cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dhaskarina Pinoçi
Jeta e hershme
Bubulina u lind në një burg në Konstandinopojë më 11 maj 1771. Ajo ishte me origjinë nga komuniteti Arbëror i ishullit Nidhra. Ajo ishte bija e Stavër Pinoçit, një kapiten nga ishulli Nidhra, dhe gruas së tij Skevo. Osmanët e kishin burgosur Pinoçin për pjesmarrjen e tij në revolucionin e dështuar të Orlovit 1769-1770 kundër sundimit osman, të nxitur nga konti rus Aleksej Orlov. Ajo lindi kur e ëma kishte shkuar për të parë të atin në burg. Babai i saj vdiq shpejt pas kësaj dhe nëna dhe fëmija u kthyen në Nidhra. Ata u zhvendosën në ishullin Peca katër vjet më vonë, kur nëna e saj u martua me Dimitrios Lazarou-Orlov. Bubulina kishte tetë gjysmë-vëllezër e motra. Ajo u martua dy herë, në fillim me Dhimitër Januzin dhe më vonë me pronarin e pasur anijesh, kapitenin Dhimitër Bubulin, duke marrë mbiemrin e tij. Bubuli u vra në betejën kundër piratëve algjerianë në vitin 1811. Në moshën 40 vjeç, Bubulina mori mbi pasurinë dhe biznesin e tij tregëtar dhe ndërtoi vetë katër anije më shumë, duke përfshirë dhe luftanijen e madhe Agamemnon.
Mimoza Hysa
Mimoza Hysa (1967) është shkrimtare dhe përkthyese shqiptare.
Dhaskarina Pinoçi
Jeta e hershme
Në vitin 1816, osmanët u përpoqën të konfiskonin pronat e Bubulinës sepse burri i saj i dytë kishte luftuar për rusët kundër turqve në luftrat ruso-turke. Ajo lundroi për në Konstandinopojë për të takuar Ambasadorin rus Kontin Pavel Strogonov dhe kërkoi mbrojtjen e tij. Në mirënjohje të shërbimit të Bubulinës ndaj rusëve, Strogonov e dërgoi atë për siguri në Krime. Ajo u takua gjithashtu me nënën e Mahmudit II, e cila më pas thuhet se e bindi djalin e saj për të mos prekur pasuritë e Bubulinës. Pas tre muajsh mërgimi në Krime, Bubulina kthye në Peca.
Mbështetja e luftës greke të pavarësisë
Thuhet se Bubulina bashkua me Filiqi Eteria, një organizatë e fshehtë që përgatiste Greqinë për revolucionin kundër sundimit osman. Ajo do të kishte qenë një nga gratë e pakta, por emri i saj nuk u vu në listat e anëtarëve historikë. Bubulina bleu armë dhe municione me shpenzimet e saj dhe i çoi fshehurazi në Peca në anijet e saj. "Ndërtimi i anijes Agamemnonit u përfundua në vitin 1820. Ajo korruptoi zyrtarët turq që të injoronin madhësinë e anijes dhe më vonë anija Agamemnon ishte një nga luftanijet më të mëdha në duart e rebelëve grekë. Bubulina gjithashtu organizoi trupat e saj të armatosur, të përbërë nga burra nga Peca. Ajo përdori shumicën e pasurisë së saj për të siguruar ushqime dhe municionie, për detarët dhe ushtarët nën komandën e saj.
Më 13 mars 1821 Bubulina ngriti mbi direkun e Agamemnonit flamurin e saj, bazuar në flamurin e dinastisë Komneni të perandorëve bizantinë. Populli i Pecës u ngrit në revoltë më 3 prill dhe më vonë bashkoi forcat me anije nga ishujt e tjera grekë. Bubulina lundroi me tetë anije në Nafplion dhe filloi një bllokadë detare. Më vonë ajo mori pjesë në bllokadën detare dhe kapjen e Monemvasias dhe Pylos. I biri i saj Jani Januzi vdiq në maj 1821, në betejën në Argos ndaj trupave osmane superiorë në numër.
Ajo mbërriti në Tripolica në kohë për të dëshmuar rënien e tij më 11 shtator 1821 dhe për të takuar gjeneral Teodor Kollokotroni. Fëmijët e tyre Eleni Bubulina dhe Pano Kolokotroni u martuan më vonë. Gjatë disfatës që pasoi garnizoni osman, Bubulina shpëtoi shumicën e anëtarëve femra të familjes së sulltanit.
Pas pavarësisë
Kur fraksionet kundërshtare shpërthyen në luftë civile në vitin 1824, qeveria greke e arrestoi Bubulinën për lidhjen e saj familjare me Kolokotronin tashmë i burgosur. Qeveria gjithashtu vrau të shoqin e së bijës. Përfundimisht ajo u internua në Peca. Ajo e kishte shpenzuar pasurinë e saj për luftën e pavarësisë.
Vdekja për gjakmarrje
Dhaskarina Bubulina u vra në 1825 si rezultat i një armiqësie familjare në Peca. Bija e familjes Koçi e dashuruar me djalin e Bubulinës, Gjergj Januzi u largua nga familja pa pëlqimin e saj. Duke kërkuar të bijën, i ati Kristodulo Kotçi shkoi në shtëpinë e Bubulinës me pjesëtarë të armatosur të familjes së tij. E zemëruar, Bubulina i kundërshtoi ata nga ballkoni. Pas grindjes së saj me Kristodulo Koçin, dikush shtiu me armë kundër saj. Ajo u godit në ballë dhe u vra në çast. Vrasësi nuk u identifikua.
Trashëgimia
Në ishullin Peca "Muzeu Bubulina" është vendosur në rezidencën 300 vjeçare të Bouboulit, burrit të dytë, ku ende jetojnë pasardhësit e saj. Statuja e saj qëndron në port në Pecës. Rrugë të ndryshme në të gjithë Greqinë dhe Qipron janë emëruar për nder të saj, sidomos Rruga Bubulina pranë Universiteti Teknik Kombëtar të Athinës (Polytechnion) dhe Muzeut Kombëtar Arkeologjik të Athinës, në qendër të Athinës, dhe gjithashtu në Pire dhe në Nikosia.
Shëngjin i Vogël
Shëngjini i Vogël është një fshat në Bashkinë Tiranë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Komunikimi mund të përcaktohet si transferim i informacionit nga një pikë në një tjetër. Kur kërkohet që informacioni të dërgohet në distancë është e domosdoshme të ndërtohet një sistem kominikimi. Në një system komunikimi, transerimi i informacionit bëhet me anë të modulimit të informacionit mbi një vale elektromagnetike, e cila vepron si bartëse për sinjale. Kjo bartëse e moduluar transmetohet në destinacionin e kërkuar, ku ajo merret dhe demodulohet për të fituar sinjalin origjinal të informacionit. Për këtë proces janë zhvilluar shumë teknika të sofistikuara duke përdorur si bartëse valët elektromagnetike që punojnë në radio frekuenca, frekuencat e valëve milimetrike dhe mikrovalëve. Gjithashtu komunikimi mund të arrihet duke përdorur edhe një bartës elektromagnetik që zgjidhet nga diapazoni optkë i frekuencave. Përdorimi i valëve optike ose i dritës për komunikim nisi qysh në lashtësi. Kështu sistemet e thjeshta si sinjalet me zjarre, pasqyrat reflektuese dhe së fundi llampat e sinjalizimit kanë siguruar me sukses transferimin e informacionit. Fotofoni i propozuar nga Aleksander Bell që më 1880 ishte përpjekja e parë e përdorimit të rrezës së dritës si bartës e informacionit. Në varësi të gjatësive valore të bartësve elektromagnetik, informacioni mund të transetohet në distance të konsiderueshme, por në sasi të kufizuar të kapacitetit bartës të informacionit. Kjo varet nga brezi ose frekuencat e ofruara nga bartësi i moduluar. Sa më e madhe frekuenca bartëse, aq më i madh është brezi i disponueshëm i transmetimit dhe për rrjedhojë edhe kapaciteti i informacionit të barur nga sistemi i komunikimit. Në këtë kontekst duhet përmendur që komunikimi me frekuencat optike ofrojnë një rritje potenciale të brezit me një faktor prej kundrejt transmetimit në frekuenca të larta të mikrovalëve. Kështu komunikimiet optike japin cilësi të përmirësuara të sistemeve të komunikimit. Sistemet optike komunikuese përdorin bartës të frekuencave të larta (100 THz) në regjionin e dritës së dukshme ose afër regjionit të rrezeve infratkuqe të spektrit elektromagnetik. Këto nganjëherë quhen sisteme me valë drite, për tu dalluar nga sistemet mikrovalore, frekuencat bartëse të së cilave janë zakonisht me të vogla për pesë shkallë të amplitudës (∼1 GHz). Sistemet komunikuese me fibër optikë janë sisteme me valë drite që perdorin fibrat optike për transmetimin e informacioneve. Sistemet e tilla perdoren në gjithë botën që prej 1980 dhe në realitet kanë bërë revulucion në teknologjinë e telekomunikimeve. Në të vërtetë, teknologjia me valë drite, se bashku me nanoelektronikën, besohet të jetë faktori kryesor në arritjen e “epokës së informacionit”. Qëllimet e kësaj teme janë përshkrimi i fenomeneve optike në sistemet komunikuese me fibër optikë në mënyrë gjithëpërfshirëse. Duke parë zhvillimet në shekullin e fundit në teknologjinë komunikuese me fibra optikë, fenomenet e tyre të rëndesishme optike dhe ndikimin pozitive te tyre në përmirësimin e përgjithëshem në botën telekomunikuese, shqyrtimi i këtyre fenomeneve optike është i një rëndësie kruciale, për çka do të shqyrtojmë më detajisht ne këtë punim diplome.
Optika
Optika është disciplinë e fizikës e cila merret me studimin e dukurive të dritës. Dritë quajmë çdo energji të rrezatimit e cila vepron në retinen e syrit te njeriut,ashtu që njeriu krijon ndjenjën qe ai e quan dritë. Optika merret me studimin e kësaj energjie të rrezatimit dhe vetive fizike të saj. Sipas mënyrës së trajtimit të dukurive të dritës, optika rëndom ndahet në dy degë:
a) Optikën gjeometrike dhe
b) Optikën fizike
Optika gjeometrike
Optika gjeometrike merret me studimin e dukurive të dritës, pa hyrë në shpjegimin e natyrës së saj, duke u nisur nga disa postulate të cilat i përkufizojn vetitë kryesore të dritës të cilat janë:
a) përhapja drejtvizore e dritës,
b) mosveprimi i tufave të dritës në njëra tjetrën,
c) ligji i reciprocitetit (i ndërrimit reciprok të vendit të burimit me atë të detektorit),
d) ligji i reflektimit dhe
e) ligji i thyerjes
Në optikën gjeometrike bën pjesë edhe Fotometria e cila merret me matjen e madhësive optike, duke mos marrë parasysh natyrën e dritës.
Optika fizike
Optika fizike merret me studimin e dukurive optike duke e marrë parasysh natyrën e dritës, dhe mu në bazë të kësaj i shpjegon ato, duke i zgjidhur, kështu, disa probleme të pazgjidhshme për optikën gjeometrike, siç janë:
a) interferenca
b) difraksioni dhe
c) polarizimi
Në pikëpamje teorike, ajo e përfshin edhe optikën gjeometrike, si rast special. Kapitull në vete i optikës fizike është optika e kristalit, e cila merret me studimin e dukurive të dritës gjatë përhapjes së saj nëpër kristale.
Drita dhe natyra e saj
Drita është rrezatim valor elektromagnetik.Me rrezatim valor elektromagnetik, në përgjithësi nënkuptohet cilado formë e energjisë të cilën grimcat materiale, atomike ose subatomike, ose valët elektromagnetike, e mbartin në mënyrë të orientuar në hapsirë.Drita ka një gjatësi valore që është e dukshme për sytë ( syri njerëzor kap valë elektromagnetike prej rreth 380 deri 780 nanometra). Drita e dukshme për syrin e njeriut gjendet në një diapazon te ngushtë të diapazonit shumë të gjerë të rrezatimit elektromagnetik i cili shtrihet nga rrezet gama, rrezet x, ultraviolete, drita e dukshme, infra te kuqe, mikro valore gjere te radio valët. Pjeset e drites se dukeshme i quajm fotone, por edhe pjesët tjera te spektrit të përmendur elektromagnetik i quajmë fotone. Rrezatimi elektromagnetik ka një natyrë dytësore: valore dhe korpuskulare. Pra, drita mund të trajtohet si një “mizëri” grimcash elementare (korpuskulash) apo kuantesh, të quajtura fotone, të cilat në hapsirën e lirë (në vakum) lëvizin me një shpejtësi konstante e cila ka një vlerë maksimale të mundshme c=2.99792458•108(m/s). Për çdo rrezatim elektromagnetik, prandaj edhe për dritën, relacioni i cili bën lidhjen në mes gjtësisë valore λ, frekuencës f dhe shpejtësisë c ka formën:
λ • f = c
Diapazoni i përgjithshëm i frekuencav të mundshme të rrezatimit elektromagnetik paraqet spektrin elektromagnetik (Fig. 1.1). Sipas gjatësisë së valës, spektri i valëve elektromagnetik rëndom ndahet në këta breza:
Rrezet kozmike................................λ < nm
Rrezet gama (γ)................................λ = nm
Rrezet iks (x)....................................λ = nm
Rrezet ultravjollcë............................λ = 10 – 380 nm
Rrezet e dukshme.............................λ = 380 – 780 nm
Rrezet infrakuqe...............................λ = 780 nm
Mikrovalët........................................λ = nm
Aristofani
Aristofani (rreth 445 - rreth 385 p.e.s.) ishte një shkrimtar, dramash helenë nga Greqia e lashtë.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Drita dhe natyra e saj
Radiovalët........................................λ > nm
Aristofani
Për jetën e këtij shkrimtari helen pothuajse asgjë nuk dihet.Thuhet se ishte djali i Filipit nga Egina i ardhur ne Athinë ,dhe se kishte pasur konflikte te vazhdueshme me politikanët. Dihet që për një vit zinte vend në Këshillin e Athinës. Nga kjo kohë, janë të njohura sulmet ndaj politikanit ushtarak me ndikim Kleonit (vdekur më 422) të cilat sulme i paraqet edhe në veprat e tij, ndër të tjera në "Kalorësit" (424). Rreth vitit 431 përfiton toka në ujdhesën Egina dhe aty drejtonte një ent magjistri. Nga 44 dramat që ka lënë pas, njëmbëdhjetë komedi i kanë qëndruar të plota kohës. Aristofani është përfaqësuesi kryesor i "komedisë së vjetër" politike, e cila dallon nga "komedia e re" e mëvonshme apolitike. Me një satirë "kafshuese", ai merr nën shikim gabimet dhe dështimet e demokracisë e sidomos të partisë për luftë në krye me Kleon. Mirëpo edhe personalitetet tjera të kohës nuk u kursyen nga ngacmimet si psh. Perkili, Sokrati dhe Euripidi. Duke pas parasysh kohën e gjatë të luftërave peleponeze, në shkrimet e tij ai në qendër të tyre paraqet nostalgjinë e popullit për paqe, kështu ai vepron në "Aharner" (425), "Paqja" (421), "Zogjtë" (414) dhe "Lysistrate" (411). Edhe përkundër kritikave të ashpra ndaj bashkatdhetarëve të tij, ai arriti që në garat që zhvilloheshin me rastin e "Dionisit të Madh" të merr disa herë çmimet e para dhe të dyta dhe sikur kjo të mos mjaftonte ai për mëse dyzet vjet me radhë zotëronte bynen e Athinës.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Drita dhe natyra e saj
Siç shihet nga figura 1.1 dhe nga ndarja e mësipërme, drita e dukshme zë një brez fare të ngushtë të spektrit të valëve elektomagnetike, i cili, rëndom ndahet në këta nënbreza:
Drita vjollcë......................................λ = 380 - 450 nm
Drita blu............................................λ = 450 - 470 nm
Óscar Sonejee
Ai bëri debutimin e tij ndërkombëtar në vitin 1997, në një humbje 4–1 kundër Estonisë.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Drita dhe natyra e saj
Drita e kaltër.....................................λ = 470 - 490 nm
Drita e gjelbër...................................λ = 490 - 570 nm
Óscar Sonejee
Më 28 Mars 2007, gjatë një kualifikuese të Euro 2008, ai pati një zënkë me sulmuesin e Anglisë Wayne Rooney në ndeshjen e tyre kualifikuese, duke bërë që të dy lojtarët të ndëshkoheshin me karton.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Drita dhe natyra e saj
Drita e verdhë...................................λ = 570 - 590 nm
Drita e portokalltë.............................λ = 590 - 620 nm
Drita e kuqe......................................λ = 620 - 780 nm
Reflektimi i dritës
Ligji i reflektimit të dritës thotë: Gjatë rënies së rrezës së dritës në ndonjë pasqysrë të rrafshët,rrezet rënëse dhe të reflektuara qëndrojne në të njetin rrafsh vertikal ndaj rrafshit të pasqyrës dhe formojnë kënde të njejta me normalen e lëshuar ne piken e reflektimit. Kur rrezet e dritës bien në një sipërfaqe të rrafshët, një pjesë e tyre do të absorbohet, kurse pjesa tjetër do të përhapet në të gjitha drejtimet. Mirëpo, kur rrezet e dritës bien në një sipërfaqe të rrafshët e të lëmuar ato reflektohen. Reflektimi është i rregullt kur rrezet e dritës pas reflektimit përhapen në drejtim të caktuar.
Rrezja e cila bie në atë sipërfaqe quhet rrezja rënëse ndërsa ajo e cila reflektohet quhet rrezja e reflektimit. Në vendin ku bie rrezja rënëse tërheqim normalen (pika A në fig. 2.1 -1). Rrezja rënëse me normalen formon këndin që quhet këndi i rënies dhe e shënojmë me α. Rrezja e cila reflektohet nga ajo sipërfaqe quhet rrezja e reflektuar, e cila me normalen formon një kënd që quhet këndi i reflekimit dhe në figurë e kemi shënuar me β. Te reflektimi i rregullt vlejnë dy ligje themelore: 1. Rrezja rënëse, rrezja e reflektuar dhe normalja gjendet në të njëjtin rrafsh. 2. Këndi i rënies është i barabartë më këndin e reflektimit (α=β). Rrezet e dritës le të bien mbi një sipërfaqe të rrafshët dhe të lëmuar nën këndin e rënies α (si në fig. 2.1-2).
Në bazë të parimit të Hajgensit, pika A bëhet burim i ri valëve të reja elementare, që do të përhapen me shpejtësi të njëjtë me të cilën kanë rënë në këtë sipërfaqe. Kur rrezja e dritës nga pika B arrin në pikën C, rrezja e reflektuar nga pika A arrin në pikën D. Tani fronti i tufës së rrezeve të reflektuara përhapet në drejtim të caktuar. Nga ngjajshmëria e trekëndëshave ABC dhe ADC mund të tregohet se këndi i rënies është i barabartë me këndin e reflektimit: α = β Pra, kjo tregon se te reflektimi i rregullt rrezja rënëse reflektohet nga sipërfaqja me të njëjtin kënd nën të cilin ka rënë në atë sipërfaqe. Këtu rrezen rënëse dhe reflektuese e kemi paraqitur me rreze të zakonshme në formë të drejtëzave gjeometrike ndërsa si sipërfaqe kemi marrë sipërfaqe të rrafshëta. Nëse sipërfaqja reflektuese është e lakuar, atëherë këndi i rënies dhe i reflektimit gjithashtu gjenden ndërmjet rrezës rënëse, rrezës së reflektuar dhe normales në atë sipërfaqe, në pikën ku bie rrezja e dritës (fig. 2.1-3).
Ndërkaq, në praktikë, lajmërohet reflektimi jo i rregullt ose difuz (Fig. 2.1-4), kur rrezet bien në sipërfaqe të vrazhdë, të cilat i kemi te muret dhe trupat në përgjithësi, që na rrethojnë. Në sipërfaqet e tilla të vrazhda ekzistojnë shumë bregëza me sipërfaqe të vogla të cilat janë të orientuara në të gjitha drejtimet e mundëshme në hapësirë. Për rrezet e dritës çdo sipërfaqe elementare paraqet “rrafsh” prej të cilit mund të reflektohet. Pas reflektimit, ku bien rrezet paralele, kemi rreze të reflektuara në të gjitha drejtimet që përbëjnë esencën e reflektimit difuz. Në saje të këtij reflektimi, ne mund t’i shohim trupat rreth nesh dhe në hapsirat e mbyllura, të cilët nuk janë direkt të ndiçuar nga dielli ose nga burime tjera të dritës. Shembull i reflektimit të rregullt të dritës janë pasqyrat.
Thyerja e dritës në sipërfaqe të rrafshta
Rrezja e cila bie nga mjedisi ajër në atë sipërfaqe quhet rreze rënëse, e cila me normalen formon këndin e rënies (α). Gjatë kalimit të kësaj rreze nëpër këtë sipërfaqe bëhet thyerja e saj. Kjo rreze quhet rrezja e thyerjes, e cila me normalen formon një kënd që quhet këndi i thyerjes (β). Këndi i rënies dhe këndi i thyrjes nuk janë të barabartë. Kur rrezja e dritës bie nga një mjedis optik më i rrallë (p.sh. ajër) në një mjedis më të dendur (p.sh. ujë), atëherë rrezja e thyerjes i afrohet normales (α > β) dhe vlen e kundërta. Për thyerjen e rrezeve të dritës vlejnë ligjet e Snelius-it: 1. Rrezja rënëse, e thyer dhe normalja ndodhen në të njëjtin rrafsh. 2. Raporti i shpejtësive të përhapjes së dritës në njërin dhe mjedisin tjetër është i barabartë me herësin e sinusit të këndit të rënies dhe të thyerjes, d.m.th.
sinα/sinβ=v1/v2=n2,1
ku v1 dhe v2 janë shpejtësitë e dritës në dy mjedise të ndryshme,n2,1 ndërsa quhet treguesi( indeksi ) relativ i thyerjes së mjedisit të dytë ndaj mjedisit të parë. Nga ligji i dytë i thyerjes së dritës shihet se në mjedise optike më të dendura shpejtësia e dritës është më e vogël, kurse indeksi absulut i thyerjes më i madh. Kjo do të thotë se rrezja gjatë thyerjes nga mjedisi optikë më i dendur në mjedisin optikë më të rrallë i largohet normales dhe anasjelltas. Përveç indeksit relativ, ekziston edhe indeksi absolut i thyerjes, i cili paraqet raportin në mes shpejtësisë së dritës në vakuum dhe shpejtësisë së dritës në mjedisin tjetër:
Thyerja e dritës nëpër pllakë me faqe paralele
Rrezja rënëse bie në sipërfaqen e parë kufitare nën këndin α në krahasim me normalen në atë sipërfaqe. Bëhet thyerja e sajë nën këndin β me normalen. Në sipërfaqen e dytë kufitare drita bie nën këndin β' dhe sërish bëhet thyerja e saj. Për dy rastet e thyerjes në sipërfaqet kufitare vlen ligji i Snelius-it. Drita bie prej mjedisit me indeks të thyerjes n1 dhe sërish kalon në mjedisin me indeks të thyerjes n1, pra
Kur merret në konsiderat se β=β', nga ekuacionet e fundit fitohet,
sinα=sinα'
d.m.th. këndi nën të cilin rrezja dalëse e lëshon sipërfaqen e thyerjes është i barabartë me këndin në të cilin ka rrezja rënëse në sipërfaqen kufitare, pra
α=α'
Kjo tregon se gjatë kalimit të rrezës së dritës nëpër sipërfaqen me faqe paralele bëhet thyerja e saj dy herë, ashtu që rrezja rënëse dhe e thyerjes janë paralele në mes veti dhe të zhvendosura për distancën a. zhvendosja a varet nga trashësia e pllakës d, këndit të rënies α dhe këndit të thyerjes β. Zhvendosja mund të gjendet nga relacionet e thjeshta trigonometrike në trekëndëshat ABC dhe ABF (Fig. 2.2.2).
a/AB=sin(α-β)
d/AB=cosβ
prej nga
a=d•sin(α-β)/cosβ
Thyerja e dritës në prizëm
Prizëm optik quajmë trupin e tejdukshëm të kufizuar ndërmjet dy sipërfaqeve të rrafshëta,të cilat mes vete mbyllin një kënd θ. Ne fig.2.2.3 është paraqitur prerja tërthore e prizmit optik trianësor.Këndi që mbyll rrafshet anësore të saj quhet kënd i prizmit. Do të supozojmë se prizmi gjendet në ajër dhe kuptohet vetvetiu se është i ndërtuar nga lënda që është optikisht më e dendur se ajri. Le të bjerë rrezja e dritës njëngjyrëshe(monokromatike) ne pikën A të prizmit,që me normalen n1 në rrafshin e parë anësor e mbyll këndin α1.Kjo rreze do të thyet në hyrje dhe në dalje nga prizmi.Në hyrje do të thyet me këndin β1 ne raport me normalen dhe duke iu afruar asaj.Rrezja përhapet nëpër prizëm deri te pika B që gjendet në rrafshin e dytë anësor të saj.Në pikën B do të bjerë me këndin β2,thyet dhe e lëshon prizmin me këndin α2 ndaj normalës n2 në rrafshin e dytë anësor në pikën B.Shihet se rrezja e dritës gjatë thyerjeve në prizëm e ka ndërruar drejtimin e përhapjes së saj.Këndi δ,të cilin e mbyllin rrezja rënëse me rrezen dalëse,quhet kënd i devijimit të prizmit.
θ=β1+β2
Kurse këndi i devijimit të prizmit në pikat A dhe B njësohet nga shprehja:
δ=(α1-β1)+(α2-β2)=α1+α2-(β1+β2)*
Orahovica
Orahovica (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Virovitica-Podravina në Kroaci.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Thyerja e dritës në prizëm
ose:
δ=α1+α2-θ   që paraqet këndin e devijimit për prizëm optik.
Orahovica
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 3869 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 3904 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 4262 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.9%.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Thyerja e dritës në prizëm
Mund të tregohet se këndi i devijimit për prizëm optik nga të gjitha vlerat e mundshme është më i vogli në rastin kur rrezja e dritës kalon simetrikisht (paralel me bazën) nëpër prizëm.Në këtë rast vlen:
Azerbajxhani në Festivalin Evropian të Këngës
Azerbaixhani ka debutuar 12 herë në Festival që nga debutimi i saj i parë ne 2008 kru Televizioni Publik Azer u bë antare e EBU.Televizioni Azer e shfaqte Festivalin çdo vit por nuk konkuronte.Azerbaixhani qe shteti i fundit kaukazik,që merrte pjesë në Festival dhe i pari që ta fitojë atë.
Azerbaixhani fitoi festivalin në 2011 me këngën "Running Scared" e performuar nga Ell & Nikki.Azerbajxhani ka qenë 7 herë ne TOP 10.Performanca më e dobët e Azerbaixhanit ishte në vitin 2018.parapamje|150px|left|Azerbajxhani në Festivali Evropian i Këngës 2009, në Serbi
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Thyerja e dritës në prizëm
por vlen gjithashtu edhe:
β1=β2=β
Nga fitojmë:
Azerbajxhani në Festivalin Evropian të Këngës
Historia
Azerbajxhani bëri debitimin e tij në Festivali Evropian i Këngës në vitin 2008 në Beograd.Në vitin 2007 në Helsinki Azerbajxhani deshi të marrë pjesë me televizionin AzTV (Azeri Television) por EBU nuk lejoi meqë televizioni AzTV nuk ishte pjesë e Bashkimit Evropian të Televizioneve. Azerbajxhani shënoi një vend shumë të mirë në vitin 2009 duke u uruar me vendin e 3-të. Ri-Prezantuesit e Parë të Azerbajxhanit ishin Elnur dhe Samir me këngën Day After Day. Vitin 2008 Azerbajxhani mori vendin e 8-të në Top 10 nga Shumë shtete. Televizioni Transmetues dhe kombëtarë për Azerbajxhanit në Eurovizion është İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti. Azerbajxhani u shpall fitues i edicionit të 56-të të festivalit europian të këngës në Düsseldorf të Gjermanisë me këngën "Running Scared", performuar nga këngëtarët Eldar Gasimov dhe Nigar Jamaj (të njohur si Ell dhe Nikki)
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Thyerja e dritës në prizëm
prej nga gjejmë:
β=θ/2  ***
Azerbajxhani në Festivalin Evropian të Këngës
Historia
Azerbaixhani menaxhoi dhe dy vite të tjera të ishte ne TOP 5 ne vitin 2012 dhe 2013.Në 2014 ,Azerbaixhani nuk arriti të ishte ne TOP 10 duke zënë vendin e 22.Gjithashtu dhe ne vitet 2015-2017.Në vitin 2018,Azerbaixhani nuk u kualifikua për herë të parë ne Finale.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Thyerja e dritës në prizëm
Shprehja * me supozimin e paraqitur shkruhet:
δmin=2α-2β=2α-θ
Prej nga fitojmë:
α=(δmin+θ)/2  **
Ligji i thyerjës në piken A të prizmit e ka formën:
n=sinα/sinβ
Për kënde të vogla sinuset mund të zëvendsohën me këndet përkatëse,prandaj kemi:
n≅α/β
I zëvendësojmë shprehjet ** dhe *** në shprehjen e fundit:
n=[(δmin+θ)/2]/(θ/2)=(δmin+θ)/θ
Dhe fitojmë:
δmin=(n-1)θ
që paraqet devijimin minimal në prizëm optik. Nese në prizëm bie drita e bardhë e Diellit në një perde,pas kalimit nëpër të do të paraqitet shiriti i ngjyrave në të cilin ngjyrat renditën si ne fig.2.2.3-2.Më së shumti nga drejtimi fillestar zhvendoset ngjyra vjollce,kurse më së paku ngjyra e kuqe.Ndërmjet tyre renditen ngjyrat e tjera.Kjo dukuri e zbërthimit të dirtës së bardhë (plokromatike) në komponente njëngjyreshe quhet dispersion i dritës.Shiriti i rrezeve të dritës së ngjyrave të ndyshme quhet spektër.Prandaj themi se në prizëm bëhet zbërthimi i dritës përbërëse në komponetet e veta.Ndryshe prizmi optik quhet element dispersiv,sepse mundëson që drita nga ndonjë burim i panjohur të zbërthehet në komponente përbërëse të saj.
Reflektimi i plotë
Gjatë kalimit të dritës nëpër një lëng me indeks të thyerjes më të vogël në një lëng me indeks të thyerjes më të madh, rrezja i afrohet normales. Vlen edhe e kundërta, gjatë kalimit të dritës nga një lëndë optike më të dendur në një lëndë optike më të rrallë, rrezja i largohet normales. Le të jenë disa rreze të dritës që burimin e kanë të vendosur në një lëng më indeks të thyerjes n2. Ligji i Snelius-it për thyerjen e dritës, për rrezen e parë n’a jep relacionin:
n1 sinα1=n2sinβ1
Meqë është: n1 > n2 atëherë do të kemi:
sinβ1=n1/n2 sinα1 > sinα1
Në qoftë se shikohen rrezet tjera (2),(3) dhe (4), respektivisht, do të shohim se këndi i rënies do të rritet vazhdimisht deri te rrezja (3), ku është këndi kritik αk. Në këtë rast këndi i thyerjes është 90°, përkatësisht rrezja (3) thyhet duke u shtrir në sipërfaqen kufitare. Nga ligji i Snelius-it për thyrjen e dritës gjejmë: sinαk=n2/n1sin90°=n2,1=1/n1,2
Të gjitha rrezet tjera që bien në sipërfaqen kufitare me kënd të rënies më të madh se këndi kritik, reflektohen në të njëjtin mjedis [siç është rasti me rrezen (4)]. Dukuria e tillë quhet reflektimi i plotë ose total.
Polarizimi i dritës
Nga njohuritë që kemi, valët elektromagnetike janë valë transversale. Dihet se drita është valë elektromagnetike që përfshinë brezin e dukshëm të spektrit optikë nga 380 nm deri në 780 nm. Vala elektromagnetike përbëhet nga lëkundja e vektorit të fushës elektrike ⃗ (rrafshi vertikal) dhe vektorit të induksionit magnetike ⃗ (rrafshi horizontal) në dy rrafshe pingule ndërmjet veti (Fig. 2.4 - 1). Përhapja e valëve bëhet me shpejtësi afro 300 000 km/s në drejtimin e boshtit c. Meqë nga një burim klasik drite atomet apo molekulat e trupit emetojnë shumë valë drite, kuptohet që, sipas rastit, do të përfshihen të gjitha rrafshet e mundshme të lëkundjeve të valëve të dritës. Drita e tillë është natyrale. Në qoftë se drita natyrale bie në ndonjë polaroid i cili është i ndërtuar në atë mënyrë që lejon lëkundjen e vektorit të fushës vetëm në një drejtim (p.sh. drejtiim vertikal) (Fig. 2.4 - 2),atëherë nëpër të mund të kalojnë vetëm ato valë elementare nga tyfa e rrezeve rënëse që plotësojnë këtë kusht. Të gjith valët tjera elementare do të zhduken dhe pas analizatorit mbeten vetëm valët të cilat lëkunden në rrafshin vertikal. Valët e tilla janë të polarizuara. Në qoftë se në drejtimin e përhapjes së dritës së polarizuar vendoset polaroidi që lejon përhapjen e valëve në rrafshin horizontal, atëherë pas tij nuk do të ketë më dritë, pasi që valët e polarizuara lëkunden në rrafshin vertikal.
Mënyrat e polarizimit të dritës
Drita e polarizuar mund të fitohet në disa mënyra por më të rëndësishmet janë me anë të reflektimit dhe me anë të thyerjes.
Polarizimi i dritës me anë të thyerjes
Kur rrezja e dritës bie nën një kënd në sipërfaqen e qelqit, ajo pjesërisht do të reflektohet, kurse pjesa tjetër do të kaloj nëpër qelq sipas ligjit të thyerjes së dritës. Rrezet e reflektuara dhe ato pjesërisht të thyera janë të polarizuara, kurse planet e polarizimit të tyre janë normale në mes veti. Me ndryshimin e këndit të rënies α të rrezes rënëse ndërrohet edhe shkalla e polarizimit të rrezes së reflektuar dhe asaj të thyer. Sipas ligjit të Bruster-it polarizimi më i madh arrihet për atë kënd të thyerjes për të cilin arrihet kushti që këndi në mes të rrezes së reflektuar dhe të thyer të jetë 90° (Fig. 2.5.1.1). Në këtë rast do të plotësohet kushti
αb+β=90°
dhe
sinαb=cosβ
Rrezet e reflektuara rrafshin e polarizimit e kanë normal me rrafshin e vizatimit ndërsa rrezet e thyera paralele me rrafshin e vizatimit. Kjo do të thotë se rrafshet e polarizimit të rrezeve të reflektuara dhe rrezeve të thyera janë normale në mes vete.
Polarizimi i dritës me anë të reflektimit
Në qoftë se drita bie në një pasqyrë të rrafshët, pas reflektimit ajo pjesërisht do të jetë epolarizuar. Për pasqyrën e qelqit, këndi optimal i polarizimit të dritës pas reflektimit do të jetëkëndi i Bruster-it që është 53°(Fig. 2.4.1.2). Rrafshi i lëkundjes së vektorit elektrik së dritës është pingul në rrafshin e pasqyrës (polarizatorit). Pasqyra që shkakton dritën e polarizuar quhet polarizator, e pasqyra tjetër e vendosur nën këndin e polarizimit ndaj rrezeve të reflektuara nga polarizatori quhet analizator, pasi që shërben për verifikimin dhe analizën e dritës së polarizuar. Në çastin kur polarizatori dhe analizatori janë paralel në mes veti, nga analizatori do të përhapet drita, pasi rrafshi i lëkundjeve të vektorit elektrik të dritës është pingul në rrafshin e analizatorit. Kur të rrotullohet analizatori për 90° ose 270° në rrafshin horizontal, pa i ndryshuar pozitën ndaj drejtimit të rrezeve të rëna në të, nga ai nuk do të ketë reflektim të dritës, pasi në këtë rast rrafshi i polarizimit të dritës është paralel me rrafshin e lëkundjes së vektorit elektrik të dritës. Po të rrotullohet analizatori për 180° përsëri nga ai do të ketë reflektim të dritës, pasi rrafshi i lëkundjeve të vektorit elektrik të dritës edhe në këtë rast është pingul në rrafshin e analizatorit.
Komunikimet optike
Në frekuencat e dritës infrakuqe, menjëherë nën dritën e dukshme (380 - 780 nm), fibra optike si medium drejtues i transmetimit, siguron dobësim shumë të vogël. Fibra optike është mediumi më i rëndësishëm për transmetim në shpejtësi të lartë dhe në largësi të mëdha.Ky medium shfrytëzohet kryesisht në komunikime në largësi, si dhe në sistemet ndërkombëtare dhe nëndetare. Sistemet komunikuese që aktualisht janë në shitje përdorin impulset binare të dritës për transmetim. Informacioni i transmetuar është zakonisht në formë binare, që dmth. se marrësi detekton ose nuk detekton dritë. Sistemet optike, që tash janë në përdorim, nuk kanë mundësi të transmetojnë dritë në formë të valës së vazhdueshme, sikurse që është rasti i radio sistemeve. Radio sistemet kanë mundësi të ndryshojnë jo vetëm intensitetin por edhe fazën dhe frekuencën e valës bartëse. Tradicionalisht, një sinjal optik ka shfrytëzuar tërë fibrën, edhe pse do të mund të zbatohej një pjesë e vogël e brezit të gjerë frekuencor të tij. Por, me paraqitjen e transmetuesve dhe filtrave brezngushtë është mundësuar rritja e kapaciteteve transmetuese me futjen e kanaleve të shumëfisht optikë në të njëjtën fibër me ndihmën e sistemit të multipleksimit me ndarje të dendësuar valore (ang. dense wavelength division multiplexing - DWDM). Me zhvillimin teknologjik, do të mundësohet shfrytëzimi i dritës në një frekuencë të caktuar si valë bartëse, duke rritur më tutje kapacitetet transmetuese, duke shfrytëzuar metoda të njohura të modulimit të valës bartëse (CW). Përdorimi i të ashtuquajturës teknologji e optikës koherente do të rris skajshmërisht kapacitetet transmetuese të fibrave optikë në të ardhmen.
Fibrat optikë
Fibra optike është mediumi më bashkëkohor transmetues që ofron brez të gjerë lëshimi, dobësim të vogël dhe imunitet skajshmërisht të lartë nga ndërhyrjet e jashtme elektrike. Lidhjet me fibra optike shfrytëzohen si medium kryesor për transmetime në largësi në të gjitha shtetet e zhvilluara, dhe sistemet me kabëll koaksial të kapacitetit të lartë janë zëvendësuar gradualisht me sisteme të realizuar me fibra optikë. Një fibër optike ka pjesën qendrore (me diametër rreth 8 ose 60 μm) nga qelqi shumë i pastër që është e veshur me një shtresë të jashtme të qelqit me dendësi me të vogël, me diametër prej 125 μm.Sa për krahasim, duhet cekur se diametri i fijes së flokut është rreth 100 μm. Rrezja e dritës thyhet nga sipërfaqet ndërmjet këtyre materialeve siç është treguar në figuren 1.3 duke u përhapur nëpër bërthamë prej një pike në pikën tjetër fundore. Principi i transmetimit me fibër optik njihet për disa dekada, dhe depërtimi i teknologjisë me fibër optike është pritur të ndodh madje në pjesën e parë të viteve shtatëdhjeta. Por, zhvillimi i teknologjisë së fabrikimit të fibrës dhe teknologjisë së komponenteve ka qenë më i ngadalshëm se sa pritej, dhe depërtimi i kësaj teknologjie është vonuar deri në mesin e viteve të tetëdhjeta. Që nga ajo kohë, të gjitha sistemet e reja kabllore me gjatësi të mëdha dhe me kapacitet të lartë, duke përfshi edhe sistemet nëndetare, si medium transmetues kanë përdorur fibrat optikë.
Përparësitë dhe të metat e fibrave optikë
-Kapacitet i lartë i transmetimit: Fibrat optikë kanë brez të gjerë lëshimi, të mjaftueshëm për transmetimin e të dhënave me shpejtësi të madhe, deri në 50 Gbps.
-Kosto e ulët: Kostoja e fibrës ka ra në nivel të kostos së kabllos me çiftore të përdredhura, megjithëse veshja dhe mbrojtja e kabllos rrit koston për dy ose më tepër herë.
-Imuniteti ndaj pengesave të jashtme: Ndërhyrjet elektromagnetike nuk kanë ndikim në sinjalin e dritës brenda fibrës.
-Madhësi dhe peshë e vogël: Materiali i fibrës ka peshë të vogël dhe diametri i sajë është vetëm rreth 100 mikrometra (në vend të një ose më shumë milimetra sa është te teli i bakrit).
Historia e arkitekturës së renesancës
Historia e arkitekturës së renesancës, perfshine periudhën prej fillimit të shekullit XV-të, deri në shekullin XVII-të. Poashtu, kjo periudhë kur mori hov zhvillimi industrial e kulturor përkatësisht shekulli XVII mund të cilësohet si epoka e parë moderne, pasi që gjatë kësaj kohe u bënë zbulime të shumëta shkencore që mundësuan në ngritjen e vetëdijës mbi botën dhe patën ndikim në artin e kohës, gjithashtu u bë forcimi i ideologjisë feudale fetare. Arti barokien u përcaktua në shumë aspekte nga religjoni, mirëpo edhe pas reformimeve shtetet e Barokut mbeten katolike ,artistët e kësaj periudhe thyen konventat maneriste duke krijuar stilin e ri që nga filozofët përshkruhet si deforimi i të menduarit njerëzor. Në barok arti do t’i integrohet në një ansambel dekorativ, arkitektura dhe skulptura bëhen piktoriale ndërsa piktura mbetet iluzioniste. Këtu përmenden disa nga vlerat e veprave me të rëndësishme të kësaj periudhe, përkatësisht zhvillimi i stilit të ri që në Romë zgjati plotë dy shekuj duke dëshmuar edhe njëherë për fuqinë që kishte Italia në fushën e arkitekturës, e cila u krijua  nga italianët dhe pushtoi tërë Evropën. Vepra e autorit dhe thënja e tij thotë, “se nuk është mirë të ndjekësh të tjerët pasi mbetesh nën hije, edhe pse të rrezikosh nuk do të thotë që gjithnjë do të vlerësohesh, por vlera e asaj që bënë me kohë do të rritet”. Këto fjalë bën që arkitektura e Borrominit më vonë pas shumë shekujve të bëhet shembull i periudhës së barokut edhe pse në fillim ishte mjaftë i kritikuar. Borromini u bë një revulocionar për arkitektët e rinjë, pasi që kishe thyer të gjitha klishetë e këtij stili, duke kaluar klasikën dhe tradicionalën me arkitekturë inovative, e cila mund të vërehet te kryevepra e tij “San Carlo alle Quattro Fontane”. Duke iu falenderuar gjeometrisë dhe perspektivës të përdorur me mjeshtëri nga arkitekti,  përveç vlerave arkitektonike këto vepra përbëjnë edhe shtysat e para drejtë një ndryshimi thelbësor në arkitekturë duke sjellur elemente të reja, format të lakuara, dinamizëm, të cilat më parë nuk ishin njohur nga arkitektët e kohës së tij.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Përparësitë dhe të metat e fibrave optikë
-Rezerva të pakufizuara të materialit: Kuarci që shfrytëzohet në fibrën e qelqit është njëri prej materialeve më të zakonshme në tokë.
Historia e arkitekturës së renesancës
Përhapja dhe karakteristika e Barokut në Romë
parapamje|Objekt, i arkitektures Baroku. "Geus" Gjatë shekullit të XVII-të, Italia perkatësisht Roma u bë përsëri qendër e madhe fetare dhe kulturore duke krijuar një stil të ri, i cili jetoi për dy shekuj me rradhë .Baroku, stili origjinal artistik lindur në Romë përfshin të gjitha aspektet e jetes: artin, modën , letërsinë , teatrin dhe muzikën. Elementet e Barokut janë të pazakonshme, origjinale , të parregullta , me stolisje të pasur dhe forma rrethore në lëvizje.Një ndër veprat e përkryera të Barokut në Romë është Sheshi Shën Pjetri në formë trapezoidi, i projektuar nga Gian Lorenzo Bernini. Prej arkitekteve më të njohur të kësaj periudhe vlen të përmenden emrat si : Gian Lorenzo Bernin, Pietro da Cortona ,mirëpo si përfaqësues i Barokut cilësohej Francesco Borromini i cili i dha një frymë tërësisht të re këtij stili, të gjithë punuan në Romë dhe nën patronatin e papëve, mirëpo si paralajmërues i Barokut cilësohet Vignola me Kishën II Gesu dhe Pallatin Farneza dhe Della Porta me fasadën e Kishës II Gesu që shpreh mjaftë mirë kalimin nga Renesanca në Barok. Arkitektura e cila u zhvillua në Romë gjatë periudhës së stilit të barokut karakterizohet me forma ovale si alternativa  gjeometrike që njiheshin si format klasike të Barokut ,po ashtu në të gjitha objektet paraqitet ndjenja e lëvizjës, energjisë dhe tensionit , që në arkitekturë ky efekt do të arrihet  me aplikimin e mureve të valëzuara   ( konkave ose konvekse) dhe elementeve dekorative, ndërkaq në pikturë dhe skulpturë  shprehet me kontrastin e hijës dhe dritës. Gjithashtu piktura në Barok cilësohej me paraqitjen e gjendjes shpirtërore, kështu në vendet Romake katolike paraqiten skena ekstaze, vuajtje apo të mrekullive. Element tjetër i barokut i cili ishte i përbashkët si për kisha ashtu edhe pallate ishin tavanet e pikturuara, duke e hapur tavanin drejt qiellit, përmes mjeteve që italianët e quanin “sotto in su”. Baroku përveq që kishte pasur ndikim në pikturë, skulpturë, arkitekturë ai pati ndikim mjaft të madh edhe në muzikë. Në ambientet e kishave, pallateve të cilat ishin të pasura dhe të dekoruara me elemente dekorative të ngjyrës së bardhë dhe të arit bënë që të ngritet në përjetësi muzika e Monteverd-it, Vivald-it Mozart-it etj.Gjatë këtij shekulli përveq që u bë ndërtimi i kishave, Roma u pasurua edhe me villa luksoze, oborre e pallate. Me vonë u bë zhvillimi i teatrit dhe operës i cili u përhap si një art, në tërë Evropën.
Dispersioni i dritës si dukuri fizike në fibra optik
Përparësitë dhe të metat e fibrave optikë
-Dobësim i vogël: Dobësimi në fibrat bashkëkohor është më i vogël se një gjysmë dB për kilometër, dhe nuk varet nga shpejtësia e transmetimit të të dhënave.
Historia e arkitekturës së renesancës
Francesco Borromini (1599-1667)
Francesco Borromini ishte lindur në Ticion në vitin 1599. Ai që në moshë të re kishe shkuar në Milano që të studionte gurëgdhendje Pas shumë vitesh trajnimi, ai shkon në Romë ku angazhohet si ndihmës nga kushëriri i tij Maderno i cili ishte arkitekt në kishën e Shën Pjetrit. Ai u angazhua të punonte Baldakin e kishës së Shën Pjetrit së bashku me Berninin, ky bashkëpunimi nuk zgjatë si pasojë e konflikteve dhe rivaliteti midis tyre për shkak të botëkuptimeve që patën për arkitekturën.Pas përfundimit së Baldakinit në kishën e Shën Pjetrit më 1633 ,Borrominit iu dha një post në univeristetin e arkitekturës në Romë ,ku filloi të punonte si arkitekt i pavarur. Krijimet e tij të para ishin të jashtëzakonshme dhe sfidë për tradicionalën sic ishte kisha Romake San Carlo alle Quattro Fontane (1634-1648) dhe Sant ‘Ivo alle Sapienza (1642-1670). Borromini ishte ndikuar nga arkitektura e Michelangelo dhe rrënojat e antikitetit.Ai kishte thënë që “nuk ka dashur që thjeshtë të lërë gjurmë në arkitekturë si ‘kopjues’” po ashtu ishte tërhequr nga shembujt e Michelangelo mirëpo thekson se” ai që ndjek të tjerët asnjëherë nuk mund që të shkojë përpara” (Francesco Borromini) .Ai nuk parapëlqente barokun klasik dhe tradicional sic e aplikon rivali i tij Bernini ,por kishe bërë kalimin nga arkitektura me elemente klasike në arkitekturë inovative me vija të lakuara dhe me bashkëveprimin e figurave gjeometrike.Borromini dallon nga Gian Lorenzo Bernini  dhe bashkëkohësit e tjerë si dhe njihet si një revolucionar ne arkitekturë pasi që krijmet e tij mbështeteshin mbi një sistem kompleks gjeometrik e rrallë herë në proporcionet e trupit të njeriut.Borromini përveq që ishte i interesuar në matematikën e lashtë ,gjeometri si dhe në punën e Galileos, ai ishte mjaftë i interesuar edhe në gjeometrin hyjnore dhe kozmologjine. Krijimet e Borrominit cilësohen me forma komplekse dhe të përdredhura duke vënë në lëvizje dhe duke i dhënë tension arikitekturës së tij,gjithashtu hapësirat ishin të ndërlikuara, ovale e gjeometrikisht jo të rregullta. Ndryshe nga bashkohësit e tij të cilët preferonin ngjyrën e bardhë dhe të arit, Borrominin parapëlqente enterieret monokromatike. Bazuar në veprat e tij, ai cilësohet për kreativitet të lartë, ekstravagancë, si një njeri i pabindur dhe mjaftë guximtar. Shumë vende të Evropës u frymëzuan dhe u ndikun nga arkitektura e Borrominit, por përkundër të gjithave ai nuk ishe i kënaqur me atë që kishte arritur, për një kohë të gjatë vuajti nga depresioni , disa ditë para se të bënte vetëvrasje ai dogji të gjitha skicat të cilat i posedonte .Borromini vdiq në moshën 68 vjecare në vitin 1667 në Romë.