cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shkëlqimi i huaj
Rifatit nuk i pëlqen asgjë. Madje nuk i pëlqen as vendlindja, një fshat me një emër të keq (Lloçan). Që fëmijë, mërzitet nga vështirësitë që ia imponon jeta. Pas vdekjes së nënës në këtë botë i mbetet vetëm një shok (Afrimi). Armiqësia e Rifatit me shtetin është e natyrës praktike, larg asaj filozofike dhe politike. Arben Duka, si çdo i ri bashkëkohor në shoqëritë normale, ka kërkesa ndaj shtetit. Por, shteti nuk ia plotëson kërkesat. Madje, e diskriminon, ia mbyllë rrugët e perspektivave dhe e detyron të migroj larg vendlindjes. Ky shtet, në mënyrë të tërthortë, Rifatin e orienton në boten e kriminalitetit. Është shteti ai që nga ky person krijon një të ri me sjellje anti sociale. Ai ben nje jete te pakontrolluar. Nëna i vdes herët kurse babai e kishte braktisur edhe më herët duke ikur nga shtëpia. Nga këtu Rifatit i krijohen situatat e pa këndshme, jo normale dhe të përcjellura me dhunë, të cilave ai nuk mund t’iu shmanget. Rifatin e mbanë gjallë një ëndërr e cila nuk i realizohet kurrë. Ëndrra e tij që të jetojë në Amerikë e futë në veprimtari vetëshkatërruese. Rifati, i futur në një rreth të vrazhdët dhe pa dalje, vret një bashkombas të tij në një qytet të Gjermanisë. Që të dy personazhet, edhe pse me karaktere tërësisht të ndryshme, një pjesë të fatit e kanë të përbashkët. Që të dy përfundojnë si azilantë në Gjermani. Këtu edhe takohen për here të parë edhe pse kanë mundur të njihen më herët pasi janë nga i njëjti vend. Autori na përshkruan gjithashtu mënyrën e shkuarjes së Rifatit me Afrimin në Itali dhe pastaj në Gjermani. Vështirësitë që këta dy të rinj përjetojnë rrugës, duke kaluar nëpër Mal të Zi, Itali dhe deri në Gjermani, janë të mëdha. Autori ka zgjedhur mënyrën e rrëfimit të dy personazheve, në veten e parë njejës ne forme ditari dhe ne forme dialogu. Përfundimi i romanit le shum qeshtje të hapura, të papërfunduara....
Burimet
Albanische Literatur in deutscher Übersetzung Literatura shqiptare përkthyer në gjermanishten
Vangjush Ziko
Vangjush Thoma Ziko ka lindur në Korçë në vitin 1931, ku kreu dhe arsimin e tij të mesëm.
Karriera
Arsimin e lartë për letërsi e bëri pranë Institutit të Letërsisë “M. Gorki” në Moskë. Punoi si mësues i letërsisë pranë gjimnazit “Raqi Qirinxhi” dhe si pedagog i letërsisë dhe i gjuhës ruse në Universitetin “Fan Noli” në Korçë. Shkruan poezi,dramë dhe perkthen nga gjuha ruse. Vëllimin e parë me poezi dhe dramën e parë i botoi në vitin 1959. Është kryesisht një poet lirik.Poezia e tij dallohet për lirizmin meditativ me ngjyrime filozofike.Drama e tij ka natyrë psikologjike. Ai i është përkushtuar gjithashtu përkthimit të poezisë lirike ruse.Ka botuar përmbledhje të veçanta të poezive të A.S. Pushkinit,S. Eseninit,E. Eftushenkos si dhe Antologjinë e Lirikës Ruse(katër vellime), ku ka përfshirë rreth peseqind poezi të më shumë se treqind poetëve rusë që nga fillimi i shekullit të tetëmbëdhjete gjer në fund të shekullit të njëzetë. Është autor i një sërë studimesh,esesh dhe skicash letrare si dhe bashkautor tekstesh të letërsisë. Ka marrë pjesë aktive në jetën kulturore dhe letrare të rrethit të Korçës dhe në ndihmë të talenteve të reja dhe ka qënë aktivizuar në botimin e disa revistave periodike kulturore. I është dhënë Urdhëri "Naim Frasheri"i klasit të parë dhe "Kurora e Krijimtarisë 2006"nga Klubi Letrar "Bota e Re"për krijimtarine e tij letrare. Që prej shtatorit të vitit 2004 jeton në Kanada pranë femijëve të tij.
Varen
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Distrikti rajonal Fraser-Fort George
Distrikti rajonal Fraser-Fort George është një distrikt rajonal në Provincën Kolumbia Britanike, Kanada. Distrikti rajonal ka një sipërfaqe 51083.73 km² dhe popullsi 92264 banorë. Prince George është kryeqëndra e distriktit.
Aventurat e Nils Holgersson
Aventurat e Nils Holgersson (origjinali nga suedishtja Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige) është një libër i shkrimtares suedeze Selma Lagerlof, e cila botoi librin me të njëjtin titull në dy pjesë në vitet 1906 dhe 1907.
Unterems
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Monumenti i Enver Hoxhës
Monumenti i Enver Hoxhës në mermer është përuruar në vitin 1988 në muzeun “Enver Hoxha” në Tiranë. Realizuesit i këtij monumenti janë skulptorët Kristaq Rama dhe Thoma Thomai. Vetë statuja ishte afërsisht 2.60 m e lartë. Monumenti u prish në vitin 1991.
Jetë në një kuti shkrepësesh
Jetë në një kuti shkrepësesh roman me Autor Fatos Kongoli. Shtëpia botuese "Toena" Tiranë, 2009. ISBN 978-99943-1-235-1
Shoqëria civile (Gëzim Tushi)
Shoqëria civile libër me Autor Gëzim Tushi. Shtëpia botuese "Dudaj", faqet e librit 480. Botim i vitit 2007.
Shtëpinë Botuese Shtetërore “Naim Frashëri”
Midhat Frasheri u takua me Vedat Kokonen ne librarine e tij per here te pare dhe me pas ata filluan te punojne bashke ne Shtepine Botuese Shteterore Naim Frasheri.Ata kan qene shoke pune.
Petrovica
Petrovicë (greqisht: Πετροβίτσα/Petrovítsa) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi.
Gjeografia
Nga veriu Petrovica kufizohet me Pllakotin, nga jugu me Curilën nga juglindja me Llabanicën dhe nga perëndimi me lumin Kalama.
Toponimet të fshatit Petrovicë:(Para Luftës së Dytë Botërore)
Demografia
Familjet në fshatin Petrovicë:(Para Luftës së Dytë Botërore)
Ahmetenj, Didenj (Didatë), Ferrenj (Ferra), Haskenj, Karahasanenj, Kasimatë, Kotolenj, Mehmetatë, Mergjushë, Takenj, Velenj, Xhaferatë, Zejnatë, etj.
Inxhikova
Inxhikovë, (Инджиково/Indžikovo) ёshtё fshat nё komunën e Gazi Babës, Maqedoni.
Gjuha berbe
Gjuha Berbe - flitet nga banoret e Afrikës Veriore.
Turtmann
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Kantoni Valenciennes-Nord
Kantoni Valenciennes-Nord (frëngjisht: Canton de Valenciennes-Nord) është një kanton në departamentin Nord, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Valenciennes. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 36003 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Valenciennes-Nord aktualisht përbëhet nga 5 komuna.
Burgerveen
Burgerveen është një qytezë në Haarlemmermeer, provinca Hollanda e Veriut në Holandë me sipërfaqe km² dhe popullsi 374 banorë.
Kamiçan
Kamiçan është një fshat në Komunën Zavalinë në Rrethin e Elbasanit të Shqipërisë.
Popullsia
Popullsia është termi që përdoret zakonisht për t'iu referuar numrit të njerëzve në një zonë të vetme. Qeveritë kryejnë një regjistrim për të përcaktuar numrin e popullsisë rezidente brenda një juridiksioni të caktuar. Termi zbatohet gjithashtu për kafshët, mikroorganizmat dhe bimët, dhe ka përdorime specifike në fusha të tilla si ekologjia dhe gjenetika.
Shkencat shoqërore
Në sociologji dhe gjeografi të popullsisë, popullsia i referohet një grupi qeniesh njerëzore me disa kritere të përbashkëta të paracaktuara, si vendndodhja, raca, etnia, kombësia ose feja.
Ekologjia
Në ekologji, një popullatë është një grup organizmash të së njëjtës specie që banojnë në të njëjtën zonë të caktuar gjeografike dhe janë të afta të kryqëzohen. Zona e një popullate seksuale është zona ku ndërthurja është e mundur midis çdo çifti brenda zonës dhe më e mundshme sesa kryqëzimi me individë nga zona të tjera.
Në ekologji, popullsia e një specie të caktuar në një zonë të caktuar mund të vlerësohet duke përdorur indeksin Lincoln për të llogaritur popullsinë totale të një zone bazuar në numrin e individëve të vëzhguar.
Gjenetika
Në gjenetikë, një popullatë shpesh përkufizohet si një grup organizmash në të cilët çdo palë anëtarësh mund të shumohen së bashku. Kjo do të thotë se ata mund të shkëmbejnë rregullisht gamete për të prodhuar pasardhës normalisht pjellorë, dhe një grup i tillë riprodhues njihet gjithashtu si gamodem. Kjo gjithashtu nënkupton që të gjithë anëtarët i përkasin të njëjtës specie. Nëse gamodema është shumë e madhe (teorikisht, i afrohet pafundësisë), dhe të gjitha alelet e gjeneve shpërndahen në mënyrë uniforme nga gametet brenda tij, gamodema thuhet se është panmiktike. Nën këtë gjendje, frekuencat e alelit (gametave) mund të shndërrohen në frekuenca të gjenotipit (zigotit) duke zgjeruar një ekuacion të përshtatshëm kuadratik, siç tregohet nga Sir Ronald Fisher në themelimin e tij të gjenetikës sasiore.
Rritja e përgjithshme e homozigozitetit përcaktohet nga koeficienti i ngjizjes (f ose φ). Vini re se të gjithë homozigotët janë rritur në frekuencë - si ato të dëmshme ashtu edhe ato të dëshirueshme. Fenotipi mesatar i koleksionit të gamodemave është më i ulët se ai i origjinalit panmiktik - i cili njihet si depresioni i ngjizjes. Sidoqoftë, është më e rëndësishme të theksohet se disa linja dispersioni do të jenë superiore ndaj origjinalit panmictik, ndërsa disa do të jenë pothuajse të njëjta dhe disa do të jenë inferiore. Probabilitetet e secilit mund të vlerësohen nga ato ekuacione binomiale. Në mbarështimin e bimëve dhe kafshëve, janë zhvilluar procedura që përdorin qëllimisht efektet e dispersionit (si p.sh. mbarështimi i linjës, mbarështimi i linjës së pastër, kryqëzimi i pasme). Mund të tregohet se përzgjedhja e ndihmuar nga dispersioni çon në përparimin më të madh gjenetik (ΔG=ndryshim në mesataren fenotipike) dhe është shumë më i fuqishëm se përzgjedhja që vepron pa dispersion përcjellës. Kjo vlen si për gamodemat alogamike (fertilizimi i rastësishëm) ashtu edhe për gamodemat autogame (vetëfertilizuese).
Miniatura e Rilindjes
Miniatura e Rilindjes përkufizon prodhimtarinë e dorëshkrimeve të ilustruara në fundin e shekullit të XV dhe të XVI në Evropën perëndimore, të ndikuar nga teknikat e paraqitjes dhe motivet e pikturës së Rilindjes. Deri në shpikjen e makinës së shkrimit, piktura nëpër libra nuk u zhduk brutalisht dhe vazhdoi në disa botime luksi, që shihen në disa vepra të shtypura. Miniatorët e kohës përdorën teknikat e paraqitjes në perspektivë sipas temave ikonografike të asaj periudhe. Të gjendura në vepra luksi, këto prodhime u reduktuan gjatë gjysmës së dytë të shekullit të XVI me konkurrencën gjithmonë e më të madhe të gravurës.
Dorëshkrimi dhe dekorimet e reja
Një dorëshkrim i ri botohej për eruditët humanistë të fillimit të shekullit të XV. Ai frymëzohej nga dorëshkrimet romanike të shekullit të XI dhe XII, që nga ana e tyre ishin frymëzuar nga dorëshkrimet karolinge të shekullit të IX. Dorëshkrimi i parë i shkruar me këtë stil me gjasa është një dorëshkrim i veprave të Katulit, nga Poggio Bracciolini rreth viteve 1400-1402 në Firence (Biblioteca Marciana, Lat. XII, 80).
Burimet e frymëzimit
Përgjatë shekullit të XV në Itali, në fund të këtij shekulli dhe në fillim të atij pasues në vendet e tjera, miniatura është një art më novator, ndjekëse e evoluimeve të perceptuara në artet e tjera si piktura në dru, afresku dhe skulptura. Si këto të fundit, ajo adopton pak nga pak inovacione si përdorimi i prespektivës dhe pikën e fugës (ikjes në paraqitjen prospektike) si dhe kërkimin e realizmit anatomik dhe veçanërisht të nudove. Së fundmi, ndikimi i arkitekturës cçoi në realizimin e ballinave të mëdha apo dekoreve anësore të përbëra nga kollonada dhe fronotone klasike. Ndërkohë që disa artistë vazhduan në stilin e gotikut ndërkombëtar deri në fund të jetës së tyre, si Lorenzo Monaco, të tjerët adoptuan këto risi edhe në miniaturë ashtu si në format e tjera të artit që praktikoheshin po gjatë kësaj kohe. Bëhet fjalë për rastet e Pisanello-s, Fra Angelico-s, Marco Zoppo-s, Giovanni di Paolo-s si dhe Girolamo de'Corradi.
Mjete dhe teknika të reja
Me zhvillimin e vizatimit përgjatë shekullit të XV, miniaturat e vizatuara me laps konkurruan pak nga pak miniaturat me ngjyra. Me zhvillimin e përdorimit të letrës, u botuan dhe dekoruan gjithmonë e më shumë dorëshkrime në këtë material, pa e zëvendësuar plotësisht pergamenën.
Llojet e punimeve
Prodhimet e kufizuara në një klientelë gjithmonë e më shumë në një klientelë luksi, i detyronte punimet e miniaturës që të diferencoheshin nga konkurrenca e shtypshkrimit.
Punimet e reja janë të gjitha dekorime anësore: humanizmi i periudhës nxiti kërkesën për ripërtëritjen e teksteve të mbijetuara nga antikiteti greko-romak. Një sasi e konsiderueshme dorëshkrimesh të Virgjilit, Svetonit dhe Ciceronit u dekoruan. Tekstet e Homerit apo Aristotelit në shkrimin origjinal grekë u rikopjuan dhe dekoruan.
Librat e orëve, libra të shquar të fundit të periudhës gotike, vazhduan të realizohen tashmë të shtypur në forma të standardizuara, të përdorur shpesh në Romë. Disa miniatorë qenë në të njëjtën kohë edhe shtypës, si Jean Pichore, prodhues në masë të punimeve fetare të shtypura në vazhdimësi për të furnizuar një klientelë aristokratike të dorëshkrimeve luksoze. Disa koleksionues kërkonin vazhdimisht dorëshkrime të jashtëzakonshme. Libri i orëve të kardinalit Farnèse të miniaturuar nga Giulio Clovio në Itali midis viteve 1537 dhe 1546, apo Heures d'Anne de Montmorency (rreth 1550) në Francë janë dëshmi të kësaj prodhimtarie.
Një pjesë e punimeve të kësaj epoke janë kompozuar tërësisht me ilustrime, pa u përfshirë në atë përdorim preçiz që ishte paracaktuar zakonisht. Një shembull i tillë është Histoire d'amour sans paroles aktualisht i konservuar në musée Condé.
Miniatura në shekullin e XV
Midis shekullit të XIV dhe të XV, falë transformimeve socio-kulturore dhe përhapjes së mësimit për të lexuar, prodhimi i dorëshkrimeve njohu një përhapje të paparë më parë. Përveç librave fetarë, që arritën maja zbukurimi të paarritura më parë, u përhapën librat shkencorë dhe dije përhapës (në mjeksi, botanikë, gjeomtri), narrative, poetik (si I Trionfi i Petrarkës), udhëtimesh si dhe klasikët. Një tip i ri librash përkushtimor, librat e orëve, lindën për përdorimin vetiak, që përmbanin ilustrime në miniaturë mjaft fine. Dekorimi i këtyre libërthave u shkëput nga lidhjet konvencionale që karakteri fetar i librave kishte imponuar më parë. Përdorimi për të cilin ishin paracaktuar ishte më i larmishëm, me një zhvlerësim të dukshëm në cilësi dhe çmim. Ndonjëherë ishin vetë zotëruesit të ilustronin ekzemplaret e tyre. Prodhimtaria më e vogël akoma nuk ishte studiuar dhe katagoluar në mënyrë të mjaftueshme, prandaj studimet e sotme propozojnë pothuajse në të gjitha rastet dorëshkrimet e luksit.
Kantoni Saint-Germain-du-Plain
Kantoni Saint-Germain-du-Plain (frëngjisht: Canton de Saint-Germain-du-Plain) është një kanton në departamentin Saône-et-Loire, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Germain-du-Plain. Ka sipërfaqe 124.81km2 dhe popullsi 7462 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Germain-du-Plain aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Miniatura e Rilindjes
Miniatura në shekullin e XV
Çdo tip teksti i përkiste një tip i ndryshëm faqëzimi:: erbarët apo bestiarët kishin ilustrime në faqe të plotë, për kapur aspektin që nuk tejçohej dot nëpërmjet pjesës së shkruar; romanet kalorsiake ndiqnin një narracion të vazhdueshëm dhe analitik; shkrimet simbolike kishin ilustrime alegorike; tekstet juridike pasuroheshin nga shpjegimet e figurave. Ishin të shumta botimet e ilustruara të veprave letrare, që nga Komedia Hyjnore te Dekameroni dhe vepra të tjera më pak të rëndësishme.
Disa karaktere deri atëherë specifike të miniaturës (shija ornamentale, dy përmasoriteti, njëtrajtshmëria e fletës) u tejkaluan shpejt duke favorizuar një zhvillim paralel me pikturën e njëkohëshme, madje shpesh duke i paraprirë disa ndryshime, si në rastin e hapësirës në miniaturën franceze dhe flamande para Rilindjes së Flandrës.
Këto dy vende prodhimi i miniuar prirej të shfaqte lirshmëri të madhe kopozitive: faqja dukej e shpartalluar nga ndërtimet hapësinore më të guximshme (Libri i orëve i Marias së Borgonjës), ilustrimet bëheshin dritare të hapura në një skenë (Demandes à Charles VI i Mjeshtrit të Boucicaut) dhe peizazhet arrinin një thellësi të paparë ndonjëherë (Très riches heures du Duc de Berry'' i Vëllezërit Limbourg).
Miniaturat franceze dhe flamande deri në atë periudhë kishin pasur një evoluim paralel, por pas mesit të shekullit karakteristikat kombëtare u bënë më të theksuara dhe të dallueshme. Cilësia e veprave franceze filloi të përkeqësohet, megjithëse ekzistojnë shembuj me cilësi shumë të lartë. Paraqitja e trupave u bë më e mangët dhe pikturimi më i ngurtë, pa thellësi që përkundrazi artisti kërkonte ta realizonte nëpërmjet një hijëzimi të bollshëm në ar.
Miniatura flamande arriti kulmin afër fundit të shekullit të XV. Veprat arritën një brishtësi të skajshme dhe thellësi ngjyrash, si dhe saktësinë në rritje të detajeve, të rrudhosjeve të rrobave dhe të shprehjeve të fytyrës: modeli i fytyrës së Shën Mërisë me ballin e lartë është tipik. Në miniaturat më të mira holandeze të kësaj periudhe stili praqet një butësi shumë të madhe si dhe ngjyra të ndezura. Këto nivele të larta nuk u shterën me mbarimin e shekullit, por vazhduan akoma për disa dekada.
Në realizimet monokromatike ( mungesa e ngjyrave nxiste një angazhim më të madh në saktësinë e detajeve. Kjo është e dukshme në miniaturat e prejardhura nga Flandra veriore, veçanërisht për pëlhurat e vizatuara me kënde të dukshme, që të japin idenë e një gravure në dru.
Me ardhjen e shekullit të XV, nën ndikimin e Rilindjes, miniatura italiane mori një shtytje artistike që e riktheu në kontinent në konkurim me atë holandeze. Përdorimi i pigmenteve më intensivë u lejoi miniaturistëve të realizonin sipërfaqe të forta dhe të lëmuara por duke ruajtur qartësinë e kontureve, e gjitha pa humbur thellësinë dhe larminë e ngjyrave tipike të shkollës flamande.
Stili italian mori udhë edhe në Provensë në shekullin e XIV dhe shekullin e XV. Ndikoi rrymat artistike të Francës veriore nga e cila pastaj u ndikua edhe vetë. Edhe në dorëshkrimet e Gjermanisë jugore u vërenë të tilla ndikime.
Në vitet e para të shekullit të XV, në Angli, u krijuan vepra me cilësi të shkëlqyer, po teknika e përdorur ishte akoma e lidhur me traditat mesjetare. Arti vendor arriti pikën e tij kulmore afër gjysmës së shekullit, pikërisht kur një vlerësim i ri për natyrën po modifikonte traditat e vjetra kontinentale mbi paraqitjen e peizazheve dhe miniaturat u shndërruan në piktura moderne. Miniaturat e prodhuara në Angli pas kësaj kohe qenë vepra të artistëve të huaj ose anglezë që kopjonin stilin. Situata gjatë Luftës së Dy Trendafilave e justifikon mjaftueshëm braktisjen e këtij arti.
Italia
Diversiteti i qendrave artistike të miniaturës italiane të Rilindjes u krijuan nga sipas fragmentimit politik. Në kohën që në Lombardi, tradita e miniaturës gotike do të vazhdonte për një kohë të gjatë, si rasti i Mjeshtrit të Vitae Imperatorum, që punoi kryesisht në Padova ku stili i ri u shfaq dhe lulëzoi në fillim. Në këtë bazë një grup «arkeologësh» humanistë u interesuan në mënyrë të veçantë për dorëshkrimet antike, që në vitet 1430. Ata u frymëzuan nga motivet antike për të krijuar dekorime të reja, që ngjyrosën me të purpurtë pergamenat dhe që krijuan ballina në formën e monumenteve klasike. Midis artistëve që mereshin me rinovimin e këtij arti, gjendeshin kaligrafët Felice Feliciano dhe Bartolomeo Sanvito, po ashtu edhe Andrea Mantegna vetë.
Megjithëse asnjë dorëshkrim aktualisht në zotërim nuk i është atribuar Mantenjës vetë, ai ndikoi disa nga miniatorët e pjesës tjetër të Italisë. Ai ndikon në mënyrë të konsiderueshme vëllezërit Leonardo dhe Giovanni Bellini kunetërit e tij në Venecie, si dhe Girolamo de'Corradi-n që punoi në Mantova dhe Siena, ku dekoroi disa libra të orëve të katedrales dhe në fund në Firence. Qëndra të tjera të prodhimtarisë gjendeshin në Ferrara, ku familja d'Este kërkonte punime të shumta si Bibla e Borso d'Este (e quajtur edhe Breviario d'Ercole), dhe në Urbino, ku Federico da Montefeltro pasuronte bibliotekën për shembull me një Bibël apo një ekzemplar të Komedisë Hyjnore.
Vendet e Ulta
Me zhdukjen e oborrit të dukatit të Bourgogne-s, miniatorët duhej që të ndryshonin klientelën ashtu si dhe stilin. Ashtu si në Itali, ata u lidhën me një paraqitje të personazheve, peizazheve si dhe dekorimeve anësore shumë më natyrore, me një florë iluzionistike. Ata futën edhe modën e re të paraqitjes, në formën e diptikëve, ose triptikëve, ashtu si arti i portretizimit që u importua nga piktura në tablo me paraqitjen në këmbë ose në gjysëm trupi. Miniatorët flamandë, të vendosur kryesisht në Gent dhe në Bryzh, por jo vetëm, u specializuan në realizimin e punimeve liturgjike vetjake si libri i orëve ose librat e lutjeve të ilustruar në mënyrë luksoze të paracaktuar për një klientelë aristokratike të shpërndarë në të gjithë Evropën. Kërkesat vinin nga oborret e Spanjës, Portugalisë ose Italisë.
Franca
Gjatë gjysmës së parë të shekullit të XV, miniatorët francezë shfaqën ndjeshmëri ndaj ndikimit të primitivëve flamandë, duke përshtatur vizatime dhe modelet, ashtu si dhe nëpërmjet ardhjes së artistëve flamandë, veçanërisht në Paris si André d'Ypres. Ky ndikim dallohet për një kërkim më të madh të realizmit, për përdorimin e prespektivës për peizazhet dhe në paraqitjen e personazheve. Për të parë ndikimin e Rilindjes italiane në mbretërinë franceze duhej të pritej gjysma e dytë e shekullit. Ai filloi fillimisht në mënyrë të përpiktë, nga disa individë që duhet të kishin rastin të vizitonin Italinë, mes të cilëve Jean Fouquet, i vendosur në Tours ose Barthélemy d'Eyck në oborrin e René d'Anjou. Piktorë të tjerë inovatorë u vendosën në Provence, mes të cilëve Enguerrand Quarton, që bashkëpunoi me mjeshtrin e René d'Anjou. Ndikimi italian u bë i përgjithshëm me gjeneratën pasuese: Jean Bourdichon dhe Jean Poyet në Tours, Jean Perréal në Lion dhe Jean Hey në oborrin Borbon. Këta piktorë, ndonjëherë miniatorë dhe piktorë, përshtatën në miniaturë risitë e pikturës: në një faqe të plotë, ata paraqisnin personazhe në gjysëm trupi dhe rimorën elemente të arkitekturës së frymëzuar nga lashtësia. Ata u frymëzuan edhe nga shkolla gento-bryzhiane duke paraqitur dekorime floreale.
Miniatura evropiane pas shekullit të XVI
Me hyrjen dhe përhapjen e shtypshkrimit miniatura vazhdoi edhe për një kohë relativisht të gjatë të ishte e pranishme edhe pse filloi ta humbaste gradualisht rëndësinë pikërisht për shkak të rritjes së pranisë dhe disponibilitetit të librave. Në një kohë të parë libri i ri i shtypur u "mimetizua": në një shoqëri shumë tradicionale si ajo evropiane e fillimit të epokës moderne stampuesit kërkuan ti paraqisnin prodhimet e tyre si dorëshkrime më shumë se sa si rezultat të një teknologjie të re. Kështu nuk është e rrallë të gjesh në shtypshkrime gërma apo faqe të tëra të miniaturuara sipas stilit artistik atëherë në modë.
Me kalimin e kohës megjithatë miniatura mori, edhe fizikisht, një pamje gjithëmonë e më anësore dhe duket se largohet nga faqet për tu vendosur në pjesë të tjera të librit, për shembull në cepa, duke humbur kështu karakteristikën e saj të zbukurimit të tekstit për tu bërë zbukuruese e librit. Arsyeja e këtij procesi qëndron gati me siguri në koston shtesë të dekorimit që ndikonte gjithmonë e më shumë në çmimin e librit duke shkaktuar reduktimin e numrit të miniaturave.
Në çdo rast zakoni për zbukurimin me imazhe anët e tekstit nuk u zhduk kurr plotësisht mbi të gjitha në nivelet e porositësve më të pasur që mund të përballonte pregatitjen e kopjeve më luksoze.
Në fushën dokumentare, dmth. jo më në atë librare, miniatura gjeti vend si element luksi për të treguar rëndësinë e një dokumenti të lëshuar dhe prestigjin e atutoritetit lëshues. Në këtë mënyrë nuk janë të rralla rastet e miniaturave në dokumente deri në shekullin e XX.
Teorema e Ceva's
Historia
Teorema e Ceva’s është publikuar në vitin 1678 nga Giovani Ceva.
Teorema
Le te jenë X ,Y ,Z pika që u takojnë brinjëve BC,AC ,AB  (respektivisht) të trekëndeshit ABC, ashtu që segmentet AX, BY, CZ   të jenë konkurente atehere vlen sa 1e 2:
Vërtetimi
Le ti shënojm me ha, hb,hc lartësitë e lëshuara nga kulmet A, B, C në brinjët a, b dhe c respektivisht. Dhe me Pa, Pb,  Pc lartësitë e lëshuara nga pika P në brinjët a, b, c respektivisht.
Dhe le ta shënojm syprinen e trekëndëshit ABC me (ABC). Atëherë kemi:
Ngjashëm kemi se:
Duke shumëzuar anë për anë shprehjet (1), (2) dhe (3) kemi:
Teorema e Ceva’s ka përdorim të madh ,kjo teorem mund të përdoret për të treguar se lartësitë, medianet apo përgjysmoret e këndeve të trekëndëshit priten në një pike.
Referimet
[Art of problem solving(aops)]
--Qëndresa Kodraliu (diskutimet) 8 qershor 2014 23:36 (CEST)
Romano Prodi
Romano Prodi është i lindur më 9 gusht të vitit 1939 në Scandiano, Itali, është politikan Italian.
Biografia
Romano Prodi nga 17 maji 2006 ishte premier i Italisë. Në funkcionin e premierit për herë të parë ka qenë në periudhën nga 1996 deri 1998. Më 24 januar 2008 ka dhënë dorëheqje. Nga shtatori i vitit 1999 deri në nëntor të vitit 2004 Prodi ka qenë Kryetar i Komisionit evropian.
Salgesch
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Analiza funksionale
Analiza funksionale — është pjesë e matematikës, në të cilën studiohen hapësirat me pafund shumë dimensione dhe në këtë kuptim ajo paraqet një përgjithësim të algjebrës lineare. Për shembull "hapësira e funksioneve të vazhdueshme", "Hapësira e funksioneve të integrueshme" pastaj Hapësirat e Banachut dhe Hapësirat e Hilbertit. Rol të rëndësishëm kanë kuptimet ose konceptet e masës, metrikës, normës, prodhimit skalar etj. Për lidhjet në mes koncepteve themelore shfrytëzohen kuptimet e «operatorit» dhe «Funksionalit».
Historia
Zhvillimi i analizës funksionale është i lidhur me shqyrtimin e transformimeve Fourrier, ekuacioneve diferenciale dhe ekuacioneve integrale. Kontribut të veçantë në zhvillimin e analizës funksionale ka dhënë matematikani polak Stefan Banach i cili konsiderohet edhe themelues i saj.
INTELEGJENCA ARTIFICIALE
INTELEGJENCA ARTIFICIALE
Inteligjenca artificiale ose( AI) është aftësi e kompjuterit për të vepruar si qenje njërzore, përfshin një numër të madh aplikacionesh si simulator softverik dhe robotik. Globalizimi dhe zhvillimi i Teknologjisë së informacionit dhe komunikimit kanë ndryshuar jetën e njerëzve për një kohë aq të shkurtër saqë vizionari më i mirë i kësaj bote do të befasohej me rezultatet e këtij ndryshimi,ketu hynë edhe Inteligjenca artificiale.
Historia e inteligjencës artificiale
.Kjo, së bashku në harmoni me zbulimet në neurologji, teorisë së informacionit dhe të kibernetikës, frymëzoi një grup të vogël  studiuesish të fillojnë të konsiderojnë seriozisht mundësinë e ndërtimit të një truri  elektronik. Fusha e kërkimit AI u themelua në një konferencë në kampusin e universitetit Dartmouth në verën e vitit 1956. Të pranishmit, përfshirë John McCarthy, Marvin Minsky, Allen Newell dhe Herbert Simon, u bënë udhëheqësit e hulumtimit IA për shumë dekada. Ata dhe studentët e tyre shkruan programet që ishin, për shumicën e njerëzve , thjesht të habitshme Më 11 maj 1997, Deep Blue nje kompjuter I cili permbante sistemin e lojes se shahut mposhti një kampion botëror të shahut siç ishte  Garry Kasparov. Në vitin 2005, një robot Stanford fitoi sfiden e madhe në DARPA( Projekti I Agjensis se kerkimeve te Mbrojtjes se avancuar) duke ngasur  makinës në mënyrë autonome për 131 kilometra përgjatë një shtegu të paparashikuar në shkretëtirë. Dy vjet më vonë, një ekip nga CMU fitoi sfiden urbane DARPA duke lundruar ne menyrë autonome 55 milje në një mjedis urban duke respektuar të gjitha  rreziqet  të trafikut dhe të gjitha ligjet e trafikut.
Metorologji
Së shpejti, shkencëtarët mund të jenë në gjendje të parashikojnë motin më mirë duke përdorur softver të inteligjencës artificiale, të cilat mund të shohin përmes të dhënave komplekse. Kur ky software sheh një stuhi të madhe që vjen, kjo automatikisht do të lëshojë alarm ne mënyr qe ti paralajmëroj  banorët dhe mediat, dhe kjo mund të ndihmojë në shpëtimin e  jetës
Bujqësi
Me anë të inteligjencës artificiale, shkencëtarët mund së shpejti të jenë në gjendje të përdorin robotët ose pajisje të tjera për të pastruar mjedisin dhe për të zvogëluar efektet e ajrit dhe ndotjes së ujit. Programe të avancuara softvere do të lejojë këto makina për të dalluar mes organizmave biologjike dhe ndotësve potencial si vaji ose mbeturinave të rrezikshme.
Transport
Me anë të inteligjencës artificial  makinat do të na  paralajmërojnë për  pengesat  e mundshme në mënyr qe ti  të shmangemi  aksidenteve, apo edhe do na  lejojnë të rrim duarkryq dhe makina te leviz  vetë. Inteligjenca artificiale shpejti mund të bëjë  gjithë  këtë të mundëshme, duke përdorur kamera, sensorë dhe softvere të posaçëm ndërtuar në automjet. Prodhuesit tashmë mbështeten në këtë teknologji për të bërë mbështetjen dhe parking të sigurt.
Zbulimi i kufijve hapsinor
Në të ardhmen e afërt, përparimet në inteligjencën artificiale do të lejojë shkencëtarët të udhëtojnë përtej kufijve të udhëtimit hapësinor të shekullit të 20-të  dhe universit përtej sistemit tonë diellor. Sot, NASA mbështetet në anijet pa pilot për të eksploruar galaktikat të largëta që do të marrë vite për njerëzit për të arritur.
Mbrojtja e financave
Që nga vitit 2010, afërsisht gjysma e tregtis botërore të bursës janë të shtyrë nga software inteligjencës artificiale. Këto programe mbështeten në algoritme të vendeve modele në treg dhe parashikojnë ndryshimet e çmimeve bazuar në këto modele. Disa mund edhe të blejnë apo të shesin aksionet e bazuar në këto parashikime, ndërsa të tjerët të nxjerrë një alarm për të ndërmjetsuar tek  njeriu  dhe ti këshillojë ata për ndryshimet që do të vijnë. Kjo teknologji rezulton në performancë më të mirë dhe të kthimit të përmirësuara për investitorët.
Siguria
Teknologjia artificiale e inteligjencës së shpejti do të ndihmojë për të mbajtur familjen tuaj të sigurt duke e mbrojtur atë nga kërcënimet ndërkombëtare, si dhe vjedhjet dhe thyerjet  në shtëpi.Departamenti amerikan i Sigurisë Kombëtare mbështetet në agjentët virtual të zgjuar për të plotësuar fuqinë punëtore të asaj  njerëzore, ose për të zëvendësuar një agjent kur ai ose ajo është i padisponueshëm. Agjencia gjithashtu përfshin softuer të inteligjencës artificiale në sistemet e saj të monitorimit, që e Shiqon thirrje telefonike dhe komunikimet tjera. Këto programe mund të analizojn me vëllime të mëdha të dhënat dhe shpejt  si dhe janë më të aftë për të bërë dallimin në mes të bisedës rastësor dhe kërcënimet e mundshme.
Mjekësi nervi shiatik
Inteligjenca artificiale në mjekësi tashmë po i ndihmon mjekët për të zbuluar sëmundjet dhe për të shpëtuar jetën. Cedars-Sinai Medical Center mbështetet në softvere të posaçëme për të monitoruar  zemërn  dhe për ti ndaluar sulmet e zemrës para se të ndodhin Muskujt artificiale funksionojn me teknologji të zgjuar që u lejon atyre të funksionojnë më shumë si muskujt e vërtetë, dhe pajisjet e  fundit inteligjente mund të bëjnë dallimin në mes të shpëtuarit e  jetës  me dikamente dhe pilula të rreme apo të prishura.
Disavantazhet e inteligjencës artificiale
Mungon "kontakti I njeriut" Ka aftësinë për të zëvendësuar punët e njeriut Mund të mos funksionoj dhe të bëjë të kundërtën e asaj që ata janë të programuar për të bërë mund të keqpërdoret duke çuar shkatërrimin në shkallë masive. Stephen Hawking, fizikant në Universitetin e Kembrixhit dhe autor i shumë librave, bashkë me kolegët e tij kanë përhapur alarmin se krijimi i inteligjencës artificiale do të shënojë ngjarjen më të madhe në historinë botërore, por njëkohësisht edhe fundin e saj. Duket tunduese ideja se makineritë e inteligjencës do të jenë superiore mbi gjithçka të krijuar, por është gabim. Gabimi më i madh që duhet të mbetet vetëm një fantazi e shkencës. Hawking thotë se nëse kjo do të ndodhë është e nevojshme që shkenca të përgatitet për rreziqet dhe për përballimin e tyre, e për ta është ende herët që t’i përballojnë. Ashtu si fjala robot asimiluar në fjalorin e shekullit të 20, termat android , humanoid dhe cyborg tani janë duke u bërë pjesë e gjuhës sonë sot. Përmirësimi i teknologjisë, dhe kërkimi i vazhdueshëm i njeriut për të ndërtuar makina në imazhin e tij , kanë çuar evolucionin robotëve.
Robotët - janë makina të programuar për të ndjekur një grup të veçantë të udhëzimeve
Humanoidë- janë robots strukturore projektuar për të duken dhe sillen si njerëzit.
Androids- janë versione të rafinuar të humanoide të destinuara për të parë sa më shumë si një person si humanizëm e mundur
Cyborgs- janë organizma me të dy natyrore / biologjike dhe mekanike të pjesëve / robot
Referimet
https://www.facebook.com/notes/psikologjia-e-diteve-tona/inteligjenca-artificiale/173851172644720
http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2618434/Artificial-intelligence-worst-thing-happen-
http://www.slideshare.net/AliuDardan/inteligjenca-artificiale-ai
Nikishtani
Gjeografia
KARAKTERISTIKAT NATYRORE - GJEOGRAFIKE
Fshati Nikishtan shtrihet në lartësi mbidetare prej merta lartësi mbidetare, pra është fshat luginor. Gjendet në 42˚03’ të gjerësisë gjeografike veriore dhe 20˚20’ të gjatësisë gjeografike lindore. Fshati Nigishtan gjendet në pjesën veriperëndimore të qytetit të Shkupit, gjendet 13 kilometra larg qytetit të Shkupit. Në vitin 1996 kur u bë ndarja territoriale, fshati Nigishtan u përfshi në komunën e Karposhit, por pas ndarjes së re territoriale të vitit 2004 fshati Nigishtan hyri në kuadër të komunës së Gjorçe Petrovit. Nigishtani është 9 kilometra larg nga qendra komunale e cila gjendet në komunën e Gjorçe Petrovit. Në pjesën lindore të fshatit Nigishtan gjendet i Mali Zi i Shkupit, pika më e lartë e të cilit është Sheshtina me një lartësi prej 1651 metra lartësi mbidetare, nga ana perendimore gjendet fshati Graçan dhe nga ana veriperëndimore gjendet fshati Kuçkovë, i cili është i popullarizuar me popullsi maqedone. Nga ana e majtë e fshatit Nigishtan kalon lumi Lepenc, i cili paraqet bukuri për fshatin.
Fshati Nigishtan  shtrihet  në  pjesën  e lugines të cilin e rrethojne disa male të vogla përreth, fshati është në lartësi mbidetare  1152  metra. Hapësira ku  gjendet  fshati  është  rrafshinore, në  disa vende ështe edhe e pjerrët në pjesët afër maleve. Në pjesën, juglindore vazhdon hapësira  e  fushës, ndërsa  nga  hapësira  ku  është  fshati  duke  shkuar  ka  veriperëndimi  fillojnë  malet ku edhe mbaron në kufirin me Republikën e Kosovës. Në pjesën fushore erozioni fluvial  ose  lumor dhe nga prurjet e përoit i cili kalon nëpër fshat paraqet  procesin  gjeomorfologjik  të  formave  relievore  si  rezultat  i  ujërave  rrjedhës. Formimi i  formave  relievore  kryhet  në  kuadër  të  proceseve  fluviale. Relievi është  i  formuar  si  pasojë  shumëvjeçare e  erozionit  të shirave dhe bartjeve nga  pjesa  e  rrjedhës  së  përroit të fshatit dhe duke  sjellur  materialin  sedimentues  dhe  duke  e  grumbulluar  në  hapësirën  ku  gjendet  fshati. Për këtë  reliev  kemi  si  fakte  format  të cilat gjenden në pjesën e poshtme të fshatit, kurse në pjesën e epërme dhe pjeset e pjerëta të fshatit kanë reliev kodrinor të cilin e përbëjnë shkëmbinj sedimentar gëlqeror. Relievi ka  ndikuar  që  fshati  të  ketë  një  shtrirje  të grumbulluar dhe gjatësore.
Klima
Hidrografia
Pasuria me  ujëra  ka  qenë  si  shkak  për  themelimin  e  këtij  vendbanimi  dhe  funksionimin  e  tij  të  mëtutjeshëm. Atari i  fshatit  Nigishtan  është  shumë  i  pasur  me  ujëra  nëntokësorë  karstik  dhe  mineral, me  përrocka, lumenjë  të  vegjël  por  në  afërsi  të  fshatit  kalon  lumi  Lepenec. Ujërat karstik  dhe  mineral  përdoren  nga  ana  e  popullsisë  së  fshatit  për  pije  dhe  nevojat  tjera, kurse  uji  i  përrockave  dhe  lumenjëve  të  vegjël   përdoret  për  ujitjen  e  sipërfaqeve  bujqësore. Uji është  pasuria  e  madhe  e  cila  mundëson  jetën  në  këtë  fshat. Ujërat janë  afër  sipërfaqes afërsisht  5 m deri 12 metra. Edhe pse  kemi  pasuri  të  madhe  me  ujëra  nëntokësorë  dhe  sipërfaqësor, ato  mund  që  në  të  ardhmen  të  jenë  të  papërdorshëm  si  shkak  i  ndotjes  së  madhe. Gjithashtu përrockat, lumenjtë  e  vegjël  dhe  ujërat  nëntokësorë  mund  që  të  shteren  nga  shkaku  i  përdorimit  të  tepërt  të  ujit  në  mënyrë  të  pakontrolluar  nga  ana  e  banorëve  të Nigishtanit. Duhet që  në  të  ardhmen  të  merret parasysh mbrojtja dhe menaxhimi i ujërave.
Lloji i  Tokave
Bota bimore  dhe  shtazore
Demografia
VEÇORITË DEMOGRAFIKE
Historia e  popullimit
Sa i perket historikut të fshatit, sipas teftereve apo dokumenteve turke të shekullit të XVII, thuhet se ky vendbanim është i vjeter dhe se aty pranë kanë kaluar dy rrugë kryesore që kanë lidhë Shkupin me Grykën e Kaçanikut dhe Malsinë e Sharrit, të cilat janë ndarë në fshatin Bardovcë të  Shkupit dhe kanë kaluar pranë fshatit. Për vjetërsinë  e  fshatit  dihet  sipas  disa  të  dhënave  prej  fshatarëve. Sa i perket historikut të fshatit, sipas teftereve apo dokumenteve turke të shekullit të XVII, thuhet se ky vendbanim është i vjeter dhe se aty pranë kanë kaluar dy rrugë kryesore që kanë lidhë Shkupin me Grykën e Kaçanikut dhe Malsinë e Sharrit, të cilat janë ndarë në fshatin Bardovcë të  Shkupit dhe kanë kaluar pranë fshatit. Për vjetërsinë  e  fshatit  dihet  sipas  disa  të  dhënave  prej  fshatarëve. Në vitin  1947  Nigishtani  ka  qenë  fshat  i  tipit  të  dendur, qendra  e  fshatit  ka  qenë  te  Xhamia  e  vjetër, ku tash xhamia e vjetër nuk egziston, për arsye se kemi ndërtu   Xhami  të  re. Në vitn  1947  në  fshat  kanë  jetuar  banorë  shqiptarë  me  fe  islame. Nigishtani ka  qenë  i  ndarë  në  dy  mahallë: Mëhalla  e  Poshtme  dhe  e  Epërme.Thuhet se  në  fshat  ka  pasur  një  xhami  dhe  një  kishë. Xhamia ka  qenë  e  ndërtuar  shumë  moti. Fshati Nigishtan  me një  shpejtësi  shumë  të  madhe  i  është  ndryshuar  pamja  dhe  është  rrtiur  numri  i  shtëpive  dhe  numri  i  banorëve. Sot është  fshat  i  madh  dhe  i  rregulluar  mirë, me  një  infrastrukturë në gjendje të mirë. Sot fshati ka afërsisht  230  shtëpi  dhe  1200 banorë, ka  një  shtrirje  gjatësore përgjatë luginës së fshatit, me  një  qendër, posedon një shkollë  8  vjeçare, ka një objekt fetar pra një xhami, 3  dyqane, një çajtore,  një  stadium  për  futboll  të  vogël, ka edhe puntori të vogla zdrukthtarish, të cilët bëjnë punimin dhe rregullimin e mobiljeve, dyrve dritareve dhe shum produkteve tjera të drurit. Bujqësia dhe  blegtoria  janë  degë  kryesore  ekonomike.
Numri i  popullsisë
Dihet se  objekti  themelor  i studimit  të  demogjeografisë   është  përcjellja  e  lëvizjes të numrit të popullsisë së përgjithshme që njëherit paraqet përcaktuesin kryesor të të gjitha  strukturimeve të mëtejshme. Me lëvizjen e përgjithshme të numrit të popullsisë nënkuptojmë: lëvizjen e  numrit  të  përgjithshëm, lëvizjen  biologjike  ose  natyrore, lëvizjen  mekanike  dhe  lëvizjen  shoqërore, që  është  lëvizje  cilësore.
Të gjitha  këto  komponenta  demografike  të  popullsisë  e  kanë  thelbin  e  vet  të  lëvizjes – evolimit, treguesit  dhe  mënyrën  e  përllogaritjes.
Numri i  përgjithshëm  i  popullsisë  është  treguesi  statistikor  i  pare  i  cili  sigurohet  nga  regjistrimet  e  popullsisë  në  atë  që  quhet  “ momenti  kritik ”  ose  ndryshe  thënë  paraqet  momentin  e  regjistrimit  të  popullsisë  në  një  vend  të  caktuar  e  në  këtë  rast  në  fshatin  Nigishtan. Kur merret  nga  regjistrimi  numri  i  popullsisë  është  tregues  statistikor  momental. Numri i  popullsisë  pasqyron  ndryshimet  që  ndodhin  në  popullsinë  e  një  territori  në  kohë, kuptohet  nën  ndikimin  e  faktorëve  të  ndryshëm  si: lindshmëria, vdekshmëria, migrimet, luftërat, epidemitë, etj . Duke qenë  kështu  një  madhësi  shumë  e  ndryshueshme. Për të  patur  tregues  të  tillë  statistikorë  sa  më  korrekt  para  se  të  fillojë  regjistrimi  i  popullsisë  është  e  domosdoshme  të  përcaktohet  saktësisht  se  çfarë  do  të  konsiderohet  popullsi  e  arealit  human  përkatës  gjeografik. Tradicionalisht kanë  ekzistuar  dy  përcaktime  themelore: popullsi  e  përhershme  ( banuese ) dhe  popullsi  e  pranishme  në  momentin  e  regjistrimit, pavarësisht  se  ku  është  vendbanimi  i  saj . Në vitin  1961  fshati  Nigishtan  ka  pasur  gjithsejt  594. Në vitin  1994  numri  i  banorëve  ka  qenë  869  banorë. Në vitin  2002  sipas  të dhënave  jozyrtare  numri  i  banorëve  është  1083, kurse  tash  numri  i  popullsisë  është  diku  rreth  1208  banorë.
Lëvizja natyrore  e  popullsisë
Rritja e  numrit  të  popullsisë, kryesisht  është  rezultat  i  shtimit  natyror, që  paraqet  dallim  midis  lindshmërisë ( natalitetit )  dhe  vdekshmërisë ( mortalitetit ), ndërsa  në  masë  të  vogël  edhe  prej  lëvizjes  mekanike  të  popullsisë. Shtimi natyror  i  popullsisë  varet  prej  më  shumë  faktorëve, para së  gjithash, prej  rritjes  së  standardit  jetësor, mbrojtjes  shëndetësore, nivelit  kulturoro – arsimor  të  popullsisë, edukimit  të  bashkëshortësive  për  planifikimin  e  familjeve, emancipimi  i  gruas, politika  popullative  etj. Lëvizja natyrore  e  popullsisë  është  një  ndër  komponentat  kryesore  të  lëvizjes  së  përgjithshme  të   popullsisë. Ajo njëherësh  është  edhe  lëvizje  biologjike, por  që  nuk  mund   të  merret  në   vetvete  dhe  e  shkëputur  nga  bashkëveprimi  me  një   sërë  faktorësh, të  cilët  shprehen  në  mënyra  të  ndryshme, qoftë  drejtpërdrejt  apo  tërthorazi. Komponentët kryesore  të  lëvizjes  natyrore  janë: lindjet  dhe  vdekjet, ( por  nuk  duhet  të  mohohet  edhe  roli  i  martesave, shkurorëzimeve, aborteve  etj.).
Dendësia e  popullsisë
Si parametër  shumë  i  përshtatshëm  për  interpretimin  e  përhapjes  së  popullsisë  në  botë  merret  dendësia  mesatare  e  popullimit. Më shpesh  dendësia  mesatare  e  popullimit  ka  të  bëj  me  numrin  e  popullsisë  që  jeton  në  një  sipërfaqe  të  caktuar  apo  1 km². Sipërfaqja përgjithshme e  atarit  të  fshtatit  është  10,4 km², kurse numri  i  popullsisë  është  1208. Dendësia mesatare  është  116  banorë  në  1 km².
Veçoritë strukturore  të  popullsisë
Për zhvillimin  e  ekonomisë  dhe  veprimtarive  shoqërore  i  rëndësishëm  është  numri  i  përgjithshëm  i  popullsisë. Mirëpo zhvillimi  i  tyre  varet  më  shumë  dhe  drejtëpërdrejt  nga  struktura  e  popullsisë. Do të  përmendet  struktura  kombëtare, struktura  gjinore, struktura  e  moshës, struktura  arsimore. Karakteristikat strukturale  të  popullsisë  janë  tregues  të  rëndësishëm  për  dinamikën  e  popullsisë. Ndryshimet e  strukturave  tregojnë  jo  vetëm  shënimin  kuantitativ, por  edhe  si  karakteristikë  kualitative  të  caktuar  demografike.
Përbërja fetare  e  popullsisë
Në fshatin  Nigishtan  kemi  një  fe, pra fenë islame. E cila i ka edhe traditat e veta të cilat i vërtetojnë edhe varezat dhe xhamia e vjetër e cila ka qenë më parë. Edhe pse në fshatin Nigishtan ëshë një vend të cilin e quajnë të kisha, sipas asaj njeriu sigurisht që mendon se ka pasur ndonjëher të ndërtuar ndonjë kishë, mirëpo atë nuk e vërteton asgjë konkrete, nuk ka shenja as në vareza se ndonjëher ka pasur krishter apo ndonjë shenjë tjetër e cila do e vërtetonte egzistimin e asaj kishe, apo se gjoja ka pasur popullsi krishtere. Fshati Nigishtan si një fshat me tradita islame, ka një popullsi të veçuar dhe shum puntore në aspektin fetar, rrjedhimisht dhe atë njerëzor.
Shimonoseki
Shimonoseki është qyteti më i madh në prefekturën Yamaguchi në ishullin Honshū, Japoni.
Sipas 1 prill 2018, qyteti 260,661 banorë dhe dendësi të popullsisë prej 364 per km2. Sipërfaqja e qytetit ishte 716,10 km2.
Historia
Para vitit 1902, qyteti ishte i njohur si Bakan (馬關) dhe zyrtarisht Akamagaseki (赤間關).
Shimonoseki ishte vendi ku Kina dhe Japonia nënshkruan Marrëveshjen e Shimonosekit më 17 prill 1895.
Më 13 shkurt 2005, Shimonoseki morri qytezat e Hōhoku, Kikugawa, Toyota dhe Toyoura (të gjitha prej distriktit Toyoura) për të zgjeruar qytetin e Shimonosekit. Që nga 1 tetori 2005, qyteti u caktua si qytet kryesor nga qeveria japoneze.
Klima
Shimonoseki ka klimë subtropikale me verë të nxehtë dhe dimër të ftohtë. Reshjet janë të rëndësishme gjatë gjithë vitit, por janë më të rënda gjatë verës.
Portorikoja
Portoriko ( spanjisht : "Estado Libre Asociado de Puerto Rico"), është një territor gjysëm-autonom në Shtetet e Bashkuara, i cili gjindet në Karaibet verilindore, në lindje të Republikës Domenikane dhe perëndim të Ishujve të Virgjër. Territori përbëhet nga një arkipelag i cili përfshin ishullin kryesor të Portorikos dhe një numër ishujsh të vegjël, nga të cilët më t1% mëdhenjtë janë Vieques, Culebra, dhe Mona.
Lista e viteve në sport
Kjo është lista e viteve në sport.
Lajçiqi
Gjeografia
Fshati Lajçiq është fshat kodrino-malor dhe më i skajshëm në brezin kufitar. Gjendet në lindje të Dardanës dhe 18 kilometra në lindje të qendrës komunale. Ka një sipërfaqe prej 918 hektarë, 91 ari dhe 53 metra.
Fshati është kodrinore malor. Pjesa e sipërme ka një lartësi mbidetare diku rreth 1100 metra. Ndërsa pjesa e mbrendshme e fshatit ka një lartësi të ulet mbidetare që krahasohet me lartësinë mbidetare të qytetit të Gjilanit. Nga kjo kuptojmë se fshati është i përbërë prej pjesëve më të larta dhe ultësirës që shtrihet përgjatë lumit i cili e ndanë fshatin në dy pjesë. Fshati kufizohet me fshatin Desivojcë, Priboc, Sedllar, Velegllav e Poshtme dhe Velgellav e Epërme si dhe me Huruglicën në pjesën jugore. Fshati është i ndarë në dy krah në forme të shkronjës v, fshatin e ndanë lumi që vjen nga fshati Desivojce d.m.th njeri krahë është në pjesën jugore ndërsa tjetri në pjesën veriore. Klima e këtij fshati është tipike malore me male të larta sidomos në dy pjesët e sipërme të fshatit, karakterizohet me dimër të ftohët e me borë të freskët. Ndërsa pjesa qendrore e fshatit ka burime të konsiderueshme të ujit. Fshatin e përshkon lumi i cili vjen nga fshati Desivojcë që është lum me prurje të mjaftueshme sidomos gjate stinës së dimrit. Fshati po ashtu ka dy lumenj të vogël që njeri rrjedh nga pjesa jugore e lumi tjetër nga pjesa veriore. Fshati Lajçiq ka edhe një sasi të konsiderueshme të prrockave që derdhen në rrjedhat e lumenjve. Fshati Lajçiq ka edhe burime të tjera të ujit siç janë bunarët e krojet që dallohen për ujë të ftohët e të kthjellet sidomos dallohen(mikrotopomnimet) : kroi i demës, kroi i nolit, kroi i dinoviteve, kroi i salihut. Krojet që gjinden në pjesën e sipërme të ygdylit dallohen për kualitet të larte të ujit. Fshati ka mjaftë kullosa të pasura për rritjen e bagëtive sidomos kullosa janë më të theksuara në dy pjesët më të sipërme të fshatit ku ka më tepër hapësirë për kullota ndërsa pjesa qendrore e fshatit Lajçiq për rreth lumit. Toka është më e pjellshme e punohet shumë. Ku bimët që kultivohen më se shumti janë : misri, gruri, tërshëra, elbi, thekra etj. Ndërsa në fshatin Lajçiq rriten edhe shumë bime mjekuese sidomos është i njohur qaji i lules që përdoret kundër ftohjes kollës etj.