cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Periudha Kofun
Gjatë kësaj periudhe, mbretëritë fisnor dominuan skenën politike në Japoni. Mbretëritë e kohës konsideroheshin si përfaqësues të fuqisë divine dhe udhëheqësit e komuniteteve të tyre të klanit. Një ndryshim i rëndësishëm ishte rritja e autoritetit të mbretit dhe centralizimi i pushtetit.
Në aspektin kulturor, periudha Kofun u shënon nga ndikimet e huaja dhe zhvillimi i arteve funeralë. Varrezat e madhështia, të njohura si kofun, u ndërtuan për të varrosur mbretërit dhe aristokratët e kohës. Këto varreza ishin të ndërtuara në formën e varrezat të mëdha me forma të veçanta gjeometrike dhe shpesh shoqëroheshin nga objekte luksi dhe armë.
Përveç zhvillimeve politike dhe kulturore, periudha Kofun gjithashtu karakterizohet nga kontaktet e shtuara me Kinën dhe Korenë. Ky kontakt ndikoi në përhapjen e teknologjive të reja, si punimi i broncit dhe qeramikës së glazura. Në këtë periudhë, u themelua edhe kontakti i parë me Kanun në gjuhën kinez, duke çuar në importimin e letërsisë dhe ideve të reja.
Përmbledhtas, periudha Kofun në historinë japoneze është një kohë e rëndësishme e ndryshimeve politike, shoqërore dhe kulturore. Centralizimi i pushtetit dhe rritja e autoritetit të mbretit si dhe zhvillimi i artit funerar dhe kontaktet e shtuara me vendet fqinje tregojnë për një fazë të rëndësishme të evolucionit të Japonisë në rrugën drejt një shteti të qëndrueshëm dhe kulturë të pasur.
Varrezat Kofun
parapamje|varreza Kofun ne [[Osaka]] Kofun (nga Kineze e Mesme kú 古 "i lashtë" + bjun 墳 "varri") janë varrezash të ndërtuara për anëtarët e klasës aristokrate nga shekulli i 3 deri në shekullin e 7 në Japoni, dhe periudha Kofun merr emrin nga qorrat e dallueshme tokësore. Qorrat përmbajnë dhoma të mëdha varrimi të ndërtuara nga gurë, dhe disa prej tyre janë rrethuar me rryma.
Sundimi i Qeverisë Yamato
Gjatë periudhës së Kofun, sundimi i Yamato konsiderohet të ketë filluar rreth vitit 250 pas Krishtit, dhe në përgjithësi pranohet se sundimtarët e Yamatos kishin kulturën e qorrave me formë kyçi dhe hegjemoni në Yamato deri në shekullin e 4-të. Autonomia e pushteteve lokale u mbajt gjatë gjithë kohës, veçanërisht në Kibi (prefektura e sotme Okayama), Izumo (prefektura e sotme Shimane), Koshi (prefekturat e sotme Fukui dhe Niigata), Kenu (veriore Kantō), Chikushi (veriore Kyūshū) dhe Hi (qendrore Kyūshū). Gjatë shekullit VI, fiset e Yamatos filluan të dominonin gjysmën jugore të Japonisë. Sipas Librit të Song-ut, marrëdhëniet e Yamatos me Kinën, më së shumti, filluan në fund të shekullit të 4-të. parapamje|268x268px|Armaturë e lashtë japoneze nga shekulli V Qeveria e Yamatos, e cila u bë e dukshme në fund të shekullit V, u dallua nga fiset e fuqishme (gōzoku). Çdo fis kishte një patriark (Uji-no-kami) si udhëheqës, i cili kryente rituale fetare për të siguruar mirëqenien afatgjatë të fisit të tij. Anëtarët e fisit ishin aristokracia, dhe linja mbretërore që kontrollonte gjyqin e Yamatos ishte në kulmin e saj. Përfaqësuesve të fisit u nda tituj (disa prej tyre trashëgimorë) që treguan rangun dhe rëndësinë politike, duke zëvendësuar emrat familjarë.
Perioda Kofun quhet perioda Yamato nga disa studiues perëndimorë, pasi ky kryeqytet lokal u bë dinastia mbretërore në fund të periudhës. Megjithatë, fisit e Yamatos sunduan vetëm një pushtet tjetër gjatë periudhës së Kofun. Arkeologët japonezë theksojnë se sundimtarit rajonale të tjera (si Kibi) ishin në garë të ngushtë për dominimin në gjysmën e parë të periudhës së Kofun; Qorra Kofun e Tsukuriyama e Kibit është e katërta më e madhe në Japoni.
Qeveria Yamato ushtronte pushtet mbi fisët në Kyūshū dhe Honshū, duke dhënë tituj (disa prej tyre trashëgimore) udhëheqësve të fisit. Emri i Yamatos u bë sinonim me Japoninë, pasi sundimtarët e Yamatos shtypën fiset tjera dhe fituan tokë bujqësore. Bazuar në modele kinezë (përfshirë adoptimin e gjuhës kineze të shkruar), ata filluan të zhvillojnë një administratë qendrore dhe një gjyq mbretëror, të cilin e përcillnin udhëheqësit e fisit nënshtruar pa një kryeqytet të përhershëm. Fiset e fuqishme ishin Soga, Katsuragi, Heguri dhe Koze në provincat Yamato dhe Bizen dhe fiset Kibi në provincën Izumo. Fiset Ōtomo dhe Mononobe ishin udhëheqësit ushtarakë, ndërsa fiset Nakatomi dhe Inbe merreshin me rituale. Fisi Soga ofronte kryeministrin e qeverisë, fiset Ōtomo dhe Mononobe ofronin ministra dytësorë, dhe udhëheqësit provinciale quheshin kuni no miyatsuko. Artizanët ishin të organizuar në gildi.
Zgjerimi territorial Magazina e periudhës së Kofunit
Përveç gjetjeve arkeologjike që tregojnë për një monarki lokale në provincën Kibi si një rival i rëndësishëm, legjenda e Princit Yamato Takeru në shekullin IV aludon në kufijtë e Yamatos dhe fushat e betejës në rajon; një kufi ishte afër Provincës së vonshme Izumo (në lindje të Prefekturës së Shimane së sotme). Një kufi tjetër, në Kyūshū, ishte, në dukje, në veri të Prefekturës së Kumamoto së sotme. Sipas legjendës, kishte një vend në lindje të Honshū "ku njerëzit nuk i bindeshin gjyqit mbretëror" dhe kundër të cilëve u dërgua Yamato Takeru për t'u luftuar. Nuk është e qartë nëse vendi rival ishte pranë bërthamës së Yamatos ose më larg. Provinca Kai përmendet si një vend ku Princi Yamato Takeru udhëtoi në ekspeditën e tij ushtarake.
Regjistrat kineze
Sipas Librit të Sui, Silla dhe Baekje i vlerësuan shumë marrëdhëniet me Japoninë të periudhës Kofun dhe mbajtën përpjekje diplomatike për të ruajtur mirëbesimin e tyre me mbretëritë koreane. Libri i Song-ut raportoi se një mbret kinez emëroi pesë mbretër të Japonin në vitin 451 për të mbikëqyrur Çështjet ushtarake të Wa (Japonia), Silla, Imna, Gara, Jinhan dhe Mahan.
Regjistrat japoneze
Sipas Nihon Shoki, Silla u pushtua nga perandoresh-nënë Jingū japoneze në shekullin e tretë. Megjithatë, për shkak të mungesës së provave, kjo histori konsiderohet të jetë mitologjike në natyrë. Raportohej se princ Silla erdhi në Japoni për të shërbyer perandorët të Japonisë dhe jetoi në Provincën Tajima. I njohur si Amenohiboko, pasardhësi i tij është Tajima Mori. Sipas Kojiki dhe Nihon Shoki, Geunchogo i Baekje kishte dhuruar kalëra, merave dhe trajnerë të japonezëve gjatë pushtetit të Mbretit Ōjin.
Sipas Kojiki dhe Nihon Shoki, Baekje gjithashtu kishte dërguar një mësues me emrin Wani gjatë pushtetit të Mbretit Ōjin. Thuhet se ai ishte pararendësi i prezantimit të sistemit kinez të shkrimit në Japoni.
Regjistrat koreanë
Sami Sagi (Kronikat e Tre Mbretërve) raportoi se Baekje dhe Silla dërguan princat e tyre si tallembarë në gjyqin Yamato në këmbim të mbështetjes ushtarake për të vazhduar fushatat e tyre ushtarake; Mbreti Asin i Baekje dërgoi djalin e tij (Jeonji) në vitin 397, dhe Mbreti Silseong i Silla dërgoi djalin e tij Misaheun në vitin 402. Hogong, nga Japonia, ndihmoi në themelimin e Silla-së.
Vrasja e William McKinley
thumb|240px|[[Leon Czolgosz qëllon presidentin McKinley me një revole të fshehur nën një leckë. Një vizatim nga T. Dart Walker.]] Presidenti i Shteteve të Bashkuara William McKinley u qëllua për shkak të ekspozitës pan-amerikane në Temple of Music në Buffalo, New York, më 6 shtator 1901. Ai po shtrëngonte duart me publikun kur anarkisti Leon Czolgosz e qëlloi atë dy herë në bark. McKinley vdiq më 14 shtator nga gangrena e shkaktuar nga plagët. Ai ishte presidenti i tretë amerikan që u vra, pas Abraham Lincoln më 1865 dhe James A. Garfield më 1881.
McKinley u zgjodh në vitin 1900 për mandatin e tij të dytë. Ai i pëlqeu takimi me publikun dhe ishte i gatshëm të pranonte sigurinë në dispozicion të zyrës së tij. Sekretari i presidentit George B. Cortelyou kishte frikë se një atentat do të ndodhte gjatë një vizite në Temple of Music dhe e hoqi atë nga orari dy herë, por McKinley e restauroi atë çdo herë.
Czolgosz kishte humbur punën e tij gjatë panikut ekonomik të vitit 1893 dhe ishte kthyer në anarkizëm, një filozofi politike të cilës i është respektuar vrasësit e fundit të liderëve të huaj. Ai e vlerësoi McKinley si një simbol të shtypjes dhe ishte i bindur se ishte detyra e tij si anarkist ta vriste. Ai nuk ishte në gjendje të afrohej pranë presidentit gjatë një vizite të mëparshme, por ai e qëlloi atë dy herë kur McKinley arriti të shtrëngonte dorën në vijën e pritjes në tempull. Një plumb gërvishti McKinley; tjetri hyri në bark dhe nuk u gjet kurrë.
McKinley fillimisht dukej se po shërohej, por ai mori një kthesë për më keq në 13 shtator pasi plagët e tij u bë gangrenoze, dhe ai vdiq herët në mëngjes; Nënkryetari Theodore Roosevelt e pasoi atë. Czolgosz u dënua me vdekje në karrigen elektrike, dhe Kongresi miratoi legjislacionin për të ngarkuar zyrtarisht Shërbimin Sekret me përgjegjësinë për mbrojtjen e presidentit.
Prapaskena
Në shtator 1901, William McKinley ishte në kulmin e pushtetit të tij si president. I zgjedhur më 1896, gjatë depresionit të rëndë ekonomik që rezultoi nga Paniku i vitit 1893, ai kishte mposhtur rivalin e tij demokrat, William Jennings Bryan. McKinley e çoi kombin si në një rikthim në prosperitet, ashtu edhe në fitore në Luftën Spanjolle-Amerikane në vitin 1898, duke marrë në dorë kolonitë e tilla spanjolle si Portorikoja dhe Filipinet. Ri-zgjidhet me lehtësi në një ndeshje kundër Bryan më 1900, sipas shkrimtarit historik Eric Rauchway, "dukej sikur administrata McKinley do të vazhdonte paqësisht e pathyer për katër vjet të tjera, një qeveri kushtuar prosperitetit".
Nënkryetari origjinal i McKinley, Garret Hobart, kishte vdekur më 1899, dhe McKinley la zgjedhjen e një ndihmësi të tij në Konventën Kombëtare Republikane të vitit 1900. Para kongresit, shefi politik republikan i New York-ut, Senatori Thomas C. Platt, pa një mundësi për të mënjanuar politikisht guvernatorin e shtetit të tij, ish-Ndihmës Sekretari i Marinës Theodore Roosevelt, duke bërë presion për emërimin e tij si zëvendës president. Roosevelt pranoi nominimin dhe u zgjodh në biletën e McKinley.
Dy presidentë amerikanë ishin vrarë në shekullin e 19-të: Abraham Lincoln në vitin 1865 dhe James A. Garfield në vitin 1881. Edhe duke marrë parasysh këtë histori, McKinley nuk i pëlqente që personeli i sigurisë të vinte midis tij dhe njerëzve. Kur ishte në qytetin e tij të lindjes, Canton, Ohio, ai shpesh shëtiste në kishë ose rrethin e biznesit pa mbrojtje dhe në Uashington shkonte me disqe me gruan e tij pa asnjë roje në karrocë.
Planet dhe arritjet
McKinley mbajti një fjalim të shkurtër në inaugurimin e tij të dytë më 4 mars 1901. Duke qenë se prej kohësh ishte avokat i tarifave mbrojtëse, dhe duke besuar se Tarifa Dingley, e kaluar gjatë vitit të tij të parë në detyrë, i kishte ndihmuar kombit të arrijë prosperitetin, McKinley planifikoi të negociojë reciprok marrëveshjet tregtare me vendet e tjera. Kjo do të hapte tregje të huaja për prodhuesit e Shteteve të Bashkuara që kishin mbizotëruar në tregun e brendshëm falë tarifës, dhe që kërkuan të zgjerohen. Gjatë një udhëtimi të gjatë të planifikuar për muajt pas inaugurimit të tij, ai synonte të bënte fjalime madhore për të promovuar këtë plan, duke arritur kulmin me një vizitë dhe fjalim në ekspozitën pan-amerikane në Buffalo më 13 qershor.
McKinley, gruaja e tij Ida dhe partia e tyre zyrtare u larguan nga Uashingtoni më 29 prill për një turne në kombi me tren, i planifikuar të përfundojë në Buffalo për një fjalim mbi atë që ishte caktuar si "Dita e Presidentit". Ai u takua me pritje mahnitëse në Perëndimin e Largët, të cilat kurrë më parë nuk kishin parë një president. Në Kaliforni, Zonja e Parë u sëmur rëndë dhe për një kohë u mendua se po vdiste. Ajo u shërua në San Francisco, por burri i saj anuloi pjesën e mbetur të turneut dhe McKinleys u kthyen në Uashington. Fjalimi në ekspozitë u shty deri më 5 shtator, pasi McKinley kaloi disa javë në Uashington dhe dy muaj në Canton. Ai e shfrytëzoi kohën e tij në shtëpinë e tij në Ohio duke punuar në fjalimin Buffalo dhe duke mbikëqyrur përmirësimet e shtëpisë së tij. Ai synonte të qëndronte i vendosur në Canton deri në tetor.
Czolgosz kishte jetuar në fermën e prindërve të tij në afërsi të Cleveland, duke filluar në vitin 1898, duke punuar pak - ai mund të ketë pësuar një avari nervore. Ai dihet se ka marrë pjesë në një fjalim të anarkistit Emma Goldman në maj 1901 në Cleveland: ai iu afrua asaj para fjalimit dhe i kërkoi asaj që të rekomandojë libra mbi anarkizmin; ajo e detyruar. Biseda, në të cilën Goldman nuk mbronte dhunë, por shprehu mirëkuptim për ata të shtyrë në të, ishte një ndikim i madh në Czolgosz; ai më vonë deklaroi se fjalët e saj digjeshin në kokën e tij. Ai erdhi ta shihte atë në shtëpinë e saj në Çikago në korrik, ndërsa ajo ishte duke u nisur për të shkuar në një udhëtim me vajzën e saj në Buffalo për të parë panairin, dhe të dy anarkistët u hipën në stacionin e trenit. Goldman shprehu shqetësimin për një tjetër radikal që Czolgosz (i cili po përdorte pseudonimin Fred Nieman) po e ndiqte për rreth; shpejt pas kësaj, ai si duket u largua nga Çikago. William Arntz, një punëtor në një park në Canton, deklaroi se kishte parë një njeri që ngjante me Czolgosz në mesin e vitit 1901, kur presidenti po qëndronte në shtëpi dhe ndonjëherë vizitonte parkun. Burri kishte veshur dy armë, dhe kur Arntz i kujtoi atij se armët e zjarrit nuk lejoheshin jashtë poligonit të qitjes në park, u përgjigj në mënyrë kundërshtuese. Arntz kërkoi policinë, por burri nuk u gjet kurrë.
Më 3 shtator, Czolgosz shkoi në një dyqan të Buffalos dhe bleu një revole Iver Johnson. Ai ende nuk kishte ndonjë plan të qartë për vrasjen e presidentit McKinley. Një ditë më pas, William dhe Ida McKinley mbërritën në Buffalo me tren. Topi që lëshoi një përshëndetje për presidentin me ardhjen e tij në qytet ishte vendosur shumë afër gjurmës, dhe shpërthimet shpërtheu disa dritare në tren, duke mos zbuluar Zonjën e Parë. Ndërsa William McKinley u tërhoq nga treni në pritjen zyrtare, Czolgosz lëvizi përpara në turmë, por e gjeti presidentin shumë të mbrojtur për të bërë një përpjekje për jetën e tij.
Referime
Burimet tjera
Anarkizmi
Anarkizmi është një filozofi politike që mbron shoqëritë e vetëqeverisura në bazë të institucioneve vullnetare. Këto shpesh përshkruhen si shoqëri pa shtetësi, megjithëse disa autorë i kanë definuar ato në mënyrë më specifike si institucione të bazuara në asociacione jo hierarkike apo të lira. Anarkizmi e konsideron shtetin të padëshirueshëm, të panevojshëm dhe të dëmshëm. Ndërsa kundërshtimi ndaj shtetit është qendror, anarkizmi në mënyrë specifike përfshin autoritetin kundërshtues ose organizimin hierarkik në kryerjen e të gjitha marrëdhënieve njerëzore. Anarkizmi konsiderohet zakonisht një ideologji shumë e majtë dhe shumë nga ekonomia anarkiste dhe filozofia ligjore anarkiste pasqyrojnë interpretimet anti-autoritare të komunizmit, kolektivizmit, sindikalizmit, mutualizmit ose ekonomisë pjesëmarrëse. Anarkizmi nuk ofron një trup të caktuar të doktrinës nga një pikëpamje e vetme botërore e veçantë, në vend që rrjedh dhe rrjedh si një filozofi. Ekzistojnë shumë lloje dhe tradita të anarkizmit, jo të gjitha që janë reciprokisht ekskluzive. Shkollat anarkiste të mendimit mund të ndryshojnë rrënjësisht, duke mbështetur çdo gjë nga individualizmi ekstrem për të kompletuar kolektivizmin. Vështirësitë e anarkizmit shpesh janë ndarë në kategoritë e anarkizmit shoqëror dhe individualist ose në klasifikime të dyfishta të ngjashme.
Mizuame
parapamje|240px|Mizuame Mizuame (水飴) është një ëmbëlsues nga Japonia që përkthehet fjalë për fjalë në "karamele uji".
Një lëng i qartë, i trashë, ngjitës, bëhet duke e kthyer amidonin në sheqerna. Mizuame i shtohet wagashi për t’i dhënë atyre një shije, të hahet në mënyra të ngjashme me mjaltin, dhe mund të jetë një përbërës kryesor në ëmbëlsirat. Mizuame është prodhuar në një mënyrë shumë të ngjashme me shurupin e misrit dhe është shumë e ngjashme në shije.
Dy metoda janë përdorur për të kthyer amidonin në sheqerna. Metoda tradicionale është marrja e orizit glutinoz të përzier me malto dhe le të zhvillohet procesi natyror enzimatik, duke e kthyer amidonin në shurup. Metoda e dytë dhe më e zakonshme përdor patatet ose patatet e ëmbla si burim amidoni, dhe acidin e shtuar, siç janë acidet klorhidrike, sulfurike ose nitrike. Nëse bëhet me metodën e parë, produkti përfundimtar, i njohur si mugi mizuame (麦 水 飴), konsiderohet më shumë aromatizues sesa versioni i patates.
Kapitali natyror
parapamje| Këneta Mangrove në Iriomote Island, Japoni, duke ofruar shërbime të dobishme të akumulimit të sedimenteve, mbrojtjes bregdetare, çerdheve dhe tokave për krijimin e peshkut, të cilat nga ana tjetër mund të mbështesin komunitetet e peshkimit bregdetar. Të paktën 35% e aksioneve të kënetave të mangrove në botë është shkatërruar në vetëm 20 vjet parapamje| Bleta e mjaltit ( Apis mellifera ) që polenizon një kulturë të avokados. Rezervat e shëndetshme të llojeve të poleneve të egër dhe të kultivuar janë të rëndësishme për të mbështetur industrinë e bujqësisë dhe për të ndihmuar në sigurimin e ushqimit. parapamje| Pamje ajrore e Rainforest Amazon. Shikuar si një pasuri natyrore e kapitalit, pyjet e shiut ofrojnë shërbime të rregullimit të ajrit dhe ujit, burimet e mundshme të ilaçeve të reja dhe sekuestrimin e karbonit natyror. Kapitali natyror është stoku i burimeve natyrore në botë, i cili përfshin gjeologjinë, tokat, ajrin, ujin dhe të gjithë organizmat e gjallë. Disa asete të kapitalit natyror u sigurojnë njerëzve mallra dhe shërbime falas, e që shpesh quhen shërbime ekosistemi. Dy prej tyre (uji i pastër dhe toka pjellore) mbështesin ekonominë dhe shoqërinë tonë, dhe kështu e bëjnë të mundur jetën e njeriut.
Përmbledhje
Kapitali natyror është një shtrirje e nocionit ekonomik të kapitalit (burimet që mundësojnë prodhimin e më shumë burimeve) për mallrat dhe shërbimet e ofruara nga mjedisi natyror. Për shembull, një pyll ose një lumë i mirëmbajtur mund të sigurojë një rrjedhë të pacaktuar të qëndrueshme të pemëve ose peshqve, ndërsa përdorimi i tepërt i këtyre burimeve mund të çojë në një rënie të përhershme të disponueshmërisë së drurit ose rezervave të peshkut. Kapitali natyror gjithashtu u siguron njerëzve shërbime thelbësore, si ujëmbledhësi, kontrolli i erozionit dhe pjalmimi i bimëve nga insektet, të cilat nga ana tjetër sigurojnë qëndrueshmërinë afatgjatë të burimeve të tjera natyrore. Meqenëse furnizimi i vazhdueshëm i shërbimeve nga pasuritë e kapitalit natyror në dispozicion varet nga një mjedis i shëndetshëm, funksionues, struktura dhe diversiteti i habitateve dhe ekosistemeve janë përbërës të rëndësishëm të kapitalit natyror. Metodat, të quajtura 'kontrollet e aseteve të kapitalit natyror', ndihmojnë vendimmarrësit të kuptojnë sesi ndryshimet në performancën aktuale dhe të ardhshme të aktiveve të kapitalit natyror do të ndikojnë në mirëqenien njerëzore dhe ekonominë.
Historia e konceptit
Termi 'kapital natyror' u përdor për herë të parë në vitin 1973 nga E.F. Schumacher në librin e tij E vogla është e bukur (Small Is Beautiful) dhe u zhvillua më tej nga Herman Daly, Robert Costanza, dhe themeluesit e tjerë të shkencës së Ekonomisë Ekologjike, si pjesë e një kritike gjithëpërfshirëse të mangësive të ekonomisë konvencionale. Kapitali natyror është një koncept kryesor për vlerësimin ekonomik e sidomos për vlerësimin e shërbimeve të ekosistemit i cili sillet rreth idesë, që jeta jo-njerëzore prodhon mallra dhe shërbime që janë thelbësore për jetën. Kështu, kapitali natyror është thelbësor për qëndrueshmërinë e ekonomisë.
Në një analizë tradicionale ekonomike të faktorëve të prodhimit, kapitali natyror zakonisht do të klasifikohej si "tokë" e dalluar nga "kapitali" tradicional. Dallimi historik midis "tokës" dhe "kapitalit" përcaktonte "tokën" si natyrë që ndodhet me një furnizim fiks, ndërsa "kapitali", siç përcaktohej fillimisht, i referohej vetëm mallrave të bëra nga njeriu. (p.sh., Gjeorgjizmi ) Sidoqoftë, është mashtruese të shikosh "tokën" sikur aftësia e tij prodhuese të jetë fikse, sepse kapitali natyror mund të përmirësohet ose degradohet nga veprimet e njeriut me kalimin e kohës (shiko degradimin e mjedisit). Për më tepër, kapitali natyror jep përfitime dhe mallra, të tilla si druri ose ushqimi, të cilat mund të përdoren nga njerëzit. Këto përfitime janë të ngjashme me ato të realizuara nga pronarët e kapitalit infrastrukturor, i cili jep më shumë mallra, siç është një fabrikë që prodhon automobila ashtu si një pemë molle prodhon mollë.
Ekologët po bashkohen me ekonomistët për të matur dhe shprehur vlerat e pasurisë së ekosistemeve, si një mënyrë për të gjetur zgjidhje për krizën e biodiversitetit. Disa studiues janë përpjekur të vendosin një shifër dollari në shërbimet e ekosistemit, siç është vlera e kontributit të pyllit boreal kanadez në shërbimet globale të ekosistemit. Nëse ekologjikisht është i paprekur, pylli boreal ka një vlerë të vlerësuar prej 3.7 trilion US $. Ekosistemi boreal pyjor është një nga rregullatorët e shkëlqyeshëm atmosferikë të planetit dhe ruan më shumë karbon se çdo biome tjetër në planet. Vlera vjetore për shërbimet ekologjike të Pyllit Boreal vlerësohen në 93.2 miliardë dollarë amerikanë, ose 2.5 më e madhe se vlera vjetore e nxjerrjes së burimeve.
Vlera ekonomike e 17 shërbimeve të ekosistemit për të gjithë biosferën (e llogaritur në vitin 1997) ka një vlerë mesatare prej 33 trilionë US $ në vit. Këto vlera ekologjike ekonomike nuk përfshihen aktualisht në përllogaritjet e llogarive kombëtare të të ardhurave, PBB-së dhe ato nuk kanë atribute çmimesh sepse ato ekzistojnë kryesisht jashtë tregjeve globale. Humbja e kapitalit natyror vazhdon të përshpejtohet dhe zhvendoset ose injorohet nga analiza monetare kryesore.
Të gjitha përdorimet e termit aktualisht dallojnë natyrën nga kapitali i krijuar nga njeriu ose infrastruktura. Treguesit e miratuar nga Qendra Botërore e Monitorimit të Konservimit të Programit të Kombeve të Bashkuara për Mjedisin dhe Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) për të matur biodiversitetin natyror, përdorin termin në një mënyrë pak më specifike. Sipas OECD, kapitali natyror është "pasuri natyrore në rolin e tyre për të siguruar burime natyrore dhe shërbime mjedisore për prodhimin ekonomik" dhe "përgjithësisht konsiderohet se përfshin tre kategori kryesore: rezervat e burimeve natyrore, tokën dhe ekosistemet".
Koncepti i "kapitalit natyror" është përdorur gjithashtu nga projekti Biosfera 2, dhe modeli ekonomik i kapitalizmit natyror të Paul Hawken, Amory Lovins dhe Hunter Lovins. Kohët e fundit, ajo ka filluar të përdoret nga politikanë, veçanërisht Ralph Nader, Paul Martin Jr., dhe agjensi të qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar, përfshirë Komitetin e tij të Kapitalit Natyror dhe Observatorin e Shëndetit në Londër.
Në veprën Kapitalizmi natyror: Krijimi i revolucionit të ardhshëm industrial (Natural Capitalism: Creating the Next Industrial Revolution) autori pretendon se "revolucioni i ardhshëm industrial" varet nga përbërja e katër strategjive qendrore: "ruajtja e burimeve përmes proceseve prodhuese më efektive, ripërdorimi i materialeve siç gjenden në sistemet natyrore, një ndryshim në vlerat nga sasia në cilësi, dhe investimi në kapitalin natyror, ose rivendosja dhe ruajtja e burimeve natyrore".
Barja (Mitrovicë)
Gjeografia
Fshati i radhës Bare i pozicionuar në një lartësi mbidetare rreth 1300m. Barja ndodhet në rajonin e njohur si Shala e Bajgorës rreth 22 km larg Mitrovicës. Temperatura është dukshëm më e ulët. Rrugët e shkelura shpien nëpër prona të mëdha të cilat janë të pozicionuara larg njëra tjetrës.
Demografia
Simbas regjistrimit të fundit të popullsisë 2011, fshati paska 841 banorë. Të gjithë (100 %) u deklaruan si shqiptarë.
Ekonomia
Pavarësisht lartësisë, ata punojnë tokën dhe merren me blegtori.
Erin McKenney
Erin McKenney (lindur më 9 prill 1998) është një aktiviste amerikane e të drejtave të njeriut.
Jeta e hershme dhe arsimimi
E rritur në New Hampshire, McKenney është vlerësuar për arritjet e saj në aktivitete dhe shërbime që nga mosha e hershme, duke fituar një Çmim për Aktivizëm nëpërmjet Junior State of America dhe Çmimin e Shën Timoteit nëpërmjet Dioqezës Katolike të Mançesterit. Ajo ishte praktikante në Shtëpinë e Shtetit New Hampshire gjatë shkollës së mesme si pjesë e Programit të Kryeqytetit, "Girls Rock", të cilës ajo ja atribuon meritat që kanë ndihmuar atë të zgjedh qëllimet dhe karrierën kryesore. Përmes punës në Komisionin për të Drejtat e Fëmijës dhe Familjes, ajo mësoi se ajo që i pëlqente më shumë për karrierën politike ishte aftësia për të përmirësuar jetën përmes programeve sociale, por për të do ishte më mirë që të punonte me njerëzit në mënyrë më të drejtpërdrejtë. Ajo ishte gjithashtu anëtare e Këshillit Këshillues Rinor Legjislativ të New Hampshire..
Puna për mbrojtje të të drejtave
McKenney është përfshirë në punë për mbrojtje, duke fituar Çmimin Girl Scout Gold duke krijuar krijuar një program shkencor të bazuar në rolin e modelit për gratë e reja, Programi i Shkencës së Kuriozitetit. Ky program përmban një sërë aktivitetesh laboratorike interaktive që secili është i lidhur me një shkencëtar femër në një fushë të ngjashme. Ajo mbledh letra nga gratë në fushat e STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë) anembanë botës për t'u dhënë studentëve të saj, në përpjekje për t'i ndihmuar gratë e reja të gjejnë shembuj pozitivë që mund të lidhen dhe të ndajnë mbështetjen e komunitetit STEM.
Në intervistat me BBC, Erin McKenney shpjegoi se "mësimi i një vajze që zëri i saj meriton të dëgjohet është mësimi më i vlefshëm që mund të mësohet ndonjëherë" dhe "njerëzit duhet të dinë se vendi i tyre në botë është kudo ku e duan Të jetë, nuk ka punë që është mashkullore apo femërore, e vetmja gjë që me të vërtetë ka rëndësi është se ata po bëjnë diçka në të cilën besojnë." Ky program fitoi njohjen e saj nga BBC dhe një vend në listën e 100 Gra për vitin 2016. Ajo ishte një nga gratë më të reja në këtë listë. McKenney gjithashtu punoi me BBC në Londër në fushatën "100 Women Wikipedia", në përpjekje për të krijuar sa më shumë faqe për gratë, sepse beson fuqishëm në rritjen e dukshmërisë e grave që janë shembull për tu ndjekur nga gratë e reja.
McKenney ka qenë gjithashtu aktive në mbrojtjen e arsimit të vepantë, duke bërë fushatë për pranimin e neurodiversitetit dhe duke dëgjuar zërat e këtyre komuniteteve.
Jo Jung-suk
thumb|right|Jo Jung-suk (2013) Jo Jung-suk lindi më 26 dhjetor 1980 në Seoul. Është një aktor koreane jugore.
Predatorizmi (prerëmbimi)
Predatorizmi (prerëmbimi) është lloj i marëdhënieve biotike ku një predator ushqehet me prenë, (p.sh: ujku me delen; ujku-predatori, delja-gjahu). Predatorët e vrasin prenë ose nuk e vrasin prenë e tyre megjithatë si prioritet kanë të ushqyerin me të, akti i predatorizmin shpesh rezulton në vrasjen e presë dhe absorbimin eventual të pjesëve të presë me digjestim. Predatorizmi mund të jetë edhe një ndjekje, përgjim, ose një sulm ndaj presë. Kështu predatorizmi është shpesh, por jo çdoherë, karnivor. Kategori të tjera të konsumimit janë herbivore (ngrënia e pjesëve të bimës), fungjërore (ngrënia e pjesëve të fungjeve), dhe derivore-këto lloje organizmash në literaturë hasen edhe si "zbërthyes" ose "konsument" (konsumimi i materialit të vdekur organik). Të gjitha këto janë sisteme me marrëdhënie konsumues-burim. Shpesh është e vështirë të ndash llojet e ndryshme të sjelljeve ushqyese. Për shembull, disa parazita lëshojnë vezë në organizmin që e kanë gjuajtur, që pastaj pasardhësit të ushqehen me organizmin i cili akoma jeton, ose me mbetjet e organizmit pasi ka vdekur. Karakteristika kryesore e predatorizmit është impakti direkt i predatorit mbi popullacionin e presë.
Presioni selektiv (koevulucioni) i imponuar nga njëri tjetri shpesh çon në një luftë evolucionare në mes presë dhe predatorit, gjë që rezulton në adaptime anti-predative. Mënyra për klasifikimin e predatorizmit përfshijnë grupime për nga niveli trofik, specializimi dhe nga interaksionet e predatorit me prenë.
I treturi
I treturi, roman me autor Nebil Duraku. Botuar në Klinë nga "Buroja", në vitin 1998. Libri ka 123 faqe.
Jiři Matyáš
Jiři Matyáš është një politikan dhe ekonomist çek.
Jiři Matyáš Unë iu bashkova Partisë Social Demokratike Çeke këtë vit.
Biografike
Jiři Matyáš ose i lindur më 1 shkurt 1952 në Pragë dhe unë kam një familje për prindërit e mi.
Jiři Matyáš i martuar Tereza Matyáš në vitin 1982.
Jiři Matyáš ai ka katër fëmijë.
Jiři Matyáš ka një anëtar të familjes që njihni.
Lukáš Čermák (vëlla)
Aneta Matyáš (vjehrra)
Ondřej Matyáš (vjehrri)
Elijah Tesař (kushëriri)
Jiři Matyáš Jiři Matyáš Jiři Matyáš Jiři Matyáš Jiři Matyáš
Deneuille-lès-Chantelle
Deneuille-lès-Chantelle është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Allier të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Deneuille-lès-Chantelle ka një popullsi prej 89 banorë dhe sipërfaqe 8.21 km², me një dendësi prej 11 banor/km².
Konservatizmi
Konservatorizmi është një filozofi politike dhe shoqërore që promovon institucionet tradicionale sociale në kontekstin e kulturës dhe qytetërimit. Parimet qendrore të konservatorizmit përfshijnë traditën, papërsosmërinë njerëzore, shoqërinë organike, hierarkinë dhe autoritetin dhe të drejtat pronësore. Konservatorët kërkojnë të ruajnë një sërë institucionesh si monarkia, feja, qeveria parlamentare dhe të drejtat pronësore me qëllim të theksimit të stabilitetit dhe vazhdimësisë sociale, ndërsa elementët më ekstremë të quajtur reaksionarë kundërshtojnë modernizmin dhe kërkojnë kthimin në "mënyrën se si gjërat ishin ". Përdorimi i parë i vendosur i termit në një kontekst politik filloi në 1818 me François-René de Chateaubriand gjatë periudhës së Restaurimit Bourbon që kërkonte të rrokulliset politikat e Revolucionit Francez. Lidhur historikisht me politikat e krahut të djathtë, termi që atëherë është përdorur për të përshkruar një gamë të gjerë pikëpamjesh. Nuk ka asnjë grup politikash konsiderohet konservatore sepse kuptimi i konservatorizmit varet nga ajo që konsiderohet tradicionale në një vend dhe kohë të caktuar. Kështu konservatorët nga pjesë të ndryshme të botës - secili që i mbështesin traditat e tyre përkatëse - mund të mos pajtohen në një gamë të gjerë çështjesh. Edmund Burke, një politikan i shekullit të 18-të që kundërshtoi Revolucionin Francez, por mbështeti Revolucionin Amerikan, vlerësohet si një nga teoricistët kryesorë të konservatorizmit në Britaninë e Madhe në vitet 1790. Sipas Quintin Hogg, kryetari i Partisë Konservatore britanike në vitin 1959: "Konservatizmi nuk është aq filozofi, as qëndrim, një forcë e vazhdueshme, duke kryer një funksion të përjetshëm në zhvillimin e një shoqërie të lirë dhe që korrespondon me një të thellë dhe të përhershme kërkesa e vetë natyrës njerëzore ". Në dallim nga përkufizimi i konservatorizmit të bazuar në traditë, teoricienët politikë si Corey Robin e definojnë konservatorizmin kryesisht në aspektin e një mbrojtjeje të përgjithshme të pabarazisë sociale dhe ekonomike. Nga kjo perspektivë, konservatorizmi është më pak një përpjekje për të mbështetur institucionet tradicionale si një vlerësim i vetë konkurrencës, "një meditim mbi interpretimin teorik të përvojës së ndjerë të pushtetit, duke e parë atë të kërcënuar dhe duke u përpjekur ta fitojë atë".
Atlas (krater)
parapamje|240px|Imazhet e Mozaikut të [[Lunar Orbiter 4]] Atlas është një krater i goditjes hënore që ndodhet në pjesën verilindore të Hënës, në juglindje të Mare Frigoris. Vetëm në perëndim është krateri pak më i vogël, por ende i shquar Hercules. Në verilindje të Atlasit është Endymion i madh.
Muri i brendshëm i Atlasit është shumëfish i tarracuar dhe buza e rrëzuar, duke formuar një buzë me tehe të mprehtë. Ky është një krater i thyer në dysheme me një brendësi të ashpër dhe kodrinore që ka një albedo më të lehtë se mjedisi përreth. Thyerjet e dyshemesë zakonisht krijohen si rezultat i modifikimeve vullkanike.
Ka dy njolla të errëta përgjatë skajit të brendshëm të mureve; një përgjatë skajit verior dhe një tjetër përveç skajeve juglindore. Një sistem i çarjeve të holla i quajtur Atlasi i Rimae përshkon dyshemenë e kraterit dhe u krijuan nga vullkanizmi. Përgjatë anëve të brendshme veriore dhe verilindore janë një grusht krateresh me aureolë të errët, me shumë gjasa për shkak të shpërthimeve. Rreth mesit është një grup kodrash të ulëta qendrore të rregulluara në një formacion rrethor.
Krateret satelitore
Sipas konvetës, këto karakteristika identifikohen në hartat hënore duke vendosur shkronjën në anën e mesit të kraterit që është më afër Atlasit.
Periudha Heian
Historia
Periudha Heiane u parapri nga periudha Nara dhe nisi në vitin 794 AD pas zhvendosjes së kryeqytetit të Japonisë në Heian-kyō (Kyoto modern), nga mbreti i 50-të, Mbreti Kammu. Kammu fillimisht provoi të zhvendoste kryeqytetin në Nagaoka-kyō, por një seri katastrofash ndodhën në qytet, duke e shtyrë mbretin të zhvendoste kryeqytetin për herë të dytë, në Heian. Në vitet e fundit të shekullit të 9-të, ndodhi një rebelim në Kinë, duke bërë situatën politike të paqëndrueshme. Misionet japoneze në Kinën Tang u pezulluan dhe ardhja e eksporteve kineze u ndalua, një fakt që lehtësoi rritjen e pavarur të kulturës japoneze të quajtur kokufu bunka. Prandaj, Periudha Heiane konsiderohet një pikë kulmore në kulturën japoneze që brezat e mëvonshëm gjithmonë kanë admiruar. Periudha vërehet gjithashtu për rritjen e klasës samuraje, që më vonë do të marrë pushtetin dhe do të nisë periudhën feudale të Japonisë. Hyrja e klasës luftarake në ndikim në gjyqë ishte rezultat i Rebelimit Hōgen. Në këtë kohë, Taira no Kiyomori ringjalli praktikat Fujiwara duke vendosur nipin e tij në fron për të sunduar Japoninë nëpërmjet regjencës. Klani i tyre, Taira, nuk do të rrëzohet deri pas Luftës Genpei, që shënoi fillimin e shogunatit Kamakura. Periudha Kamakura nisi në vitin 1185, kur Minamoto no Yoritomo mori pushtetin nga mbretërit dhe themeloi shogunatin në Kamakura.
Regjencë Fujiwara
parapamje| Byōdō-in ("Salla e Phoenix"), e ndërtuar në shekullin e 11-të ( Uji, [[Kioto )]] Kur Mbreti Kammu zhvendosi kryeqytetin në Heian-kyō (Kyoto), i cili mbeti kryeqyteti mbretëror për 1,000 vjetin e ardhshëm, ai e bëri këtë jo vetëm për të forcuar autoritetin imperial, por edhe për të përmirësuar gjeopolitikisht vendndodhjen e qeverisë së tij. Nara u braktis pas vetëm 70 vitesh, pjesërisht për shkak të ngritjes së Dōkyō dhe fuqisë sekulare të institucioneve budiste atje. Kyoto kishte akses të mirë në lumin e detit dhe mund të arritej përmes rrugëve tokësore nga provincat lindore. Periudha e hershme Heiane (784-967) vazhdoi kulturën e Nara-së; kryeqyteti i Heianit u modelua sipas kryeqytetit kinez Tang në Chang'an, sikurse edhe Nara, por në një shkallë më të madhe se Nara. Kammu përpjeket të përmirësojë sistemin administrativ në stilin Tang që ishte në përdorim. I njohur si Kodi Ritsuryō, ky sistem përpiqej të rikrijojë sistemin ligjor Tang në Japoni, pavarësisht "ndryshimeve të mëdha në nivelin e zhvillimit midis dy vendeve". Pavarësisht rënies së reformave Taika-Taihō, qeveria mbretërore ishte e fortë gjatë periudhës së hershme Heiane. Mospërdorimi i reformave drastike nga Kammu uli intensitetin e grindjeve politike, dhe ai u njoh si një nga mbretërit më të fuqishëm të Japonisë. Megjithëse Kammu e braktisi ushtrimin universale në vitin 792, ai ende zhvilloi ofensiva ushtarake të mëdha për të nënshtruar Emishit, mund të ishin pasardhës të Jomonit të zhvendosur, që jetonin në pjesën veriore dhe lindore të Japonisë. Pas fitoreve të përkohshme në vitin 794, në vitin 797, Kammu emëroi një komandant të ri, Sakanoue no Tamuramaro, me titullin Seii Taishōgun ("Gjeneralushku nënshtrues i barbarëve"). Në vitin 801, shōguni kishte mundur Emishin dhe kishte zgjeruar pronat mbretërore në skajin lindor të Honshū. Kontrolli imperial mbi provincat ishte tepër i dobët në të mirë, megjithatë. Në shekullin e nëntë dhe të dhjetë, shumë autoritet u humb në duar të familjeve të mëdha, të cilat injoruan sistemet tokësore dhe tatimore në stilin kinez të vënë në vend nga qeveria në Kyoto. Stabiliteti erdhi në Japoni, por, edhe pse suksesi u sigurua për familjen mbretërore përmes trashëgimisë, pushteti u përqendrua përsëri në duart e një familjeje të lavdishme, Fujiwara, gjë që ndihmoi edhe zhvillimin e Japonisë.
Pas vdekjes së Kammus në vitin 806 dhe një luftë për trashëgimi midis bijve të tij, u vendosën dy zyra të reja në përpjekje për të rregulluar strukturën administrative Taika-Taihō. Përmes Zyres së Vetëmbshtetjes së Mbretit, mbreti mund të lëshonte urdhra administrativë më drejtpërdrejtë dhe me më shumë vetëbesim se më parë. Bordi i Ri i Policisë Metropolitane zëvendësoi në mënyrë të madhe njësitet e ceremoniale të gardës mbretërore. Ndërsa këto dy zyra forcojnë përkohësisht pozicionin e mbretit, shpejt ato dhe strukturat e tjera në stilin kinez u tejkaluan në shtetin e zhvilluar. Në vitin 838 misionet e sankcionuara nga mbretërore drejt Tangut në Kinë, të cilat kishin filluar në vitin 630, shënuan fundin efektiv të ndikimit kinez. Kina Tang ishte në një gjendje rënimi dhe budistët kinezë u persekutuan rëndë, duke dobësuar respektin japonez për institucionet kineze. Japonia filloi të kthehej brenda vetes. Siç klani Soga kishte marrë kontrollin e fronit në shekullin e gjashtë, Fujiwara në shekullin e nëntë ishin martuar në mes të familjes mbretërore dhe një nga anëtarët e tyre ishte kreu i parë i Zyres së Vetëmbshtetjes së Mbretit. Një Fujiwara tjetër u bë regjent, Sesshō për nipin e tij, pastaj një mbret minor dhe një tjetër u emërua Kampaku. Gjatë fundit të shekullit të 9-të, disa mbretër provuan, por dështuan në përpjekjet për të frenuar Fujiwarat. Për një kohë, megjithatë, gjatë sundimit të Mbretit Daigo (897-930), regjencia e Fujiwarave u pezullua dhe ai sundoi drejtpërdrejt. Megjithatë, Fujiwarat nuk u degraduan nga Daigo, por në fakt u bënë më të fortë gjatë sundimit të tij. Kontrolli qendror i Japonisë vazhdoi të zvogëlohej, dhe Fujiwarat, së bashku me familjet e mëdha dhe themelet fetare, fituan shōenë të mëdha dhe pasuri më të mëdha gjatë fillim të shekullit të dhjetë. Gjatë periudhës së hershme Heiane, shōenët fituan statusin ligjor, dhe institucionet fetare të mëdha kërkonin tituj të qartë përjetësi, falje nga taksa dhe imunitet nga inspektimi qeveritar i shōenëve që mbajnë. Ata që punonin tokën gjetën të dobishme transferimin e titullit tek mbajtësit e shōenëve në këmbim të një pjesë të korrjes. Njerëzit dhe tokat ishin gjithnjë e më tepër jashtë kontrollit qendror dhe tatimit, një kthim de facto në kushte para Reformës Taika.
Edhe pse kishin marrë nën kontroll autoritetin imperial, Fujiwarat udhëhiqnin një periudhë lëkundëse kulturore dhe artistike në sallën mbretërore dhe në mesin e aristokracisë. Ka pasur një interes i madh për poezi elegante dhe letërsi popullore. Dy lloje shkrimi fonetik japonez: katakana, një shkrim i thjeshtuar që u zhvillua duke përdorur pjesë të shenjave kineze, u shkurtua në hiragana, një alfabet me shkronja shkurtra me një metodë të veçantë shkrimi që ishte unikisht japoneze. Hiragana dha shprehje të shkruar fjalës së folur dhe, me të, rriti letërsinë popullore të famshme të Japonisë, shumica e të cilës ishte shkruar nga gra e sallës mbretërore që nuk ishin trajnuar në kinezisht si kolegët e tyre mashkullorë. Tre gra të fundit të shekullit të dhjetë dhe fillim të shekullit të 11-të paraqitën pikëpamjet e tyre për jetën dhe romancën në sallën Heiane nëpërmjet Kagerō Nikki nga "nëna e Fujiwara Michitsuna" dhe Përralla e Genxhit nga Murasaki Shikibu.
Arti vendas gjithashtu ngriti kokën nën Fujiwarat pas shekujve të imitimit të formave kineze. Pikturat yamato-e me ngjyra të gjalla, stili japonez i pikturave për jetën në sallë dhe histori mbi tempujt dhe xhamitë u bënë të zakonshme në mesin e periudhës Heiane, duke vendosur modele për artin japonez edhe sot. Me rritjen e kulturës, u rrit edhe decentralizimi. Ndërsa faza e parë e zhvillimit të shōenëve në fillim të periudhës Heiane kishte parë hapjen e tokave të reja dhe dhënien e përdorimit të tokave aristokratëve dhe institucioneve fetare, faza e dytë shikoi rritjen e "qeverisjeve familjare", si në sistemin e vjetër të klanit. Në fakt, forma e sistemit të vjetër të klanit kishte mbetur në mënyrë të madhe e pandreqshme brenda qeverisjes së vjetër qendrore. Tani kërkoheshin institucione të reja para ndryshimeve sociale, ekonomike dhe politike. Kodi Taihō shkoi në harresë, institucionet e tij u kufizuan në funksionet ceremoniale. T
ani administratat familjare u bënë institucione publike. Si familja më e fuqishme, Fujiwarat qeverisnin Japoninë dhe vendosnin çështjet e përgjithshme të shtetit, si trashëgimia e fronit. Çështjet familjare dhe shtetërore u përzierën thellësisht, një model që ndoqi edhe nga familje të tjera, manastire dhe madje edhe familja mbretërore. Menaxhimi i tokës u bë puna kryesore e aristokracisë, jo aq sepse kontrolli drejtpërdrejt nga familja mbretërore ose qeveria qendrore ishte zvogëluar, por më shumë nga solidariteti i fortë familjar dhe mungesa e ndjenjës së Japonisë si një komb i vetëm.
Ngritja e klasës ushtarake
Periudha Heiane shënoi ngritjen e aristokracisë ushtarake në Japoni, një zhvillim ky që pati ndikim të madh në formimin e historisë dhe strukturës së pushtetit në vend. Deri në atë kohë, pushteti kryesor ishte qëndruar në duart e familjeve aristokratike dhe institucioneve fetare, por gjatë periudhës së Heiane, një klasë e re aristokratike, njohur si samurajët, ngriti kokën në skenën politike dhe ushtarake. Kjo ndryshoi gjithë peizazhin e pushtetit dhe krijoi një hierarki të re në shoqërinë japoneze.
Ngritja e aristokracisë ushtarake ishte e lidhur ngushtë me rritjen e ndikimit të samurajëve. Këta ishin luftëtarët profesionistë që kishin aftësi të jashtëzakonshme luftarake dhe disciplinë të fortë. Në fillim, samurajët shërbenin si mbrojtës të aristokracisë dhe familjeve të pasura, por me kalimin e kohës ata arritën të fitonin më shumë pushtet dhe autoritet. Ata morën pjesë në luftërat e brendshme dhe konfliktet territoriale, duke demonstruar aftësinë e tyre në betejë dhe shfaqur lojalitet ndaj të ashtuquajturit "daimyo", pronarët e tokave të mëdha.
Samurajët u specializuan në artin e luftës dhe ndiqnin një kodeks moral të njohur si "bushido", që tregonte virtytet e nderit, trimërisë dhe devotshmërisë ndaj zotit dhe vëndit. Kjo kode e sjelljes shërbeu si udhërrëfyes për sjelljen dhe vlerat e samurajëve. Ata punonin në shërbim të mbretit, daimyo-ve dhe familjeve të pasura, duke marrë paga dhe privilegje në këmbim të shërbimeve të tyre ushtarake.
Rritja e aristokracisë ushtarake në periudhën Heiane krijoi një strukturë të re pushteti në Japoni dhe ndikoi në zhvillimin e feudalizmit në vend. Samurajët, si klasa e privilegjuar ushtarake, morën mbi dorë të kontrollit të territoreve dhe burimeve të tyre, duke formuar sistemin e "shogunatit" Kamakura. Kjo periudhë bëri që samurajët të bëheshin forca dominuese në politikën dhe jetën sociale të Japonisë, duke lënë gjurmë të thella në historinë dhe kulturën e vendit. parapamje|300x300px| "Genpei Kassen-zu Byo-bu" / Koleksioni Akama Shrine Një luftë për trashëgimi në mes të shekullit të 12-të dha mundësinë Fujiwarave për të rigjetur fuqinë e tyre të mëparshme. Fujiwara no Yorinaga u vendos në anën e mbretit të tërhequr në një betejë të dhunshme në vitin 1156 kundër trashëgimtarit të pritshëm, i cili ishte i mbështetur nga Taira dhe Minamoto (Rebelimi Hōgen). Në fund, Fujiwarat u shkatërruan, sistemi i vjetër i qeverisjes u zëvendësua, dhe sistemi insei u bë i pa fuqi si ushtarët bushi morën kontrollin e çështjeve në gjyq, shënuar një pikë kthese në historinë e Japonisë. Në vitin 1159, Taira dhe Minamoto u përplasën (Rebelimi Heiji), dhe filloi një periudhë 20-vjeçare dominimi të Tairas. Taira no Kiyomori dalloi si fuqia e vërtetë në Japoni pas shkatërrimit të Fujiwarave dhe do të qëndronte në udhëheqje për 20 vjetin e ardhshëm. Ai e dha vajzën e tij Tokuko në martesë me mbretin e ri Takakura, i cili vdiq vetëm në moshën 19 vjeç, duke lënë djalin e tyre të vogël Antoku të vazhdonte në fron. Kiyomori vendosi jo më pak se 50 posta qeveritare me familjarët e tij, rindërtoi Detin Bregdetar, dhe inkurajoi tregtinë me Kinën Songo. Ai gjithashtu ndërmori veprime agresive për të mbrojtur pushtetin e tij kur ishte e nevojshme, duke hequr dhe dëbuar 45 zyrtarë gjyqi dhe duke shkatërruar dy tempuj të vështirësishëm, Todai-ji dhe Kofuku-ji. Tairat u mahnitën nga jeta në gjyq dhe injoruan problemet në provincat, ku klanit Minamoto po rindërtohej forca e tyre. Në vitin 1183, dy vjet pas vdekjes së Kiyomorit, Yoritomo Minamoto dërgoi vëllezërit e tij Yoshitsune dhe Noriyori për të sulmuar Kyoto-n. Tairat u shpërndanë dhe u detyruan të largohen, dhe Mbretëresha e Pensionuar u përpjek për të mbytur veten dhe Mbretin 7-vjeçar. Ai humbi jetën, por e ëma e tij mbijetoi. Biri tjetër i Takakurës u bë Mbreti Go-Toba. Me Yoritomo të vendosur fort, sistemi bakufu që qeverisi Japoninë për shtatë shekuj të ardhshëm ishte në vend. Ai emëroi guvernatorë ushtarakë, ose shugo, për të sunduar mbi provincat, dhe intendantë, ose jito, për të mbikqyrur pronat publike dhe private. Yoritomo pastaj u drejtua drejt eleminimit të familjes të fortë Fujiwara, që strehoi vëllain rebel Yoshitsune. Tre vjet më vonë, ai u emërua shōgun në Kyoto. Një vit para vdekjes së tij në 1199, Yoritomo dëboi mbretin adoleshent Go-Toba nga fronit. Dy djemtë e Go-Tobës e ndoqën atë në fron, por ata do të hiqeshin gjithashtu nga pasardhësit e Yoritomo në shogunatë.
Zhvillimet në Budizëm
parapamje| Piktura e bodhisattva Fugen Enmei ( Samantabhadra ). Bojë mbi mëndafsh, shekulli XII Gjatë periudhës së Heiane, buddhizmi zhvilloi ndryshime të rëndësishme në Japoni, duke u përshtatur me kulturën dhe kontekstin vendas. Në fillim të kësaj periudhe, buddhizmi ishte i pranishëm në krahinat e udhës së Nara, por u përhap edhe më shumë në qytetin e ri Heian, duke fituar një rol të rëndësishëm në jetën e shoqërisë dhe mbretërisë.
Buddhizmi synonte të përhapte mesazhin e tij duke përdorur një kombinim të doktrinave të ndryshme dhe praktikave të adhurimit. Në periudhën Heiane, lindën dy shkolla të rëndësishme buddhiste: Shingon dhe Tendai. Shkolla Shingon ishte një shkollë esoterike, e bazuar në mësimet e përfaqësuesit kryesor të saj, Kukai (nënvizuar gjithashtu si Kōbō Daishi). Ajo mbështetej në meditim, rituale komplekse dhe praktika të fshehta për të arritur iluminimin. Shkolla Tendai, në anën tjetër, theksonte studimin dhe meditimin e mësimet e Bu dhe shpërthimet e vetëvetëdijes. Ajo kultivoi një qasje më të përgjithshme ndaj budizmit, duke integruar edhe mësimet nga shkolla e Kineze Chan.
Në kohën e Heiane, buddhizmi zhvilloi edhe një aspekt të rëndësishëm të tij, të quajtur "Jōdo" ose "Tërheqja e Toku". Kjo ishte një lëvizje që kultivoi adhurimin e Amida Buddha dhe besimin në fuqinë e tij për të siguruar ringjalljen dhe shpëtimin e besimtarëve. Përhapja e kësaj besimi ekuilibroi adhurimin e njerëzve me praktikën e tyre të përditshme dhe krijoi mundësi për të arritur bekuaritë e botës së ardhshme.
Gjatë periudhës së Heiane, buddhizmi gjithashtu u ndikua nga konteksti kulturor dhe politik i vendit. Në një atmosferë të përqendruar në estetikën dhe graciozitetin, u zhvillua një formë e re e artit buddhist, e njohur si "yamato-e". Ky lloj arti i pikturave japoneze të tregimeve nga jeta e sallës dhe historive mbi tempujt dhe xhamitë u bë i njohur në këtë periudhë.