cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vala sinusoidale
Në praktikë
Një valë kosinusoidale quhet "sinusoidale", sepse i cili është gjithashtu një valë sinusoidale me një zhvendosje faze π / 2. Për shkak të kësaj fillese në "më para", është thënë shpesh se funksionit kosinus është 90 gradë para çdo funksioni sinus ose sinusi mbetet 90 gradë pas kosinusit.
Veshit i njeriut mund të njohi valët e pastra sinusoidale në mënyrë tepër të qartë, sepse valët sinusoidale jepen nga një frekuencë e vetme  pa harmonika, disa tinguj që i përafrohen një vale të pastër sinusoidale janë fishkëllima , një gotë kristali kur fillon të vibrojë , dhe tingulli i bërë nga një pirun akordimi.
Për veshin e njeriut, një tingull që është i përbërë nga më shumë se një valë sinusoidale ose do të dëgjohet si i "zhurmshëm" ose do të ketë ketë harmonika, kjo mund të përshkruhet si një  timbër tjetër.
Seritë e Furierit
Në 1822, Joseph Fourier, një matematikan francez, zbuloi se valët sinusoidal mund të përdoret si blloqe ndërtimi të thjeshtë për të përshkruar dhe përafëruar çdo formë valore periodike duke përfshirë edhe valët katrore. Furierit e përdori këtë si një mjet analitik në studimin e valëve dhe në zgjidhjen e problemit të transmetimit të nxehtësisië. Për të zgjidhur problemin e mësipërm ai e modeloi atë nëpërmjet një ekuacioni diferncial. Zgjidhjet e këtij ekuacioni janë funksione tv përbëra nga mbivendosja e valvve sinusoidale me fekueca tv ndryshme. Kjo metodë është përdorur shpesh në analizimin e sinjaleve dhe analizat statistikore të vargjeve kohore.
Muhamed er-Razi
parapamje|Raziu Ebu Bekr Muhammed ibn Zekerija er-Razi i u lind në Raj afër qytetit modern të Teheranit në 251 H. (864 M). Thuhet se në rininë e tij al-Rhazi ishte i interesuar në këndim dhe muzikë krahas profesioneve të tjera. Për shkakë të lakmisë së tij për dituri ai u bë më shumë i interesuar në studimin e alkemisë dhe kimisë, filozofisë, logjikës, matematikës dhe fizikës. Ishte lënda e mjeksisë në të cilën ai shpënzoi pjesën më të madhe të jetës duke e praktikuar, studiuar dhe shkruar për të. Për shkak të famës së tij në mjekësi ai u caktua si krye mjek në spitalin Raj dhe më pas gjatë sundimit të Adhud - Dualah u ngarkua me spitalin kryesor të Bagdadit.
Ndodhia interesante e metodës së jashtëzakonshme me të cilën er-Raziu gjeti vendin e duhur për ndertimin e spitalit kryesor të Bagdadit përshkruhet kështu. Kur Adhud Dualah kërkoi nga Er-Raziu që të ndërtojë spitalin Er-Raziu vendosi copa metali të freskëta në vende të ndryshme të qytetit. Një kohë më pas ai shikoi çdo copë për të vërejtur se cila ishte ndryshkur më pakë dhe kështu zgjolli si vend për ndërtimin e spitalit aty ku metali ishte ndryshkur më së pakti.
Er-Razi ishte pioner në shumë lëmi të mjekësisë dhe trajtimit dhe shkencave shëndetësore në përgjithësi. Në veçanti ai ishte pioner në lëmitë e pediatrisë, obstetrikës dhe oftamologjisë. Në mjekësi kontributi i tij ishte aq domethënës sa që mund të krahasohet vetëm me atë të Ibn Sinas (Aviçena). Disa vepra të tija në mjekësi si p.sh. Kitab el-Mensuri, El Hawi, Kitab el-Muluki dhe Kitab el-Xhudari ve el-Hasabah fituan famë të përjetëshme. Një veçori specifike e sistemit të tij medikal ishte se ai favorizonte pa masë kurimet përmes ushqimit korrekt dhe të rregullt. Kjo ishte e kombinuar edhe me theksimin e influencës së faktorit psikologjik në shëndet. Ai gjithashtu provon ilaçet e propozuara më së pari tek kafshët për të vlerësuar efektet dhe kundërefektet e tyre. Er Razi ishte personi i parë që futi perdorimin e aloholot (arabisht El-Kuhl) për qëllime mjekësore. Poashtu ai ishte kirurg ekspert dhe ishte i pari që përdori opiumun dhe anestezinë.
Er Razi ishte i pari që shpjegoi operacionin për hjekjën e kataraktit (perdës së syrit) dhe poashtu i pari që diskutoi reaksionin apo zgjërimin dhe ngushtimin e bebëzës së syrit. Ai shpjegoi se reaksioni ndoll për shkak të prezencës së muskujve të vegjël të cilët veprojnë sipas intenzitetit të dritës. Njohuritë bashkëkohore në këtë lëmij konfirmojnë saktësinë e veprës së tij.
Kitab el-Mensuri i cili në Milano më 1480 u përkthye në gjuhën latine me titullin "Liber Almansoris" përmbanë dhjetë vëllime dhe merret vetëm me mjekësinë greko-arabe. Disa nga vëllimet e tijë janë botuar ndamas në gjyhën ghermane dhe frëngjishte. Përkthimi nëntë vëllimesh i bërë nga Gerardi i Kremonës "Nonus Al-Mansuri" ishte tekst me famë në Evropë deri në shekullin gjashtëmbëdhjetë. Er Razi në librin El-Mensur një kapitull të tërë ia kushtoi anatomisë. Në të ai prezanton përshkrim të detajuar të organeve të ndryshme të trupit të njeriut. Ai gjithashtu jep përshkrim të hollësishëm të foraminës intervertable dhe palcës së kurrizit dhe me saktësi pohon se lëndimi tek truri apo palca kurrizore do të sjellte paralizën e organeve të të cilëve pajisësi nervor është dëmtuar.
Libri el-Xhudari ve el-Hasabah ishte i bari që trajtonë linë dhe fruthin dhe kryesisht bazohet në kontributin origjinal të El Razit. Më së pari është përkthyer në gjuhën latine më 1595 dhe më pasë në gjuhë të tjera evropjane dhe ndërmjet viteve 1498 dhe 1866 mbrrinë edicionin e dyzetë. Në gjuhën angleze është përkthyer në Londër më 1848 nga Ëilliam A. Greenhill. Përmes traktateve të tija Er Razi u bë i pari që bëri krahasimin e qartë ndërmjet lisë dhe fruthit.
Er Razi u ka dhënë shumë këshilla me vlerë mjekëve praktikan: "Një mjekë nuk bënë të harrojë të pyes pacientin e tij të gjitha llojet e pyetjeve që i përkasin mundësisë së shkakut të sëmundjes së tij të brendshme dhe të jashtme… Nëse mjeku mund të kuroj pacientin përmes ushqimi e jo ilaçeve ai ka bërë punën më të mirë. Mjeku duhet çdo herë të përpjeket të bind pacientin për shërim dhe shpresë në efektin pozitiv të trajtimit, gjendja psikologjike e pacientit ndikon në gjendjën fizike." Ai i këshillonte pacientët e tij kështu: "Kushdo që kërkon kurim tek shumë mjek mund të rrezikojë që të mos qëllojë asnjërin nga ata. Pacienti duhet të kufizohet vetëm tek një mjekë i besuar."
Er Razi gjithashtu kombinoi ilaça dhe tregoi interesim të madhë në shkencat eksperimentale dhe teotike. Supozohet që ai zhvilloi kimin e tij ndaras nga Xhabir Ibn Hajjani (Geber). Ai diskutoi një numer reaksionesh kimike dhe gjithashtu dha përshkrime dhe dizajn të plotë për rreth njëzetë instrumente që përdoren në kërkimet kimike. Përshkrimi i tij për njohuritë kimike është në gjuhë të qartë dhe bindëse. Libri i tij Kitab el Asrar merret me pregatitjen e materialeve kimike dhe përdorimi i tyre. Një libër tjetër i tij është përkthyer në gjuhën latine nën emrin 'Liber Experimentorum". Ai i tejkaloi paraardhësit e tij duke ndarë substancat në bimë, kafshë dhe minerale duke i hapur rrugën kimis organike dhe inorganike. Si kimist ai ishte i pari që prodhoi acidin sulfurik së bashku me disa acide të tjera dhe poashtu ai pregatiti alkoholin duke fermentuar produktet e ëmbla.
Kontributi i tij si filozof poashtu është i njohur. Elementet kryesore në sistemin filozofik të tij janë krijuesi, shpirti, materja, hapsira dhe koha. Ai diskutoi karakteristikat e tyre në detaje.
Er Razi ishte autor shumëprodhues i cili la traktate në lëndë të shumta. Ati i atribuohën mbi dyqindë kontribute origjinale shkencore nga të cilat më se gjysma kanë të bëjnë me mjekësinë dhe njëzet e një me alkeminë. Gjithashtu ai shkruajti në fizikë, matematikë, astronomi dhe optikë por këto shkrime nuk janë ruajtur. Një numër tjetër i librave të tijë duke përfshirë Xhami fi al Tib, Makalah fi el-Hasat fi Kuli ve el-Mathana, Kitab el Kalb, Kitab el-Mafasil, Kitab-el-"Ilaxh el-Ghoraba, Bar el-Sa-ah dhe el-Taksim ve el-Takhsir janë publikuar në gjuhë të ndryshme Evropjane. Rreth dyzetë dorëshkrime të tija ende ruhën më muzeume dhe librari të Iranit, Parizit, Britanisë dhe Rampurit në Indi. Kontributi i tij influencoi pa masë në zhvillimin e shkencës në përgjithësi dhe në veçanti mjekësinë.
Sikurse edhe shkollarët e tjerë të mëdhenj të historisë islame erudicioni i Raziut ishte gjithpërfshirës dhe puna e tij shkencore i juashtëzakonshëm. Ky përshkrim prezenton vetëm një pjesë të vogël të trashigimisë së lënë nga Raziu. Ai vdiq më 930 M. Portreti i Raziut zbukuron sallën e madhe të fakultetit të mjeksisë në Universitetin e Parizit.
Shkrimtari i njohur Xhorxh Sarton në hyrjen e histoisë së shkencës thotë se "Rhazes ishte fizikanti më i shquar Islam dhe i Epokës Mesjetare". Kurse Enciklopedia Islame shënon se "Rhazes ngel deri në shekullin 17 auteritet i padiskutuar në mjekësi." Buletini i Organizatës Botërore të Shëndetit (WHO), në maj të vitit 1970 i bën nderim duke cituar "shkrimet e tija për Lin dhe Fruthin tregojnë origjinalitet dhe përpikmëri si dhe shkrimet e tija për sëmundjet infektuese ishin traktate të para të kësaj lënde".
St. Martin
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
Shteti mesjetar i Gjergj Kastriot - Skënderbeut
"Shteti mesjetar i Gjergj Kastriotit - Skënderbeut" libër me Autor Jahja Drançolli. Shtëpia botuese "Dukagjini", Pejë, viti i botimit 2001. Faqet e librit 204.
Lokri
Locri (12.499 banore) është një qytet në jug të Italisë, Kalabri.
Koporiqi
Koporiq është një vendbanim në komunën e Albanikut, Kosovë.
.al
.al është prapashtesa e faqeve të internetit dhe paraqet domeinin zyrtar të nivelit të parë të Shqipërisë. Ajo administrohet nga AKEP. Pas ndryshimeve te kryera nga AKEP mbi rregulloren e administrimit të emrave në zonën .al, është mundësuar regjistrimi i domain-eve nga të gjithë shqiptarët në mbarë botën. Vlera e regjistrimit fillestar është përcaktuar 200 ALL (20 USD) për 2 vjet. Po aq është dhe vlera e rinovimit. Modifikimet teknike apo ndryshimet e kontakteve janë falas.
Niveli i dytë
Aktualisht mund të bëhet regjistrimi i adresave të nivelit të dytë sipas nën-domein më poshtë:
disa qytete apo të gjithë vendin.
.bf
.bf është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Burkina Faso.
Welland (Ontario)
Welland është një qytet në Komuna rajonale Niagara, provinca Ontario, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 81.09 km² dhe popullsi 49875 banorë.
Siat
është një komunë në kantonin Graubünden të Zvicrës.
Kantoni Melun-Nord
Kantoni Melun-Nord (frëngjisht: Canton de Melun-Nord) është një kanton në departamentin Seine-et-Marne, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Melun. Ka sipërfaqe 47.26km2 dhe popullsi 38333 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Melun-Nord aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
.bg
.bg është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Bullgarisë.
Escalona
Escalona është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Qarku Torrijos, të provincës Toledo, në Castile-La Mancha. Escalona ka 3521 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 73 km2.
Kantoni Épernay-1
Kantoni Épernay-1 (frëngjisht: Canton d'Épernay-1) është një kanton në departamentin Marne, rajonin Champagne-Ardenne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Épernay. Ka sipërfaqe 5.31km2 dhe popullsi 12737 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Épernay-1 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Stadiumi Tefik Jashari
Stadiumi "Tefik Jashari" është një stadium shpërdorimesh në Shijak, Shqipëri. Ai aktualisht ka një kapacitet prej 4,000 vendesh dhe është stadiumi i shtëpisë për ekipin First KF Erzeni.
Rozendaal
Rozendaal është një komunë në provincën Gelderland në Holandë me sipërfaqe 27.95 km² dhe popullsi 1499 banorë. Rozendaal është kryeqendra e komunës.
XML
XML është gjuhë skriptuese që i takon familjes së SGML. Ajo ka të njëjtën formë sikur edhe HTML me disa përjashtime më profesionale. XML në fakt është gjuhë nëpërmjet të cilës mund të krijojme gjuhë te ngjajshme sikur HTML. Kjo do të thotë se ka hapësire më të madhe veprimi, është më fleksibile dhe shumë më e zhvilluar se HTML edhe pse të dyja gjuhët janë pjesë e familjes SGML. Ajo që dallon XML nga HTML është se në XML kemi mundësi të krijomë tage tona ndërkaq në HTML jemi të kufizuar me numrin e tageve që i përmban vetë gjuha HTML-it. Për ta pasur më të qartë se çka është XML marrim një shembull në vazhdim:
<Univerziteti> <Emri>SEEU</Emri> <EmriIFakultetit>CST</EmriIFakultetit> <Lenda1>C++</Lenda1> <Lenda2>XML</Lenda2> <Lenda3>Database system management</Lenda3> </Univerziteti>
Lidhjet e jashtme
Cilat janë përfitimet e XML?
Dobi e parë e XML mund të përdoret në vend të pak fleksibile HTML standarde për krijimin e faqeve Web. Një përparësi e dytë është se dokumentet XML janë ideale për ndarjen e elektronike, sidomos në përdorimin e lajmeve ushqen dhe më të rëndësishme, janë hartuar në mënyrë që të kryejë automatikisht software mund të manipulimeve komplekse.
Për shembull, një program mund të shtypë një raport rreth grupim i listës adresën që është renditur emrat nga grup dhe nga ku ata jetojnë. Raporti gjithashtu mund të llogariten në numrin e njerëzve nga çdo adresën ose grup.
Një skemë është shkruar si një dokument i mirë-formuar XML, kështu që mund edhe të përfaqësohen si një pemë. DTDs përdorin një format që nuk përkthehet në një pemë. DTDs do të paraqiten shkurtimisht këtu sepse ata janë më të lehta për të përshkruar dhe për shkak se ato sigurojnë një zbatim të rregullt të ngjashme simbol shprehjes.
Përballimi
Filmi "Përballimi" prodhim i vitit 1976.
Regjisor: Viktor Gjika, Skenari: Teodor Laço, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Thoma Gaqi.
Përmbajtja e filmit
Ekranizim i romanit të Teodor Laços. Pas përfundimit të luftës njerëzit e rinj që kanë marrë pushtetin fillojnë të përballohen me urinë. Sekretari i partisë së qytetit Martin Kreka niset nëpër fshatra dhe udhëheq fushatën për grumbullimin e drithit që shitet në tregun e zi. Ai ndihmohet nga drejtori i grumbullimit i cili ka bluar për bukë edhe drithin e farës.
"Është enigmatike Korça e Gjikës korçar pa figurën e priftit, duke na lënë në vetminë asimetrike të hoxhës. Por asgjë të rastësishme nuk ka në këtë zgjedhje. Prifti është pikërisht Pllatoni, ndërsa punishtja e tij është Kisha e Krishtit. Në dialog e sipër me avokatin borgjez që i vardiset sekretarit (“Ohhh, kudo dhe kurdoherë është dikush përmbi organet gjyqësore, përmbi të gjithë.”), Pllatoni tallet me avokatin që ndodhet para vitrinës anësore të punishtes. Aty brenda shpellës së Pllatonit ndodhet një pasqyrë, e cila reflekton një kryq, kryqin e një qivuri. E parë së jashtmi, nga perspektiva e avokatit, kryqi i qivurit, falë lojës së kamerës dhe planeve, shfaqet brenda kornizës së xhamit në proporcionet e duhura për të krijuar imazhin e vendit të Zotit. Në pamje të parë do pohonim se Zoti ka vdekur, i vendosur brenda qivurit me simbolin e kryqit. Është ky, së paku, kuptimi sipërfaqësor i lojës së përfaqësimit, gjë që kënaq direktivat e ndryshme politike, që merren e ngecin me pasqyrimet e dukjes. Mirëpo mesazhi i Gjikës është më i thellë se kaq. Zoti, Kryqi, Kisha, Krishti ruhen në punishten-muze të Pllatonit – njeriu që nuk mësohet me disiplinë. Është përmbysje e alegorisë së shpellës së Platonit, ku drita dhe e vërteta ndodhen brenda saj dhe aspak jashtë, me Pllatonin rojtar të Zotit të syrgjynosur. Prej këtej, merr kuptim edhe shkrimi i reklamës së punishtes shërbesë “Domethënë iu shërben nga lindja në vdekje”.
Earl Nightingale
Earl Nightingale (12 mars 1921 - 25 mars 1989) ishte një folës motivues dhe autor amerikan, i njohur si "Dekani i Zhvillimi personal." Ai ishte zëri në fillim të vitit 1950 e "Sky King", heroi i një seriali aventurë radiofonik, dhe ishte një WGN radio show 1950-1956. Nightingale ishte autor i librit "Strangest Secret", i cili ekonomist Terry Savage ka ​​quajtur"... një nga librat e mëdhenj motivues të të gjitha kohërave". Gjatë jetës së tij, Nightingale ka shkruar dhe regjistruar mbi 7.000 radio programe, 250 programe audio si dhe programet televizive dhe video.
Arnhem
parapamje|Pamje nga qyteti i Arnhem Arnhem është një qytet dhe komunë e cila ndodhet në pjesën lindore të Holandës. Ai është kryeqyteti i provincës së Gelderland dhe është i vendosur në të dy brigjet e lumenjve Nederrijn dhe Sint-Jansbeek, i cili ishte burimi i zhvillimit të qytetit. Arnhem ka një popullsi prej 156,600 banor në vitin 2017 dhe është një nga qytetet e mëdha të Holandës. Komuna është pjesë e Arnhem-Nijmegen të Zonës Metropolitane e cila ka përafërsisht 736,500 banorë. Arnhem është shtëpia e Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, ArtEZ Instituti i Arteve, Holandë Open Air Museum, Royal Burgers' kopsht Zoologjik dhe Qëndrën Kombëtare të Sporteve Papendal.
Koço Kosta
Koço Kosta (1941, Suhë) është shkrimtar shqiptar.
Biografia
U lind në vitin 1941 në Suhë të Lunxhërisë. Mësimet e para i mori në vendlindje. Shkollën 8-vjeçare e kreu në Gjirokastër. Në Tiranë vazhdoi shkollën e mesme ekonomike dhe më pas nis studimet në Fakultetin Histori-Filologji kohë kur shkruan tregimin e parë "Në rrugë". Vjen pas tij "Shënime përmes shiut" një libër me reportazhe, portrete, skica. Me "Unë dhe komiti" merr çmimin e parë në konkursin kombëtar të letërsisë me rastin e 25-vjetorit të Çlirimit të Atdheut. Me të mbaruar studimet emërohet mësues në Picar dhe më pas në një fshat në Mallakastër, ku boton Krismë mes gurgullimash dhe Bisedë në mesnatë. Më 1973 botoi romanin Qafa e Botës qe për t'iu dhënë çmim, por u ndaluapas Plenumit IV si roman i gabuar ideologjikisht dhe ia grinë kopjet e shtypura.
Më 1986 botoi pjesën e parë të një tregimi me shëmbëlltyra reale, titulluar Ata të dy dhe të tjerë në të përkohshmen letrare Nëntori që dilte në Tiranë. Tregimi shkaktoi habi dhe skandal si një nxirje e diskretitim i të tashmes së kohës. Kostës iu hoq e drejta e botimit për një periudhë trevjeçare, u përjashtua nga Komiteti Drejtues i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve dhe u kthye në kandidat të saj, iu hoq orari i reduktuar dhe e drejta e lejes krijuese. U dërgua me punë në prodhim në kooperativën e Greshicës, dhe mundi të kthehej në Tiranë vetëm në prillin e 1991.
Groningen (qytet)
Groningen është një qytet në Holandë. Qyteti është kryeqendra e provincës me të njetën emër Groningen.
Kronologjia e Mustafa Qemal Ataturkut
Kronologjia e Mustafa Qemal Ataturkut është një linjë kohore e ngjarjeve gjatë jetëgjatësisë së Mustafa Kemal Atatürk. Afati kohor përfshin gjithashtu ngjarjet e sfondit duke filluar me Sulltan Abdul Hamid II.
Hasan Fico
Hasan Fico është një aktor shqiptar me disa role:
Lista e kryeministrave të Norvegjisë
Lista de primeros ministros de Noruega Liste over Norges statsministre Lista över Norges statsministrar
Surja Abese
(arab. سورة عبس, "Ai u vrënjt") është surja e 80të e Kur'anit dhe ka 42 ajete. I përket sureve Mekase. Emërtimin e merr nga fjala `abasa me të cilën çelet
.bi
.bi është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqet domenin zyrtar të Burundis.
Kodi Civil 1929
Kodi Civil i Mbretërisë Shqiptare, miratuar më 1 prill të  vitit 1929, hartuar nën ndikimin e modelit francez, u quajt jo rastësisht Kodi Civil i Zogut.
Pranimi i të drejtës së huaj në Kodin Civil të Ahmed Zogut, më shumë se “një  çështje cilësie”, ishte një “çështje pushteti”, sepse të drejtat e huaja, sidomos ajo franceze dhe italiane, të  cilat gjetën  sanksionimin e tyre në këtë Kod, ishin të  drejta që  i përkisnin ndikimit shpirtëror të civilizimit modern,  dhe mbi të  gjitha, atij të  “Rilindjes italiane” dhe të  “Revolucionit  francez”.
Hyrja në fuqi e Kodit Civil të Zogut do të diktonte edhe përkatësinë  e të drejtës civile shqiptare në familjen romano-gjermanike, duke e shkëputur atë përfundimisht nga e drejta otomane.
Edhe pse Kodi civil i Zogut, i hartuar dhe i bazuar në legjislacionet më bashkëkohore të kohës, personifikonte vlera pozitive historike, ndryshimet që ndodhën në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore, me vendosjen e të ashtuquajturit “pushtet popullor”, do të sillnin shfuqizimin e tij, dhe njëherazi, regresin legjislativ, social dhe ekonomik.
Risjellja në jetë e këtij Kodi, nëpërmjet ribotimit në këtë përvjetor të 81-të të tij, pavarësisht kohës së gjatë që ka kaluar, bën që edhe sot ky Kod të ruajë karakterin bashkëkohor, individualitetin dhe integritetin e tij, jo vetëm sepse në themel të tij qëndrojnë ideja e mbrojtjes së të drejtave dhe lirive themelore të njeriut si dhe modeli demokratik i shoqërisë që e frymëzoi atë, të cilët mbeten të vlefshëm në çdo kohë, por edhe se ai vazhdon, ende aktualisht, të jetë një istrument pune për specialistët e kësaj fushe.
Burime
ISBN 978-99956-808-6-2
Filmi Thirrja
Filmi "Thirrja" prodhim i vitit 1976.
Regjia: Fehmi Hoshafi, Skenari: Kujtim Gjonaj, Ilinden Spasse, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Tahsim Hoshafi.
Përmbajtja
Bazuar në romanin "Zjarre" të shrimtarit Sterjo Spasse Kujtim Morava shkon të punojë në një fshat shumë të prapambetur ku vepron ende kanuni. Kujtimi merr pjese në prishjen e kishave dhe të xhamive të cilat quheshin qëndra të mbështetjes së kanunit dhe të prapambetjes. Filmi bazohet në ngjarje reale të reformave partiake të fundit të viteve ‘60.
Gadishulli Iberik
Gadishulli Iberik apo Pirinej është pjesë periferike e Evropës Jugore. I cili përfshinë rreth tri shtete:Portogalinë,Spanjën,dhe Andorrën.
-Popullsia e Spanjës është rreth 49 331 076 banorë. Sipërfaqja-km² është 505 370 km².Dendësia 97,6 b/km²
-Popullsia e Portogalisë është rreth 10 355 493 b. Sipërfaqja-km² është 92 090 km². Dendësia 112,4 b/km².
-Popullsia e Andorrës eshte rreth 85 708 b.
Sipërfaqja-km² është 468 km². Dendësia është 183,1 b/km²thumb|300px|right| Pamje nga sateliti
Gjeografia
Edhe pse i rrethuar nga uaktit e ndikimit, bëhet gërshetimi kulturave të dy kontinenteve. Gadishullin Iberik përmban tre shtete: Spanjën, Portugalinë dhe Andorrën si dhe Territorin e Kurorës Britanike Gjibraltar in.
Klima E gadishullit Iberik
Perveq klimes atlantike, kah Mesdheu ai ka klime mesdhetare,kurse ne pjesen e brendshme te tij ka klime kontinentale.Ndersa ne pjesen jugperendimore te Spanjes,per shkak te afersise me Afriken.klima ka vecori tropikale.thumb|right|300px| Malet Pirineje
Koshutova
Koshutovë është një vendbanim në komunën e Albanikut, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Kodërbardhë.
Gjimnazi Loyola
Gjimnazi Lojola (Loyola-Gymnasium) është një institucion privat i arsimit tē mesëm të lartë që ndodhet në Prizren.
Ideja
Fëmijëve u nevojitet ardhmëri
Shpresat më të mëdha për Kosovën orientohen kah rinia e vendit. Më tepër se gjysma e popullsisë është më e re se 25 vjeç, njëra nga popullsitë më të reja të Evropës. E tëra niset nga ajo, që kjo gjeneratë të mos rritet më gjatë në një atmosferë me kufizime, ndarje, urrejtje dhe pa perspektivë. Kësaj rinie i nevojitet një shans për shtrirje në frymën e mirëkuptimit, të kujdesit dhe të respektit. Ajo ka nevojë për mundësinë e shkollimit në kuptimin evropian. Vajzat dhe djemtë e të gjitha etnive dhe drejtimeve fetare duhet të shkojnë së bashku në shkollë dhe çdo herë të mësojnë rishtas për të jetuar me njëri-tjetrin. Në Konventën e KB-së mbi Të drejtat e fëmijës, e vitit 1989, është kërkesa qendrore që të gjithë fëmijët duhet të kenë të drejtë për një arsimim të mirë fillor (edukim primar) dhe të kenë të drejtë të barabartë për qasje në shkollimin e mëtejmë (edukim sekondar), sepse edukimi dhe arsimimi janë si bazë për zhvillim, çelësi i së ardhmes. Jean Monnet (1888 – 1979) një ideator i parë i mirë dhe modelues i Evropës së bashkuar, në një rast tha: "Në qoftë se do të më duhej të filloja edhe një herë nga e para, në ngritjen e Evropës do të investoja shumë më pak për ekonomi e shumë më tepër për kulturë dhe arsim". Kosova si shtet demokratik evropian në botën islamike ka të drejtë të presë një angazhim të veçantë të Evropës. Pikërisht për këtë prindërit kosovarë, në vjeshtën e vitit 2002 iu drejtuan njërit bashkëpunëtor të Renovabis-it (Aksion i solidaritetit të katolikëve gjermanë me njerëzit në Evropën e mesme dhe të jugut) dhe iu lutën për ndihmë, për themelimin e një gjimnazi klasik në Kosovë.
Një gjimnaz klasik, me një konvikt për vajza dhe një konvikt për djem
Renovabis që në pranverën e vitit 2003 e dërgoi atin Happel SJ në Kosovë dhe e ngarkoi me përgatitjen e një studimi për realizueshmërinë në çështjen: Mundësia e themelimit të një gjimnazi klasik në Kosovë? Në fund të qershorit 2003 u prezantuan rezultatet. Themelimi i një gjimnazi klasik në Kosovë jo vetëm që është jashtëzakonisht i dëshiruar, por edhe pse i vështirë, është edhe me plot përgjegjësi. Veçanërisht duhet përkushtim ndaj edukatës së vajzave dhe t’u hapet atyre një shans për arsim të mirë. Gjimnazi që do të themelohej, do të duhej patjetër të ishte gjimnaz me konvikt, që të mund t’u shërbente vajzave dhe djemve nga Kosova dhe shtetet përreth.
Projekti
Nga ideja, bëhet projekti
Në vjeshtë të vitit 2003, Renovabis e ngarkon atin Walter Happel, me pëlqimin e Krahinës Gjermane të Jezuitëve, me realizimin e projektit. Njëkohësisht Renovabis premton një financim madhështor shtytës sikur edhe marrjen mbi vete të një pjese të madhe të shpenzimeve të ndërtimit. Ati Happel SJ dërgohet në shtator 2003 në Kosovë.
Vendndodhja: Prizreni, kryeqyteti historik Prizreni është kryeqyteti historik i Kosovës. Përherë diskutohet edhe kërkesa për bartjen e funksioneve të kryeqytetit nga Prishtina për në Prizren. Prizreni në thelb është një qytet i rritur, në të cilin një gjimnaz klasik ka një vlerë të lartë simbolike dhe i cili do ta përforcojë edhe më tej rëndësinë e komunës. Prizreni gjithashtu shtrihet në "sektorin gjerman" të KFOR-it dhe vlen si qyteti më i sigurtë i Kosovës. Bundesveri dhe gjermanët këtu kanë një renome shumë të mirë. Përveç kësaj në Prizren mund të arrihet shpejt nga Maqedonia dhe Shqipëria. Gjimnazi me konviktet e veta është i hapur edhe për vajzat e djemtë nga këto shtete.
Ndërtimi
Ngastra për ndërtim prej afro 3.8 ha, e cila shtrihet në periferinë veriperëndimore të qytetit të Prizrenit, drejtpërsëdrejti në rrugën tranzite në drejtim të Shqipërisë, është dhënë në dispozicion nga qyteti i Prizrenit. Me dokumentin e datës 11 maj 2005, UNMIK-u ia ka bartur ngastrën ALG-së për 99 vjet. Regjistrimi në librin kadastral është bërë më 15 qershor 2005. Në janar 2005 është shpallur tenderi mbi planin e ndërtimit. Në afatin e dhënë paraprakisht, njëmbëdhjetë të interesuar e morën dokumentacionin e tenderit. Në ditën e hapjes kishim 4 oferta. Një komision përzgjedhës, i përbërë prej pesë anëtarësh, bëri kontrollin e ofertave. Si fitues u shpall firma Global, nga Prizreni. Më 24 mars 2005 është nënshkruar kontrata e ndërtimit me firmën Global dhe qysh më 16 prill 2005 pasoi vënia solemne e gurit të themelit. Vetëm 5 muaj më vonë, më 12 shtator 2005, janë hapur në mënyrë solemne pjesë të shkollës dhe të konvikteve. Mësimi për 184 fëmijë filloi në ditën e nesërme. Kjo ishte e mundshme vetëm me mënyrën e ndërtimit të pandërprerë dhe përkushtimin e angazhuar të të gjithë pjesëmarrësve. Nganjëherë në kantier ishin mbi 200 punëtorë të zënë me punë. Deutsches Technisches Hilfswerk ka bërë mbikëqyrjen e punimeve. Renovabis ka bartur pjesën kryesore në koston e periudhës së parë të ndërtimit. Më 16 prill 2007, në dyvjetorin e vënies së gurit të themelit, ne kremtuam përfundimin e të gjitha masave ndërtimore. Është për t’u vlerësuar se janë mbajtur sikurse afatet kohore, ashtu edhe kornizat e dakorduara financiare. Shpenzime shtesë janë paraqitur vetëm atje ku janë ndërmarrë ndryshime në ndërtim ose në vëllim, për shembull, te fushat sportive. Nga një fushë e planifikuar sportive me shtresë të bitumenit, dolën tri fusha sportive me një shtresë nga granulati i gomës.
Përmbajtjet pedagogjike
Ne ndihemi të detyruar ndaj pedagogjisë ignacionike
Ne pra ndjekim një pedagogji optimiste. Edukimi ynë është pranues i botës dhe jetës dhe dëshiron t’i kontribuojë formimit të tërësishëm të individit në bashkësi, ta zhvillojë dialogun. Në bazë të qëndrimit pozitiv ndaj botës pedagogjia jonë mban qëndrim se çdo gjë vlen të hulumtohet. Nxënësit parimisht duhet të kenë qëndrim të hapur dhe të jenë të gatshëm të arrijnë sukses në të gjitha çështjet dhe nivelet e problemeve - jo vetëm paradite në shkollë. Vetëm bartja e dijes dhe aftësive funksionale nuk paraqesin arsimim të mirëfilltë. Arsimi nuk bëhet pa vlera. Për këtë arsye zhvillimi i personit individual shihet si një nga qëllimet më të rëndësishme të një edukimi të mirë shkollor dhe një arsimimi të përgjithshëm. Ne vlerësojmë trajtimin individual dhe kujdesin për çdo nxënës individualisht. Ne theksojmë nismën individuale dhe i përmbahemi asaj se gjatë tërë jetës duhet të mësohet. Ne për orientim kemi vlerat dhe inkurajojmë për njohuri, për dashuri dhe për pranimin e vetvetes sonë. Ne dëshirojmë të kontribuojmë për njohuri realiste të botës dhe krijimit të saj. Ne kemi për pikësynim atë të jashtëzakonshmen për të zhvilluar prirjet e personalitetit në mënyrën sa më të mirë të mundshmen. Mësimi për vlerat në Gjimnazin Loyola-Gymnasium në Prizren bëhet në njërën anë përmes përzgjedhjes së kujdesshme të edukatorëve, mësuesve dhe shembullit të cilin ata ua japin nxënësve në jetën e përditshme. Në anën tjetër përmes mësimdhënies në të gjitha lëndët, sidomos në ato që janë të përshtatshme. Aspekte të rëndësishme të formimit të personalitetit kanë të bëjnë me zhvillimin e aftësive sociale si aftësia për kritikë, sensibiliteti dhe kreativiteti por, para së gjithash, respekti ndaj të tjerëve dhe aftësia për përkushtim njerëzor. Këtu qëndron shansi i veçantë i shkollës me konvikt, siç është Gjimnazi Loyola-Gymnasium në Prizren: gërshetimi i ngushtë i jetës dhe mësimit, i mësimdhënies dhe kohës së lirë mundëson një edukim dhe arsimim të mirë. Këtu mund të mësohet dhe ushtrohet një sjellje sociale që krijon arsimimi për sjellje në qëndrimin shoqëror. Kështu ndodh me edukimin në grupet e konvikteve, i cili i përshtatet moshës dhe aspektit të pedagogjisë moderne. Ne jemi të bindur se pasuria e mendimit evropian paraqet një bazë të përshtatshme nga ku dijenia çon deri te edukimi. Edhe pse jeta dhe të mësuarit në bashkësi kanë disa lehtësira, nuk ka arsimim pa mund. Shkolla jonë është një institucion arsimor i cili bën përgatitjet për të ardhmen dhe jo vetëm që kërkon angazhimin personal, por atë edhe mbështet.
Gjermanishtja si gjuhë e huaj
Projekti udhërrëfyes dhe shkolla partnere në Republikën Federale të Gjermanisë Për Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Zyrën Qendrore për Çështje Shkollore Jashtë, Gjimnazi Loyola-Gymnasium është një "Projekt udhërrëfyes". Gjimnazi Loyola-Gymnasium është "Shkollë partnere e Republikës Federale të Gjermanisë". Ky emërtim shpreh një lidhje të veçantë, por edhe një përgjegjësi të posaçme: Si shkollë e vetme në rajon, Gjimnazi ynë mori pas një kontrollimi shumë të përpiktë dhe të aplikueshëm, lejen nga Ministria e Konferencës së Ministrave të Arsimit dhe Kulturës së Gjermanisë për të marrë përsipër mbajtjen e provimeve për “Diplomën e gjuhës gjermane të Konferencës së Ministrave të Arsimit dhe Kulturës së Gjermanisë” (DSD). Kjo diplomë e gjuhës, që jepet në dy nivele, paraqet predispozitën gjuhësore për nxënësit e huaj për të studiuar në vendet ku flitet gjermanisht. Për këtë provim me kërkesa të larta, kandidatët duhet të kenë kryer me sukses në mes 800 dhe 1200 orë mësimi. Provimi, i cili përbëhet nga tri pjesë me shkrim dhe një me gojë, orientohet në Kornizat e Përbashkëta Evropiane të Referims për mësimin e gjuhëve të huaja për nivelin C 1, ky i përgjigjet nivelit të gjuhës amtare. Pjesët e provimit janë: Kuptimi i të dëgjuarit, kuptimi i të lexuarit, komunikimi me shkrim dhe komunikimi me gojë. Së paku duhet të arrihen pikët e mundshme prej 60 përqind, për të dhënë provimin.
Latinishtja
Kosova si duket është i vetmi vend në botë, në të cilin një lëndë mësimore figuron nëpër shkolla, por që mësuesit profesionalë nuk mund ta mësojnë në Kosovë. Kjo është gjuha latine. Tradicionalisht gjuha latine në gjimnazet në Kosovë ligjërohet nga romanistët, duke u nisur nga ajo që me aftësimin për mësimin e gjuhës franceze, automatikisht e mëson edhe latinishten. Pasi ne nuk ndajmë këtë mendim, kemi zhvilluar një program tonin për mësuesit tanë të latinishtes dhe për përsosje në kualifikim i dërgojmë në Gjermani. Në Gjimnazin Loyola-Gymnasium i kemi dhe librat tanë të gjuhës latine. Parashihet që nxënësit së paku të përkrahen deri aty sa të mund ta lexojnë, përkthejnë dhe kuptojnë G.I. Caesars "de bello gallico", gjë e cila i përgjigjet përafërsisht Latinumit. Diku afër 20 përqind e leksikut shqiptar i ka rrënjët latine. Për këtë arsye gjuha latine në Gjimnazin Loyola-Gymnasium luan një rol të rëndësishëm, që nxënësit të vihen në kontakt me rrënjët e kulturës së tyre. Latinishtja është një lëndë mësimore që përkrah identitetin dhe për këtë arsye te ne mësohet nga klasa VI, deri në klasën X me nga katër e pesë, orë në javë.
Anglishtja
Me gjermanishten dhe latinishten nxënësit e Gjimnazit – Loyola mësojnë dy gjuhë të huaja. Një gjuhë e huaj tjetër nga klasat e gjashta qartë do të ishte e tepërt. Pasi në shumicën e rasteve nxënësit vijnë te ne me njohuri fillestare të gjuhës angleze, vlen ky rregull: Në klasat e gjashta dhe të shtata mësohet nga dy orë në javë, për t’i ruajtur njohuritë ekzistuese, respektivisht për t’i zhvilluar ato me kujdes. Pastaj në klasat e teta dhe të nënta jepen nga 3 orë mësimi në javë; nga klasa e dhjetë deri përfundimisht me klasën e dymbëdhjetë, nga 4 orë mësimi në javë.
Financat & tarifat
Gjysma e vendeve në shkollë dhe në konvikte është e rezervuar për vajza. Kushti i vetëm paraprak është dhënia e provimit pranues. Tarifat tona mbulojnë diku dy të tretat e kostos funksionale dhe, përveç marrjes së donacioneve, janë burimi ynë i vetëm i financimit. Për vitin shkollor 2011/12, vlejnë këto norma tarifore: Tarifa shkollore 80 €/muaj = 960 €/vit Tarifa për shkollë dhe konvikt 250 €/muaj = 3000 €/vit Tarifat paguhen në 3 këste: 1 shtator 1 janar 1 maj
Në raste individuale japim edhe bursa shtesë. Në rast të nevojës së dëshmuar sociale, sjelljes shembullore dhe sukseseve të qëndrueshme e të mira në shkollë. Faktikisht të gjithë nxënësit tanë marrin nga një bursë themelore, pasi tarifat e mbledhura mbulojnë vetëm dy të tretat e shpenzimeve rrjedhëse. Themelimi dhe ndërtimi i Gjimnazit Loyola-Gymnasium ka qenë i mundur vetëm duke iu falenderuar mbështetjes madhështore të miqve, përkrahësve dhe dashamirësve tanë. Vijimi i mëtejmë edhe në të ardhmen mund sigurohet vetëm me subvencione nga jashtë. Në mesin e miqve, përkrahësve dhe dashamirësve tanë gjenden, përveç shumë personave privatë, edhe firma, fondacione dhe organizata, të cilët ne nuk do t'i përmendim me emra. Në bazë të përvojës së keqe, dëshirojmë t’i mbrojmë ata nga pyetjet, kërkesat dhe lypjet e pavend nga personat e tretë: Në emër të fëmijëve që na janë besuar, me gjithë zemër i falenderojmë të gjithë përkrahësit tanë për të gjitha ndihmat dhe mbështetjen që na kanë dhënë.
Informatat
Ne jemi duke u kujdesur për transparencë sa më të madhe që është e mundur. Për këtë, kapitujt individualë të faqes sonë fillestare japin pasqyrë të detajuar. Shumë informata të rëndësishme do t'i gjeni në faqen tonë për shkarkim.
Për shumë njerëz, edhe sot e kësaj dite, janë më rëndësi informatat e shtypura. Vjetari ynë, broshurat dhe fletëpalosjet ua dërgojmë me ëndje. Shkruajeni një informatë të shkurtër në adresën tonë në Gjermani: Asociation "Loyola-Gymnasium" Seestraße 16 D-82319 Starnberg Ju lutemi futeni një zarf të adresuar dhe pajisur me pulla postare (2,20 EUR - DIN A4). Newsletter-i ynë botohet diku 10 herë në vit. Ai dërgohet me E-Mail në formatin PDF. Ne këtu informojmë për çdo gjë që ndodh gjatë vitit shkollor. E gëzueshmja edhe e hidhura - të dyja e kanë vendin e vet këtu. Me ALG News jeni çdo herë të informuar më së miri.
Iniciativa arsimore
Matura dhe ... pastaj? Këtë pyetje nuk ia bëjnë vetes vetëm nxënësit tanë. Kjo shpesh herë na bëhet edhe nga miqtë e përkrahësit tanë. Disa janë angazhuar për gjetjen e përgjigjes së mundshme në këtë pyetje dhe e kanë jetësuar nismën arsimore. Para së gjithash, miqtë tanë në Beckum dhe Oelde janë angazhuar për këtë. Gjithnjë, në nëntor, ua prezantojmë maturantëve tanë të ardhshëm dhe prindërve të tyre firmat dhe ofertat që kanë ata. Të gjithë të interesuarit kanë mundësinë që edhe në bisedat individuale të informohen dhe pastaj të vendosin nëse duan që të konkurrojnë në prillin e vitit të ardhshëm për një punë praktike në Gjermani. Pastaj, kandidatëve më të mirë u ofrohet kontrata e mësimit në Gjermani, shumë herë edhe me mundësinë për përcjellje profesionale, ose vazhdimin e studimeve në Gjermani.
Lidhje të jashtme
ALG News
Te Tanet
Grupi Te Tanet eshte nje grup shqiptar repi, formuar ne vitin 2007 ne Philadelphia nga disa cuna fierake（Loko,Bezzi Bez,Vil Shkurti, Bin Ilir, Gjenerali）. Grupi prodhon kryesisht rap rruge. Aktualisht pjese e grupit jane Loko, Bezzi Bez, Vil Shkurti, Gjenerali, Exel, DA Unik, SG Lion, Danny, Ani-G, Xheloo dhe De La Chino. Pjese e grupit per njefare kohe ka qene dhe Sabina Dana por qe eshte larguar nga grupi, sepse muzika e saj nuk pershtatej me rrymen e muzikes qe prodhojne Te Tanet. Te Tanet kane punuar dhe vazhdojne te punojne me producente te ndryshem, ku me te spikaturit jane: Geemali, Arsen Beats, Tiran Hitz, Python Beats, etj. Albumi i pare i lancuar ka qene i titulluar "LEGJENDA" me te cilin u bene dhe te njohur per publikun e gjere. Me pas kete album e pasuan dy albume te tjere te quajtur "Arrnahut" dhe " King Bez ". Ky i fundit pati dhe suksesin me te madh.Grupi Te Tanet dhe sot e kesaj dite vazhdon te prodhoje rrymen rap ne Shqiperi dhe Amerike per gjithe fansat qe i mbeshtetin dhe i degjojne.
Te Tanet Hip hop Faqja Zyrtare Facebook: https://www.facebook.com/Te.Tanet Faqja zyrtare youtube: http://www.youtube.com/user/TeTaneT215
.br
.br është prapashtesa e fletave të internetit dhe paraqeq domenin zyrtar të Brazilit.
Roberval (Kebek)
Roberval është një qytet në Le Domaine-du-Roy, provinca Kebek, në Kanada. Qyteti ka një sipërfaqe 152.99 km² dhe popullsi 10544 banorë.
Busti i Naim Frashërit në Bukuresht
Busti në bronx i poetit kombëtar shqiptar Naim Frashëri, riprodhim i veprës së skulptorit Odhise Paskali, është i vendosur në parkun qendror Herastrau të kryeqytetit ruman Bukuresht, krahas disa prej shkrimtarëve më të shquar të njerëzimit si Honore de Balzac, Sandor Petoffi, Mihai Eminescu, etj. Busti është vendosur më datën 29 shtator 2006.
thumb|200px|Busti i Naim Frashërit në Bukuresht
Feria del Sol (Mérida)
Veprimtari
Festivali është mbajtur në shkurt, në të njëjtën kohë si karnavalet. Gjatë festivalit mbajtur një numër të ekspozitave tregtare dhe kulturore, koncerte, parada, në garat sportive, shitjet e kafshëve dhe zgjedhja e Mbretëreshës së ekspozitës (Reina del Sol).
Pas ndërtimit të arenën për të luftuar me dema, festival është mbajtur. Ajo ishte planifikuar fillimisht të jetë një festival në fillim të dhjetor, në lidhje me festimin e konceptim papërlyer e Merjemes, por ai është ndryshuar më vonë. Festivali i parë është mbajtur për dy ditë, 9 dhe 10 dhjetor. Për shkak të shiut të vazhdueshëm në dhjetor, organizatorët e festivalit vendosur për të kaluar atë në shkurt.
Ndeshje me dema në Mérida janë ndër karakteristikat më popullore në Venezuelë, dhe një botë më të famshme corrida. thumb|200px|Panorama e Plaza de Toros Román Eduardo Sandia, Mérida thumb|200px|la Reina del Sol 2009
Letërsia shqipe
thumb|220px|Pjetër Budi, gravurë, Nga vepra "Paschyra e të rrëfyemit", Romë, 1621 Letërsia shqipe shtrihet që nga Mesjeta dhe përfshin atë letërsi dhe ato tekste të shkruara në gjuhën shqipe, duke përfshirë letërsinë e shkruar sot në Shqipëri,Kosovë dhe diasporë ashtu edhe në Mal të Zi, Maqedoni të Veriut dhe në diasporat historike të arbëreshëve.
Dokumenti më i vjetër që ka mbijetuar është Formula e pagëzimit shkruar nga Pal Engjëlli, ipeshkvi i Durrësit më 1462.
Shekulli 15
Dokumentet e para të shqipes së shkruar:
Arqipeshkvi i Tivarit, Guljelm Adami shkroi një raport më 1332 në të cilin dëshmon shkrimin e gjuhës shqipe me alfabetin latin. lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Barleti_historia.jpg|parapamje|left|175px| Marin Barleti, Historia e Skënderbeut, 1510
Shekulli 16
Në fillimet e letërsisë shqiptare është epoka e Humanizmit, me veprat e Marin Barletit (Historia e Skënderbeut, 1508) dhe të humanistëve të tjerë, të botuara latinisht, e cila në atë kohë ishte gjuha universale e dijes në Evropë. Veprat e tyre ngrejnë idetë humaniste të Rilindjes Evropiane duke krijuar njëherësh vetëdijën kulturore dhe kombëtare të shqiptarëve. Autorët humanistë ishin elita kulturore që braktisën Shqipërinë pas pushtimit nga osmanët dhe mërguan në Itali. Veprat që krijuan kishin tematikë shqiptare: lufta e Skënderbeut dhe shqiptarëve kundër turqve për të ruajtur autencitetin jetësor dhe kulturën e tyre. Ata krijuan letërsi heroike që do të bëhet modeli fillestar i letërsisë shqipe. Veçohen veprat «Historia e jetës dhe e veprave të Skënderbeut» nga Marin Barleti (1508) dhe vepra e Dhimitër Frëngut për Skënderbeun (1539). «»
Shekulli 17
Autorët më të rëndësishëm ishin Pjetër Budi, Frang Bardhi dhe Pjetër Bogdani. Pjetër Budi në të vërtetë është poeti i parë shqiptar. Në veprën "Doktrina e Krishtenë" (1618) botoi rreth 3000 vargje shqip, në dialektin gegë. Përdori vargun tetërrokësh sipas modelit popullor. Programi poetik i Budit del në njërën nga poezitë e tij:"Sqip të mundem me rrëfyem/ndonji kankë të re/të mos gjindem i harruem/këtë jetë tue shkuem". Frang Bardhi është autor i fjalorit të parë shqiptar, të botuar në Romë më 1635, i cili përmban 5640 zëra latinisht të përkthyer shqip, plus një shtojcë me pjesë të ligjëratës, proverba dhe dialogë. Andrea Bogdani është autor i gramatikës së parë të gjuhës shqipe, e cila ka humbur gjatë ikjes nga turqit.
Pjetër Bogdani konsiderohet babai i prozës shqipe. Në vitin 1685 botoi veprën "«Çeta e profetëve»" (Cuneus prophetarum) e cila merret si kryevepra e letërsisë së hershme shqiptare dhe është e para vepër me tipare të plota letrare e artistike në gjuhën shqipe. Kjo vepër me tiparet e saj formale e kuptimore i përket poetikës së Barokut. «Çeta e Profetëve» (1685) mund të quhet laboratori më i madh i përpunimit të vetëdijshëm e mjeshtëror të shqipes së vjetër. Për të shprehur koncepte të vështira filozofike e teologjike në gjuhën shqipe, Bogdanit iu desh punë e madhe për të njohur e shfrytëzuar mjetet e lashta të shqipes dhe pasurinë leksikore të gjuhës popullore. Si rezultat në penën e Bogdanit shqipja fitoi vlera të reja stili. Në Çetën e Profetëve përveç prozës ka edhe poezi. Poezitë e Bogdanit klasifikohen në: Poezi të krijimit, poezi të sibilave dhe poezi të kushtimit. Llojit të parë i përket poezia Krijimi i Rruzullimit e cila është poezia e parë mendimtare dhe filozofike në letërsinë shqipe. Bogdani është krijues i ciklit unikal të poezive,njohur si “Cikli i Sibilave” i ndërtuar mbi strukturën e alegorisë dhe poezisë transcedentale. Poezia e Bogdanit përshkohet nga fryma e epokës së Barokut dhe poetika baroke. Ndër elementet bazike të kësaj poetike është toposi "bota e kthyer mbrapsht" (mundus inversus).
Në Çetën e Profetëve është botuar edhe një poezi e poetit Luka Bogdani kushtuar kushëririt të tij Pjetër Bogdanit. Dy katrenat e parë të poezisë së Lukës himnizojnë Prizrenin, dy të tjera heroizimin duke përmendur Skënderbeun, dy krijojnë madhështinë e Bogdanit duke ngritur kultin e dijetarit, tri himnizojnë natyrën dhe mitologjinë me figuracion autentik: Zana blegtoreshë; tetë katrena portretojnë tri qytetet shqiptare: Prizrenin për trimërinë, Shkodrën, për zotëninë dhe Shkupin, për dritën e pasjen.
Shekulli 18
Midis autorëve arbëreshë të këtij shekulli janë Jul Variboba, Nikollë Brankati dhe Nikollë Keta. Jul Variboba botoi në Romë më 1762 poemën «Jeta e Shën Mërisë së Virgjër»(Ghiella e Shën Mëriis Virghiër), i vetmi libër shqip i shtypur në shekullin e tetëmbëdhjetë. Kjo poemë prej 4717 vargjesh, e shkruar tërësisht në dialektin e Mbuzatit i kushtohet jetës së Shën Mërisë nga lindja deri në ngjitjen në qiell. Poema dëshmon më shumë për një tonalitet lirizmi e balade popullore, duke përdorur Kalabrinë e Varibobës si sfond të lindjes dhe duke i shndërruar personazhet biblikë në fshatarë truplidhur kalabrezë të shekullit të tetëmbëdhjetë. Variboba nuk e ka shoqin në letërsinë e vjetër shqiptare si për ndjeshmërinë e kthjellët e të thjeshtë poetike ashtu edhe për larminë e shprehjes ritmike.
Nikollë Filja (1691-1769), një ndër mbledhësit e parë të folklorit shqiptar, më 1737 la një dorëshkrim të njohur si Dorëshkrimi i Kieutit në të cilin përveç disa poezive origjinale, gjenden edhe 18 këngë popullore, disa prej të cilave janë këngë legjendare.
Në Perandorinë Osmane përgjatë këtij shekulli krijohej letërsia e poetëve të quajtur bejtexhinj, përfaqësuesit më të njohur të të cilëve ishin Nezimi i Beratit, Sulejman Naibi, Hasan Zyko Kamberi dhe Muhamet Kyçyku. Bejtexhinjtë ishin nën ndikimin e fortë të kulturës orientale, sidomos asaj turke dhe persiane, dhe u mbështetën në motivet dhe modelet e poezisë orientale. Ata ruajtën me fanatizëm metrikën arabe-perse dhe nuk kanë lejuar që në poezinë e tyre të depërtojë asnjë ndikimin i poezisë popullore shqipe, meqenëse kjo konsiderohej e metë e bejtexhiut. Vepra të njohura janë "Divani" i Nezim Frakullës, "Erveheja" dhe "Jusufi e Zelihaja" të Muhamet Kyçykut.
Shekulli 19
thumb|alt=Jeronim de Rada|145x145px|Jeronim de Rada Letërsia shqipe e shekullit 19 pati një drejtim iluminist, në të mbisundoi romanticizmi. U lëvrua sidomos poezia, tema themelore ishte dashuria për atdheun, evokimi i të kaluarës heroike dhe lufta për çlirim kombëtar. Vepra e parë madhore e kësaj periudhe qe poema «Këngët e Milosaos», e poetit arbëresh Jeronim de Rada, botuar më 1836, e cila për vlerat poetike është e krahasueshme me poemat bashkëkohëse të romantizmit evropian. Në qendër të kësaj vepre epiko-lirike është historia e dashurisë së princit Milosao me Rinën e varfër. Shkrimtari francez Viktor Hygo e quajti Milosaon e De Radës "plotësimi i poezisë romantike moderne". Më 1839 De Rada botoi poemën e tij të dytë, «Serafina Topia», dhe filloi të shkruante poemën e tij më të madhe «Skënderbeku i pafan», në të cilën punoi deri në fund të jetës. Në këtë të fundit, De Rada trajton epokën heroike shqiptare dhe Gjergj Kastriotin-Skënderbeun, i cili del si hero i përgjithshëm dhe si simbol i Rilindjes Kombëtare shqiptare. Përpos De Radës, u shquan edhe Gavril Dara i Riu me poemën Kënga e Sprasme e Balës, Zef Skiroi me shumë poema, si Flamuri i Arbërit (1885), Mili e Hajdhia (1890), Te dheu i huaj (1891), dhe poezi, këngë tradicionale dhe përmbledhje folklorike, Françesk Anton Santori, Zef Serembe me lirikat personale, etj. Një nga veprat më të rëndësishme të Rilindjes është poezia «O moj Shqypni, e mjera Shqypni» e Pashko Vasës, më e ribotuara e letërsisë shqipe, e cila këndohej gjatë luftimeve për mbrojtjen e trojeve shqiptare.
Proza sapo do të bënte hapat e parë si prozë publicistike, historike dhe më pak si prozë letrare. Po kështu dhe dramaturgjia dha veprat e para pioniere, me dramën e parë shqipe Emira të autorit arbëresh Anton Santori. thumb|135px|left|Naim Frashëri
Një ndër shkrimtarët më të rëndësishëm të gjysmës së dytë të shekullit 19 ishte Naim Frashëri, i cili me poezinë e vet lirike dhe epike u bë poeti kombëtar i popullit shqiptar. Naimi është autor i disa veprave letrare romantike, epike, lirike e filozofike. Vepra e tij poetike luajti rol të rëndësishëm në zgjimin e vetëdijes atdhetare. Naimi i këndoi mallit e dashurisë për atdhe, krenarisë kombëtare dhe të kaluarës së lavdishme të shqiptarëve.