cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Infinitezimale
Pak histori mbi infinitezimalet
Ky shtjellim, terheqës fillimisht, dhe që jep rezultate të sakta, nuk është plotësisht me vend. Përdorimi i infinitezimales është kritikuar nga Bishop Berkeley në vepren e tij The Analyst. Problemi qendronte në faktin që dx përdoret fillimisht si një vlerë jo zero (ngaqë pjestojmë me te), por më vonë e heqim prej llogritjes si të ishte zero.
Përkufizimi naiv i infinitezimales është: një numër që në vlerë absolute është më i vogël se çdo numër jo zero. Këtë përkufizim mund ta kundërshtojmë duke përdorur një nga vetitë e numrave real. Konsiderojmë numrat pozitiv nëse h është një infinitezimal pozitiv do të thotë që h është numi pozitiv më i vogël ,po h/2çfarë është atëherë ? Por nëse h është i papjestueshëm, a mbetet prapëseprapë një numër? Gjithashtu mund të përfundojmë se e anasjellta e një infinitezimali është infiniti, pra numri më i madh që rrealisht nuk ekziston.
Për të zgjidhur këto probleme sigurisht mund të ndryshojmë disa veti të numrave rreal për të mundësuar përdorimin të përpiktë të infinitezimales. Kjo është e mujtur duke futur disa modele të reja ndër të cilat hiperrealet dhe numërat duale
Ishte vetëm në gjysmen e dytë të shekullit të nëntëmedhjetë që llogaritjes infinitezimale ju dhanë bazat formale matematike nga Karl Weierstrass dhe shumë tjerëve duke përdorur nocioninn e limitit. Në shekullin e XX u mundesua prova e parë e një përdorimi të përpiktë të infinitezimales. Asnjëra prej formulimeve nuk ishte e gabuar, dhe të dyja japin relultatet e duhura të përdorura korrektësisht.
Përdorimi modern i infinitezimales
Infinitezimalet pra janë përfundimisht veçse një koncept. Nëse epsiloni është infinitezimal në krahasim me një klase numrash do të thotë që epsiloni nuk bën pjesë tek kjo klasë numrash. Kjo është pika kyqe për të kuptuar infinitezimalet: infinitezimale detyrimisht do të thotë infinitezimale në krahasim me çdo lloj klase numrash.
Udha drejt formalizimit
Të provosh ose të mohosh ekzistencen e infinitezimales në mënyren që analiza jo-standarte pranon varet nga modeli i zgjedhur për studimin dhe tërësia e aksiomave të përdorura. Ne do të konsiderojmë këtu vetëm sistemet ku infinitezimalet ekzistojnë.
Në 1936 Maltsev provoi teorinë e ngjeshmërisë. Kjo teoremë është themelore për ekzistencen e infinitezimales ngaqë provon se është e mujtur ta formalizosh atë. Një shkak i kësaj teoreme është që nëse ekziston një numër sistemesh në të cilat është e vërtetë që për çdo numër natural n gjendet një x i tillë që 0 < x < 1/n, atëherë ekziston një zgjerim i këtij sistemi numrash në të cilën është e vërtetë që ekziston një x i cili plotëson kushtin që për çdo n të kena 0 < x < 1/n. Mundësia për të kalur nga "ekzistojnë" në "për çdo" është thelbësore. Pohimi i parë është i vërtetë në bashkësinë e numrave rreal siç jepet tek ZFC teoria e bashkësive : për çdo numër natural n është e mujtur të gjëndet një x mes 1/n dhe zeros, por ky numër varet nga vlera e n. Fillimisht i japim një vlerë n-s, pastaj gjejmë një xtë përshtatshëm. Në shprehjen e dytë, pohimi thotë që është një x (të pakten një), fillimisht i zgjedhur, i cili ndodhet mes 0 and 1/n për çdo n. Në këtë rast x është një infinitezimal. Kjo gjë nuk është e vërtetë bë (R) sipas ZFC. Megjithatë, teorema provon që ka një model (sistem numërash) në të cilin pohimi është i vërtetë. Pyetjet që dalin vetiu: çfarë është një model? Cilat janë vetitë e tij? A ka vetëm një model të tillë? Në fakt ka shumë mënyra për të ndërtuar një bashkësi numrash një-dimensionale linearisht të renditura, por kryesisht, ka dy mënyra të ndryshme për t'ia filluar punës:
Në 1960, Abraham Robinson mundëoj një bashkësi të tillë duke filluar me mënyren e parë. Bashkësia e zgjeruar u quajt numërat hiperreal dhe zotëron numra që në vlerë absolute janë më të vegjël se çdo numër tjetër. Metoda e përdorur është komplekse por provoj që onfinitezimalet ekzistojnë ne universin e teorisë së bashkesive ZFC. Numrat rreal quhen numra standart ndërsa numrat jo rreal hiperreal quhen jo standart. Në 1977 Edward Nelson mundëoj një bashkësi të tillë duke filluar me mënyren e parë. Aksiomat e zgjeruar formojnë IST, që do të thotë Teoria e brëndshme e bashkësive(Internal set theory) ose ka të bëj me tri aksiomat shtesë : Idealizimi, Standartizimi, Transferimi. Në këto sisteme ne konsiderojmë që gjuha është e zgjeruar në mënyrë që të kemi mundësi që të shprehim fakte rreth infinitesimaleve. Numrat rreal janë ose standart ose jo standart. Një infinitesimal është një numër rreal jo standard i cili është më i vogël, në vlerv absolute, se çdo numër pozitiv rreal standart.
Të gjitha këto mënyra janë mathematikisht të përpikta.
Kjo na lejon ti japim një përkufizim formal dhe të përpiktë për infinitezimalet:
Referimet
Kujdes faqet web të lidhura më poshtë janë të gjitha në anglisht.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1801
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Fituesit e Çmimit Nobel 1938
Fituesit e Çmimit Nobel 1938 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
9 Nëntor
9 nëntori është dita e 313-të e kalendarit gregorian (dita e 314-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 52 ditë.
Ngjarje
thumb|250px|[[Muri i Berlinit - 1986]]
Lindje
ngjarje
Manacor
Manacor është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun, e provincës së Ishujve Balearike. Manacor ka 39434 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 260.31 km2.
Lidhje të jashtme
Manacor
Bozoni
Bozoni është një thërrmijë themelore. Thërrmijat themelore ndahen në dy kategori: bozonë dhe fermionë. Bozonët janë thërrmija që mund të qëndrojnë të grumbulluara së bashku. Fermionët në të kundërt e kundërshtojnë praninë e njëri-tjetrit në të njëjtën gjëndje kuantike.
Të gjitha thërrmijat që shërbejnë si ndërmjetës në ndërveprimet (forcat) themelore janë bozone. Kujtojmë se forcat themelore janë katër: elektromagnetike, bërthamore e dobët, bërtahmore e fortë dhe gravitacionale.
Emri
Bozoni quhet "i Higgs-it" sepse u teorizua në vitin 1964 nga fizikani britanik Peter Higgs. Peter Higgs asokohe propozoi një mekanizëm për të shpjeguar se pse vetë thërrmijat kishin një masë, gjë që Teoria e Thërrmijave asokohe nuk shpjegonte dot. Mekanizmi i propozuar nga Peter Higgs-i parashikonte, sipas teorisë, praninë, ekzistencën e një bozoni.
Algjebra lineare
Algjebra lineare është dega e matematikës e cila merret me studimin e vektorëve, hapësirave vektoriale (të cilat njihen edhe si hapësira lineare), transformimeve lineare, dhe sistemeve të ekuacioneve lineare. Hapësirat vektoriale janë një nga temat më kryesore në matematikën moderne; algjebra lineare përdoret shumë si në algjebrën abstrakte ashtu edhe në analizën funksionale. Algjebra lineare luan një rol të rëndësishëm edhe në gjeometrinë analitike si dhe në formën e saj të përgjithshme të njohur si Teoria e operatorëve. Si lëndë ajo ka aplikime të shumta si në shkencat natyrale ashtu edhe në shkencat shoqërore, meqënëse modelet jolineare shpesh mund të pëme modele lineare.
Shënime
x2 Formularët kompleks:
Francesco Granacci
Francesco Granacci (Villamagna, 1469 - Firence, 30 nëntor 1543) ishte një piktor italian i stilit rilindas dhe manierist. Qe shok i ngusht i Michelangelo-s që nga koha e formimit te punishtja e Ghirlandaio-s.
Biografia
Lindi në Villamagna në komunën e Bagno a Ripoli. I formuar në atelienë e Domenico Ghirlandaio-s me mikun e tij, Michelangelo Buonarroti, me të cilin, me rekomandimin e tij u futën në shkollën e Lorenzo-s së Mrekullueshëm Giardino di San Marco. left|thumb|358x358px|Adhurimi i Krishtit femije, rreth vitit 1500, Honolulu Museum of Art, [[Hawaii]] Përvetësoi aq mirë pikturën e katërqintës, sa në harkun e gjatë të prodhimtarisë së tij i mbeti besnik disa stilemave, në detaje dhe kompozime, duke e bërë shpesh herë të pa sigurtë datimin e veprave të tij, për të cilat, në këtë mënyrë është themelore biografia te Jetët e Vasarit, ku janë listuar vepra të shumta, të gjitha të lokalizuara edhe pse ndonjëherë nuk janë datuar saktësisht.
Veprat e para rinore qenë të ndikuara nga stili i Filippino Lippi-t, si Madona në fron midis shenjtëve Michele dhe Gjon Pagëzori (Staatliche Museen, Berlin), Adhurimi i fëmijës (Academy of Art, Honolulu) dhe Katër histrori të Shën Gjon Pagëzorit (të ndara midis New York-ut, Liverpool-it dhe Cleveland-it), të pajisura me një damar të gjallë narrativ dhe me gjasa të krijuara për një porositës privat në fiorentin.
Në vitin 1504, mori pjesë në komisionin për vendosjen e Davidit të Michelangelo Buonarroti-t dhe në vitin 1508 shkoi në Romë, ku, me artistë të tjerë, ndihmoi Michelangelo-n të shndërronte shenjat e kartonave në afreske në kubenë e Cappella Sistina-s.thumb|347x347px|Madona me femijen dhe Gjon Pagezorin femije, realizuar nga Granacci nen ndikimin e Raffaello-sI kthyer përsëri në Firence, pikturoi një Madonë me fëmijën midis shenjtëve Françesko dhe Jeronim për konventin e agostinianëve të San Gallo-s (sot në Galleria dell'Accademia), me disa ndikime nga Fra Bartolomeo dhe i riu Raffaello Sanzio. Madona e brezit («Virgjëresha var posht rripin e saj për të bindur Shën Thomain mosbesues për Ngjitjen e saj»), pikturë në dru, Galleria dell'Accademia di Firence. Ardhur nga kisha e San Pietro Maggiore për Compagnia di San Benedetto Bigi, dhe në 1515 mori pjesë në dekorimin e qytetit për vizitën në Firence të papa Leonit të X; të të njëjtës periudhë janë edhe Historitë e Shën Jozefit (të ndara midis Galleria degli Uffizi dhe Palazzo Davanzati), dhe panelet për Camera nuziale Borgherini.
Pak më vonë realizoi një tjetër porosi prestigjoze, retablo-ja për konventin e Sant'Apollonia-s në Firence, sipas Vasarit e pikturuar sipas një skeme të dhënë nga vetë Michelangelo Buonarroti, nga e cila mbeten vetëm disa fragmente të predelës në Akademinë e Firences, dhe tablotë anësore në Mynih, Alte Pinakothek, mes të cilave janë disa tablo të predelës me Lajmërimin dhe Historitë e shenjtëve martirë. Duke ndjekur me besnikëri modelet e Michelangelo-s kaloi në një trajtim më të lehtë dhe të lirë, me teknikë të sigurtë dhe të rrjedhshme, ekspresivisht të gjallë, duke krijuar një monumentalitet të jashtëzakonshëm klasik.
Pjekurinë e plotë artistike e arriti në 1519, me vepra si Madona me fëmijën dhe Shën Gjoni fëmijë (Muzeu i Artit Perëndimor dhe Lindor të Odessa-s), me tejkalimin e stilemave të katërqintës drejt një ndjesie më komplekse dhe moderne të hapësirës kompozitive dhe të lëvizjes.
Në vitet 1520, realizon retablo të shumta për rajonin fiorentin. Solide dhe të mirë proporcionuara, veprat e tij janë shembuj të shqetësimeve të bashkëkohësve të tij (Montemurlo, San Pietro në Quintole, Santa Maria me rripin e varur, San Donnino në Villamagna, santa Verdiana në Castelfiorentino). Veprat e viteve 1520-1525 tradhëtojnë një ndikim të drejtpërdrejtë nga Fra Bartolomeo (Madona në fron mes Shën Sebastianit dhe Shën Françeskut në Castelfiorentino, Biseda e shenjtë në Montemurlo), ndërsa i nënshtrohet ndikimit të Pietro Perugino-s pala e Virgjëreshës së Ngjitur dhe katër shenjtë (Galleria dell'Accademia, Firence, afërsisht 1525). Ndikimi i Jacopo Pontormo-s dhe piktorëve të tjerë manierist ndërkohë, e çuan pikturën e Granacci-t në zgjidhje origjinale, që piktori përdori mbi të gjitha në veprat me përmasa të vogla (si panelet për Camera nuziale Borgherini, Kapja e Jozefit dhe Jozefi i prezanton të atin dhe vëllezërit faraonit, vaj në dru, Galleria degli Uffizi, Firence), ndërsa te ato me përmasa të mëdha parapëlqen akoma një stil klasikexhant.
Në mënyrë të dukshme manieriste, është pëlhura e madhe me Hyrjen e Karlit të VIII në Firence (1527, Galleria degli Uffizi) ose Martirizimi i dhjetë mijë shenjtëve, në kishën e shenjtorëve Simon dhe Juda në Firence, që është një vepër e fundit të viteve 1530. Që të dyja këto vepra i përkasin periudhës së tij të fundit.
Vdiq më 30 nëntor 1543 në Firence dhe u varros në kishën e Sant'Ambrogio-s.
Shiko edhe
Michelangelo Buonarroti
Domenico Ghirlandaio
Rilindja
Bunkerët në Shqipëri
parapamje|300px|Bunkerët për luftë parapamje|Hyrjet, [[Maja e Çikës]] Në fillim të vitit 1971 u zhvillua në Tiranë Plenumi i 12 i Komitetit Qendror të PPSH-së, i cili shqyrtoi tezat e Artit Ushtarak dhe projektet për Fortifikimin e vijave të mbrojtjes. Arti Ushtarak Popullor parashikonte që e gjithë Shqipëria të stërvitej dhe armatosej për t’i bërë ballë armikut. Ideja e fortifikimit të vendit mbështetej fortë nga kryeministri Mehmet Shehu, i cili u vendos vetë në vijën e parë së bashku me një grup specialistësh të talentuar siç ishin Mero Backa, Alfred Moisiu (Presidenti), Josiv Zegali etj.
Modeli shqiptar i bunkerëve u realizua pasi u konsultuan të gjitha sistemet e mëparshme që nga vija Marzhino deri tek lufta në Vietnam. Sipas literaturës së kohës, bunkerët shqiptarë ishin të aftë të përballonin të gjitha armët e kohës, por edhe armët kimike dhe bërthamore me fuqi deri në 20 kiloton. Prodhimi i bunkerëve nisi menjëherë dhe prova e parë e tyre u krye në vitin 1975 në Grykën e Këlcyrës. Prova e dytë u krye në Peldhja të Sarandës në vitin 1976.
Brenda bunkerëve u vendosën kafshë të gjalla dhe më pas nisi bombardimi i zonës me armët më të rënda që kishte ushtria shqiptare. Në Sarandë u hodhën mbi 1000 predha artilerie dhe më pas aviacioni hodhi mbi 100 bomba 50kg, 250kg deri në 500kg. Bunkerët i rezistuan bombardimeve dhe kafshët brenda mbijetuan. Përpara se çështja të dërgohej për miratim në Këshillin e Lartë të Mbrojtjes, u bënë edhe eksperimente të tjera dhe të gjitha dolën me sukses. Më pas Byroja Politike vendosi atë që njihet si bunkerizimi i Shqipërisë.
Fortifikimi masiv që nisi në vitin 1975 vazhdoi deri në vitin 1985, kur vdiq Enver Hoxha. Dhjetëra specialistë ixhenierë shqiptarë u nisën në Europë, kryesisht në Suedi, Francë dhe Itali, ku arritën të lidhin kontrata për blerjen e makinerive të prodhimit të çelikut dhe të betonit special. Në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore u krijua edhe posti i zv.ministrit për fortifikimet. Sistemi i bunkerëve është bërë në mënyrë rrethore në mënyrë që të mbrohen nga njëri-tjetri përmes dy vijave mbrojtjeje.
Bunkerizimi i Shqipërisë
Bunkerët në Shqipëri janë një pamje e kudogjendur në vend, me një mesatare prej 5.7 bunkerësh për çdo kilometër katror. Bunkerët u ndërtuan gjatë qeverisjes komuniste të Enver Hoxhës nga vitet 1960 deri në vitet 1980. Në vitin 1983 ishin ndërtuar gjithsej 173.371 bunkerë betoni në të gjithë vendin.
Në 1971 Plenumi i 12 i Komitetit Qendror të PPSH-së i kryesuar nga Enver Hoxha filloi projektin e bunkerizimit të Shqipërisë, i cili qëndroi operativ nga 1975 deri në 1983: në këtë periudhë u planifikuan të ndërtoheshin 221.143 bunkerë, por u ndërtuan "vetëm" 173.371. Pak a shumë, një në çdo 11 banorë. Gjatë periudhës së ndërtimeve, e cila zgjati 8 vjet, me një mesatare mbi 21.000 bunkerë të ndërtuar në vit, vdiqën me qindra ushtarë e civil për shkak të aksidenteve në punë. Ata janë ndër viktimat e komunizmit të cilët edhe sot janë tërësisht të harruar.
Programi i “bunkerizimit” të Enver Hoxhës rezultoi në ndërtimin e bunkerëve në çdo cep të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, duke filluar nga kalimet e maleve në rrugët e qytetit. Ato kurrë nuk u përdorën për qëllimin e tyre për të cilin u ndërtuan. Kostoja e ndërtimit të tyre ishte një zbrazje e burimeve finaciare të Shqipërisë, duke i shmangur ato nga nevojat më urgjente, siç ishte trajtimi i mungesës së strehimit të vendit dhe rrugëve të varfra.
Pas rënies së komunizmit në vitin 1990 bunkerët u braktisën. Shumica janë tashmë të braktisur, ndonëse disa janë ripërdorur për qëllime të ndryshme, përfshirë strehimin rezidencial, kafenetë, depot dhe strehëzat për kafshët ose të pastrehët. Disa e panë shkurtimisht përdorimin në konfliktet e Ballkanit të viteve 1990
Nga fundi i Luftës së Dytë Botërore deri në vdekjen e tij në prill 1985, Enver Hoxha ndoqi një stil politik të bazuar në vijën e ashpër të stalinizmit me disa elementë të maoizmit. Ai u prish me Bashkimin Sovjetik pasi Nikita Hrushovi filloi reformat duke e tërhequr Shqipërinë nga Pakti i Varshavës në vitin 1968, në shenjë proteste ndaj pushtimit të Çekosllovakisë dhe prishi marrëdhëniet me Republikën Popullore të Kinës pas vizitës së Presidentit amerikan Richard Nixon në vitin 1972 në Kinë.
Regjimi komunist vazhdone të kishte probleme me fqinjët për shkak se Greqia vazhdonte të kishte në fuqi luftës që pas Luftës së Dytë Botërore, ndërsa Jugosllavia kishte synuar ta merrte Shqipërinë dhe ta bënte atë republikën e shtatë të saj si dhe përdorimin e politikavë shoviniste kundrejt shqiptarëve etnikë në Kosovë duke pretenduar se udhëheqësit jugosllavë po ndjekin një politikë të shfarosjes atje.
Strategjia ushtarake
Duke filluar nga viti 1967 dhe duke vazhduar deri në vitin 1986, qeveria shqiptare kreu një politikë të “bunkerizimit” që solli ndërtimin e qindra mijëra bunkerëve në të gjithë vendin. Ata u ndërtuan në çdo vendndodhje të mundshme, duke filluar nga plazhet dhe malet, në vreshtat dhe kullotat, në fshatra dhe qytete. Regjimi i kohës parashikonte që Shqipëria të luftonte në dy fronte ndaj një sulmi që mund ti vinte nga Jugosllavia, NATO-ja ose Traktati i Varshavës që përfshinte sulmin e njëkohshëm deri në njëmbëdhjetë divizione desante ajrore.
Doktrina ushtarake e Shqipërisë bazohej në konceptin e “luftës popullore” duke u mbështetur në përvojën e fituar në rezistencën gjatë Luftës së Dytë Botërore. Shqipëria ishte i vetmi vend evropian që kishte arritur të çlirojë veten pa ndërhyrjen e trupave të huaja (edhe pse partizanë përfituan nga sasi të mëdha të furnizimeve dhe armëve të siguruara nga aleatët). Forcat e Armatosura bazoheshin në modelin partizan dhe u ndërtuan rreth njësive të këmbësorisë; 75 për qind e forcave të rregullta dhe 97 për qind e rezervistëve ishin të punësuar në rolet e këmbësorisë.
Strategjia e partizanëve u bazua në luftën e guerrilasve në mal, në të cilën ata strehoheshin në male dhe nisnin sulmet në fusha që ishin më pak të mbrojtura. Në të kundërt, integriteti dhe sovraniteti kombëtar i Shqipërisë synohej të mbronte me çdo kusht, gjë që kërkonte edhe mbrojtjen e fushave. Prandaj bunkerët kishin për qëllim krijimin e pozicioneve mbrojtëse përgjatë tërësisë territoriale të vendit. Bunkerët ishin të pozicionuar për ndërtimin e vijave të mbrojtjes dhe çdo vijë mbrojtjeje kishte një bunkier komandimi. Komandantët e vijës së mbrojtjes komunikonin me eprorët e tyre me radio ndërsa me vartësit e tyre në bunkerë nëpërmjet sinjaleve pamore.
Regjimi gjithashtu kërkoi intensivisht të militarizonte popullsinë civile. Nga një popullsi prej rreth tre milionë banorë 800.000 njerëz shërbyen në një farë mënyre në interes të mbrojtjes së vendit, duke filluar nga forcat e rregullta të armatosura, forcat rezerviste, forcat për mbrojtjen civile dhe njësitë rinisë shkollore të armatosur. Shumë sektorë shtetërorë jepnin kontributin e tyre në mbrojtjen e vendit dhe pothuajse e gjithë popullsia u vu në dispozicion të mbojtjes së vendit.
Ndërtimi i bunkerëve
Bunkerët ishin të ndërtuar prej betoni, çeliku dhe hekuri dhe ishin të madhësive të ndryshme nga bunkerë për një ose dy persona me vendin e vendosjes së armëve në strehimet e mëdha antibërthamore të destinuara për tu përdorim nga udhëheqja e partisë. Lloji më i zakonshëm i bunkerit ishte ai me një kupolë të vogël rrethore betoni të vendosur në tokë një bazament betoni formë rrethore i mjaftueshëm për strehimin e një ose dy personave që luftonin brenda. Njohur si Qendër Zjarri ose bunkerët e QZ, ata ishin parafabrikuar dhe u transportuan në pozicionet e tyre përfundimtare, ku bëhej edhe montimi i tyre. Ato përbëheshin nga tre elementë kryesore: një kube betoni me diametër prej 3 m me një frënxhi për hapje zjarri, një gjysëm cilindër për të mbështetur kupolën dhe një mur të jashtëm me një rreze 60 cm më të madh se kupola. Hapsira midis cilindrit dhe murit të jashtëm ishte i mbushur me dhe. Në vende të ndryshme përgjatë bregut, u ndërtuan një numër i madh QZ në grupe treshe të lidhura me njëri tjetrin nga një tunel i parafabrikuar prej betoni. Bunkerët e tjerë ishin ndërtuar të grupuara rreth pikave strategjike në të gjithë vendin, ose në linja përgjatë drejtimeve strategjike. Tirana veçanërisht ishte shumë e mbrojtur, me mijëra bunkerë të vendosur në pesëdhjetë rrathë që rrethonin qytetin.
Bunkerët u projektuan nga inxhinieri ushtarak Josif Zagali, i cili kishte qënë partizan gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe u dërgua për studime në Bashkimin Sovjetik pas luftës. Ai vuri re se fortifikimet në formë gjysmësfere ishin pothuajse të papërshkueshme nga zjarri i artilerisë dhe bombat, të cilat thjesht bënin rikoshet të kupolë. Ai përdori njohuritë e tij për të projektuar bunkerët kudo në formë gjysmësfer. Mbi bazën e projektit të inxhinier Zagalit u ndërtuan me mijëra bunkerë në Shqipëri.
Bunkerët e komandim kontrollit
Bunkerët e Komandim kontrollit, të njohur si Pozicion Zjarri ose bunkerë PZ, gjithashtu ishin parafabrikuar dhe u montuan në vend. Ata janë shumë më të mëdhenj dhe më të rëndë se bunkerët e QZ, me një diametër prej 8 metrash. Ato janë bërë nga një sërë elementësh betoni, ku secili peshon tetë ose nëntë ton, të cilat ishin betonoheshin së bashku në vend për të formuar një kupolë të ndërlidhur. Montuar plotësisht, ata peshojnë në diçka mes 350-400 ton.
Bunkerë dhe tunele të mëdha
Kishte gjithashtu një kategori të tretë të “strukturave speciale” më të mëdha për qëllime strategjike. Këto struktura të mëdha ishin komplekset e tuneleve të ndërtuara në male. Në Linzë pranë kryeqytetit, Tiranë, u ndërtua një rrjet tunelesh rreth 2 kilometra për të mbrojtur anëtarët e Ministrisë së Brendshme dhe Sigurimit të Shtetit nga sulmi bërthamor. Në vende të tjera mijëra kilometra tunele u ndërtuan për të strehuar pasuritë politike, ushtarake dhe industriale. Shqipëria thuhet se është bërë vendi më i tunelizuar në botë pas Koresë së Veriut. Tunelet u ndërtuan në kushte të fshehtësisë së madhe. Ekipet e inxhinierisë nuk u lejuan të shihnin gjithë procesin e ndërtimit të tyre nga fillimi deri në përfundim por ndroheshin mbi baza mujore.
Ndikimi i bunkerizimit në ekonominë Shqiptare
Programi i bunkerizimit ishte një humbje e madhe për ekonominë e dobët të Shqipërisë. Ndërtimi i bunkerëve të parafabrikuar kushton vetëm rreth 2 për qind të produktit të brëndshëm dhe në total bunkerët kushtuan dy herë më shumë se linja Maginot në Francë, duke konsumuar tre herë më shumë beton. Programi i shmangu burimet nga drejtimet e tjera të zhvillimit, siç janë rrugët dhe ndërtesat e banimit. Mesatarisht, thuhet se secili prej tyre ka një kosto e ekuivalente me një apartament me dy dhoma dhe burimet e përdorura për ndërtimin e tyre mund të zgjidhnin lehtësisht mungesën kronike të strehimit të Shqipërisë. Sipas Josif Zagalit, ndërtimi i njëzet bunkerëve të vogjël kushton po aq sa ndërtimin i një kilometri rrugë. Gjithashtu kishte një kosto njerëzore; 70-100 njerëz në vit vdiqën në ndërtimin e bunkerëve. Përveç kësaj, bunkerët pushtuan dhe penguan një pjesë të rëndësishme të tokës së punueshme.
Bunkerizimi i vendit kishte efekte që shkuan përtej ndikimit fizik të tyre kudo në peisazhine vendit. Bunkerët u paraqitën si një simbol dhe një mjet praktik për të penguar nënshtrimin e Shqipërisë nga fuqitë e huaja, por disa i konsideronin ato si një shprehje konkrete të politikës së izolimit të Hoxhës, duke e mbajtur botën jashtë. Disa shqiptarë i panë ato si një simbol shtypës i frikësimit dhe kontrollit. Ismail Kadare përdorte bunkerët në romanin e tij të vitit 1996, Piramida, që simbolizon brutalitetin dhe kontrollin e regjimit të Hoxhës, ndërsa Çashku i ka karakterizuar bunkerët si "simbol i totalitarizmit" për shkak të "psikologjisë së izolimit" që ata përfaqësonin. Është argumentuar se programi i bunkerizimit ishte një formë e "ndërtimit të modeluar në shkallë të gjerë" që "ka një potencial disiplinor si një mjet për të familjarizuar një popullsi me një rend të caktuar të sundimit". Ksenofobia e regjimit kishte efektin e krijimit të mentalitetit të rrethimit dhe një ndjenjë të emergjencës konstante. Strategjia e Hoxhës për "luftën e popullit" gjithashtu shkaktoi fërkime me forcat e armatosura shqiptare. Bunkerët kishin pak vlerë ushtarake krahasuar me një ushtri profesionale të pajisur dhe të organizuar në mënyrë konvencionale. Siç e ka thënë një komentator, "Sa kohë mund të mbetej një njeri në çdo bunker, si do të furnizonit çdo bunker individual, si do të komunikonin me njëri-tjetrin?" Gjenerali Beqir Balluku, Ministri i Mbrojtjes dhe një anëtar i Byrosë Politike, publikisht kritikoi sistemin e bunkerit në një fjalim të vitit 1974 dhe kundërshtoi vijën e Hoxhës që Shqipëria ishte nën kërcënim të barabartë nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik. Ai argumentoi se Shqipëria kishte nevojë për një ushtri profesionale moderne dhe të pajisur mirë, në vend të një milicie civile të trajnuar dhe të pajisur keq. Hoxha u përgjigj duke arrestuar Ballakun, duke e akuzuar atë për të qenë një agjent i kinezëve dhe për të punuar për të sjellë një grusht shteti ushtarak. I quajtur "harku i tradhëtorit Ballaku", gjenerali dhe bashkëpunëtorët e tij u dënuan dhe u dënuan sipas "ligjeve të diktaturës së proletariatit", që do të thotë se ato u ekzekutuan. Shumë figura të tjera ushtarake, si dizajni bunker Josif Zagali, u zunë gjithashtu në spastrimet e vitit 1974. Futja e një kushtetute të re dy vjet më vonë vulosi kontrollin absolut të ushtrisë së Hoxhës duke e emëruar atë si Komandantin e Përgjithshëm të Forcave të Armatosura dhe Kryetarin e Këshillit të Mbrojtjes.
Gjendja e bunkerëve sot
Programi i bunkerizimit u ndal menjëherë pas vdekjes së Hoxhës në vitin 1985, duke lënë qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë të mbushura me numër të madh bunkerësh të padobishëm. Ata ende mbizotërojnë në peizazhin shqiptar. Qëndrueshmëria e tyre e ka bërë të vështirë t'i heqësh ato. Disa janë hequr, veçanërisht në qytete, por në fshat shumica e bunkerëve thjesht janë braktisur. Disa janë ripërdorur si strehim për kafshët ose si magazina; të tjerët janë braktisur për të dalë jashtë loje për shkak të kostos së heqjes së tyre. Sekreti ekstrem i regjimit komunist nënkuptonte që qeveritë postkomuniste të Shqipërisë nuk kishin informacion se si ishin përdorur bunkerët, ose madje sa ishin ndërtuar. Ushtria shqiptare ka realizuar programe largimi bunker përgjatë vijës bregdetare, duke tërhequr ato nga toka me rezervuarët e tipit 59 të modifikuar.
Megjithëse bunkerët nuk u përdorën kurrë në një konflikt të vërtetë gjatë sundimit të Hoxhës, disa gjetën përdorim në konfliktet që shpërthyen në vitet 1990. Gjatë rebelimit të vitit 1997 në Shqipëri, banorët e Sarandës në Shqipërinë e Jugut u raportuan se kishin zënë pozicione në bunkerë rreth qytetit përballë trupave qeveritare. Pas shpërthimit të Luftës së Kosovës në vitin 1999, fshatrat kufitare në Shqipëri u bombarduan vazhdimisht nga bateritë artilerike serbe të vendosura në Kosovën dhe njerëzit e fshatrave në afërsi të kufirit përdorën bunkerët për strehim për tu mbrojtur nga artileria. Refugjatët shqiptarë të Kosovës përdorën bunkerët si strehime të përkohshme derisa agjencitë e ndihmës mundën të ndërtonin kampe me çadra, ndërsa trupat e NATO-s të stacionuara në Shqipëri zhvendosën dhjetra bunkerë për të forcuar bazën e tyre në Kukës. Ushtria Çlirimtare e Kosovës gjithashtu i përdori ato si pozicione mbrojtëse gjatë Luftës së Kosovës, edhe pse kjo nuk ishte pa rreziqet e saj; në të paktën një herë bunkerët përgjatë kufirit të Shqipërisë me Kosovën u bombarduan gabimisht nga avionët e NATO-s. “ Një mungesë akute e strehimit pas rënies së regjimit komunist në vitin 1990, bëri që disa shqiptarë të vendoseshin për strehim në bunkerë të braktisur, ndonëse mungesa e ujit të rrjedhshëm dhe kanalizimeve do të thoshte se zona rreth bunkerëve të banuar shpejt u bë e ndotur dhe e sëmurë. Disa bunkerë kanë gjetur përdorime më kreative. Në qytetin bregdetar të Durrësit, një bunker në bregdet është shndërruar në Restorant Bunkeri dhe një tjetër bunker në Gjirokastër u shndërrua në një kafene.
Ka pasur sugjerime të ndryshme për atë se çfarë duhet të bëjnë me ta: idetë kanë përfshirë furrat e pizzave, ngrohësit diellorë, kosheret, fermat e kërpudhave, dhomat e projektimit për kinematë, kasolle, mbjellësa të luleve, hostele dhe kioska.
Xhon Fleming
Xhon Fleming, vdiq më 18 prill të vitit 1945, ishte shkencëtar anglez, shpikësi i llambës termojonike dyelektrodëshe apo, siç quhet ndryshe, diodë.
Erazmo Roterdami
parapamje|right|270px|Erasmus nga [[Hans Holbein i riu|Holbein]] Erazmo Roterdami (1466 - 1536), njihet edhe si Desiderius Erasmus Roterodamus, ndërsa emri i vërtetë i tij ishte Geert Geerts), filozof humanist holandez.
Biografia
Lindur më 1466, si djalë i paligjshëm i një prifti, Erasmusi pati një ndikim të konsiderueshëm mbi zhvillimet e humanizmit. Ai ishte armik i teologjisë skolastike, megjithatë nuk kishte qëllim ta mohonte besimin e krishterë. Nëpërmjet mësimeve të tij humaniste, veçanërisht në gjuhën greke, ai kërkoi të zbulonte elementët e pastër dhe të thjeshtë të krishterimit, që ishin lënë pas dore dhe të paqartë nga racionalizmi i tepruar i doktrinës skolastike. Përgatitja e tij fillestare filloi në shkollën e Jetës Praktike të Bethrenit, ku prej andej ai, më vonë, hyri në manastirin augustinian të Stinit. Në manastir jeta e Erazmusit ishte shumë e vështirë. Ai nuk mund të përshtatej mendërisht, fizikisht, dhe nga temperamenti, me një regjim që ofronte shumë pak rehati fizike dhe liri intelektuale. Fatmirësisht atë e kërkoi Peshkopi i Kambrait (Cambrai) që të bëhej sekretari i tij latin. Peshkopi e dërgoi atë për ca kohë të studionte në kolegjin Montanjë në Paris, ku përsëri ai ndjeu vetëm përçmim për mësimet e metodës skolastike. Megjithatë, pikërisht këtu, entuziazmi i tij për letërsinë klasike u stimulua, dhe po këtu ai filloi librin e tij të parë me proverba të titulluar »Proverba e Kiliadës«, i cili më vonë u bë një nga volumet e tij më të famshëm. Në 1499, Erasmusi vizitoi Anglinë, ku shpejt ra nën ndikimin e Colet, një mendimtar biblik dhe Tomas Morit (Thomas More). Erasmusi mendonte se ashtu si Colet mund të jepte leksione mbi Biblën, pa pasur njohuri në greqisht. Më vonë, ai vendosi të bëhej i përkryer në këtë gjuhë, duke botuar një përkthim të ri në latinisht të Testamentit Grek, i cili u bë tepër i kërkuar. Gjatë vizitës së tij të dytë në Angli, më 1511, Erasmusi u bë anëtar i akademisë së Kembrixhit, ku iu dha titulli Profesor "Ledi Margaret". Ai kishte pak respekt për kolegjet që kishte ndjekur, duke i quajtur ato "dema qipriot dhe plehngrënës", por nuk thoshte as ndonjë fjalë të mirë për birrën apo klimën angleze. Pas disa vjetësh ai shkoi në Bazel, ku qëndroi deri në vdekje. Ai vdiq më 1536, në moshën 70 vjeçare.
Otsego County (Michigan)
Otsego County është një nga  qarqet në shtetin federal Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Manama
Manama (Arabisht: المنامة Al Manama) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Bahreinit, me një popullsi të përafërt prej 155.000 banorësh. Ajo është një qendër e rëndësishme tregtare në Gjirin Persik, dhe ka një popullsi shumë të larmishme.
Madama Batërflaj
Madama Butterfly (Madama Baterflaj) është një opera në tre akte (fillimisht dy) e Xhiakomo Puçinit (Giacomo Puccini), me libret të Xhiuzepe Xhiakoza (Giuseppe Giacosa) dhe Luixhi Ilika (Luigi Illica), përcaktuar në partiturë dhe në libret “tragjedi japoneze” dhe dedikuar mbretëreshës së Italisë Elena e Malit të Zi. Premiera u shfaq në Milano në Teatrin Ala Skala (Teatro alla Scala), më 17 shkurt 1904.
Gjeneza e operas
Puçini e zgjodhi subjektin e operës së tij të gjashtë pasi pa tragjedinë me të njejtin titull (Madame Butterfly) në korrikun e 1900 në teatrin Duka i Jorkut (Duke of York's Theatre) në Londër. Tragjedia me një akt e David Belaskos (David Belasco) ishte e frymëzuar nga një tregim i amerikanit Xhon Luter Long (John Luther Long) me titull Madam Butterfly, i shfaqur në 1898.
Për realizimin e dramës Puçini u dokumentua pa pushim e deri në detaje mbi elemente të ndryshme orientale që i konsideroi interesante për t’i përfshirë. Në veçanti e ndihmoi një aktore e famshme japoneze dhe bashkëshortja e ambasadorit japonez në Itali e cila i përshkroi zakonet dhe traditat e këtij populli kaq magjepsës.
Fabula
Pasi zbarkon në Nagasaki, Pinkerton (tenor), oficer i marinës së Shteteve të Bashkuara, për kreni dhe shpirt aventure martohet, sipas zakoneve të vendit, me një geishë 15-vjeçare të quajtur Cio-Cio-San (japonisht: Chōchō-san), që në japonisht do të thotë Zonja (San) Flutur (蝶 Chō?), në anglisht Butterfly (soprano), duke fituar kështu të drejtën për të refuzuar gruan edhe pas një muaji. Në fakt kështu ndodh dhe Pinkerton rikthehet në atdhe duke braktisur nusen e re. Por kjo e fundit, e ushqyer nga një dashuri përvëluese dhe ngulmuese, megjithëse vuan në pritjen e gjatë me fëmijën që lindi nga kjo martesë, vazhdon t’u përsërisë të gjithëve besimin e pashembur në kthimin e të dashurit. Pinkerton në fakt kthehet pas tre vjetësh, por nuk kthehet vetëm: i shoqëruar nga një grua e re me të cilën është martuar rregullisht në Shtetet e Bashkuara. Ka ardhur për të marrë fëmijën, për ekzistencën e të cilit është vënë në dijeni nga konsulli Sharpless (bariton), për ta marrë me vetë në atdhe dhe për ta edukuar sipas zakoneve perëndimore. Vetëm para kësaj dëshmije Butterfly kupton: iluzioni i saj më i madh, lumturia e ëndërruar pranë njeriut të dashur është zhdukur plotësisht. Vendos të zhduket nga skena e botës në heshtje, pa zhurmë. Pasi përqafon e dëshpëruar djalin, vret veten (sipas zakonit japonez jigai) me një thikë të dhuruar nga i ati.
Përbërja e orkestrës
Partitura e Puçinit parashikon përdorimin e:
•	3 flautë (III. anche ottavino), 2 oboe, korno anglez, 2 klarineta, klarinetë bas, 2 fagotë
•	4 korno, 3 trompa, 3 trombonë, trombon bas
•	timpan, tambur, triangolo, piatti, tam-tam, grancassa, tam-tam japonezë (ad libitum)
•	harpë
•	harqe
Luajnë në skenë:
•	kampanella, këmbana, këmbana japoneze, vjola, fishkëllima zogjsh, tam-tam, tam-tam grave.
Akti 1
Në 1904, një oficer i Marinës së Sh.B.A. i quajtur Pinkerton merr me qera një shtëpi në një kodër në Nagasaki, Japoni, për të dhe për gruan e tij të ardhshme "Butterfly". Emri i saj i vërtetë është Ciocio-san, (cio-cio, shqiptuar "çoço" nga japonishtja përkthehet "flutur"). Ajo është një vajzë 15-vjeçare me të cilën ai po martohet për interes, duke qenë se ka ndërmend ta braktisë sapo të gjejë një bashkëshorte amerikane dhe duke qenë se ligjet japoneze janë shumë lëshues. Martesa zhvillohet në shtëpi. Butterfly është kaq e gëzuar që po martohet me një amerikan sa fshehurazi është konvertuar në e krishterë. Pas ceremonisë së martesës, xhaxhai i saj i paftuar i cili ka zbuluar kthimin e fesë, vjen në shtëpi, e mallkon atë dhe u urdhëron të gjithë të ftuarve të largohen. Pasi ata largohen Pinkerton dhe Butterfly këndojnë një duet dashurie dhe përgatiten të kalojnë bashkë natën e tyre të parë.
Akti 2
Tri vjet me vonë, Butterfly është ende në pritje që Pinkertoni të kthehet pas largimit të tij pak kohë pas dasmës. Shërbyesja e saj, Suzuki përpiqet ta bindë që ai nuk do të kthehet, por Butterfly nuk e dëgjon. Goro, personi që i organizoi martesën, përpiqet ta martojë sërish, por ajo nuk e dëgjon as atë. Konsulli amerikan, Sharpless, vjen tek shtëpia e saj me një letër që ka marrë nga Pinkertoni, i cili i kërkon të lajmërojë Butterfly se ai po kthehet në Japoni. Konsulli nuk arrin të përfundojë fjalën sepse Butterfly gëzohet jashtëzakonisht që ai po kthehet. Sharpless e pyet Butterfly çfarë do të bënte nëse Pinkerton nuk kthehej. Më pas ajo i tregon se ajo ka lindur një djalë pasi ai është larguar dhe i kërkon konsullit t'ia tregojë.
Nga shtëpia në kodër, Butterfly shikon anijen e Pinkertonit ndërsa po mbërrin në port. Ajo dhe Suzuki përgatiten për ardhjen e tij dhe mbeten në pritje. Suzuki dhe fëmija bien në gjumë, por Butterfly qëndron zgjuar gjithë natën duke pritur që ai të vijë.
Akti 3
Suzuki zgjohet në mëngjes dhe Butterfly më në fund bie në gjumë. Sharpless dhe Pinkerton mbërrijnë në shtëpi së bashku me gruan e re amerikane, Kate. Ata kanë ardhur sepse Kate ka rënë dakord të rrisë fëmijën. Por ndërsa Pinkerton sheh si Butterfly e ka zbukuruar shtëpinë për rikthimin e tij, kupton se ka bërë një gabim të madh. Ai pranon se është burracak dhe se nuk mund të përballet me të duke lënë që Suzuki, Sharpless dhe Kate t'i japin lajmin Butterfly. Ajo bie dakord të heqë dorë nga fëmija vetëm nëse vetë Pinkerton vjen ta shohë. Më pas ajo i lutet satujave të Zotave, i thotë lamtumirë djalit të saj dhe i lidh sytë. Ajo vendos një flamur të vogël amerikan në duart e tij dhe shkon pas një mbulese për të prerë fytim me thikën e të atit. Pinkerton vërsulet me nxitim. Është tepër vonë.
Përmbledhje (numrat muzikorë)
Kjo është një përmbledhje e versionit standart me ariet, duetet, triot etj. Përmbledhja përbëhet nga 34 gjurmë.
Akti 1
1. Një prelud i shkurtër orkestral me një temë hapëse fluturake, ndiqet nga një temë e dytë me karakter më haptazi japonez. Kjo çon drejt skenës së hapjes.
2. E soffitto e pareti ("Dhe tavani e muret"). Pinkerton, një oficer i Sh.B.A. pjesë e anijes Abraham Lincoln, dhe Goro, një organizuesh martesash japonez, po shohin një shtëpi të vogël në një kodër që sheh portin. Goro e ka gjetur këtë shtëpi për Pinkerton dhe nusen e tij dhe po i tregon shtëpinë me dyert rrëshqitëse dhe kopështin e vogël. Shërbëtori, kuzhinieri dhe shërbyesja e nuses, Suzuki, hyjnë në kopësht dhe prezantohen me Pinkerton. Pasi largohen, Goro i thotë Pinkerton se çdo gjë është tashmë gati dhe se gruaja e tij e ardhshme, 15-vjeçarja e quajtur Cio-Cio San (e thirrur Butterfly), do të mbërrijë së shpejti. Po ashtu, duke ardhur janë dhe Konsulli Amerikan, regjistruesi i martesave dhe të afërmit e nuses, përveç xhaxhait. Xhaxhai i saj është prift dhe refuzoi të marrë pjesë në ceremoni. Sharpless, Konsulli Amerikan, ngjitet në kodër nga qyteti. Ai hyn në kopësht, përshëndet Pinkerton dhe Goro dhe sodit pamjen e portit të Nagasakit. Pinkerton i thotë Sharpless se ai sapo e ka blerë shtëpinë e vogël për 999 vjet, me të drejtën për ta anulluar çdo muaj. Pinkerton shpjegon se në Japoni ligji është shumë i lirshëm.
3. Dovunque al mondo ("Kudo në botë"). Ndërsa orkestra luan hymnin e flamurit amerikan (The Star Spangled Banner) (një temë muzikore që karakterizon Pinkerton gjatë gjithë operas), Pinkerton i tregon Sharpless se, kudo në botë, endacaku i bardhë i Amerikës (Yankee) nuk është i kënaqur deri sa të marrë lulet e çdo bregu dhe dashurinë e çdo gruaje të bukur. "Prandaj po martohem në stilin japonez, për 999 vjetët, por me të drejtën për të anulluar martesën çdo muaj". Sharpless është kritik ndaj bindjeve të Pinkerton, por ata pajtohen për "America forever" (Amerika përgjithmonë). Pinkerton i kërkon Goro të sjellë Butterfly tek ai. Kur Goro largohet, Sharpless pyet Pinkerton nëse ai është me të vërtetë i dashuruar.
4. Amore o grillo ("Dashuria o bukuria"). Pinkerton e pranon para Sharpless se ai nuk e di nëse është i dashuruar apo thjesht i magjepsur, por ai është yshtur nga pafajsia, sharmi dhe bukuria e Butterfly. Ajo është si flutur që fluturon dhe ulet në tokë me një hijeshi, kaq e bukur sa "unë duhet ta kem, edhe pse do t'ia plagos flatrat e saj prej fluture". Sharpless i thote Pinkerton se ka dëgjuar të flasë Butterfly kur ajo vizitoi konsullatën dhe i kërkon Pinkerton të mos ia këpusë flatrat e saj delikat. Megjithatë, Pinkerton i thotë Sharpless se ai nuk do t'i shkaktojë "asnjë dhimbje të madhe, edhe nëse Butterfly bie në dashuri". Sharpless merr gotën e tij të whisky dhe propozon një dolli për familjen e Pinkerton tek e cila Pinkerton shton, "dhe për ditën që do të kem një martesë të vërtetë me një nuse të vërtetë amerikane". Goro rikthehet për t'i thënë Pinkerton dhe Sharpless se po vjen Butterfly dhe miqtë e saj.
5. Ancora un passo ("Një hap akoma"). Butterfly dëgjohet ndërsa drejton miqtë për në majën e kodrës, duke u treguar me ngazëllim se "Mbi male e dete noton fryma e gëzuar e pranverës. Jam vajza më e lumtur në Japoni, ose më saktë në të gjithë botën!". Butterfly dhe miqtë e saj hyjnë në kopësht. Ajo e dallon She Pinkerton dhe ua tregon miqve të saj dhe të gjithë përkulen para tij.
6. Gran ventura ("Të priftë e mbara"). Butterfly përshëndet Pinkertonin, i cili e pyet nëse un lodh duke ngjitur kodrën. Butterfly thotë se për një nuse të lumtur pritja është akoma më e vështirë. Pinkerton e falenderon për komplimentin por e ndërpret ndërsa ajo vazhdon t'i bëjë të tjera. Butterfly i thotë Pinkerton dhe Sharpless se familja e saj është nga Nagasaki dhe se kanë qenë shumë të pasur.
7. L’Imperial Commissario ("Komisari Perandorak"). Goro shpall mbërritjen e Komisarit të Madh dhe të Regjistruesit të martesave. Butterfly përshëndet të afërmit që kanë ardhur për dasmën. Pinkerton qesh kur i shikon dhe i pëshpërit Sharplessit "Kjo është një farsë: të gjithë do të jenë të afërmit e mi për vetëm një muaj". Sharpless i thotë se, megjithëse ai e konsideron kontratën e martesës si farsë, ajo e konsideron të vërtetë. Ndërkohë Butterfly u tregon të afërmve të saj sa shumë ajo e dashuron Pinkertonin. Një nga kushërirat e saj thotë se Goro i ofroi asaj në fillim por ajo refuzoi. Të afërmit e Butterfly thonë se ai ngjan si mbret, kaq i pasur dhe i paashëm dhe, pas një shenje nga Butterfly, gjithë miqtë dhe të afërmit e saj përkulen para tij dhe dalin nga kopështi. Pinkerton e merr Butterfly për dore dhe e çon në shtëpi.
8. Vieni, amor mio! ("Hajde, e dashur!"). Nga mënga e saj, Butterfly nxjerr të gjitha thesaret e saj për t'ia treguar Pinkerton. Thesari përfshin vetëm disa shami, një pasqyre, një shirit dhe xhingla të tjera. Më pas i tregon një kuti të gjatë dhe të ngushtë e cila mban thesarin e saj të vetëm të çmuar, por ajo nuk mund ta hapë sepse ka shumë njerëz rreth e rrotull. Goro i përshpërin Pinkerton për t'i thënë se kutia përmban një "dhuratë" që Mikado i ka dhënë babait të Butterfly, duke e ftuar atë të kryejë seppuku. Butterfly vazhdon t'i trgojë Pinkerton thesaret e saj të vogla që përfshijnë edhe disa statuja të vogla: "Ato janë shpirtrat e paraardhësve të mi".
9. Iera son salita tutta sola ("Mbrëmë u ngjita vetëm"). Butterfly i thotë Pinkerton se dje, fshehurazi, pa i treguar xhaxhait, i cili është prift budist, Bonzo, shkoi në Konsullatë dhe braktisi fenë e të parëve për t'u konvertuar në fenë e Pinkertonit. "Po ndjek fatin tim dhe, plot me përulësi, i lutem Zotit të Pinkertonit".
10. Tutti zitti ("Të gjithë pushoni"). Çdo gjë është gati dhe Goro u kërkon të gjithëve të heshtin. Komisari drejton ceremoninë e shkurtër dhe është dëshmimtar ndërsa Pinkerton dhe Butterfly firmosin letrat.
11. Madama Butterfly ("Zonja Butterfly"). Dasma fillon dhe të gjithë i urojnë çiftit të ri lumturi. Pas pak Sharpless i lutet Pinkertonit të mos jetë mizor dhe largohet në shoqëri të Komisionerit dhe Regjistruesit. Pinkerton, Butterfly dhe të ftuarit e saj vazhdojnë festimet me shumë dolli.
12. Cio-Cio San! ("Cio-Cio San"). Dollitë ndërpriten nga një zë i egër jashtë skene që thotë: "Cio-Cio San! Cio-Cio San! Ti je e mallkuar!". Xhaxhai i Butterfly, ka zbuluar se ajo ka hequr dorë nga feja e të parëve të saj dhe po e mallkon. Ai qëndron para saj, i bërtet dhe e mallkon ndërsa Pinkerton ndërhyn ta ndalojë. Bonzi është i trondindur para amerikanit dhe i urdhëron pjesëmarrësit të largohen me të duke i thënë Butterfly, "Ti na ke mohuar ne dhe ne do të të mohojmë ty". Të gjithë të ftuarit bërtasin mohimin e tyre ndërsa largohen me nxitim. Nata po bie. Butterfly po qan. Pinkerton e ngushëllon.
13. Bimba, Bimba, non piangere ("Vogëlushe, vogëlushe, mos qaj"). (Kjo fillon duetin e famshëm të dashurisë që mbyll Aktin e parë.) Pinkerton i thotë Butterfly se "Të gjithë të afërmit e tu dhe priftërinjtë në Japoni nuk vlejnë sa lotët nga sytë e tu të bukur". Butterfly buzëqesh mes lotëve, "Me të vërtetë? Unë nuk do të qaj më. Dhe nuk do të shqetësohem më për mallkimin e tyre sepse fjalët e tua janë të ëmbla për mua". Ata dëgjojnë prapaskene Suzukin ndërsa bën lutjen e mbrëmjes.
14. Bimba dagli occhi ("Vogëlushe me sytë"). (Dueti i gjatë vazhdon.) Pinkerton admiron bukurinë e Butterfly dhe i thotë "ti ende s'më ke thënë se më do". Butterfly përgjigjet duke thënë se ajo nuk do t'i thotë fjalët "nga frika mos vdes ndërsa i dëgjoj!". Ajo i thotë se tani është e lumtur.
15. Vogliatemi bene ("Më duaj, të lutem."). (Dueti i gjatë vazhdon.) Butterfly lutet me Pinkerton "Më duaj, të lutem!" Ajo e pyet nëse është e vërtetë që, në vendet e huaja, njerëzit i kapin fluturat dhe i ngulin flatrat e saj në një tavolinë. Pinkerton e pohon por shpjegon, "E di pse? Në mënyrë që ajo të mos fluturojë larg". Ai e përqafon dhe thotë "Unë të kam kapur. Ti je e imja." Ajo përgjigjet "Po, përjetë."
Akti 2
16. E Izaghi e Izanami ("Dhe Izanagi e Izanami"). Ndërsa hapet perdja, kanë kaluar tri vjet. Suzuki gjunjëzohet para një Buddha, duke u lutur që Butterfly të pushojë së qari. Butterfly e dëgjon dhe i thotë se Perëndite Japoneze janë dembele dhe se Perëndia Amerikane do të përgjigjej shumë shpejt sikur të dinte se ku jetojnë ata. Suzuki i thotë Butterfly se paratë e tyre thuajse kanë mbaruar dhe se nëse Pinkerton nuk kthehet shpejt ato do vuajnë mjerimin. Butterfly e siguron Suzuki se Pinkerton do të kthehet sepse ai është marrë vesh me konsullin për të paguar qeranë. Suzuki i thotë se bashkëshorti i huaj nuk do të kthehet kurrë tek nusja e tij japoneze, por Butterfly i përgjigjet ashpërsisht duke thënë se Pinkerton i është betuar mëngjesin e fundit që ishin bashkë "Oh, Butterfly, gruaja ime e vogël, unë do të kthehem me trëndafila, kur toka të jetë plot gëzim, kur gushëkuqi bën folenë." Suzuki ngadalë fillon të qajë.
17. Un bel dì ("Një ditë të bukur"). Këtu, aria më e famshme e operas, (dhe një nga më populloret në repertorin e sopranove), Butterfly thotë se, "një ditë të bukur", ata do të shohin një re tymi në horizont. Më pas do të shfaqet një anije dhe do të hyjë në port. Ajo nuk do të shkojë poshtë për ta takuar, por do të presë në kodër që ai të vijë. Pas një kohe të gjatë, ajo do të shohë në largësi një burrë që nga qyteti po i drejtohet kodrës. Kur ai të mbërrijë, ai do të thërrasë nga larg "Butterfly", por ajo nuk do të përgjigjet, pjesërisht për shaka dhe pjesërisht që të mos vdesë nga gazi i takimit të parë. Më pas ai do t'i thotë: "Vogëlushe. Grua e dashur. Lule portokalli." Butterfly i premton Suzukit se kështu do të ndodhë. Suzuki largohet ndërsa Sharpless dhe Goro hyjnë në kopësht.