Taktika_dhe_planifikimi
Taktika e bastisjes së shtëpive
Bastisja e shtëpisë ose banesës bën pjesë në mesin e aktiviteteve më të rëndësishme hetimore për shkak se kalohet në privatësinë e individit dhe duke pasur parasyshë laramanin e vendeve ku mundë të fshihen gjërat apo personi, mvarsisht nga qëllimi i bastisjes. “Mendojmë se shtëpija, sipas dispozitave të “KPP”, nënkupton hapësirën e përgjithshme që një person e ka zgjedhur si vend të banimit të tij. Në këtë hapësirë është i mbrojtur intimiteti (privatësia) dhe janë të lejuara sjelljet që do të ishin të pa pranueshme për publikun. Kualiteti i hapësirës që konsiderohet shtëpi ka rol të parëndësishëm. Për këtë arsye, është e nevojshme marrëdhënia psikike dhe fizike e banorit ndaj hapësirës në të cilën banon, por nuk kërkon kualitet ndërtimor të hapësirës. Në këtë kuptim në kushtet e përmendura, personi mund të jetojë edhe në hapësira të tjera që i takojnë atij, çfarë mund të jenë podrumi, çarraniku, qilari”. Tek bastisjet e shtëpive krminalistët zbatojnë një rregull taktik : ta vësh veten ne pozitën e personit shtëpija e të cilit bastiset të njohësh psikologjinë e tij shprehitë e tij dhe t’i përgjigjesh pyetjes se ku mund ta ketë fshehur mjetin apo provat që janë qëllim i bastisjes. Duke u nisur nga parimi se të fshehësh është më lehtë se sa të kërkosh, mund të themi se personi i cili po bastiset gjendet në një situatë ku ka vetëm një të panjohur se si do të zhvillohet bastisja, ndërsa policia gjyqësore e cila e bën bastisjen ndodhet para shumë të panjohurash e versioneve, të cilat duhet të zgjidhen mbrenda një kohe shumë të shkurtër. “Ligji Penal nuk saktëson masat që duhet aplikuar, as nuk precizon mënyrat se si duhet mbledhur informatat. Këto masa dhe veprime kanë karakter operativ e jo procesual dhe ato sipas natyrës së vet janë në përputhje të plotë me detyrën e të vrejturit, kuptimit dhe zbulimit të fakteve të cilat arsyetojnë dyshimin e bazuar se është kryer vepër penal edhe se ndonjë person është kryes i veprës penale”. Pra organi i procedurës vë në dispozicion të gjitha forcat e tij mendore e morale ngre versione të ndryshme të ndryshme hetimore për të ardh më lehtë te zbulimi i shnjave që fajtori ka lënë gjatë fshehjes së mjeteve që është kryer vepra penale ose mjetet që janë të ndaluara për mbajtje apo të personit-personave që kërkohen. Fajtori për fshehjen e mjeteve përdor vendet të cilat sipas mendimit të tij nuk bijën në sy. Ka raste kur ato vende ato vende vërtet janë të fshehura por kjo nuk bën të dekoncentroj policinë e cila e kryen bastisjen, nuk ka vend që nuk mund te zbulohet i rëndësishëm është kocentrimi që do të ken policia. Ka raste kur objektivi gjindet edhe në vende shumë të dukshme p.sh. mbi tavolinë të kuzhinës ndër gazetën ditore dihet nga psikologjia gjërat më të dukshme nga një herë nuk vërehen. Pra një rol shumë të rëndësishëm me rastin e bastisjes ka personi i autorizuar zyrtarë i cili e vëzhgon të dyshuarin gjatë bastisjes. “Vëzhguesi duhet të bisedoj me personin tek i cili bëhet bastisja sepse frika, shqetësimi, relaksimi apo droja mund të përcillen edhe me ngjyrën e zërit, belbëzimi, ngatërrimi i fjalëve (zbehja, djersitja, dridhja). Vëzhguesi i kujdesshëm do t’i vërej reagimet e personave të tillë të pandërgjegjshëm gjatë çdo mundësie të gjetjes së objektit të kërkuar. Pa marr parasysh që personat e tillë përpiqen ta aktrojnë gjakftohtësinë ata nuk mund ta fshehin shqetsimin kur vendi “i nxehtë” është në pikën kritike, pra ku janë sendet e fshehura, por gjithashtu nuk mund ta fshehin edhe lehtësimin e tyre kur kontrolluesi i largohet vendit të tillë gjë që të gjithë operativistëve me provojë do të mund t’u lehtësohej gjetja e objekteve të kërkuara”. Pra bastisja e shtëpisë gjithmonë bëhet sistematikisht sipas një rendi të caktuar, konform me planin e përpunuar paraprakisht me ndajre tëqartë të roleve të anëtareve të ekipit operativ i cili e bën bastisjen, nuk duhet te merren parasyshë të gjitha hollsit e planit sepse duhet vepruar konform situatës, pra nuk duhet që të gjitha rregullat e caktuara me plan të mirren si shabllon por sipas nevojës ato duhet përmirësuara dhe duhet kërkuar mënyrat me oportune të veprimit konkret. Pra në kuptimin e njejt duhet kuptuar edhe ato rregulla taktike që rekomandohen me rastin e bastisjes. Duke u nisur nga parimi i cekur taktik të befasisë duhet pa u vërejtur t’i afrohemi shtëpisë e cila është ne shënjestër të bastisjes. Kontrolli paraprak duhet t’i paraprij bllokada e menjëhershme dhe shumë e shpejtë me të cilë sigurohet vëzhgimi dhe kontrolli i lëvizjeve në daljet ndihmëse, dritareve, tavaneve, daljeve të pasme, bodrumeve etj. Nuk guxojmë asesi që ne të hyjmë nja njëra der dhe nga dera tjetër të arratiset personi që kërkohet apo të hedh për dritare objektin që kërkohet. Varshmërisht nga shkalla potenciale e rrezukut nga rezistenca, sulmi, arratia, fshehja ose hedhja e sendeve ose edhe nga vet kompleksiteti dhe pesha e veprës penale bëhet edhe bllokada me qëllim të sigurimit të bastisjes së suksesshme. Duhet cekur se në qoftë se kemi dy dëshmitar të moshës madhore të pranishëm, nuk duhet të lejojmë qe atyre tu kanoset rreziku i ndonjë rezistence të armatosur te mundshme. Nëse paraqitet rezistenc e armatosur apo sulm dëshmitarët sillen vetëm pas kryerjes së rezistencës. Kur kemi të bëjmë me bastisjen e shtëpive apo banesave të kriminalëve të rrezikshëm dh e supozohet se do të kemi rezistencë hyhet me kujdes të veçant, dhe bllokada e shtëpisë apo ndërtesës behet me plan të veçant. Pasi që të hyjmë në shtëpi ose banës së pari duhet të bëhet kontrolli i personave të dyshimtë me qëllim të konfiskimit të armëve a mjeteve që janë të përshtatshme për sulm, si dhe me qëllim të konfiskimit të mjetit që kërkohet. Gjatë bastisjes duhet pasur kujdes qe dyer dhe dritares e shtëpies duhet mbyllur kështu që ju në një far mase ju pamundësohet hedha e sendeve. Një rregull tjetër është që askush të mos lejohet të dal nga banesa, ndërsa hyrja nga jashtë nuk ndalohet por personat qe hyn nga jashtë duhet te legjitimohen dhe të jenë nën kontroll. Në qoftë se dikush nga anëtaret e familjes duhet të dal p.sh. (fëmija ne shkollë ambulancë, etj) duhet që ata të kontrollohen dhe njëkohësisht tu sigurohet përcjellja. Kjo ndodh për arsye se personi që del nga shtëpija mund të lajmëroi personat e tjet qe janë te bashkëpjesëmarrës, që të largohen nga vendi apo të fashhin provat të cilat janë të fshegura jashtë shtëpisë. Pjesët e shtëpisë kontrollohen me radhë një nga një duke u nisur nga e majta në të djatht ose e kundërta prej së larti poshtë, duhet pasur kujdes që bastisja te jetë shumë konstruktive dhe radhitja e si të kontrollohet nuk ka shumë rëndësi, rëndësi ka që të mos harrohet asgjë pa u kontrolluar. Në rastet e bastisjes kur e dijm se çka po kërkojmë, duhet pasur kujdes edhe në obekte të tjera që tregojnë për ekzistimin e ndonjë vepre penale si dhe objektet që sipas ligjit duhet konfiskuar. Gjatë bastisjes duhet me kontrolluar gjithandej pa harruar asgjë por një ndihmës të madhe na jep edhe zanati i personit shtëpija e të cilit bastiset p.sh. muratori mundet qe objektin ta fsheh ne mur, zdrukthëtari ne mobile e kështu me radhë. Me gjithë atë bastisjen nuk duhet bazuar vetëm në atë të zanatit të personit por duhet me kujdes te kontrollohet e gjithë hapësira e shtëpisë. Në bastisjet ku kemi informator dhe përmes informatorit e kuptojmë se ku gjinden objektet e fshehura, për shkaqe teknike nuk shkohet drejt nga vedi se ku ndodhen por bastisja fillon si zakonisht sipas planit te përgatitur në mënyrë qe të mos zbulohet informatori. Bastisjen duhet zgjeruar në rastet kur ka dyshim të bazuar dhe se objektet e veprës penale janë strehuar tek të afërmit (miku, shoku, ortaku, etj).