Makinat_asinkrone
RRYMA NË ROTORIN E MAKINËS ASINKRONE
F.e.m. e induktuar në rotor është pasojë e fluksit kryesor. Ndikimi I fluksit të shkapërderdhur merret parasysh përmes reaktancës së shkapërderdhjes që hyn në përbërje të impedancës së pështjellave të rotorit. Prandaj për pështjellën e rotorit merret se f.e.m. është e kyçur në qarkun me rezistencë omike R_2 dhe reaktancë X_σ2. Induktiviteti vetjak L_σ2 të pështjellës së rotorit, të shkaktuar nga fluksi I shkapërderdhur, për frekuencë të rrjetit f_1 I përgjigjet reaktanca X_σ2. Në qoftë se frekuenca e rrymave në pështjellën e rotorit është: f_2=s〖 f〗_1                                                                                   (1.14) gjë që ndodhë gjatë rrotullimit të rotorit, vlera e reaktancës së shkapërderdhjes në rotor do të jetë: X_σ2s=s X_σ2                                                                             (1.15) Për të thjeshtuar shënimin, reaktancat të krijuara për shkak të flukseve të shkapërderdhura në pështjellat e statorit X_σ1, përkatësisht X_σ2, në vazhdim do të shënohen me simbole X_1 përkatësisht X_2. Kur rotori është I ndalur (s=1) ndërsa statori I kyqur në rrjet, nëpër pështjellat fazore të rotorit do të kalojë rryma e lidhjes së shkurtër të rotorit: I_(21.sh.)=E_2/(R_2+jX_2 )                                                                           (1.16) Në qoftë se rotori fillon të rrotullohet atëherë f.e.m. e induktuar në pështjella, dhe reaktanca e shkapërderdhjes së pështjellave, do të ndërrojnë në varësi nga rrëshqitja s. Prandaj rryma në pështjellat fazore të rotorit në formë komplekse do të jetë: I_2=(sE_2)/(R_2+jsX_2 )                                                                                   (1.17) Në qoftë se emruesi dhe numruesi I shprehjes (1.17) pjestohen me s, prfitohet: I_2=E_2/(R_2/s+jX_2 )                                                                                (1.18a) Vlera efektive e rrymës në pështjellat fazore të rotorit do të jetë: I_2=E_2/√([R_2/s]^2+〖X_2〗^2 )                                                                                (1.18b) Barazimet (5.18a) dhe (5.18b) në krahasim me atë (5.17) kanë një kuptim fizik të ri, që mund të formulohet në këtë mënyrë: Në pështjellën e rotorit, në vend të f.e.m. reale E_2s=sE_2, me frekuencë f_2=〖sf〗_1, që induktohet në pështjellë kur rotori rrotullohet, vepron f.e.m. E_2, me frekuencë f_1, që I përgjigjet rotorit të ndaluar. Në këtë mënyrë në vendë të reaktancës X_σ2s=sX_2 vendoset reaktanca X_2 që I përgjigjet rotorit të ndaluar, ndërsa në vend të rezistencës aktive R_2 vendoset rezistenca: R_2/s=R_2+R_2 (1-s)/s                                                                            (1.19) Barazimi (5.19) tregon se në seri me qarkun e rotorit lidhet një rezistencë shtesë e barabartë me : R_2 (1-s)/s                                                                                                       (1.20) Në të dy rastet (si në rastin kur rotori rrotullohet, ashtu edhe në rstin kur ai është I ndaluar) madhësia e rrymës I_2 dhe këndi I shfazimit ndërmjet rymës dhe f.e.m. në qarkun e rotorit mbeten të njëjta. Në rastin e parë, për shprehjen (1.17): tgφ_2=(sX_2)/R_2 Në rastin e dytë, për shprehjen (1.18): tgφ_2=X_2/(R_2/s)=sX_2/R_2 Meqenëse ryma I_2 ruan të pandryshuar madhësinë dhe drejtimin, edhe rryma në stator I_1 mbetet e pandryshuar në madhësi dhe në drejtim. Në këtë mënyrë madhësitë si: fuqia që merr apo I jep makina rrjetit, humbjet në makinë, fuqia elektromagnetike e saj etj. Në makinën me rotor që rrotullohet. Rrjedhimishtë makina me rotor që rrotullohet ekuivalentohet me makinën e ndaluar. Kjo mundëson ndërtimin e skemës ekuivalente të makinës asinkrone në të cilën qarku I statorit dhe ai I rotorit, duke pasur frekuenca të njejta, lidhen elektrikisht ndërmjet tyre. Meqenëse makina me rotor të ndaluar, ka fuqinë mekanike të barabartë me zero, fuqia elektrike në rezistencën shtesë (1.20) zëvendëson fuqinë mekanike të makinës me rotor që rrotullohet: P_mek=m_2 I_2^2 R_2 (1-s)/s                                                                 (1.21) ku m_2 paraqet numrin e fazave në rotor.