cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ashkali
Historia e Egjiptianëve Ballkanik
Në vitin 1990, një "shoqatë egjiptiane" u formua në Ohër, Maqedoni e Veriut, ku morën pjesë përfaqësues nga vende të ndryshme të Ballkanit.
Ashkalinjtë dhe Lufta e Kosovës
Gjatë Luftës së Kosovës, romët e shqiptarizuar u shpërngulën si refugjatë në Shqipëri dhe Republikën e Maqedonisë. Romët e shqiptarizuar formuan grupin etnik ashkali pas përfundimit të luftës në vitin 1999, për të treguar qëndrimin e tyre pro-shqiptar dhe për t'u dalluar nga romët, të cilët ishin parë si pro-serbë gjatë luftës. Shumë romë të shqiptarizuar u dërguan gjithashtu në kampet e refugjatëve me romë të tjerë, me të cilët nuk kishin të njëjtën gjuhë dhe zakone. Si shumica e romëve të Kosovës (ose të shqiptarizuar), shumë refugjatë ashkali u vendosën në Serbi dhe Mal të Zi. Partia e parë e ashkalive (Partia Demokratike e Shqiptarëve Ashkali të Kosovës) u formua në vitin 2000 nën udhëheqjen e Sabit Rrahmanit, i cili mbështeti pavarësinë e Kosovës në emër të të gjithë ashkalive.
Në Kosovë, ashkalinjtë ishin rreshtuar me shqiptarët para, gjatë dhe pas Luftës së Kosovës. Megjithatë, ashkalinjtë, së bashku me ciganët romë nga Kosova, thuhet se janë dëbuar nga vendi.
Është e rëndësishme të theksohet se ashkalitë nuk kanë lidhje me egjiptianët e Ballkanit, edhe pse ata shpesh grupohen gabimisht së bashku nga mediat për shkak të pigmentimit të lëkurës së tyre më të errët, si dhe statusit të tyre si minoritarë amtare shqipfolës.
Demografia
Shumica e ashkalive jetojnë në Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut, por ata gjithashtu banojnë në Serbi dhe Mal të Zi, ndërsa shumica e egjiptianëve ballkanikë mendohet se jetojnë në Shqipëri, përveç Kosovës. Në regjistrimin e Maqedonisë të vitit 2002, 3,713 persona janë identifikuar si egjiptianë, ndërsa në regjistrimin serb të vitit 2002 (me përjashtim të Kosovës), 814 persona janë identifikuar si egjiptianë. Në regjistrimin e Malit të Zi, nga ana tjetër, 225 persona janë identifikuar si egjiptianë.
Ashkalitë janë mbizotërues në rajonet qendrore dhe lindore të Kosovës: Ferizaj, Fushë Kosovë dhe Lipjan. Komuniteti egjiptian i Kosovës më së shumti gjendet në pjesën perëndimore të saj: në Gjakovë, Istog, Pejë dhe Deçan. Ashkalitë si dhe komuniteti egjiptian i Kosovës kishin 98% papunësi në vitin 2009.
Megjithatë, në Shqipëri, komuniteti egjiptian ballkanik është plotësisht i integruar në shoqërinë dhe kulturën shqiptare, duke pasur gjithashtu një shkallë të lartë arsimimi dhe punësimi, megjithëse një përqindje e mirë e komunitetit nuk identifikohet si egjiptian ballkanik për shkak të stereotipeve negative për njerëzit me ngjyrë. Pavarësisht nga fakti se shumica e egjiptianëve ballkanikë priren të kenë tipare tipike mesdhetare, lëkura e hapur dhe tiparet e lehta nuk janë të rralla.
Kultura
parapamje|200x200px|Flamuri i ashkalive Martesat mes ballkano egjiptianëve dhe shqiptarëve janë më të shpeshta se martesat mes romëve dhe shqiptarëve, ndërsa martesat mes ballkano egjiptianëve dhe Romëve janë të rralla. Në Shqipëri, ballkano egjiptianët janë integruar plotësisht në kulturën shqiptare dhe kanë ndjekur traditat dhe zakonet e tyre rajonale.
Në Kosovë, në anën tjetër, romët dhe ashkalitë nuk e klasifikojnë njëri-tjetrin si gaxhe. Ashkalitë dhe romët pretendojnë se egjiptianët janë të tyret; ndërsa ashkalinjtë dhe egjiptianët kundërshtojnë për prejardhjen e njëri-tjetrit. Asnjë kanal televiziv apo radio nuk i dedikohet audiencës së pakicës ashkali apo egjiptiane të Kosovës.
Komisioni për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike
Komisioni për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike (KHAIA), në Zyrën e Kryeministrit, është themeluar si njëri nga 4 autoritetet publike me përgjegjësi dhe funksione në fushën e aviacionit civil në Kosovë. KHAIA është themeluar në bazë të Ligjit për Aviacionin Civil, Nr. 03/L- 051, të miratuar nga Kuvendi i Kosovës me datë 13 mars 2008. KHAIA është përgjegjëse për hetimin e aksidenteve dhe incidenteve në aviacion brenda Kosovës ose ku përfshihen avionët e regjistruar në Kosovë, kudo qofshin ata. Kurdo që kërkohet ose është e nevojshme, KHAIA do të punojë në bashkëpunim me organet e tjera kombëtare dhe ndërkombëtare të cilat ushtrojnë funksione të njëjta. Kurdo që KHAIA kryen ose merr pjesë në një hetim të sipër cekur, KHAIA duhet të përgatisë një raport të hollësishëm lidhur me hetimin dhe t’ja dorëzojë këtë raport Qeverisë dhe Kuvendit sa më shpejtë që të jetë e mundshme por jo më shumë se gjashtë (6) muaj pas përfundimit të hetimit
KHAIA, sipas nevojës, do të përgatisë informata dhe të dhëna lidhur me sigurinë në fluturim, të cilat më pas i dorëzohen AAC-së, Qeverisë dhe Kuvendit.
KHAIA është e autorizuar që të kërkojë nga cilido autoritet publik i Kosovës dhe/ose person privat ose organizatë në Kosovë që t’i japë asaj përkrahjen e nevojshme për kryerjen e një hetimi të përcaktuar me ligjin për aviacionin civil ose një hetimi i cili kërkohet sipas një marrëveshje ndërkombëtare ose organizate ndërkombëtare të aviacionit.
Air Montenegro
To Montenegro ad (i stilizuar si ToMontenegro dhe 2Montenegro ), është transportuesi flamur i Malit të Zi, i cili është i markës dhe operon me emrin Air Montenegro ( Cirilike Malazeze : Ер Монтенегро), një kompani e re e hapur në fillim të vitit 2021 nga Qeveria e Malit të Zi. Air Montenegro nisi zyrtarisht operimet në qershor 2021.
Historia
Kompania paraardhëse e linjës ajrore Montenegro Airlines u themelua më 24 tetor 1994, nga qeveria e Republikës Federale të Jugosllavisë. Avioni i parë, një Fokker 28 Mk4000 (i mbiquajtur "Lovćen"), u ble pothuajse dy vjet më vonë në 1996. Fluturimi i parë komercial u zhvillua më 7 maj 1997, saktësisht në orën 10:30 ndërmjet Podgoricës dhe Barit, Itali. Në prill 2000, ajo u bë anëtare e Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror (IATA). Në qershor 2000, i pari nga pesë avionët Fokker 100 u dorëzua në Aeroportin e Podgoricës. Linja ajrore iu bashkua Amadeus CRS më 5 mars 2003. Në vitin 2004, pilotët e Montenegro Airlines ishin të parët në rajon që iu dha certifikata IIIA. Në gusht 2016, u raportua se llogaritë që i përkisnin Montenegro Airlines ishin ngrirë pasi linja ajrore dështoi në përputhje me një vendim gjyqësor në lidhje me pagesën e borxheve ndaj operatorit të aeroporteve të vendit. Montenegro Airlines i detyrohej kompanisë më shumë se 15 milionë dollarë.
Fondacioni i linjës ajrore
Më 29 dhjetor 2020, u njoftua nga ministri Mladen Bojanić se Montenegro Airlines do të riorganizohej dhe do të zëvendësohej me një kompani të re To Montenegro (2 Mali i Zi), si linja e re ajrore me flamur malazez. Procedura e likuidimit të Montenegro Airlines do të kushtonte rreth 50 milionë euro, por është e pashmangshme, pasi autoriteti i konkurrencës i vendit ka vendosur që ligji për investimet publike në kompaninë flamurtare të miratuar në 2019 ishte i paligjshëm, tha qeveria në dhjetor 2021.
Ibn Tejmije
Biografia
Tekijjuddin ebul Abbas Ahmed ibn Abdul Halim ibn Abdus-Selam ibn Tejmije el-Harani el-Hanbeli lindi ditën e hënë, më 22 janar të vitit 1263 (10 Rebiul-evvel të viti 661 hixhri) në Haran, atëherë pjesë e Sulltanatit të Rumit, e cila ndodhet në kufi mes Sirisë dhe Turqisë, në një familje të njohur të dijetarëve. Gjyshi i tij, Mexhduddin ibn Tejmije, ishte mësues me reputacion i shkollës hanbelite dhe libri i tij “Munteka el-ekber” (sq.: Një zgjedhje e thënieve profetike) edhe sot e kësaj ditë konsiderohet libër me vlerë. Njëlloj, arritjet shkencore të babait të ibn Tejmijes, Shihabuddin ibn Abdulhalim ibn Tejmije, ishin mjaft të përhapura.
Këto ishin kohët kur hordhitë tatare nën udhëheqjen e Hulagu Khan po shtrinin sulmin e tyre barbar në mbarë botën islame, veçanërisht në regjionin e Mesopotamisë. Ibn Tejmije ishte shtatë vjeçar kur tatarët nisën sulmin e tyre ne Haran. Si pasojë, popullata iku nga Harani për të gjetur strehë diku tjetër. Familja e ibn Tejmijes lëvizi në Damask në vitin 667 H/1268, i cili atëbotë sundohej nga memalikët e Egjiptit. Këtu babai i tij ligjëronte ne xhaminë Umejd dhe ishte ftuar të jepte/mësonte hadithin në xhami si dhe në “Darul-hadith Asakirije” në Damask. Këto ligjërata ndiqeshin nga një numër i madh i studentëve si dhe i dijetarëve. Damasku ishte qendra e studimeve islame të asaj kohe, dhe Ahmed ibn Tejmije ndoqi hapat e babait të tij i cili ishte dijetar i madh i studimeve islame, duke studiuar me dijetarët e mëdhenj të kohës, në mesin e tyre edhe një grua dijetare, Zejneb bint Mekki, e cila ia mësoi hadithin.
Shkollimi
Që nga fëmijëria e tij, ibn Tejmije ishte një nxënës shumë i zellshëm. Ai u njoh mjaft mirë me shkencat jofetare dhe fetare të asaj kohe. Ai i kushtoi vëmendje të veçantë letërsisë arabe dhe zotëroi mjaft mirë gramatikën dhe leksikografinë. Ai u bë ekspert në gramatikën e njohur të gjuhës arabe, saqë në librin më voluminoz të Sibevejhit, e cila konsiderohet vepra më kapitale në gramatikë dhe në sintaksë, nxori gabime prej saj. Ai kishte njohuri për gjithë prozën dhe poezinë e asaj kohe. Për më tepër ai mësoi për historinë para-islamike të Arabisë dhe atë pas-islamike. Dhe në fund mësoi matematikën dhe kaligrafinë.
Sa i përket shkencave islamike, ibn Tejmije studioi edhe Kur’anin, Hadithin dhe Sheriatin. Ai mësoi fikhun hanbelij nga babai i tij dhe u bë përfaqësues i dalluar i shkollës hanbelite të ligjit. Tregohet se ka fituar dije nga hadithi në Siri nga ibn Abduddejan. Një tjetër nga mësuesit e tij ishte edhe Shemsuddin AbduRrahman el-Makdisi (vdiq 682H). Kështu, ibn Tejmije fitoi dije të gjerë në gjashtë koleksionet e njohura të hadithit (Kutubus-sitteh) dhe në “Musnedin” e Imam Ahmedit.
Ibn Tejmije kishte një dashuri të madhe për tefsirin, dhe ai kishte lexuar më se 100 komentime të Kuranit.
I kompletoi studimet e tij në moshën 19 vjeçare dhe u bë profesor në shkencat islame. I pajisur mirë me studime nga Kurani, Hadithi, Fikhu, teologjia, gramatika arabe, etj., ai filloi të jepte fetva në çështje ligjore fetare pa ndjekur asnjërën nga shkollat tradicionale - Hanefite, Hanbelite, Shafiite apo Malikije. Ai e mbronte traditën e shëndoshë profetike me argumente, të cilat edhe pse ishin nga Kur’ani dhe sunneti, ishin të panjohura për njerëzit e kohës së tij. Liria e polemikave të tij i krijoi atij shumë armiq nga radhët e dijetarëve të shkollave tradicionale, të cilët pa kurrfarë baze e akuzonin atë për të gjitha llojet e besimeve heretike. Në mesin e tyre ishte edhe udhëtari i famshëm mesjetar mysliman, ibn Batutah, i cili e vizitoi Damaskun derisa ibn Tejmije ishte ne burg. Kjo nuk e ndaloi fare ibn Batutan që në librin e tij të “dëshmojë” se “ishte dëshmitar kur ibn Tejmije kishte thënë se All-llahu çdo natë zbret në qiellin me të ulet sikurse zbritja ime”, “dhe ai bëri një hap poshtë vendit ku qëndronte”. Nga leximi i kësaj akideje, kuptojmë se ibn Tejmije i ka pranuar Cilësitë e All-llahut azze ue xhel-le pa pyetur fare si janë ato (bi-ila kejfe).
Kur ibn Tejmije e humbi babanë e tij më 682H, në moshën 22 vjeçare, ai shkoi në Assakurijja. Ai filloi të jepte mësime për tefsirin në xhaminë Umejd, dhe me 695 filloi të japë mësim në fikhun Hanbejijj në Damask. Shpejt u bë i dalluar në mesin e dijetarëve në Siri dhe jashtëzakonisht popullor me masat e gjera popullore.
Kërcënimi mongol
Në ndërkohë Iraku, Irani dhe Horasani, vazhduan të binin nën pushtetin e vrazhdë të tatarëve. Memalikët, që sundonin Egjiptin, Sirinë dhe Hixhazin (gadishullin arabik), tentuan disa herë të marrin nën kontroll Irakun por nuk ia dolën dot. Kur u mësua se tatarët po planifikonin të pushtojnë Damaskun, Sulltani mamluk, el-Malik en-Naser ibn Kalavun, u largua nga Egjipti me një ushtri të fortë për të parë përparimin e tatarëve. Të dy ushtritë u takuan në një luftë të përgjakshme me 699/1299, por Sulltani u mund dhe u kthye në Egjipt. Tani Damasku ishte i hapur para tatarëve të udhëhequr nga Ghazan Khan, i njohur me llagapin Mahmud, stërnipi i Xhingis Hanit. Si pasojë e kësaj e tërë paria, përfshirë dijetarët islamë, gjyqtarët, nëpunësit dhe tregtarët, u larguan nga Damasku ku po mbretëronte një anarki dhe një kaos i paparë në vigjilje të pushtimit tatar. Në këtë moment kritik, ibn Tejmije dhe paria e mbetur vendosën të krijojnë një delegacion për të vizituar Gazzanin dhe për ta bindur për paqe në qytet. Si pasojë, delegacioni i udhëhequr nga ibn Tejmije, e takoi Gazzanin në Nabak (afër Damaskut) dhe ai u pajtua të ofrojë amnisti të përgjithshme për njerëzit e Damaskut. Lajmet për përparimin tatar drejt Sirisë vërshuan prapë Damaskun më 702/1303. Vonesa e arritjes së Sulltan Kalavunit nga Egjipti shkaktoi panik në mesin e njerëzve, shumë nga të cilët filluan t’i lëshojnë shtëpitë e tyre për vende me të sigurta. Kur Ibn Tejmije e pa këtë, ai filloi t’u jepte kurajë njerëzve për të mbrojtur veten e tyre dhe qytetin e tyre, duke ndaluar kështu eksodin. Ai po ashtu shkoi personalisht te Sulltani për të kërkuar nga ai që të përshpejtojë udhëtimin e tij në Damask. Në fund armatat myslimane të Egjiptit dhe Sirisë u takuan në një luftë të përgjakshme në Thakab, në muajin Ramazan 702/1303, dhe i mundën dhe i shpërndanë ushtritë tatare.
Xhihadi kundër heretikëve
Pasi kërcënimi tatar u eliminua, ibn Tejmije prapë iu përkushtua misionit të tij: ngritjes intelektuale dhe mësimit. Në të njëjtën kohë, ai vazhdoi të bënte xhihad kundër sekteve tradhtare si atyre Batinite, Ismailite, Hakimite dhe Nusajrite (Dobi: Dijetarët e selefit për këto fraksione kanë thënë:”Pamja e tyre është refuzim i Islamit, kurse brendia e tyre është mosbesim i kulluar), të cilat jetonin në rajonet kodrinore të Sirisë dhe të cilët i ftonin Kryqtarët dhe tatarët që të pushtonin tokat islame, i ndihmuan këto ushtri kundër myslimanëve dhe plaçkitën popullatën e pambrojtur myslimane. Ibn Tejmije personalisht kishte udhëhequr ekspeditat kundër tyre.
Rrethanat fetare të myslimanëve
Përpos rreziqeve të jashtme të përmendura sipër, Islami përballej në këtë kohë edhe me shumë rreziqe të brendshme. Ata ishin Baatinitët (sekt ekstreme Shi’it që konfrontonte qeverinë myslimane të kohës) dhe pasuesit e tyre, Asasinët (Hashashinjtë). Besimi i tyre ishte një përzierje e dogmave magjike dhe koncepteve Platonike e cila shumë lehtë mund të mbillte farat e grindjeve dhe polemikave intelektuale dhe të përhapte çrregullime dhe apostazi (braktisje e fesë) në mesin e njerëzve të thjeshtë. Atëherë, kishte myslimanë të cilët, nën ndikimin e besimeve pagane dhe fqinjëve jomyslimanë me të cilët kishin marrëdhënie te lira, filluan që t’i lartësojnë shenjtit e tyre (personalitetet e larta sufiste, Veliju-llah), ashtu siç bënin çifutët dhe të krishterët. Për më tepër, disa rende sufiste kishin adoptuar doktrina të veçanta neo-platonike dhe hinduse, të cilat u përzien aq shumë me besimet e vërteta islame, saqë ishte shumë e vështirë të dallohej njëra nga tjetra.
Në vigjilje të Kryqëzatave, disa të krishterë morën guximin për të censuruar Islamin dhe për të kritikuar të Dërguarin (sal All-llahu alejhi ue sel-lem) në shkrimet dhe në fjalimet e tyre. Në qarqet intelektuale myslimane kishte një ngecje dhe ngurtësi në debatet fetare të tyre dhe në qasjen e tyre ndaj ri-interpretimit të Sheriatit. Vazhdimisht kishte përplasje polemizuese ndërmjet Esharinjëve dhe Hanbelitëve. Në fund, disa nga filozofët, të influencuar nga Platoni dhe Aristoteli, filluan t’i përhapnin idetë dhe konceptet e tyre agnostike (jofetare) që ishin në kundërshtim të plotë me Islamin.
Këto ishin rrethanat e kohës së ibn Tejmijes dhe me të cilat ai duhej të përballej. Ibn Tejmije, së bashku me nxënësit dhe pasuesit e tij, krijoi një shoqëri për të braktisur kultet politeiste, kultet jo-islame, ndikimet jo-islame, besimet dhe praktikat heretike aq shumë të përhapura në masat myslimane. Si rezultat i aktiviteteve reformues entuziaste dhe të zellshme të tij dhe dënimit dhe braktisjes së herezisë (tradhtisë fetare), ai shkaktoi pakënaqësinë e pjesëve të caktuara të popullatës. Përkundër kësaj, popullariteti i tij në mesin e masave të gjera të popullatës myslimane po rritej vazhdimisht.
I tërë ky xhihad i ibn Tejmijes me heretikët, nuk i ndihmoi atij me dijetarët… Autoritetet e burgosën atë disa herë derisa edhe vdiq në burg për shkak të guximit të tij dhe mendimeve të lira e përparimtare për çështje të caktuara legale dhe sociale të cilat tërbonin kundërshtarët e tij - pasuesit e shkollave ortodokse të ligjit.
Megjithatë, kur ibn Tejmije e kishte rastin për t’i dënuar kundërshtarët e tij nga radhët e dijetarëve, të cilët i shkaktuan atij të gjitha llojet e torturave dhe e burgosën disa herë, ai tregoi zemërgjerësinë më të madhe dhe ua fali atyre, kur Sulltani Naasir Kalavun i dha atij rastin për të bërë këtë. Ibn Tejmije i tha Sulltanit:”Nëse i vret, kurrë nuk do të gjesh dijetarë si ata”. Sulltani i tha:”Por ata të kanë lënduar disa herë dhe kanë dashur të të vrasin?” Ndërsa ibn Tejmije i tha:” … Kushdo që më ka lënduar mua, është i falur, ndërsa kushdo që ka lënduar parimet e All-llahut dhe të Dërguarit të tij, All-llahu do ta dënojë…”
Historianët myslimanë si Dhehebiu, ibn Kethiri, ibn Imad el-Hanbalijj dhe shumë të tjerë, kanë lavdëruar ibn Tejmijen dhe e kanë konsideruar atë si një nga dijetarët më të mëdhenj myslimanë të të gjitha kohërave.
Ai i luftoi risitë heretike në fe, të cilat ishin shumë të përhapura gjithandej botës islame në kohën e tij, posaçërisht disa vepra dhe besime të disa rendeve sufiste si adhurimi i shenjtëve, vizita e varrezave të shenjtëve si dhe hedhja e vetes të tyre në zjarr. Sulmi i tij ndaj sufistëve i shkaktoi atij shumë telashe me autoritetet, udhëheqësit e te cilave ishin nën ndikimin e udhëheqësve të caktuar sufistë.
Si rezultat i popullaritetit të ibn Tejmijes, disa dijetarë fetarë me ndikim shfaqën xhelozinë e tyre ndaj tij, bile edhe e ngacmonin, sepse ai kishte kurajën të sfidonte gjykatësit në shumë çështje ligjore. Në këtë mënyrë, ata kërkonin mënyra se si ta diskreditonin atë në sytë e Qeverisë dhe të popullatës. Ibn Tejmije i refuzoi mësimet e parashtruara në “el-Futuhat el-Mekkijjeh” (“Shpalljet mekase”) dhe në “Fusus ul-Hakiim” (Mozaiku i urtësisë) të shejh Muhjiddin ibn el-Arabijj (vd.638H/1240) - sufistit më të respektuar dhe mësuesit të tesavvufit - si inkompatibile (të papajtueshme) me mësimet e Kur’anit dhe Sunnetit, duke marrë kështu mallkimin e sufijve dhe armiqësinë e Qeverisë. Si pasojë, ai u thirr në Egjipt me 705H/1305. Kur ibn Tejmije pati arritur në Egjipt, ai u thirr të prezantojë në një takim të dijetarëve, juristëve dhe shefave të shtetit. Gjatë takimit, shumë akuza vërshuan ndaj tij lidhur me konceptet e tij lidhur me natyrën dhe Cilësitë e All-llahut azze ue xhel-le. Atij nuk iu lejua të mbrojë veten e tij dhe menjëherë u burgos për 16 muaj. Gjatë qëndrimit në burg, ai tërhoqi vëmendjen e pasuesve të tij nga kënaqësitë dhe argëtimet në favor të devotshmërisë, disciplinës dhe vetëpërmbajtjes. Shumë nga të burgosurit u bënë pasuesit e tij më të devotshëm pas lirimit.
Pasi që ibn Tejmije u lirua nga burgu më 707/1307, ai vendosi të qëndrojë në Egjipt për një kohë. Shpejt ai filloi të ligjëronte në xhami të ndryshme dhe në institute edukative para masave të zgjedhura të dijetarëve dhe juristëve. Sidoqoftë, pikëpamjet e tij edhe këtu nuk u pritën mirë, prandaj shumë ankesa iu bënë sulltanit kundër tij. Dijetarët fetarë, të cilëve iu referoheshin të gjitha ankesat, nuk mund të gjenin kurrfarë gabimi të ibn Tejmije. Sidoqoftë, pasi që administrata po lodhej vazhdimisht me akuzat e ngritura ndaj tij, ai u burgos prapë, mirëpo shpejt u lirua më urdhër unanim të dijetarëve fetarë. Më vonë ibn Tejmije u internua në Aleksandri, ku, përkundër rrethanave të krijuara, fitoi një pozitë të respektuar në qarqet akademike dhe letrare. Së shpejti ibn Tejmije u kthye prapë ne Egjipt.
Kthimi në Damask
Në Kajro ibn Tejmije ishte shumë energjik në aktivitet mësimdhënëse dhe reformuese për 3 vite. Njëkohësisht ai ishte edhe këshilltar i sulltanit dhe ishte përfshirë në shumë reforma të rëndësishme në Egjipt dhe Siri. Shumë dekrete mbretërore ishin shkruar nën këshillimin e tij më 712H/1312. Ai e vizitoi Kudsin (Jerusalemin ) në po të njëjtin vit, pastaj shkoi në Haxh dhe u kthye në Damask më 713H/1313. Prej tani, ai ia kushtoi vëmendjen e tij problemeve juridike megjithëse ende vazhdonte mësimdhënien. Nxënës i tij kryesor ishte ibn Kajjim el-Xhevzij (vdiq 751H/1350), i cili ishte përgjegjës kryesor për përhapjen e mësimeve të ibn Tejmijes.
Problematika e tri shkurorëzimeve
Ibn Tejmije, sikurse paraardhësit e tij, ishte Hanbelijj dhe mendimet legale të tij ishin në pajtim me këtë shkollë, edhe pse jo me çdo kusht. Ai shpesh e refuzonte këndvështrimin hanbelit, mirëpo edhe ne shumë çështje shfaqte mospajtimin e tij me të 4 shkollat juridike. Një shembull i tillë i mospajtimit ishte në lidhje me shkurorëzimin e një gruaje me 3 divorce ne të njëjtën kohë.
Problemi ishte nëse divorci i proklamuar tri herë në të njëjtën kohë ishte i ligjshëm apo jo. Kjo çështje ngriti këto problematika:
Të gjithë juristët dhe tradicionalistët e mëhershëm, si dhe një numër i madh i sahabëve të të Dërguarit, sal All-llahu alejhi ue sel-lem, ishin të mendimit se një ndarje e tillë, edhe pse ishte e neveritshme jashtë rregullit dhe mëkatare, mund të shikohet si një divorc i aluduar me efekt legal. Duke qenë kundër kësaj, ibn Tejmije kishte mendimin se tri fjalitë e divorcit të thëna në një kohë, mund të kuptohen vetëm si një fjali e divorcit. Pikëpamja e ibn Tejmijes ishte në kundërshtim me pikëpamjen zyrtare dhe natyrisht kjo e solli atë në një konflikt me dijetarët dhe me qeverinë. Si pasojë, teologët tentuan ta parandalonin për të mos lejuar të jepte mendime lidhur me çështjet legale të tilla. Në fakt, një dekret mbretëror qe nënshkruar në Kajro më 718H, që i ndalonte ibn Tejmijen nga dhënia e mendimeve ligjore në raste të tilla. Në fillim ibn Tejmije e respektoi dekretin, por më vonë filloi prapë të jepte mendime për çështje të tilla ligjore, sepse vendosi se nuk ishte e drejtë për të të heshtte vetëm nga frika e qeverisë. Si rezultat, ai u prangos sërish më 720H dhe u vendos në një kështjellë, për t’u liruar prapë pas pesë muajsh me urdhër direkt nga Kajroja.
Vitet e fundit
Ndërmjet viteve 721 dh 726 Hixhrij, ibn Tejmije iu përkushtua mësimdhënies në Medresen Hanbelijje dhe në medresen e tij, Medrese Kassasiin, dhe rishikimit të disa nga punimet e tij të mëhershme. Më 726 Hixhrij kundërshtarët e tij prapë i bënë konspiracion për ta vënë nën pranga. Në burg ibn Tejmije iu përkushtua komentimit të Kur’anit dhe shkrimit të traktateve dhe monografive për çështje të ndryshme.
Ibn Tejmije vdiq në burg, në Damask, në natën mes të dielës dhe të hënës, më 20 Dhul-kade të vitit 728 hixhrij/26-27 shtator 1328, në moshën 67 vjeçare, dhe u varros në varrezat Sufijja në Damask.
Banorët e Damaskut, të cilët e kujtuan atë me një nder të veçantë, i dhuruan ibn Tejmijes një funeral madhështo, ku merrnin pjesë 200.000 burra dhe 15.000 gra. Ai u varros në varrezën Sufij mu pranë nënës së tij në Damask.
Karakteri dhe arritjet
Përpjekjet reformuese dhe aktivitetet letrare të ibn Tejmijes mbulojnë një fushë të madhe, të cilat mund të përmblidhen si në vijim:
Numri i plotë i punimeve të ibn Tejmijes është 621, edhe pse një numër i madh i tyre ka humbur. Disa nga shkrimet e ibn Tejmijes janë përmbledhur më poshtë.
Të tjerët mbi Ibën Tejmijen
Meulana Ebu el-Hasen Ali Nedeui për ibn Tejmijen thotë:
Stratiotët
300px|thumb|Stradiotët
Stradiotët ishin ushtarake te kavalerise se lehte kryesisht arbërore me te drejta te vecanta.Ata ishin elita luftarake te cilen heroi jone Gjergj Kastrioti e mbante gjithmone pas vetes neper beteja brenda dhe jashte vendit.Mendohet qe taktikat luftarake te stradioteve jane huazuar nga turqit per forcat e tyre elitare si jeniceret.
Stradiotët
Stradiotët ishin reparte mercenare arbërore që luftuan në gadishullin Apenin, Spanjë e Francë e kudo ku kishte luftë e padron që paguante. Treguan se ishin të zotët e shpatës, e shitën zotësinë e tyre dhe u shpërblyen ndonjëherë si duhej e ndonjëherë mjerisht.
Shqiptarë në përgjithësi dhe grekë më pak. Të nisur nga Moreja, por dhe më në veri. Komandantë të zotë, por dhe ushtarë të zakonshëm, të pabindur e të padisiplinuar, të kequshqyer, por gjithmonë me shpatë në njërën dorë dhe tjetrën tek plaçka.
Paraqitja
Stradiotët mbanin mjekër të gjatë me dy maja. Flokët të gjatë dhe ndonjëherë edhe gërshetë. Si veshje ata mbanin setra të gjatë të mbushura me pambuk, që i kishin në vend të mburojës: aq të gjata saqë thika mbahej në brez jo sipër, po poshtë setrës, që në luftim trup me trup krijonte shqetësim.
Armët
Helmeta, ishte e lehtë, por që mbulonte e mbronte gjithë kokën, materiali ishte prej cohe (copë) por ndryshe nga çallma myslimane. Ajo vinte me majë përpara dhe ishte përforcuar me copa letre mbrënda për të pritur goditjet.
Mburoja, në përgjithësi ishte e rrumbullakët e ndryshonte shumë nga ajo e këmbësorëve.
Shtiza, ishte armë e përdorur prej stradiotëve që me Luigjin e XII në fundin e shek. XV (d.m.th vitet 1499) dhe u përdor edhe një shekull më pas.
Jatagani, arma kryesore, ishte i përkulur i cili lejonte shkathtësi.
Mëzdraku, i cili ishte efikas në luftimet trup më trup. Ky ishte një shkop i gjatë tre metra me maja në të dy krahët, shërbente si armë hedhjeje dhe siguronte epërsi për kalorësinë.
Nuk përdornin: harkun, balestrën, armë zjarri.
Taktika
Kalërime të gjata, manovra të shpejta, kalërime natën, tërheqja e rreme, sulme natën - taktikë e panjohur në Evropë. Ishin kalërues të mirë në terrenet malore dhe jo vetëm në mal, por në akull dhe këneta, duke lënë mbrapa kalorësinë e rëndë evropiane.
Për zdërvjelltësinë e tyre, përveçse në beteja u përdorën dhe në ruajtjen e bregdetit nga piratët, ku në shërbim të Venedikut ishin shumë të suksesshëm, por dhe në shërbim të Napolit e Spanjës. Sipas kësaj taktike luftoi dhe Kastrioti kur u hodh në Itali me shpejtësi falë kësaj kalorësie të lehtë si dhe të egër me kundërshtarët.
Nëpër beteja repartet e stradiotëve ruanin rastet kur mund të zinin rob, kapitenët apo fisnikët kundërshtarë, pasi falë tyre mund të fitonin diçka më tepër duke i shitur tek padroni i tyre.
Përshkrim i një italiani që luftoi përkrah tyre:
Citim: "Asnjë rrugë nuk është e sigurtë prej tyre pa një trupë të madhe shoqëruese, sepse kanë energji shumë të mëdha dhe durojnë jashtzakonisht urinë, etjen e pagjumësinë, dhe kanë një zgjuarsi të hollë e të admirueshme kur pretojnë vendet e kur zgjedhin rrugë të papërdorura... duke notuar në ujërat e kanaleve, arrijnë deri në kazermat e sulmojnë armiqtë: çka u kall tmerrin shumë vetave në kamp"
Doket
Prerja e kokave të kundërshtarëve dhe vënia e tyre në një hu (zakon të marrë nga turqit). Kodi i tyre ishte "ligji i luftës" që njihej në atë kohë si "në besën e vet", që do të thotë një drejtësi relative. Nëse paguaje liroheshe, nëse jo, vdekje. Pra nëse ishe i zoti i shpatës ose pasanik mund ta fitoje lirinë e dinjitetin.
Kuajt i kishin personalë dhe i sillnin prej gadishullit ballkanik. Me rrogën që kishin nuk mund ta paguanin një kalë të blerë aty ku shërbenin.
Për dy gjëra bien dakord të gjithë historianët, se ata ishin të palodhur dhe grabitqarë me armiq e miq.
Mjaft rezistentë ndaj kushteve të vështira, mund të flinin jashtë pa ndjerë vështirësi
Organizimi
Kapedani (i kombësisë shqiptare) kishte nën vete deri në 100 stradiotë. Të gjithë këta vareshin nga mbikëqyrësit, që ishin dhe të huajt në repartet stradiote që caktoheshin nga qyteti apo mbreti që i paguante këta mercenarë. Ndonjë kapedan i fuqishëm e me influencë i shpëtonte kontrollit të këtyre mbikqyrësave.
Ushtarake te shquar
Këta janë disa nga stradiotët shqiptarë që luftuan në Evropë, pothuajse të gjithë me famë:
Literatura
Paolo Petta, "Straditotët (Ushtarë shqiptarë në Itali, shek. XV-XIX)"Tirane 2004
Armiraj
Armiraji është një fshat në komunën Qafë-Mali në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Grezhdani
është një fshat në Shqipëri...
Historia
Ky fshat ka vendbanime qe kalonin popullsi prej 10.000 banoresh qe ne shekullin III pr.K deri ne shekullin IV p.K.Por duket qe njerezit jane zhvendosur me vone ne shekujt e mesjetes ne veri ne Peshkopi ose ne jug ne Maqellare.
Popullsia ilire qe banonte ne te ishte Penestet por me vone me transformimin e tyre ne Arbër banoret u bene shqiptaret.
Ky qytet kishte rreth 18 kulla dhe perimeter prej 2800m dhe siperfaqe prej 34ha..?
Kontea York (New Brunswick)
Kontea York është një konte (county) në provincën New Brunswick, në Kanada. Kontea ka një sipërfaqe 8136.66 km² dhe popullsi 97238 banorë.
Ain
Ain (Franko-provençalisht: En) apo (shqip: Eni) është një departament në Francë departamenti mbanë emrin e lumit Ain. Departamenti është pjesë e rajonit Auvernia-Rhône-Alpes dhe kufizohet nga lumenjtë Saône dhe Rhône. Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2011 departamenti numëronte 603 827 banorë, Insee dhe Posta i dhurojnë atij numrin 01.
Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës
Gjatë historisë Podujeva ka dhënë kontribut të madhe për kulturën edhe politikën kosovare. Këtu një përmbledhje e disa personaliteteve më të shquara:
Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor e Kosovës
Departamenti për Mbrojtjen e Mjedisit
Ky departament oordinon aktivitetet në fushën e mbrojtjes mjedisore, në mënyrë që të promovojë zhvillimin koherent të politikave për mbrojtje mjedisore; zhvillon norma dhe standarde si dhe nxjerr udhëzime në fushën e mbrojtjes mjedisore, me respekt të veçantë në standardet ndërkombëtare; mbikëqyr ndjekjen e standardeve të tilla, sipas rrethanave, duke kryer inspektime dhe shërbime të tjera; merr pjesë në zhvillimin dhe implementimin e fushatave të informimit publik si dhe skemat tjera promovuese për të rritur vetëdijesimin publik dhe përputhshmërinë me standardet e mbrojtjes mjedisore. Ky departament përbëhet nga katër divizione:
Departamenti i Ujërave
Departamenti i Ujërave vepron në kuadër të  Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor. Mbulon të gjitha çështjet që kanë të bëjnë me fushën e ujërave, me theks të veçantë në; shfrytëzimin e ujërave, mbrojtjen e ujërave dhe mbrojtjen nga veprimet e dëmshme të ujërave. Administrimi, menaxhimi i integruar dhe i qëndrueshëm i ujërave për të siguruar sasi të mjaftueshme dhe cilësi të mirë për të gjithë shfrytëzuesit sipas acquis së BE-së për ujëra. DU siguron shërbime të mirëfillta të ujit në vend, në të cilin rast, të gjithë shfrytëzuesit do të kenë sasi të mjaftueshme dhe cilësi të duhur të ujit. Veprimtaria kryesore e këtij institucioni është hartimi i bazës ligjore dhe akteve tjera normative, strategjive dhe planeve për administrimin dhe menaxhimin e resurseve ujore për tërë territorin e Republikës së Kosovës. Departamenti i ujërave kryen edhe punë profesionale të cilat kanë të bëjnë me: Departamenti i Ujërave është i organizuar në tre divizione;
Departamenti i Banimit dhe Ndërtimit
DBN trajton dhe kryen shërbime profesionale dhe legjislative në realizimin e politikave të Qeverisë së Kosovës në fushën e banimit dhe ndërtimit. Monitoron dhe analizon gjendjen e fushave në kuadër të përgjegjësive të veta, përgatitë dhe propozon strategjinë, programet dhe masat për përparimin e gjendjes në fushën e banimit dhe ndërtimit dhe siguron realizimin e programeve dhe masave përkatëse.
Instituti për planifikim hapësinor
Veprimtaria kryesore e këtij institucioni është hartimi i Planit Hapësinor të Kosovës dhe përgatitja dhe hartimi i planeve të zonave me përmbajtje të veçantë dhe me interes për shtetin. Veprimtari tjetër e rëndësishme është ngritja e kapaciteteve humane dhe ndihma teknike profesionale e punëtorëve të nivelit komunal, në përgatitjen dhe hartimin e planeve komunale. Prej vitit 2003 e deri më sot, janë prodhuar disa dokumente të rëndësishme dhe të nevojshme për sektorin e planifikimit hapësinor në veçanti dhe në përgjithësi dokumente të rëndësishme për Qeverinë e Kosovës. Të gjitha materialet dhe dokumentet e prodhuara janë të përmbledhura në formën e dokumenteve zyrtare dhe janë pjesë përbërëse e faqes sonë të internetit. Fjala është për dokumentet: Plani Hapësinor i Kosovës 2010-2020+ dhe Planet Hapësinore për zonat e veçanta.
Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës
IHK ka ndërtuar dhe mirëmban rrjetin themelor të stacioneve hidrologjike dhe meteorologjike. Ky institut bën matjet dhe vrojtimet e elementeve dhe dukurive: hidrologjike, meteorologjike, biometeorologjke dhe hidrobiologjike; matjet dhe vrojtimet speciale në lëminë e rrezatimit, radioaktivitetit (në pajtim me ligjin në fuqi); Matjet dhe vrojtimet e elektricitetit atmosferik dhe ndotjes së ajrit, ujit, të reshurave sipas programit dhe metodologjisë unike që vlen për stacionet e rrjetit themelor; Studimin, përpunimin, ruajtjen, këmbimin dhe shpalljen e të dhënave dhe rezultateve hidrometeorologjike dhe rezultateve të hulumtimeve në rrjetin e monitorimit. Organizmi, mirëmbajtja dhe zhvillimi i sistemit llogaritës, vrojtues të bazës së të dhënave e të prognozimit për kryerjen e punëve hidrometeorologjike. Kryen matjet, vrojtimet meteorologjike me radar dhe matjet dhe vrojtimeve hidrometeorologjike sistematike në ujërrjedhat e lumenjve në rastet e zakonshme dhe në rastet e çrregullimeve
Agjencia e Kosovës për Mbrojtje nga Rrezatimi dhe Siguria Bërthamore - AMRK
Pas një kohe të gjatë dhe kërkesave të vazhdueshme të Komisionit Evropian, me vendim të ministrit të MMPH-së, Z. Dardan Gashi, më 21.06.2011 u themelua Agjencia e Kosovës për Mbrojtje nga Rrezatimi dhe Siguria Bërthamore (AMRK). Rëndësia e themelimit të AMRK-së është shumë e madhe, sepse për herë të parë në Republikën e Kosovës ekziston një institucion përgjegjës për menaxhim në fushën e Mbrojtjes nga Rrezatimi dhe Siguria Bërthamore. Themelimi i AMRK-së ishte nevojë dhe domosdoshmëri që edhe në Republikën e Kosovës të ket një institucion përgjegjes per mbrojtjen nga rrezatimi dhe siguria bërthamore dhe në të njëjtën kohë ishte edhe kërkesë dhe standard i përcaktuar në rrugën e integrimeve Evropiane të Republikës së Kosovës nga Komisioni Evropian. Gjithashtu, Republika e Kosovës, si një shtet i ri ka për detyrë që të përmbushë obligimet ndërkombëtare në fushën e mbrojtjes nga rrezatimi dhe siguria bërthamore, obligime këto që përcaktohen nga Agjencia Ndërkombëtare për Energji Atomike (IAEA), që është një agjenci në kuadër të OKB-së. Aktivitetet e AMRK-së përfshijnë:
Agjencioni Kadastral i Kosovës
Agjencioni Kadastral i Kosovës u themelua nga UN-Habitat në vitin 2000, dhe është Agjenci Qeveritare nën Ministrinë e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor. AKK është autoriteti më i lartë për Kadastër, Gjeodezi dhe Hartografi në Kosovë. Tani, AKK është duke e implementuar Sistemin Informativ për Tokë dhe Kadastër si dhe Regjistrin e të Drejtave të Pronës së Paluajtëshme të Kosovës. Një sistem funksional kadastral është i domosdoshëm për implementimin e rindërtimit, mbështetjen e rregullave të ligjeve, promovimin e zhvillimeve ekonomike dhe zgjidhjen e konflikteve dhe paqartësive të vjetra. Në këtë kontekst, Agjencia Kadastrale e Kosovës është themeluar gjatë Programit Përkrahës për Kadastrin e Kosovës-PPKK (2000-2003),e ndihmuar financiarisht nga Suedia, Norvegjia dhe Zvicra. Qëllimi kryesor i PPKK ka qenë zhvillimi dhe menaxhimi i regjistrimit të kadastrit dhe të tokës në nivelin qendror.
Agjencioni për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës
Agjencioni i Kosovës për Mbrojtjen e Mjedisit (AKMM) është institucion qeveritar i cili angazhohet që përmes monitorimit të integruar të mjedisit, sistemit efikas të informimit mjedisorë dhe raportimit të vazhdueshëm për gjendjen e mjedisit, të ruajë kualitetin e ajrin, ujit, tokës dhe biodiversitetit, të promovojë shfrytëzimin e burimeve të ripërtritshme të energjisë dhe shfrytëzimin e qëndrueshëm të resurseve natyrore me qëllim që të sigurojë një mjedis të shëndetshëm për gjeneratat e tashme dhe të ardhshme në harmoni me progresin e zhvillimeve ekonomike dhe sociale.
Dedë Plani
Dom Dedë Plani ishte nje prift dhe shenjtor shqiptar. Hapja e procesit dioqezan për lumnimin e tij, u shpall më 10 nëntor të viti 2002, nga prefekti i asokohshëm i Kongregatës për Ungjillëzimin e Popujve, kardinali Kreshencio Sepe, gjatë kremtimit të Eukaristisë, në katedralen e Shkodrës. Lumnimi dhe pranimi si shenjtor ndodhi më 5 nëntor 2016, në sheshin para katedrales së Shën Shtjefnit në Shkodër.
Jeta
Dedë Plani lindi në Shkodër, më 21 janar 1891. Shkollën e mesme e kreu në Seminarin Papnor të Shkodrës, kurse teologjinë në Insbruk (Austri). U shugurua meshtar në Primiz (Austri) më 3 gusht 1919. Pas shugurimit të tij meshtarak u rikthye në atdhe.
Zhilivoda
Zhilivodë është një vendbanim në komunën e Vushtrrisë, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Trimor.
Lista e maceve më të mëdhaja
Kjo listë e maceve më të mëdhaja tregon dhjetë specie të familjes Felidae, të renditura sipas masës maksimale të regjistruara. Lista nuk përmban hibridë të maceve.
Kantoni Anet
Kantoni Anet (frëngjisht: Canton d'Anet) është një kanton në departamentin Eure-et-Loir, rajonin Région Centre në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Anet. Ka sipërfaqe 223.71km2 dhe popullsi 16917 banorë.
Popinari
është një fshat në Shqipëri...
Kantoni Anet
Përbërja aktuale
Kantoni Anet aktualisht përbëhet nga 21 komuna.
Achtkarspelen
Achtkarspelen është një qytet dhe komunë në provincën Friesland në Holandë me sipërfaqe 103.99 km² dhe popullsi 28091 banorë. Buitenpost është kryeqendra e komunës.
Miss World
Miss World (sqt.: Miss Bota) është një miss-zgjedhje botërore.
Miss Universe është një nga konkurencë kryesore të kësaj spektakël.
Historia e Miss World
{| ! Viti !!Miss World !! Shteti !! Vendi
Rezultatet e F1 1962
Kampionati botërorë në Formula 1 për vitin 1962 ishte kampionati i 13të botërorë i organizuar nga FIA. Ky kampionat filloi më 20 maj dhe mbaroi më 29 dhjetor, 1962 ku fitues doli anglezi, Graham Hill pas 4 fitoresh nga 9 garat e zhvilluara.
Srriqë
Srriqa është një fshat në komunën Qafë-Mali në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Ah, lepurusha lepurusha!
Ah, lepurusha lepurusha!... është film i vizatuar i metrazhit të shkurt për fëmijë, i prodhuar nga kinostudioja Shqipëria e Re më 1982. Ah, lepurusha lepurusha!... është përgatitur nën skenarin e Genc Hoxhës, regjinë dhe vizatimet e Artan Makut, ndërsa si operatore është angazhuar Diana Diamanti. Muzikën e filmit e ka kompozuar Gjon Simoni, për zë është përkujdesur Skënder Nuzi ndërsa për regjinë e montazhit e Elsa Bushati.
Përmbajtja
Fillimi i filmit është skena e një qyteze, dhe një djalosh që lozë mbi borë. Befas, djaloshi vëren që trungjet e pemëve janë të dëmtuar dhe allashqiptarçe i vihet pas hulumtimit. E gjen dëmtuesin, por nuk është vetëm një, janë më shumë lepra që dëmtojnë trungjet. Kështu fillon lufta e djaloshit së bashku me qenin e tij kundër leprave. Natyrisht si fitimtar del djaloshi që brengoset për trungjet e pemëve.
Kantoni Perpignan-7
Kantoni Perpignan-7 (frëngjisht: Canton de Perpignan-7) është një kanton në departamentin Pyrénées-Orientales, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Perpignan. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 21039 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Perpignan-7 aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Dardhë (Pukë)
djathtas|frameless|220x220px|Dardha fshat
Dardha është një fshat në komunën Blerim në rrethin e Pukës të Shqipërisë.
Përshkrim i shkurtër gjografik dhe historik
Dardhë shtrihet në verilindje të Pukës, në të majtë të Drinit, përballë Berishës së Radogoshit e Bytyçit (Tropojë), Lugut të Bytyçit.
Dardha në dokumentet osmane
Dardhë pasqyrohet për here të pare në dokumentet osmane, ku del në trajtën Darda. Më 1529 – 1536 shënohet me 13 zjarre (shtëpi). Me 1571 dhe 1591 shënohet me 10 shpi. Siç shihet për 60 vjet nuk ka rritje, përkundrazi pakësim shtëpish. Edhe pas afro nje shekull e gjysmë, më 1671 Don Stefano Gaspari rregjistron vetëm 12 shtëpi me 130 frymë. Nga këto të dhëna shihet se Dardha, si dhe fshatra të tjera të Pukës, kanë pësuar dëme të mëdha e shkatërrime gjatë shek. XV – XVII. Në fundshekullin e XIX katundi i Dardhës është njohur me 80 shtëpi. Në vitet “80 të shekullit XX Dardha arrinte në 300 shtëpi. Dardha ka qenë e banuar që në lashtësi. Edhe emri është me origjinë ilire.
Popullësia
parapamje|Puka Dardha ka dy vllazni me nga tre mëhallë secila. Vllaznitë janë: Koka(Kokaj) e Bibaj. Nga Kokajt janë vllaznitë: Çela (Çelakaj), Selmani (Selman), Margjeçi (Margjeç). Nga Bibajt janë vllaznitë: Pali (Palaj), Pepa (Pepaj), Kola (Kolgjokaj). Sipas studiuesit Xhemal Meçi në librin studimor “Kabashi” tek seria e studimeve “Puka që në Lashtësi - 2”, fq. 356-359, Tiranë, 2008. Marrë nga faqja FB “Fshati Dardhe(Pukë).
Referime
Administraor Petrit Marku partia socialiste e shqiperise
Ardhacakët në Komunën e Suharekës
Në strukturën demografike të komunës së Therandës përpos dyndjeve natyrale dhe ekonomike kanë luajtur një rol të madhe dhe vendosja e popullatës për shkaqe të tjera si kolonizimi serb dhe vendosja e popullsisë refugjate nga Toplica dhe pjesë tjera të perandorisë Osmane si Sanxhaku i Tregut Ri dhe Bosnja.
Në tabelat e më poshtme janë mbledhur disa shënime dhe të dhëna që në shkallë të madhe kanë ndikuar në strukturën e demografisë së kësaj komune.
Ardhacakët serbë
Në këtë tabelë janë paraqitur familjet të cilat janë vendosur në territorin e komunës së Therandës gjatë reformave politike të quajtura "reforma agrare" që janë ndërmarr nga qeveritë e ndryshme Jugosllave brenda viteve 1918-1941.
Haxhi Loja
parapamje| Haxhi Loja, ilustruar nga F. Franceschini (1878). Haxhi Loja (Hadži Loja; Hadschi Loja; 1834–1887) emri i plotë Salih Vilajetovic ishte një udhëheqës boshnjak në Sarajevë në vitet 1870, i njohur si kundërshtar i pushtimit Austro-Hungarez të Bosnjes dhe Hercegovinës.
Biografia
Punëtor guroresh, transportues me qira, mësimdhënës i medresesë fillore dhe bashi-bozuk, Haxhi Loja u bë i njohur në qytetin e Sarajevës, pasi iu bashkua rezistencës ndaj reformave osmane, dhe veçanërisht kur në vitin 1872 ai udhëhoqi opozitën për ndërtimin e një kishe të re ortodokse. Në vitet në vijim ai devijoi nga rruga e qeverisë osmane duke kryer aksione, shpërthime të ndryshme të dhunshme dhe grabitje (brigandazh), çka bëri që autoritetet osmane ta ndiqnin atë dhe grupin e tij.
Pak para pushtimit të Bosnjës dhe Hercegovinës nga Austro-Hungaria, Haxhi Loja mblodhi qytetarët myslimanë, ortodoksë, hebrenj dhe madje edhe disa qytetarë katolikë për ti rezistuar pushtimit. Loja ishte një nga udhëheqësit kryesorë të rezistencës myslimane ndaj okupimit të qytetit të Sarajevës në vitin 1878, së bashku me njerëz si Mehmed Šemsikadić, Hafiz Kaukčija dhe Hadži Jamaković. Më 28 korrik, kundërshtarët e pushtimit organizuan një qeveri në qytet dhe dekretuan mobilizimin e të gjithë myslimanëve dhe qytetarëve të tjerë të aftë për shërbimin ushtarak. Megjithëse ai nuk mori pjesë aktive në rebelimin në qytet, qeveria austro-hungareze e konsideroi atë si organizatorin kryesor, ndërsa udhëheqësit e tjerë rebelë filluan ta shihnin atë si shqetësues dhe pak të dobishëm, madje duke u përpjekur ta vrisnin më 14 gusht 1879. Natën e 16–17 gushtit, pasi u plagos, ai u largua nga Sarajeva dhe u fsheh në rrethinat e Rogaticës dhe Gorazhdes, ku u kap më 2 shtator.
Ai fillimisht u dënua me vdekje, më pas iu reduktua dënimi në pesë vjet burg të rëndë, të cilin e kreu në Terezín të Bohemisë. Duke qenë se nuk u lejua të kthehej në Bosnje, Haxhi Loja pas vuajtjes së dënimit shkoi në Turqi ndërsa vdiq në Mekë në vitin 1887.
Shkrimtari Branislav Nušić, në vitin 1908, shkroi një roman duke u mbështetur në personalitetin e tij, e po ashtu edhe Rešad Kadić shkroi një roman për Haxhi Lojen botuar në vitin 1982.
Çeçenia
Çeçenia (Rusisht: Чечня́), zyrtarisht Republika Çeçene (Rusisht: Чече́нская Респу́блика, Çeçenskaja Respublika; Çeçenisht: Нохчийн Республика, Noxçiyn Respublika) është republikë anëtare e Federatës Ruse. Ndodhet në Kaukazin Verior të Evropës Lindore, afët Detit Kaspik. Kufizohet me Stavropol Krai në veriperëndim, Repubikën e Dagestanit në verilindje dhe lindje, Gjeorgjinë në jug, dhe Republikat e Ingushetisë dhe Osetisë Veriore-Alania në perëndim.
Deri më 1991, kur ra Bashkimi Sovjetik, Republika Socialiste Sovjetike Autonome Çeçeno-Ingushe u nda në dy pjesë: Republika e Ingushetisë dhe Republika Çeçene. Kjo e fundit shpalli Republikën Çeçene të Içkerisë, e cila kërkoi pavarësinë. Pas Luftës së Parë Çeçene me Rusinë, Çeçenia fitoi pavarësinë de facto si Republika Çeçene e Içkerisë. Federata Ruse rimori nën kontroll Republikën pas Luftës së Dytë Çeçene. Që nga ajo kohë ka pasur një proces sistematik të rindërtimit dhe rindërtimit, megjithëse luftimet sporadike vazhduan të zhvilloheshin në malet dhe rajonet jugore deri në vitin 2019.
Republika mbulon një sipërfaqe prej 17,300 kilometra katrorë me një popullsi prej mbi 1.4 milion banorë. Ajo është shtëpia e çeçenëve autoktonë, një popull me origjinë Vainah dhe kryesisht besim mysliman. Grozny është kryeqyteti dhe qyteti më i madh.
Përkundër një territori relativisht të vogël, Çeçenia karakterizohet nga një larmi e konsiderueshme e kushteve klimatike. Temperatura mesatare në Grozny është 11.2 ° C.
Ndarjet administrative
Republika Çeçene është e ndarë në 15 rrethe dhe 3 qytete me rëndësi republikane.
Demografia
parapamje|upright|Veteranët çeçenë të Luftës së Dytë Botërore gjatë festimeve në 66 vjetorin e fitores në [[Fronti Lindor (Lufta e Dytë Botërore)|Luftën e Madhe Patriotike]]
Sipas regjistrimit të vitit 2010, popullsia e republikës është 1,268,989, nga 1,103,686 e regjistruar në vitin 2002. Ky numër është vënë në dyshim nga demografët, të cilët mendojnë se një rritje e tillë e popullsisë pas dy luftërave vdekjeprurëse është shumë e pabesueshme.
Që nga regjistrimi i vitit 2010, çeçenët me 1,206,551 përbëjnë 95.3% të popullsisë së republikës. Grupet e tjera përfshijnë rusët (24,382, ose 1,9%), kumykët (12,221, ose 1%), ingushët (1,296 ose 0,1%) dhe një mori grupesh më të vogla, secili përbën më pak se 0.5% të popullsisë së përgjithshme. Komuniteti armenë, i cili dikur numëronte rreth 15,000 vetëm në Grozny, është pakësuar në disa familje. Kisha armene e Grozny u shkatërrua në vitin 1930. Shkalla e lindjeve ishte 25.41 në vitin 2004. (25.7 në Achkhoi Martan, 19.8 në Groznyy, 17.5 në Kurchaloi, 28.3 në Urus Martan dhe 11.1 në Vedeno). Sipas Komitetit Shtetëror të Statistikave të Çeçenisë, popullsia e Çeçenisë ishte rritur në 1.205 milion në janar 2006.
Në fund të epokës sovjetike, rusët etnikë (përfshirë kozakët) përbënin rreth 23% të popullsisë (269,000 në vitin 1989).