cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gjergj Vlashi
Biografia
Pas shërbimit ushtarak punoi si regjisor ne klubin e portit detar, më 1957 caktohet regjisor i shtëpisë së kulturës dhe më 5 maj 1960, kur krijohet estrada profesioniste, emërohet regjisor i saj dhe punon me atë trupë deri në vitin 1990 kur del në pension.
Në karrierën e tij të gjatë, ka vënë në skenë mbi 100 premiera, kryesisht me trupën e Durrësit. Perveç saj, ka punuar dhe me trupat e Tiranës, Shkodrës, Korçës, Lushnjes, Pogradecit, Estradës së Ushtarit etj. Ka vënë në skenë dy premiera me studentët e Artit Dramatik të Akademisë së Arteve ku ka qenë disa vite pedagog i jashtëm.
Ka marrë pjesé në shumë festivale estradash dhe ka fituar shumë herë çmime me trupën dhe duke zéné vendin e parë si regjisor. Ndër çfaqet e tij më të mira mund të përmendim, “Kush e ka rradhën”, “Me kamxhikun e satirës” (me krijimtarinë e Fan Nolit), “Album satirik” (me krijimtarinë e Ismail Kadaresë), “Sofra ballkanike” etj.
Në vitin 2000 ftohet në festivalin e Kajros pér të mbajtur temën “Regjisura në Shekullin e Njëzetë” dhe për të marë pjesë në Festivalin Eksperimental egjiptjan.
Liseci
Liseci është një fshat në Komunen e Tetovës, Republika e Maqedonisë.Është një fshat malor i shtrirë në zemër të Malit Sharrit, graviton në komunën e Tetovës ,gjendet në një largësi prej rreth 12 km nga Tetova në drejtim të Kodres se Diellit ,në një lartësi mbidetare mbi 1000 m.
Gjergj Vlashi
Biografia
Si shkrimtar ka botuar 17 libra; gjashtë romane, tetë vëllime me tregime dhe katër libra për fémijë. Ka shkruar disa skenarë filmash. Zotëron shtaté gjuhë të huaja dhe është marrë edhe me pérkthime duke botuar libra të Kafkës, Buxatit, Saramagos, A. Kristit, dramën e Aleksandër Moisiut “I burgosuri”, dy antologji – njërën té tregimit hispanoamerikan dhe tjetrën të tregimit austriak të shekullit të njëzetë - si dhe dy drama të Pirandelos.
Liseci
Gjeografia
Fshati Lisec ndodhet në pjesën veriperëndimore të Republikës së Maqedonisë. Qyteti me i afer eshte Tetova ku poashtu i perket Komunes se Tetovës, fshati është 12 km larg qytetit.
Bik Ndoja
Bik Ndoja është një nga këngëtarët më të shquar të muzikës popullore shkodrane të gjysmës së dytë të shek. XX. Biku (siç e thërrasin që të gjithë në Shkodër), gjimnazin e kreu në shkollën e vjetër Jordan Misja. Lidhur me muzikën popullore, ai e filloi këngën që në moshë të vogël, por njihet nga të gjithë se për herë të parë ai këndoi në një dasëm familjare, shoqëruar nga një prej formacioneve popullore me vegla të qytetit të Shkodrës, ku drejtonte dhe interpretonte në fizarmonikë Karlo Radoja. Gradualisht, aktiviteti i tij u zgjerua dhe më shumë nëpërmjet koncerteve që Biku dha në të gjithë Shqipërinë, si dhe në ato jashtë shtetit. Ai ka kënduar një numër të madh këngësh ndër të cilat përmendim: “ S’ma din hallin qi kam”, “Elbarojen ta pata fal”, “Si dukat i vogel je”, “Jare te due”, etj. Në shtator 1999, teatri Migjeni organizoi 70-vjetorin e lindjes të Bik Ndojës, ku një vend të rëndësishëm zuri edhe koncerti me kengë dhe pjesë muzikore popullore nga më të zgjedhurat nga repertori i jareve të kenduara prej tij në gjithë këto vite. Bashkë me kolegët e tij Shyqyri Alushi, Luçie Miloti, Xhevdet Hafizi etj. kanë qënë dhe mbeten bilbilat e këngës popullore shkodrane. Shumica e regjistrimeve muzikore të tij gjenden pranë Radio-Shkodrës dhe RTV Shqiptar.
Gjergj Vlashi
Biografia
Megjithëse në moshë té shtyrë vijon të merret me puné krijuese. Trupa e Teatrit të Durrësit ka shfaqur komedinë “Dy vëllezër e gjysëm”, kurse Teatri i Kukullave pjesën pér fëmijé “Zemërimi i komçave” me të cilën zuri vendin e parë në festivalin e Pogradecit në vitin 2007.
Liseci
Klima
Klima në vendbanim është malore  për shkak të lartësisë së konsiderueshme.
Gjergj Vlashi
Biografia
Është i martuar me Shpresa Velajn, mësuese, dhe kanë dy djem, Zefin i cili është piktor dhe jeton në SHBA kurse tjetri, Floriani, është violinist në “Orquesta Sinfónica de Galicia” (Spanjë) dhe drejton “Grupo Instrumental Siglo XX”.
Liseci
Demografia
Sipas statistikave te Perandoris Osmane në fund të shekullit XIX Liseci ishte një fshat shqiptar në Tetovë.
Gjergj Vlashi
Botime
- Romane
Liseci
Demografia
Sipas statistikave të Vassil Kançovit ("Maqedonia, etnografia dhe statistika") të vitit 1900, Lisseci është një fshat i banuar nga 330 Shqiptarë Musliman.
Gjergj Vlashi
Botime
Damian P.
Liseci
Demografia
Sipas Afanasii Selishchev në vitin 1929, Liseci është një fshat në komunën e Shipkovices dhe ka 100 shtëpi me 540 shqiptarë.
Gjergj Vlashi
Botime
I ngujuari dhe hija
Liseci
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2002, fshati kishte gjithsej 692 banorë. Grupet etnike në fshat përfshijnë:
Gjergj Vlashi
Botime
Udhetimi yt mbyllet me klithma
Liseci
Lidhje te jashtme
http://www.geokos.org
Gjergj Vlashi
Botime
Kulla e Zhabinëve
Çmimi Ndërkombëtar i Paqes Atatürk
Çmimi Ndërkombëtar i Paqes Atatürk (turqisht: Atatürk Uluslararası Barış Ödülü) është një çmim i dhënë që nga viti 1986 për të dhënë njerëz dhe organizata të vërteta që kanë dhënë kontribute të paharrueshme për paqen botërore në përputhje me citatin e Kemal Atatürk, "Paqe në shtëpi, Paqe në Botë".
Gjergj Vlashi
Botime
- Vëllime me tregime
Çmimi Ndërkombëtar i Paqes Atatürk
Ajo është krijuar gjatë presidencës së udhëheqësit të grushtit të shtetit Kenan Evren, nga Shoqata Atatürk për Kulturën Gjuhë dhe Histori. Çmimi do t'u jepet kandidatëve të nominuar nga anëtarët e organizatave joqeveritare, Senati i universiteteve turke dhe gjithashtu Sekretarët e Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara dhe Organizata e Bashkëpunimit Islamik. Presidenti i Turqisë si dhe kryetari i Asamblesë së Madhe Kombëtare të Turqisë gjithashtu mund të paraqesin kandidatë. Pasi çmimi nuk u nda për 13 vjet pas vitit 2000, në vitin 2013 u vendos që të jepej vetëm çdo pesë vjet. Një çmim do të jepej në vitin 2015, por nuk ishte e dokumentuar asnjë ceremoni. Çmimi i radhës është planifikuar të jepet në vitin 2020.
Gjergj Vlashi
Botime
Pesë dritaret
Muzikë nate
Të shtunën pasdite
Netë të ftohta në bregdet
Tregimi i ëndërruar
Tregime të zgjedhura
Bonsai me tregime I
Bonsai me tregime II
- Letërsi për fëmijë
Dhjeté pa dy
Një ditë e gjatë vere
- Teatër & Komedi
''Dhoma Nr. 13''
Komploti i grave
Nderime
1994 “Artist i Popullit”.
1994 Çmimin “Torra” si personalitet i vitit.
1999 “Nderi i Qytetit”
1999 “Njeriu i Shekullit për qytetin e Durrësit”
2006 çmimin nderues nga Biblioteka e Qytetit me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Librit.
2008 “Qytetar Nderi i Durrësit”.
2012 "Mjeshtér i Madh" titull dhënë nga Presidenti i Republikës, Bamir Topi,
2016 "Nderi i Kombit" titull dhënë nga Presidenti i Republikës, Bujar Nishani
Oisterwijk
Oisterwijk është një komunë në provincën Brabanta Veriore në Holandë me sipërfaqe 65.11 km² dhe popullsi 25845 banorë. Oisterwijk është kryeqendra e komunës.
Papunësia
Papunësia paraqet përqindjen e të papunësuarve nga tërë kapaciteti i fuqisë punëtore në një territor të caktuar brenda një vendi apo në tërë vendin. Pra, ky indikator ekonomik tregon nivelin e fuqisë punëtore të pashfrytëzuar në proceset ekonomike në një territor gjeografik.
Sipas klasifikimit të Bashkimit Evropian të papunësuar janë ata pjesëtarë të fuqisë punëtore të cilët nuk kanë pasur punë gjatë javës kur është bërë studimi, aktivisht kanë kërkuar punë gjatë asaj jave dhe janë të gatshëm të nisin një punë gjatë dy javëve të ardhshme.
Shkalla e papunësisë është një tregues i mirëqenies ekonomike në përgjithësi. Një shkallë e ulët është tregues i një ekonomie të fortë ku ata që kërkojnë punë mund ta gjejnë atë shpejt, ndërsa një shkallë e lartë mund të tregojë një ekonomi më të dobët. Nga ana tjetër, punëdhënësit mund të gjejnë më lehtë punonjës kur shkalla e papunësisë është e lartë. Pra një ndër problemet shqetësuese në shoqërinë e sotme është papunësia.Përcaktimi pë nocionin papunësi mbështetet në përkufizimin e dhënë nga Organizata Ndërkombëtare e Punës(ONP,ang.ILO):"Të papunë konsiderohen t gjithë personat në moshë pine të bazuar në matjen e popullsisë ekonomikisht aktive,të cilët gjatë periudhës referuese plotësojnë kërkesat:- janë pa punë, të gatshëm për punë dhe kërkojnë punë."
Për Ty
Për Ty (origj. Por Tí) është një telenovelë meksikane, prodhua nga TV Azteca dhe transmetua  në Top Channel. Filloi transmetim me 15 prill 2002 ne Meksiko.
Kjo telenovele ka pasur suksesin e saj ne shqiperi per vet faktin se ka qene e para telenovele e dubluar ne gjuhen shqipe. Ketu tregohet dashuria e nje dy te rinjve te cilet njihen ne rrethana jo te mira. Por me peripecite qe ata kalojnee bejne telenovelen shume interesante.
Kenga shoqeruese ka qen kenduar nga grupi Sin Bandera, Llegaste tu.
Regjizor: Martin Barraza
Skenari nga: José Luis Durán (pershtatja), Ligia Lezama (historia)
Personazhet:
Ana de la Reguera	... María
Leonardo Garcia Vale	... Antonio
Francisco de la O	... César
Vanessa Ciangherotti	... Paola
Andrea Noli	... Andrea
Gloria Peralta	... Julieta
Xavier Massimi	... Omar
Mariana Torres	... Marisol
Rodrigo Cachero	... Luis
Tamara Monserrat	... Helena
Luis Felipe Tovar	... Coronado
Claudia Islas	... Virginia
Fernando Becerril	... Arturo
Regina Tornr	... Francisca
Alejandra Ley	... Gloria
[[Per Ty) eshte version i telenoveles argjentinase "Pasione", prodhim i vitit 1988, me aktore kryesore Grecia Colmenares dhe Raul Taibo. Ne vitin 1995, TV Azteca realizoi versionin e saj te pare me titullin "Me gjithe shpirt" me aktore kryesore Gabriela Roel dhe Andres Garcia. Ne vitin 2015, TV Azteca realizoi versionin e saj te trete te historise me titullin "Me shume dashuri", me aktore kryesore Melissa Berrera dhe Leonardo Garcia.
Luz (Fushë-Krujë)
Luz është një fshat në Bashkinë Fushë-Krujë në Rrethin e Krujës të Shqipërisë.
Pozaet Qose
Pozaet Qose u lind në Sojnik të Gramshit në vitin l964 dhe aktualisht ështe mësues i letërsisë e gjuhës shqipe në gjimnazin “Shefqet Guzi”. Është poet, tregimtar e publicist. Mjaft krijime të tjera letrare e shkrime publicistike i ka botuar në organe të ndryshme të shtypit të përditshëm e atij periodik, si në revistën e përjavshme letrare “Obelisk” dhe gazetat “Drita”, “Temp”, “Ndryshe”, “Albania” “Nacional”, “55”, etj. Ka qenë Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Shqipërisë. Është Anëtar i Klubit të Shkrimtarëve Shqiptarë në Botë “Drita”.
Ka botuar përmbledhjet poetike:
"Jam rob i fatit tim".
"Sytë e së panjohurës".
"Tek ëndrra mbeta".
"Panairi i absurdit".
Prindërit: Guri Qose, Aishe Qose
Gurmels
është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Pozaet Qose
Fëmijët: Enola Qose, Denada Qose, Aldo Qose
Trans
Trans roman me Autor Dashnor Kokonozi. Shtëpia botuese "Plejad" faqe 186. ISBN 978-99956-762-9-2
Romani “Trans” i Dashnor Kokonozit mund të ishte titulluar edhe “Viti ’97. Që në faqet e tij të para lexuesi kupton ka në dorë një rrëfim i tensionuar për vitet e skemave piramidale, që ofronin iluzionin e pasurimit  të shpejtë e pa mundim, por që shumë shpejt do të bëhet shkas për një dramë të vërtetë kombëtare.
Surja Fussilet
është surja e 41 e radhitur në Kur'an, ka 54 ajete. Mekase.
Mjegull
Mjegull roman me Autor Teodor Laço. Shtëpia botuese "Tirana Times". Viti i botimit 2009. Faqet e librit 344. ISBN 978-99956-771-1-4
Njeriu me dy emra
Njeriu me dy emra tregime të zgjedhura, Autori: Sulejman Mato. Botuesi: Toena. Faqet e librit 278.
Në moshën njëzetvjeçare, Jeton Shatri ishte një djalosh biond, me vështrim të vendosur e me trup atleti, vëlla i dy motrave dhe tre vëllezërve, të rritur para kohe me urrejtje ndaj pushtuesit serb, edhe për shkak të vrasjes së të atit të tyre tre vjet më parë. Sipas thënieve të një dëshmitari që i kishte shpëtuar masakrës së Tivarit, Ramadanin partizan i orëve të para dhe pjesëmarrës i mbledhjes së Bujanit, e kishin qëlluar me plumb pas shpine dhe e kishin hedhur në lumë, në të hyrë të Shkodrës.
Ishte pikërisht kjo ndjenjë hakmarrjeje me të cilën po rriteshin pesë fëmijët e familjes Shatri, por vetëm njëri prej tyre do të thurte plane në fshehtësi për t’u hakmarrë ndaj njërit prej vrasësve të atit të vet, i cili, sipas po atij dëshmitari që kishte denoncuar vrasjen e Ramës, kishte nxjerrë emrin e Milla Cerkoviçit, tashmë komandant i garnizonit të Komunës së Pejës që merrej me rekrutimin e ushtarëve të rinj.
Tavë peshku me perime 1
Vendosim në tavën e lyer me pak vaj patatet, karotat dhe kungujt të prerë në feta të holla. I hedhim përsipër vaj, majdanoz të grirë hollë, piper të zi të bluar, kripë. I shtrydhim përsipër një limon dhe i fusim në furë për të pjekur.
Në të njëjtën kohë në zgarë sipër tavës vendosim peshkun e madh të cilin e kemi lyer më parë me vaj, kripë e limon. Lëngu i peshkut do të bjerë mbi tavën e perimeve.
Masat e perimeve dhe peshkut sipas dëshirës.
Bajram Ligu
Bajram Ligu (Prongji, 1880 - 1943) ka qenë pjesëtar i Lëvizjes Kaçake dhe i çetës së Çerçiz Topullit.
Biografia
U lind në Prongji, i vëllai Riza Ligu ishte mik i ngushtë i Çerçizit, e për nder të kësaj miqësie e quajti djalin e tij Çerçiz. Bajram Ligu që në moshë të re bëhet anëtar i çetës së Çerçiz Topullit edhe pse kapedani nuk donte sepse ishte i ri dhe shëndetlig, i sëmurë me azmë. Por e mori nën mbrojtje Mihal Grameno, që këmbënguli të ishte pjesë e çetës, akt ky që do shënonte një miqësi dhe vëllazëri mes Bajramit dhe Mihalit.
Dy herë shkuan në Gjirokastër Harejdini dhe Asllani, për të vrarë Bimbashin, po mjerisht nuk patën fatin, meqenëse nuk e gjetën. Kur deshnin të vinin të tretën herë, na ndodhi një episod. Lebërit, domethënë shokët tanë, kishin biseduar veçanërisht e kishin vendosur që Bimbashin ta vrasin lebërit, se e kishin turp tu këndohej kënga toskëve ! Domosdo e pranuam këtë vendim edhe këtë barrë e morrën përsipër Hito Lekdushi me Bajram Prongjinë.
Ishte e hënë, 25 shkurt 1908, ditë tregu, kur u nisën Hitoja me Bajramin për në Gjirokastër...
Më orën 11:15, kohë e drekës, dëgjojmë të zbrazura pushke edhe, pas pak sekonda, shohim Hiton me Bajramin që të dalin nga qyteti, duke rendur me gjashtorët në dorë. Studiuesi Xhevat Majko Lluri në librin e tij me titull Prongjia dhe njerëzi e saj shkruan : "Bimbash turk Gisinja u vra më 23 shkurt të vitit 1908 rreth orës 11 të drekës në rrugën e Hazmurat ku kalonte për ditë Bimbashi. Të dy trimat kishin zënë pusi dhe kryen vrasjen e tij. Hitua neutralizoi rojen e tij duke e qëlluar në dorë, ndërsa Bajrami qëllon me tre plumba Bimbashin, i cili ra përdhe i mbytur në gjak."
Bajram Ligu ka qenë anëtar edhe i Lidhjes Patriotike Shqiptare duke luftuar në çdo zonë të Shqipërisë së Jugut. Në vitet 1913-1914, ai luftoi kundra ushtarëve grekë që kërkonin aneksimin e jugut të Shqipërisë. Më 1914 në Prongji vijnë 200 ushtarë grekë dhe gjënë e parë që bënë arrestuan Bajramin. Nga torturat në burg grekët i thyen disa brinjë dhe i prenë njërin vesh pasi e akuzonin për vrasjen e Dhespotit të Korçës Fotin. Dhespot Foti u vra sepse kishte dhënë urdhër për tu vrarë Papa Kristo Negovani dhe vëllai i tij Theothosin. Kjo akuzë bëhej sepse Bajram Ligu njihej për trimëri dhe ishte njëri nga atentatorët e Bimbash turkut më 1908. Pas thyerjeve të brinjëve dhe prerjen e veshit, fshati Prongji mblodhi monedha floriri dhe ia dërguan komandës greke me anë të majko Llurit për lirimin e tij. Pas marrjes së shumës në flori komandanti grek dha urdhër që Bajrami i sakatur të lirohet.
Si anëtarë i çetës së Çerçizit, Bajram Ligu luftoi kudo përkrah Çerçizit. Ata luftuan sëbashku në korrik të 1908 në Dibër, Manastir, Tetovë, Shkup e deri në Selanik në lëvizjen që njihet në histori Revolucioni i Xhonturqëve.
Në luftën e Vlorës më 1920 Bajram Ligun e gjejmë në krye të çetës së Prongjiasve dhe ju bashkangjitën çetës së Selam Musait duke luftua kundër italianëve. Duhet thënë se Bajram Ligu njihej me Selam Musain më herët sepse edhe Selam Musai kishte qenë anëtarë i çetës së Çerçiz Topullit ku kishin luftuar përkrah njeri-tjetrit për disa vite në luftën për liri kombëtare.
Bajram Ligu ka luftuar edhe më 1939 kundër pushtimit të Shqipërisë nga Italia fashiste. Gjatë kësaj lufte ai u plagos rëndë dhe plaga nuk ju pastrua, nuk u shërua plotësisht duke ju kthyer në kancer dhe me kalimin e viteve vdes më 1943. Larg familjes, la pas 5 fëmijë : Museretin, Nebiun, Dashon dhe vajzat Zilikën dhe Neimen.
Masa molare
Masa molare e një moli molekula ose komponimi kimik paraqet masën e një moli të asaj molekule ose atij komponimi kimik numerikisht te barabartë me masën molekulare relative të shprehur në g/mol.
Epiri
thumb|right |300px |Rajoni i Epirit thumb|right |300px |Rajoni i Epirit
Kërkesa
thumb|250px|Lakorja e kërkesës Kërkesa në ekonomi paraqet kërkesën e përgjithshme për të mira materiale dhe shërbime një ekonomie. Teoria ekonomike supozon që në tregun e lirë kërkesa dhe oferta do të ekuilibrohen dhe do të përcaktojnë nivelin e çmimit.
Epiri
Epiri (Trajta e pashquar: Epir; Greqishtja e lashtë: Ήπειρος, "tokë") është një rajon historik dhe gjeografik i pozicionuar në jug-perëndim të gadishullit të Ballkanit. Në veri shtrihet nga Malësia e Akrokerauneve deri në Gjirin e Ambrakisë në jug dhe nga Malet e Pindit në lindje deri në Detin Jon në perëndim. Sipas ndarjes territoriale aktuale Epiri ndahet mes qarqeve Gjirokastër dhe Berat në jug të Shqipërisë dhe periferisë së Epirit në Greqinë veri-perëndimore. Qyteti më i madh i Epirit është Janina, kryeqendër e periferisë së Epirit, ndërsa Gjirokastra është qyteti më i madh i Epirit në pjesën e Shqipërisë.
Kërkesa
Në aspektin makroekonomik shqyrtohet kërkesa agregate brenda një ekonomie. Kjo paraqet vlerën nominale të shumës së të gjitha kërkesave brenda asaj ekonomie.
Epiri
Si një rajon i ashpër dhe malor, Epiri shtrihej në skajin jugor të Ilirisë. Banohej nga fiset ilire ku më kryesoret ishin Molosët, Thesprotët dhe Kaonët. Në Epir gjendej faltorja e Dodonës, orakulli më prestigjioz në botën antike pas Delfit. Pasi Epiri u bashkua në një shtet të vetëm në vitin 370 p. e. s. nga dinastia Aeacidae, Epiri u fuqizua më tej në kohën e Pirros së Epirit, i cili ndërmori fushata ushtarake kundër Romës nga ku ka origjinën edhe termi "Fitorja e Pirros". Në vitin 146 p. e. s. Epri, bashkë me pjesën tjetër të Ilirë ra nën pushtimin e Perandorisë Romake, e më pas nën pushtetin e Perandorisë Bizantine. Pas rënie së Kostandinopojës në Kryqëzatën e katërt, Epiri u bë qendër e Despotatit të Epirit, një nga shtetet trashëgimtare të Perandorisë Bizantine dhe Despotati shqiptar të Nartës. U pushtua nga Perandoria Osmane në shekullin XV. Gjatë sundimit të Ali Pashë Tepelenës në shekullin XIX, Epiri si pjesë e Pashallëkut të Janinës u bë territor autonom, por osmanët rimorën kontrollin e tij në vitin 1821. Pas Luftërave Ballkanike dhe Luftës së Parë Botërore, pjesa jugore e Epiri u bë pjesë e Greqisë, ndërsa pjesa veriore e Epirit u bë pjesë e shtetit të sapokrijuar të Shqipërisë.
Kërkesa
Faktorët që e kushtëzojnë kërkesën për të mira materiale janë :
Epiri
Epiri
thumb |right |300px |Ura osmane e [[Ura e Nartës|Nartës]] Me emrin "Epir", në kohët e lashta quheshin krahinat në veri-perëndim te Greqisë. Që shtriheshin prej lumit Vjosa e deri te krahinat veriore të Heladës së vjetë. Kufijtë e sipërm nuk duhet ti marrim si të prerë, pasiqë në kohët e ndryshme ata kanë lëvizur; kështu për shembull, në kohën e sundimit të Pirros ata janë zgjeruar shumë më përtej territoreve të përmendura. Disa nga gjeografët e shkrimtarët e kohës së lashtë quanin Epir edhe krahinat që ndodheshin në bregun e djathtë të Vjosës dhe i shtynin kufijtë e këtij shteti deri në Skraparin e Mallakastrën e sotme, duke përfshirë edhe qytetin e Apolonisë. Nga ana tjetër disa fise kufitare ndërmjet Maqedonisë dhe Epirit quheshin nga shkrimtarët e vjetër herë epirotë dhe herë maqedonë.
Kërkesa
Sipas kësaj mund të konstatojmë se kërkesa për të mirën materiale X, dx është funksion i të gjitha faktorëve të lartepërmendur.
Epiri
Zanafilla e emrit
Tukididi me emrin Epir kuptonte tokat e Lokërve dhe të Akarnanisë, duke përfshirë kështu pothuajse gjysmën e bregut që shtrihej në veri të gjirit të Korintit. Helaniku, Apeiros quante edhe Azinë e Vogël, ndërsa Tukiditi dhe Isokrati quanin kështu edhe një pjesë të mirë të Azisë. Straboni thotë se: Homeri me fjalën Epir nënkuptonte vendet përballë ishujve, duke përfshirë Leukadën.
Më vonë banorët e Korkyrës dhe të ishujve përreth me emrin Epeiros quanin tokat përkundrej ishujve, që shtriheshin gjatë bregut të detit Jon, të banuar nga fiset kaone e thesprote.
Fjala Epir rrjedh nga fjala e greqishtes së vjetër Apeiros, që në dialektin dorik do të thotë stere, ose kontinent (tokë). Ajo ka pasur kuptime të ndryshme gjatë historisë së kësaj krahine.
Kështu pra emri Epir në fillim ka pasur kuptim gjeografik e jo etnik.
Me emrin Epir, autorët e lashtë në fillim e kanë quajtur një territor të gjerë, i cili më vonë u ngushtua rreth krahinave përballë Korkyrës dhe ishujve përqark. Më pas, në shek. V-të p.e. sonë, ky emër përfshiu edhe të gjitha fiset e brendshme, duke u bërë një emër i përbashkët për krahinat, që formonin në këto brigje një tërësi gjeografike, etnike e politike. Emri Epir, u përvetësua jo vetëm nga gjeografët, historianët e shkrimtarët antikë, por edhe nga vetë banorët, të cilët e përdorën këtë shpesh herë edhe në dokumentet e tyre të shkruara, në mbishkrime e monedha. Pra në gjuhën shqipe fjala Epir është sinonim i fjalës sipër, për të treguar banorët që jetonin në anën tjetër të bregut ku greqishtfolës shkonin për tregti ose që punonin me banorët e kësaj krahine. Emri Epir është përdorur në kohët e vjetra për të quajtur Toskërinë dhe Gegërinë ose më saktë Shqipërinë. Dihet se me emrin Epir në kohën e Perandorisë së Lindjes u përgjithësua Shqipëria. Toskëria u quajt Epiri i Vjetër dhe Gegëria u quajt Epiri i Ri. Ndërsa më 1635 fjalën latine "Epirus" shqiptarët e kanë përkthyer "Arbeni" dhe fjalën "Epirote" në shqipen e asaj kohe Iarbenesce (Iarbeneshë)
Emri Epir në gjuhën shqipe është rjedhim i emrit latin Epirus. Në gjuhën greqisht, emri është "epeiros" i cili shqiptohet Ipiros. Çamët vendit të tyre i thonë Iperi, vendi i ipeve (ipe = shqipe). Në Krujë, vendi i shqipeve thuhet shqipёri. Në Kelmend, vendi i shqypeve thuhet Shqypni. Emrin e zogut ipe e gjejmë sot edhe te greqishtfolës: Gjipas, te italianët Gipetto dhe francezët gipaette. Atë e gjejmë edhe te egjiptianët e vjetër, tek emri i një perëndie me trup njeriu dhe kokë ipe, shqipe. Emri i kësaj perëndie është Ipis. Emri ipe i zogut, kërkuar në gjuhët e quajtura indoeuropiane, jep të kuptojmë se ai vjen nga cilësitë fluturuese të zogut, nga se ai fluturon më iper, më hiper, më sipër, më supra, më uber, më upra, etj, nga zogjtë e tjerë. Shpjegimi i emrit Ipirios me greqishten është më afër ipe oros, pra malet e ipeve, njësoj si te çamët Iperi dhe te krutanët Shqipëri, se sa ashtu si deri më sot thuhet, kontinent. Për më tepër, që nga antikiteti deri më sot, vende malore si Kaukazi dhe Spanja e sotme janë quajtur dhe quhen Iberi.
Banorët e parë
Në Epir janë gjetur me shumicë emra personash, fisesh dhe emra gjeografikë me prejardhje ilire. Kështu p.sh.:
Edhe gjetjet arkeologjike, megjithëse të pakta, pajtohen me traditën e shkruar të lashtë dhe me të dhëna gjuhësore. Me përhapjen e kulturës dhe gjuhës greqisht, fytyra e Epirit të lashtë ndryshoi deri diku nga pikëpamja kulturore, por kjo nuk solli ndryshime të rëndësishme në përbërjen etnike të popullsisë.
Teopompi, – thotë Straboni – përmend 14 fise epirote, por nga mbishkrimet ne njohim një numër më të madh. Dijetari anglez Hamond na thotë se: .''.. në Epir ka pasur rreth 60 fise, por vetëm disa nga këto mund të arrijnë një zhvillim të tillë, sa të zënë një vend në histori''. Fiset kryesore të Epirit, që përmenden më shumë përë rëndësinë e tyre ishin: Tesprotët, Kaonët, Molosët, Atamanët, Anfilokët dhe Kasopët.
Përkatësia e fiseve Epirote
Mendimin që fiset epirote nuk ishin helenë, mbështetet në radhë të parë, në faktin se shumë nga shkrimtarët antikë këto fise i quajnë me emrin e përgjithshëm barbarë. Pikërisht sipas kuptimit që i dhanë fjalës barbarë, dijetarët u ndanë në dysh. Tukididi bënë një dallim të qartë ndërmjet helenëve dhe fiseve kryesore epirote. Për t'u theksuar këtu është sidomos libri II, ku flitet për pjesëmarrësit e veprimeve luftarake të vitit 429 p.e.sonë. Në këtë pjesë ai shkruan: ''Me Knemin, prej helenëve ishin Ambrakasit, Anaktorasit, Lukadasit dhe njëmijë hoplitë të peloponezas që ai i kishte marrë me vete kur po vinte. Nga barbarët ishin njëmijë Kaonë. Bashkë me Kaonët merrnin pjesë në ekspeditë edhe Tesprotët, Molosët, Atintanët, Pervejt dhe Orestët.''
Në një vend tjetër, Tukididi i quante barbarë persianët, taulantët, ilirët, trakët dhe maqedonët. Po kështu barbarë i quajnë epirotët edhe Straboni Skymni, Polibi Livi Plini , etj. Fjala barbar përdoret nga autorët e lashtë helenë për të treguar popullsi të huaja, por edhe fise etnikisht të njëjta por gjeografikisht margjinale, kultura dhe dialekti i të cilave kishte karakteristika dalluese nga të dialekti i athinasve. Në këtë kuptim ekzistonte ndryshim kulturor ndërmjet epirotëve dhe helenëve. Këtë e pohon edhe Tukididi në një vend tjetër, kur flet për qytetin në Amfiloki: Banorët e këtij qyteti, greqishten që flasin sot, e mësuan nga ambrakasit e ardhur, amfilokët e të tjerë janë barbarë''. Në qoftë se amfilokët do të ishin helenë, nuk kishte përse autori helen të theksonte se ata e mësuan greqishten nga ambrakasit, pasiqë nuk do të kishin nevojë të mësonin gjuhën që ishte e tyre. Kjo e detyroi autorin helen t'i quajë ata barbarë, ashtu si i quante të gjithë popujt e tjerë që nuk ishin grekë.
Ka mendime se me fjalën barbarqë ka përdorur, Tukididi/ nuk ka pasur me të vërtetë qëllim që të tregojë shkallën e nivelit kulturor të popujve. Ata i mëshojnë mendimit se helenët në përgjithësi, nga mesi i shekullit V p.e.sonë, nuk e mbanin veten më superiorë nga popujt e tjerë, si bie fjala persianët dhe egjyptjanët, të cilët ata i quanin barbarë.
Mund të përmendet edhe një e dhënë më e vonë, që besohet të jetë nxjerrë nga burime më të hershme. Ky është shënimi i Stefan Bizantinit, i cili i quan athamanët ilirë.
Për këtë tezë që i njeh epirotët për ilirë flet edhe vetë shtjellimi i ngjarjeve politike në Epir. Epiri mbetet për një kohë të gjatë i përjashtuar nga komuniteti helen dhe në luftërat kundër persianëve, me përjashtim të ndonjë kolonie korintase, nuk mori pjesë asnjë fis nga Epiri. Kur Perikliu ftoi delegatët e Greqisë në konferencën panhelenike të Athinës, vetëm Ambrakia si koloni e Korintit u pranua nga qytet-shtetet e Epirit. Straboni, plaku i vjetër i gjeografëve dhe i historianëve të Greqisë së Lashtë thotë se: ... populli i këtyre viseve ka pasur një afërsi nga gjuha, morali dhe zakonet me popullsinë e maqedonisë dhe të ilirisë.
Një kontribut të rëndësishëm përsa i përket problemit të përkatësisë etnike të fiseve epirote sjellin edhe gërmimet arkeologjike, që janë kryer në Shqipërinë e Jugut, si p.sh. në kodërvarret e Vodhinës, të Bodrishtës dhe Kakavisë në Dropullin e Sipërm, në Mashkullorë të rrethit të Gjirokastrës, në kalanë e Rripësit të rrethit të Sarandës dhe sidomos gërmimet në qytetin e lashtë të Jermës në rrethin e Gjirokastrës.
Vend me rëndësi zënë gjetjet në kodërvarret e Dropullit të Sipërm. Duke studjuar mënyrën e ndërtimit të tumave dhe inventarin e materialeve të tyre, arrijmë në përfundim se ato nuk ndryshojnë as në format e jashtme e as në përmasat nga materialet e ngjashme të krahinave të tjera të Shqipërisë. Enët prej balte (me dy vegje) të zbuluara në këto tuma, nga format e tyre janë të ngjajshme me ato të Vajzës dhe të Matit. Te këto enë duket se ndërtuesit e tumave të Dropullit kishin të njëjtën kulturë materiale me banorët e Vajzës, Matit dhe të krahinave të tjera ilire. Qysh në fillimin e mijëvjeçarit të parë p.e.sonë në bazë të dhënave më lart të cekura do të thotë se ka pasur një popullsi me origjinë ilire.
Një rëndësi të dorës së parë kanë edhe materialet arkeologjike të zbuluara në vendbanimet e fortifikuara ilire të Kaonisë. Mesapët e Italisë së Jugut, origjina e tyre ilire tashmë është pranuar, që u hodhën në brigjet e italisë në periudhën midis fundit të mijëvjeçarit të dytë e fillimit të mijëvjeçarit të parë p.e.sonë, sikurse tregon edhe emri i parë, nuk janë gjë tjetër veçse kaonë.
Me interes janë edhe rezultatet e gërmimeve të bëra në Butrint, në Finiq, në Çukën e Ajtojt, në Kalivo të rrethit të Sarandës dhe gërmimet në Jermë. Këto gjetje dëshmojnë për një veprimtari prodhuese mjaft të gjerë. Vendin e parë e zënë qeramika, veglat metalike të punës e materialet e ndërtimit. Më të rralla janë stolitë, armët e objektet artistike. Të rëndomta janë kudo tjegullat e shtëpive. Në gërmime gjithashtu janë gjetur detaje arkitektonike, shtylla, etj.
Meriton të studiohet qeramika e zbuluar në territorin e banuar nga kaonët. Studimi i kësaj qeramike ndihmon të nxirren përfundime me vlerë rreth formimit dhe zhvillimit të kulturës epirote dhe gërshetimit të saj me kulturat fqinje. Një interes të veçantë paraqet edhe qeramika e zbuluar në qytetin e Jermës, në rrethin e Gjirokastrës. Meqenëse këtu ajo është gjetur në një sasi më të madhe, në krahasim me qendrat e tjera dhe nga ana tjetër, shtresat kulturore këtu janë më të qarta se kudo tjetër. Megjithëse në gërmimet e kryera në Jermë, koha kur kjo krahinë ka përqafuar një seri elementesh kulturore nga krahinat fqinje helene, prapëseprapë edhe në qeramikë, në mënyrën e punimit të saj, në trajtën e trungut të enëve, në vegjet dhe në motivet e zbukurimit vërehen edhe elemente të traditës ilire. Vlen të përmendet këtu forma e përsëritur e tasave, të cilat mund të krahasohen me ato që janë zbuluar në vendbanimet ilire të Gajtanit dhe të Rosunjës.
Banorët e kësaj qendre përdornin vegjet brinake në disa variante, ashtu si dhe në qendrat e tjera ilire. Këto vegje i gjejmë të ngritura në mënyrë të theksuar në lartësi, ose shpesh herë edhe me një ngritje të vogël në formë t'hemthi. Në këto enë gjejmë motive me gërricje, me ngulitje, si zigzage, rombojke, vija paralele, gropëza, rrathë të vegjël me shirita në relief, etj.
Tipare të kulturës ilire shohim edhe në disa fibula dhe gjilpëra dyshe. Në Finiq e Butrint janë zbuluar disa fibula të cilat arkeologët i kanë quajtur heshtorë. Fibula të ngjashme me këto janë gjetur edhe në treva të tjera ilire. Kështuqë formojnë një variant karakteristike origjinale ilire, të cilin e ndeshim vetëm në pjesën perëndimore të Gadishullit ballkanik.
Disa gjilpëra dyshe që janë gjetur në gërmimet e Jermës (e larë në ar) dhe në ato të Ripësit, janë të krahasueshme me ato që janë zbuluar në kodërvarret e Matit, në qytezën e Gajtanit, në nekropolet e Durrësit e të Apolonisë. Të gjitha variantet janë karakteristike për periudhën e parë të hekurit.
Ato vazhdonin të prodhoheshin në Iliri edhe në periudhën e dytë të epokës së hekurit dhe janë konsideruar nga studiuesit si prodhim zejtar vendës. Gjilpëra dyshe që gjendet e vulosur në një peshore të qytetit të Jermës, ka qenë shumë e përdorur tek ilirët.
Një fushë tjetër, që na ndihmon për të gjykuar mbi problemin e përkatësisë etnike të epirotëve është edhe onomastika. Këtë çështje, e ka trajtuar arkeologu shqiptar H. Ceka. Përmes faktesh të shumta, ai arrinë në përfundim se epirotët ishin të një etnosi me ilirët.
Në mbishkrimet e zbuluara në Dodonë, Nilsoni thotë se dalin rreth 50 emra me origjinë ilire. Kurse në mbishkrimet e zbuluara në teatrin e Butrintit janë rreth 40 emra ilirë. Si Admet (4 herë), Amynta (2 herë), Annia, Apoita, Artemo, Artemoni (2 herë), Falakrion (4 herë), Nona, Genth dhe Falakr (6 herë). Këtu po analizoj disa nga këta emra, që i ndeshim si në Epir ashtu edhe në Iliri. Emri Admet, që e kemi ndeshur 4 herë në mbishkrimet e Butrintit, më kujton emrin ilir Adamat, që e lexoj mbi monedhat e Shkodrës. Monedha të prera aty kah mesi i shek. II-të p.e.sonë, si dhe në një gurë varri të zbuluar në Durrës. Të njëjtin emër njeriu e ndeshim edhe në krahinat lindore të Epirit, në Tesali e në Maqedoni dhe është lexuar në drahmat e Dyrrahut e mbi monumente sepulkrale të Apolonisë. Emri Annia në trojet shqiptare gjendet në disa variante, si Annai, Annaius (si emër burri në Dyrrah), Anna në mbishkrimet e Dodonës dhe Anna në Dalmati. Si H. Krahe, ashtu edhe zbuluesit e tjerë të këtyre mbishkrimeve këtë emër e quajnë ilir. Një emër tjetër shumë i përhapur në Iliri është edhe emri Genth i zbuluar në mbishkrimet e teatrit të Butrintit. Ky më kujton emrin e mbretit ilir të Adrianëve, Genth, të cilin e gjejmë në monedhën që e ka prerë ai vet. Këtë emër e gjejmë edhe në gurët e varreve dhe në monedhat e Dyrrahit. Dy emra të tjerë si Falakr dhe Falakrion, që kemi ndeshur 10 herë në mbishkrimet e Butrintit, H. Krahe, i përfshinte gjithashtu pa rezervë në emra ilirë.
Një grumbull emrash ilirë kemi edhe tek burimet antike. Nga emrat që na kumton Tukididi, lidhur me prijësin e kaonëve, të tesprotëve, atintanëve e parauejve, katër janë ilirë.
Nuk kanë të bëjnë aspak me gjuhën e vjetër helene as emrat e krahinave epirote Adania (sipas Hesyhit kështu quhej dikur Mollosia), Atamania, Anfilokia, Prosaibia, Tesprotia, banorët e së cilës (sipas dëshmisë së Stefan Bizantinit), qenë thirrur edhe Aigestë. Të njejtin karakter kanë edhe emrat e lumenjve Aou, Aheron, Ahelou dhe Thyamis, prej të cilit e ka marrur sot emrin Çamëria dhe emrat e maleve Tomar, Asnau, Aeropus, etj.
Dihet se, ashtu si të gjithë popujt e tjerë jogrekë të Ballkanit edhe ilirët kanë përdorur në mbishkrimet e monedhat e tyre gjithnjë shkronja të gjuhës greqisht e latine. Në qoftë se sot mbi gjithë truallin e ilirëve ndeshim vetëm mbishkrime helene e latine, kjo nuk do të thotë se ilirët u helenizuan dhe më vonë u romanizuan. Straboni i trajton një pjesë të epirotëve si bilingë (dygjuhorë), pra, Straboni nënkupton që epirotët flisnin si ilirishten, ashtu edhe greqishten.
Gjeografi danez Malte Brun, autor i njërës nga veprat gjeografike më me autoritet të shek. XIX, që përfundoi së botuari pas vdekjes së tij, në analizën e vet mbi gjeografinë e Strabonit thotë: Etolia dhe Akarnania konsideroheshin nga helenët gjysmëbarbarë. Përsa i përket Epirit të gjithë autorët helenë të lashtësisë e përjashtojnë nga Greqia. Ai është përshkruar nga Straboni me Ilirinë dhe Maqedoninë. Fiset kryesore të tij ishin Kaonia, Thesprotia, Molosia. Straboni dhe Plutarku pohojnë se epirotët flasin një gjuhë të veçantë dhe kjo gjuhë është e njëjtë me atë maqedonase. Me sa duket, gjuha shqipe rrjedh prej saj. Edhe Pukëvili kur flet për Akarnaninë dhe Etolinë thekson se: ... këto vende, (në kohën e tij) quheshin Shqipëri dhe banorët e saj quheshin shqiptarë.
Jeuss
Jeuss është një komunë në kantonin Fribourg të Zvicrës.
Epiri
Përkatësia e fiseve Epirote
Historiani Teodor Momsen në veprën e tij monumentale Historia e Romës së Lashtë, i quan ... trimat epirotë, shqiptarë të lashtësisë.
Lajbnici, filozofi më i madh i kohës së tij, i mbiquajturi Aristoteli i kohëve moderne, falë interesave të gjithanshme dhe kontributeve të mëdha që dha në fushat më të ndryshme të dijes. Por ne shqiptarët te Lajbnici shohim, ashtu si albanologu Erik Hemp, ... një dijetar të hershëm, të vërtetë, të gjuhësisë shqipe, udhërrëfyesin e studimeve në fushën e gjuhës sonë, që ndonëse punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare, me një intuitë të jashtëzakonshme, arriti i pari në një teori ilire të prejardhjes së gjuhës shqipe. Kontributi i Lajbnicit në këtë fushë përfshihet në tri letra që ai i ka dërguar bibliotecistit mbretëror të Berlinit, tanimë të njohur në botën shkencore si: Letrat shqiptare të Lajbnicit. Në letrën e parë të datës 24 janar të vitit 1705, ai shprehte mendimin se; ... gjuha e ilirëve të lashtë mund të ekzistonte diku në Epir .
Lëndët djegëse
Lëndët djegëse janë substanca të cilat gjatë djegies lirojnë nxehtësi ose formë tjetër të energjisë. Burimet kryesore janë : qymyri, gazi natyror, nafta. Këto quhen lëndë fosile dhe nuk munden të rigjenerohen. Nafta dhe gazi natyror plotësojnë 65 % të nevojave të përgjithshme, qymyri 25 %,burimet e energjise qe regjenerohet (energjija e ujit,eres,biomases,gjeotermale etj)6% dhe energjia bërthamore 4 %.
Epiri
Përkatësia e fiseve Epirote
Për epirotët dhe gjuhën e tyre me origjinë ilire, si Lajbnici shprehen edhe J. G. F. Herder, J. E. Tunman, i cili thotë: Edhe në Epir banonin vetëm popuj jogrekë, të cilët flisnin maqedonisht, siç është e njëjtë, me gjuhën ilire. Por mendim të tillë kishin edhe F. Bop, J. R. F. Ksilander , J. G. F. Han , J. F. Falmerajer , T. Mommsen , P. Kreçmerku thotë: Për tërë grupin veriorë të këtyre fiseve, që nga kufijtë e krahinës së Epirit, qysh herët, të paktën që nga koha e Herodotit , është përdorur emri i përbashkët Ilirët, ose siç quheshin në kohët më të lashta, Hilirët. Ky emër vjen mbase nga jugu, nga Illyrii proprie dicti Plin. III-144. Male II-3 dhe u përhap më vonë nga helenët në të gjitha fiset e ngjajshme me ta, që njohën gjatë përparimit të tyre drejt veriut.
Kantoni Billère
Kantoni Billère (frëngjisht: Canton de Billère) është një kanton në departamentin Pyrénées-Atlantiques, rajonin Aquitaine në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Billère. Ka sipërfaqe 4.57km2 dhe popullsi 12955 banorë.
Epiri
Përkatësia e fiseve Epirote
Ndërsa Hansjërg Frëmmer në librin e tij Ilirët, që ai e botoi në vitin 1988, thotë: ''Ndarja më tresh e Ilirisë, ashtu si u bë pas fitores së romakëve mbi mbretin Gent, u pasqyrua dhe në ndarjen e provincave, të Dioklecian Konstantinit, Hinterlandi i Durrësit dhe Apolonisë që i përkiste për një kohë më të gjatë Romës, si Epirus nova (Epiri i Ri) ishte pjesë e dioqezës së Maqedonisë. Kurse territori tjetër i sundimit të mbretit Gent, rreth Shkodrës, si provinca Prevalitana, bënte pjesë në dioqezën e Dakisë. Të dyja këto pjesë të territorit të lashtë ilir në kohën e Augustit bënin pjesë në provincat e senatit dhe pasi u nda perandoria u përfshinë në pjesën helene'' dhe të Pirros.
Kantoni Billère
Përbërja aktuale
Kantoni Billère aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Lëndët djegëse
Njëlloj si qymyrguri nafta dhe gazi natyror prejardhjen e kanë nga gjallesat. Në ndryshim nga qymyrguri këto janë formuar nga gjallesa të vogla bimore dhe shtazore që janë depozituar përpara miliona vjetësh në fundin e deteve të cekëta. Aty në veprimin e mikroorganizmave të trysnisë së lartë dhe të temperaturës, lënda organikë është shndërruar në një përzierje të ndërlikuar substancash të tjera ku mbizotërojnë hidrokarburet.
Epiri
Përkatësia e fiseve Epirote
Antigonea, qytet antik që ndodhet përballë Gjirokastrës është themeluar nga Pirrua, të cilit u vuri emrin e gruas së tij Antigonea. Ajo ishte njëra prej vajzave të Berenikës. Këtë e kishte me Filipin, para se të martohej me Ptolemeun. Pirrua ka qenë një mbret shumë i pasur. Sipas historianëve antikë Ambrakia (Narta e sotme), ka qenë kryeqyteti i Pirros. Ajo ishte e stolisur me 1015 shtatore (monumente), Plini sh. I, tregon se statujat e famshme të nëntë muzeve i grabitën romakët në Ambraki në kryeqytetin e Pirro Mollosit.
Ajo veç statujave të shumta të saj, qe e pajisur edhe me dy teatro, ishte nga qytetet më të bukur të asaj kohe, por të gjitha këto u grabitën nga gjeneralët romakë gjatë vitit 186 para erës sonë.
Pirrua i Epirit ishte i fisit Mollos (ilirian). Plutarku në veprën e tij Vita (Jeta) e mbretit mollos Pirro, i cili gjithashtu dy herë për disa vjet mbajti edhe titullin e mbretit të Maqedonisë, njofton se ai në një betejë kundër Demetrios Poliorkitis në vitin 287 p.e.sonë mbante një helmetë me një tufë pendlash (Federbusch) e me dy brirë cjapi dhe maqedonasit menjëherë kaluan në anën e tij. Meqë e njohën si mbretin e tyre të drejtpërdrejt e të vërtetë. Në monedhat e Tarentit që u prenë nga ky qytet për Pirron gjatë fushatës së tij kundër Romës në vitet 280-275 p.e.sonë, dalin si shenja të mbretit Ajakid një majë shtize, vetëtima e Zeusit të Dodonës dhe helmeta me brirë. Një helmetë e tillë është simbol monedhash edhe i uzurpatorit Trifon, që, në vitin 142-139 p.e.sonë, në Siri, duke kujtuar prejardhjen e tij mbretërore maqedone u ngrit kundër selekuidëve. Mund të sillen edhe shembuj të tjerë për karakterin mbretëror të kësaj helmete me brirë, por këtu nuk është nevoja. Shekuj më vonë atë e mbajti Skënderbeu, sepse nga njëra anë, ai si Aleksandër Bej donte të lidhej me traditën e maqedonasit të madh, që ende sot në Orient quhet Dhul-Quarnein (Dybrirësh), e nga ana tjetër se ai e ndiente veten si epirot dhe pasardhës i Pirros. Në qoftë se kronikat nuk gënjejnë, ne quhemi epirotë, ... paraardhësit tanë kanë bërë beteja të mëdha me romakët dhe gjejmë se ata, ut plurium, më shumë lavdi se sa turp kanë sjellë prej tyre... Skënderbeu. Shkruante në vitin 1460 në një letër që i dërgonte princit Ursini në Itali. Po për këtë biografi i tij Marin Barleti, me prejardhje nga Shkodra, në titullin e veprës së tij që doli në vitin 1508-1510 e quajti Epirotarum princeps (princ i epirotëve) dhe e bënë emrin e Skënderbeut të prejardhur nga Aleksandri i Madh, ndërkohë që botimi i përkthyer gjermanisht nga Johannes Pinicianus është titulluar Princ i Epirotëve dhe i Shqipërisë (Gjermanisht: Herzog zu Epiro und Albanien), duke e lidhur në këtë mënyrë të kaluarën e lashtë me të sotmen. Kështu shprehet në punimet e tij studjuesi i mirënjohur gjerman P. R. Franke.
Për periudhën e antikitetit të Gjirokastrës, kësaj qyteze-kështjellë, hedhin dritë të mjaftueshme edhe gërmimet arkeologjike. Gërmime që u kryen në kalanë e Gjirokastrës, në verën e vitit 1983. Gërmimet në territorin e brendshëm të kalasë ishin të frytshme, sepse u përfitua një lëndë arkeologjike që i takon shekujve IV ose III p.e.sonë. Kjo riafirmon plotësisht emërtimin e hershëm të kësaj qyteze-kështjellë me emrin Pirrokastra, sepse pikërisht gjatë kësaj kohe ka jetuar mbreti Pirro. Si pasojë, kjo kohë e vonë e antikitetit shpjegon edhe faktin, që në këtë kështjellë nuk gjenë ndërtime muresh prej gurësh ciklopike ose pellazgjike. Ky qytet nuk ka pasur nevojë për gurë të tillë, përderisa në periferinë e tij gjenden me sasi të mëdha shtresash gurë radhorë të rezistueshëm, të sheshtë me dimensione të ndryshme trashësie, që rrallë gjenden në viset e tjera të Shqipërisë.
Emile Isambert, duke u mbështetur tek historiani i vjetër romak Tit Livi në veprën e tij i kundërvihet dy herë anglezit Leek. I cili del me hamendje se: Gjirokastra është Argia e dikurshme. Sepse në fakt Argia ndodhet afër Ballshit. Aty rrjedh edhe një lum i vogël, i cili quhet Lumi i Argias e që derdhet në Vjosë. Të njëjtin qëndrim si Emil Isambert mban edhe Dr. Milan Shufflaj në veprën e tij Serbët dhe Shqiptarët. Ai flet për gjurmët e familjes së dëgjuar të Arianitasve. Përmes mjaft dokumenteve del se kjo familje ka qëndruar në afërsi të fshatit të sotëm Aranitas, ku kalon edhe një lum i vogël i quajtur Argias. Kjo gjendet edhe në greqisht e shkruar. Te vepra e Emile Isambert, afirmohet edhe një herë se Gjirokastra është Pirrokastra e dikurshme, siç e shkruanin më vonë helenët.
Në mesjetë Pyrrho-Castra e humb rëndësinë e saj. Historia e saj përzihet me pjesën tjetër të Epirit. Emërtimi i ri Gjirokastër u ndie nga fundi i shek. XIV. Dihet historikisht që pas vitit 1375 në këtë qendër banimi shtrihej principata e Gjin Bue Shpatës. Pas vitit 1385 sundimtari i saj ishte Gjin Zenebishi. Duke u nisur nga tradita e njohur e pagëzimit të qytezave-kështjellë me emrat e sundimtarëve të dëgjuar, për nder të udhëheqësve të lartpërmendur, kjo qytezë-kështjellë u quajt me emrin Gjinokastër. U quajt kështu sepse të dy prijsat e saj mbanin emrin e pastër shqiptar Gjin. Me fjalë të tjera u quajt;Qyteza-kështjellë e Gjinit. Me kalimin e kohës Gjinokastra u kthye në Gjiro-Kastra, si rrjedhim i veprimit të dukurisë gjuhësore të rotacizmit, që tingulli (n) shndërrohet në (r).
Vë në dukje emërtimin e hershëm grek Argjiro-Kastra, të huajt që duan t'u japin nga një kuptim emrave të qyteteve Gjirokastrën e quajtën; Château d'Argent (Kështjellë e Argjendtë) duke u nisur nga pamja që japin gurët e bardhë radhorë me të cilët është ndërtuar ky qytet. Aty jo vetëm muret, por edhe kulmet janë mbuluar me rrasa guri të holla dhe të bardha që ndrijnë natën si argjent nga hëna dhe ditën nga dielli. Me emrin Argjirokastra këtë qytet e quajnë vetëm të huajt.
Alingsås
Alingsås është një lokalitet dhe selia e Komunës Alingsås në Qarkun Västra Götaland, Suedi. Në vitin 2010 kishte 24,482 banorë.
Qyteti ndodhet nga liqenet Mjörn dhe Gerdsken dhe kryqëzohet nga Säveån dhe Gerdska ström (Lillån) dhe Färgen që ndodhet nga Hjälmared. Alingsås përshkohet nga E20, rruga 180 dhe linja kryesore perëndimore (Västra stambanan) mes Stokholmit dhe Göteborg.
Alingsås është i njohur për kafenetë e tij dhe ka rreth 25 kafene.
Hasan (Fushë-Krujë)
Hasan është një fshat në Bashkinë Fushë-Krujë në Rrethin e Krujës të Shqipërisë.
Alingsås
Alingsås quhet edhe "Potatisstaden" (qyteti i patateve), nëpërmjet Jonas Alströmer i cili popullarizoi patatet në Suedi, dhe çdo vit festohet me një festë patate.
Historia
Emri i vendit, i dokumentuar që nga viti 1357, ndoshta vjen nga kombinimi i fjalëve aling dhe ås, që do të thotë se një person nga Ale, i quajtur aling, u vendos në vend. -ås ndoshta i detyrohen personit që vendoset në kreshtën e cila sot ndodhet në lagjen Nolby. Kështu vendi u quajt Alings ås.
Alingsås mori të drejtat e qytetit 21 shtator s.v. (1 tetor s.r.) në vitin 1619 nga Gustav II Adolf, gjë që e bën Alingsås një nga qytetet më të vjetra në rajon, pasi ishte një vend i rekomanduar për t'u zhvendosur për qytetarët që nuk u lejuan të rindërtonin Nya Lödöse të shkatërruar nga lufta.
Në vitin 1724 dhe 1779, Alingsås u godit nga zjarret e qytetit që shkatërruan pjesën më të madhe të qytetit.
Kultura
Alingsås është i njohur për kafenetë e tij, 25 gjithsej, dhe shpesh quhet "Kryeqyteti i Fikës". Tre nga kafenetë janë të përfshira në Udhëzuesin e Bardhë.
Alingsås ka një galeri arti, librari dhe një muze.
Ngjarjet vjetore
Alingsås ka një jetë të pasur kulturore dhe pret disa ngjarje të ndryshme kulturore gjatë gjithë vitit. Në tetor, Lights in Alingsås mbahet për një muaj; 6 projektues evropianë të ndriçimit mund të ndriçojnë seksione të zgjedhura të qytetit sipas dëshirës. Për t'i ndihmuar ata, ata marrin rreth 65 studentë ndërkombëtarë të arkitekturës dhe së bashku kanë një javë kohë për të krijuar vizionin e projektuesve të rrufesë, të cilët veprojnë si drejtues të punishteve. Publiku më pas mund ta ecë turneun vetë ose në grupe të drejtuara, dhe me kalimin e viteve është bërë shumë i njohur ndërkombëtarisht. Projekti është një bashkëpunim midis Komunës Alingsås dhe Shoqatës së Dizajnuesve Profesionistë të Ndriçimit që nga viti 2000.
Në verë, një festival organizohet nga Komuna Alingsås, i quajtur Potatisfestivalen (festivali i patates). Është një festival qyteti me aktivitete të ndryshme, si koncerte dhe shfaqje.