Reka_e_Epërme
Periudha mesjetar osmane
Gjatë shekullit të 14, Reka e Epërme ishte pjesë të sundimin e Përlepit, të familjes Mrnjavčević, deri në 1395, kur territori i nënshtrua Bajazitit I të Perandorisë Osmane. Në 1467, defterët osman e listojnë rajonin e Rekës si një vilajet dhe në Rekën e Epërme ka pasur 15 fshatra të banuara dhe 3 të pabanuara. Fshatrat të regjistruara për herë të parë ishin: Shtirovicë, Rimnicë, Vërben, Niçpur, Nistrovë, Vallkavi, Zhuzhnjë, Va, Krakarnicë, Shtrezmir, dhe Rimniçicë (ish-fshat), kurse fshati Vërbjan ishte vendbanimi më i madh. Beliçicë, Kiçinicë dhe Leskovë (ish-fshat) ishin të listuara si vendbanime të pabanuar. Fshatrat Nivisht, Bibaj, Grekaj, Reç dhe Tanushaj nuk ishin të regjistruar si vendbanim ekzistuese në atë kohë. Emrat personale në këto fshatra tregojnë karakterin sllave dhe vlleh edhe/ose shqiptar.Murati. Gjuha e humbur. 2011. fq. 104-105. "Këtë e pohon dhe studiuesja e njohur Galaba Palikruševa, këtu e 40 vjet më parë në një punim të saj të përmendur këtu sipër (Nekoi elementi na etničkata istorija na Gorni Polog, Mavrovsko i Gorna Reka). Duke hulumtuar rreth kësaj problematike në Rajonin e Rekës së Epërme qysh nga gjysma e shekullit 15, në defterët turq të regjistrimeve të popullsisë, kjo dijetare vëren praninë e konsiderueshme të elementit josllav në këtë rajon: Krejt e kundërta është situata në Rekën e Epërme, - nënvijëzon ajo -, ku mbisundon elementi etnik josllav, për të cilin nuk mund të pohojmë me vërtetësi absolute në çfarë përmasash është elementi i grupit etnik shqiptar kundruall atij vlleh. Në fshatin Ribnicë e Vërben janë më të shumtë personat me patronimika më –iq, por në mesin e tyre tek emrat sllavë dalin dhe emra personalë që dëshmojnë për prejardhje tjetër si Gin Cicoviq, Ninçe Lazaroviq, ose Miho Tanusheviq (nga Tanush). Në fshatrat e tjera dalin raste të ngjashme si Gin Mihaiq, Gjon Qirkoviq, Doka Mihaiq etj. Ndikimi nga jashtë për ndryshimin e patronimikave këtu gjithsesi është i qartë. Por në thelb emrat dhe mbiemrat në këtë zonë flasin për përkatësinë josllave të bartësve të tyre. Për ilustrim do të përmendim dy-tri fshatra nga kjo krahinë: Niçpur: Gjon Dum, Pop Nikolla, Mesio Sholed, Gjon Shirqe, Gjoro Qirqe, Kole Dum, Çiko i biri i Qirkos, Petko i biri i Miko-s; Brodec: Like Mihail, Plise Nikosllav, Stanishe Xaxi, Llazar Mihail; Strazimir: Kole Shirki, Kole Riç, Gjon Shirki, Kole Mihail, Pal Mihail; Vërben: Girgj Lluç, Markin Popoviq, Vasill..., Menko...Vasko Lluç, Llazar Kolje, Petar Skore, Shuk Rusi, Kole Dornaj, Petar Riç, etj. Si rezultat i kësaj, pra i pranisë së ndjeshme të elementit shqiptar në Rekën e Epërme qysh në gjysmën e shek. 15, kjo studiuese arrin në konstatim e drejtë kur thotë: "Elementi dominant etnik josllav në Rekën e Epërme në këtë periodë (në gjysmën e shek. 15) na jep një pasqyrë krejt tjetër rreth çështjes së gjuhës amtare shqipe te popullsia e krishterë e kësaj zone, e cila sot ndjehet dhe si maqedonase. Shpjegimi i shfaqjes së këtij fenomeni nga disa punonjës shkencorë si rezultat i pranimit të gjuhës shqipe nga ana e sllavëve maqedonas me qëllim që ta ruajnë besimin e krishterë, vështirë se mund të pranohet”. Po t`u referohemi regjistrave turq të sheh. 15-të, në Vilajetin e Rekës (Vilayet-i Reka, Defteri Nr. 508, 1467), shohim se edhe në vendbanime të tjera të Rekës së Epërme dhe asaj të Poshtme hasim me shumicë persona që mbajnë emra shqiptarë, si: në Vollkovi: Progon Tome; Tërnicë (regjistruar Tirniça): Gerg, i biri i Andreas; Vërben (Virbin): Petar Tanusheviq, Gin Shimjat, Gin Gegoviq; Krakornicë: Gon Duçe, Gon Kirkit, Miho Meksha; Nistrovë: Kole Bard, Gon Pashajet; Ribnicë: Miho Tanusheviq, Bojko Tanusheviq, etj. (TD 1976)." Në 1519, disa familjet myslimane janë të numëruara në defterët osman në fshatrat si Vërbjan, Sencë, Rimniçicë dhe Rimnicë e Vogël (tr. Kuçuk). Disa emra të regjistruara në këto defterët prej nga një derivim vlleh dhe apo shqiptare ishin: Vlashe Tanush, Gon Vlash, Duka apo Doka Mihail, Lazar bir i Kalina(s), Miho Shalis, Kirk Bard, Gin Sherk apo Shirk, Gego Sherk dhe të tjerët. Ndërsa shembuj të emrave që tregojnë një derivim vlleh dhe/apo shqiptar me një simbiozë të mundshëm sllav ishin: Gerg biri i Andreja(s), Dabiç Loz/e, Progon Tome, Xheko biri i Gerg(it), Miho Meksha, Petko biri i Miho(s), Pavle Sherk dhe kështu me radhë. Deri vitin 1583, numri i familjeve myslimane të shënuara në defterët osmanë ishin rritur dhe përbënin një pakicë të konsiderueshme në fshatrat: Vërbjani, Sencë dhe Vërben. Ndërsa disa familjet myslimanë filluan të shfaqen në fshatrat Krakarnicë, Shtrezmir, Shtirovicë dhe Zhuzhnjë.