cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antón Lamazares
Pikturat skulpturale dhe formatet e mëdha
Puna e tij sëbashku me punët e disa artistëve të tjerë Spanjoll si Antonio Saura, Martín Chirino, Joan Hernández Pijuan, Millares, Pablo Serrano, Jorge Oteiza dhe Tàpies, u zgjodhën për reklamim ndërkombëtar nga Ministria e Punëve të Jashtme sipas programit Arti Spanjoll për Botën e Jashtme. Gjatë kësaj periudhe, Lamazares udhëtoi në Firence dhe Asizi për të vlerësuar punët e artit Rilindas si dhe për t'u familiarizuar me ambjentin e Shën Françeskut, të cilit do t'i dedikonte më vonë seritë e punës të tittulluara Follente Bemil.
Nga abstraksionizmi tek minimalismi poetik
(Berlin, nga 2004)
Në 2008 ekspozoi Horizonte sin dueño (Horizonte të pazotëruara) tek Galeria Kombëtare e Jordanisë (Amman) si dhe një antologji të punëve të tij grafike tek Instituti Servantes i Damaskut (Siri). Në këtë të fundit, poeti Taher Riyard i dedikoi atij koleksionin e poezive Cantos de Lamazares (Kënget e Lamazaresit). Në po të njëjtin vit punët e tij u ekspozuan tek Instituti Spanjoll Mbretëresha Sofia dhe në Oresne (Spanjë) tek Qëndra Kulturore e Delegacionit. Lamazares mori pjesë gjithashtu në një ekspozitë levizëse dedikuar poetit Vicente Aleixandre, ku mori cmimin Laxeiro duke u nderuar për punën e të gjithë jetës së tij dhe njohjen e tij ndërkombeëtare. Në vitin 2010 ai ekspozoi punët e tij tek kisha e Universitetit të Santiago de Compostela, dhe në Tui ku dokumentari Horizonte sin dueño u projektua gjatë festivalit të filmit Play-Doc. Filmi, i udhëhequr nga vëllezërit Nayra dhe Javier Sanz (Rinoceronte Films), flet për një udhëtim nëpërmjet universit së pikturës, poezisë dhe natyrës nga prespektiva e Anton Lamazares.
Elton Deda
Elton Deda është një këngëtar shqiptar i lndur më 5 prill 1973 në Tiranë.
Njësia administrative Thumanë
Njësia administrative Thumanë është komunë në Rrethin e Krujës në Shqipëri.
3
Mbi vitin 3.
Vdekje
[[Kategoria:3]]
0er
Schenectady County (New York)
Schenectady është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Lista e personaliteteve shqiptare: C
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja C)''.
4
Mbi vitin 4.
Vdekje
[[Kategoria:4]]
0er
Kuajt e egër të Livanjit
djathtas|parapamje|250x250px| Kuajt e egër Livno Kuajt e egër të Livanjit janë kuaj që jetojnë në rrafshnaltën e Krug, në zonën nga Koriçini deri në Borovë Gllava.
Vështrim
Këta nuk janë kuaj të egër origjinalë, por janë pasardhës të kuajve shtëpiak që shërbenin në bujqësi. Pasi u shtypën në atë rol me mekanizim pesëdhjetë vjet më parë, u lanë të jetonin të egër, sepse nuk kishte më nevojë për ta.
Meqenëse për gati gjysmë shekulli nuk kishte një kujdes të organizuar njerëzor nga shteti për ta, ata udhëtojnë dhjetëra kilometra çdo ditë për të marrë ushqim dhe ujë. Pavarësisht kushteve të pafavorshme të motit, kafshë të shumta nga pyjet e afërta mbijetuan falë kullotave të pasura.
Shoqëria ekologjike alpinistike Borova Glava dhe komuna e Livnos po përpiqen të kujdesen për këta kuaj.
Vlerësimet nga prilli 2011 flisnin për 196 kuaj. Sipas të dhënave të vitit 2013, kishte 286 kuaj dhe 48 mëza. Sipas të dhënave të korrikut 2015, kishte 418 kuaj, nga të cilët 65 ishin mëza. Sipas vlerësimeve të tetorit 2018, numri i tyre është rreth 800 krerë.
Që nga viti 2013, kuajt e egër të Livnos mbrohen me ligj.
Schoharie County (New York)
Schoharie është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Guillaume Apollinaire
Guillaume Apollinaire (shqip Gijom Apoliner) shkrimtar i njohur francez. Lindi me 26 gusht 1880 ne Rome te Italise dhe vdiq ne 9 nentor 1918 ne Paris te Frances. Ai ishte nje poet, shkrimtar, kritik arti etj. Emri i tij i vertete eshte Wilhelm Albert Włodzimierz Apolinary Kostrowicki.
Schuyler County (New York)
Schuyler është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Kualifikimi
Kualifikimi është miratim zyrtar i të arriturave që pranon përfundimin e arsimit ose aftësimit ose realizimin e pranueshëm në test ose provim. Në kontekstin e arsimit profesional, kualifikimi është pasqyrim formal i aftësive profesionale të punëtorit që pranohet në nivelin e sektorit, kombëtar dhe ndërkombëtar dhe bazohet në kërkesat e individit që të hyjë ose përparojë në kuadër të një profesioni, si dhe pasqyron përvojën në arsim dhe aftësim profesional dhe të arriturat e individit.
Almazul
300px|right Almazul është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Rexhep Shala
Rexhep Shala (Prizren, Vilajeti i Kosovës, 1882 - 1943) ka qenë ushtarak, nëpunës dhe ministër i Brendshëm i Shqipërisë gjatë periudhës 16 qershor, 1924 – 23 dhjetor, 1924.
Zëri i masës
Zëri i masës është pikturë e piktorit Sali Shijaku që e krijoi në vitin 1974. Stili: Realizmi socialist; Teknika e përdorur: vaj mbi kanavacë, përmasat: 250 x 206 cm. Pronësia: Galeria Kombëtare e Arteve në Tiranë e cila e ka blerë 3500 lek të vitit 1974.
Seneca County (New York)
Seneca është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Lista e personaliteteve shqiptare: Ç
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja Ç)''.
5
Mbi vitin 5.
Vdekje
[[Kategoria:5]]
0er
Njësia administrative Bradashesh
Komuna Bradashesh është një komunë në Rrethin e Elbasanit në Shqipëri.
Haralson County
Haralson County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Mateçi
Mateç, (Матејче/Matejče) ёshtё fshat nё komunën e Likovës, Maqedoni.
St. Lawrence County (New York)
St. Lawrence është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Mateçi
Gjeografia
Mateçi ka lartësi mbidetare 480m, sipërfaqe prej 34 ,1 km2 dhe sipas të dhënave të vitit 1994 ka 3.126 banorë.
Sipërfaqe shfrytëzuese bujqësore 3.237 ha nga të cilat tokë agrare janë 1.226 ha, kullota 484 ha dhe pyje 1.527 ha.
Në rrëzët e Karadaku t të krijuar në orogjenezën hercine, në lartësi mbidetare 480 metra që nga kohërat më të vjetra u themelua dhe u zhvillua, vendbanimi i sotëm  Mateç. Përfshin një sipërfaqe prej 34,1 km2. Në veri kufizohet me teritorin e Hotlës, në jug me Vishticën e Ropalcën, në lindjen me territorin e Llopat it, në perendim me territorin e Luboteni t dhe Bullaçanit. Ky vendbanim me sipërfaqe më të madhe në rajonin e Komunës së Likovës (formuar në vitin l996), sot  tregon transformim në të gjitha sferat e jetës.
Kodrat, duke filluar menjëherë mbi fshat, ngriten si shkallë njëra mbi tjetrën, në fillim me gërmusha të ulta dhe kullota e më lart të mveshura me pyje të bujshëm  të llojeve të ndryshme që arrijnë lartësi edhe mbi 20 metra, veçanërisht lisi dhe ahu. Malet e Mateçit, pjesa e Karadakut apo Malit të Zi të Shkupit, janë të pasura me shumë burime nga të cilat formohet lumi i Mateçit, i cili bashkë me lumin e Hotlës bashkohet me atë të Likovës dhe së bashku ujërat e tyre rrjedhin në Pçinjë. Lumi, duke rrjedhur nëpër mes të fshatit, të njëjtin e ndanë  në dy pjesë gati të barabarta - veriore dhe jugore. Sasia e madhe e ujit të lumit Mateç dikur ka kontribuar që në vet vendbanimin e fshatit të punojnë gjashtë (6) mullinj ku përveç mateçasve kanë bluar miell edhe banorët e fshatrave të kësajë ane, e diku në fillim të shekullit XX, edhe nga Kumanova.
Menjëherë, në lindje të fshatit shtrihet fusha (1226 hektarë) që i takon fushëgropës së Kumanovës, kryesisht tokë humusore dhe e përshtatshme për prodhimin e bimëve të kopshtarisë dhe drithërave.
6
Vdekje
[[Kategoria:6]]
Mateçi
Gjeografia
Nëpërmes të fshatit kalon lumi i Mateçit, ku bluajnë mullinjtë me nga tre gurë. Verës këtu për të bluajtur vijnë nga qyteti dhe fshtrat tjera që nuk kanë lumenjë apo janë shterrur. Përndryshe, në fshat ( Mateç) gati secili ka pusin e vet, ka edhe burime. Përndryshe fshati është i pasur me ujë dhe mjaft i mirë për pije.
Fshati ka mbi l50 shtëpi. Ato zënë vendin kryesor në grupin e fshtrave të pasura të luginës së Moravës dhe në vet mbretërinë serbe. Shtëpitë janë të mbuluara me tjegulla qysh para 160 viteve. Në këtë fshat nuk ka as një shtëpi të mbuluar me kashtë. Shumë shtëpi shqiptare janë të lyera me gëlqere.
Oborret janë të rrethuara me mure gurësh apo tullash të papjekura - qerpiç, ose me gardhe të thurura që mbarojnë me therra. Përndryshe shqiptarët mateças askujt, por edhe shqiptarëve të fshatrave tjera, nuk kanë lejuar të vendosen në fshat.
6
Vdekje
0er
Heard County
Heard County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Mateçi
Demografia
Në gërmimet me hulumtimet e  bëra  në  rajonin e Kumanovës  (Drezga), është hasur në gjurmë të vjetra të vendbanimeve para ardhjes së fiseve sllave: - Në fshatrat e sotme shqiptare në Republikën e Maqedonisë ka shumë  fshatra. Disa parasllave që është vërtetuar me gërmime gjatë viteve të fundit. Në gjurmët e atyre të vjetrave vendbanime parasllave,numërohen edhe mbeturinat e fshatrave të vogla edhe në disa fshatra shqiptare, ku gjatë gërmimit haset në tulla, qeramikë, gurëgdhendje, por edhe në para të vjetra.
Shumë pleq shqiptarë në Mateç, siç ishin  Shukri Qazimi,Ejup Ramizi,Elaz Shabani, e tani Shaqir Ymeri, Nasuf Xhaviti, Zijadin Qazimi, kanë thënë dhe thonë mos hallakat më larg, se del xhizë  (prodhim qumështi). Me këtë duan të vërtetojnë se dikur shumë herët, paraardhësit tanë i kanë takuar konfesionit katolik. Edhe në Mateç ka gjurmë të kohës më të vjetër,të periudhës (para) romake, kurse konfesioni islam me ardhjen e perandorisë turke në Ballkan, lufta e Galipolit (1371), lufta e Gazemistanit (1389) e kështu me radhë.
Për popullsinë e rajonit të komunës së Likovës, (kjo do të thotë edhe për Mateçin), nuk janë bërë studime të hollësishme gjeografike, sociologjike dhe trasformimit ekonomik, me përjashtim të një punimi të autorit të këtij studimi. Në periudhën e pasluftës së dytë botërore, një punim më të gjërë e ka bërë J. H. Triufunovski (1951), ndërsa shumë më herët edhe J. H. Vasiljeviq (1909). Ka pasur të botuara edhe separete të tjera nga autorë të ndryshëm, gjeografë dhe historianë,por nuk janë të rëndësishme, sepse trajtimet e tyre kanë qenë të karakterit tendencioz, nacionalist dhe shovinist, sidomos me tendenca antishqiptare, njëherit  edhe  me  tendenca  antimaqedonase.
Fshatrat kanë pozita të ndryshme morfologjike-topografike,që është lidhur drejtpërsëdrejti me kushtet e morfoplastikës së hapësirës. Në strukturën e fshatrave kanë ndikuar edhe kushte historike, shoqëroro-ekonomike që nga periudhat më të hershme. Popullsia e kësaj treve daton prej periudhës së kulturës së Halshtadit. Kuptohet në periudhën Ilire në këto vise kanë jetuar Dardanët, pastaj një periudhë Peonët, që shumë autorë i kanë përcaktuar si fise të fuqishme Ilire në pjesën qëndrore të Evropës jug-lindore. Disa fshatra kanë vjetërsi nga  periudha  romake, nëpër të cilat fshatra kanë kaluar rrugët e rëndësishme të asaj periudhe të karakterit rajonal dhe lokal.
Në periudhën e dyndjeve sllave, sidomos në periudhën e vendosjes së tyre në këto vise, aty kah shekulli lX dhe X, fillon periudha e jetës fisnore. Duke pasur parasysh morfoplastikën e  terenit, në mesjetë janë formuar fshatrat e vendet e fshatrave të periudhave më të hershme ose lokalitete të reja. Ndryshimet e shpeshta shoqërore kanë ndikuar edhe në ndryshimet e jetesës sociale, ekonomike dhe kulturore të banorëve, në transforminin e  përgjithshëm  të  rajonit.
Mateçi hynë në rradhën  e  fshatrave  më  të vjetra  të rajonit  të Karadakut. Shënimet e para të shkruara hasen diku në fillim të shekullit XlV. Në vitin 1519, në  tefterët  e perandorisë turke për grumbullimin e tatimeve me  të  holla të quajtura  akçe, janë  shënuar emrat e 126 familjeve, kurse më 1912,regjistrohet si komunë pas rënies së perandorisë turke. Më 1918 shënohet si fshat i kolonizuar. Sipas shënimeve të para është konstatuar se më 1916,   popullsia  e  Mateçit  është  regjistruar  në suazat e popullsisë së komunës së atëhershme të Hotlës, gjithsej  5.544  banorë,  ( me  siguri  popullsia  e  fshatrave  Mateç,  Hotël,  Ropalcë,  Vishticë,  Nikushtak,  Likovë dhe fshatrat malore që i kanë takuar komunës -Hotla). Nga numri i  përgjithshëm  është  shënuar  se  4.705 mysliman-shqiptar, 839  banorë ishin të konfensionit katolik dhe krishter. 4241 banorë gjuhë amtare kanë pasur shqipen, 849 sërbokroatishten, dhe 454 banorë kanë pasur gjuhë tjera. (shënime statistikore).
(Tabela statistikore për regjistrimin e popullsisë viti 1916)
Bazuar në regjistrimin e vitit 1921, Mateçi  ka pasur 210 familje me gjithsej 1338 banorë, por fatkeqësisht pas sqarimeve tjera për popullsinë. Më vitin 1948, numri i familjeve është rritur në  389, kurse  ai  i  banorëve  në  2.657. Më 1953, numri  i  familjeve  përsëri  shënon rritje  dhe arrin në 420, kurse numri i banorëve zvogëlohet për 20 banorë dhe është 2.637. Dihet se diku kah viti 1955 fillojnë shpërnguljet masovike  të shqiptarëve  për Turqi, dukuri që  përfshiu  edhe  Mateçin. Numri i  familjeve  zvogëlohet  në  390, të cilën gjë e pëson edhe numri i banorëve i cili  lëshohet  në  2.344. Në dhjetë  vitet  e  ardhshme përsëri fillon shtimi i familjeve dhe numri i përgjithshëm i banorëve. Më 1971, Mateçi  numëron  2.616  banorë, nga  të  cilët   1.364  meshkuj dhe  1.255 femra. Prej tyre, maqedonas 108,  serb  663, shqiptar  1.482, turq  305  dhe  58 banorë të tjerë. Më 1981, numri i banorëve arrin 2.781, prej të cilëve 1.435 meshkuj e 1.346 femra, e prej tyre maqedonas  41, serb 498, shqiptar 2.132, turq 88 dhe 23 banorë të tjerë. Regjistrimi i fundit në vitin 1994, shënon se numri i përgjithshëm i banorëve arrin 3.137, prej të cilëve 1.537 meshkuj dhe 1.600 femra. Prej tyre 11 maqedon, 355 serb, 2.759 shqiptar, 1 turk dhe 11 të tjerë.
Tani popullsinë e fshatit 88,7% e përbëjnë shqiptarët dhe 11,3 të tjerët ( serb, maqedon dhe të tjerë). Shqiptarët kryesisht i takojnë fisit Berish, Shalë, Krasniq, Kryezi, Thaç etj. Nga shqiptarët, tri lagje veten e ndjejnë se janë autoktonë dhe më të vjetër, kurse të tjerët thuhet se kanë ardhur nga gjetiu. Serbët kanë ardhur në kohën e kolonizimeve, kryesisht nga pjesa jugore e Sërbisë e më tepër diku pas vitit 1918.
Popullsia shqiptare gjatë periudhave të ndryshme përjetoi shpërngulje nga trolli (vendlindja) në vendet tjera të ndryshme në Ballkan dhe Azi. Shpërngulje më të mëdha të shqiptarëve ka pasur më 1912, pas rënies të perandorisë turke, në vitin 1936 dhe në vitet e 60 -ta të këtij shekulli, shkuarja masovike në Turqi në të ashtuquajturën periudhë e Rankoviqit, e cila zbatoi teorinë dhe planin e Çubrilloviqit.
Shpërngulje përjetuan edhe pjesa tjetër e popullsisë. Shumë familje maqedonase dhe serbe, për shkaqe ekonimike dhe për punësim,u shpërngulën në Shkup, Kumanovë, dhe Republikën e Sërbisë-Nish, Leskovc e tjerë.
Traditë e kahmotshme e banorëve të Mateçit, bazuar edhe në kulturën ende të pranishme patriarkale, është të jetojnë në bashkësi. Ashtu edhe sot ka familje që numrojnë mbi 24 anëtarë. Në një shënim të regjistrimit 1948 shihet se në Mateç ka pasur disa familje që kanë pasur mbi 15 anëtarë. - Arif Ashim,                       23 anëtarë - Angjelkoviq Mihajllo,             15 anëtarë - Imer Shaqiri,                     22 anëtarë - Ameti Alim,                       16 anëtarë - Isufi Ajrrulla,                   21 anëtarë - Bajram Selimi,                    20 anëtarë - Rexhep Raqipi,                    15 anëtarë - Rushit Sulejmani,                 23 anëtarë - Idriz Bajrami,                    15 anëtarë - Abedin Ismaili,                   16 anëtarë - Ameti Isen,                       16 anëtarë - Bakiu Shaip,                      15 anëtarë - Rraman Beqiri,                    15 anëtarë - Murat  Dauti                      24 anëtarë.
Kjo traditë vazhdon edhe sot e kësaj dite, që familjet të jetojnë në bashkësi me anëtarë më të shumtë. Për shembull, tani të këtilla janë familjet: Ekrem Jakupi, Bajram Musliu, Shefqet Latifi e tjera. Numri dhe struktura nacionale e popullsisë në Mateç
viti.regji. numri përgj      M        F       Maq. Shqip. Serb. Turq. Tjer 1946          2.763           1.360    1.404     126     1.730      818               98 1961           2.345           1.199    1.146      82       264      822     1.120      3 1971           2.616           1.364    1.252     108     1.482      663       305     58  1981           2.781           1.435    1.346      41     2.131      498        88     23  1994           3.137           1.537    1.600      11     2.759      355         1     11
1916               1921             1948               1953 fam. Banor       fam   ban        fam   ban          fam   ban 210.  1.338        389   2.657      420   2.637        390   2.344
Struktura e popullsisë në Mateç  sipas  moshës Viti i  4     5-9   10-14   15-19    20-24    25-29   30-34  35-39  40-44  45-49  50-54 regj   vjet   vjet  vjet     vjet     vjet     vjet    vjet   vjet   vjet   vjet   vjet 1961   326    255    264     251      207      185     154    139     83    109    108 1971    382    311    272     227      221      198     170    151    147    112     71 1981    350    322    337     282      255      172     167    170    159    125    111 1994    375    348    309     299      276      301     233    183    117    136    131        55-59    60-64    65 e    të pa      mbi 70  70-74    mbi 75 vjet    vjet     mbi    njohura 1961    76       68      116       4 1971    106       82       62      46         58      46 1981     98       46       70      57         57               50 1994    117      121       86      42         42      25,20,16
Bota bimore dhe shtazore
Bota bimore dhe shtazore ka qenë dikur pronë private apo kolektive e mateçasve, e pas vitit l945 pasuri shoqërore ( e shtetit). Mali i Mateçit ka florë dhe faunë shumë të pasur. Zona bregore -malore me lartësi mbidetare prej 500-1100 metra, mund të ndahet në zonën e ulët, ku rriten kaçuba të rralla dhe vende kullosash, zona e dytë me dushkaja dhe çarri, zona e tretë ku rritet bungu dhe ahishta dhe  në vendet më të larta ahishtat  e pastra. Pjesa më e madhe e malit të Mateçit është e mbuluar me ahishta (Fagus masiaca). Bungu më tepër rritet në lokalitetin e Vuksanit dhe dominon bungu i qujatur (Quercus conferta), që arrin lartësi prej 4 deri në 5 metra. Ka edhe bung të qarrit (Querrkus cerris), apo siç e quan populli dru cerr në lartësi deri më 12 metra. Ahishta ka edhe te Varri i Vllehut dhe Kollarrnicës dhe vende të tjera,i cili rritet prej 15 deri më 20 metra lartësi.
-Monografia është shkruar në vitin 1998, por nuk u botua deri më vitin 2008 për shkaqe të arsyeshme.
Pas konfliktit ndëretnik luftarak midis Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe fuqive ushtarako-policore të Republikës së Maqedonisë, ndryshoi gjendja e pyjeve. Ato u prenë dhe shkatërruan pothuajse në përgjithësi dhe sot e kësaj dite (2006), nuk është vë rend apo kujdes për ruajtjen e pyjeve.
Historia
Supozohet se emri i fshatit Mateç, më i madh me sipërfaqe dhe me numër të banorëve në Komunën e Likovës, është përdorur që në kohën e Ilirëve dhe Romakëve. Historia ka vërtetuar se në këtë trevë të Karadakut kanë jetuar Dardanët dhe Peonët. Më vonë këta treva i kanë takuar Perandorisë Romake, kurse prej vitit 1389 - 1912 Perandorisë Osmane.
Mateçi ka edhe një cilësi të dalluar prej vendbanimeve të tjera: tërë ditën është i rrezatuar për shkak të topografisë specifike ndajë insollacionit diellor. Mëngjesi në gjuhën latine shprehet kështu: MATUTINUS (M- A -T- U - T - I - N -U –S ), A, UM, që do të thotë mëngjesor, i ditës, i mëngjesit. Kjo fjalë ka lidhje të ngusht edhe me emrin MATUTA ( M-A-T-U-T-A ) AE, f, hynesha e mëngjesit te latinët. Lidhshmëri të afërt me fjalët më lartë ka edhe emri i popullit të Thrakasve që është quajtur Maedi (Medi), ORUM SH apo (M -A- D - E-T ) populli i Thrakisë. E gjithë kjo që e thamë më lartë shikuar nga aspekti etimologjik, para se gjithash në gjuhën latine, mundë të konstatohet se banorët e vendëbanimit arkaik, rimnik (Mateç) për çdo mënghes (MATUTINUS) dhe rrespektim të hyneshës MATUTA kanë pritur qetë për furrnizim me ujë. Si në fjalën matutinus ashtu edhe në emrin e hyneshës, rrënja është e njejt  MAT.
Rrënjë e njejtë e fjalës-MAT mund të haset edhe në fjalën mëngjes të gjuhës Italiane (romake) MAT-TINO, gjatë kohërave të ndryshme prapashtesat e fjalëve të lartëpërmendura UTA, UTINUS dhe TINO janë shkrirë në prapashtesën E-Ç dhe ka dalur emri M-A-T-E-Ç    i përbër prej rrënjës  MAT dhe prapashtesës EÇ ( MAT + EÇ baraz MATEÇ). Emrin e fshatit Mateç e vërtetojnë edhe shkrimet e para në vitin 1519, kur shënohet në dokumentet kadastrale (fletoret e Prandoris Turke) në Stamboll se fshati Mateç ka paguar 17.000 akçe (monedhë e argjent turke) që ka qarkulluar në kohën e sundimit të sulltan Orhani (1326-1359).
Ky supozim është përcjellë edhe prej stërgjyshënve të familjeve më të vjetra dhe autoktone të fshatit PAPA - (llarëve), TAFË- (reçëve), dhe SAQA-(llarëve)  në Mateç.
Steuben County (New York)
Steuben është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Mateçi
Historia
Për emrin e  fshatit ka  edhe  gojëdhëna tjera të ngjajshme, por të pavërtetuara. Dikur paska jetuar gjyshi MATE, e folmja e Mateçit i ngjanë nëndialektit të shqiptarëve të krahinës MAT (sh.ynë).
Lista e personaliteteve shqiptare: D
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja D)''.
Mateçi
Historia
E gjithë kjo që thamë më lart në lidhje me etimologjinë e fshatit Mateç para se gjithash supuzimi i rrënjës së fshatit MAT dhe prapashtesës EÇ (MAT + EÇ barazi MATEÇ) le të shërbej si nxitje për hulumtime të mëtejme shkencore për emrin dhe vendëbanimin M-A-T-E-Ç.
Komuna Fierzë
Komuna Fierzë ekziston disa herë në Shqipëri :
Baraona
300px|right Baraona është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Finiqi
Finiqi është një fshat në komunën Finiq në Rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Është qendër e komunës me të njëjtin emër, ku përmblidhen fshatrat Finiq, Karahaxh, Blerimas (Shijan), Buronjë, Vrion, Navarice, Bregas dhe Çlirim (S.M.T.). Koordinatat gjeografike: gjerësia veriore 39° 54' 23", gjatësia lindore 20° 3' 30".
Foinikia ka një histori të lashtë. Ai ka qenë kryeqendra e kaonëve, ndërsa në shekullin III u bë kryeqyteti i gjithë shtetit të Epirit. Sipas Polibit, ka qenë qyteti më i fortifikuar i Epirit. Ngrihej në një kodër në formën e një anijeje të përmbysur. Fshati i sotëm ndodhet në rrëzë të kësaj kodre. Ka tri seksione muresh të ruajtura në kodër: muret e akropolit, muret e periudhës së zgjerimit të akropolit dhe muret e qytetit të fortifikuar. Këto mure, që dallohen për vëllimin e tyre të madh, datohen me përafërsi midis shek. IV dhe II para Kr. Në brendësi të mureve ndodhen rrënojat e mureve greke dhe romake. Në fshat ka mbetje të mureve greke, por ato romake janë më të shumta në numër. Tek akropoli është zbuluar një thesar i vogël, që në periudhën bizantine u shndërrua në baptister. Po ashtu është zbuluar një teatër me kapacitet të madh. Janë gjendur edhe tri çisterna që i përkasin periudhës midis shek. V dhe shek. III para. Kr. dhe disa rrënoja ndërtesash.Prej vitit 2000 një mision arkeologjik i Universitetit të Bolonjës (Itali), kryen rregullisht gërmime arkeologjike. Gjithashtu Finiqi ka edhe nje kishe te vogel tte tij.
Lidhje të jashtme
Faqja e misionit arkeologjik të Universitetit të Bolonjës (Itali)
Literatura
.
Standardet profesionale
Standardet profesionale janë njësi për të matur shkallën deri në të cilën një individ mund të përmbushë kërkesat për realizim në një profesion të veçantë ose grup profesionesh me qëllim që të hyjë ose përparojë në kuadër të një profesioni ose fushës përkatëse profesionale. Ato caktohen në nivelin kombëtar për individët e punësuar, që punojnë brenda një profesioni ose fushe profesionale të veçantë, si dhe ofrojnë bazën për zhvillimin e kurrikulit profesional dhe vlerësimit. Çdo pako e standardeve është e lidhur me një profil profesional në të cilin bazohet kurrikuli.
Kategoria e Parë 1974-75
Ky ishte Kampionati i 39-të i Shqipërisë. Nisi më 31 gusht, 1974 dhe përfundoi më 9 qershor, 1975.
Ledina Çelo
Ledina Çelo u lind më 9 shkurt 1977 në Tiranë. Ledina është një këngëtare shumë e njohur e muzikës së lehtë shqiptare. Ajo ka kryer liceun artistik "Jordan Misja" në 1996, për kanto, dhe më pas shkollën e lartë. Ka marrë pjesë gjithashtu në sfilata mode si dhe ka realizuar disa videoklipe.Ledina ka qënë dy herë edhe prezantuese e festivalit në RTSH në dhjetor 2003, në krah të Adi Krastës, si dhe në dhjetor 2016 përkrah aktorit shqiptar Kasem Hoxha. Sot ajo është e martuar në Gjermani me ish-kampionin e kickbox-it Naim Kabashi dhe ka dy fëmijë, një djalë dhe një vajzë. parapamje|538x538px|Ledina Çelo Më poshtë kemi një listë me pothuasje të gjitha këngët e saj, ku më të suksesshmet janë ato me shkrim të theksuar:
- 1992 "shtatori" (Konkursi i zërave të rinj, Vendi i dytë);
- 1995 "E doni dashurinë?" (me Luan Zhegun në festivalin e RTSH ku zuri vendin e dytë). Kjo është kënga më e duartrokitur në historinë e festivaleve shqiptare, konkretisht 7 min 11 sec.)
- 1996 "San Valentino" (Në Kënget e Stinës zuri vendin e parë);
- 1996 "Kërko dashurinë" (Në RTSH Fest);
- 1997 "Fal" (në 'Këngët e Stinës', zuri vendin e parë):
- 1997 "Ishte një ëndërr" (Në RTSH Fest)
- 1998 "Jetoni jetën" (Kolona zanore e Miss Albania)
- 1999 "Liri" (Bashkëpunim me Kastriot Tushën)
7
Mbi vitin 7.
Vdekje
[[Kategoria:7]]
Ledina Çelo
- 2000 "Eja të vallëzojmë" (Në RTSH Fest)
7
Vdekje
0er
Ledina Çelo
- 2001 "Jemi dashuria" (Videoklip)
- 2003 "Vagabond nga dashuria" (videoklip)
- 2003 "Të dua se je ti" (në Kënga Magjike fitoi çmimin e 2-të dhe çmimin e produksionit)
- 2004 "Neser shkoj" (Fituese e RTSH Fest dhe pjesëmarrëse në Eurovision 2005) - 2005 "Lojë dashurie (feat. Memli Krasniqi, Hitet e Verës nga Top Albania Radio) - 2005 "Në Një ishull që s'ekziston" (Kënga Magjike)
- 2007 "Të ndjej të huaj" (çmimi i 2-të dhe çmimi i interpretimit më të mire në Kënga Magjike. Çmimi për "Videoklipin me kamerën më të mirë" në Video Fest) - 2007 "Pierce dhe tatuazh" (Top Albania Radio Production)
- 2009 "When the rain is gone" (Videoklip i tregut ndërkombëtar)
- 2010 "Superstreching" (produksion gjerman)
Suffolk County (New York)
Suffolk është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Ledina Çelo
- 2010 "Dangerous" (videoklip i tregut ndërkombëtar. Në 10-shen më të mirë gjermane)
- 2012 "Can You Touch Me Baby" (Videoklip i tregut ndërkombetar. Në 50-shen më të mirë gjermane)
- 2012 "Më ndez" (videoklip në bashkëpunim me Dren Abazin)
- 2013 "Një flutur" (bashkëpunim me Pandi Laçon)
- 2013 "Gaboja" (Kënga Magjike, çmimi II).
- 2020 "C'est la vie" (videoklip në bashkëpunim me nipin e vet Majk Çelon)
Udhëheqës të shteteve në vitin 1975
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Kantoni Savenay
Kantoni Savenay (frëngjisht: Canton de Savenay) është një kanton në departamentin Loire-Atlantique, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Savenay. Ka sipërfaqe 209.93km2 dhe popullsi 22843 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Savenay aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Barcones
300px|right Barcones është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Henry County (Georgia)
Henry County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Abdurrahman Dibra
Abdurrahman Dibra (Dibër, 1883/1885 - Tiranë, shkurt 1961) ka qenë nëpunës i Perandorisë Osmane dhe ministër i shtetit shqiptar.
Biografia
U lind më 1883 ose më 1885 në qytetin e Dibrës së Madhe, i biri i Elmaz beut, zyrtar dhe personazh i njohur në sanxhak. Abdurrahmani ndoqi ryzhdijen në vendlindje, idadijen në Manastir dhe shkollimin e lartë në Stamboll në Shkollën Civile e Administratës Mbretërore "Mülkiye-i-Sehahané" për ekonomi dhe administratë civile, të cilën e përfundoi më 1907. Periudhën e trajnimit e bëri në Vilajetin e Manastirit, ku pas Revolucionit Xhonturk u ngrit në krye të komunitetit dibran për një identitet gegë dhe myslyman kokë për kokë kundrejt nacionalistëve shqiptarë.
Mes 1910 dhe 1916 kreu detyrën e kajmekamit në Nashliç dhe Kumanovë të Vilajetit të Manastirit dhe në Fatih në Stamboll. Prej 1916 dhe deri në periudhën e armëpushimit, shërbeu si inspektor i shërbimit civil. U kthye më 1923 në Shqipëri pasi u thirr nga Ahmet bej Zogolli dhe si i njohur i tij i afërm, u zgjodh deputet në zgjedhjet e atij viti dhe u emërua ministër në qeverinë jetëshkurtër Vrioni para Lëvizjes së qershorit.
Në periudhën e pas Triumfit të Legaliteti ka qenë ministër në gati çdo kabinet qeveritar.
Pas pushtimit italian u internua në Itali, u kthye në Shqipëri vetëm kur më 1943 kur kapitulloi Italia.
Edhe pas mbarimit të Luftës në fundin e vitit 1944, ndonëse Abdurrahmani kishte shërbyer për gati 19-vjet si deputet dhe ministër i Monarkisë së Zogut, komunistët që erdhën në pushtet nuk e trazuan fare atë. Por peripecitë e mëdha për familjen e tijë filluan në pranverën e vitit 1946 kur komunistët arrestuan të birin e tij Qenanin.
U arrestua dhe u dënua me 10 vjet burg për "agjitacion e propagandë", prej të cilave kreu 8 vjet e gjysmë të dënimit. Ndërroi jetë në Tiranë pranë familjes nga një hemoragji cerebrale.
Barca
300px|right Barca është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
Kantoni Airvault
Kantoni Airvault (frëngjisht: Canton d'Airvault) është një kanton në departamentin Deux-Sèvres, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Airvault. Ka sipërfaqe 153.77km2 dhe popullsi 5105 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Airvault aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Regimenti Kosova
Regimenti Kosova (serbisht: Косовски пук Kosovski puk) ishte një njësi ushtarake e Boshtit e krijuar pas kapitullimit italian në nëntor 1943 në Mitrovicë, Territori i Komandantit Ushtarak në Serbi (Kosova e sotme) nga Gjermania Naziste, e përbërë nga shqiptarë vendas.
Prapavija
Pas kapitullimit të Italisë nga lufta, Xhafer Deva ndihmoi në formimin e një qeverie të përkohshme nën pushtimin gjerman dhe ngriti Lidhjen e Dytë të Prizrenit përkrah nacionalistëve të tjerë shqiptarë. Regjimenti i Kosovës u krijua si formacion ushtarak i Lidhjes së Dytë të Prizrenit. Regjimenti u krijua nga Komiteti Qendror i Lidhjes së Dytë të Prizrenit. Gjermanët ia besuan themelimin e Regjimentit të Kosovës Bajazit Boletinit. Komandant i regjimentit ishte Bajazit Boletini, ndërsa komandant i batalioneve të regjimentit ishin Rasim Dajçi, Jusuf Boletini (vëllai i Bajazit) dhe Rizo Agaj.
Numri i shqiptarëve që iu bashkuan këtij regjimenti ishte rreth 1000 ose 1,500.
Aktivitetet
Më 3 dhjetor 1943 regjimenti vrau 30 serbë në fshatin Rakosh, më 4 dhjetor regjimenti vrau 34 serbë në Gjakovë dhe 36 serbë të tjerë në fshatin Sigë.
Komunikacioni automobilistik
Komunikacioni automobilistik. - sistemi i transportit në shekullin e XX ka pësuar transformime strukturale për arsye të zhvillimit right|300pxtë shkencës, teknikës, të rritjes së bazës materiale dhe ekonomike të shoqërisë dhe të rritjes së standardit jetësor të njeriut. Automobili në rrugët tokësore ka zëvendësuar dilizhanset e dikurshme që qarkullonin në Evropë dhe në Amerikën Veriore. Qerret me avull të Cougnotit, Murdockut dhe të Evansit, në shekullin XVIII, mund të konsiderohen si paraprijëse të automobilit dhe të lokomotivës. Automobili i parë me rrotë druri dhe me transmision me zinxhir është zbuluar në Francë, më 1891, kurse garat e para janë mbajtur më 1894, në rrugën Paris – Rusan, dhe më 1895 në rrugën, Paris - Bordo. Vlera praktike e automobilit si mjet transportin është zbuluar me shpikjen e motorit me djegie të mbrendshme të benzinës nga ana Dajmlerit në Gjermani, në vitin 1884, kështu që automobile hynë në përdorim të gjerë në transport në Evropë dhe Amerikë prej vitit 1894.
Regimenti Kosova
Aktivitetet
Ky regjiment u përdor kundër partizanëve në rajonet fqinje.
Midis 4 dhe 7 dhjetor 1943, 400 ushtarë të Regjimentit të Kosovës të komanduar nga Xhafer Deva rrethuan Pejën dhe kryen vrasje masive të serbëve dhe malazezëve vendas, duke vrarë të paktën 300 njerëz.
Komunikacioni ajror
Komunikacioni ajror.- Qysh në kohën antike janë bërë tentime të (Gentian.Arifi ndryshme të njerzëve për të fluturuar mbi tokë, spse fluturimet kanë qenë një proukopim i njeriut, të cilat kan ngacmuar imagjinatën e tij. Shumë tentime kan mbaruar tragjikisht, por Rozhe Bekoni ( Roger Becon), me 1250, ka filluar që këtë problem të trajtojë në mënyrë shkencore, kurse 200 vjet më vonë dhe Leonardo da Vinçi ka konstruktuar fluturakë të ndrushëm me krahë. Më 1783, për herë të parë, është fluturuar me balon në Francë, i cili ka qenë i mbushur me ajër të nxehtë, kurse më vonë, balonat janë mbushur me hidrogjen dhe helium. Pasi që balonat ishin si mjete të sigurta për fluturime në ajër (shpesh janë djegur nëajër dhe erërat u kanë ndryshuar drejtimin e flutuakee), në fund të shekullit XIX janë bërë konstruktimet e fluturakeve me krahë dhe me motor, nga Ander ( 1897), Langlet (1903), më vonë Blerio më 1909, i cili ka fluturuar mbi Kanalin Lamansh. Në vitin 1911 fillon periudha e bartjessë postës me anë të aeroplanit, kurse më 1914 bartja e parë e udhëtarëve prej Sent Petersburgut deri në Tampa të Floridës.Numri i udhetimeve me aeroplane u shtua shpejt. Prej vitit 1946 kur udhetuan 18 milione pasagjerë,në vitin 1996 numri i udhëtarëve arriti ne 230 milionë pasagjerë. Pjesa më e madhe e udhëtimeve realizohet ne Amerikën Veriore (48%) dhe në Evropë (mbi 28%).Në këto dy kontinente realizohen mbi 3\4 e udhëtimeve me aeroplanë.
Sunderland A.F.C.
Sunderland Association Football Club është një klub anglez profesionist futbolli me seli në Sunderland që momentalisht luan në Premier League. Që nga themelimi i saj në vitin 1879, klubi ka fituar gjashtë herë titullin e Divizionit të parë—në 1892, 1893, 1895, 1902, 1913, dhe 1936, FA Cup dy herë në vitet 1937 dhe 1973 dhe gjithashtu një herë në FA Community Shield në vitin 1936. Ata gjithashtu kanë qënë finalist të Football League Cup në vitet 1985 dhe 2014.
Sunderland i luan ndeshjet e saj si vendas në stadiumin me 48,707 vende Stadium of Light pasi u largua nga Roker Park në vitin 1997. Kapaciteti origjinal i stadiumit ishte 42,000 vende por stadiumi i zgjerua duke u bërë me 49,000 vende pas një rikonstruksioni të bërë në vitin 2000. Sunderland ka një rivalitet të vjetër me klubin komshi Newcastle United, ku ndeshja që zhvillohet midis tyre quhet Derbi Tyne–Wear që nga viti 1898. Që nga ngjitja e tyre në Premier League në vitin 2007, Sunderland është bërë një nga klubet më të pasura të botës, duke u vlersuar me 93 milion $ amerikan, 31 më i vlefshëm në botë.
Skuadra aktuale
Redaktuar më 21 janar 2015
Gjykimet matematikore
Fjala qe ka kuptim që të jetë e sakte ose e pa sakte do t'i shënojmë me shkronjat "p, q,r, etj."
Fjala deklarative që ka kuptim quhet Gjykim.
Gjykimet i shënojmë me simbolet p, q, r.
v(p)-lexohet-vjera e gjykimit "p" që mund të jetë e sakte ose e pasakte,
Lista e personaliteteve shqiptare: DH
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja Dh)''.
Gjykimet matematikore
v(p) = "te prapë" (e pasakte) lexohet jo te,
Konjuksioni - për dy gjykime p dhe q quhet konjuksion nëse p dhe q është i sakte kurse është i pasakte kur njëra prej tyre është e pasakte. ( vetem kur 2 gjykimet Jane te sakta atehere fitojme gjykim te sakte)
Disunksioni - disunksioni i gjykimeve p dhe q eshte i sakte perveç kur edhe gjykimi "p" edhe gjykimi "q" jane te pasakte (mjafton njera te jet e sakte dhe gjykimi del i sakte)
Negacioni - mohimi ( e kunderta)
"Implikacioni "-implikacioni i gjykimeve esht gjithmon i sakt vetem ne rastin ku "p" esht e sakt dhe "q" esht e pasakt ateher eshte e pa sakt. (kur e para eshte e sakt dhe e 2 e pasakte atehere gjykimi del i pasakte)
"Ekuvalenca"-është kur te dy gjykimet janë te sakta a po te pa sakta (te njejta ) atehere fitojm gjykim te sakt.
Trafiku detar
thumb|right|300px|Porti Suez në kanalin e Suezit Trafiku detar ose lundrues nënkupton lëvizjen e njerëzve a mjeteve të ndryshme në rrugë detare dhe lumore.
Historia
Hapësirat oqeanike dhe detare janë të lira për lundrim, kurse ujërat territoriale paraqesin vazhdimin e pronësisë së një vendi në një zonë bregdetare.
Transporti detar është shumë i vjetër. Anijet me vela përdoreshin nga popujt parahistorikë, për popujt e vjetër dhe antikë. Prej shekullit 14 filloi periudha e përsosjes së anijendërtimtarisë për nevojat tregtare dhe ushtarake, sidomos për t’u mbrojtur nga kusarët e detit, të cilët plaçkitnin anijet tregtare. Në shekullin 19 u shpik motorri me avull, i cili mundësoi transformimin rrënjësor të anijendërtimtarisë.
Anijet me avull
Në vitin 1807 fillon për herë të parë në histori të botës, të qarkullojnë anije me avull “Clermont” e Fultonit, në lumin Hadson, e cila lidhte Njujorkun me qytetin Albani. Anija “Savannah” prej 300BRT, e SHBA-ve, kalon, më 1819, Atlantikun e shtyrë nga makina me avull dhe me vela, kur kishte erëra që frynin ne drejtitë Evropës, kurse anija “Curaçao”, është anija e parë në botë që ka filluar, në vitin 1827, ta shfrytëzojë vetëm avullin.
Sporting CP
Sporting Clube de Portugal ( shqiptim portugalisht : [ spɔɾtĩɡ klub ( ɨ ) dɨ puɾtuɡaɫ ] ose CP Sporting ( shpesh e njohur si Sporting në vendet lusophone dhe gabimisht si Sporting Lisbonën në vendet anglofone) pavarësisht nga fakti se Lisbonës është jo ku në emrin e plotë e klubit, është një klub portugez multi- sportive i bazuar në kryeqytetin e Portugalisë e Lisbonë. Edhe pse ata të konkurrojnë në një numër te sporteve të ndryshme, Sporting është mirë i njohur për ekipin e vet e futbollit.
Sporting ishte një nga anëtarët themelues të Primeira Liga dhe, së bashku me Benfica dhe Porto, ajo kurrë nuk ka qenë të larguara nga Divizionin e Parë të futbollit portugez që nga themelimi i saj në vitin 1934. Sporting ështëmë i suksesshëm klubi i tretë i futbollit portugez me 44 tituj në konkurse Portugalisht brendshme dhe një titull ndërkombëtar.
Në futboll brendshëm, Sporting kanë fituar gjithsej 18 tituj të Primeira Liga, 15 Kupat portugeze, 4 kampionatin e titujve të Portugalisë (një rekord i lidhur me Porto) dhe 7 tituj Portugalisht Supercup. Ndërkombëtarisht, Sporting fitoi kupën e 1963-1964 Evropiane Kupës Fituesve dhe ishin të vrapues -up në 2004-05 UEFA Cup.
Sporting Clube de Portugal është renditur e 33 në renditjen e UEFA klubit.
8
Mbi vitin 8.
Vdekje
[[Kategoria:8]]
Tompkins County (New York)
Tompkins është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Soliedra
300px|right Soliedra është një bashki në provincën e Soria-s, Castile dhe Leon, në Spanjë.
9
Mbi vitin 9.
Vdekje
[[Kategoria:9]]
0er
Ulster County (New York)
Ulster është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Houston County (Georgia)
Houston County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Warren County (New York)
Warren është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.
Tomino Sella
Tomino Sella (Томино Село) është një fshat në komunën Brod, Maqedoni.
Njësia administrative Funar
Komuna Funar është një komunë në Rrethin e Elbasanit në Shqipëri.
Lista e personaliteteve shqiptare: E
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja E)''.
Smail Agë Çengiqi
Smail aga Çengiqi (1780 – 23 shtator 1840) ishte një fisnik boshnjak osman (me titullin aga ) dhe gjeneral në Ushtrinë Osmane. Në vitet 1831–32, Čengić ishte një nga gjeneralët osmanë që luftoi kundër Husein Gradaščević, i cili drejtonte një rebelim në Bosnje kundër qeverisë qendrore osmane.
Čengić u vra nga Novica Cerović si hakmarrje për vrasjen e vëllait të vogël të princit-peshkop të Malit të Zi, Petar II Petrović-Njegosh. Vdekja e tij frymëzoi poemën epike të vitit 1846 Vdekja e Smail-aga Čengić nga Ivan Mažuranić.
Jeta e hershme
Familja Čengić e ka origjinën nga Eğil, në Turqinë e sotme. Babai i Smai Agësl quhej Ibrahim. Smaili ka lindur në vitin 1778 ose 1780 në fshatin Jelašce të Sanxhakut të Bosnjës, 35 vjeç. km nga Kalinovik (në Bosnjë dhe Hercegovinën e sotme). Babai i tij vdiq kur ai ishte i ri.
1809–1813
Si oficer i vogël dhe gjeneral i ri ai luftoi kundër kryengritësve serbë midis viteve 1809 dhe 1813, gjatë Kryengritjes së Parë Serbe dhe kryengritjes në Egjipt nga 1809 deri në 1810.
1814-?
Rreth vitit 1814, Smail-aga erdhi në Gacko dhe u vendos në zonën e Cernicës, pastaj në Kullën e Fazlagiqit dhe më në fund në Lipnik afër Avtovcit. Këtu në Lipnik ai vendosi rezidencën dhe kapitenin e tij zyrtar, duke ndërtuar një Kullë të Çengiqit, një xhami të vogël dhe disa ndërtesa banimi. Ai gjithashtu ndërtoi disa kulla kapitenerie në rajonin më të gjerë të Gackos dhe Hercegovinës Lindore, si dhe shumë vila dhe shtëpi në Mala Graçanicë, Srđevići, Lukovice, Fojnica dhe Cernica.
1835
Më 1835, Smail-aga dhe pashai i Plevles ranë dakord të vrisnin priftin ortodoks serb të Drobnjakut Milutin Ceroviq; ai u vra nga turqit në qendër të qytetit ku edhe iu pre koka. Djali i Milutinit, Novica, i cili ishte prijësi kryesor i Drobnjakut, denoncoi osmanët së bashku me krerët e tjerë të fiseve.
Hercegovina Lindore (1836–1838)
Në vitin 1836, në kufirin verior të Malit të Zi me Hercegovinën, fiset serbe rreth qytetit të Grahovës, të cilët ishin ende feudarë të sundimtarit mysliman të Hercegovinës, refuzuan të paguanin haraçin (taksën për jomuslimanët). Duke e njohur nevojën për ndihmë nga jashtë, anëtarët e fisit deklaruan se ishin nënshtetas të Petar II Petroviq Njegoshit dhe kështu kërkuan mbështetjen e Malit të Zi. I vendosur për të shtypur këtë mosbindje, Ali-pasha Rizvanbegoviç, veziri i Mostarit, nisi një sulm kundër Grahovës në fillim të gushtit 1836. Kur qyteti ra në duart e osmanëve, veziri urdhëroi forcat e tij të kapnin robërit dhe të digjnin qytetin deri në themel. Ashtu siç kërkonte nderi, malazezët, nën komandën e Jokos, vëllait të Njegoshit dhe tetë të afërmve të tij, mblodhën disa qindra burra për të nisur një kundërsulm në përpjekje për të shpëtuar robërit. Edhe pse fillimisht të suksesshëm në shpëtimin e udhëheqësit të klanit vendas dhe ndjekësve të tij, malazezët u pushtuan shpejt nga kalorësia e komandantit të frikshëm osman Smail-aga Čengić ndërsa u përleshën me forcat e bashkuara të Rizvanbegoviçit dhe Ali-pasha Resulbegoviçit të Trebinjës. Gjithsej, nëntë anëtarë të klanit Petroviq-Njegosh humbën jetën në betejë dhe besohet se Smail-aga vrau personalisht vëllain adoleshent të Njegoshit, Jokon. Gjatë konfrontimit, adoleshenti u godit për vdekje nga osmanët së bashku me dyzet luftëtarë të tjerë. Čengić kishte ekspozuar gjymtyrët e prera të Jokos.
Me anëtarët e fisit të Grahovës që u detyruan të betoheshin për besnikëri ndaj osmanëve në mënyrë që ata të lejoheshin të ktheheshin në shtëpitë e tyre, dhe kështu u detyruan të mos hakmerreshin për vdekjen e malazezëve, përfshirë atë të vëllait të Njegoshit, Shpresat e princit-peshkopit të ri për një hakmarrje të shpejtë u shkatërruan. Lajmi për humbjen në Grahovo u përhap shpejt jashtë vendit dhe në 1837 Njegoshi u detyrua të udhëtonte në Shën Petersburg për të mbrojtur sjelljen e tij para rusëve. Në vitin 1838, Mali i Zi, nën presionin rus, nënshkroi një traktat paqeje me osmanët. Megjithatë, traktati solli pushimet më të shkurtra, ndërsa përplasjet dhe prerjet e kokave vazhduan menjëherë më pas.
Vdekja
Katër vjet pas disfatës malazeze në Grahovë, duke kërkuar hakmarrje për vdekjen e vëllait të tij, Njegoshi komplotoi vrasjen e Smail-agës me ndihmën e të krishterëve vendas nga Hercegovina që jetonin në territorin nën kontrollin e Smail-agës. Njegoshi urdhëroi një prijës fisnor malazez, Novica Ceroviq, t'i zërë pritë Smail-aga Çengiqit, komandantit osman që ishte përgjegjës për vrasjen e vëllait të Njegoshit, Joko.
Në fund të shtatorit 1840, malazezët tërhoqën Çengiqin dhe ushtrinë e tij thellë në territorin e tyre, organizuan një pritë dhe i vranë duke sulmuar kampin e tyre gjatë natës. Sulmi ndodhi në fshatin Mljetiçak, në veri të Nikshiqit. Në përleshjen që pasoi, Smail-aga u qëllua dhe u vra, pas së cilës koka e tij e prerë u soll në Cetinje. Në shenjë mirënjohjeje, Njegoshi e bëri Ceroviqin senator. Ngjarjet dëshmohen mjaft në poezinë epike serbe.
Në folklor
Smail-aga Čengić përshkruhet nga Ivan Mažuranić në poemën e tij epike të vitit 1846 Vdekja e Smail-aga Čengić botuar në almanakun Iskra, si një figurë kryesore. Megjithatë, përshkrimi i tij për Smail-agën është shumë "i njëanshëm dhe hipokrit", sipas folkloristit bashkëkohor austriak FS Krauss, dhe kjo poezi nuk e tregon Çengiqin ashtu siç ishte në të vërtetë.
Vuk Stefanović Karadžić që ishte bashkëkohës i Smailit dhe e takoi atë disa herë gjatë udhëtimeve të tij nëpër Bosnje dhe Hercegovinë. Ndryshe nga Ivan Mažuranić, Vuk Karadžić ka shkruar mjaft pozitivisht për Smail agë Çengiqin. Për Vukun, ai nuk ishte thjesht personifikimi i autoritetit osman, por kryesisht Smaili ishte sllav i Bosnjës me prestigj, respekt dhe ndikim të jashtëzakonshëm midis sllavëve të Bosnjës, jo vetëm të përkatësisë fetare islame, por edhe të krishterë.
Lista e personaliteteve shqiptare: Ë
Kjo është lista e personaliteteve shqiptare me ndikim kombëtar dhe ndërkombëtar (shkronja Ë)''.
Seritë e Furierit
Në matematikë, seritë e Furierit dekompozojnë një funksion periodik ose një sinjal periodik në një shumë të funksioneve të thjeshtë oshilatore, përkatësisht sinusoidale dhe kosinusoidale (ose eksponenciale komplekse). Studimi i serive te Furierit është një degë e analizës së Furierit. Seritë e Furierit u prezantuan nga Joseph Furierit (1768-1830) për qëllim të zgjidhjes së ekuacionit të ngrohjes të një pjate metalike. Ekuacioni i ngrohjes është një ekuacion diferencial pjesor. Para punës së Furierit, nuk ka pasur zgjidhje të njohur të ekuacionit të ngrohjes në një situatë të përgjithshme, edhe pse ishin të njohur zgjidhje të veçantë, nëse burimi i nxehtë u soll në një mënyrë të thjeshtë, në veçanti, nëse burimi i ngrohjes ishte një valë sinusoidale apo kosinusoidale. Këto zgjidhje e thjeshtë janë tani të quajtur nganjëherë ajgenzgjidhje. Ideja e Furierit ishte të modelonte një burim te komplikuar te ngrohjes si një superpozim (ose kombinim linear) te funksioeve sinusoidale te thjeshtë dhe valëve kosinusoidale, për të shkruar zgjidhjen si një mbivendosje të ajgezgjedhjeve përkatëse. Kjo mbivendosje ose kombinim linear quhet seritë e Furierit. Ndonëse motivimi fillestar ishte që të zgjidhë ekuacionin e ngrohjes, më vonë u bë e qartë se teknikat e njëjta mund të aplikohen për një grup të gjerë të problemeve matematikore dhe fizike. Rezultatet kryesore janë shumë të lehtë për të kuptuar teorinë moderne. Seritë e Furierit kanë shumë aplikacione në inxhinierinë elektrike, analiza e oshilimeve, akustikë, optikë, përpunimin e sinjalve, përpunimin e imazhit, mekanikën kuantike, Ekonometrinë [1], etj
Irwin County
Irwin County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Washington County (New York)
Washington është një nga 62 qarqet në shtetin federal New York në Shtet e Bashkuara të Amerikës.