cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marjana Gaponenko
Jeta
Marjana Gaponenko kaluar fëmijërinë dhe rininë e saj në Odessa. Pas largimit nga shkolla, ajo studioj gjermanisht në Universitetin e Odessa dhe filloi të shkruajë dhe publikojë poezi. Në Gjermani ajo fillimisht ishte promovuar nga Erik Martin në Muschelhaufen, dhe pastaj ajo u bë e njohur më të gjerë në rrethin e lexuesve. Në vitin 2000, ajo e bëri debutimin e saj me një përmbledhje poezish How tearless knights. Në vitin 2001 ajo ishte kandidate për titullin "Autori i Vitit" të revistës Deutsche Sprachwelt. në vitin 2010 botoi romanin e parë, Annuschka Blume (Lulja Anushka). Poezitë janë përkthyer në anglisht, frëngjisht, italisht, polonisht, rumanisht dhe turqisht. Ajo është anëtare e Forumit të shkrimtarëve The Golden Fish (Peshku i Artë).
Montréal (rajon)
Montréal është një rajon administrativ dhe territor ekuivalent në Provincën Kebek, Kanada. Rajoni administrativ ka një sipërfaqe 498.2 km² dhe popullsi 1934082 banorë. U themelua më 29 mars 1966.
Fitorja (Mesopotam)
Fitora është një fshat në komunën Mesopotam në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Ylberi
Edhe per ata që se din, nese arrin me kapercy Ylberin do ndrrosj Gjinin provojeni nese jav deshiron qefi! (Nuk osht e vertet)
Dukshmëqia
Ylberi mund të vërehet sa herë që ka pika uji në ajër dhe rrezet e diellit ndriçojnë nga pas një person në një kënd të caktuar dhe në lartësi të ulët (në tokë). Pamja më spektakolare e ylberit ndodh kur gjysma e qiellit është ende e errët me shi re dhe kur vëzhguesi është në një vend me qiell të qartë në drejtim të Diellit. Rezultati është një ylber i qartë në kontrast me sfondin e errët. Efekti ylber i pranishëm zakonisht pranë ujëvarave ose burimeve të ujit. Përveç kësaj, efekti mund të krijohet edhe artificialisht nga pikat e shpërndarjes së ujit në ajër gjatë një ditë me diell. Rrallë, një ylber hënor shihet natën kur kemi dritë hene. Si perceptimi njerëzor për ngjyrë është i varfër në dritë të ulët, ylberi hënor shpesh është i bardhë. [1] Është e vështirë për të fotografuar një ylber, pasi kjo do të kërkonte një kënd prej 84 ° dhe një kamerë 35 mm, një lente qendrore me një gjatësi prej 19 mm apo më pak të gjerë. Tani që ekziston një software i fuqishëm për të nxjerrë disa imazhe në një panoramë është në dispozicion, imazhe të gjithë harkut harqeve madje dhe të mesme mund të krijohen në mënyrë të drejtë me lehtësi nga një seri e kornizave mbi vendoswse. Nga një aeroplan, ka mundësi për të parë gjithë rrethin e ylberit. Në kushtet e dukshmërisë së mirë (për shembull, kur ka një re të errët pas ylberit), harku i dytë mund të shihet, me renditje inverse të ngjyrave. Në sfondin e qiellit kaltert, mesi i harkut të dytë është i dukshëm.Rrezet e diellit kane ngjyre te bardhe por kur takohen me pikat e shiut shperbehen ne 7 ngjyrat e ylberit.
Punoi:Desjana Merdari
Golluboci
Golluboci (malazezisht:Golubovci/Голубовци) është qytezë në kuadër të Qytetit Podgoricë
Demografia
Sipas regjistrimit të vitit 2003 Golluboci kishte 14,563 banorë të shpërndarë në 18 vendbanime.
Përbërja etnike:
Vendbanime
Ballabani, Berisllavci, Bijello Polje, Bistrica, Botuni, Vukovci, Gollubovci, Goriqani, Gostili, Kurilla, Lajkoviqi, Mataguzhi, Mahalla, Mitroviqi, Mojanoviqi, Ponari, Srpska dhe Shushunja.
Meltingen
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Kantoni Landrecies
Kantoni Landrecies (frëngjisht: Canton de Landrecies) është një kanton në departamentin Nord, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Landrecies. Ka sipërfaqe 115km2 dhe popullsi 10658 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Landrecies aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Ora në Mekë
Ora në Mekë ose Ebraxh el-Bejt (arabisht: أبراج البيت‎, "Kullat e Shtëpisë") është një kompleks në pronësi të qeverisë me shtatë hotele rrokaqiej në Mekë, Arabinë Saudite. Këto kulla janë një pjesë e Projektit të Ndarimit të Mbretit Abdulaziz që synon të modernizojë qytetin në ushqimin e pelegrinëve të tij. Kulla qendrore e hotelit, Kulla Mbretërore e Orës së Mekës, ka faqen e orës më të madhe në botë dhe është ndërtesa e tretë më e lartë dhe struktura e pestë më e lartë në botë. Kulla e orës përmban Muzeun e Kullës së Orës që zë katër katet e sipërme të kullës. Ora do ta ketë mbishkrimin "Në emër të Allahut" mundë te shikohet nga 30 km larg.
Vendi i kompleksit ndodhet në jug nga hyrja kryesore (Porta e Mbretit Abdul-Aziz) deri në Xhaminën e Shenjtë, e cila strehon Qabenë. Për të akomoduar adhuruesit që vizitojnë Qabenë, Kullat e Abraxh El Bejt ka dy salla të mëdha lutjesh (një për burra, një për gra) të afta për të mbajtur më shumë se 10,000 njerëz. Kulla më e lartë në kompleks gjithashtu përmban një hotel me pesë yje, i operuar nga Fairmont Hotels and Resorts, për të ndihmuar në strehimin e miliona pelegrinëve që udhëtojnë në Mekë çdo vit për të marrë pjesë në Haxh.
Për më tepër, Kulla e Alaj Al-Bait ka një qendër tregtare pesë-katëshe (qendra tregtare Abraj Al Bait) dhe një garazh parkimi të aftë për të mbajtur mbi një mijë automjete.
Ndërtesa ishte planifikuar të ishte e gjatë 734 m më 2006. Në vitin 2009, u botua se lartësia përfundimtare do të ishte 601 m. Kompleksi u ndërtua nga Saudi Binladin Group, kompania më e madhe e ndërtimit e Arabisë Saudite. Ndërtesa më e lartë në kompleks (nga një lartësi prej 450 m deri në majë) u projektua nga arkitekti gjerman Mahmoud Bodo Rasch dhe firma e tij SL Rasch GmbH. Fasada është ndërtuar nga Premiere Composite Technologies, ora nga prodhuesi gjerman i orës së kullës PERROT GmbH & Co. KG Turmuhren und Läuteanlagen. Sipas Ministrisë Saudite të Ndihmave Fetare, projekti kushtoi 15 miliardë dollarë.
Ukë Rugova
Ukë Rugova është deputet në Kuvendin e Kosovës dhe pronar biznesesh të ndryshme në Kosovë. U lind më 3 qershor 1980 në Prishtinë, Kosovë.
Rugova është anëtar i Komisionit për Mbikëqyrjen e Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë. Ai vjen nga Koalicioni për Kosovë të Re (KKR).
Rugova ka studiur në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës dhe administrim biznesi në Pepperdine University, Los Anxhelos, SHBA.
Rugova është i biri i presidentit të ndjerë të Kosovës Ibrahim Rugova. Është i pamartuar.
Munxifsi
Munxifsë (arbërisht) (ose Mezzojuso, italisht) është një komunë në provincën e Palermos, në Siçili, Itali.
Fshati ndodhet pak kilometra prej një pylli të quajtur "Brinjë", shenja më e qartë e pranisë së shqiptarëve në këtë zonë.
Sot popullsia arbëreshe është e papërfillshme.
Personalitete
Në Mezzojuso jetoi e punoi Nikollë Filja, prift katolik i ritit bizantin dhe shkrimtar. Veprimtaria e tij është kryesish në shqip.
Kantoni Auxonne
Kantoni Auxonne (frëngjisht: Canton d'Auxonne) është një kanton në departamentin Côte-d'Or, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Auxonne. Ka sipërfaqe 170.2km2 dhe popullsi 12843 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Auxonne aktualisht përbëhet nga 16 komuna.
Gjuha angleze
Gjuha angleze apo Anglishtja (English apo English Language) është gjuhë e përmasave botërore si dhe gjuha dominuese në Britaninë e Madhe, Shtetet e Bashkuara, Kanada, Irlandë, Australi, Zelandën e Re e një numër vendesh tjera. Përgjithësisht përdoret si gjuhë e dytë dhe si gjuhë zyrtare në shumë shtete të botës. Është gjuha që mësohet dhe kuptohet më së shumti në botë, shpesh e njohur me epitetin “gjuha e tregtisë, arsimit, shkencës dhe diplomacisë”.
Anglishtja i takon familjes së gjuhëve indo-evropiane dhe degës së gjuhëve gjermanike. Rrjedh nga gjuha e vjetër e anglo-saksonëve, paraardhësve të anglezëve, që u dyndën në Gadishullin Britanik në mesjetën e hershme. Mirëpo gjatë historisë është ndikuar nga një numër i madh i fjalëve latine e franceze dhe është thjeshtuar në gramatikë duke dalluar nga gjuhët e tjera gjermanike që flitet në Evropën kontinentale.
thumb|300px|Harta e botës me vendet ku gjuha angleze ose kreole anglisht është gjuhë zyrtare (de jure dhe de facto) kanë shënuar me ngjyrën blu.
Lidhje të jashtme
Mesojme Anglisht
Lista e foljeve të parregullta në anglisht
Ebu Jusufi
Ebu Jusuf Jakub bin Ibrahim el-Ensari (Arabisht: أبو يوسف يعقوب بن إبراهيم الأنصاري) i njohur si Imam Ebu Jusufi, ishte nxënës i dijetarit të njohur islam Ebu Hanife, i cili ndihmoi përhapjen e medh'hebit Hanefi nëpërmjet shkrimeve të tij dhe pozitës së qeverisë që ka pasur. Libri i tij më i famshëm ishte Kitab al-Kharaj, një traktat mbi taksat dhe problemet fiskale të shtetit.
Hyrje
Ebu Jusufi lindi në kohën që karakterizohej me intriga e trazira politike, sektare – politike e sociale. Ishte ky fillimi i shekullit të dytë hixhriji, kur me hilafetin emevit sundonte Hisham ibn Abdulmeliku (105-125 H.). U lind në vitin 113 hixhri (731 gregorian, në qytetin Kufe të Irakut të sotshëm dhe i takonte shtresës së varfër të popullsisë. Babai i tij, Ibrahimi kishte prejardhje nga fisi arab Bagila, kurse e ëma kishte prejardhje nga Ensarët prej Medines. Këto dy fise atëbotë ishin në aleancë mes veti.
Për fëmijërinë e Ebu Jusufit nuk dihet shumë dhe shumë të dhëna janë të mjegulluara, prandaj edhe ne do t’i cekim të dhënat më të sigurta për të. Biografët shënojnë se Ebu Jusufi mësimet e para i mori nga fusha e fikhut prej dijetarit të famshëm të asaj kohe Ibn Ebi Lejlasë, me të cilin ishte shoqëruar per një kohë të gjatë. Pas kësaj kohe, ai e ndërpreu bashkëpunimin me të dhe kaloi tek imami e dijetari edhe më i njohur Ebu Hanifeja, në mënyrë që më vonë të arrijë të bëhet e të konsiderohet nxënësi i tij më i madh dhe mbrojtësi e kultivuesi, e mbi të gjitha, prodhuesi e institucionalizuesi më i madh i shkollës juridike hanefite.
Mirëpo, për shkak të gjendjes së rëndë materiale në familje, prindërit nuk kishin mundësi ta shkollojnë djaloshin Ebu Jusuf. Por, me të mësuar Ebu Hanifeja për gjendjen e këtillë materiale dhe për qëllimin e prindërve, shkoi tek prindërit e tij dhe iu lut atyre që i biri i tyre Ebu Jusufi t’i vazhdojë mësimet, ngase vetë Ebu Hanifeja do të kujdeset materialisht si për Ebu Jusufin dhe shkollën e tij ashtu edhe për familjen e nxënësit të tij. Këtë gjest e veprim human Ebu Hanife e bëri i frymëzuar nga mësimet islame dhe duke parë se Ebu Jusufi do të zhvillohet në një dijetar të mirëfilltë që do t’i shpërthejë kufijt hapësinor dhe kohor, duke parë se para Ebu Jusufit është një perspektivë e ndritshme intelektuale e shkencore. Shpresat e tij edhe u realizuan.
Ebu Jusufi ka mësuar edhe nga dijetarë të tjerë të kohës së vet. Mësoi thuajse të gjitha dituritë e kohës si tefsirin, hadithin, siren, historinë, gjuhën, letërsinë dhe teologjinë skolastike. Sidomos ka qenë i preokupuar me hadithe që i ka ditur përmendsh.
ebu jusufi edhe më tej do ta ruante traditën e shkollës së indiferencës ndaj pushtetit, sikur pozita materiale e ebu jusufit dhe e familjes së tij të ishte më e mirë. Respektivisht, sikur ebu jusufi të ishte i çliruar nga problemet materiale, me siguri edhe më tej nuk do të pranonte detyrë shtetërore. Por, pas vdekjes së ebu Hanifes, ebu jusufi ishte në gjendje të vështirë materiale. Kjo gjendje e detyroi që ta shesë shtëpinë e gruas, për çka vjehrra i bëri vërejtje. Në kufe, në qytetin e lindjes jetoi deri sa nuk e pranoi detyrën e shërbimit të kadiut në Bagdadin lindor, ku sundonte halifi El-Mehdiu në vitin 166 H./782 g. Këtë funksion e kreu deri në kohën e El-Hadiut.[8] Është me interes, edhe shkencor, edhe politik, por edhe moral të theksohet se ebu jusufi, duke e kryer detyrën e kadiut në kohën e El-Hadiut si halif në një kontest gjyqësor ndërmjet halifit El-Hadiut dhe një qytetari, gjykoi në disfavor të halifit El-Hadiut, që dëfton në pavarësinë e tij dhe për guximin që të hyjë në një veprim të tillë.[9]
Kur në postin e halifit abasit erdhi Harrunur Rrashidi[10] (786-809), ebu jusufi u avansua në gjyqtar suprem për tërë halifatin abasit, post ky që u konstitua për herë të parë në shtetin mysliman, dhe paraqet risi në historikun e jurisprudencës islame.[11] Pasi që ky ka qenë post apo titull nderi që i jepej gjyqtarit, ebu jusufi emërohet këshilltar i halifit për çështjet gjyqësore, të financave, të administratës, pastaj gjykonte dhe emronte gjyqtarët, këshillonte qeverinë në të gjitha çështjet juridike, si të brendshme, ashtu edhe të jashtme.[12]
Për arsye të punës së kryer në mënyrë korrekte, Harrunur Rrashidi e ka shpërblyer ebu jusufin begatshëm. Rrëfehet se ebu jusufi si muderis i kaloi 17 vjet në varfëri të madhe, e si nëpunës i lartë shtetëror 17 vjet në pasuri të madhe.[16]
Është interesant dhe kuriozitet për të gjithë ne edhe një gjë lidhur me ebu jusufin, të dhënë këtë që nuk e kam hasur në vende tjera, e kjo është se deri atëherë ulemaja me asgjë nuk dallohej nga populli sa i përket veshjes, uniformës. Mirëpo, me zgjerimin e shtetit islam dhe me shtimin e popullsisë, ebu jusufi e pa të arsyeshme të vendos e të caktojë uniformën e veçantë për ulemanë, për t’u dalluar nga populli, e për nevoja të ndryshme[17]
Se ebu jusufi gëzonte respekt edhe te pushtetarët dëshmon Harunur Rrashidi, që, i pyetur njëherë se për ç’arsye e nderon kaq shumë ebu jusufin, tha: “Çkado që e pyeta, vërejta se ishte i përsosur. Është po ashtu njeri i ndershëm, me karakter të fortë. Sikur të ishte dikush i ngjashëm me të, do të isha i kënaqur vetëm ta shoh!.”[18]
Për autoritetin e tij njerëzor e shkencor flet edhe numri i madh i nxënësve të ebu jusufit. Në pamundësi që t’i cekim të gjithë, do t’i përmendim vetëm më kryesorët Muhamet ibn Hasani, Hasan ibn Zijad el-Lu’lui, të cilët ishin nxënësit më të mëdhenj të ebu Hanifes dhe ebu jusufit, pastaj, Bishr ibn Gijath El-Merisi, i cili nga ebu jusufi e mësoi fikhun dhe transmetoi mjaft prej tij, Bishr ibn El-Velid El-Kindij, i cili e mësoi fikhun prej ebu jusufit dhe transmetoi veprat e tij, Muhammed ibn Semaat et-Temimi, Hilad ibn Jahja e të tjerë.[19]
ebu jusufi vdiq në vitin 182 hixhrij ose 798 gregorian, që d.m.th. se jetoi 69 vjet lunar apo 67 solar. Harunur – Rrashidi siç e respektoi për së gjalli, këtë e bëri edhe pas vdekjes. Personalisht mori pjesë në varrim, ia fali xhenazen dhe e varrosi në varrezat e veta familjare.[20] Vdekja e ebu jusufit ka paraqitur humbje jo vetëm për hanefitët, por për të gjithë muslimanët.
Pasqyrë e veprave
Shkrimtari e kompilatori i parë dhe një ndër më produktivë të shkollës hanefite, dhe përgjithësisht të së drejtës islame, është imam ebu jusufi. Shkroi shumë dhe në fusha të ndryshme.[21] Ibn Nedimi i thekson veprat e tij që u përkasin fundamenteve të fesë dhe marrëdhënieve pronësore. Ai cek këto vepra: Kitab’us salat, El-Vesaja, Es-Sajdu Ve ’dh-dhebaihu, El-Gasbu ve’l-istibrau, El-Ihtilafu’l-emsari, Err-Rreddu ’ala Malik ibn Enes, Kitab’ul-xhevamil,[22] e të tjera.
Pas këtyre veprave që i cek Ibn Nedimi, ebu jusufi i shkroi edhe këto vepra: El-Ihtilafu ibni Ebi Lajla (ku flet për dallimet dhe mospajtimet ndërmjet mësuesit të tij ebu Hanifes dhe kadiut të Kufes, dhe ish mësuesit të tij Ibn Ebi Lejlasë), Err-Rreddu ’ala sijeri’l-Evzaij (përgjigje në trajtesën e Evzaiut për të drejtën ndërkombëtare), Kitab’ul-hijel (Fiksionet juridike) etj. Autorët e ndryshëm përmendin edhe vepra të tjera të ebu jusufit, sikur që janë ato mbi ibadetin (namazi, zekati, agjërimi), e drejta trashëgimtare e sheriatit, e drejta testamentale, libri i kodit penal etj.[23]
Një ndër veprat më të rëndësishme të ebu jusufit është edhe “Kitab ’ul-athar”. Vepra paraqet një përmbledhje hadithesh të rëndësishme, që i ka transmëtuar ebu jusufi, e që i ka përdorur ebu Hanifeja, dhe në mbështetje të të cilave ka sajuar disa fetva të veta. Aty cekën edhe fetvatë e as’habëve dhe jep shikim në vendin e tyre në plotësimin e zbrazëtirave juridike. Ka mendime se koautor i kësaj vepre është Ibn jusufi, i biri i ebu jusufit.[24] Këtë libër do ta çmojë shumë edhe tradicionalisti i madh Ibn Hanbeli.[25]
Pa mëdyshje, vepra më kapitale dhe më e rëndësishme e ebu jusufit, e shkollës hanefite dhe ndër më të rëndësishmet në të drejtën islame në përgjithësi është “Kitab ’ul-haraxh”. Këtë vepër ebu jusufi e shkroi me kërkesën e halifit abasit Harunur Rrashidit, i cili kishte për qëllim që halifatin ta rregullojë në baza ligjore, t’u përgjigjet kërkesave të kohës dhe të qeverisë e të administrojë më lehtë e më me efikasitet me shtetin. Në këtë vepër ebu jusufi trajton një varg çështjesh vitale për shtetin, siç janë çështja e financave publike, çështja e administratës, gjykatës etj. Për shkak të rëndësisë që ka kjo vepër, do të përpiqemi t’i prezentojmë për së shkurti temat që trajtohen në të, e të cilat janë:
- Lëshimi i traditës bizantine dhe iraniane në çështjet pronësore dhe kthimi në hilafetin e drejtë.
- Përgjegjësia e halifit jo vetëm para Zotit, por edhe para popullit.
- Obligimet e halifit ndaj popullit.
- Obligimet e popullit ndaj halifit.
Alban Pengili
parapamje alt=Alban Pengili Philharmonie Essen 2016|parapamje|Alban Pengili Violinist - Komponist Shqiptare
Pengili ka bere Konzerte te shumta me Pianiste dhe Dirigente me Fame Boterore si [https://www.youtube.com/watch?v=DRdjTc6uS5Q Camille Saint Saens "Introduction et Rondo capriccioso" Elda Laro Piano, Alban Pengili Violine. Live Kapitesaal Renaissance-Burg Lüdinghausen 30.03.2013] Elda Laro Gazeta Westfälische Nachrichten Elda Laro Piano, Alban Pengili Violine, Peci,Beethoven,Sibelius,Saint-Seans,Milstein., Philipp Maier Gazeta WAZ Philipp Maier Piano , Alban Pengili Violine, Program CD 100 Vjet Shqiperia, Triumf ne Ebertbad ne Oberhausen  , Juri Usami, Tamilla Guliyeva, Bujar Llapaj, Eno Koco, Oliver Leo-Schmidt, Pieter Daniel etj.
Pengili ka kontribuar shume dhe ne Konzerte Bamiresije. per Shembull ne "Llozhen Schwarzer Diamant zu Essen" per "Luften ne Kosove" ne Vitin 1999 Konzert Bamiresie per "Luften ne Kososve" Loge Schwarzer Diamant zu Essen" Gazeta WAZ 16.06.1999.
Më 05.04.2013 Pengili ndoqi një ftesë të Drejtorit Artistik te OSRTSH (Orchestres Sinfonike te Radio Televizionit Shqiptare) Zotit David Tukiçi si Solist ne Shqipëri per te prezantuar Koncertin per Violine e Orchester te Komponistit Finlandez Jean Sibelius në Sallen e madhe te Universitetit te Arteve në Tiranë, nen drejtimin e Dirigentit te Universitetit "Folkwang Universität der Künste in Essen" Prof.Oliver Leo-Schmidt [https://www.facebook.com/1604124126530560/photos/pb.1604124126530560.-2207520000.1460725847./1604138053195834/?type=3&theater# Jean Sibelius Konzert per Violine e Orchester. Orchester e RTSH Dirigent Oliver Leo-Schmidt.].
Më 21.9.2013 në Qytetin Lüdinghausen pranë Münster në NRW Pengili krijon sebashku me Muzikantin e Muzikes se Dhomes dhe Violonçelistin / Dirigjentin Hans-Georg Jaroslawski Ansamblin e Musikes se Dhomes "Musica Camerata Lüdinghausen" ku Pengili vepron si Koncertmeister me disa Formacione. Konzerti i pare u hap me Trion "Alban-Klaviertrio" [https://www.youtube.com/watch?v=jSOCnHi1-I4 "Alban - Klaviertrio" Elda Laro Piano,Alban Pengili Violine,Hans-Georg Jaroslawski Violoncello. Live Kapitelsaal Renaissance-Burg Lüdinghausen 21.09.2013 Johannes Brahms Klaviertrio Opus 87] per Piano, Violin, Violoncello me Pianisten Elda Laro,Alban Pengili Violine dhe Hans-Georg Jaroslawski Violoncello, me Veprat e Komponisteve Mendelssohn,Brahms,Tschaikowsky, ku si rrjedhoje e ketij Konzerti u hapen Koncertet e reja ne Sallen e Keshtjelles "Renaissance-Burg Lüdinghausen" në vitin 2014 me Muzikantë Ndërkombëtarë per 150 Vjetorin e Komponistit Gjerman Richard Strauss dhe duke vazhduar per Vitin 2015 - 2016 me Seri Koncertesh ne "Kalanë ne Lüdinghausen".
Ebu Jusufi
Pasqyrë e veprave
- Caktimi i tatimeve të bëhet në bazë të kritereve të drejta.
Alban Pengili
Ne prill 2014 Pengili ftohet nga Drejtori Artistik i Stacionit Televiziv ne Tirane "Adi Krasta" si Protagonent per Kompozimin e tij "Albanian Labyrinthe Harmonico" dhe 24 Capricciot e Niccolo Paganinit" ne Emisionin "Duartrokitje" moderuar nga Balletstar "Kledi Kadiu" ne "AGON CHANNEL". Alban Pengili - Kledi Kadiu Duartrokitje Agon Channel - Adi Krasta 19.04.2014 Ne kete Emision ishte e Ftuar dhe Presidentja e "Albanian Excellence" Zonja Flora Nikolla e cila e nderon Alban Pengilin me Titullin "Anetare Nderi i Albanian Excellence per Qytetin e Tiranes"
Ebu Jusufi
Pasqyrë e veprave
- Të drejtat e shtetasve jomuslimanë (ehl ’udh-dhimme) në shtetin islam
Alban Pengili
Në tetor të Vitit 2014 Pengili pranon një Ftesë të Drejtoreshes se "Qendres Gjermane - Institutit Goethe" ne Shqiperi Zonjes Petra Behlke-Campos në bashkëpunim me Ambasadën Gjermane në Shqipëri Ambasada Gjermane - Deutsche Oktober - Goethe Institut - Master Klass per Violine dhe Viola,Niccolo Paganini Konzert 24 Capricci TKOB - Alban Pengili - Arian Paco 2014 për të kryer një Master Klasë për Violinë dhe Violë sebashku me Prof. Arian Paco në Universitetin e Arteve. Turneu i ketij Master Klase u hap me një Konzert Shfaqje në Teatrin Kombëtar të Operas dhe Baletit në Tiranë, ne bashkepunim dhe me "Besim Petrela Event dhe Albanian Excellence" ku Alban Pengili interpretoje per here te pare në Shqipëri 24 Capriccot TKOBAP <Niccolo Paganini> "24 Capriccio", <Alban Pengili> "Albanian Labyrinthe Harmonico" per Violine Solo 06.10.2014 e Niccolo Paganinit 24 Capricci Niccolo Paganini Live TKOB Teatri Kombetare i Operas dhe Baletit Tirane Albania 06.10.2014 si dhe Kompozimin e tij "Albanian Labyrinthe Harmonico" - "Labirintet Harmonik Shqiptare" Alban Pengili "Albanian Labyrinthe Harmonico - Labirinti Harmonik Shqiptare" TKOB 06.10.2014.
Ebu Jusufi
Pasqyrë e veprave
- Çështjet pronësore.
Alban Pengili
Nga janari i Vitit 2015 Pengili është Konzertmeister i Grupit Artistik te Docentave te Konservatorit Shteteror te Muzikes ne Bottrop "Bottroper Klavier-Quintett-Septett" Gazeta WAZ "Das Bottroper Klavier-Quintett-Septett" Franz Schubert "Forellenquintett", Antonio Vivaldi "Die Vier Jahreszeiten" dhe nga qershori 2015 Pengili është zgjedhur Konzertmeister i Pare i Orkestrës Simfonike të re ne Bottrop "Sinfonieorchester Bottrop".
Ebu Jusufi
Pasqyrë e veprave
- Gjyqësia.
Alban Pengili
Përveç angazhimit te tij si Solist dhe Konzertmeister Alban Pengili punon kryesisht si Mësues në disa Konservatore Shteterore të Muzikës ne Gjermani. Ai ka aftesine te nxjerri nga masa e filtruar Talente të Jashtëzakonshme duke i Specializuar dhe Managuar këto Violinista te Ri professionalisht me Traditë Gjermane, Evropiane. "Studentet e tij janë Fitues te Konkurseve Nacionale ne Gjermani"
Ebu Jusufi
Pasqyrë e veprave
- Liria personale.
- Reformat e burgut, etj. etj.[26]
Kjo vepër si në këtë periudhë, po ashtu edhe më vonë, e sidomos në hilafetin osman dhe në Indi ka ndikuar me të madhe në rregullimin e marrëdhënieve pronësore dhe segmente tjera nga jurisprudenca islame.[27]
Është evidente se në të gjitha veprat e tij është e pranishme edhe tradita e edhe arsyeja. Është evidente edhe kjo se ebu jusufi gjithnjë kur është e domosdoshme së pari shtron mendimin e mësuesit, e pastaj pëlqimin ose mospëlqimin e tij, fakt ky që ebu jusufin e bën të respektuar dhe autentik te shkencëtarët. Konsiderueshëm është më tradicionalist se ebu Hanifeja.[28]
Mirëpo, veprat e ebu jusufit nuk janë përpunuar e realizuar sa duhet, po ashtu nuk janë analizuar në dritën e aktualitetit. Ato më tepër i hasim në citate e fragmente. Është koha e fundit që ato të përmblidhen në një vend, të përkthehen në gjuhë botërore dhe t’i mundësohen ekspertëve të ndryshëm për vlerësime, hulumtime krahasimtare, ndikimet reciproke etj. Kështu çfarë janë, ato u janë të kapshme vetëm një numri të vogël shkenctarësh e specialistësh.
Veçoritë shkencore
Historiani e mufesiri i madh islam Ibn Xherir et-Taberiu pohon se “Ka qenë ebu jusuf ibn Ibrahimi kadi (gjyqtar), fakih (jurist), mendimtar dhe hafidh (mbamendës)[29] i Kur’anit dhe i Hadithit.
Kjo premisë imponon që përpjekjet tona në hulumtimin e personalitetit dhe veprës së tij duhet t’i drejtojmë drejt veprës së ebu jusufit. Nëse i bëhet një analizë, aq sa, konstruktive jetës dhe veprës së tij, do të mund t’i veçojmë veçoritë më thelbësore të mësimit të ebu jusufit, raportet e tij me ebu Hanifen dhe përgjithësisht. Normalisht këtë do ta bëjmë duke i pasur parasysh rezultatet e arritura të shkencëtarëve islamë dhe hapësirën tonë në këtë punim. Keto veçori mund t’i redukojmë në:
2) Veçoria tjetër më e dalluar e mësimit të tij juridik është se ebu jusufi më shumë varet nga hadithi (tradita) se sa ebu Hanifeja. Në këtë varshmëri më të theksuar të ebu jusufit mbase kanë ndikuar takimet e tij me Malik ibn Enesin, kur ai ka hequr dorë nga disa pikëpamje të veta të mëhershme,[31] e mbase edhe rezistenca më e theksuar e tradicionalistëve kundrejt rezonimit diç më lirë.[32] Kjo përmbajtje, përkatësisht ky ngurrim nga rezonimi diç më i lirë i ebu jusufit, shpjegohet edhe me rrethanat se në kohën e tij tashmë kemi më tepër burime autoritative, autentike të hadithit. Kjo edhe ka ndikuar që ebu jusufi mjaft shumë të punojë në argumentimin e qëndrimeve të shkollës juridike hanifike me hadith.[33] Kështu kemi rastin kur ebu Hanifeja për shkak të mosnjohjes së hadithit përkitazi me mosshitjen e vakufit që Muhammedi a.s. ia ka dhënë Omerit r.a. që vakufi as nuk mund të “shitet, as të trashëgohet as të dhurohet”, kishte lejuar shitjen e tij, kurse ebu jusufi dhe Muhammed ibn Hasani kanë mendim të kundërt, konformë tekstit të hadithit. ebu jusufi më vonë ka thënë: “Sikur ky hadith të kishte arritur tek ai sigurisht do të kishte pranuar dhe do ta refuzonte shitjen e vakufit” .[34]
3) Mësimi i ebu jusufit, shpesh, paraqet reaksion në të rezonuarit diç më të lirë të ebu Hanifes,... por mësim më inteligjent dhe më i zhvilluar.[35] Është interesant të theksohet pohimi i ebu jusufit lidhur me divergjencat mes tij dhe mësuesit të tij ebu Hanifes. Ai thotë: “Të gjitha çështjet ku janë ndarë me Imamin nuk rrjedhin vetëm prej meje, por kanë mbështetje në zgjidhjet-fetvatë e mëhershme të Imamit, nga të cilat ai më vonë ka hequr dorë”.[36] Shkencëtari i madh, i ndjeri, A. Zejdani pohon se ebu jusufi është orvatur që kijasin dhe istihsanin sa më tepër t’ia ofrojë jetës, e jo ta përdorë vetëm në prezumimet teorike.[37]
Se praktika herë herë imponon bishtnime të ligjit, përkatësisht bishtnime shkronjës së ligjit kemi rastin te “fiksionet juridike” (el-hijel esh-sher’ijjeh). Halifi abasit Harunur Rrashidi e thërret një ditë ebu jusufin që t’ia zgjidh rastin vijues. Harunit i ka pëlqyer një robëresh që ishte në pronësi të Isa ibn Xha’ferit. Haruni ka kërkuar që ky t’ia falë apo t’ia shesë. Mirëpo, Isa ibn Xha’feri e refuzon, e Haruni i kërcënohet me vdekje, duke iu betuar në Zotin, për të gjetur shtegdalje, ebu jusufi interesohet te Isa ibn Xha’feri, për arsyen, përse e refuzon shitjen ose faljen e robëreshës dhe me këtë veprim e sjell vetën në pozitë aq të rëndë për jetën. Isai i është përgjigjur ebu jusufit se është betuar se këtë robëreshë as nuk do ta shesë, as nuk do ta dhurojë, sepse në të kundërtën duhet të shkurorëzohet nga gruaja, t’i lirojë robërit dhe tërë pasurinë ta shpërndajë sadakë. Pas një analize, ebu jusufi e ofron këtë mendim: Isa ibn Xha’feri gjysmën e robëreshës t’ia shesë halifit, e gjysmën t’ia falë, kështu që as nuk ia ka shitur të tërën, as nuk ia ka falë të tërën. Ashtu edhe u veprua: gjysma e robëreshës është shitur për njëqind mijë dinarë”.[38]
5) Herë-herë, interpretimi i ebu jusufit paraqet ngushtim të mendimit të lirë të ebu Hanifes, që cekëm edhe më parë, dhe tok me ndërrimin diç më të shpeshtë të mendimeve të tij, paraqet gjendjen reale dhe ballafaqim me realitetin, që është rezultat i ushtrimit të funksionit të juristit nga ana e tij, tradicionalizmit diç më të theksuar në krahasim me ebu Hanifen dhe ndryshimin e rrethanave politike, shoqërore e shkencore.[41]
a) Studimi teorik i librave, diskutimet, kuvendimet dhe polemikat brenda shkollore nga vetë ata dhe studentët tjerë kaloi në një rrafsh tjetër – në rrafshin praktik, nga obstruksionizmi në realen, në fushë më të gjerë veprimi – kyçja direkte në punët juridike e organizative të imperatorisë më të madhe të botës së atëhershme. Ky ishte rasti që mësimi hanefit shpesh i kritikuar për tepër teorik, të bie në botën reale dhe të ndeshet me të gjitha sfidat e kohës, për t’u bërë sistem praktik ligjor, që i përgjigjet të gjitha nevojave të një shoqërie me konglomerat popujsh, kulturash e gjuhësh.
b) Emrimi i ebu jusufit në postin e gjyqtarit suprem të hilafetit, bëri që ai më së tepërmi të emrojë gjyqtarë nga shkolla hanefite dhe atë në shumicën e vendeve, dhe, në këtë mënyrë, doktrina hanefite u promovua nga kjo periudhë e më vonë, në ligj të hilafetit islam, në shumë vende e gjatë disa periudhave.
c) Shteti emevit ishte shndërruar në autokrat, aty dominonte arbitrariteti dhe dora e fortë. nuk kishte ligje unike, por nga rasti në rastë, ad hoc, e kjo gjendje i shkonte për shtati sunduesve emevitë. Mirëpo, ebu jusufi, me ndikimin e forcës së vetë morale e intelektuale, formoi një shtet të fuqishëm të mbështetur në ligje,[42] që i garantonte hilafetit islam një stabilitet politik, ekonomik, social e shkëncor, që edhe ndodhi më vonë.[43]
Përkitazi me këtë, historiani i madh Ibn Hal-likani, në bazë të autoritetit të Talha ibn Muhammedit shkruan se ebu jusufi ka qenë njeriu i parë që i ka hartuar librat për të gjitha fushat fundamentale të Ligjit, në pajtim me mësimin hanefit, me çka dija e ebu Hanifes u përhapë në botë.
Përmbyllje
Nga : Imam Ebu Jusufi
Burimi i të dhënave
[1] Emri i ebu jusufit në literaturë më rrallë ndeshet i plotë. Atë thuajse rregullisht e hasim si Imam ebu jusufi apo vetëm ebu jusufi. Për ebu jusufin në kontekst të shkollës juridike hanefite mund të lexoni në punimin tonë me titull “Shkolla juridike hanefite dhe karakteristikat themelore të doktrinës së saj “, Shkup, 1998, fq. 162 ; Shih: Shibli Nu’mani, Abu Hanifa – Zivot i djelo, Zagreb, 1996, fq. 251.
[2] Për Emevitet dhe për këtë periudhë shih: Nerkez Smailagić, Leksikon islama, Sarajevo, 1990, fq. 638 – 642, Filip Hiti, Istorija arapa, Sarajevo, njërin nga tre botimet e deritashme.
[3] Shih: Al-Makki, Manaqib al-Imam al-A’zam. Abi Hanifa, Dairatu ’l Maarif, Hyderabad, 1321/1903, vol. II, fq. 212, cituar sipas: Al-Maududi, Abu Hanifa i Abu jusuf, Në: M.M. Sharif, Historija islamske filozofije, II, Zagreb, 1988, fq. 102. (Më tej: Al-Makki, HIF).
Kodi i mallërave 5300
Kodi i mallërave 5300 është pjesa e numrave çelës nga 5301 të kodit të mallërave në Kosovë. Tabela e më poshtme është e shkallës së parë d.m.th çelsat më të gjatë se kater shifra nuk janë përfshirë.
Ebu Jusufi
Burimi i të dhënave
[5] Al-Mawdudi, Abu Hanifa i Abu jusuf, op. cit, fq. 102
[6] Abasitët e morën sundimin nga Emevitët në vitin 132 hixhrij / 750 g. Shih: Nerkez Smailagić, Leksikon islama, op. cit., fq. 9-
[7] Al-Mawdudi, Abu Hanifa i Abu jusuf, op. cit., fq. 103.
[8] Ibid., fq. 103.
[9] Al-Kardari, Manaqib al-Imam al-A’zam, Hyderabad, 1321 / 1903, vol. I, fq. 125, cituar sipas: Al-Mawdudi, Abu Hanifa i Abu jusuf, op. cit., fq. 104. (Më tej: Al-Kardari, HIF)
[10] Shih për Harunur Rrashidin: Nerkez Smailagić, Leksikon islama, op. cit., fq. 242.
[12] Fikret Karçiq, op. cit., fq. 64, Al-Mawdudi, Abu Hanife i Abu jusuf, op. cit., fq. 103.
[13] Al-Makki, HIF, op. cit., fq. 104.
[14] Shih: Muhammed-beg el-Hudarij, Tarihu t-teshri’i l-islamijj, Kairo, 1928, fq. 144; Ahmed Emin, Duha’l-islam, vol. II, bot. IX, Kairo, 1979, fq. 198; Muhammed ebu Zehre, ebu Hanife, Kairo, ( - ), fq.196-197.
[15] Kasim Dobraća, Iz islamskog prava i njegove istorije, Glasnik islamske zajednice u kraljevini Jugoslaviji, Nr. 9 /1936,Sarajevo, fq. 367.
[17] Ibid., fq. 19.
[18] Al-Makki, HIF, op. cit., fq. 104.
[19] Shih gjerësisht: Muhammed-bek El-Hudarij, op. cit., fq. 146-148; M. ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit., fq.221-224.
[20] Al-Kardari, HIF, op. cit., fq. 104.
[21] Se ebu jusufi qysh si nxënës, por edhe më vonë shkroi shumë, dhe se ishte i pasionuar me mësim, tregon edhe rasti që e transmeton Zuferi, nxënës i madh i ebu Hanifes. Ai thotë: E vizitonim ebu Hanifen, e me ne ishte ebu jusufi. Ne shkruanim nga ai (ebu jusufi), e Imami një ditë i tha ebu jusufit: “Vaj për ty o Ja’kub !, mos shëno atë që e dëgjon prej meje, sepse unë sot e kam këtë mëndim, e nesër e lë, nesër një, e pasnesër e lë.” (ebu Zehre, Tarihu-l-medhahib, Kairo, (-), fq. 462.
[22] Ibn Nedim, Fihrist, i cituar sipas: ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit., fq. 198; Ibrahim Džananović, ebu Hanife i njegov doprinos razvoju šerijatskog prava, në: Zbornik radova islamskog teološkog fakulteta, Sarajevo, v. 3/ 1990, fq. 26. (Më tej: ebu Hanife).
[23] Fikret Karçiq, op. cit., fq. 64-65, Ibrahim Džananović, ebu Hanife, op. cit., fq. 26.
[24] Ibrahim Džananović, ebu Hanife, op. cit., fq. 26, Henri Laost, Raskoli u islamu - Uvod u proučavanju islamske religije, Zagreb, 1989, fq. 89. (Më tej: Raskoli u islamu) dhe: Fikret Karçiq, op. cit., fq. 64
[25] Henri Laost, op. cit., fq. 89
[26] Gjerësisht: Al-Mawdudi, Abu Hanife i Abu jusuf, op. cit., fq. 104-109.
[27] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 64; Henri Laost, op. cit. fq. 89; ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 188-189; Ahmed Emin, op. cit. fq 201-202.
[28] Henri Laost, op cit., fq. 89
[29] Shih: Ahmed Emin, op. cit. fq 200; ebu Zehre, ebu Hanife, op. cit. fq. 197.
[30] Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65.
[31] Ahmed Emin, op. cit. fq 200.
[32] Shih: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65; Abdulkerim Zejdan, El-Med’halu li diraseti ’sh-sheriati ’l-islamijje, Aleksandri, Egjipt, (-) fq. 159; Krhs.: Joseph Schacht, Islamic Law, sipas: Nerkez Smailagić, Klasična kultura islama, II, Zagreb, 1976, fq. 301 (Më tej: Schacht Islamic Law).
[33] El-Kehlani, Subul ’us selam, Kairo, 1960, vëll III, fq 88, sipas: Ibrahim Džananović, Idžtihad u prva četiri stoljeća islama, Sarajevo, 1986, fq.65 (më tej: Idžtihad); Shih: Nerkez Smailagić; Leksikon islama, op. cit. fq. 659-661.
[34] Schacht, Islamic Law, op. cit, fq, 301.
[35] S. S. Bašić, op. cit. fq. 19
[36] Abdulkerim Zejdan, op. cit. fq. 159-160.
[37] Xh. Sujuti, Tarihu’l-hulefai, fq. 270-272, cituar sipas: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 68.
[38] Schacht, Islamic Law, op. cit, fq, 301.
[39] Ahmed Emin, op. cit. fq 199.
[40] Shih: Fikret Karçiq, op. cit. fq. 65.
[42] Për abasitët, shih: Nerkez Smailagić; Leksikon islama, op. cit. fq. 9-10; Filip Hiti, Istorija arapa, op. cit.
[43] Ibn Hal-likan, Wafayat al-ayan, Kairo, 1948, vol X, fq. 423, cituar sipas: Al-Mawdudi, Abu Hanife i Abu jusuf, op. cit. fq. 102.
Matka
Matkë, (Матка/Matka) ёshtё fshat nё komunën e Sarajit, Maqedoni.
Shih edhe
Liqeni i Matkës
Ardhasova
Ardhasova është një fshat në komunën Mesopotam në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Zullwil
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Bistrica (Delvinë)
Bistrica është një fshat në komunën Mesopotam në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Amsterdam-Zuidoost
Amsterdam-Zuidoost është një qytezë në Amsterdam, provinca Hollanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe 22.08 km² dhe popullsi 84811 banorë.
Nunningen
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Dhërmica
Dhërmicë (greqisht: Δρίμιτσα/Drímitsa) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi.
Gjeografia
Nga veriu Dhërmica kufizohet me Varfanjin, nga jugu me Grykohorin, nga lindja me Dramësin dhe nga perëndimi me Mavrudhin.
Toponimet të fshatit Dhërmicë:(Para Luftës së Dytë Botërore)
Demografia
Familjet në fshatin Dhermicë:(Para Luftës së Dytë Botërore)
Balilanjt, Çumànanjt, Dikojt, Husajt, Jeminajt, Lazajt, Murajt, Mustafarajt, Rakot, Rexhepanjt.
Kantoni Maubeuge-Nord
Kantoni Maubeuge-Nord (frëngjisht: Canton de Maubeuge-Nord) është një kanton në departamentin Nord, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Maubeuge. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 40861 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Maubeuge-Nord aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
SKS
SKS është një karabinë gjysmë-automatike sovjetike mbushur me raundin 7.62×39mm, i projektuar në vitin 1943 nga Sergei Gavrilovich Simonov. Emërtimin e saj të plotë, SKS-45, është një initialism për Samozaryadnyj Karabin SISTEMY Simonova, 1945 (rusisht: Самозарядный карабин системы Симонова, 1945; Vetë-ngarkim karabinë i (të) sistemi Simonov, 1945). Në fillim të viteve 1950, sovjetikët morën karabinë SKS jashtë shërbimit front-line dhe e zëvendësoi atë me AK-47; megjithatë, SKS mbeti në shërbim të dytë-line për dekada të tëra. Ajo është përdorur ende si një armë zjarri ceremoniale sot. SKS u eksportuar gjerësisht, dhe është prodhuar gjithashtu nga disa ish-kombe Bllokut Lindor, si dhe Kina, ku u emërtua si "lloji i 56 karabinë", Gjermaninë Lindore si Karabiner S dhe në Korenë e Veriut si "Type 63". SKS është aktualisht popullor në tregun civil të tepërta, si një gjueti dhe qitje e përpiktë pushkë gjysmë-automatike në shumë vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kanada, dhe Zelanda e Re. Mosha dhe numrat e saj e bëjnë shumë të lira për të blerë. SKS ishte arma e zjarrit e dytë pas DPQ chambered për raundin 7.62×39mm M43, e cila ishte përdorur më vonë për AK-47.
Boningen
është një komunë në kantonin Solothurn të Zvicrës.
Kranë
Krana është një fshat në komunën Mesopotam në rrethin e Delvinës të Shqipërisë
Halil Alidema
Halil Alidema (15 mars 1936 – 19 mars 1996) u lind në një familje të madhe patriarkale e patriotike, nga e ëma Mirzadja dhe babai Bexheti në një fshat të Kosovës të quajtur Pozheran (komunë e Vitisë – fshat në magjistralen Ferizaj-Gjilan). Ishte i martuar me Teuta Kryeziun dhe së bashku lindën 3 fëmijë, 1 djalë - Atdheun dhe 2 vajza - Linditën dhe Yllkën të cilët për momentin jetojnë jashtë vendit dhe ndjehen shumë krenarë për prindërit ("heronjtë") që patën.
Vitet e fëmijërisë
Babai i Halilit, Bexheti kishte edhe tre vëllezër të tjerë: Jonuzin, Bejtën e Izetin. Halili, që në fëmijërinë e hershme, ende pa filluar shkollimin, shijoi gotën e hidhur të helmit të jetës, masakrën e gjenocidin serboçetnik ndaj burrave të Pozheranit dhe tragjedinë familjare, kur nëna Hanë, gjyshja e Halilit, mbeti pa katër djemtë e saj, të jetojë me nipa e mbesa. Serboçetnikët ia vranë dy djemtë: Bexhetin dhe Jonuzin, kurse Bejta e Izeti nën udhëheqjen e patriotit Hysen Tërpeza, emigruan në Greqi, Turqi e pastaj me qëndrim edhe në Gjermani.
Paniçari
Paniçar, (Паничари/Paničari) ёshtё fshat nё komunën e Sarajit, Maqedoni.
Halil Alidema
Vitet e fëmijërisë
Bexheti la prapa 5 djem: Sokolin, Sadullahun, Halilin, Zejnullahun dhe Zeqirin dhe 3 vajza: Merrushen, Nazlien dhe Bylën për të cilët u kujdes e ëma Mirzadja, gjyshja Hana, por si kryefamiljarë familjen e udhëhoqi i vëllai i madh i Halilit, Sokoli, i cili ishte vetëm 13 vjeç kur serboçetnikët ia vranë babanë.
Sokoli, si kujdestar i familjes luajti rolin e babait (Bexhetit). Ai i shkolloi të gjithë vëllezërit, djemtë e nipat. Sokoli, pas Luftës së Dytë Botërore e regjistroi vëllain e vet Halilin në shkollën fillore në fshatin e ashtuquajtur Pozheran. Halili shkonte me vullnet të madh në shkollë. Ishte i zgjuar dhe kurreshtar për gjithçka, ndaj me interesim të madh ndiqte mësimet e para nga mësuesit e parë shqiptarë, në gjuhën amtare shqipe. Ishte nxënës shumë i shoqëruar me të gjithë, që në vegjëli manifestone virtyte të larta njerëzore. I donte dhe i përkrahte nxënësit e varfër, u ndihmonte dhe i mbronte të dobëtit, e urrente padrejtësinë. Nga këto sjellje jepte shenja se një ditë do të vihej në shërbim të mbrojtjes së drejtësisë, të popullit e të atdheut të vet gjë që u vërtetua shumë shpejt.
Paniçari
Është fshat malor ne thellesi te malit te thatë ne lartesi mbidetare reth 520 metra.
Halil Alidema
Vitet e fëmijërisë
Halili ishte nxënës i shkëlqyer dhe qysh në shkollimin e ulët, përveç talentit mësimorë, ai shfaqi edhe talentin dhe prirjet për aktivitete të lira në muzikë, art dhe gjimnastikë.
Paniçari
Popullsia ne vitin 2002 ka qene 260 te gjithë shqiptar musliman,kjo popullsi shkon duke u zvogluar sepse njerezit migrojn ne vendet perendimore ose ne qytet.
Halil Alidema
Vitet e Rinisë (Shkollimi i Mesëm)
Me kalimin e kohës në periudhën e rinisë, Halili lëshoi shtat, u burrërua dhe filloi të hyjë në fazën e pjekurisë. Horizonti i tij i dijes vazhdimisht po zgjerohej. Atij tani nuk do t’i interesojë vetëm mësimi si shumë shokëve të tjerë, por filloi të interesohej për “punë më të mëdha”, sepse atë e brente brenga dhe shqetësimi i çështjes së pazgjidhur kombëtare. Tek Halili bie në sy një pakënaqësi, një revoltë dhe një rebelim kundër sistemit pushtues të atëhershëm monist të partizanëve serboçetnik. Familja e tij do të etiketohet si familje e anatemuar “armiqësore”. Fati i këtillë do ta përcjellë Halilin pothuaj gjatë gjithë jetës edhe gjatë shkollimit edhe gjatë shërbimit të tij si mësues në universitet.
Ai, “djaloshi i dëshirit” – siç e quan Rrustem Berisha, i etshëm për dije edukim dhe arsimim, mësyu shkollën e mesme. Më 1954 ai u regjistrua në Shkollën Normale të Prishtinës dhe shumë shpejt u afirmua si nxënës i dashur, i afërt, shok i sinqertë dhe besnik, të cilin e donin dhe simpatizonin edhe profesorët e Normales- edukatorët e tij si: Jusuf Shushka, Abdullah Zajmi, Salih Nushi, Hasan Mekuli, Ali Hadri e shumë të tjerë.
Ndonëse ai nuk dallohej ndër shokët në mësime, ai shquhej për diç tjetër. Dallohej pikërisht me qëndrimin e tij burrëror, me pjekurinë e tij për “punë të mëdha”, për patriotizëm, për trimëri e guxim, për këmbëngulje e vendosmëri. Madje ai i kundërvihej dhe kundërshtonte haptas padrejtësitë e sistemit monist dhe shovinizmit serbomadh. Për këtë arsye mësimdhënësit e tij shihnin te Halili një mbështetje dhe një shtyllë të fortë në mbrojtjen e shkollës shqipe. Ai ndjenjën e emocionet e atdhedashurisë i shprehte edhe nëpërmjet sportit kur luante hendboll me kundërshtarët e nacionalitetit tjetër. E gjithë shkolla Normale me nxënës dhe me kuadrin arsimorë solidarizoheshin me Halilin. Atë e njihte tërë Prishtina, madje edhe Kosova. Halili u bë simbol i sportit kombëtar, e veçanërisht i hendbollit kosovar. Ai ishte pjestarë i ekipit hendbollistik "Normalisti".
Burgjet, torturat e ndjekjet serbosllave nuk i ndahen për tërë jetën, mirëpo Halili edhe përkundër këtyre vuajtjeve, piqet e burrërohet, bëhet gjithnjë më i fortë e më i rrezikshëm për armikun. Për këtë pjekuri dhe rezistencë të vazhdueshme stoike, ai u bë dhe mbeti nxënësi më i dashur i gjeneratës së vet. Ai edhe sot kujtohet me admirim e pietet të lartë si mburrja e krenaria e nxënësve dhe mësimdhënësve të kësaj shkolle. Me këdo që do të flasësh, do të dëgjosh vetëm fjalë miradije e falënderimi, fjalë mirënjohjeje për mirësjelljen e tij. Nën këto kushte ai si karakter i pathyeshëm dhe i vendosur në realizimin e idealeve të veta, merr forcë e krah, ndërplotësohet e bëhet më i fuqishëm edhe nga përkrahja morale e shoqes së shkollës, Teuta Kryeziut, me të cilën më vonë do të lidhin kurorë të dyfishtë: kurorë jetësore dhe kurorë të idealit të lirisë e të pavarësisë.
Pjesa më e madhe e politikanëve shqiptarë gjatë pushtetit monist-komunist, ishin të mashtruar nga ideologjia komuniste, e cila udhëhiqej nga doktrina pansllaviste. Për ta çështja kombëtare ishte e dorës së dytë, ndërsa ajo internacional-bashkim-vëllazërim në rradhë të parë. Një përcaktim i tillë, për ne shqiptarët ishte i dëmshëm.
Veprimatria edukativo-arsimore e çiftit bashkëshortor
Halili pasi kreu Normalen, bashkë me shoqen e vet, tani më i martuar me të, si një çift ideal bashkëshortësh, karrierën e tyre të mësuesisë e filluan në fshatin e largët malor, në Firajë të komunës së Shtërpcës.
Si mësues të rinj, plot vullnet dhe energji, filluan me zell të madh t’i arsimonin vogëlushët e shkollës së fshatit Firajë. Ata u bënë të afërt e të dashur për nxënësit e tyre. Nuk përtonin fare të punonin pa ndërprerë tërë ditën, që nga mëngjesi e deri në mbrëmje. Madje puna edukativo-arsimore e tyre nuk kufizohej brenda katër mureve apo oborrit të shkollës, por ata u bënë mësues të popullit, i cili në atë kohë ishte pak i arsimuar.
Halili ishte shume komunikativ e modest në sjellje dhe duke vënë kontakt me fshatarët, shpejt i përvetësoi ata. Ai kishte ndikim të madh në popull, por edhe ata kishin besim të plotë në mësuesin e dashur dhe të nderuar. U mor edhe me aktivitete për rregullimin e infrastrukturës së fshatit si: meremetimin e rrugëve, elektrifikimin e fshatit, rregullimin e oborrit të shkollës etj. Përveç kësaj Halili te fshatarët ushtronte edhe ndikim të madh politik e patriotik, të cilët do t’i bëhen krah i fortë e bashkëmendimtarë në realizimin e synimeve drejt lirisë e pavarësisë së Kosovës.
Po ashtu edhe mësuesja Teuta Kryeziu – Alidema, ishte një Afërditë e vërtetë. Ajo shkonte shtëpi më shtëpi dhe vënte kontakt me vajzat e gratë fshatare të Firajës. Me sjelljen e saj të çiltër e burrërore, me modestinë e fisnikërinë e saj si mësuese e zellshme, me ideale të larta në rrugën e edukimit e arsimimit të femrës shqiptare, ajo përvetësoi dhe i bindi se shpëtimi ynë është arsimimi i vajzave dhe grave shqiptare. Vetëm në këtë mënyrë ato do t’i bëheshin krah burrave të tyre, pra të shkolluara dhe të arsimuara ato do t’i shërbenin popullit dhe atdheut.
Respekti e kujtimi për këtë çift, si mësues dhe edukues të popullit, do të lënë gjurmë të thella dhe do të kujtohen gjatë. Ndonëse ka kaluar një gjysmë shekulli, kujtimet për këtë çift bashkëshortësh ende janë të freskëta. Këtë bindje e dëshmojnë kujtimet e nxënësve, të grave dhe të burrave të fshatit Firajë. Edhe sot shkolla e Firajës mban në korridorin e saj fotografinë e Halilit dhe Teutës.
Më pas ky çift vie për të arsimuar edhe popullsinë e vendlindjes së Halilit, pra në Pozheran ku punësohen si mësimdhënës në shkollën 8-vjeçare. Këtu, e gjallëruan jetën kulturore të shkollës, të fshatit dhe të rrethinës së tij; gëzonin përkrahje e respekt nga nxënësit edhe nga të gjithë banorët. Nuk kanë thënë kot: “Guri i randë peshon në vend të vet”. Halili këtu ishte edhe më i fortë edhe më i përkrahur, kështu që kjo shkollë lulëzonte në çdo aspekt dhe ishte shembull jo vetëm për shkollat e komunës së Vitisë, por për të gjitha shkollat e rajonit të Anamoravës.
Mirëpo, këto suksese të Halilit, u ranë shpejt në sy punëtorëve të UDB-së jugosllave moniste. Halili përcillej në çdo hap, ndaj me ndikimin dhe përkrahjen e shokut të shkollës Qerim Gashit, për t’i ikur përcjelljes së udbashëve, bashkë me Teutën, më 1962 u punësuan në shkollën 8-vjeçare të Malishevës, aso kohe komunë në vete.