia e sferës. Entiteti quhet Jerry (Xheri). Jerry duket se argëtohet duke ndërsyer kundër shkencëtarëve dhe ushtarakëve krijesa detare pa një qëllim të caktuar.
Pas shumë orësh, Norman-i, Harry dhe Beth-i, tanimë të mbijetuarit e vetëm, kuptojnë se ngjarjet që po ndodhin nuk shkaktohen nga Jerry: në realitet janë ata vetë që po i bëjnë keq vetes, duke materializuar mendimet dhe frikërat e tyre, edhe gjatë gjumit. Të gjithë kanë hyrë brenda sferës që duket se i jep mendjes njerëzore fuqi të veçanta. Pasi kanë dalë nga sfera, i kanë përdorur në mënyrë të pavullnetshme fuqitë e fituara për tu (vet)vrarë. E njëjta gjë kishte ndodhur me të gjithë anëtarët e tjerë të skuadrës.
Pasi u shpëtuan nga ardhja e ndihmave, treshja, në pak minuta para fillimit të pyetësorit, vendos që sfera jep një fuqi shumë të madhe dhe të vështirë për tu kontrolluar që do të ishte një rrezik nëse binte në duart e ushtrisë. Duke përdorur fuqitë e përftuara falë sferës, vendosin të harrojnë ekzistencën e sferës dhe t’i imponojnë vetvetes se ajo nuk ka ekzistuar kurrë. Duke qenë se sfera materializon mendimet dhe i bën të vërteta, ndërsa treshja po pyet veteveten se çfarë po bëjnë, duke qenë pa memorje, filmi mbyllet me sferën që del nga oqeani dhe drejtohet drejtë hapsirës.
Ndryshime nga romani
Në roman, shkencëtarët e thirrua nga Barnesi janë pesë : Norman Johnson, Elizabeth "Beth" Halpem, Harold "Harry" Adams, Theodore "Ted" Fielding dhe Arthur Levine, që nuk shfaqet në film.
Beth, në libër (roman), është zoologë, ndërsa në film thotë në mënyrë eksplicite se nuk është e tillë.
Edhe personali në habitat është më i numërt në versionin e romanit.
Në roman, vdekjet e personazheve janë të ndryshme nga ato të riprodhura në film. Tedi vdes sepse tërhiqet në ujë nga kallamari gjigant ; anëtari i ekuipazhit që vdes për shkak të meduzave sëthë Levy dhe jo Fletcheri.
Në roman, ka një përshkrim të detajuar prej disa faqesh të kallamarit gjigand, dhe shumë faqe flasin për ndërveprimin mes kallamarit dhe personazheve.
Kolona zanore e filmit
Kompozuar nga Eliot Goldenthal
Lista e tragëve
Festivali i Parë i Këngës në RTSH
Parathënie
Përmbledhjet, këngët pjesëmarrëse të secilës natë, fituesit, deri në festivalin e 30-të, këtu e kudo që t'i lexoni, janë hedhur nga Jozef Zamputti që i ka të regjistruara direkt nga festivalet ). Njëlloj janë rregjistruar nga Jozef Zamputti koncertet "Kur vjen pranvera".
Festivali i parë ne Radio u zhvillua në 4 netë: 21-23 dhe 26.12.1962 dhe u prezantua nga Margarita Xhepa dhe Luigj Gurakuqi. Nismëtarët e këtij festivali ishin përgjegjësi i redaksisë së muzikës në Radio, Abdulla Grimci, dhe redaktori i po kësaj redaksie, Vath Cangu, në të njëjtën kohë autorë këngësh. Festivali u zhvillua në skenën e Operas, që në atë kohë ndodhej në ndërtesën e Konservatorit të Tiranës. Festivalet e para quheshin vetem "Festivali i Kenges ne Radio" sepse akoma nuk kishte transmetim ne televizion.
Organizimi dhe struktura e Festivalit
Koncertet fillonin në orën 18:00 dhe transmetoheshin të inçizuara në radio pas lajmeve, në orën 20:30. Është thënë se kanë marrë pjesë 20 këngë, por nga një inçizim i dobët, në radio u dëgjuan 19 këngë dhe nuk u dëgjua ndonjë përsëritje. Natën e parë u kënduan 9 këngë, natën e dytë 10 këngë dhe natën e tretë, finale, 10 këngë. Pas tri ditësh, siç duket për t'i lënë kohë jurisë që të vendoste, u zhvillua edhe një natë e katërt si koncert përfundimtar (por jo si finale) ku u shpallën çmimet për këngët dhe për këngëtaret nga kryetari i jurisë Llazar Siliqi, i cili ka qenë kryetar jurie në disa festivale me radhë. Këngët u shoqëruan nga Orkestra Sinfonike, drejtuar nga Kristo Kote dhe u përsëritën nga Kompleksi Ritmik, drejtuar nga Agim Krajka. Festivali i zhvillua nën shembullin e Festivalit të Sanremos, vetëm 11 vjet pas Festivalit të parë të Sanremos (1951) dhe këngët, si në Sanremo, interpretoheshin në grupe 3-4 këngësh dhe pastaj përsëriteshin ne interpretim tjeter. Kjo mënyrë vazhdoi në të gjitha festivalet (me përjashtim të festivalit të 11-ë), deri në Festivalin e 24-t kur këngët nuk u përsëritën më.
Vlerësimi i këngëve
Në festivalet e para, gjatë netëve të festivalit, nuk thuheshin autorët e këngëve. Vetëm në fund kur jepeshin çmimet thuheshin autorët e këngëve fituese. Ideja ishte për të mos influencuar jurinë. Mbas festivalit, kur transmetoheshin në radio, thuhej vetëm kompozitori. Prandaj, disa herë mungon autori i tekstit (që mund të plotësohet nga të tjerë). Në dallim nga Sanremo ku, në mënyrë normale jepeshin një çmim i parë, një i dytë e një i tretë, në festivalet tona, s'dihet përse, u dhanë një çmim i parë, dy të dyta e tre të treta, me përjashtime të rralla (përveç festivalit të 11-ë). Kjo gjë vazhdoi deri në Festivalin e 29-ë. U eliminuan dy këngët më të bukura të Vaçe Zelës ("Erë pranverore" dhe "Lemza") duke u konsideruar tepër moderne për atë kohë, dhe nuk u transmetuan më. Kështu, juria nuk e pa të arsyeshme të japë asnjë çmim të parë. Prandaj, Vaçe Zela mori me meritë çmimin e parë si këngëtare, por jo kënga e saj "Femija e parë", e vetmja e saj që hyri në finale e që ka marrë çmim të tretë dhe nuk qëndrojnë thëniet e disave se, mbas disa vitesh RTSh i ka dhënë çmimin e parë kësaj kënge. Nuk ka ndodhur kurrë dhe askund që, mbas disa vitesh, të jepet çmimi i parë për një festival. Këtë e vërtetojnë edhe intervistat e dhëna nga kompozitori Mark Kaftalli, pjesëmarrës dhe fitues i çmimit të dytë në festivalin e parë, intervista te cilat gjenden ne you tube.
Transmetimi në radio
Gjatë ditëve të festivalit dhe disa ditë mbas, këngët nuk transmetoheshin në radio. Transmetimi i parë i atyre këngëve fillonte natën e Vitit te Ri, në koncertin e asaj feste mbas lajmeve. Kjo gjë ka vazhduar gjatë shumë viteve.
Artistët pjesëmarrës
Morën pjesë disa nga solistët e operas. Ndër ta, Avni Mula mund të konsiderohet si kantautori i parë shqiptar. Pritej me padurim interpretimi i Vaçe Zelës e cila deri në atë kohë kishte kënduar vetëm këngë të huaja, sidomos spanjolle. Dhe kur mbylli natën e parë me Erë pranverore dhe filloi: "Kur agon më qesh fytyra/ n'zemër m'rreh dashunia ..." e gjithë salla shpërtheu në duartrokitje e brohoritje (siç dëgjohet në inçizim) dhe menjëherë u kuptua se po fillonte një epokë e re në muzikën e lehtë shqiptare.
Nata finale - 23.12.1962
Pas tri ditësh që u lanë për të vendosur juria, më 26.12.1962 u zhvillua një koncert përfundimtar me 10 këngë ku u shpallën çmimet si më poshtë:
Çmimi i tretë
.
Shqepan Mali
Shqepan Mali përkthyer si Stefani i Vogël, Stefani i Vogël  ose Stefani i Përulur,  (  – 22 shtator 1773) ishte “ cari ” i parë dhe i vetëm i Malit të Zi, duke sunduar vendin si një monark absolut nga 1768 deri në vdekjen e tij. Me origjinë të paqartë, Shqepan u bë sundimtar i Malit të Zi përmes një thashetheme se ai ishte në fakt perandori i rrëzuar rus Pjetri III, i cili kishte vdekur disa vjet përpara se Shqepan të dilte në Ballkan
Biografia
Shqepan mbërriti në Mal të Zi në vjeshtën e vitit 1766. Nuk dihet nëse Shqepan ishte emri i tij i vërtetë, siç është edhe arsyeja e epitetit Mali. Kush filloi thashethemet se Shqepan ishte Pjetri dhe pse është gjithashtu e paqartë. Vetë Shqepan kurrë nuk e shpalli veten zyrtarisht si Peter, por as nuk e mohoi. Gjatë gjithë vitit 1767, ai ofroi sugjerime të paqarta se ai ishte perandori i vdekur dhe me kalimin e kohës, shumica e Malit të Zi u bind për identitetin e tij të supozuar. Ndonëse sundimtari legjitim i Malit të Zi, Princi-peshkop Sava, i cili kishte takuar Pjetrin e vërtetë dhe kishte marrë fjalë nga ambasadori rus në Kostandinopojë se Pjetri kishte vdekur, u përpoq të ekspozonte Shçepanin, shumica e malazezëve vazhduan t'i besonin thashethemet. Në 1767, Shqepan u shpall si sundimtar i vendit, dhe në shkurt 1768, Sava u mënjanua dhe u kufizua në manastirin e tij. Shqepan më pas mori pushtetin e një monarku absolut.
Mbretërimi i Shqepan-it doli të ishte çuditërisht i suksesshëm. Ai arriti të bashkojë klanet luftarake të Malit të Zi për herë të parë në historinë e vendit. Reformat sociale, administrative dhe fetare hodhën bazat për tranzicionin e Malit të Zi në një shtet të vërtetë. Shfaqja e papritur e një “perandori rus” në Ballkan ishte shkak për shqetësim në Evropë. Shumë pyesnin veten se kush ishte Shqepan, pse po imitonte Pjetrin dhe cilat ishin qëllimet e tij. Osmanët i frikësoheshin zhvillimit, por dështuan në një tentativë për pushtimin e Malit të Zi në 1768. E veja dhe pasardhësi i Pjetrit, Katerina e Madhe, nuk ishte aspak entuziaste dhe e përfshirë në përpjekje të shumta të dështuara për t'i dhënë fund sundimit të Shqepan-it. Një delegacion rus më në fund mbërriti në Mal të Zi në vitin 1769, e ekspozoi Shçepanin si mashtrues dhe e burgosi për pak kohë, por e liroi dhe e ktheu në pushtet pasi kuptoi se ai ishte më kompetenti nga sundimtarët e mundshëm të Malit të Zi. Megjithëse të zhgënjyer nga zbulimi se Shqepan nuk ishte Pjetri, malazezët megjithatë e mirëpritën sundimin e tij të vazhdueshëm pasi ai tani mbështetej nga Rusia dhe kishte pak zgjedhje të tjera të mira në dispozicion. Në 1771, Shqepan u plagos në një aksident me një minë tokësore. Që nga ajo pikë deri në fund të jetës së tij, ai u transportua në një karrige sedan. Gjatë viteve të fundit të mbretërimit të tij, Shqepan ligjëroi reforma të shumta, duke krijuar një gjykatë të krerëve të klaneve malazeze për të dhënë drejtësi, duke futur dënimin me vdekje dhe duke forcuar qeverinë qendrore. Ai sundoi derisa u vra nga një prej shërbëtorëve të tij, i dhënë ryshfet nga osmanët, në shtator 1773.
Trashëgimia e Shqepan-it mbijeton në kujtesën kulturore të Malit të Zi modern dhe vendeve përreth. Ai mbahet mend paradoksalisht si një sundimtar ideal dhe një mashtrues. Për të janë shkruar disa tregime dhe biografi, krahas dy shfaqjeve teatrale dhe dy filmave artistikë. Filmi  ("Cari i rremë"), i publikuar në 1955 dhe i bazuar në jetën e Shqepan, ishte filmi i parë artistik malazez.
Njësia administrative Dajç (Shkodër)
parapamje|Komuna Dajç në qendër Komuna Dajç është një komunë në rrethin e Shkodrës në Shqipëri.
Turizmi shëndetësor
Turizmi shëndetësor mund të përkufizohet ndryshe si ofrim i shërbimeve shëndetësore në zonat turistike, panaire, për promovimin e ofertave shëndetësore apo oferta për trajtime dhe diagnostikime në qendrat shqiptare për të gjithë turistët e huaj.
Josh Duhamel
thumb|right|Josh Duhamel Joshua David "Josh" Duhamel lindi më 14 nëntor 1972, është një aktor amerikan. Ai u bë i famshëm me rolin e tij në filmin Transformers.
Wilkinson County (Georgia)
Wilkinson County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Nkosi Sikelel' iAfrika
Himini i Afrikës së Jugut, në shqip "Zot, beko Afrikën", është bashkim i himnit të ANC-së (African National Congress) dhe himnit të vjetër që republika kishte gjatë regjimit të Aparteidit. Pjesa e parë, Nkosi sikelel' iAfrika, këndohej që në fillim të shekullit të 20-të në kishat ku shkonin zezakët e më vonë u bë një nga simbolet e luftës zezako-afrikane për liri. Himni këndohet në katër gjuhë, por versione në gjuhët e tjera ekzistojnë gjithashtu.
Nkosi sikelel' iAfrika Maluphakanyisw' uphondo lwayo, Yizwa imithandazo yethu, Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.
Morena boloka setjhaba sa heso, O fedise dintwa la matshwenyeho, O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso, Setjhaba sa South Afrika - South Afrika.
Uit die blou van onse hemel, Uit die diepte van ons see, Oor ons ewige gebergtes, Waar die kranse antwoord gee,
Kantoni Fousseret
Kantoni Fousseret (frëngjisht: Canton du Fousseret) është një kanton në departamentin Haute-Garonne, rajonin Midi-Pyrénées në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Le Fousseret. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 4591 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Fousseret aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Lista e enciklopedive universale
Arabisht
shih: Enciklopedi nga zona e kultures arabe
Çekisht (čeština)
(es werden nur mehrbändige Enzyklopädien genannt)
Kinezisht (中文)
shih: Enciklopedi nga zona e kultures kineze
Literatura
Liste d'encyclopédies sur internet
Aliko
Aliko është një fshat në Komunën Aliko në Rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Njësia administrative Bërdicë
Komuna Bërdicë është një komunë në rrethin e Shkodrës në Shqipëri.
Agjencia Kombetare e Burimeve Natyrore
Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore (AKBN) është institucion publik i financuar nga buxheti i shtetit që mbikëqyr dhe monitoron përdorimin e burimeve natyrore në Shqipëri.
Përshkrim i Përgjithshëm
Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore (AKBN) u krijua me Vendim të Këshillit të Ministrave Nr. 547, datë 09.08.2006 “Për krijimin e Agjencisë Kombëtare të Burimeve Natyrore”, të ndryshuar. Qëllimi i krijimit të AKBN ishte mbrojta dhe miradministrimi i interesave të shtetit shqiptar në fushat hidrokarbure, minerare dhe energjitike. Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore ka si objekt të veprimtarisë së saj, zhvillimin, mbikqyrjen e shfrytëzimit racional të burimeve natyrore, në bazë të politikave qeverisëse, dhe monitorimin e postshfrytëzimit të tyre, në sektorin minerar, hidrokarbur dhe energjetik.
Fusha e veprimtarisë së AKBN
a) Propozimin, konsultimin, dhe bashkëpunimin me strukturat përkatëse të Qeverisë për hartimin e politikave të saj dhe strategjive në fushën e minierave, hidrokarbureve dhe energjisë;
c) Sigurimin brenda fushës së veprimtarisë së vet, të oponencës qeveritare për studimet dhe projektet në fushën e veprimtarisë minerare, postminerare, hidrokarbure dhe të energjisë, të paraqitura nga subjektet shtetërorë a privatë, vendas ose të huaj. Për raste të veçanta mund të kërkoje asistencë të specializuar;
d) Promovimin e burimeve minerare, hidrokarbure, hidrike dhe burimeve të rinovueshme të energjisë;
e) Negocimin e marrëveshjeve hidrokarbure dhe minerare dhe ndjekjen e zbatimit të planeve të zhvillimit të tyre;
f) Përgatitjen e dokumentacionit dhe praktikave të nevojshme për dhënien e lejeve, të liçensave, autorizimeve, në përputhje me ligjin, të cilat mundësojnë hyrjen në marrëveshjet hidrokarbure dhe kryerjen e operacioneve hidrokarbure sipas marrëveshjeve të lidhura;
g) Ndjekjen e zbatimit të marrëveshjeve të lidhura hidrokarbure;
h) Mbikëqyrjen e veprimtarisë minerare, postminerare, hidrokarbure dhe energjetike;
i) Realizimin e monitorimit të zonave të shfrytëzuara, të rrezikut minerar dhe të mbylljes së veprimtarisë minerare;
j) Monitorimin, e kontratave konçensionare për hidrocentralet;
k) Administrimin ekskluzivisht të të gjitha të dhënave parësore të sektorit hidrokarbur dhe të dhënat që lidhen me veprimtarinë minerare dhe postminerare;
l) Propozimin e masave për rritjen e shfrytëzimit të energjisë në ciklin energjetik;
m) Hartimin dhe publikimin e bilancit energjetik vjetor, në nivel kombëtar dhe rajonal, në përputhje me formatet e EUROSTAT-it dhe të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.
Minierat
Shqipëria është një vend i pasur me burime të mineraleve të ndryshme. Zbulimi, shfrytëzimi dhe përpunimi i tyre, përbën një aktivitet të rëndësishëm për ekonominë e vendit. Tradicionalisht, mbas vitit 1944, industria nxjerrëse dhe e përpunimit të mineraleve si kromi, bakri, hekuri, qymyrguri, ka siguruar të ardhura të konsiderueshme.
Zhvillimi i industrisë minerare ka kaluar në 3 faza:
Faza e parë, përfshin periudhën e paraçlirimit, deri në vitin 1945. Kjo fazë lidhet me dy ngjarje të rëndësishme për industrinë minerare. Në vitin 1922, u përpilua Harta Gjeologjike e Shqipërisë, e para e këtij lloji në Ballkan. Në vitin 1929, u hartua dhe miratua Ligji Minerar i Mbretërisë Shqiptare, i pari në Shqipëri, mbi bazën e të cilit filloi puna për zbulimin dhe shfrytëzimin e mineraleve.
Faza e dytë përfshin periudhëne mbasçlirimit deri në vitin 1994, vit në të cilin u miratua "Ligji minerar i Shqipërisë", me asistencën e Bankës Botërore. Në këtë fazë 1945-1994, aktiviteti minerar ishte i centralizuar, në dorën e shtetit totalitar dhe organizimi ishte në formën e ndërmarrjeve shtetërore.
Faza e tretë, përfshin periudhën mbas vitit 1944 deri në ditët e sotme. Në këtë fazë minierat u privatizuan totalisht dhe aktualisht nuk ka asnje minierë në aktivitet, ku të jetë pronar shteti.
Hidroenergjetika
Territori hidrografik i Shqipërisë ka një sipërfaqe prej 44.000 km2 ose 57% më shumë se territori i saj. Shqipëria ka 8 lumenj kryesorë: Drini, Buna, Vjosa, Semani, Mati, Shkumbini, Ishmi dhe Erzeni. Lartësia mesatare e territorit hidrografik të Shqipërisë është rreth 700 m mbi nivelin e detit. Prurja mesatare shumëvjeçare e rrjedhjes së përgjithëshme të lumenjve është rreth 1.245 m3/sek. Për shkak të veçorive morfologjike, Shqipëria është shumë e pasur në lumenj. Më shumë se 152 lumenj dhe përrenj, formojnë përfundimisht 8 lumenj të mëdhenj, që rrjedhin nga juglindja drejt veriperëndimit, kryesisht, drejt bregdetit Adriatik. Lumenjtë më të rëndësishëm të Shqipërisë janë Drini me 340 m3/sek, Vjosa me 210 m3/sek, Semani me 101 m3/sek, Mati me 74 m3/sek, Shkumbini me 60 m3/sek, etj. Megjithëse prurjet e këtyre lumenjve janë relativisht të vogla, ato kanë rënie të madhe dhe bëjnë që potenciali hidroenergjetik i tyre të jetë i konsiderueshëm për vendin tonë. Këto e bëjnë Shqipërinë një vend të pasur në rezerva ujore dhe potenciali hidroenergjetik që mund të shfrytëzohet, të ketë vlera të rëndësishme për zhvillimin e vendit.
Energjitë e Rinovueshme
Shqipëria po punon që të kombinojë politikat e efiçencës së energjisë dhe energjive të rinovueshme, duke i bërë ato pjesë të një strategjie të tërë për energjinë, bazuar në direktivat e Bashkimit Europian (2001/77, 2003/54/EC; 2003/55/EC; etj). Aktualisht, Strategjia Kombëtare e Energjisë (2007-2020), ka të përfshirë jo vetëm strategjinë e zhvillimit të burimeve klasike (fosile), por edhe strategjitë për energjinë e rinovueshme dhe të efiçencës së energjisë. Përfshirja e tyre në Strategjinë e Energjisë është e shoqëruar dhe me parashikimin e të gjitha hapave që duhet të ndërmerren për aplikimin e tyre. Qellimi i përfshirjes së të gjitha burimeve energjitike në planifikimin e nevojave për energji lidhet ngushtë jo vetëm me shfrytëzimin e burimeve alternative, por dhe me objektivat që ka sistemi energjitik shqiptar për zhvillimin e burimeve të pastra të energjisë. Shqipëria ka ratifikuar dhe nënshkruar disa marrëveshje që lidhen ngushtë me shfrytëzimin e burimeve alternative dhe të pastra nga pikpamja mjedisore dhe po punon për hartimin e kuadrit ligjor të nevojshem për nxitjen e këtyre burimeve.
Faqja elektronike zyrtare
http://www.akbn.gov.al/
Njësia administrative Ballagat
Bashkia Ballagat është një komunë në Shqipëri.
Gjeografia
Bashkia Ballagat ndodhet në zonën veri-lindore të Rrethit të Lushnjës dhe bën pjesë në zonën e Darsisë. Diametri i Komunës është 6 km Lindje-Perëndim dhe 8 km Veri-Jug. Komuna Ballagat kufizohet në veri nga Bashkia Gjoçaj e Rrethit të Peqinit, në lindje nga Bashkia Shezë dhe Bashkia Hysgjokaj, në jug nga Bashkia Hysgjokaj dhe Bashkia Golem, në perëndim nga Bashkia Golem dhe Bashkia Dushk. Bashkia ka një formë gjeografike, pothuajse trekëndore dhe një reliev kodrinor dhe përbën zonën më të lartë të Rrethit te Lushnjës. Pika më e lartë është kodra e Mallagjecit me lartësi 272 m mbi nivelin e detit e më pas vijnë maja e Shkujkës dhe mali i Dardhasit. Bashkia Ballagat ka në juridiksionin e saj 8 fshatra : Ballagati, që është edhe qendra administrative e Bashkisë, Gjuzaj, Garunjas, Gjyshaj, Jazxhijas, Manasufaj, Matjan, Xibrraka. Sipërfaqja e përgjithshme e Bashkisë është 2478 ha, nga e cila tokë e punuar 1849 ha, pyje 361 ha, troje 20 ha, tokë e pafrytshme 248 ha.
Historia
Gjurmët e banimit ne Bashkinë e Ballagatit janë mjaft të hershme. Këtë e vërtetojnë zbulimet arkeologjike, të cilat gjenden kryesisht në Kodrën e Mallagjecit. Kështu, nga punimi i tokës, janë gjetur objekte arkeologjike si: çekiç guri, i cili i përket epokës së gurit, shekulli IV - III p.e.r. (ndodhet në arkivin e Muzeut Kombëtar në Tiranë) ; enë balte të madhësive të ndryshme ; tjegulla katrore që përdoreshin në varret e të krishterëve. Sipas toponimisë së disa vendeve, vërtetohet se popullsia e zonës, shumë kohë më parë ka qënë e krishterë dhe këtë e tregojnë edhe toponimet. P.sh. kemi vendin e quajtur Sopi i Kishës në fshatin Jasxhijas etj.
Popullsia
Popullsia që jeton sot në komunë është e vendosur këtu ne shekullin XVI -XVII. Por kjo nuk do të thotë se kjo zonë ka qene e pabanuar më parë, përkundrazi ekzistojnë gojëdhëna se në këtë zonë kanë banuar popuj të besimit të krishterë. Por edhe në bazë të varreve të zbuluara, varre të mbuluara me tjegulla të mëdha (që banoret e zonës edhe sot u thonë tjegulla kauri) tregon se kjo zonë ka qënë e populluar. Gjithashtu në një vendbanim ndërmjet lagjes Tata dhe fshatit Garunjas me emrin Vederrik janë gjetur themele guri. Këta banorë janë shpërngulur ne zonën e Beratit, ku kanë formuar një fshat me të njëjtin emër. Gjithashtu për t’u përmendur është fakti se në vitet 1835-1845, popullsia e zonës mori pjese aktive ne Lëvizjen Kundër Reformave te Tanzimatit. Në vitin 1913, popullata e zonës u bë pre e masakrës së ushtrisë serbe, ku u theren rreth 50 burra, përfaqësues nga të gjithë fshatrat. Masakra serbe ka ndodhur 4 muaj pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, pikërisht më 26 mars të vitit 1913. Gjatë periudhës së Mbretërisë Shqiptare 1928-1939, fshati Ballagat ka qënë qendra më e madhe komunale e zonës, e cila përfshinte gjithë zonën e Darsisë ndodhej nën juridiksionin e Rrethit të Peqinit. Për t’u përmendur është edhe fakti, se popullsia e Komunës mori pjese aktive në Luftën e Dyte Botërore.
Popullsia e kësaj zone ka qënë historikisht shumë e lidhur me tokën. Kjo për faktin se në zonë nuk ka pasur kurbetçinj ose zanatçinj të tjerë përveçse bujq e blegtorë. Në këtë zonë nuk ka pasur çifligje. Kjo nuk do te thotë se nuk ka pasur diferencime ekonomike, por këto shkonin deri ne kufijtë e një fshatari të mesëm të cilët janë vlerësuar edhe pas çlirimit, pas shtetëzimit. Çdo familje ka pasur në pronësi një ngastër toke dhe një sasi blegtorie me të cilat plotësonte nevojat me të domosdoshme për të jetuar. Një gjë e tille vërtetohet edhe nga fakti se në vitin 1946 kur u krye reforma agrare në zonë nuk pati ndonjë përmbysje të madhe në pronësi, për pasoje kryesisht nga kjo reforme u prekën familjet e mesme. Kjo bëri që dhe reformat e vitit 1991 me ligjin 7501 nuk sollën diferencime të mëdha. Reforma agrare konsistoi më shumë në shtetëzimin e pyjeve dhe të kullotave.
Historikisht popullsia e Komunës ka qënë homogjene dhe e qëndrueshme, pasi nuk është ndikuar as nga largimet, as nga ardhjet, sidomos gjatë sistemit komunist, ku lëvizjet e popullsisë nuk lejoheshin, sidomos për popullsinë e fshatit. Në Komunë banon një popullsi vitale me një moshe relativisht të re. Pas shembjes se sistemit komunist, në ndryshimet demografike të popullsisë mbizotëronte lëvizja mekanike. Numri i largimeve ka pasur një rritje në periudhën 1992-2000 dhe konsiston kryesisht në kërkim të kushteve më të mira ekonomike e një jetë më të mirë. Pas kësaj periudhe, si rezultat i disa përmirësimeve që janë bërë në Komunë e sidomos në infrastrukturë dhe në cilësinë jetës, ka pasur një pakësim te largimeve. Popullsia në moshë pune në komunë pothuajse është e vetëpunësuar në tokën që ka përfituar nga reforma e ligjit 7501 datë 19.07.1991 “Për tokën”. Një numër disi i konsiderueshëm është punësuar në Greqi dhe pjesa tjetër që përbën një numër shumë të vogël është punësuar në bizneset e tjera dhe në sektorin shtetëror.
Toka bujqësore dhe pyjet
Sipërfaqen më të madhe të territorit që përfshihet në Komunën Ballagat, e përbënin pyjet dhe kullotat. Toka e punuar zinte një pjesë shumë të vogël të këtij territori. Në përgjithësi, gjithë territori ka qënë pronësi private, duke përfshirë edhe pyjet. Ky konkluzion rezulton nga emërtime që përdoren edhe sot si p.sh. “Zabeli i beut” Ballagat, “Pylli i Spahiut” Gjyshaj, “Zabeli i Cobos” Gjuzaj, “Shkoza e Vrapit” Gjyshaj, “Shkoza e Verranit” Garunjas, etj. Nga kjo rezulton se nuk ka pasur tokë belik (shtetërore). Duke qënë e tille, i gjithë territori është ruajtur dhe administruar mirë.
Pyjet kanë qënë kryesisht natyrore dhe të përbëre nga lisi, dushku, frashri, vidhi, shkoza, gjineshtra, etj. Kjo strukturë është ruajtur edhe sot, në zonat e shpëtuara nga shkatërrimi. Në territorin e komunës ka edhe sipërfaqe pyjore, që administrohen nga ndërmarrja pyjore. Fillimisht këto territore u pyllëzuan me akacie, të cilat nuk patën shumë jetëgjatësi, ndërsa tani janë pyllëzuar me pisha. Në këto pyje janë rritur edhe bimësi të tjera të vogla, që shërbenin si kullota për bagëtitë, si psh përveç barërave të llojeve të ndryshme edhe përrci, kulpra etj. Raporti pyje-kullotë-tokë e punuar, në favor të pyjeve dhe kullotave, u ruajt deri pas Luftës së Dytë Botërore. Pas kësaj sipërfaqja e pyjeve filloi te prishej. Ky proces kaloi ne dy faza kryesore : Së pari, me kryerjen e reformës agrare, pyjet u shtetëzuan të parët, ashtu si dhe kullotat, ujërat, etj. Kjo bëri që pylli të kthehej në një mall pa zot dhe si i tille, u keqpërdor në mënyrë të vazhdueshme. Me krijimin e ndërmarrjeve pyjore, u vendosën roje pyjesh, të cilët mbulonin një territor shumë të gjerë (në bazë lokaliteti), por që nuk ishin në gjendje të siguronin paprekshmërinë e kësaj pasurie te pazëvendësueshme, si nga ana ekonomike, ashtu edhe nga ana ekologjike. Qëllimi i këtyre keqpërdorimeve ishte mbi të gjitha përftimi i druve të zjarrit për përdorim personal dhe për tregtim në Lushnje. Shumë familje të varfra, në atë periudhë jetonin me tregtimin e druve te zjarrit. Së dyti, me krijimin e kooperativave bujqësore, pyjet u dëmtuan në mënyrë të organizuar nga shteti, duke hapur toka të reja në bazë të një plani të përvitshëm, që bëhej nga Ministria e Bujqësisë për çdo rreth dhe, vetë rrethi e detajonte këtë plan për çdo kooperativë bujqësore. Kjo strategji e ndjekur nga shteti i atëhershëm e dëmtoi rëndë sistemin ekologjik në këtë zonë, që edhe në ditët tona, konsiderohet tepër e zhveshur edhe pse sipërfaqe të vogla pyjore janë ruajtur vende-vende. Realizimi i ndarjes së tokës, sipas ligjit 7501, bëri që në ditët e sotme, këto toka të shndërrohen kryesisht në toka arë.
Burimet ujore
Në komune ka 4 rezervuare uji për vaditje dhe peshkim. Këta rezervuarë sigurojnë ujë për vaditjen e 300 ha tokë bujqësore, ose për 16 % të sipërfaqes së punuar. Peshku që rritet në këta rezervuarë është i llojit pendëkuq ose krap dhe mesatarisht sasia e grumbullimit të peshkut është 500 kv peshk në vit. Në territorin e komunës ka ujëra të bollshme nëntokësore në thellësinë mbi 100 m. Këto burime uji përdoren për te pirë dhe për vaditje.
Bujqësia dhe Blegtoria
Gjatë sistemit kooperativist të ekonomisë së centralizuar drejtimi kryesor ekonomik ka qënë bujqësia e cila zinte 67,8 % të sipërfaqes, pemëtaria 22,9 % dhe blegtoria (prodhimi foragjer) 9,3 % të sipërfaqes së tokës së punuar. Kjo situatë e shfrytëzimit të tokës vazhdoi afërsisht me këto parametra edhe gjatë viteve të demokracisë. Gjatë ndryshimeve demokratike një pjesë e konsiderueshme e pemëtarisë dhe e vreshtarisë u prishen, gjë e cila solli edhe ndryshime në strukturën e sipërfaqes së tokës bujqësore. Kështu në vitin 1995 ajo paraqitej si vijon: bujqësia 89 %, pemëtaria 11 %. Pas viteve 2000 vizioni i fermerëve për shfrytëzimin e tokës ka ndryshuar në drejtim të pemëtarisë, vreshtarisë dhe zhvillimit të kulturës së ullirit. Këto janë vlerësuar si më efektive dhe si kultura më të përshtatshme për zonën, klimën dhe kushtet e relievit dhe të përbërjes pedologjike të tokës. Ndër kulturat frutore më të përshtatshme dhe që kultivohen më shume janë: qershia, vishnja, kumbulla, kajsia, pjeshka dhe ulliri. Duke iu referuar llojit të tokës, kullotave dhe pyjeve, është bere i mundur dominimi i te imtave, kryesisht deles (raca merinos dhe cigaja) dhe dhisë. Lopa, përveçse ka qënë e pakët në numër, ka pasur edhe prodhimtari të ulët. Ka mbizotëruar raca vendase, e quajtur “mistrecka”, por më vonë u shtuan racat xhersei dhe laramanja e zezë. Pavarësisht nga ndryshimet që u bënë, qoftë në strukturë, në përbërjen racore dhe për pasojë edhe në rritjen e prodhimtarisë, blegtoria përgjithësisht ka pasur një peshë të ulët në prodhimin e përgjithshëm bujqësor. Traditë mbetet mbarështimi i të imtave dhe gjelit të detit, gjë që vazhdon edhe në ditët e sotme. Sipërfaqja e vogël e kullotave dhe rendimenti i ulët i prodhimit për shkak të mungesës së vaditjes, përbejnë shkaqet kryesore të moszhvillimit të mëtejshëm blegtoral në komunë.
Biznesi
Kushtet e favorshme për zhvillimin e bujqësisë që siguron toka, relievi dhe klima e bëjnë një zonë me interes në rrethin e Lushnjës për investime në sektorin e bujqësisë. Në komunë është zhvilluar kryesisht biznesi i prodhimeve bujqësore dhe pemëtarisë. Ka kushte mjaft të favorshme, sidomos për zhvillimin e pemëtarisë, vreshtarisë dhe ullirit. Në komunë mbizotëron biznesi i vogël e i mesëm e kryesisht ai i prodhimeve bujqësore.
Arsimi
Arsimi në komunë është i nivelit 9-vjeçar dhe i mesëm. Në vitin 1917 është hapur shkolla e parë në fshatin Gjuzaj, ku mësimi zhvillohej në xhami. Më vonë, mësimi u transferua në godinën e re të ndërtuar në vitin 1937, me kontributin e vetë fshatareve. Kjo shkolle qëndroi e hapur deri në vitin 1940. Në fshatin Ballagat, shkolla e parë u hap në vitin 1946 tek xhamia e fshatit Jasxhijas. Shkolla e parë 7-vjeçare u hap në vitin shkollor 1952-1953. Në vitin shkollor 1968-1969 hapet shkolla fillore në fshatin Xibrakë, në vitin shkollor 1969-1970 u hap shkolla 8-vjeçare në fshatin Gjuzaj, në vitin shkollor 1971-1972 u hap shkolla fillore në fshatin Manasufaj dhe në vitin shkollor 1950 -1951 u hap shkolla fillore në fshatin Gjyshaj. Shkolla e mesme bujqësore, pa shkëputje nga puna, dega agronomi, u hap në vitin shkollor 1971-1972 dhe funksionoi deri në vitin 1974-1975 me 40 nxënës, nga ku përfunduan studimet 13 nxënës. Në vitin shkollor 1987-1988 ndërtohet shkolla e re dy katëshe me 14 dhoma mësimi. Në vitin shkollor 1990-1991 hapet shkolla e mesme bujqësore me shkëputje nga puna, dega agronomi e cila në vitin shkollor 1991-1992 u kthye në të mesme të përgjithshme. Kjo shkollë funksion edhe sot. Numri i banorëve të komunës që kanë mbaruar arsimin e mesëm me dhe pa shkëputje nga puna, arrin mbi 700, ndërkohë që kanë mbaruar arsimin e lartë me dhe pa shkëputje nga puna mbi 100 persona.
Kantoni Terrasson-Lavilledieu
Kantoni Terrasson-Lavilledieu (frëngjisht: Canton de Terrasson-Lavilledieu) është një kanton në departamentin Dordogne, rajonin Aquitaine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Terrasson-Lavilledieu. Ka sipërfaqe 216.12km2 dhe popullsi 15020 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Terrasson-Lavilledieu aktualisht përbëhet nga 16 komuna.
Kisha e Shën Mërisë (Elbasan)
Kisha e Shën Mërisë është shpallur monument kulture në vitin 1963. Ajo gjendet në qytetin e Elbasanit dhe shquhet për vlerat e saj etnokulturore e arkitekturore të rralla në rajon. E ndërtuar rreth vitit 1830 nga komuniteti kristian, mbi themelet e një kishe më të vjetër, ajo zëvendësoi katedralen e stilit roman, që mendohet të ketë ekzistuar në vendin ku sot ndodhet xhamia Mbret në qendër të lagjes "Kala" të qytetit.
Kisha e Shën Mërisë është një ndërtim me arkitekture të stilit të vonë bizantin, ku janë përdorur gurë të gdhendur nga mjeshtrit dibranë. Nga të dhënat historike, mësohet se brenda mureve të kalasë kanë qenë ndërtuar tunele me skema të caktuara për shërbime të rëndësishme. Në brendësi të kishës gjenden katakombet, ku vendoseshin trupat e të vdekurve, si dhe kanalet e brendshëm të saj, të drejtuar për në pjesën e poshtme të qytetit, jashtë në male.
Kisha e Shën Marisë renditet krah kishave të tjera ortodokse të trevës se Elbasanit qe nga shek. XVII e deri në shek. XIX, qe janë dhe monumente kulture si kisha e Amelit, qe i përket shek. XVII, ajo e Shën Kollit në Shelcan, e ndërtuar në vitin 1554, kisha e Shën Kollit në Valësh e vitit 1604, kisha e Shën Kozmait dhe Damianoit në Sterstan e shek. XVIII, ajo e Shën Mehillit në Shalës e shek. XVII, kisha e Shën Mërisë në Dragat e shek. XVII, kisha e Shën Kollit e shek. XVII dhe ajo e Shën Thanësit në Elbasan e vitit 1554.
Historia
Historianet pohojnë se kisha ka një historik interesant te ndërtimit dhe ekzistencës se saj. Sipas tyre, në vitin 458, qyteti i Elbasanit, i quajtur Skampini, u bë qendër peshkopate. Në ketë kohe, këtu ka patur një katedrale në qendër të lagjes Kala, si dhe një tjetër në Jugperëndim të Kalasë.
Në arkivat e Vatikanit janë gjetur dy letra drejtuar Papës se Romes, ku flitet për mikpritjen e banoreve të Skampinit për të dërguarit e Papës në qytet. "Po ashtu, në vitin 519 është ndërtuar Bazilika e Tepes, si një kishe e thjeshte, ku mungesa e luksit të kujton stilin ushtarak të kështjellës se Skampinit. Por, në shekullin V ajo pësoi ndryshime themelore".
Sipas të dhënave, dyshemeja e kishës, ku salla qendrore veçohet nga absida, u shtrua me mozaikë të ndare në katër panel me pllaka mermeri, një ikonostas i gurtë dhe pllaka të zbukuruara me motive kristiane. në krah të saj, nga pjesa Veriore u shtua një kapele e vogël me dy vende varrimi, mbi njërin prej të çileve u gjet pllaka me mbishkrimin latin të emrit Ika Abus dhe në varrin tjetër me emrin Stefan, qe është emri i peshkopit qe drejtonte peshkopatën e Butrintit në vitin 458. Pikërisht, në gjurmët e kishave paleokristiane, u ngrit kisha e Shën Marisë e kalasë, qe i përket një ndërtimi relativisht të ri.
Rindërtimi
Me 11 nëntor të vitit 1819, kisha u dogj plotësisht, ndërsa punimet për rikonstruksionin e saj, të cilat filluan në vitin 1826, përfunduan në 1833. Persë i përket planimetrisë, vihen në dukje disa veçori, ku me tipikja është një salle qendrore, e mbuluar me kupole mbi tambur dhe kapele qe mbështetet në harqet e mureve anësore. në arkitekturën e veçante të ristrukturimit të saj me blloqe guri të gdhendur, me trashësi 1.2 metra, vihet re ndërtimi me rreze dhe kënd, me qellim qe t'i rezistoje çdo fenomeni.
Çdo gjë në ikonostas është tërheqëse, deri në detajimet e përdorura, të lyera me llak ngjyre floriri. Ikonostasi ka tërhequr vëmendjen e shume vizitoreve, mes tyre dhe ambasadoreve të huaj të akredituar në vend, të çilet kane lëne kujtimet e tyre në bllokun e kësaj kishe. Sipas burimeve historike, djegia e pjesës se brendshme të kishës në vitin 1819 thuhet se shkaktoi një dhimbje të madhe tek banoret e qytetit të Elbasanit, jo vetëm tek besimtaret ortodokse të tij, por dhe ata myslimane. Këta, me një thirrje të përbashkët, mblodhën bizhuteri të vyera dhe para për rindërtimin e pjesës se djegur.
Pikturat janë të tipit afreske dhe flasin dhe për vlerat etnokulturore. Ato janë restauruar nga David Selenica dhe Kostandin Shelcani dhe u punuan nga i madhi piktor i kohës, Onufri, qe përdori portrete shqiptaresh për t'i dhëne jetë shenjtoreve.