cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adriana Ceko
Në Dhjetor 1976, Adriana Ceko & Kujtim Kamberi marrin pjesë në Festivali i 15-të në RTSH me këngën "Fshati I Ri".
Në Dhjetor 1977, Adriana Ceka & Ylli Çiftja marrin pjesë në Festivali i 16-të në RTSH me këngën "Sa Lule Çel Pranvera".
Në Dhjetor 1978, Adriana Ceka & Kozma Dushi marrin pjesë në Festivali i 17-të në RTSH me këngën "Dasem Ne Diten E Lirise".
Në Dhjetor 1979, Adriana Ceko & Muharrem Herri marrin pjesë në Festivali i 18-të në RTSH me këngën "Lulet E Dasmës".
Në Dhjetor 1980, Adriana Ceka merr pjesë në Festivali i 19-të në RTSH me këngën "Shtatori I Pare".
Në Dhjetor 1981, Liliana Kondakçi & Ardiana Ceka marrin pjesë në Festivali i 20-të në RTSH me këngën "Agimet Tona".
Në Dhjetor 1982, Adriana Ceka merr pjesë në Festivali i 21-të në RTSH me këngën "Kur Zemrat Rrahin Si Nje Zemer".
Murtaja septikemike
parapamje|Murtaja septikemike që rezulton në [[Nekroza|nekrozë.]] Murtaja septikemike është 1/3 format e murtajës dhe shkaktohet nga Yersinia pestis, një specie gram-negative e baktereve. Murtaja septikemike është një sëmundje sistemike që përfshin infeksionin e gjakut dhe më së shpeshti përhapet nga pickimet nga pleshtat e infektuar. Murtaja septikemike mund të shkaktojë koagulim të përhapur intravaskular dhe është gjithmonë fatale kur nuk trajtohet. Llojet e tjera të murtajës janë murtaja bubonike dhe murtaja pneumonike.
Adriana Ceko
Në Dhjetor 1983, Adriana Ceka merr pjesë në Festivali i 22-të në RTSH me këngën "Mimoza E Dashurise".
Në Dhjetor 1983, David Tukiqi & Adriana Ceka marrin pjesë në Festivali i 22-të në RTSH me këngën "Vatra E Gjithe Shqiperise".
Në Dhjetor 1987, Adriana Ceka merr pjesë në Festivali i 26-të në RTSH me këngën "Mes Dy Yjesh Ngjan Si Hene".
Léaz
Léaz është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ain të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes. Léaz ka një popullsi prej 650 banorë dhe sipërfaqe 11.4 km², me një dendësi prej 57 banor/km².
La Sabotterie
La Sabotterie është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. La Sabotterie ka një popullsi prej 85 banorë dhe sipërfaqe 3.64 km², me një dendësi prej 23 banor/km².
Ustaritz
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Fisi Bruçi i Lukanit të Dibrës
Fisi Bruçi i Lukanit të Dibrës : monografi me autor Faik Bruçi, red. Sakip Cami, red. Halil Rama. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Albpaper". Libri ka 227 faqe dhe me foto. ISBN 9789995634537
Ustaritz
Ustaritz (Baskisht: Uztaritze ; Shqip: Ustaritzi) është një qytet në provincën tradicionale baske të Laburdit, tani një komunë në departamentin Pirenejtë Atlantikë, Franca jugperëndimore. Ndodhet në lumin Nive rreth 13 km në brendësi nga Bajona. Stacioni Ustaritz ka lidhje hekurudhore me Saint-Jean-Pied-de-Port, Cambo-les-Bains dhe Bayonne.
Ustaritzi ishte vendi i asamblesë së liderëve vendorë baskë përpara Revolucionit Francez. Dramaturgu dhe historiani francez i shekullit të 19-të Jean-Joseph Ader (1796–1859) lindi në Ustaritz.
Fisi Bruçi i Lukanit të Dibrës
Shënime: Studime sociale, gjenealogjia, biografia.
Edhe unë kam të drejtat e mia
Shënime: Letërsia shqipe, letërsia për fëmijë, poezia.
Malå
Malå është qytet në qarkun e Västerbotten, në provincën e Lappland në Suedi. Malå ka 2.050 banorë.
Sporti
Në Malå ka klube sportive për hokej, futboll, kalërim dhe për ski.
Cerverí de Girona
thumb|300x300px|Taflamart, një poezi [[Gjuha oksitane|Occitan nga Cerverí.]] Cerverí de Girona ( shqiptimi katalanas:  <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[sərßəˈɾi ðə ʒiˈɾonə] ) (fl. 1259–1285) ishte një rapsod katalanas lindur Guillem de Cervera në Girona. Ai ishte rapsodi më pjellor, i cili la prapa rreth 114 tekste poezi sh ndër vepra të tjera, duke përfshirë një ensenhamen proverbash për birin e tij, gjithsejtë rreth 130. Ai ishte një poet gjykues për James Pushtuesin dhe Pjetrin e Madh. Ai shkroi pastorelas dhe sirventes e tij dhe shqetësimi thelbësor ishte kompleksiteti i jetës gjyqësore. Asnjë nga muzikat e tij nuk mbijetoi.
Cerverí kaloi disa kohë nën patronazhin dhe në gjykatën e Hugh IV dhe Henri II të Rodezit. Ai ishte në Spanjë në vitin 1269, sepse ai është gjetur atë vit në rrethim e pas-infante-it Pjetri i Madh. Me shokët e tij rapsodë Folquet de Lunel dhe Dalfinet ai ka qenë me Pjetrin në Toledo. Më 26 prill në Riello, pranë Cuenca, ai mori një solidus (monedhë) për shërbimet e tij. Vepra Cobla en sis lengatges ("Vargjet në gjashtë gjuhët") e tij kopjoi metrën Folquet te vepra Al bon rey q'es reys de pretz car ose atë të Sordel në veprën Bel m'es ab motz leugiers a far.
Cerverí shkroi Si per tristor, per dol jo per cossir, një planh, më 26 gusht 1276 për vdekjen e Jakob Pushtuesit. Ai është i drejtpërdrejtë dhe thuajse personal. Rapsodi i kërkon Virgjëreshës Mëri për të treguar sa më shumë mëshirë për Jamesin si ai tregoi në tokë, duke iu referuar atij për themelimin e Urdhërin Mercedarian në Barcelonë. Poeti Matieu de Caersi shkroi një planh të ndryshëm, Tant suy marritz que no.m puese algrar, për Jamesin, në tone moralizuese dhe fetare.
Njeriu i mirë : iluzionisti dhe mjeku popullor Sami Matoshi
Njeriu i mirë : iluzionisti dhe mjeku popullor Sami Matoshi. Libër me autor Sakip Cami, red. Sami Neza. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Geer". Libri ka 112 faqe dhe me foto. ISBN 9789995688585
Shënime: Magjistarë, biografia.
Baume-les-Dames
Baume-les-Dames është një komunë në Francë. Baume-les-Dames bën pjesë në departamentin Doubs të rajonit Franche-Comté. Komuna ka një popullsi prej 5317 banorë dhe sipërfaqe 24.79 km².
Enkelejda Kamani
Enkelejda Kamani soprano shqiptare, ka fituar festivalin “Marie Kraja” në vitin 2015. Ajo gjithashtu u rendit e para ndër 6 fituesit e Akademisë "La Scala" për periudhën 2017-2019.
Muharrem Xhediku (1917-1959)
Muharrem Xhediku (1917-1959), kompozitori i tangos shqiptare. Libër me autorë Halil Rama, Sakip Cami, red. Shaqir Rexhvelaj, red. Mujë Buçpapaj. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Nacional". Libri ka 205 faqe dhe me foto.
Vaksina e murtajës
Vaksina e murtajës është një vaksinë e përdorur kundër Yersinia pestis për të parandaluar murtajën. Vaksinat bakteriale të çaktivizuara janë përdorur që nga viti 1890, por janë më pak efektive kundër murtajës pneumonike, kështu që vaksinat e gjalla, të dobësuara dhe vaksinat e proteinave rekombinante janë zhvilluar për të parandaluar sëmundjen.
Imunizimi kundër murtajës
Vaksina e parë e murtajës u zhvillua nga bakteriologu Waldemar Haffkine në 1897. Ai e testoi vaksinën tek vetja për të provuar se vaksina ishte e sigurt. Më vonë, Haffkine kreu një program masiv vaksinimi në Indinë Britanike dhe vlerësohet se 26 milionë doza të vaksinës kundër murtajës së Haffkine u dërguan nga Bombei midis 1897 dhe 1925, duke ulur vdekshmërinë nga murtaja me 50%-85%.
Një vaksinë kundër murtajës përdoret për të nxitur imunitetin specifik aktiv në një organizëm të ndjeshëm ndaj murtajës me anë të administrimit të një materiali antigjenik (një vaksinë) nëpërmjet një sërë rrugësh për njerëzit në rrezik të prekjes së ndonjë forme klinike të murtajës. Kjo metodë njihet si imunizimi ndaj murtajës. Ka prova të forta për efikasitetin e administrimit të disa vaksinave të murtajës në parandalimin ose përmirësimin e efekteve të një sërë formash klinike të infeksionit nga Yersinia pestis. Imunizimi ndaj murtajës përfshin gjithashtu shfaqjen e një gjendje të imunitetit specifik pasiv ndaj murtajës në një organizëm të ndjeshëm pas administrimit të një serumi të murtajës ose imunologjik i murtajës te njerëzit me një rrezik të menjëhershëm për zhvillimin e sëmundjes.
Një rishikim sistematik nga Cochrane Colaboration nuk gjeti studime të cilësisë së mjaftueshme për t'u përfshirë në rishikim, dhe kështu nuk ishin në gjendje të bënin ndonjë deklaratë mbi efikasitetin e vaksinave moderne.
Malandry
Malandry është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Malandry ka një popullsi prej 84 banorë dhe sipërfaqe 6.87 km², me një dendësi prej 12 banor/km².
Échenevex
Échenevex është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ain të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes. Échenevex ka një popullsi prej 1904 banorë dhe sipërfaqe 16.44 km², me një dendësi prej 116 banor/km².
Mads Toppel
Mads Toppel (lindi më 30 janar 1982) është futbollist danez i cili luan për Brøndby IF si portier.
Châtillon-en-Michaille
Châtillon-en-Michaille është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ain të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes. Châtillon-en-Michaille ka një popullsi prej 3173 banorë dhe sipërfaqe 37.62 km², me një dendësi prej 84 banor/km².
Ilir Begolli
Ilir Begolli (20 prill 1953, Pejë - 13 gusht 2023, Prishtinë) është mjek dhe profesor asistent në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Prishtinës për lëndët mjekësi sociale, statistikë mjekësore me informatikë, menaxhment në fizioterapi dhe shkathtësi komunikimi dhe specialist i shëndetësisë publike në Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës.
Biografia
Ilir Begolli është lindur më 20 prill 1953 në Pejë, ku kishte mbaruar shkollimin fillor për të vazhduar pastaj në Prishtinë. Dr. Begolli, studimet bazike i kishte përfunduar në vitin 1978 në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Kosovës; Specializimin në Mjekësi Sociale në vitin 1982; në vitin 2001 ka përfunduar magjistraturën në fushën e Shëndetësisë publike; ndërsa në vitin 2009 doktoraturën po ashtu, në fushën e shëndetësisë publike.
Gjatë karrierës së tij të pasur akademike dhe profesionale, përveç angazhimit në procesin edukativ dhe arsimor, Ilir Begolli ishte hartues dhe pjesëmarrës i drejtpërdrejt në krijimin e dokumenteve dhe strategjive zhvillimore të sistemit shëndetësor në Kosovë; duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm përmes angazhmit të tij profesional si mësimëdhënës dhe si ekspert në lëminë e shëndetësisë publike, për çka do të jetë i vlerësuar gjithmonë nga niveli akademik, kolegët, studentët, qytetarët dhe gjeneratat e ardhshme në Kosovë. Gjatë tërë karrierës ka punuar në edukim dhe promovim shëndetësor me të rinjtë dhe grupe tjera të popullatës duke ofruar informata lidhur me shëndetin dhe sjelljet e shëndosha.
Oyonnax
Oyonnax është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ain të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes. Oyonnax ka një popullsi prej 22258 banorë dhe sipërfaqe 36.37 km², me një dendësi prej 612 banor/km².
Usson, Puy-de-Dôme
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Usson (Shqip: Usoni ; Ocitanisht: Içon) është një komunë në departamentin Puy-de-Dome në Auvergne në Francën qendrore.
Historia
Kështjella e Usonit, e shkatërruar nën urdhrin e kardinalit Richelieu, ishte më parë, nga viti 1585 deri në 1605, rezidenca e Marguerite de Valois (1553-1615), e quajtur Mbretëresha Margot, bashkëshortja e parë (1572-1599) e mbretit Henri IV të Francës.
Kosova dhe euro
Kosova që para Shpalljes së Pavarësisë, më saktë, që nga viti 2002, kur ende ishte nën një mandat të Misionit të Kombeve të Bashkuara në mënyrë të njëanshme kishte adoptuar euron si valutën e saj, megjithëse, ajo nuk ishte një anëtar zyrtar i eurozonës.
Historiku
Gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë në vitet 90 të shekullit të kaluar Kosova u përpoq pa sukses të fitonte pavarësinë e saj dhe në vitet 1997-1999 situata u përshkallëzua me Luftën e Kosovës.
Kosova shpalli pavarësinë e saj më 17 shkurt 2008. Aktualisht rreth 58% e vendeve anëtare të Kombeve të Bashkuara kanë njohur zyrtarisht Republikën e Kosovës, pastaj 23 nga 28 ( 82% ) e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian dhe 24 nga 28 ( 86% ) e vendeve anëtare të NATO-s kanë njohur Kosovën.
Para themelimit të UNMIK-ut, Kosova (si pjesë e Jugosllavisë ) ishte e lidhur me politikën monetare jugosllave, dhe dinarin jugosllav. Sidoqoftë, inflacioni dhe tensionet në kohë lufte me Republikën Federale të Jugosllavisë kishin diskredituar rëndë dinarin jugosllav. Si rezultat i kësaj filloi të përdoren valuta të huaja në vend që të mbështeteshin në dinar. Monedha e huaj më e përdorur shpesh ishte leku shqiptar dhe marka gjermane, megjithëse dollari amerikan, franga frënge dhe franga zvicerane u përdorën gjithashtu.
Në periudhën e menjëhershme pas Luftës së Kosovës 1997 - 1999, valutat e tjera - veçanërisht Marka Gjermane (Marka Deutsche) - u përdorën krahas me dinarin. Rregullorja 1999/04 dhe Udhëzimi Administrativ pasues 1999/02, të dyja të nxjerra në vitin 1999, e miratuan DEM-in si mjet pagese për llogaritë dhe pagesat zyrtare. Dinari jugosllav asnjëherë nuk u tërhoq zyrtarisht nga qarkullimi, por përdorimi i tij "nuk inkurajohej". Përdorimi i valutave të tjera, kryesisht dollarit amerikan, gjithashtu vazhdoi. Banka Gjermane - Deutsche Bundesbank nuk u informua paraprakisht, dhe si rezultat nuk dërgoi monedha dhe shënime shtesë në Kosovë. Por duke qenë se nuk kishte kufizime për importin dhe eksportin e Markës Gjermane (DM), dhe shumë kosovarë që punonin jashtë kishin dërguar para në shtëpi, ishte e mundur që të bëhej furnizimi i Kosovës me mjaft Marka Gjermane - Deutsche Mark.
Një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e Kosovës ishte konvertimi nga Marka Gjermane (DM) në Euro. Ky konvertim u formalizua përmes Direktivës se lëshuar nga UNMIK-u me numër 2001/24. Konvertimi u realizua në mënyrë të sigurtë, të lehtë dhe me kosto të arsyeshme. Në këtë proces muk mungoi as përkrahja nga FMN, BQE, OeNB, Bundesbank, Commerzbank dhe Raiffeisen Zentral Bank. Rol të rëndësishëm luajtën edhe institucionet tjera si AQF, Doganat e UNMIK-ut, PTK, bankat komerciale, KFOR-i, etj.
Drejt euros
Ashtu si Gjermania edhe Kosova më 1 janar 2002 filloi me përdorimin e valutës euro. Marka Gjermane - Deutsche Mark vazhdoi të përdoret në Kosovë deri më 9 Mars 2002.
Ndryshimi nga marka në euro u arrit në bashkëpunim me Bankën Qendrore Evropiane, dhe disa banka kombëtare në Eurozonë. Kosova nuk emeton asnjë valutë të vetën.
Anëtarësimi në BE
Kosova është një kandidat potencial për hyrjen në BE. Komisioni Evropian dhe BQE (ECB) kanë shprehur pakënaqësinë e tyre ndaj vendeve të cilat në të kaluarën mënyrë të njëanshme kishin adoptuar monedhën euro, dhe është e paqartë nëse Kosova do të ishte në gjendje të anëtarësohej në BE gjatë përdorimit të euros. Mali i Zi, i cili në mënyrë të njëanshme adoptoi euron në vitin 2002, kishte një deklaratë të bashkangjitur Marrëveshjes së tyre të Stabilizim Asociimit me BE që thotë: "Futja e njëanshme e euros nuk ishte në përputhje me Traktatin." Çështja pritet të zgjidhet përmes procesit të negociatave të pranimit, me BQE (ECB) pasi ka deklaruar se implikimet e miratimit të njëanshëm të euros "do të shpaloseshin më së voni në rast të negociatave të mundshme mbi pranimin në BE". Diplomatët kanë sugjeruar që nuk ka gjasa që vendet do të detyrohen të tërheqin euron nga qarkullimi.
Cornelia Funke
Cornelia Funke autore gjermane u lind në Dorsten, Westfallen. Pas diplomimit, punoi për tre vjet si punonjëse sociale pranë fëmijëve në vështirësi. Më pas ndoqi një kurs për ilustrim librash në Hamburg. Ky pasion i hershëm i saj, bashkë me shkollimin, bënë të mundur më pas që ajo t'i ilustronte vetë librat e saj. Ka shkruar më se 20 romane e libra të ilustruar për fëmijë. Librat "Mbreti i hajdutëve", "Zemër si boja" dhe "Kalorësi i dragoit" janë ekranizuar.
Tatarët e Krimesë
Tatarët e Krimesë (Gjuha tatare e Krimesë qırımtatarlar, къырымтатарлар; rusisht: крымские татары; ukrainisht: кримськi татари; turqisht: Кırım Тatarları), ose Krimesë (Gjuha tatare e Krimesë qırımlar, къырымлар; rusisht: крымцы; ukrainisht: кримці; turqisht: Kırımlılar) janë një popull turkik që jeton kryesisht në gadishullin e Krimesë, i cili përbën rreth 12% të popullsisë dhe është kombi i tretë më i madh, pas rusëve (58%) dhe ukrainasve (24%). Gjuha e tatarëve të Krimesë është një nga tre gjuhët zyrtare të Republikës Autonome të Krimesë. Ata janë myslimanë sipas fesë dhe flasin gjuhën tatarisht të Krimesë, e cila i përket grupit turkik të familjes së gjuhës Altaike. Ka rreth 248,000 prej tyre në Ukrainë (rreth 243,000 në Krime), por një numër i madh i tyre gjithashtu jetojnë në diasporë, veçanërisht në Turqi dhe Uzbekistan. Në të kaluarën, ata kishin shtetin e tyre të quajtur Hanate Krimesë. parapamje|Një Tatare
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, e gjithë popullata e tatarëve të Krimesë ishte një viktimë e politikës sovjetike. Megjithëse një numër i madh i tatarëve të Krimesë shërbyen në Ushtrinë e Kuqe dhe morën pjesë në aktivitete partizane në Krime gjatë luftës, ekzistenca e Legjionit tatar në Gjermaninë naziste dhe bashkëpunimi i liderëve fetarë dhe politikë tatar me Hitlerin shërbyen si një justifikim që tatarët e Krimesë të ishin bashkëpunëtorë nazistë. .
Të gjithë Tatarët e Krimesë u internuan masivisht, në formën e dënimit kolektiv, më 18 maj 1944, si kolonët specialë në SSR-në Uzbekistan dhe pjesët e tjera të largëta të Bashkimit Sovjetik.
Hanllëku e Krimesë
Hanllëku i Krimesë (tatare e Krimesë Qırım Hanlığı قرم خانلغى‎ ) - ishte një shtet i tatarëve të Krimesë nga 1441 deri në 1783, hanati turkik që jetoi më gjatë që pasuan perandorinë e Hordhisë së Artë. Themeluar nga Hacı I Giray në 1441, u konsiderua si trashëgimtari i drejtpërdrejtë i Hordhisë së Artë dhe i Desht-i-Kipchak.
Baume-les-Messieurs
Baume-les-Messieurs është një komunë në Francë. Baume-les-Messieurs bën pjesë në departamentin Jura të rajonit Franche-Comté. Komuna ka një popullsi prej 197 banorë (regjistrimi 2009) dhe sipërfaqe 13.09 km².
Guri i Muzhaqit
Guri i Muzhaqit është mal në malësinë e Çermenikës, në rrethin e Librazhdit, me lartësi 1663 m. Përbëhet nga gëlqerorë të mesozoit, të vendosur mbi flish. Në pjesën më të madhe shpatet e Gurit të Muzhaqit janë të rrëpirta. Në drejtim të veriperëndimit lidhet me malësinë e Martaneshit. Kurrizi është pak i valëzuar, me forma të shumta karstike. Rreth Gurit të Muzhaqit dalin burime të shumta që ushqejnë me ujë Rrapunin. Është i veshur me ah.
Hanllëku e Krimesë
Themelimi
Hanati i Krimesë filloi në fillim të shekullit të 15-të, kur disa klane të Perandorisë së Hordhisë së Artë pushuan jetën e tyre nomade në Desht-i Kipchak (stepat Kypchak të Ukrainës së sotme dhe Rusinë jugore) dhe vendosën ta bëjnë Krimenë atdheun e tyre. Në atë kohë, Hordhia e Artë e perandorisë Mongole kishte qeverisur gadishullin e Krimesë si një ulus që nga viti 1239, me kryeqytetin e saj në Qirim (Staryi Krym). Separatistët vendas ftuan një pretendent Genghisid për fronin e Hordhisë së Artë, Hacı Giray, që të bëhej hani i tyre. Hacı Giray pranoi ftesën e tyre dhe udhëtoi nga mërgimi në Lituani. Ai luftoi për pavarësinë kundër Hordhisë nga viti 1420 deri më 1441, në fund duke arritur sukses. Por Hacı Giray atëherë duhej të luftonte me rivalët e brendshëm para se të ngjitej në fronin e hanatit në 1449, pas së cilës ai e zhvendosi kryeqytetin e tij në Qırq Yer (sot pjesë e Bahçiserajit). Hanati përfshinte Gadishullin e Krimesë (përveç bregdetit jugor dhe jugperëndimor dhe porteve, të kontrolluara nga Republika e Gjenovës & Perandoria e Trebizondit) si dhe stepën ngjitur.
EMYX - EMILJANO MJERUSHAJ
Subjekti i artikullit është... Emiljano Mjerushaj (i lindur më 18 Prill 1995) i njohur me emrin e tij të artit Emyx, është reper, kompozitor dhe tekstshkrues shqiptar. Me prejardhje nga Puka, u lind në Vaun e Dejës, Shkodër, Shqipëri. Në moshën 4 vjecare, Emyx me familjen e tij u zhvendos në Brescia, Itali, ku do të jetonte deri në 2014, e më tej do të vazhdonte drejtimin e tij në Zvicër, aty ku banon edhe sot.
Jeta e hershme
Për shkak të situatës së vështirë ku u gjend gjatë viteve të fëmijërisë në Itali, Emyx themeloi një pasion të madh për Rap-in, ku gjeti veten dhe forcën për të vazhuar përpara në jetë. Ishin ato përqafimet e tij të para me një botë ku cdo fjalë e thënë në vargje e jetonte cdo ditë mes përbuzjeve në një vend të huaj. Si pasojë, adoleshenca pati turbulenca dhe drejtime jo të mbara për jetën e reperit, shoqëruar me probleme ilegale në vitet e jetës në Itali, derisa më 14 Janar 2014 zhvendoset i vetëm në Zvicër për një fillim të ri.
Diskografia
Angazhimet e para muzikore kanë nisur në moshë të re në Itali para se të fillonte karrierën profesionale. Atje merrte pjesë në aktivitete të ndryshme që organizoheshin për shqiptarët e diasporës.
Në 2016 publikon Donne/Frau, këngën e tij të parë në bashkëpunim me Fyl, artist zvicerian. Me kaq do të mbetej karriera e reperit për momentin, pas disa mosmarrveshjesh dhe zhgenjimesh të shumta nga bashkëpuntorët e tij në muzikë.
Gjithsesi puna e tij e palodhshme vazhdoi, edhe pse larg syrit publik. Gjatë kësaj kohe, njihet me TORU$$, personi i vetëm i cili e ndihmoi për prodhimin e muzikës në ato kohë. Më 2019 publikon këngën Ferite me të, e cila më pas u ripublikua e punuar më profesionalisht në EP. NEW ERA të reperit më 2021.
Emyx u bë i njohur për trevat shqiptare me publikimin e këngës “AJO AJO”, më qershor të 2021. Stili i tij duke kombinuar gjuhen shqipe dhe ate italiane në muzikë e bën artistin të dallohet nga pjesa tjetër e industrisë muzikore shqiptare. Gjithashtu artisti është komentuar mjaft për realitetin e teksteve të tij, duke u shprehur pa doreza në gjithë krijimtaritë e tij.
Reperi ka qenë tepër aktiv në muzikë në vitin 2021 ku ka publikuar deri më tani 12 projekte dhe ka paralajmëruar album të rradhës me titull “UNë JAM I NJEJT”.
Më datë 26 Shkurt 2021, Emyx publikon videoklipin “Astronave/Yjet". Muzika e këngës u punua nga Ziso Records, producent Greenexedus, miksim/masterizim nga Ganza dhe teksti u shkrua nga Emyx. Videoklipi u prodhua nga SHOTTED.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Tu mi piaci". Muzika e këngës u punua nga Ziso Records, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga EMYX.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Untitled”, në bashkëpunim me TORU$$. Muzika e këngës u punua nga TORU$$ & HYBRIS, producent Clyde dhe teksti u shkrua nga EMYX.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Koha Ndalon”. Muzika e këngës u punua nga Ziso Records, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga EMYX.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Një tjetër”. Muzika e këngës u punua nga Ziso Records, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga EMYX. Videoklipi u prodhua nga Clyde.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Ferite”, në bashkëpunim me TORU$$. Muzika e këngës u punua nga TORU$$ dhe teksti u shkrua nga Emyx & TORU$$.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Astronave/Yjet RMX“. Muzika e këngës u punua nga HYBRIS, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga Emyx.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “FLASHBACK". Muzika e këngës u punua nga HYBRIS, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga vetë EMYX në bashkëpunim me HIP HOP AL. Videoklipi u prodhua nga RKH STUDIO në Itali.
Më datë 4 Prill 2021, Emyx publikon kengen “Ajo Ajo". Muzika e këngës u punua nga Ziso Records, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga Emyx. Videoklipi u prodhua nga RKH STUDIO në Itali.
Më datë 25 Gusht 2021, Emyx publikon kengen “Une jam i njejt". Muzika e këngës u punua nga Hybris, producent Ganza dhe teksti u shkrua nga Emyx. Ky projekt pati shumë bujë mediatike për shkak të tekstit që përmban.
Mediat sociale
Kanali i tij në YouTube ka më shumë se 7.000 abonentë dhe 2 milion shikime në total. Emyx ka më shumë se 50.000 ndjekës në Instagram, të arritura këto në periudhë kohore prej 15 muajsh. Kjo shënon arritje të madhe për rreperin duke marrë parasysh vështirësitë për tu pranuar në industrinë muzikore në Shqipëri sot.
Jeta personale
Emyx aktualisht jeton në Biel/Bienne,Bern, Zvicër. ë shtë fëmija i dytë i familjes me tre fëmijë, i pasuar nga dy motra. Emyx dhe familja e tij janë të krishterë. Emyx gjithashtu hyri në një lidhje të gjatë bashkëshortore, ku më pas do të ndahej në 2019, viti më i veshtirë i artistit, në të cilin muzika ishte miku i vetëm i cili e ndihmoi të forcohej në të gjithë aspektet e jetës, derisa vendosi të rinisë profesionalisht karrierën e tij muzikore në trevat shqiptare dhe ato italiane.
Udhëtimet me aventura dhe kuzhina janë pasioni tjetër i Emyx veç muzikës. Përpos muzikës, koncerteve, udhëtimeve, angazhimet e tij në çështje bamirësie janë të shpeshta edhe pse gjithmonë larg vëmendjes mediatike.
Raillicourt
Raillicourt është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Raillicourt ka një popullsi prej 215 banorë dhe sipërfaqe 6.87 km², me një dendësi prej 31 banor/km².
Oksidi i kalciumit
parapamje|240px|Struktura kristalore jonike e oksidit të kalciumit [[Kalciumi|Ca2+  O2-]] parapamje|240px|Mostra pluhur e oksidit të bardhë të kalciumit Oksidi i kalciumit (CaO), i njohur zakonisht si gëlqere e ndezur ose gëlqere e djegur, është një përbërje kimike e përdorur gjerësisht. Është një lëndë e ngurtë e bardhë, kaustike, alkaline, kristalore në temperaturën e dhomës. Termi i përdorur gjerësisht "gëlqere" nënkupton materiale inorganike që përmbajnë kalcium, në të cilat mbizotërojnë karbonatet, oksidet dhe hidroksidet e kalciumit, silikonit, magnezit, aluminit dhe hekurit. Në të kundërt, gëlqere e gjallë zbatohet në mënyrë specifike për përbërjen e vetme kimike të oksidit të kalciumit. Oksidi i kalciumit që i mbijeton përpunimit pa reaguar në produktet e ndërtimit si çimentoja quhet gëlqere e lirë.
Përgatitja
Oksidi i kalciumit zakonisht bëhet nga dekompozimi termik i materialeve, të tilla si guri gëlqeror ose guaska deti, që përmbajnë karbonat kalciumi (CaCO3; kalcit mineral) në një furrë gëlqereje. Kjo arrihet duke ngrohur materialin në mbi 825 °C, një proces i quajtur kalcinim ose djegie gëlqereje, për të çliruar një molekulë të dioksidit të karbonit (CO2), duke lënë pas gëlqere të gjallë. Ky është gjithashtu një nga reaksionet e pakta kimike të njohura në kohët parahistorike.
Gëlqereja nuk është e qëndrueshme dhe, kur të ftohet, do të reagojë spontanisht me CO2 nga ajri derisa, pas një kohe të mjaftueshme, do të shndërrohet plotësisht në karbonat kalciumi, nëse nuk shuhet me ujë për t'u bërë suva gëlqereje ose llaç gëlqereje.
Prodhimi vjetor në mbarë botën i gëlqeres së gjallë është rreth 283 milion ton. Kina është deri tani prodhuesi më i madh në botë, me gjithsej prej rreth 170 milion ton në vit. Shtetet e Bashkuara janë vendet e radhës më të mëdha, me rreth 20 milionë tonë në vit.
Përafërsisht 1,8 t gur gëlqeror kërkohet për 1,0 t gëlqere të gjallë. Gëlqere e shpejtë ka një afinitet të lartë për ujin dhe është një tharës më efikas se xhel silicë. Reagimi i gëlqeres së gjallë me ujin shoqërohet me një rritje të vëllimit me një faktor prej të paktën 2,5.
Armë
Në vitin 80 p.e.s., gjenerali romak Sertorius vendosi retë mbytëse me pluhur gëlqereje kaustike për të mposhtur Characitani të Hispanisë, të cilët ishin strehuar në shpella të paarritshme. Një pluhur i ngjashëm u përdor në Kinë për të shuar një revoltë të armatosur fshatarësh në vitin 178 e.r., kur karrocat gëlqerore të pajisura me shakull shpërthyen pluhur gëlqeror në turmat.
Gjithashtu mendohet se gëlqereja ka qenë një përbërës i zjarrit grek. Pas kontaktit me ujin, gëlqereja do të rriste temperaturën e saj mbi 150 °C dhe do të ndizte karburantin.
David Hume, në Historinë e Anglisë, tregon se në fillim të mbretërimit të Henry III, Marina Angleze shkatërroi një flotë pushtuese franceze duke verbuar flotën armike me gëlqere të gjallë. Gëlqere e shpejtë mund të jetë përdorur në luftën detare mesjetare - deri në përdorimin e "llaçit gëlqeror" për ta hedhur atë në anijet e armikut.
Zëvendësuesit
Guri gëlqeror është një zëvendësues i gëlqeres në shumë aplikime, të cilat përfshijnë bujqësinë, rrjedhjen dhe heqjen e squfurit. Guri gëlqeror, i cili përmban më pak material reaktiv, reagon më ngadalë dhe mund të ketë disavantazhe të tjera në krahasim me gëlqeren, në varësi të aplikimit; megjithatë, guri gëlqeror është dukshëm më i lirë se gëlqereja. Gipsi i kalcinuar është një material alternativ në suva dhe llaçe industriale. Çimentoja, pluhuri i furrës së çimentos, hiri fluturues dhe pluhuri i furrës së gëlqeres janë zëvendësues të mundshëm për disa përdorime ndërtimi të gëlqeres. Hidroksidi i magnezit është një zëvendësues i gëlqeres në kontrollin e pH, dhe oksidi i magnezit është një zëvendësues i gëlqeres dolomitike si një fluks në prodhimin e çelikut.
Siguria
Për shkak të reagimit të fuqishëm të gëlqeres së gjallë me ujin, gëlqereja e gjallë shkakton acarim të rëndë kur thithet ose vihet në kontakt me lëkurën ose sytë e lagësht. Thithja mund të shkaktojë kollitje, teshtitje dhe frymëmarrje të vështirësuar. Më pas mund të evoluojë në djegie me perforim të septumit të hundës, dhimbje barku, nauze dhe të vjella. Edhe pse gëlqereja nuk konsiderohet si një rrezik zjarri, reagimi i saj me ujin mund të lëshojë nxehtësi të mjaftueshme për të ndezur materialet e djegshme.
Minerale
Oksidi i kalciumit është gjithashtu një specie minerale e veçantë (me formulën e njësisë CaO), e quajtur 'Gëlqere'. Ka një sistem kristal izometrik dhe mund të formojë një seri tretësish të ngurtë me monteponit. Kristali është i brishtë, pirometamorfik dhe është i paqëndrueshëm në ajër të lagësht, duke u shndërruar shpejt në portlandit (Ca(OH)2).
Hunspach
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Tuneli
parapamje|250x250px|Portali lindor i [[:en:Sideling_Hill_Tunnel|tunelit të braktisur Sideling Hill, Pensilvani, SHBA, në 2009.]] Një tunel është një kalim nëntokësor, i gërmuar përmes tokës ose shkëmbit përreth dhe i mbyllur me përjashtim të hyrjes dhe daljes, zakonisht në çdo skaj. Një tubacion nuk është një tunel, megjithëse disa tunele të fundit kanë përdorur teknika të ndërtimit të tubave të zhytur në vend të metodave tradicionale të shpimit të tunelit.
Hunspach
Hunspach ( or ; Alzasisht: Hunschpàch ; Gjermanisht: Hunspach ; Shqip: Hunspaçi) është një komunë në departamentin Bas-Rhin në rajonin e Alzasës. Në 2020 u votua «Village préféré des Français» (Fshati i preferuar i francezëve).
Tuneli
Një tunel mund të jetë për trafikun rrugor në këmbë ose me automjete, për transportin hekurudhor ose për një kanal. Pjesët qendrore të një rrjeti tranziti të shpejtë janë zakonisht në tunel. Disa tunele përdoren si kanalizime ose ujësjellës për furnizimin me ujë për konsum ose për hidrocentrale. Tunelet e shërbimeve përdoren për kalimin e avullit, ujit të ftohtë, kabllove të energjisë elektrike ose telekomunikacionit, si dhe për lidhjen e ndërtesave për kalimin e përshtatshëm të njerëzve dhe pajisjeve.
Hunspach
Gjeografia
Hunspaçi shtrihet në një distancë të shkurtër në jug të Wissembourg.
Tuneli
Tunelet sekrete ndërtohen për qëllime ushtarake, ose nga civilë për kontrabandën e armëve, kontrabandës ose njerëzve. Tunele të veçanta, të tilla si kalimet e kafshëve të egra, janë ndërtuar për të lejuar kafshët e egra të kalojnë barrierat e krijuara nga njeriu në mënyrë të sigurt. Tunelet mund të lidhen së bashku në rrjetet e tuneleve.
Hunspach
Pamjet
Hunspaçi ka ruajtur shumë nga arkitektura e tij tradicionale. Shtëpitë janë të bardha dhe në stilin gjysmë të drurit alzasian. Oborret e hapura qendrore ofrojnë pamje të fermave nga brenda.
Beauval-en-Caux
Beauval-en-Caux është një komunë në Francë. Beauval-en-Caux bën pjesë në departamentin Seine-Maritime të rajonit Haute-Normandie. Komuna ka një popullsi prej 425 banorë dhe sipërfaqe 15.53 km².
Ambérieu-en-Bugey
Ambérieu-en-Bugey (Arpitanisht: Ambèriô ; Shqip: Amberi në Bush) është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ain të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes.
Është qyteti më i madh në qarkun e Belley dhe kryeqyteti i kantonit Ambérieu-en-Bugey. Është gjithashtu kryeqyteti i rajonit historik të Bugey.
Banorët e tij quhen Amberakë ose Amberake. Qyteti thirrej Ambérieu deri më 31 Mars 1955 kur u bë Ambérieu-en-Bugey.
Qyteti njihet si një kryqëzim i rëndësishëm hekurudhor.
Kukësi i ri (gazetë)
Gazeta "Kukësi i Ri", ishte organ i Komiteti të Partisë së Punës të rrethit Kukës. Gazeta nisi të botohej në shtator të vitit 1970 dhe u mbyll në verën e vitit 1992. Prej qershorit të vitit 1991 gazeta u botua e shkëputur nga influenca partiake. Ishte një gazetë javore në të cilën botoheshin raportet e punës së organizatave të Partisë së Punës, kronika mbi arritjet ekonomike, kronika mbi sportin, kulturën dhe shpesh edhe letërsi. Gazeta "Kukësi i Ri" shtypej në Kukës me një tirash prej 1.000 kopjesh. Deri në këtë kohë kjo ishte gazeta e vetme që botohej në Kukës. Mbyllja apo falimenti i isaj lidhet me ndryshimet e shpejta demokratike në vend dhe pluralizmin politik.
Caterina Scarpellini
Caterina Scarpellini (29 tetor 1808 – 28 nëntor 1873), ishte një astronome dhe  meterologe  italiane.
Jeta
Ajo u lind në Foligno më 29 tetor 1808, Scarpellini u shpërngul në Romë në moshën 18 vjeçare. Ajo ishte një asistente i xhaxhait të saj, i cili ishte drejtor i Observatorit Romak Campidoglio. Ajo ishte një anëtare e Accademia dei Georgofili në Firence.
Ajo zbuloi një kometë më 1 prill 1854 dhe krijoi një stacion meteorologjik në Romë më 1856. Më 1872 ajo u nderua nga qeveria italiane për punën e saj; ajo vdiq më 28 nëntor të vitit të ardhshëm.
Imuniteti (mjekësi)
Në biologji, imuniteti është gjendja e të qenit i pandjeshëm ose rezistent ndaj një agjenti ose procesi të dëmshëm, veçanërisht një patogjen ose sëmundje infektive. Imuniteti mund të ndodhë natyrshëm ose të krijohet nga ekspozimi ose imunizimi paraprak.
Murtin-et-Bogny
Murtin-et-Bogny është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Murtin-et-Bogny ka një popullsi prej 172 banorë dhe sipërfaqe 7.11 km², me një dendësi prej 24 banor/km².
Grigor Banushi
Grigor Banushi ka lindur në Tiranë më 1948. Pas diplomimit në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë në Universitetin e Tiranës, dega Gjuhë dhe Letërsi, ka punuar si mësues në rrethin e Pukës. Më pas, deri në vitin 2013, ka qenë gazetar në Radio Tirana. Në vitin 1997 është botuar romani i tij i parë, me titull "Vdekja e Narcisit", i ndjekur nga romani "Fytyra e Djallit" (2009). Ndërsa "Mëria e zanave" është romani i tretë i autorit, një kombinim i trillerit, realitetit dhe legjendës. Grigor Banushi është gjithashtu bashkautor i radionovelës “Rruga me pisha”, transmetuar në Radio Tirana nga viti 1999 deri më 2007.
Imuniteti (mjekësi)
E lindur dhe adaptive
Sistemi imunitar ka komponentë të lindur dhe adaptues. Imuniteti i lindur është i pranishëm në të gjitha metazoanët, përgjigjet imune: përgjigjet inflamatore dhe fagocitoza. Komponenti adaptiv, nga ana tjetër, përfshin qeliza limfatike më të avancuara që mund të bëjnë dallimin midis substancave specifike "jo-vetë" në prani të "vetes". Reagimi ndaj substancave të huaja përshkruhet etimologjikisht si inflamacion ndërsa mosreagimi ndaj substancave të vetvetes përshkruhet si imunitet. Dy komponentët e sistemit imunitar krijojnë një mjedis biologjik dinamik ku "shëndeti" mund të shihet si një gjendje fizike ku vetvetja kursehet imunologjikisht dhe ajo që është e huaj eliminohet në mënyrë inflamatore dhe imunologjike. "Sëmundja" mund të lindë kur ajo që është e huaj nuk mund të eliminohet ose ajo që është vetvetja nuk kursehet.
Imuniteti i lindur, i njohur gjithashtu si imuniteti vendas, është një formë imuniteti gjysmë specifike dhe e shpërndarë gjerësisht. Përkufizohet si linja e parë e mbrojtjes kundër patogjenëve, që përfaqëson një përgjigje sistemike kritike për të parandaluar infeksionin dhe për të ruajtur homeostazën, duke kontribuar në aktivizimin e një përgjigjeje imune adaptive. Ai nuk përshtatet me një stimul të jashtëm specifik ose një infeksion të mëparshëm, por mbështetet në njohjen e koduar gjenetikisht të modeleve të veçanta.
Imuniteti adaptiv ose i fituar është përbërësi aktiv i përgjigjes imune të bujtësit, i ndërmjetësuar nga limfocitet antigjen-specifik. Ndryshe nga imuniteti i lindur, imuniteti i fituar është shumë specifik për një patogjen të veçantë, duke përfshirë zhvillimin e kujtesës imunologjike. Ashtu si sistemi i lindur, sistemi i fituar përfshin të dy komponentët e imunitetit humoral dhe komponentët e imunitetit të ndërmjetësuar nga qeliza.
Diagrami më poshtë përmbledh këto ndarje të imunitetit. Imuniteti adaptiv njeh modele më të ndryshme. Ndryshe nga imuniteti i lindur, ai lidhet me kujtesën e patogjenit.
Arkitektura shkëmbore e Indisë
Arkitektura shkëmbore indiane është më e larmishme dhe gjendet më me tepri se çdo arkitekturë tjetër shkëmbore në botë. Arkitektura shkëmbore është praktika e krijimit të një strukture duke skalitur ose gërmuar nga shkëmbi natyror. Shkëmbi që nuk është pjesë e strukturës hiqet deri sa mbetet vetëm shkëmbi që përbën elementet arkitekturore të brendësisë së gërmuar. Arkitektura shkëmbore e Indisë është kryesisht me natyrë fetare.
Ka më shumë se 1,500 struktura të njohura shkëmbore në Indi. Shumë nga këto struktura kanë vepra arti me rëndësi globale dhe shumica janë zbukurime me gdhendje të mahnitshme në shkëmb. Këto struktura të vjetra përfaqësojnë arritje domethënëse të inxhinierisë strukturore dhe zejtarisë. Në Indi, shpellat shiheshin prej kohësh si vende të shenjta. Shpellat që zgjeroheshin ose që krijoheshin tërësisht nga njeriu konsideroheshin po aq të shenjta sa dhe ato natyrore. Në fakt, faltoria në gjithë strukturat fetare indiane, madje edhe ato që ishin të veçuara, kishin të njëjtën ndjesi shpellore të shenjtërisë, duke qenë të vogla dhe të errëta pa dritë natyrore. Arkitektura më e vjetër shkëmbore gjendet të Shpellat Barabar, në Bihar të ndërtuara rreth shekullit të III p.e.s.. Tempuj të tjerë shpellor gjenden në Dekanin perëndimor, kryesisht faltore dhe manastire budiste, që datojnë nga viti 100 p.e.s. dhe 170 i e.s.. Fillimisht, ato ishin me gjasa të shoqëruara nga strukura druri, që duhet të jenë degraduar përgjatë kohës. Historikisht, tempujt shkëmbor kishin një temë dokoruese si të drurit; artizanët e zotë mësuan të imitojnë indin e drurit, ashpërsinë e sipërfaqes dhe strukturën prej druri. Tempujt më të hershëm shpellor përfshijnë Shpellat Bhaja, Shpellat Karla, Shpellat Bedse, Shpellat Kanheri dhe disa nga Shpellat Ajanta. Reliket e gjetura në këto shpella sugjerojnë një lidhje midis funksionit fetar dhe tregëtar, pasi misionarët budistë shpesh shoqëronin tregëtarët në rrugët ndërkombëtare të tregëtisë përmes Indisë. Disa nga tempujt shpellorë më madhështorë, të ndërtuar nga tregëtarët e pasur, përfshinin kolona, harqe dhe façata të rafinuara gjatë kohës që tregëtia detare midis Perandorisë Romake dhe Azisë jug-lindore pati një bum. Megjithëse tempujt me struktura të veçuara filluan të ndërtoheshin në shek. e V, tempujt shkëmborë të shpellave vazhduan të ndërtoheshin paralelisht. Arkitektura e vonë shkëmbore e shpellave u bë më e sofistikuar si në Shpellat Ellora, duke kulminuar në Tempullin monolitik të Kailasanatharit në Ellora. Megjithëse tempujsh shpellorë vazhduan të ndërtoheshin deri në shek. e XII, arkitektura shkëmbore u bë gati tërësisht strukturore në natyrë, e përbërë nga shkëmbinj të prerë në tulla dhe ndërtuar si ndërtime të pavarura. Kailashi është tempulli i fundit spektakolar i gërmuar në shkëmb. Ka gjithashtu një numër relievesh shkëmbore, skulpturash në reliev të skalitura në faqen e shkëmbit, jashtë shpellave ose siteve të tjera.
Shpellat e hershme
Shpellat më të hershme të përdorura nga njerëzit ishin shpellat natyrore të përdorura nga banorët vendorë për një larmi qëllimesh, si faltore dhe strehime. Dëshmitë sugjerojnë se shpellat u përdorën dhe modifikuan për herë të parë gjatë Periudhës së Mezolitit (6000 p.e.s.). Shembujt e hershëm përfshinin dekorime të dala shkëmbore me piktura shkëmbore. Strehimet Shkëmbore të Bhimbetka-s, një sit i Trashëgimisë Botërore, gjenden në skaj të Rrafshirës së Dekanit, ku erozioni dramatik ka lënë gurë masivë ranorë të dalë në sipërfaqe. Shumë shpellat dhe grotto-t e zonës kanë ofruar vegla primitive dhe piktura dekorative shkëmbore, pasqyrime të traditës së lashtë të ndërveprimit të njeriut me peizazhin.
Tempujt shpellorë
Kur mbërritën misionarët budistë, ata u vendosën rreth shpellave për ti përdorur si tempuj dhe banesa, sipas ideve të tyre fetare të asketizmit dhe jetës murgore. Topografia e maleve perëndimorë Ghat, me kodrat e tij majë sheshta prej bazalti, grykat e thella dhe rrëpirat e mprehta, u përshtatën për prirjet e tyre kulturore. Më të hershmet e Shpellave Kanheri u gërmuan në shekullin e I dhe të II p.e.s., pas atyre në Ajanta, të cilat u banuan në mënyrë të vazhdueshme nga murgjit budist nga viti 200 p.e.s. deri në vitin 650 të e.s.. Pasi ideologjia budiste e inkurajoi përfshirjen në tregëti, manastiret shpesh u bënë ndalesa për tregëtarët dhe ofruan strehim përgjatë rrugëve tregëtare. Si rrjedhojë e rritjes së përkrahjes tregëtare dhe mbretërore, brendësia e shpellave u bë më e rafinuar, me mure të brendshëm të dekoruar me piktura, relieve dhe skalitje të ndërlikuara. Façatave ju shtua pjesa e jashtme ndërsa brendësia u planifikua për përdorime specifike, si manastiret (viharat) dhe sallonet e adhurimit (chaityat). Përgjatë shekujve, shpellat e thjeshta filluan ngjanin me ndërtesa që qëndronin të veçuara, duke patur nevojë të ishin formalisht të dizenjuara dhe duke kërkuar artizanë dhe zejtarë me aftësi të larta për tu realizuar. Këta artizanë nuk i kishin harruar rrënjët e tyre prej druri duke imituar nuancat e një strukture prej druri në punimin e shkëmbit.
Shembuj të hershëm të arkitekturës shkëmbore janë basadi-t shpellorë, tempujt dhe manastiret budistë dhe xhainistë, shumë prej të cilëve me chandrashala. Natyra asketike e këtyre besimeve i nxiste ndjekësit e tyre të jetonin në shpella dhe grotto natyrore në faqet e kodrave, larg prej qyteteve dhe këto u zgjeruan dhe u zbukuruan me kalimin e kohës. Megjithëse shumë tempuj, manastire dhe stupa janë shkatërruar, në të kundërt tempujt shpellorë janë ruajtur shumë mire pasi ata ishin më pak të dukshëm dhe kështu më pak të prekur nga vandalizmi si dhe janë bërë me materiale më rezistente sesa druri dhe muratura. Gjendet rreth 1200 tempuj shpellorë akoma në ekzistencë, shumica e të cilëve janë budistë. Rezidencat e murgjëve quheshin Vihara dhe faltoret e shpellave, të quajtura chaitya, ishin për adhurim të përbashkët. Garbhagriha-t më të hershme shkëmbore, të ngjashme me ndërtesat që qëndrojnë më vete të mëvonshme, kishin një dhomë të brendshme rrethore me kolonat për të krijuar një kalim cirkumambulator (pradakshina) rreth stupa-s dhe një sallon të jashtëm drejtëkëndor për mbledhjen e ndjekësve.
Shpellat Ajanta në Maharashtra, një sit i Trashëgimisë Botërore, janë 30 tempuj shkëmborë budistë në shpellë të gërmuar në faqen e dukshme vertikale të një grykë afër një pellgu të furnizuar nga ujëvara që gjendet në kodrat e maleve Sahyadri. Si gjithë vendndodhjet e shpellave budiste, kjo gjendet afër rrugëve kryesore tregëtare dhe u shtri në gjashtë shekuj duke filluar në shek. e II ose I p.e.s. Një periudhë intensive ndërtuese në këtë sit u zhvillua nën mbretin Vakataka Harisena midis viteve 460 dhe 478. Janë gjetur një larmi e shumëllojshme skulpturash dekoruese, kolonash me skalitje të ndërlikuara dhe relieve të skalitura, duke përfshirë korniza dhe kolona të skalitura mjeshtërisht. Artizanë të zotët e punuan shkëmbin duke imituar drurin në ndërtim dhe nuancat dhe skalitjet e ndërlikuara dekoruese, megjithëse elemente të tilla arkitekturore ishin zbukuruese dhe jo funksionale në kuptimin klasik. Më vonë shumë bretër Hindu nga jugu i Indisë patronizuan shumë tempuj shpellorë kushtuar perëndive Hindu. Një shembull i tillë i shquar i arkitekturës së tempujve të shpellave janë Tempujt shpellorë në Badami, në Badami, kryeqyteti i hershëm i Dinastisë Chalukya, i realizuar në shekullin e VI. Janë katër tempuj shpellorë të skalitur nga faqet e rrëpirës, tre Hindu dhe një Xhainist, që përmbajnë elemente arkitekturore të skalitura si kolonat dekoruese dhe kllapat ashtu si dhe skulptura të skalitura mjeshtërisht dhe panele të gdhendura tavani. Në afërsi gjenden shumë faltore të vogla shpelle budiste.
Tempujt shkëmborë monolitikë
Arkitektët Pallava filluan të skalisnin shkëmbin për të krijuar një kompje monolitike të tempujve strukturorë. Një veçori e vendosjes së tempullit shkëmbor të shpellave deri në kohën e hershme të Dinastisë Pallava është se ata nuk lëvizën më në jug se Aragandanallur-i, me përjashtimin e vetmuar të Tiruchitrapalli-t në bregun jugor të Lumit Kaveri, kufiri tradicional jugor midis veriut dhe jugut. Gjithashtu, faqe të mira graniti për struktura të futura në shkëmb nuk ishin të disponueshme në jug të lumit. Një tempull shkëmbor është gërmuar nga një shkëmb i madh dhe i skalitur duke imituar një tempull druri ose me muraturë me dekorime muri dhe vepra arti. Pancha Rathas është një shembull i arkitekturës monolitike shkëmbore të Indisë që daton nga fundi i shekullit të VII i gjendur në Mamallapuram, një Sit i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Tempulli 16 i Shpellave Ellora, Temulli Kailasanathar, është i veçantë në atë që u gërmua së lartmi në vend të praktikës së zakonshme të gërmimit në rrëpirën e faqes së kodrës. Tempulli Kailash u krijua nëpërmjet një gërmimi të vetëm masiv së lartmi 30.5 m. në shkëmbin vullkanik prej bazalti. U urdhërua në shek. e VIII nga mbreti Krishna I dhe mori më shumë se 100 vjet për tu përfunduar. Tempulli Kailash, ose shpella 16 siç njihet në Shpellat Ellora gjendet në Maharashtra në rrafshirën e Dekanit, është një tempull i stërmadh monolitik kushtuar zotit Shiva. Në këtë sit janë ndërtuar 34 shpella, por 33 shpellat e tjera, Hindu, budiste dhe xhainiste, u skalitën në faqen e shëmbit të rrafshirës. Efekti i Tempullit Kailash është ai i një tempulli të veçuar të rrethuar nga faltore më të vogla shpelle të skalitura në të njëjtin shkëmb të zi. Tempulli Kailash është skalitur me figura perëndishë nga Puranat Hindu, së bashku me qenie mistike si nimfat qiellore, muzikantë dhe figurat fatsjellëse dhe të pjellorisë. Shpellat Ellora janë gjithashtu një Sit i Trashëgimisë Botërore. Nuk ka një kufi kohor që ndan krijimin e tempujve shkëmborë dhe tempujve të veçuar të ndërtuar me gurë të skalitur pasi u zhvilluan paralelisht. Ndërtimi i strukturave të veçuara filloi në shekullin e V, ndërsa tempujt shkëmborë vazhduan të ndërtoheshin deri në shekullin e XII.
Bauné
Bauné është një komunë në Francë. Bauné bën pjesë në departamentin Maine-et-Loire të rajonit Pays de la Loire. Komuna ka një popullsi prej 1570 banorë dhe sipërfaqe 20.99 km².
Marash Delia
Marash Delia ka qenë një nga udhëheqësit për çlirimin kombëtar nga pushtuesit Osmanë në krahinën e Shalës. Në kryengritjen e vitit 1910, ai së bashku me krye trimin Mehmet Shpendin drejtoi grupin e kryengritësve të Shalës, Shoshit e të Pultit, dhe që u bashkuan në ndihmë luftëtarëve të Nikaj-Mërturit të udhëhequr nga Prel Tuli. U shqua si prijës ushtarak në betejat që u zhvilluan në vitin 1910 në Qafë të Agrit kundër ushtris Turke të komanduara nga Shefqet Turgut Pasha, të cilët pas dy javë luftimesh u thyen nga kryengritësit.
Ra heroikisht me 15, Korrik, 1915 në vëndin e quajtun Ndërkisa, në afërsi të Qereshit të Planit, ku shovinistët Malazez, vranë mizorisht mbi 72 burra, gra, fëmijë dhe pleq të Planit dhe të Dukagjinit dhe udhëheqësit kryesor të kësaj kryengitjeje, Mehmet Shpendi, Çun Nika dhe Marash Delia.