cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grafologjia
Historia
Rreth vitit 1830 Jean-Hippolyte Michon u interesua për analizën e shkrimit të dorës. Ai publikoi gjetjet e tij menjëherë pasi themeloi Société Graphologique në 1871. Më i shquari i dishepujve të tij ishte Jules Crépieux-Jamin i cili botoi me shpejtësi një seri librash që u botuan shpejt në gjuhë të tjera. Duke u nisur nga qasja integruese e Michon, Crépieux-Jamin themeloi një qasje holistike ndaj grafologjisë.
Alfred Binet ishte i bindur të kryente kërkime në grafologji nga 1893 deri në 1907. Ai e quajti atë "shkenca e së ardhmes" pavarësisht refuzimit të rezultateve të tij nga grafologët.
Psikiatri francez Joseph Rogues De Fursac kombinoi grafologjinë dhe psikiatrinë në një libër të vitit 1905, Les ecrits et les dessins dans les maladies mentales et nerveuses.
Pas Luftës së Parë Botërore, interesi për grafologji vazhdoi të përhapet në Evropë, si dhe në Shtetet e Bashkuara. Në Gjermani gjatë viteve 1920, Ludwig Klages themeloi dhe publikoi gjetjet e tij në Zeitschrift für Menschenkunde ( Revista për Studimin e Njerëzimit ). Kontributi i tij kryesor në këtë fushë mund të gjendet në Handschrift und Charakter.
Thea Stein Lewinson dhe J. Zubin modifikuan idetë e Klage, bazuar në përvojën e tyre duke punuar për qeverinë amerikane, duke botuar metodën e tyre në 1942.
Në vitin 1929 Milton Bunker themeloi Shoqërinë Amerikane të Analizës së Grafove që mëson grafoanalizën. Kjo organizatë dhe sistemi i saj ndanë botën e grafologjisë amerikane në dysh. Nxënësve iu desh të zgjidhnin midis grafoanalizës ose grafologjisë holistike. Ndërsa mungojnë të dhënat e forta, provat anekdotike tregojnë se 10% e anëtarëve të Shoqatës Ndërkombëtare të Grafonalizimit (IGAS) u dëbuan midis viteve 1970 dhe 1980.
Lidhur me një korrelacion të propozuar midis seksit biologjik dhe stilit të shkrimit të dorës, një punim i botuar nga James Hartley në 1989 arriti në përfundimin se kishte disa prova në mbështetje të kësaj hipoteze.
Halim bej Çela
Halim Bej Çela senator i Senatit të Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë nga 27 mars 1920 deri më 20 dhjetor 1920.
Bargen (BE)
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës. parapamje|left|250px|Bargen
Komuna e Dibrës
Gjeografia
Qyteti i Dibrës ndodhet në pjesën më perëndimore të Republikës e Maqedonisë së Veriut në përgjithësi pranë kufirit me Shqipërinë. Kryeqyteti i Shkupit është 131 km larg, dhe qyteti më i afërt është Struga (52 km) dhe Gostivari (71 km).Atë e përbën fusha e dibres ndërmjet malit Deshat (Krcin), liqeni i Dibrës dhe lugina e Drinit të zi që derdhet në liqenin e sipërpërmendur. Në fakt, fusha përfaqson një terracë relievi të gjerë, që lëshohet nga lugina e Drinit të zi. Dibra ndodhet në lartësi mbidetare prej 625 metra.
Komuna e Dibrës kufizohet me Komunat:Mavrovës dhe Radostushës në veri-lindje, Komuna e Kërçovës ne juglindje,Komuna e Qendrës Zhupa në jug dhe në vijën kufitare shtetrore me Shqipërinë. Në Dibër kryqëzohen: rruga rajonale që përshkon Gostivarin, Hanet e Mavrovës, Dibrën, Lukovën, Strugën si dhe ajo që lidh Dibrën me pikën kufitare të Bllatës(për në Shqipëri).
Ekonomia
Sipërfaqja e Komunës Dibër ka një pozitë të atillë ku bashkohen kanjonet apo luginat piktoreske të lumenjve Radika (Lum) dhe Drini i Zi, të cilët derdhen në liqenin e Dibrës. Ajo është e rrethuar nga malet e Jablanicës, Stogovës dhe Kërçinit(Deshat). Liqeni i Dibrës shtrihet nga HEC “Globoçica”, nëpër luginën e lumit Drin i zi dhe atë të Radikës deri të banjat e Kosovrastit, me gjatësi maksimale prej 22 km dhe sipërfaqe prej 13 km2, ndërsa vëllimi i përgjithshëm i ujit është 520 miljon m3 ujë. HEC Spilja, për një vit prodhon mesatarisht 300 milion kw/h energji elektrike. Uji i Liqenit të Dibrës shfrytëzohet edhe për ujitje, nëpërmjet sistemit hidromeliorativ në Fushën e Dibrës. Dibra ka dy burime termoninerale: në fshatrat Banisht dhe Kosovrasti, të cilat janë të njohura si vende shërimi dhe numërohen ndërmjet banjave me aftësi shëruese më të njohura në Evropë (për shërimin e shumë sëmundjeve). Bartës i turizmit banjor në Dibër është OSHR “Banjat e Dibrës” me mbi 150 të punësuar dhe me kapacitet prej 700 shtretër – dhe atë në hotelet në fshatin Kosovrast, Banjisht dhe Venec(në qytet). Në vit realizohen mesatarisht rreth 60.000 buajtje. Potencialet natyrore të shprehura në vlera relievike, hidrografike dhe pejsazho-ambientale, mundësojnë zhvillim e turizmit banjor, liqenor, malor e rekreativ me rëndësi rajonale e lokale. Në teritorin e Komunës Dibër ndodhet relievi i vetëm i gipsit në Republikë, i cili shtrihet në gjatësi prej 9 km. Xehja e gipsit është e kualitetit të lartë(99%), me përmbajtje të gipsit të pastër, dhe për nga kualiteti rënditet ndërmjet atyre më kualitativë në botë.
Demografia
Mother tongues in the municipality include:
Zhvillimi demografik i komunës së Dibrës brenda kufijve të sotëm.
Vendbanimet
Komuna e Dibrës i përfshin këto vendbanime:
Gjergj Koleci
Monsinjor Gjergj Koleci (Kallmet, 28 janar 1868 - 2 janar 1928) qe prift, veprimtar i çështjes kombëtare, ipeshkëv, senator dhe ministër i shtetit shqiptar.
Jeta
Leu në Kallmet në mesin e një familjeje nga Selita, qe i dyti vëlla pas Dodës me priftërinë si thirrje jete.
Më 1910-1912 formon çetat e para kundër sundimit osman. Zgjedhet senator i Prefekturës së Shkodrës në Senatin e Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë nga 27 mars 1920 deri më 20 dhjetor 1920.
Më 1925 Ahmet Zogu e emëroi ministër të Punëve të Jashtme, por e refuzoi dhe më pas këtë zyrë e mori Myfid bej Libohova.
Ndërroi jetë më 2 janar 1928.
Johan Heinrich Pestalozzi
Jeta
Babai i Johanit vdiq kur ai ishte vetëm pesë vjeç kështu që ai mbeti vetëm nën kujdesin e nënës së tij, motrës më të vjetër dhe një shërbëtoreje. Ai u regjistrua në shkollën fillore, kur ishte nëntë vjeç. Për shkak të tendencës së tij për ëndërrimin, ai nuk ishte një nxënës i mirë, edhe pse arriti ti vazhdonte studimet në Universitetin e Cyrihut. Në universitet ai u takua me Lavaterin dhe partinë e reformës, dhe kjo periudhë paraqet pjesën e jetës së tij kur ai ishte në kërkim të mënyrave për të përmirësuar jetën e njerëzve.
Megjithatë, pas vdekjes së mikut të tij Bluntshlija, Pestalozzi pushoi pjesmarrjen e tij në politikë. E braktisi edhe studimin e teologjisë dhe të drejtësisë, dhe iu kthye bujqësisë. Në vitin 1767, kur ai ishte vetëm 23 vjeç, dhe pavarësisht ngurrimit të madh të prindërve të saj, ai u martua me Anna Shultes, nëntë vjet më e vjetër se ai, të cilin ai e njihte që nga fëmijëria.
Në vitin 1769 Pestalozzi dhe gruaja e tij blenë rreth 20 hektarë tokë në fshatin Bir në Argauu, rreth 25 kilometra nga Zyrihu, e të cilën e quajti "Neuhof" (Ferma e Re - New Farm). Pasi Pestalozzi nuk kishte përvojën e duhur me bujqësinë, ai iu kthye blegtorisë, por edhe me këtë veprimtari nuk kishte shumë suksese, pas së cilës zuri të merret me përpunimin e pambukut, por pa sukses. Ai pastaj u përpoq të ngriste një institucion për të luftuar varfërinë, por edhe kjo përpjekje e tij dështoi, dhe për të paguar shpenzimet e bëra u detyrua të shiste të gjithë vendin e blerë dhe në vitin 1780, Pestalozzi falimentoi.
Një ndihmë e madhe Pestalozzit i erdhi kur shoku i tij, një nëpunës civil në Bernë, Isaac Izelin e inkurajoi që të fillonte të merrej me shkrime dhe të përqëndrohej në botimin e librave. Prandaj tetëmbëdhjetë vitet e ardhshme, nga viti 1780 e deri në vitin 1798, Pestalozzi iu përkushtua shkrimeve duke arritur sukses të konsiderueshëm në këtë fushë. Kështu, në vitin 1780, publikoi shkrimin e tij të parë i cili ishte një koleksion i aforizmave dhe pikëpamjeve personale, "Muzgu i një eremiti" (Die Abendstunde eines Einsiedlers), dhe pastaj, vitin e ardhshëm, publikoi veprën e tij më të famshme "Linhardi dhe Gertruda" (Lienhard und Gertrud).
Pas pushtimit francez të Zvicrës, Pestalozzit iu besua menaxhimi i shtëpisë për jetimët në Shtans, ku i hyri punës me vullnet të madh duke menduar se më në fund mund të realizonte planet e tij për reformën e arsimit kombëtar. Megjithatë, pas më shumë se gjysëm viti ky institucion mbyllet dhe në vend të tij themelohet një spital dhe Pestalozzi mbeti pa punë. Puna në shtëpinë për fëmijët pa prindër, edhe pse e shkurtër, ndikoi edhe në vendimet Pestalozzit - që vetë jeta është arsim. Mundësia për të realizuar planet e tij iu dha në Burgdorf. Këtu zuri të bashkëpunonte me një pjesë të mësuesëve dhe edukatorëve me ndikim, dhe kështu Pestalozzi rifilloi punën e tij për një lloj të ri të arsimit.
Sipas kushtetutës së re ("Mediationsverfassung") ndërtesat e vjetra nga koha Federatës së mëparshme zvicerane duheshin rindërtuar dhe si rezultat i kësaj edhe Kështjella në Burgdorf u vendos nën kontrollin e Bernës, si zyrë për përfaqësuesit e lartë civil. Pestalozzi braktisi Kështjellën dhe në mes të vitit 1804 filloi ndërtimin e institutit në Yverdon, në zonën frëngjisht-folëse të Zvicrës, në Kantonin e sapoformuar Baia, në liqenin Neuchâtel.
Vitet e punës së tij në Yverdon ishin praqesin periudhën më periudhën më produktive në të gjithë jetën e Pestalocit. Shumë mësues dhe personalitete të cilët më vonë do të bëhen emra të shquar, erdhën dhe e vizituan Shkollë e Pestalocit në Yverdon, si Frederik Frebeli, Wilhelm von Humboldt dhe Gottlieb Fichte [9]. Ndër nxënësit e tij janë edhe Alan Kardek, Charles Badam, Karl Ritter, Edward Zeller dhe shumë të tjerë. Gjatë kësaj periudhe ai shkroi edicionin e tretë të librit "Linhardi dhe Gertruda", pastaj shkrimet politike "An die Unschuld", shumë shkrime tjera në bashkëpunim me kolegët e tij dhe veprën "Rede an mein Haus". Në vitin 1825 Pestaloci u tërhoq në vendlindjen e tij në Neuhof ku vazhdoi të merret me shkrime. Edhe këtu e ndërtoi një shkollë për të varfërit. Johan Hajnrih Pestaloci vdiq më 17 shkurt 1827, në Brugg, ndërsa u varros në Biru.
Augustin Keler në gurin e varrit të tij shkroi këtë epitaf:
Pedagogjia e Pestalocit
parapamje|Pestaloci me fëmijët në Shtans parapamje|Monumenti i Pestalocit në Yverdon parapamje|Kompleti i veprave të Pestalocit
Qysh në shkrimin e tij të parë me karakter pedagogjik Muzgu i një eremiti nën ndikimin e Rusosë, përcaktohet për edukatë "gjithënjerëzore". Sistemin e tij pedagogjik Pestaloci e mbështeti në koncepsionin e tij për njeriun. Doktrina e tij pedagogjike mbështetej në "Pedagogjinë e kokës, zemrës dhe dorës" (Pedagogie de la tete, du coeur et de la main).
Ideali i edukatës
Ideali i edukatës sipas Pestalocit është arritja e "njerzishmërisë së vërtetë", është edukimi i njeriut si bir i familjes së madhe njerëzore, si vëlla i njerëzve të tjerë. Kjo arrihet nëpërmjet zhvillimit të aftësive (forcave) të lindura të njeriut. Tërë veprimtarinë e tij ai e mbështeti në "fuqinë hyjnore të dashurisë njerëzore".
Edukata punuese
Parimi bazë i punës edukative të Pestalocit edukimi i njeriut në punë dhe përmes saj. Gjatë punës edukative në Noihof, Shtans etj. ai bëri përpjekje të vijueshme për ndërlidhjen e mësimit me punën prodhuese të edukantëve. Edhe Gertruda sipas romanit "Linhardi e Gertruda, fëmijët e saj, derisa endnin e thurnin pëlhurë, i mësonte të lexonin, të recitonin, të llogarisnin dhe u tregonte atyre ngjarje nga historia e Zvicrës. Pestaloci konsideronte se nevojat dhe dëshirat e njeriut kërkojnë dituri, por për realizimin e tyre duhet punë dhe shkathtësi. Njeriu duhet të dijë, të mendojë dhe të punojë.
Edukimi fizik e shëndetësor
Në vitin 1807 Pestaloci botoi një material propagandistik me titull Mbi formimin fizik. Në Institutin e Burgdorfit dhe në Institutin e Yverdonit edukimi fizik përfshihej edhe në programin e punës edukative e arsimore. Një orë në ditë parashikohej për ushtrime gjimnastikore. Pestaloci e çmonte shumë lojën dhe rolin edukativ të saj, si dhe të ekskursioneve, të ushtrimeve trupore, të notimit në ujë, të ushtrimeve ushtarake.
Didaktika (edukimi intelektual)
Sipas Pestalocit artikulimi i procesit mësimor duhet të rrjedhë sipas kësaj ecurie:
Metodika e mësimdhënies
Pestaloci kontriboi shumë edhe në zhvillimin e metodikës së mësimit të gjuhës amtare, të metodikës së mësimit të aritmetikës, të metodikës së mësimit të gjeometrisë, të metodikës së mësimit të gjeografisë, të metodikës së mësimit të vizatimit (artit figurativ) dhe të metodikës së mësimit të muzikës (këngës).
Kantoni Albertville-Nord
Kantoni Albertville-Nord (frëngjisht: Canton d'Albertville-Nord) është një kanton në departamentin Savoie, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Albertville. Ka sipërfaqe 42.5km2 dhe popullsi 13255 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Albertville-Nord aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Brüttelen
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
E drejta penale
E drejta penale, e njohur edhe si e drejta kriminale, përfshinë në sistemin juridik te një shteti ato norma juridike, përmes se cilave ndalohen veprime te caktuara dhe te cilat kane dënime (sanksione) te caktuara si pasoje. Si synim i se drejtës penale vlen para se gjithash mbrojtja e te mirave juridike te caktuara si p.sh. jeta dhe prona, si dhe sigura dhe integriteti i shtetit dhe vlerat elementare te jetës shoqërore. Dënime te mundshme, por te cilat nuk praktikohen në te gjitha shtetet, janë ndër te tjera dënimi me gjobe (para), dënimime heqje lirie, dënimi trupor dhe si formame e rende e dënimit ajo me vdekje.
E drejta penale është në shumicën e shteteve në kodin penal dhe ligjet përkatëse e definuar. Pjesë e se drejtës penale janë para se gjithash normat, me ane te te cilave përcaktohen veprimet e ndaluara dhe specifikat e tyre, llojet dhe përmasat e masave ndëshkuese te cilat janë te ndërlidhura me to, si dhe implementimi i se drejtës penale nga institucionet dhe mënyra e punës se tyre. Në lidhje me ketë aspekt, te dënimeve te lejuara, te vlerësimit te qëllimit te dënimit, llojit dhe përmasave te bazave ligjore si dhe klasifikimin e se drejtës penale në sistemin juridik ka dallime substanciale në mes te sistemeve juridike te shteteve te ndryshme, te cilat janë objekt studimi i shkencës juridike krahasimore.
Pjesa e përgjithshme me Autor Dr. Shefqet Muçi. Botimet Dudaj Universitare, viti i botimit 2007. Faqet e librit 380.
Përceptimi
Gjatë procesit të perceptimit mund të shquajmë procesin e perceptimit selektiv apo procesin e vëmendjes seleksionuese. Ky proçes është jashtëzakonisht i rëndësishëm për mbijetesën tonë pasi na lejon t'i kushtojmë vëmendje vetëm një sërë ngacmimesh ndijuese duke lënë mënjanë të tjerët, në pamundësi për t'iu përgjigjur njëkohësisht të gjitha ngacmimeve të mjedisit të jashtëm. Ky proces orientohet kryesisht nga motivacioni. Në procesin e perceptimit autoret dallojnë gjithashtu një proces tjetër të rëndësishëm dhe të cilin e kanë quajtur pritshmëri. Pritshmëria perceptuese mund të mendohet si kulmi i të gjitha përvojave tona e cila na drejton për t'i perceptuar botën nga një percpektive unike.
Përceptimi përfshin proçese të tjera kognitive, si kujtesa, të menduarit dhe një aftësi për të formuar kuptime përmes proçeseve ndijore. Studimi i përceptimit e vë theksin në atë që përjetojmë realisht duke qënë të vetëdijshëm. Perceptimi së bashku me ndijimin përbëjnë fazat e para të vetëndijësimit me mjedisin.
Përceptimi pamor
thumb|200px|Iluzion Njëra prej mjeteve më të rëndësishme për orientim është syri. Por a është me të vërtetë realitet ajo çka ne shohim? Syri nuk funksionon si një aparat fotografik. Ai ndërtohet nga dy sisteme krejtësisht të ndryshëm për nga funksioni të cilët plotësojnë. Këto dy sisteme janë fovea dhe retina. Mashtrime të shumëllojshme të syrit na bëjnë të ndërgjegjshëm për kufirin e përceptimit tonë. I famshëm ishte bërë zëri ngacmues të cilin njeriu mund ta perceptonte nga dy perspektiva. Edhe aftësia e disa kafshëve që t'i shohin disa gjëra të cilat ne nuk mund t'i perceptojmë, si p.sh. dritën ultravioletë, dëshmojnë që ne perceptojmë vetëm një pjesë të kufizuar. Përceptimi i fytyrave funksionon që nga foshnjëria, por diskriminimi i imazheve është një aftësi e cila mësohet.
Përceptimi dëgjimor
Tingulli që kapet vetëm nga njëri vesh quhet monofonik. Qëndrat dëgjimore më të larta të trurit shërbejnë për të përpunuar informacionin bifonik që kapet nga të dy veshët. Informacioni dëgjimor lëviz nga kërmilli i veshit përmes nervave dëgjimor për tsk talamusi, para se të arrijë tek korteksi dëgjimor në lobet temporale të trurit.
Organi i drejtpeshimit
thumb
Por veshi mundet të bëjë edhe më shumë. Kushti kryesor, që ne të vërtetë na orienton në hapësirë, është qëndrimi i drejtë (baraspeshë). Ne duhet ta dimë se ku është lartë, ku poshtë, ku është majtas e ku është djathtas, ku është para e ku prapa. Ky organ gjendet në labirintin e rrugës së dëgjimit. Jo vetëm që na sjell informata rreth gravitetit por edhe reagon ndaj lëvizjeve të kokës. Për këtë arsye ne "trembemi" në mënyrë refleksive kur ne jemi ulur dhe na zë gjumi. Dhe prapë janë qimet e vogla të cilat i përcjellin informacionet. Çdo ndryshim të vetëdijshëm truri mund ta pranoj si të tillë. Po që se e kthejmë kokën me dëshirë atëherë çdo gjë do e shohim drejtë (mirë), ndërsa po që se jemi në detin me dallgë dhe pranojmë informata të ndryshme për gjendjen dhe lëvizjen e trupit, kështu shpejt mund të ndihemi keq. Në kushtet normale ne na ndihmojnë informacionet e ndryshme: kështu ne mund të ngjitemi me shkallë lëvizëse, po ashtu dhe me shkallë normale ose të ngjitemi në një kodër, pa e humbur drejtpeshimin.
Ndjenja
thumb|200px|Shqisat Ne e ndjejmë nëse diçka është e rrumbullakët apo katrore, e madhe apo e vogël. Po që se jemi të pasigurt në shqisat e tjera, ne na ndihmon më tutje p.sh. shqisa e të prekurit. Këtë të gjithë e dimë kur jemi në terr dhe nuk shohim asgjë. Edhe shqisa e të nuhaturit mund të ndihmojë shumë: po që se është duke u djegur diçka dhe ne nuk e dimë se nga po vjen tymi, padyshim se hunda do të na orientojë. Këtë aftësi më shumë e kanë përdorur njerëzit më përpara se sa ne sot. Kështu detarët e kohëve më të hershme i arrinin ishujt e Polinezisë pa ndonjë kompas, shumë kohë para se të bardhët kanë zbarkuar atje. Këtë e arrinin ata duke futur në punë të gjitha shqisat: ata shihnin ngjyrën e qiellit dhe të detit, dëgjonin ushtimën e valëve, nuhasnin erërat dhe kështu orientoheshin në drejtim të ishujve.
Kombinimi
Aftësia më e madhe është padyshim që të gjitha informatat e marra të dimë se si t'i radhisim. Për këtë shpesh na ndihmon edhe përvoja. Ne e dimë se diçka në largësi duket më e vogël se sa afër dhe madhësinë e saj mund ta vlerësojmë mirë. Ne po ashtu edhe mund t'i mbyllim sytë dhe të orientohemi me të ashtuquajturën "mental map" (harte mentale). Do të thotë se ne me koke mund ta marrim me mend se si ne mund të arrijmë më së miri prej vendit A deri te vendi B. Por edhe orientimi me i vogël kërkon një kombinim të lartë shqisor. Që të ecim para pa pengesa, pa humbur orientimin, mund të funksionojë vetëm atëherë kur të gjitha informatat i kombinojmë mes veti. Kështu ne ende mund ta dimë, pa marrë parasysh se nga e kthejmë kokën, se nga është para e nga prapa. Ky kombinim bëhet fatmirësisht në mënyrë të pavetëdijshme. Po që se do t'i kishim përjetuar në mënyrë të vetëdijshme të gjitha veprimet (shikimin, dëgjimin, nuhatjen, mendimin, ndjenjën) atëherë sigurisht që do të ishim gjithmonë të mbingarkuar dhe s'do të mund ta përdornim energjinë tonë për gjëra të tjera. Me ndihmën e inteligjencës sonë, ne ndërtojmë mjete ndihmëse teknike, të cilat na orientojnë edhe në vende të panjohura, në të cilat mungon çdo ndihmë orientimi. Me ato mjete orientohemi qoftë në polin verior, qoftë edhe në hënë.
Bergeijk
Bergeijk është një bashki në provincën Brabanta Veriore në Holandë me sipërfaqe 101.79 km² dhe popullsi 18064 banorë. Bergeijk është kryeqendra e bashkisë.
Kantoni Digne-les-Bains-Ouest
Kantoni Digne-les-Bains-Ouest (frëngjisht: Canton de Digne-les-Bains-Ouest) është një kanton në departamentin Alpes-de-Haute-Provence, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Digne-les-Bains. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 12827 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Digne-les-Bains-Ouest aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Nikolin Xhoja
parapamje|200px Nikolin Xhoja (1926-1987) lindi ne Brindisi te Italisë, me 12 maj. Qysh ne radhët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare, ku mori pjese aktivisht, luajti me grupet teatrore te njësiteve luftarake. Ne grupin filodramatik partizan ne Kosove, si një nder aktoret kryesore te njësisë ushtarake, dha shume shfaqje ne qytetet e Gjakovës, Sanxhakut, Mitrovicës, Gostivarit, Ohrit, me skeçet dhe komeditë e shkurtra si Daj Ceni, Kepucari, Po vijnë partizanet etj.
Historia
Pas çlirimit te vendit dhe kthimit ne Durrës, vijoi te luante me tej si aktor amator pranë grupit qendror te Shtëpisë te Kulturës. Është nga aktoret themelues te teatrit “Aleksandër Moisiu” te Durrësit, me 11 janar 1955. Roli i tij i pare si aktor profesionist ishte ai i Kostës ne komedinë Vajza nga fshati e Fatmir Gjatës. Ka luajtur 54 role ne teatër, kryesisht te planit komik e satirik, gjithashtu ne 11 premiera te estradës se Durrësit si dhe ne 7 filma artistike. Një nga arritjet e tij me te spiakatura, gjerazi e njohur ne aktrimin shqiptar, ishte roli i Qazim Mulletit ne komedinë Prefekti (1968) e Besim Levonjes. Ai njëmendësoi plot shpoti dhe mjete te holla humoristike fytyrën e kuislingut, e frikacakut, sidomos atë te zyrtarit te korruptuar e sharlatan, fale nej përshtatjeje qe e bënte edhe me te dukshme sjelljen dyfytyrëshe : mburrjen dhe panikun, kinse ndershmërinë dhe natyrën prej grabitqari, vrazhdësinë dhe shpirtin gjoja prej babaxhani. Me këtë rol loja e N. Xhojes mbërriti ne një nga vlerat sipërore te aktrimit shqiptar, i barasvlershëm me cilësinë aktoriale te Mihal Popit pot e ky rol.
Me pas vijoi me rolin e Podgolisenit ne komedinë Martesa te Gogolit, e cila mbetet ne fondin e figurave shpotitëse me te realizuara te karrierës se tij, e luajtur me vërtetësi e hijeshi komike. Dhuntitë prej komiku te talentuar u shfaqen ne ploteri edhe ne interpretimin e dy roleve kryesore ne komeditë e Spiro Comores, si Nikollaq Jorganxhiu te Karnavalet e Korçës (1969), tek i cili te bënte përshtypje eleganca, finesa, sharmi komik, qe vinin ne mënyre te shpenguar, pa britma e nervozizëm te shtirur ; Aristoteli te Dy me zero me nëntitull Prindër edukatore (1969), ku luajti plot hijeshi me nënkuptimet dhe keqkuptimet, me qëndrimet e dyanshme, luhatjet, kthimet dhe rikthimet, me pohimet dhe mohimet e atypëratyshme duke i dhëne figurës, paçka se “pozitive”, një pozicion te mbrothte ne shfaqje.
Ndryshe nga shume figura te mëparshme, me rolin e Rrapo Tabanit ne dramatizimin Koha e komisareve, sipas romanit Njeriu me top te Dritero Agollit, ai arriti te krijoje figurën e një komandanti popullor, disi te ashpër ne dukje, port e bute, babaxhan e tepër njerëzor ne shpirt. Këtu elementet dhe gjetjet komike, qe vinin nga mënyra e te sjellurit, e folura “popullorçe”, përshtatja psikofizike, u gërshetuan gjithashtu edhe me tonet epiko-dramatike e ato heroike. Ndonëse ishte aktor me prirje për kah humori popullor, ai interpretoi me sukses edhe ne disa komedi te Molierit, ku ndihej po aq edhe sarkazma. Spikati sidomos te komedia i sëmuri imagjinar (1983) me rolin e Arganit, përmes te cilir përqeshi hijshëm snobizmin e borgjezisë se pasur por te pagdhendur, për t’u barabitur me rangjet e larta te fisnikërisë tradicionale franceze për nga dija, zakonet, shijet, kultura dhe mënyra e jetesës.
N. Xhoja arriti ta beje këtë personazh njëherazi edhe qesharak, edhe te përbuzshme ; doemos me i suksesshëm dhe me pranë qasjes se pare dhe pak tek e dyta. Një tjetër figure plot kripe e humor ishte ajo e xha Beqos ne filmin Kapedani (1972). Këtu ai skaliti me mjeshtëri te larte dhe sens te holle njeriun shpirtmire, gazmor, te gjindshëm, disi te leshte port e dashur e te ëmbël, duke krijuar se bashku me aktorin tjetër, Albert Verria ne rolin e Sulos, një nga dyshet aktoriale me harmonike, si nga pikëpamja e sendërtimit te marrëdhënieve, ne mënyre fare te natyrshme, ashtu edhe nga pikëpamja e ndjersjelljeve, e kundërshtive dhe e përplotësimeve reciproke ne karaktere, ne dialogët dhe ne gjendjet e tyre shpirtërore. Me tutje realizoi figurën e Përparimtarit ne filmin Çifti i lumtur (1975). Edhe pse një “personazh pozitiv”, ku ndihej zbukurimi, përkundrazi me aktrimin e tij brilant ai arriti t’i nderkalle figurës jete, organicitet ne shprehje e gjeste si dhe nur komik, duke iu shmangur konceptimeve skematike qe zotëronin asaj kohe.
Me pak penelata N. Xhoja u jepte fizionomi vetjake edhe roleve te vogla, sikurse u duk qarte kjo me rolin e kuzhinierit ne filmin Horizonte te hapura (1968) etj. Loja e tij ishte e ngrohte, e çlirët, e ngopur me detaje e gjetje te shumta, duke u shkrire ne mënyre tërësore me personazhin e duke u përqasur plot vërtetësi ne situatat komike te tij. N. Xhoja ishte një nga aktoret shqiptare me organike e me te vërtete ne veprimin skenik dhe ne përjetimin e personazhit, sin e skene, ashtu edhe ne ekran. Sjellja e tij ne skene apo para kamerës ishte thuajse “natyrale”, çka dëshmonte për talentin burimor, aftësinë e komportimit psikofizik, shpengimin dhe zotërimin e gjendjes. Kishte hir e lezet. Me artin dhe shijet e tij te holla si aktor, ai portretizoi nje galeri karakteresh, me se shumti figura njerëzish baballëk, te thjeshte, disi te leshte e naive, shpirtbardhë apo mendjetrashe, te bute e te mire, te përzgjedhura nga meset e larme sociale, historike apo ato nacionale. Mban titullin “Artist i Popullit”.
Merimanga
thumb|200px|Merimanga [[Araneus diadematus.]] Merimangat janë grabitqare jokërbishtore këmbënyjore të Rendit Aranea.
Përshkrimi fizik i merimangës
Trupi i merimangave ndahet në prozomë dhe opistozomë, mirëpo është karakteristike te ky rend se këto dy pjesë janë të lidhura në anë të një dorëze të ngushtë që quhet pedicelus. Format e prozomës dhe opistozomës ndryshojnë shumë te llojet e ndryshme. Kështu opistozoma mund të jetë vezake, sferike, konike, ne formë të trekëndshi, e zhveshur ose me gjemba. Në prozomë nuk vërehët segmentimi. Integumenti i fortë e formon në anën dorzale mburojën e fortë e cila quhet karapaks. Në pjesën e përparme të prozomës ndodhen sytë dhe dhe goja. thumb|Sytë e merimangës Sytë kanë ndërtim të thjeshtë, i ngjajnë oceleve të insekteve. Disa merimanga kanë shumë sy të shpërdara në sipërfaqën e prozomës. Më shpesh i kanë 8 sy, por ka edhe lloje me dy, 4 ose 6 sy, kurse llojet që jetojnë në shpella janë pa sy. Më shpesh sytë janë të renditura në dy reshta tërthore me nga nga 4 sy. Numri dhe renditja e syve janë karakteristikë taksonomike.
Në prozomën e merimangave si dhe të akrepat janë 6 palë ekstremitete. Pala e parë janë heliceret. Ato janë të vendosura para gojës. Secila helicere është e përbërë nga dy segmente, nga ai bazal i cili është më i mdh, dhe nga segmenti terminal më i vogël, në formë të kthetrës. Me helicere merimangat e kapin dhe e mbysin prenë. Pranë majës së helicereve është vrima e gjëndrës helmuese. Kthetra terminale e helicerës është shumë e fortë, e lakuar dhe me maje, lëvizë vetën në një anë. Nëpër kthetër kalon kanali i gjëndrës helmuese. Merimangat kanë dy gjëndra helmuese të cilat janë të vendosura në pjesën e përparme të prosomës. Te tarantulat, gjëndrat helmuese ndodhen në segmentin bazal të helicereve. Kafshimi merimangave zakonisht nuk është vdekjeprues për njeriun, por disa lloje si Latrodectus për shembull mund të shkaktojnë pasoja të rrezikshme si dhe vdekjen e fëmiut.
Pala e dytë e ekstremiteteve të prozomës janë pedipalpet të vendosura në dy anët e gojës. Secila pedipalpe i ka 6 segmente : koksa, trohanter, femur, patela, tibia dhe tarsus. Pedipalpet dallohen nga ekstremitetet tjera sepse tarzusi i tyre përbëhet vetëm prej një segmenti, e disa femra kanë vetëm kthetër. Te merimangat meshkuj tarzusët janë të ndryshuar dhe me ndërtim të ndryshëm te llojet e ndryshme, kështu që merren si kriter gjatë determinimit. Tarzusët e ndryshuar kanë funksion të organeve të kopulimit te meshkujt dhe shërbejnë për bartjën e spermatozoideve gjjegjësisht për kopulim. thumb|250px|left|Organet e merimngës Pos helicereve dhe pedipalpeve në prozomë të merimangave gjendën edhe 4 palë këmbë ecje. Këtë pjesë të prozomës disa autor e quajnë torax dhe kjo pjesë te disa merimanga është me një brazdë që quhet cervikale e ndarë nga pjesa tjetër, e përparmë e prozomës. Ana ventrale e prozomës është e mbuluar me sternum. Ekstremitetet per ecje janë të përbëra prej nga 7 segmente : koksa, trohanter, femur, patella, tibia, metatarsus dhe tarsus. Te merimangat që kanë këmbë shumë të gjata e të holla, tarzusët kanëd isa segmente. Pjesën terminale të tarzusit, nga dalin kthetrat disa autor e quajnë pretarzus. Te shumica e merimangave, sidomos tea to që thurin rrjeta, në maje të tarzusave ndodhen disa kthetra në formë të gjembave e quhen kthetra akcesore. Këto janë formuar nga qimet e ndryshuara të ekstremiteteve. Merimangat që kanë në anën ventrale të opistozomës organ të veçantë për thuarjën e pishmangës, që quhet cribellum, kanë gjithashtu në skajin e epërm të metatarzuseve të pasme një ose dy rende të gjenbave të kthyera qëe formojnë organin e veçantë kalamistrum.
Opistozoma e merimangave është zakonisht ovale, pa gjurmë të segmentimit, me përjashtim të pjesës kaudale. Ajo është kryesisht e butë, pa sklerite. Në fund të opistozomës ndodhet një zonë e shkurtë në formë të gjysëmrrethit e cila e shiquar nga ana dorzale duket si me qenë e përbërë prej 2 – 3 segmenteve. Ky është në të vërtetë postabdomeni (metazoma) shumë e reduktuar. Në anën ventrale midis pjesës së përparme të opistozomës ndodhet vrima gjenitale kurse në dy anët e saj janë nga një ose dy stigma që qojnë në mushkëri fletëzore. Te merimangat pos mushkërive fletëzore ndodhen edhe trakejet. Vrima e trakejes – stigma, ndodhet zakonisht në mes, para lythave të pishmangës.
Në opistozomë ndodhen vetëm rudimentet e ekstremiteteve në formë të lythave të pishmangës. Në skajin e pasëm të opistozomës janë 3 palë lytha të pishmangës të përshkuara me gypa të shumta të holla. Ato shërbejnë për të nxjerrë sekretet e gjëndrave të pishmangës. Te disa merimanga përpara lythave të pishmangës gjendet një pllakë e përshkuar nga gypat e pishmangës që quhet kribelum. Lytha të pishmangës janë zakonisht 6 por te disa loje 4 apo dy. Palët e këtyre lythave quhen të përparme, të mesme dhe të pasme. Këto janë mbeturina të ndryshuara të palës së 4 dhe të 5 të ekstremiteteve të opistozomës e të gjitha të tjera janë të reduktuara. Këto ekstremitete qe janë shndëruar në lytha, gjatë fazave të hershme embrionale janë të bigzuara. Gjëndrat e pishmangës zhvillohen në secilën degë. thumb|250px|Rrjeta e merimangës Kribelumi është i përbërë nga pllaka tërthore e cila është në mes e ndarë në dy pjesë. Në secilën pjesë ka shumë vrima të gypave të pishmangës, më shumë se në lytha. Gjëndrat e pishmangës janë të mëdha dhe ndodhen në pjesën e fundit të opistozomës.
Merimangat endin disa lloje të rrjetave të pishmangës, një individ disa lloje, sepse kanë disa të gjëndrave. Janë pershkruar 7 lloje të gjëndrave te merimangat e ndryshme.
Supstanca nga e cila formohen fijet e pishmangës tajohet nëpër vrima si lëndë viskoze e cila në kontakt me ajrin forcohet e behet fije. Këto fije në fillim shumë të holla lidhen me ndihmën e shtojcave të këmbëve në formë të krëhërit në në fijën më të trashë më të cilën merimangat endin rrjeta, kokone ose kurtha për zënjën e gjahut Rrjetën zakonisht e endin në vende të përshtatshme ku era mund të sjell insekte osë shtazë tjera të imëta. Fijet e rrjetës i spërkatë me lëngë ngjitëse të cilën gjithashtu e e tajon nga gjendrat e pishmangës. Për lëndën ngjitësë kapën mizat, rrjeta tundet, kurse merimanga shumë lehtë i dallon lëkundjet e rrjetës që i shkakton era nga ato që i shkakton gjahu. Gjahun, i cili është i zënë në rrjetë, e helmon më heliceret e veta, ose edhe pjesërisht e maceron.
Sistemi i organeve të tretjës
Goja e merimangave ndodhet midis rostrumit apo buzës së epërme, dhe labiumit apo buzës së poshtme, ndërsa anash atë e rrethojnë bazat e pedipalpeve. Goja e merimangave është përshtatur për marrjën e ushqimit të lëngshëm, e jo për marrjën e ushqimit të ngurtë. Qimet të cilat gjenden në labium e pengojnë futjen e grimcave të ngurta në hapsirën preorale, ndërsa ushqimi i lëngshëm merret në sajë të levizjeve të zorrës së përparme e cila vepron si pompë. Sistemi i tretjës te merimangat gjithashtu i ka 3 pjesë: Zorrën e përparme, të mesme dhe të pasme. Zorra e përparme dhe e pasme kane prejardhje nga ektoderma dhe janë të veshura me kutikulë, ndërsa e mesmja është endodermale. Zgavra e gijës dhe faringu i merimangave janë me pozitë vertikaletë kufizuar me epifarinks dhe hipofarinks, të cilër kur të bashkohen formojnë gypin me të cilin e qojnë ushqimin e lëngshëm në ezofag. Nga faringu nisen muskujt të cilët lidhen për paretin e trupit. Me kontraktimin e tyre faringu zgjërohet dhe ngushtohet dhe kështu vepron si pompë. Ezofagu shtrihet horizontalisht nga faringu gjër në lukthin thithës. Ka formë të gypit kurse në pjesën e pasme është i rrethuat me unazën nervore. Lukthi thithës është i veshur me kutikulë të fortë e cila shërben si mbështës i muskujve. Në anën tjetër këta muskujt janë të lidhur me kutikulën dorzale të prozomës. Me kontraktimin e muskujve, lukthi zgjërohet dhë e thithë ushqimin.
Pas lukthit shtrihet zorra e mesme. Nga zorra e mesme dalin divertikulume të shumta. Diverikulumet në prozomë janë në formë të strajcave ndërsa në opistozomë degëzohen dhe kanë formë gjëndrore. Tretja bëhet kryesisht në zorrën e mesme dhe divertikulet e saj. Zorra e pasme është ektodermale dhe ka të zhvilluar mbështjedhësin muskulor. Ajo përfundon me vrimën anale. Në kufirin midis zorrës së mesme dhe të pasme ndodhen disa gypa të Malpigit te cilat degëzohen midis divertikulumeve të zorrës së mesme dhe kanë rol ekskretues.
Sistemi i organeve të frymëmarrjës
Te shumica e merimangave gjenden dy lloje të organeve të frymëmarrjës: mushkëritë fletëzore dhe trakejet.Ka edhe lloje që kanë vetëm njërin lloj të organeve të frymëmarrjës. Tarantulat, merimangat më primitive kanë dy palë mushkëri fletëzore.
Mushkëritë fletëzore janë invaginime ne formë të strajcave në anën ventrale të opistozomës.Në murin e përparëm të secilës mushkëri ndodhen rrullat fletëzore, midis tyre qarkullon ajri, kurse gjaku i mbushë hapsirrat brenda fletëve.
Trakejet e merimangave janë organe çigte edhe pse e kanë vetëm një stigmë. Stigma qon në një dhomzë nga e cila nisen 4 kanale primare trakeale. Këto kanalë janë të veshura me kutikulë në formë të spiralës dhe te disa lloje degëzohen në të gjitha pjesët e trupit. Ato lloje që kanë vetëm trakeje, si duket trakejet I kanë më origjinë nga mushkëritë fletëzore.
Sistemi nervor
Në zhvillimin e hershëm embrional te merimangat paraqitet sistemi nervor i tipit arthropod, i cili ka në secilin segment të trupit nga një palë ganglione. Por te shumica e llojeve të merimangave, ne fazën adulte sistemi nervor është i përqëndruar në prozomë. Ganglionet janë tërësisht të ngjitura rreth ezofagut, kështu që nuk mundë të caktohet kufiri midis masës nervore dorzale dhe ventrale të sistemit nervor. Nga pjesa e sistemit nervor që ndodhet mbi ezofag, dalin nervat optic, dhe nervat e helicereve. Nga masa nervore e cila është nën ezofag dalin nervat e pedipalpeveshe ekstremiteteve tjera. Nga pjesa e pasme e masës nervore shtrihen dy fije të trasha që shkojnë në opistozomë.
Shumica e llojeve të merimangave kanë nga 8 sy. Numri dhe renditja e tyre janë karakteristike për familjet e tyre.Sytë e merimangave përbëhen nga 2 osee 3 shtresa qelizore pas thjerzës. Kornea e syrit është një pjesë e ndryshuar e e kutikulës së paretit të trupit. Nën korne ndodhet shtresa e hipodermës korneale, e nën te shtresa me qeliza të retinës dhe shkopthave optic.Pas retinës syrin e rrethon kapsula e syrit.
Shumë merimangave i bëjnë sytë dritë. Në të vërtetë, këtë e mundëson një shtresë, e cila ndodhet pas retinës, që quhet tapetum. Tapetumi ka kristale të imëta të cilat e reflektojnë dritën. Sytë e përparme të merimangave janë të tipit everz, kurse të tjerët janë inverz. Këta te fundit kanë tapetum. Në trupin dhe gjymtyrët e merimangave janë gjetur organe në formë lire (liriforme) të cilat si duket funksionojnë si organe të dëgjimit.
Organet e shqisës së të prekurit janë të shpërndara nëpër tërë trupin Këto janë qime të ndryshme të lidhura me skajet e nervave. Për organe të shijimit dhe të nuhatjes dihet shumë pak. Nuk është quid që disa nga organet e në formë lire u shërbejnë për nuhatje dhe për shijim.
Shumimi
Merimangat janë me gjini të ndara. Gjëndrat seksuale me kanalet përçuesë ndodhen në opistozomë. Testisët ndodhen në pjesën e përparme të opistozomës, janë në formë të dy gypave të gjatë, të cilët vijojnë në dy spermidukte të gjata e të lakuara që quhen vasa deferentia. Të dy farëpërçuesit bashkohen në një mëshikëz të përbashkët që quhet vesicular seminalis (strajca e farore). Spermatozoidet mashkulli i lëshon në një rjetë horizontale të cilën e thurr vet, pastaj i mbledh nga rrjeta me një aparat special si me shpric të ingjeksionit, të cilin e ka në maje të pedipalpit të specializuar. Me ndihmën e pedipalpit pastaj i bartë në receptaculumet e femrës.
Organet gjenitale femrore janë të përbëra nga dy vezorë, dy vepërçues, pas të cilit vjen një uterus, pas taj vagina si dhe një apo më shumë spermateka. Anash vaginës dhe të lidhura me te janë dy palë receptaculus seminisa që shërbejnë për depozitimin e spermatozoideve. Spermatozoidet futën në to gjatë kopulimit, nëpër vrima të kopulimit, të cilat ndodhen anash vrimës gjenitale. Vrima gjenitale shërben vetëm për depozitimin e vezëve. Vagina dhe spermatekat janë invaginime të paretit trupor, prandaj janë të veshura me kutikulë.
Merimangat ashtu sikurse akrepat para kopulimit bëjnë “lojëra të ndryshme martesore”. Te disa merimanga pas aktit të kopulimit, femra ecila është më e madhe se mashkulli e han mashkullin. Disa merimanga bëjnë shumë vezë e të tjerat pak. Vëzët zakonisht i vendosin në kokone të cilat janë specifike për llojin. Kokonet i ruajnë në tokë, disa kokonet i bartin me vete e të tjerat nuk “kujdesën” fare për to. Larvat zhvillohen mbrenda në kokone ku qëndrijnë gjër në zhveshjën e parë. Format e reja pas disa zhveshjeve kalojnë në fazën e rritur.Shumë merimanga jetojnë vetëm një sezonë, të tjerat disa vjet. Disa tarantula në kushte eksperimentale kanë jetuar mbi 25 vjet.
Sistematika
Rendi Aranea ndahet në dy nenrende: Mesothelae dhe Opistothelae
1. Nënrendi Mesothelae (Liphististina) merimangat e segmentuara: Nënrendit të parë i takojnë merimanga më primitive që e kanë opistozomën e segmentuar dhe kanë 6 ose 8 lytha të pishmangës. Nëndë lloje të njohura jetojnë në Azinë jugore dhe A. juglindore. Që të gjitha qelin koridore në tokë të cilat i mbulojnë me kapak. Gjinia e njohur është Liphistus.
2. Nënrendi Ophistothelae merimangat e pasegmentuara: Këtij nënrendi i takojnë shumica e merimangave. Kanë opistozomë të pasegmentuar. Llojet më të njohura janë: merimanga me kryq – Epeira ose Araneus diademata. Kjo merimangë e end pishmangën (rrjetën) midis degëve të pemëve ose shkurreve ; merimanga e shtëpisë - Tegeneria domestica e cila e end pishmangën në kënde të dhomave dhe ushqehet me miza ; “vejusha e zezë” – Latrodectus tredecimguttatus e njohur për helmin e fortë e të rezikshëm edhe për njeriun ; Argyroneta aquatica që jeton Brenda në ujë, në skafandrën prej pishmange të cilën e formon vet ; merimanga tropicale, grënëse e zogjve –Avicularia avicularia, etj
Gazmend Barbullushi
majtas|parapamje|351x351px|Gazmend Barbullushi, Ambasador i Shqipërise në Mbretërinë e Vendeve të Ulta në 2009 Gazmend Barbullushi ka lindur me 8 mars 1964 në Tiranë, Shqipëri. Ai ka kryer studimet ne Universitetin e Inxhinierisë në Tiranë si dhe formacione të ndryshme në fushën e diplomacisë. Aktualisht ben pjesë në Shërbimin e Jashtëm të Republikës së Shqipërisë. parapamje|Gazmend Barbullushi, Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Spanjës. Momenti i marrjes së detyrës ne 2019 Gazmend Barbullushi është Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Spanjës (rezident) që nga viti 2019 dhe Ambasador në Principatën e Andorrës, Republikën Islamike të Mauritanisë dhe Mbretërinë e Marokut (jorezident). Jashtë vendit, ai ka shërbyer si diplomat karriere në Bon dhe Berlin, Gjermani, në Vjenë, Austri dhe në Lubjanë, Slloveni. Në vitin 2009 ai ka shërbyer si Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Holandës dhe Përfaqësues i Përhershëm në Organizatën për Ndalimin e Armëve Kimike (OPCW) në Hagë. Në detyrat e tij të mëparshme në, ai ka shërbyer si Shef në Seksionin Konsullor, si Drejtor i Departamentit Konsullor dhe Drejtor i Përgjithshëm i Çështjeve Ligjore dhe Konsullore. Para se të akreditohej në Mbretërinë e Spanjës, ai ka mbajtur detyrën e Sekretarit të Përgjithshëm në Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme.
Dilaver Goxhaj
Gjatë karrierës ushtarake, përveç hartimit të një sërë leksionesh, dispensa e metodika për procesin mësimor në Akademi dhe Shkollën e Trupës, ka botuar me dhjetëra studime shkencore për armën e MKA dhe luftërat lokale, si dhe disa libra analitikë si: “Rruga që më çoi në UÇK”, “UÇK-ja dhe Kadareja”, “Romantika e Luftës së UÇK-së”, romanin historik “Komandanti i pararojës”, një seri botimesh studimore në “Revistën Ushtarake”, periodike, të Komandës së Doktrinës Ushtarake Tiranë, etj..
Ibrahim Temo
Ibrahim Starova më tepër i njohur si Ibrahim Temo, (Strugë, 22 mars 1865 - Mexhidije të Kostancës, 5 gusht 1945) ka qenë politikan shqiptar, revolucionar i Perandorisë Osmane, intelektual dhe mjek. Ka qenë ndër themeluesit kryesorë të Komitetit "Bashkim e Përparim". Vëllai i tij, Nuri efendi Sojliu ishte nga firmëtarët e pavarësisë së Shqipërisë në kuvendin e mbajtur në Vlorë.
Në nderim të tij gjimnazi i Strugës e mban emrin e tij. Në një pllakë mermeri në hyrje të një shtëpie dy katëshe ndodhur buzë lumit Drin, në Strugë, lexojmë: "Në këtë shtëpi më 21 mars 1865 u lind Dr. Ibrahim Murat Temo (1865-1945) veprimtar dhe personalitet i shquar i Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Strugë më 20 gusht 2005".
Biografia
Lindi më 1865 në Strugë, asokohe pjesë e kazasë së Ohrit në vilajetin e Manastirit, në një familje me prejardhje nga Gurabardhi i kazasë së Matit, e zhvendosur më pas në Starovë, përmendur në autobiografinë e tij si familje që brez pas brezi kishin shërbyer si ushtarakë dhe i kishin dhënë dëshmorë perandorisë. I biri i Murat Mustafa Et'hemit dhe Fatimes; i ati ishte tregtar i vogël, arsye për të cilën familja njihej edhe me llagëpin Bakalli.
Mësimet e para dhe të mesme Ibrahimi i mori në vendlindje, ku mësoi disi osmanisht dhe frëngjisht, shkoi në Stamboll më 1884. Fillimisht u regjistrua në vitin e parë të shkollës së mesme (idadije) mjekësore të Ahirkapisë, më pas u transferua në shkollën e mesme mjekësore ushtarake në Kuleli të Bosforit. Në prill 1887 ndodhet në Fakultetin e Mjekësisë të Gjylhanesë në Stamboll, ku mbaroi studimet nga fundi i 1892-it dhe pasi mbrojti tezën e disertacionit "Mbi sëmundjen e Tërbimit" dhe u diplomua Mjek Ushtarak.
Në kryeqytet u njoh me vëllezërit Frashërllinj, Samiun dhe Naimin, si dhe me "Apostol Margaritin" kryesuesin e propagandës shqiptaro-vllehe kundër grekëve në vilajetin e Manastirit. Pas një pune tre vjeçare, Temo shprehet se shumë mendje u zgjuan dhe u përgatit mjedisi për një lëvizje të matur e të jashtëzakonëshme kundër qeverisjes Hamidije - Abdyl Hamidit të dytë.
Gjatë kohës që ishte student në Fakultetin Ushtarak Mjekësor të Gjylhanesë, në moshën 24 vjeç, mori nismën dhe së bashku me tre shokë të tjerë studentë, pranë barakave të kësaj shkolle, më 1 maj 1305 (13 maj 1889), Isak Sykyti një kurd nga Diyarbarkiri, Mehmed Reshidi një çekrez nga Kaukazi dhe Abdullah Xhevdeti një kurd nga Arabkiri, u betuan, shtrënguan të katërt duart dhe bënë marrëveshjen e parë. Dr. I. Temo shpalli krijimin e shoqërisë së fshehtë që shumë shpejt u njoh si shoqëria "Bashkim dhe Përparim". Vetë Dr. I. Temo futi në këtë shoqatë deputetin e Kosovës Ibrahim Efendiun, Nexhip bej Dragën dhe deputetin e Korçës Shahin bej Kolonjën. Shokët e ngarkuan të ngrinte degë të kësaj shoqërie në Ohër. Ai erdhi në Strugë, në pushimet shkollore verore po atë vit (1889), me qëllim të krijonte në Ohër degë të shoqërisë "Bashkim dhe Përparim". Në kujtimet e tij për formimin e kësaj shoqërie shkruan se : Në Strugë disa të rinj të zgjuar e inteligjentë i kisha futur në shoqëri. Njërin nga këta të rinj, një nga nëpunësit e financës, që shkruante bukur, Shahebedin Struganin e vura të shkruajë një letër... Por ngjarjet ndodhën ndryshe. Qamil beu, komandanti i repartit rezervist në Ohër që mendohej se do t'i ndihmonte për themelimin dhe mbarëvajtjen e kësaj shoqërie në Ohër, jo vetëm që nuk pranoi të bashkëpunonte por i tha se ai ishte kundërshtar dhe armik i Sulltanit. Në telegramin dërguar Stambollit i tregoi për veprimtarinë e Dr. Temos.
Me Princ Vidin
Në qeverinë e Princ Vidit, Temo ishte emëruar Drejtor i përkohshëm i shëndetësisë ku dha kontributin e tij për luftimin e malaries dhe në hartimin e një programi: Për zhvillimin e shëndetësisë në Shqipëri. Ai ishte njohës i ngjarjeve politike dhe shtëpia e tij në Rumani ishte bërë qendër veprimtarie e patriotëve shqiptarë jashtë atdheut, aty përpiloheshin, shkruheshin, nënshkruheshin, shpërndaheshin shumë letra, qarkore, thirrje, shpallje e memorandume lidhur me lëvizjen kombëtare shqiptare. Në letrën e datës 24.11.1896, që Mid'hat Frashëri i dërgon nga Konstandinopoja Dr. Temos në Bukuresht, ku e quan vëlla i kërkon që duke qënë jashtë Turqisë, të shkruante sa më shumë për shqiptarët dhe çështjen shqiptare, "Të thërrasim sa të mundim, gjer sa të na dëgjojnë Evropa e të na shpëtojë nga kjo mynxyrë." Ibrahim Temo ka botuar artikuj kundër regjimit të sundimit të sulltanit, ka dërguar promemorie, thirrje, memorandume, etj., fuqive të shteteve të ndryshme, konferencave ndërkombëtare apo personaliteteve të kohës, për të mbrojtur të drejtat e popullit shqiptar, ka trajtuar ngjarje të rëndësishme si Lidhja e Pejës, Kuvendi i Dibrës, Kongreset e Manastirit, Elbasanit etj., për probleme të ndryshme që lidheshin me fatin e shqiptarëve, për figura të Rilindjes, ashtu siç nuk mungojnë edhe mendimet e tij për çështje të shëndetësisë dhe të gjuhës dhe arsimit shqip për shqiptarët. Luftën për gjuhën dhe shkollën shqipe e gjejmë të pasqyruar në korrespondencën e tij me personalitete të huaja apo me atdhetarët shqiptarë, në broshura, thirrje, manifeste, memorandume, peticione, promemorie letra apo telegrame drejtuar Sulltanit, diplomacive të Fuqive të Mëdha, Komisionit të Inspektimit të Rumelisë, etj. Duke qënë anëtar i shoqërisë së Stambollit, "Shoqëria e të Shtypurit shkronja Shqip", Dr. I. Temo mbështeti të gjithë veprimtarinë e patriotëve si dhe Kuvendët e Kongreset që vendosën për alfabetin latin për gjuhën shqipe, por në Kongresin e Parisit në 1902 të shoqërisë "Bashkim dhe Përparim" ishte i mendimit që edhe gjuha turke të shkruhej me germa latine për këtë i vunë nofkën "Latinisti". Vetëm në Qeverinë e Ataturkut u arrit që gjuha turke të shkruhet me gërma latine. Në 1905, ai hapi në Kostancë të Rumanisë, një shkollë nate për të ndihmuar në përhapjen e mësimit të gjuhës shqipe ndërmjet shqiptarëve të atjeshëm.