cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ravioli
Vështrim i përgjithshëm
Ravioli moderne prodhohen gjithashtu në masë me makinë.
Pazari
parapamje|250px|[[Çarshia e Prishtinës|Pazari i Vjetër i Prishtinës]] Pazari (persisht: بازار bazar) është një treg i përbërë nga tezga ose dyqane të shumta të vogla, veçanërisht në Lindjen e Mesme dhe Indi. Pazaret në Lindjen e Mesme ishin të vendosura tradicionalisht në rrugë të harkuara ose të mbuluara që kishin dyer në çdo skaj dhe shërbenin si treg qendror i qytetit.
Perandori Pilaf
Pilaf (ピラフ Pirafu), referohet si Perandori Pilaf ( ピラフ大王 Pirafu Daiō) nga vetë ai ose nga vartësit e tij, është personazh fiktiv në anime dhe manga Dragon Ball. Ai është një krijesë i vogël dhe blu cili ka dëshirë të ketë fuqi dhe ëndërron ta pushtoj botën. Në japonisht, ai dublohet nga Shigeru Chiba Don Brown in the Ocean dub, Mike McFarland në filmin e tretë të Dragon Ball, dhe nga Chuck Huber në Funimation.
Pazari
Dëshmitë për ekzistencën e pazareve datojnë rreth vitit 3000 pes. Megjithëse mungesa e provave arkeologjike ka kufizuar studimet e hollësishme të evolucionit të pazareve, indikacionet sugjerojnë se ato fillimisht u zhvilluan jashtë mureve të qytetit ku shpesh shoqëroheshin me shërbimin e nevojave të karvanserajeve. Ndërsa qytetet dhe qytetet u bënë më të populluara, këto pazare u zhvendosën në qendër të qytetit dhe u zhvilluan në një model linear përgjatë rrugëve që shtriheshin nga një portë e qytetit në një portë tjetër në anën e kundërt të qytetit. Sukët u bënë vendkalime të mbuluara. Me kalimin e kohës, këto pazare formuan një rrjet qendrash tregtare që mundësonin shkëmbimin e prodhimeve dhe informacionit. Rritja e pazareve të mëdha dhe qendrave të tregtimit të aksioneve në botën myslimane lejoi krijimin e kryeqyteteve të reja dhe përfundimisht perandorive të reja. Qytetet e reja dhe të pasura si Isfahani, Vijayanagara, Surat, Kajro, Agra dhe Timbuktu u themeluan përgjatë rrugëve tregtare dhe pazareve.
Perandori Pilaf
Paraqitja
Perandori Pilaf është një krijesë e vogël, blu, e çuditshme që vesh një tunikë jeshile, të kuqe dhe të zezë me një fije në qafë. Ai gjithashtu vesh pantallona blu dhe këpucë krem (e zezë në manga) dhe një kapelë me ngjyra. Në mes të tunikut të tij, ai ka një kanji që do të thotë "oriz i skuqur".
Pazari
Në shekujt 18 dhe 19, interesi perëndimor për kulturën orientale çoi në botimin e shumë librave për jetën e përditshme në vendet e Lindjes së Mesme. Pazaret dhe veshjet e tregtisë shfaqen dukshëm në piktura dhe gravura, vepra të trillimeve dhe shkrimeve të udhëtimit.
Perandori Pilaf
Fuqitë
Në Dragon Ball Z: Tree of Might thotë se Pilaf ka një nivel të fuqisë prej 40.
Pazari
Blerjet në një pazar apo vend tregu mbeten një tipar qendror i jetës së përditshme në shumë qytete dhe qyteza të Azisë së Mesme dhe Jugore dhe pazari mbetet "zemra rrahëse" e jetës së Azisë Perëndimore dhe Azisë Jugore; në Lindjen e Mesme, pazaret priren të gjenden në medinën e një qyteti (lagjen e vjetër). Pazaret dhe tregjet janë shpesh atraksione të rëndësishme turistike. Një numër i lagjeve të pazarit janë renditur si vende të Trashëgimisë Botërore për shkak të rëndësisë së tyre historike dhe/ose arkitekturore.
Perandori Pilaf
Fuqitë
Megjithëse fuqia e tij është e dobët në krahasim me armiqtë tjerë në seri, ai është treguar të jetë shumë inteligjent si ai është në gjendje për të ndërtuar radarin e tij dhe për të zhvilluar kostume të fuqishme robotike të energjisë që mund të bashkohen së bashku për të krijuar një robot gjigand. Përveç kësaj, ai është mjaft i shkathët pasi ai ishte në gjendje për të gjetur Electric Rice Cooker që përmban Mbretin Pikolo në mënyrë që të lirojë atë. Ai është treguar gjithashtu të ketë aftësi të konsiderueshme matematikore dhe programore në serinë e fundit Dragon Ball Super, nga të cilat edhe Bulma e njeh.
Lista e Ministrave të Arsimit të Shqipërisë
Lista e Ministrave të Arsimit të Shqipërisë.
Mina El Hammani
Mina El Hammani (Arabisht: مينا الحماني; e lindur më 29 nëntor 1993), është një aktore spanjolle me origjinë marokene.
Biografia
El Hammani lindi dhe u rrit në Madrid, Spanjë. Ajo e filloi karrierën e saj të aktrimit në vitin 2014.
Saint-Cézaire-sur-Siagne
Saint-Cézaire-sur-Siagne është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-Maritimes të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Cézaire-sur-Siagne ka një popullsi prej 3772 banorë dhe sipërfaqe 30.02 km², me një dendësi prej 126 banor/km².
Bashkëtingëllorja paragjuhore
Bashkëtingëlloret paragjuhore janë bashkëtingëllore të artikuluara me pjesën e përparme fleksibël të gjuhës. Ndër vendet e artikulimit, vetëm bashkëtingëlloret paragjuhore mund të ndahen në sa më shumë lloje artikulimesh: apikale (duke përdorur majën e gjuhës), laminale (duke përdorur tehun e gjuhës), kube (me gjuhën e grumbulluar lart), ose nënapikale (duke përdorur pjesën e poshtme të gjuhës) si dhe artikulime të ndryshme postalveolare (disa prej të cilave përfshijnë edhe pjesën e pasme të gjuhës si artikulues): palato-alveolare, alveolo-palatale dhe retrofleksive. Vetëm pjesa e përparme e gjuhës (koronale) ka një shkathtësi të tillë midis vendeve kryesore të artikulimit, duke lejuar një larmi të tillë dallimesh.
Vendet e artikulimit
Vendet paragjuhore të artikulimit përfshijnë bashkëtingëlloret dentare në dhëmbët e sipërm, bashkëtingëlloret alveolare në mishrat e sipërm (kreshta alveolare), bashkëtingëlloret e ndryshme postalveolare (përfshirë palato-alveolare me kube, alveolo-palatale dhe retrofleksive apikale) menjëherë pas kësaj, bashkëtingëlloret subapikale retroflekulare mbrapsht kundër qiellzës së fortë, dhe bashkëtingëllore gjuhoro-buzore me gjuhën kundër buzës së sipërme. Bashkëtingëlloret alveolo-palatale dhe gjuhoro-buzore ndonjëherë sillen si bashkëtingëllore mesgjuhore dhe buzore, përkatësisht, më shumë sesa si paragjuhore.
Shembuj
Në filologjinë arabe dhe malteze, shkronjat e diellit përfaqësojnë bashkëtingëllore paragjuhore.
Buqay` al Qababi`ah
Buqay` al Qababi`ah është një qytet në governoratin Madaba në Jordani.
Novosella (Dardanë)
Novosellë është një vendbanim në komunën e Dardanës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Katund i Ri.
Dritat e qytetit (1931 film)
parapamje|Skenë nga Dritat e qytetit. Dritat e qytetit është një film i heshtur nga Çarli Çaplin i realizuar në vitin 1931. Filmi i tij i fundit i heshtur, është si një lamtumirë për një kohë shumë të dashur për të. Do të realizojë dhe filmin Kohë moderne pas 5 vitesh, por me Kohë moderne ai do të përdorë zë në film.
I perceptuar nga shumë regjozorë të tjerë si një film poezie dhe melankonie, gjithashtu si filmi më i mirë i Çaplin.
Historia
Një endacak dhe i pastrehë, përpiqet të integrohet në jetën e industrializuar të shoqërisë së kohës, me ndihmën e një gruaje të re, gjithashtu të pastrehë.
Ailuridae
Ailuridae është një familje në rendin e gjitarëve Karnivora. Familja përbëhet nga panda e kuqe (përfaqësuesi i vetëm i gjallë) dhe të afërmit e saj të zhdukur.
Georges Cuvier për herë të parë e përshkroi Ailurusin se i përkiste familjes së rakunëve në 1825; ky klasifikim ka qenë i diskutueshëm që nga ajo kohë. Ajo u klasifikua në familjen e rakunit për shkak të ngjashmërive morfologjike të kokës, bishtit me unaza me ngjyra dhe karakteristikave të tjera morfologjike dhe ekologjike. Diku më vonë, ajo iu caktua familjes së ariut.
Studimet molekulare kanë treguar se, si një specie të lashta në mënyrë të Karnivora, panda e kuqe është relativisht e afërt me rakunin amerikan dhe mund të jetë ose një familje monotipike ose një nënfamiljë brenda familjes prokionide. Një studim i thelluar i analizës së popullatës mitokondriale të ADN-së mitokondriale deklaroi: "Sipas të dhënave fosile, Panda e Kuqe u largua nga paraardhësi i saj i zakonshëm me arinj rreth 40 milion vjet më parë."" Me këtë divergjencë, duke krahasuar diferencën e sekuencës midis pandës së kuqe dhe rakunit, shkalla e vërejtur e mutacionit për panda e kuqe është llogaritur të jetë në rendin e 10 9, që me sa duket është një nënvlerësim krahasuar me normën mesatare te gjitarëve. Ky nënvlerësim ndoshta është për shkak të mutacioneve të shumta përsëritëse pasi divergjenca midis pandës së kuqe dhe rakunit është jashtëzakonisht e thellë.
Pandat e kuqe nuk kanë të afërm që jetojnë, dhe paraardhësit e tyre më të afërt fosile, Parailurus, jetuan 3-4 milion vjet më parë. Mund të ketë pasur sa tre lloje të ndryshme të Parailurus, të gjitha më të mëdha dhe më të forta në kokë dhe nofull se Ailurus , që jetojnë në Euroazi dhe ndoshta kalojnë ngushticën e Beringut në Amerikë. Panda e kuqe mund të jetë specia e vetme që mbijeton - një degëz e specializuar që mbijeton në periudhën e fundit akullnajore në një strehë malore kineze.
Klasifikimi
Përveç Ailurus, familja Ailuridae përfshin shtatë gjini të zhdukur, shumica e të cilave u caktohen tre nënfamiljeve: Amficinae, Simocyoninae dhe Ailurinae.
Kohë moderne (1936 film)
Kohë moderne është një film i realizuar në vitin 1936 nga Çarli Çaplin. Filmi i tij i parë në të cilin përdor zërin, ishte një ndryshim për Çarli-n. Megjithëse zërin, nuk e përdor në të gjithë filmin, dhe kur e përdor është në skenën e tij të fundit të paharrueshme kur këndon me lirikë të pakuptueshme. Përsëri duke na treguar mjeshtërinë e tij visive dhe narrative me këtë lëvizje, pasi nuk ka nevojë për lirikë të deshifrueshme që të arrijë të komunikojë atë çfarë ai ka nevojë të komunikojë. Mund ta bëjë edhe në një mënyrë më unike.parapamje|Çaplin si punëtor fabrike në Kohë moderne.
Jungkook
Jeon Jung-kook (Koreanisht: 전 정국, i lindur më 1 shtator, 1997), i njohur më mirë si Jungkook, është një këngëtar koreano-jugor. Ai është anëtar dhe vokalist i grupit të djemve nga Korea e Jugut, BTS.
Jungkook ka lëshuar tre këngë solo si pjesë e diskografisë BTS: "Begin" më 2016, "Euphoria" më 2018, and "My Time" më 2020, të cilat të gjitha janë renditur në Gaon Digital Chart të Koresë së Jugut. Ai gjithashtu këndoi soundtrack për uebtonin 7Fates: Chakho me bazë në BTS, të titulluar "Stay Alive". Në vitin 2022, ai u shfaq në këngën "Left and Right" nga kantautori amerikan Charlie Puth, i cili arriti kulmin në vendin e 22 në Billboard Hot 100 amerikan. Më vonë atë vit, ai u bë këngëtari i parë koreano-jugor që publikoi një këngë për soundtrack të FIFA Kupës së Botës, me "Dreamers", të cilën ai e performoi më pas në ceremoninë e hapjes së 2022 FIFA Kupës së Botës. Këngët e Jungkook si solist kanë pasur gjithashtu sukses në listat e Spotify, me "Dreamers", "Stay Alive", dhe "Left and Right" të gjitha duke thyer rekorde si këngët me debutimin më të lartë të një solisti korean në Global Spotify chart.
Jeta e hershme
Jungkook u lind më 1 shtator 1997, në Busan, Korea e Jugut. Ai ndoqi shkollën fillore dhe të mesme në Busan. Kur u bë stazhier, ai u transferua në Shkollën e Mesme të Singu në Seul. Jungkook fillimisht në moshë të re ëndërronte të bëhej lojtar badmintoni, por duke parë G-Dragon teksa interpretonte këngën "Heartbreaker" në televizion, bëri që ai të dëshironte bëhej këngëtar.
Në vitin 2011, Jungkook bëri audicion për shfaqjen e talenteve - Superstar K gjatë audicioneve të mbajtura në Daegu. Megjithëse ai nuk u zgjedh, mori oferta nga shtatë kompani, ku edhe përfundimisht zgjodhi të bëhej stazhier në kuadër të kompanisë Big Hit Entertainment, pasi kishte parë RM, tani bashkë-anëtar i grupit të tij dhe udhëheqës në BTS, duke performuar. Për të punuar në aftësitë e tij të kërcimit në përgatitje për debutimin, Jungkook shkoi në Los Anxhelos gjatë verës së vitit 2012 për të marrë mësime kërcimi nga Movement Lifestyle. Në qershor të vitit 2012, ai u shfaq në videoklipin "I'm Da One" nga Jo Kwon. dhe gjithashtu punoi si kërcimtar rezervë për Glam përpara debutimit të tij.
Ai diplomoi në Shkollën e Arteve të Interpretimit Seul, në vitin 2017. Në nëntor 2016, ai vendosi të hiqte dorë nga marrja e CSATs, provimi pranues i universitetit mbarëkombëtar të Koresë. Në mars 2022, ai mori diplomën e tij nga Departamenti i Transmetimit dhe Argëtimit të Universitetit Global Cyber. Atij iu dha Çmimi i Presidentit, nderimi më i lartë i shkollës.
2013-tani: BTS
majtas|parapamje|180px|Jungkook nga prapaskenat e videos muzikore e grupit të tij, BTS - "Boy With Luv" Më 13 qershor 2013, Jungkook bëri debutimin e tij si anëtar i grupit BTS me këngën "No More Dream" nga albumi i tyre debutues 2 Cool 4 Skool. Si anëtar i grupit BTS, ai ka dy këngë solo; 1. Nëpërmjet këngës "Begin" nga albumi Wings (i publikuar më 2016), ai trajton historinë e tij sesi u vendos në Seul në moshë të re për t'u bërë idhull dhe shpreh mirënjohjen e tij ndaj anëtarëve të tjerë për kujdesin vëllazëror ndaj tij gjatë asaj kohe. 2. Kënga e dytë, e titulluar "Euphoria", u publikua e shoqëruar me një film të shkurtër nëntë minutësh, më 5 prill të vitit 2018, duke prezantuar albumin e tretë të serisë "Love Yourself" nga BTS. Versioni i plotë i këngës u përfshi në albumin e tyre Love Yourself: Answer që u publikua më 24 Gusht, 2018. Ndër të tjera, DJ Swivel mori pjesë si producent i këngës, e cila u rendit në numrin pesë në listën e Billboard Bubbling Under Hot 100 Singles.
Jungkook është vlerësuar si producenti kryesor për dy nga këngët e BTS: "Love is Not Over" dhe "Magic Shop". Më 25 Tetor 2018, Jungkook (së bashku me pjesën tjetër të anëtarëve të BTS) u përuruan me Urdhrin e Meritës Kulturore të klasit të pestë nga Presidenti i Koresë së Jugut.
2015 – tani: Aktivitetet solo
lidhje=Skeda:Jeon_Jung-kook_performing_%22Euphoria%22_during_Speak_Yourself_tour_at_Rose_Bowl,_Pasadena,_5_May_2019_12.jpg|alt=Jungkook duke interpretuar këngën e tij solo - "Euphoria" gjatë turit Speak Yourself në Rose Bowl, Pasadena|parapamje|Jungkook duke interpretuar këngën e tij solo - "Euphoria" gjatë turit Speak Yourself në Rose Bowl, Pasadena Në shtator të vitit 2015, Jungkook mori pjesë në fushatën "Një ëndërr, një Kore", duke marrë pjesë në një bashkëpunim këngësh përkrah artistëve të shumtë koreanë në kujtim të Luftës Koreane. Kënga u publikua më 24 shtator dhe u prezantua në Koncertin One K në Seul më 15 tetor.
Më 6 nëntor 2018, Jungkook interpretoi "We Don't Talk Anymore" në skenë me këngëtarin aktual të këngës, Charlie Puth, gjatë transmetimit të MBC Plus X Genie Music Awards. Ai tanimë ka bërë dy "cover" të kësaj kënge, solo dhe me bashkëanëtarin e grupit BTS si dhe mikun e tij të ngushtë, Jimin.
Ndikimi artistik
Në një studim të vitit 2018 të realizuar nga Gallup Korea, Jungkook u rendit si personaliteti më i dashur i vitit në Korenë e Jugut. Ai debutoi në listë në 2016 në vendin e 20-të, më pas u rendit i 17-ti në 2017, dhe më pas i 8-ti në 2018. Në vitin 2018, Jungkook u rendit i pari për 10 javë rresht për revistën Hi China, nën listën e të famshëmve më të dashur në Kinë. Jungkook është gjithashtu jashtëzakonisht i popullarizuar në rrjetet sociale në mesin e fansave. Në dhjetor 2018, një video e tij duke kënduar në studio u bë cicërrima më e ripërtërirë në Korenë e Jugut atë vit. Artistë të ndryshëm e kanë përmendur atë si një ndikim dhe model roli, si Kim Dong-han dhe Hyeongseop X Euiwoong. Jungkook ka përmendur Justin Bieber, Justin Timberlake dhe Usher ndër frymëzimet e tij muzikore.
George Frideric Handel
Brenda 15 viteve, Handel kishte filluar tre kompani operacionale për të furnizuar fisnikërinë angleze me opera italiane. Muzikologu Winton Dean shkruan se veprat e tij tregojnë se "Handel nuk ishte vetëm një kompozitor i madh, ai ishte një gjeni dramatik i rendit të parë." Si festa e Aleksandrit (1736) u prit mirë, Handel bëri një kalim në veprat korale angleze. Pas suksesit të tij me Mesian (1742) ai kurrë nuk e kompozoi përsëri një opera italiane. Pothuajse i verbër, dhe që ka jetuar në Angli për gati pesëdhjetë vjet, vdiq në vitin 1759, një njeri i respektuar dhe i pasur. Në funeralin e tij, iu dha nderi i plotë i shtetit dhe u varros në Westminster Abbey në Londër.
Lindur në të njëjtin vit si Johann Sebastian Bach dhe Domenico Scarlatti, Handel konsiderohet si një nga kompozitorët më të mëdhenj të epokës barok, me vepra të tilla si Mesia, Water Music dhe Music for the Royal Fireworks (Muzika për Fishekzjarret Mbretërore) që mbeten të palëkundura popullore. Një nga katër himnet e tij të kurorëzimit, Zadok the Priest (prifti Zadok) (1727), i përbërë për kurorëzimin e Xhorxh II, është kryer në çdo kurorëzim të mëvonshëm britanik, tradicionalisht gjatë vajosjes së sovranit. Një tjetër nga oratorët e tij anglisht, Solomon (1748), gjithashtu ka mbetur popullor, me Sinfonin që hap aktin 3 (i njohur më shpesh si "Arritja e Mbretëreshës së Shebës") që shfaq në ceremoninë e hapjes së Lojrave Olimpike të Londrës 2012. Handel kompozoi më shumë se dyzet opera në më shumë se tridhjetë vjet, dhe që nga fundi i viteve 1960, me ringjalljen e muzikës barok dhe performancën muzikore historikisht të informuar, interesi në opera të Handel është rritur.
Familja
parapamje|Koncerte e pagëzimit të regjistrimit (Marienbibliothek në [[Hale (Sale)|Halle)]]Handel ka lindur në vitin 1685 në Halle, Dukë e Magdeburgut, tek Georg Händel dhe Dorothea Taust. Babai i tij, 63 vjeç, kur lindi George Frideric, ishte një barber-kirurg, i cili shërbeu në gjykatën e Saxe-Weissenfels dhe Margraviate të Brandenburgut.
Georg Händel (1622-97) ishte biri i një coppersmith, Valentin Händel i cili kishte emigruar nga Eisleben në 1608 me gruan e tij të parë Anna Belching, e bija e një master coppersmith. Ata ishin protestantë dhe zgjodhën me besim Saksoninë protestante mbi Silesia, posedim të Habsburgëve, si tensione fetare të montuara në vitet para Luftës Tridhjetëvjeçare. Halle ishte një qytet relativisht i begatë, shtëpi e një industrie minerare të kripur dhe qendër tregtare (dhe anëtare e Lidhjes Hanseatike). Margaretën e Brandenburgut u bë administratori i territoreve arkeispiscopale të Mainzit (duke përfshirë Magdeburgun kur u konvertuan dhe në fillim të shekullit të 17-të e mbajti oborrin e tij në Halle, i cili tërhoqi muzikantë të njohur. Edhe kishat më të vogla kishin të gjithë "organistët e aftë dhe Lufta Tridhjetëvjeçare solli një shkatërrim të madh në Halle, dhe nga vitet 1680 ishte e varfër. Megjithatë, që nga mesi i luftës qyteti kishte qenë nën administrimin e Dukës së Saksonisë dhe shpejt pas përfundimit të luftës ai do të sillte muzikantë të trajnuar në Dresden në gjykatën e tij në Weissenfels. majtas|parapamje|Händel-Haus (de), vendlindja e HandelArtet dhe muzika, megjithatë, lulëzuan vetëm në mesin e shtresave të larta (jo vetëm në Halle, por në të gjithë Gjermaninë), nga të cilat familja e Handel nuk ishte anëtare. Georg Händel ka lindur në fillim të luftës dhe ishte i ftuar për një berber në Halle në moshën 14 vjeçare, pasi babai i tij vdiq. Kur ishte 20 vjeç, ai u martua me vejushën e kirurgut zyrtar të berberit periferinë e Halle, duke trashëguar praktikën e tij. Me këtë, Georg me vendosmëri filloi procesin e vetë-bërjes; me anë të "stilit të tij konservativ, të qëndrueshëm, të begatë dhe joadventurous" ai udhëzoi pesë fëmijët që kishte me Annen, të cilët arritën moshën e rritur në profesionin mjekësor (përveç vajzës së tij më të vogël, që u martua me një zyrtar qeveritar) Anna vdiq në vitin 1682. Brenda një viti, Georg u martua sërish, kësaj here me vajzën e një ministri Lutheran, Pastor Georg Taust të Kishës së Shën Bartolomeut në Giebichtenstein, i cili vetë erdhi nga një linjë e gjatë e pastorëve Lutheran.Handel ishte fëmija i dytë i kësaj martese; djali i parë ishte i vdekur. Dy motra të reja lindën pas lindjes së George Frideric: Dorthea Sophia, e lindur më 6 tetor 1687 dhe Johanna Christiana, e lindur më 10 janar 1690.
Edukimi i hershëm
parapamje|Halle. Gdhendje bakri, 1686.Në fillim të jetës së tij, Handel raportohet se ka marrë pjesë në gjimnazin në Halle, ku drejtori i shkollës, Johann Praetorius, ishte menduar të ishte një muzikant i zjarrtë. Nëse Handel ka mbetur atje ose për sa kohë është i panjohur, shumë biografë sugjerojnë se ai ishte tërhequr nga shkolla nga babai i tij, bazuar në karakterizimin e tij nga biografi i parë i Handel, John Mainwaring. Mainwaring është burimi i pothuajse të gjitha informatave (pak sa është) për fëmijërinë e Handel-it, dhe shumë nga ky informacion erdhën nga J.C. Smith, Jr., besimtari dhe kopjuesi i Handel. Nëse vjen nga Smithi apo diku tjetër, Mainwaring shpesh lidhet me dezinformimin. [Nga] Mainwaring vjen nga portreti i babait të Handel-it si kundërshtim të pafavorshëm ndaj çdo edukimi muzikor. Mainwaring shkruan se Georg Händel ishte "alarmuar" në kohën e hershme të Handel për muzikën, "mori çdo masë për ta kundërshtuar", duke përfshirë ndalimin e ndonjë instrumenti muzikor në shtëpi dhe parandalimin e Handel-it që të shkonte në ndonjë shtëpi ku mund të gjendeshin. Kjo nuk bëri asgjë për të prishur prirjen e Young Handel; në fakt, bëri të kundërtën. Mainwaring tregon historinë e spinetit të fshehtë të Handel-it: Handel "zbuloi se do të thotë të bësh një klavikord të vogël privatisht të përcillet në një dhomë në krye të shtëpisë.Në këtë dhomë ai vazhdimisht vodhi kur familja ishte në gjumë." Megjithëse John Hawkins dhe Charles Burney e kanë vlerësuar këtë tregim, Schoelcher e gjeti atë pothuajse "të pabesueshme" dhe një "imagjinatë poetike" dhe Lang e konsideron atë një nga "tregimet romantike" të paprovuara që rrethojnë fëmijërinë e Handel. Por Handel duhej të kishte pasur një përvojë me tastierën për të bërë përshtypje në Weissenfels që rezultoi në marrjen e formimit formal muzikor.
Arsimi muzikor
Diku ndërmjet moshës nga shtatë deri në nëntë, Handel shoqëroi babanë e tij në Weissenfels, ku ai erdhi nën vëmendjen e një të cilit Handel më pas e konsideroi gjithmonë si jetëbërës si benefactor, Duk Johann Adolf I. Disi Handel bëri rrugën e tij në organin e gjykatës në kishën e pallatit të Trinisë së Shenjtë, ku ai i befasoi të gjithë me luajtjen e tij. Duke e anashkaluar këtë shfaqje dhe duke vënë në dukje se rinia e interpretuesit e ka shkaktuar Dukën, sugjerimet e të cilit nuk duhet të shpërfillen, t'i rekomandojë Georg Händel që Handelit t'u jepet mësim muzikor. Babai i Handel e angazhoi organistin në kishën e famullisë Halle, i ri Friedrich Wilhelm Zachow, për të udhëzuar Handel. Zachow do të ishte mësuesi i vetëm që Handel ndonjëherë kishte. Për shkak të punës së tij në kishë, Zachow ishte një organist "i shkollës së vjetër", duke shijuar fuga, kanonikë dhe kundërpeshë. Por, ai ishte gjithashtu i njohur me zhvillimet në muzikë në të gjithë Evropën dhe kompozimet e tij "përqafuan stilin e ri të bashkuar dhe dramatik".Kur Zachow zbuloi talentin e Handel, ai e prezantoi atë në një koleksion të gjërë të muzikës gjermane dhe italiane, të cilën ai zotëronte, kompozime të shenjta dhe profane, vokale dhe instrumentale të shkollave të ndryshme, stile të ndryshme nga çdo mjeshtër ". Shumë tipare që konsiderohen "Handelian" mund të ndiqen në muzikën e Zachow. Në të njëjtën kohë Handel vazhdoi praktikën në klaviçemburg, mësoi violinë dhe organ, por sipas Burney, dashuria e tij e veçantë ishte për hautbois (oboe). Schoelcher spekulon se devotshmëria e tij rinore ndaj instrumentit shpjegon numrin e madh të copave që ai kompozoi për oboe.majtas|parapamje|Marktkirche në Halle ku Zachow dhe Koncerte kryer si organoPërsa i përket udhëzimit në përbërje, përveç që Handel zbatohet në punën tradicionale të fuçisë dhe cantus firmus, Zachow, duke njohur talentet e hershme të Handel, paraqiti në mënyrë sistematike Handel për stilin e ndryshme dhe masterworks të përfshira në bibliotekën e tij të gjerë. Ai e bëri këtë duke kërkuar që Handel të kopjonte rezultatet e zgjedhura. "Në ato ditë shkruaja si djalli", kujton Handel më vonë. Pjesa më e madhe e këtij kopjimi u fut në një fletore që Handel mbajti për pjesën tjetër të jetës së tij. Megjithëse që nga ajo kohë është zhdukur, fletorja është përshkruar mjaftueshëm për të kuptuar se cilat pjesë Zachow dëshironte që Handel të studionte. Në mesin e kompozitorëve kryesorë të përfaqësuar në këtë libër ushtrimesh ishin Johann Krieger, një "mjeshtër i vjetër" në fuga dhe kompozitor i shquar i organeve, Johann Caspar Kerll, përfaqësues i "stilit jugor" pas mësuesit të tij Frescobaldi dhe imitoi më vonë nga Handel Johann Jakob Froberger, një "internacionalist" gjithashtu e studiuar nga Buxtehude dhe Bach dhe Georg Muffat, amalgamja e të cilave të stilet franceze dhe italiane dhe sinteza e formave muzikore ndikuan në Handel.
Mainwaring shkruan se gjatë kësaj kohe Zachow kishte filluar që Handel të merrte disa nga detyrat e tij në kishë. Zachow, pohon Mainwaring, ishte "shpesh" i munguar, "nga dashuria e tij për kompaninë, dhe një xhami e hidhur", dhe për këtë arsye Handel performoi shpesh në organ. Për më tepër, sipas Mainwaring, Handel filloi të krijojë, në moshën nëntë vjeçare, shërbimet e kishave për zërin dhe instrumentet "dhe që nga ajo kohë në të vërtetë përpiloi një shërbim çdo javë për tre vjet me radhë." Mainwaring përfundon këtë kapitull Jetën e Handel duke konkluduar se tre ose katër vjet kishin qenë të mjaftueshme për të lejuar Handel të tejkalojë Zachow, dhe Handel ishte bërë "i paduruar për një situatë tjetër"; "Berlin ishte vendi ku ishte rënë dakord." Pakujdesia me datat ose sekuencat (dhe ndoshta interpretimi imagjinativ nga Mainwaring) e bën këtë periudhë të hutuar.
Pas vdekjes së babait të Handel
Mainwaring ka Handel që udhëton për në Berlin vitin e ardhshëm, 1698. Problemi me Mainwaring si një autoritet për këtë datë, megjithatë është se ai tregon se si babai i Handel komunikoi me "mbretin" gjatë qëndrimit të Handel, duke mos pranuar ofertën e Gjykatës për të dërguar Handel në Itali me një pagesë dhe se babai i tij vdiq "pas kthimit të tij nga Berlini". Por që kur Georg Händel vdiq në vitin 1697, ose data e udhëtimit ose deklaratat e Mainwaring për babain e Handel duhet të jetë në gabim. Biografët e hershëm e zgjidhën problemin duke e bërë vitin e udhëtimit 1696, duke vënë në dukje se në moshën 11 vjeç, Handel do të kishte nevojë për një kujdestar, kështu që ata e kishin shoqëruar babain e tij ose një mik të familjes së tij, Handel, i cili donte që Handel të bëhej avokat, do të shpenzonte shumën që ta çonte birin e tij në tundimin e muzikës si një karrierë. Schoelcher për shembull ka Handel që udhëton për në Berlin në 11, duke takuar dy Bononcini dhe Attilio Ariosti në Berlin dhe pastaj duke u kthyer në drejtim të babait të tij. Por Ariosti nuk ishte në Berlin para vdekjes së babait të Handel. dhe Handel nuk mund të kishte takuar Bononcini në Berlin para vitit 1702. Biografët modernë ose e pranojnë vitin si 1698, meqenëse autoritetet më të besueshme më të vjetra pajtohen me të, dhe zbresim atë që Mainwaring thotë për atë që ndodhi gjatë udhëtimit ose supozonte se Mainwaring përmblodhi dy ose më shumë vizita në Berlin, ashtu siç bëri me Handel udhëtime të mëvonshme në Venedik.
Universiteti
Ndoshta për të përmbushur një premtim për të atin ose thjesht sepse ai e shihte veten si "të përkushtuar ndaj arteve liberale", më 10 shkurt 1702, Handel maturoi në Universitetin e Halle. Ky universitet ishte themeluar vetëm kohët e fundit - në vitin 1694, Elektor krijoi shkollën, kryesisht për të siguruar një forum leksioni për juristin Kristian Thomasius i cili ishte dëbuar nga Leipzig për pikëpamjet e tij liberale. Handel nuk u regjistrua në fakultetin juridik, megjithëse Handel pothuajse me siguri mori pjesë në leksionet e tij. Thomasius ishte një kryqtar intelektual, akademik dhe fetar, i cili ishte akademik i parë gjerman që leksione në gjermanisht. Një firmë luterane, ai megjithatë mbështeti fuqishëm ndarjen e kishës dhe shtetit, duke denoncuar shkëlqyeshëm gjyqet e magjistarëve të përhapura më pas. Lang beson se Thomasius ngriti në Handel një "respekt për dinjitetin dhe lirinë e mendjes së njeriut dhe madhështinë solemne të ligjit", parime që do ta kishin tërhequr dhe mbajtur në Angli për gjysmë shekulli.Handel gjithashtu hasi teolog dhe profesor të gjuhëve orientale gusht Hermann Francke, i cili ishte veçanërisht i kujdesshëm për fëmijët, veçanërisht për jetimët. Jetimorja që ai themeloi u bë një model për Gjermaninë dhe pa dyshim ndikoi në impulsin bamirës të Handel, kur ai caktoi të drejtat e Mesisë në Spitalin Thelbësor të Londrës. parapamje|Domkirche në HalleMenjëherë pas fillimit të arsimit të tij universitar, Handel (edhe pse luteran ) më 13 mars 1702 pranoi pozitën e organistit në katedralen kalviniste në Halle, Domkirche, duke zëvendësuar J.C. Leporin, për të cilin kishte vepruar si asistent. Pozita, e cila ishte një takim njëvjeçar, tregoi themelin që kishte marrë nga Zachow, sepse një organist kishtar dhe këngëtar ishte një zyrë shumë prestigjioze. Nga ai mori 5 thalers në vit dhe strehim në kështjellën e përmbytur të Moritzburg.
Në të njëjtën kohë, Handel bëri njohjen e Telemann. Katër vjet i lartë i Handel, Telemann po studionte ligjin dhe ndihmoi këngëtarin Johann Kuhnau (paraardhësi i Bach në Thomaskirche aty). Telemann kujton dyzet vjet më vonë në një autobiografi për Grundlage të Matthesonit: "Shkrimi i Johann Kuhnau shkëlqyer shërbeu si një model për mua në fugë dhe kundërpikë, por në modifikimin e lëvizjeve melodike dhe shqyrtimit të tyre, Handel dhe unë ishin të zënë vazhdimisht, duke vizituar shpesh njëri tjetrin si dhe letra me shkrim. "
Halle kompozimet
Edhe pse Mainwaring shkruan se Handel shkroi një herë në javë kur asistent i Zachow dhe si organist provues në Domkirche pjesë e detyrës së tij ishte të siguronte muzikë të përshtatshme, asnjë kompozim i shenjtë nga periudha e tij Halle tani mund të identifikohet. Mattheson, megjithatë, përmblodhi mendimin e tij mbi kantatet e kishës Handel të shkruar në Halle: "Në atë kohë, Händel vendosi ariume shumë të gjata dhe kantate të pafundme të cilat, ndonëse nuk kishin aftësinë e duhur ose shijen e duhur, ishin perfekte për sa i përket harmonisë ".
Ekzistojnë veprat e dhomave të hershme, por është vështirë të bëhet ndonjë prej tyre në kohën e Handel në Halle. Shumë historianë deri vonë e ndoqën Chrysander-in dhe përcaktuan gjashtë sonate trios për dy oboe dhe basso continuo si përbërja e tij e parë e njohur, e shkruar në vitin 1696 (kur Handel ishte 11 vjeç) Lang dyshon në takim bazuar në një datë të shkruar me dorë të një kopje (1700) dhe konsiderata stilistike. Lang shkruan se veprat "tregojnë njohuri të thellë me stilin e sonatës së distiluar të shkollës Corelli" dhe janë të dukshëm për "sigurinë formale dhe pastërtinë e strukturës". Hogwood konsideron të gjitha triat sonat oboe të rreme dhe madje sugjerojnë se disa pjesë nuk mund të kryhen në oboe. Këto burime autentike të dorëshkrimeve nuk ekzistojnë dhe se Handel nuk ka ricikluar kurrë ndonjë material nga këto vepra, e bën autenticitetin e tyre të dyshimtë. Punimet e hershme të dhomës së hershme u shtypën në Amsterdam në vitin 1724 si opus 1, por është e pamundur të thuhet se cilat janë veprat e hershme në formën e tyre origjinale dhe jo më vonë rishikimet nga Handel, një praktikë e shpeshtë e tij.
Nga Halle në Itali
majtas|parapamje|Në Hamburg Opera jam Gänsemarkt në 1726 parapamje|Hyrja e Teatro del Cocomero në Firence
Të shkojë në Londër
parapamje|Koncerte (në qendër) dhe Mbretit George unë në Lumin Thames, 17 korrik 1717, nga Edouard Hamman (1819-88)
Cisternat (1717-18)
parapamje|"Chandos portret i Georg Friedrich Händel" nga Xhejms Thornhill, c. 1720
Opera në Covent Garden (1734-41)
parapamje|Brendshme e Covent Garden të Teatrit në Londër
Vite më vonë
majtas|parapamje|Koncerte në 1733, nga Balthasar Denner (1685-1749)
Veprat
parapamje|Senesinoe famshme castrato nga Siena
Trashëgimia
parapamje|Një Maskaradë i deleguari i Mbretit për të Teatrit, Haymarket (c. 1724) majtas|parapamje|Një gdhendur statuja mermeri të Koncerte në Viktoria dhe Albert Museum, London, e krijuar në 1738 me Louis-François Roubiliac
Homages
parapamje|E korit, orkestrës dhe organ në Westminster Abbey, Londër gjatë Koncerte Përkujtimit në 1784 majtas|parapamje|Koncerte përmendoren në Westminster Abbey me pllakë regjistrimin e tij të përkujtimit në 1784
Kultura e Deçanit
Kultura e qytetit të Deçanit dhe rrethinës së tij është një pjesë e rëndësishme e kulturës tradicionale rurale shqiptare në Kosovë.
Islahana e vjetër
Islahana e vjetër është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Kultura e Deçanit
Dasma
djathtas|parapamje| Dasma tradicionale shqiptare Në të kaluarën, dasma zgjati tre ditë; megjithatë, ato filluan në kuptimin e fillimit të përgatitjeve të nevojshme. Disa ditë më parë do të fillonte larja dhe pastrimi së bashku me përgatitjet e ngjashme. Ato përfshinin zbardhjen e mureve të shtëpisë, prerjen e drurit dhe gatimin e të gjitha gjërave të nevojshme. Tre ditë para dasmës, burri i shtëpisë ( zoti shpisë ) ftonte të afërmit e tij për të diskutuar se kush duhej të ftohej në dasmë. Përveç njerëzve që do të bënin ftesat, u caktuan të tjerë për të shërbyer në dasmë. Të nesërmen, personat e përfshirë, ku përfshiheshin miqtë, familjarët, të afërmit dhe gratë në shtëpi do të vazhdonin përgatitjet e pjatave të ndryshme si pastrimi i grurit për " qyshkek " (kokërr të zier në sheqer), që shënonte fillimin e Dasma. Gratë dhe vajzat nga fshati ndihmonin në shtrimin e tavolinave të ngrënies në oborr dhe fillonin të pastronin grurin në to herët në mëngjes për tre ditë të vazhdueshme. Gjatë këtyre ditëve do të fillonin festimet; femrat merrnin dajre ose tepsi për pjekje, së bashku me këngën dhe vallëzimin, ndërsa gruri pastrohej kokërr për kokërr. Në ditën e dasmës, njerëzit vinin për të uruar familjen herët në mëngjes, ndërsa në mbrëmje vetëm ata që ishin të ftuar në dasmë. Të ftuarit do të sillnin me vete dhurata për çiftin; zakonisht gratë sillnin byrekë, kurse burrat dy kilogramë sheqer. Në mesin e burrave këndoheshin këngë të ndryshme me çifteli dhe lahutë (vegla tradicionale shqiptare), ndërsa aktet komike i luanin njëri-tjetrit. Në mesin e grave, dy dajrexhinj këndonin këngë ritmike me të cilat gratë kërcenin. Pasi darka që do të ishte përgatitur nga një kuzhinier do të ishte shërbyer dhe ngrënë, të ftuarit do të dërgoheshin për të fjetur.
Në ditën e dasmës, të ftuarve u shërbehej një drekë herët, në mënyrë që ata të ishin gati në kohë për të marrë nusen nga shtëpia e saj. Të parët që do të shkonin për në dasmë do të ishin gratë dhe karroca e prikës dhe burrat do të niseshin gjysmë ore më vonë. Gjatë udhëtimit për në shtëpinë e nuses dhe kthimin në shtëpinë e dhëndrit, të ftuarit u hidhnin cigare njerëzve që takonin në shenjë respekti. Të ftuarit vinin në çifte, të ardhur nga drejtime të kundërta; megjithatë, zakoni i mëparshëm ishte që njëra palë të ndalonte dhe t'i frenonte kuajt së pari për të lënë hapësirë që të kalonte pala tjetër, e cila të gjithë do të udhëhiqej nga mbajtësi i flamurit. Individi që mbante banderolën zakonisht ishte nga ana e dhëndrit të të afërmve të ngushtë. Ndërsa nusja largohej nga fshati i saj, ajo mbante fytyrën poshtë në shenjë dhimbjeje që po largohej nga fshati i saj i lindjes. Ndërsa nusja dhe të ftuarit i afroheshin shtëpisë së dasmës (shtëpisë së dhëndrit), pala e dhëndrit i priste me dajre. E para që do të hynte në oborr do të ishte makina e nuses, e cila do të ndalonte aty që ajo të dilte, e ndjekur nga makina e pajës dhe të ftuarit e tjerë në fund. Ndërsa kjo do të ndodhte, një burrë i moshuar hidhte misër dhe kokrra të përziera me fasule, monedha dhe sheshe sheqeri mbi makinën e nuses dhe të ftuarit. Ky ritual do të bëhej që nusja të hynte në oborr me “bollëk”. Burri i shtëpisë e kapte nusen nga supi, e zbriste nga karroca dhe e çonte në këmbë. Nusja duhej të shkelte fillimisht me këmbën e djathtë dhe të ecte mbi kokërr gruri, sende metalike dhe monedha që i përkisnin burrit të shtëpisë dhe të cilat ishin vendosur të gjitha para ardhjes së saj. Dhëndri qëndronte përballë nuses, ndërsa ata përpiqeshin të shikonin njëri-tjetrin. Mirëpo, para hyrjes së nuses, gishtat e saj lyheshin me mjaltë dhe sherbet dhe, me të hyrë, lagte me gishta pragun e sipërm të derës, për të pasur një jetë të këndshme në shtëpinë e re. Pas darkës, gratë zgjidhnin sendet më të mira nga paja që kishte sjellë nusja me vete, në mënyrë që ato të viheshin për dhëndrin. Më në fund, dhëndri hynte në dhomën e gjumit, ndërsa nusja qëndronte në këmbë dhe e priste. Para se të hynte në dhomë, dhëndri përshëndeste prindërit e tij dhe ndiqej nga të rinjtë, të cilët e shpërblenin me rrahje në shpinë.
Të nesërmen, nuses e lidhën kokën me mbështjellës dhe e nxorën në oborr, ndërsa një djalë e çoi te pusi. Nusja merrte një kovë me ujë nga pusi me djalin dhe ndihmonin njëri-tjetrin të lanin duart. Pas dasmës, nusja bëhej pjesë e familjes dhe brenda javës vjehrri e merrte dhe shkonte të kalonte një natë në shtëpinë e prindërve. Pas një muaji, familja e nuses e merrte për të kaluar një javë me ta ku ajo u sillte ushqime të përbërë nga dy bukë dhe byrekë; i njëjti ushqim do të sillet përsëri në shtëpinë e dhëndrit dhe byreku ndahet me të gjithë në rrugë.
Fejesa
parapamje| Një ditë dasme tradicionale në shtëpinë e nuses Fejesa është një akt i rëndësishëm që çon në jetën martesore. Martesa tek shqiptarët konsiderohej gjithmonë e shenjtë dhe për rrjedhojë dëshira për një jetë të lumtur bashkëshortore ishte e madhe. Që në moshë të vogël, ninullat i nxisnin fëmijët të martoheshin dhe të bënin një dasmë të madhe me një nuse të bukur ose me një burrë të mirë. Fejesat sot ndodhin kur dy të rinj e njohin dhe e duan njëri-tjetrin. Kur vendosin të fejohen, ceremonia zhvillohet sipas traditës. Në të kaluarën, fejesat bëheshin në moshë shumë të re ose bëheshin para lindjes; kjo u shkaktua nga arsimimi i dobët dhe jeta patriarkale. Mosha e partnerëve nuk kishte asnjë rëndësi dhe as që merrej parasysh lidhja e mëparshme mes të fejuarve. Fejesa u bë me anë të një ndërmjetësi, i cili shpesh, pasi kishte vendosur fejesën, largohej me një çmim nga familja e dhëndrit. Nga ajo ditë, familja e vajzës fillon të interesohet për dhëndrin dhe familjen e tij; të dyja pjesët janë të interesuara për të afërmit e vajzës dhe djalit. Nëse babai nuk dëshiron ta angazhojë vajzën e tij në atë shtëpi, ai argumenton se vajza e tij është ende e re ose se ajo nuk është e përshtatshme për të, pasi familja e djalit është më e pasur ose më e guximshme; por, në një mënyrë që nuk ul autoritetin e pyetësit. Nëse babai i vajzës vendos t'ia japë vajzën familjes kërkuese, ai i bën të ditur familjes se duhet të presin deri të nesërmen pasi vajzat u jepen vetëm në mëngjes. Ndërmjetësi duhet të pijë kafe dhe duhan, kështu që gjatë asaj nate ata do t'i konsumojnë ato mallra sikur të ishin dërguar nga djali. Kur i jepet dora vajzës, ndërmjetësi e çon “fjalën” në shtëpinë e dhëndrit. Në kohët e mëparshme, zakoni ishte që të gjuhej me armë në mënyrë që të afërmit dhe fshati të njoftoheshin se personi është i mbyllur në lidhje martesore me një tjetër të rëndësishëm. Ndërmjetësi caktoi edhe ditën e festës. Atë ditë bëhet një festë për të ftuarit dhe zgjat nga darka deri në drekën e të nesërmes. Në festë janë të ftuar burri i shtëpisë së vajzës dhe të afërmit e tyre dhe sapo hyjnë në dhomë mysafirit i serviret kafe dhe duhan. I pari që do të marrë kafenë do të presë derisa të tjerëve t'u jepet kafeja dhe më pas i përgëzon për vajzën dhe miqësinë mes dy pjesëve. Darka dhe dreka kalojnë me humor të gëzueshëm dhe në varësi të gjendjes ekonomike të shtëpisë së dhëndrit janë të ftuar edhe këngëtarë. Që nga ajo ditë, burri i shtëpisë duhet të kujdeset për pajën e nuses, sepse që nga ajo kohë, asaj i duhej të sigurohej një bazë që të mund të kujdeset për veshjen e burrit, fëmijëve dhe prindërve të burrit në të ardhmen. Meqenëse burri i shtëpisë së dhëndrit ia dërgon nuses gjithë pajën, ai shkon te vjehrri për të caktuar datën e dasmës. Babai i vajzës e kupton qëllimin e ardhjes së mysafirëve të tij, por gjithsesi babai i djalit e pyet si ritual: "Mik, ku e kemi llogarinë?" Nëse babai i vajzës është i përgatitur atëherë ata do të caktojnë datën e dasmës dhe ndërkohë babai i vajzës i jep një fije sa gjatësia e vajzës si simbol konfirmimi.
Vdekja
Ceremonia e vdekjes kishte edhe tiparet e veta tradicionale në këtë zonë. Kur dikush vdes, të gjithë mblidhen në shtëpinë e të ndjerit. Fillimisht njoftohen të afërmit më të afërt dhe vendosin se kujt t'i dërgohet lajmi dhe përcaktojnë orën e varrimit. Kufomën e përgatit kushëriri më i afërt, nëse është burrë që e bëjnë burrat, e nëse është grua gratë. Nëse i ndjeri ka vdekur vonë gjatë ditës dhe varrimi i tij nuk mund të bëhet në të njëjtën ditë, atëherë ai do të ruhet nga të afërmit dhe familjarët e të njëjtit zhanër si ai. Kufoma merret midis grave dhe në ditën e varrimit zonjat vajtuese dhe në mungesë të tyre motra, nëna ose ndonjë femër e afërt vajtojnë të vdekurin duke i treguar virtytin, veprat e mira dhe dhimbjen e madhe që ka ndjerë humbja e tij. Është e rëndësishme të theksohet se deri vonë gratë nuk merrnin pjesë në ceremoninë e varrimit, por ato vizituan varrin e të ndjerit të nesërmen. Pas vdekjes në dhomën e burrave priten ata që erdhën për të shprehur ngushëllimet dhe për të kryer varrimin. Ngushëllimet pranuan nga familjarët e të ndjerit (djali, babai, vëllai), daja dhe disa kushërinj të tij. Pas ditës së varrimit, 'shikimi' (zgjimi) vazhdoi për një periudhë, e cila kohët e fundit është zvogëluar, duke zgjatur deri në tre muaj. Miqtë dhe dashamirësit që erdhën për ngushëllime lanë një shumë parash në tabaka si ndihmë për familjen. Pas përfundimit të ceremonisë së zgjimit dhe pasi të ftuarve u shërbehet kafe dhe cigare, nikoqiri u jep fjalën për të thënë fjalimet e tyre. Ata që vijnë për të shprehur ngushëllime zakonisht kanë fjalë të mira për të thënë për të ndjerin, pastaj lavdërojnë familjen e tij duke i kërkuar që të përballojë dhimbjen.
Dana (Jordani)
Dana, Jordan është një qytet në governoratin Tafilah në Jordani.
Kultura e Deçanit
Kuvendi
Mbajtja e një kuvendi, që është një formë e lashtë e mbledhjeve të rregulluara parlamentare në shoqërinë shqiptare, brenda Verrave të Llukës, afër Deçanit, është një tregues i besimeve pagane ballkanike të pranishme në kulturën shqiptare. Kjo lidhet me zhvillimin e besimeve animiste dhe pagane në faza të caktuara të kulturës së lashtë ballkanike, të cilat rezultuan në formimin e kulteve malore - veçanërisht kulteve pyjore - që mbijetuan në aspekte të shoqërisë shqiptare.
Besa
Besa në fillim kishte karakter të thjeshtë juridik por me kalimin e kohës u shndërrua në një institucion shpirtëror e moral të Shqipërisë. Zbatimi i besës ka filluar me siguri shumë herët, ndonjëherë në fillimet e organizimit fisnor të shqiptarëve, dhe vazhdon të ekzistojë edhe sot në formën e një institucioni moral. Gjeçovi duke folur për besën thotë se besa po siguron një 'armëpushim' mes dy familjeve në gjakmarrje'. Besa aplikohet veçanërisht në rastet e vrasjeve pas të cilave familja e vrasësit është detyruar në izolim. Për të kryer punimet, veçanërisht në terren, familja e vrasësit kërkon besën përmes një ndërmjetësi të tretë familjar. Sipas Kodit të Lekë Dukagjinit, besa e dhënë zgjati 30 ditë. Megjithatë, me marrëveshje shtesë, ajo mund të zgjatet. Përveç karakterit juridik te shqiptarët, besa ka marrë edhe karakter psikologjik dhe shpirtëror. Për shqiptarët, dhënia e besës do të thotë se qëllimi për të cilin është dhënë është arritur, dhe nëse merret me një sekret do të thotë se nuk do të zbulohet kurrë. Ndodhi që një herë e dhënë, besa nuk duhet shkelur asnjëherë edhe në rastet kur njerëzit rrezikonin jetën e tyre.
Veshje popullore
djathtas|parapamje| Veshje tradicionale shqiptare femra dhe meshkuj majtas|parapamje| Veshje femrash tradicionale shqiptare Veshjet popullore përfaqësojnë një element thelbësor dhe simbol etnik të popullit shqiptar. Njerëzit e këtij vendi vlerësojnë dhe vlerësojnë këtë fushë tradicionale. Pothuajse çdo zonë etnografike ka karakteristika të ndryshme të veçanta të veshjeve popullore. Veshjet popullore ndryshojnë edhe brenda zonës' nuancat ndryshojnë fshat më fshat. Kostumet popullore visheshin në fund të viteve 1950. Në ditët e sotme vetëm të moshuarit i preferojnë këto veshje tradicionale sidomos ato të meshkujve. Është e rëndësishme të përmendet se në fshatra të rejat dhe të moshuarit ende i mbajnë këto fustane. Veshjet e të rejave nuk ndryshojnë shumë nga ato të grave të moshuara, por janë dukshëm më modeste. Këmisha dhe çorapet janë prej kanavacë. Këmisha është pak e hapur dhe kjo hapje bëhet me gjilpërë thurjeje. Çorapet arrijnë deri te gjuri dhe në fund rrethohen me "rruaza". Veç këmishës, jeleku është i veshur edhe, por është dekoruar vetëm në bazë të gjendjes ekonomike. Të rejat mbanin një shall pa thekë në kokë. Më parë, të rejat mbanin një fund me bel të rrumbullakët, por shumë më të thjeshtë dhe më të vogël se ai i grave të moshuara. Më vonë vihej përparëse e cila bëhej në tezgjah dhe zbukurohej me qëndisje të punuar me gjilpërë thurjeje dhe zakonisht ishte e zezë. Kjo përparëse zakonisht vishej mbi gju. Vajzat mbanin çorape që arrinin deri në gju dhe këpucë lëkure. Këto të fundit ishin prej lëkure dhe lidhëse, por më vonë u bënë me fije gome, liri, fije pambuku. Të rejat nuk përdornin të njëjtin dekorim si gratë e moshuara. Deri vonë burrat e rajonit të Deçanit mbanin dollakë (tirq) të bardhë ose të errët (të zinj) me gërsheta dhe jelek edhe ne me gërsheta. Fustana e dollakës ishte prej leshi dhe thuhej nga gratë në tezgjah. Më vonë ajo u shtyp në një mulli të plotë. Gratë gjithashtu i bënin gërshetat me fije të zeza. Rrobaqepësit bënin qepjen e dollakave dhe jelekëve. Dollakët mbilleshin me 2 deri në 12 shirita gërshetash dhe pjesa e sipërme dhe e poshtme e tyre mbuloheshin me lëkurë. Përveç dollakave u mboll edhe një pardesy leshi. Dollakët i lidhnin në bark me rrip dhe një shirit të gjatë e shumëngjyrësh të punuar nga gratë në tezgjah.
Ushqimi
djathtas|parapamje| Ushqimi tradicional kosovar majtas|parapamje| Ushqimi i cili përgatitet për gosti djathtas|parapamje| Kuzhina shqiptare majtas|parapamje| Një recetë shqiptare Ushqimi dhe pijet e Kosovës Pjatat me mish të pjekur në skarë janë të njohura dhe një bast i mirë. Shumë pjata përdorin peshk të ujërave të ëmbla. Zgjedhjet vegjetariane janë të kufizuara. Specialitetet: • Flija (byrek me shtresa me mbushje jogurti). • Raznjici (mish me hell). • Hajvar (pastë paprika). • Qebab (mish i grirë i pjekur në qymyr). • Sarma ose japrak (gjethe hardhi ose lakre të mbushura me mish dhe oriz). • Pliskavica (pishkat e mishit të viçit dhe qengjit). Pijet kombëtare: • Vera kosovare, • Kafe Turke (kafe turke) • Rakija (prodhuar zakonisht nga rrushi). • Reçeli.
Lojërat popullore
Lojërat tradicionale janë shumë të njohura dhe një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë sonë kulturore të ruajtur brez pas brezi. Me synimin për të mbushur kohën e lirë të grupmoshave, të dyja gjinitë kanë lojërat e tyre të preferuara. Këto lojëra nuk kishin rregulla të shkruara, por megjithatë respektoheshin rregulla. Këto lojëra mund t'i ndajmë tani sipas grupmoshave dhe kohës kur luheshin zakonisht. Ata mund të ndahen në dy lojëra për fëmijë të të rriturve. Lojërat për fëmijë përfshijnë lojëra me vajza dhe djem.
Lojë me shkop
Barinjtë në male zakonisht e luajnë këtë lojë. Në lojë, pjesëmarrësit janë një numër i pacaktuar lojtarësh. Ata ulen të gjithë në një vijë të drejtë dhe hedhin në një kallam duke rrahur në tokë një degë të hollë përkulëse. Ai që i hedh më afër bastunit ndjek shërbimin. Lojtari që bën shërbimin zgjeron degën e tij dhe linjën e lojtarit. Lojtarët do të hedhin në të njëjtën mënyrë si kur matin se ku dega prek tokën dhe ajo që fluturon më larg serveri vendos degën e tij. Loja vazhdon në këtë mënyrë derisa të preket dega e serverit. Personi që shërben është ai që sjell të gjitha degët për një hedhje të re. Kur lojtari nuk mund të prekë degën e tij, ai mblidhet dhe ulet mes lojtarëve. Ai i vendos të gjitha degët mbi kokë dhe me këtë do të zgjedhë degën që synon të hedhë. Nëse ai prek njërën me ndonjë nga degët, atëherë pronari i saj do të shërbejë. Por nëse nuk e bën, ai vazhdon të shërbejë si humbës.