cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dodie Bellamy
Dodie Bellamy është një noveliste amerikane, autore e shumë librave, gazetare dhe editore. Libri i saj me titull “Cunt-Ups” mori çmimin “Firecracker Alternative Book Award” në 2002.
Barmainville
Barmainville është një komunë në Francë. Barmainville bën pjesë në departamentin Eure-et-Loir të rajonit Centre. Komuna ka një popullsi prej 127 banorë dhe sipërfaqe 6.38 km².
Dodie Bellamy
Bellamy ka drejtuar organizatën jo-qeveritare me qendër në San Francisko “Small Press Traffic” si dhe ka dhënë leksione për të shkruarit kreativ në Institutin e Artit në San Francisko si dhe në institucione të tjera të ndryshme si “Mills College”, “University of California”, “Santa Cruz”, “University of San Francisco”, “Naropa University”, “Antioch University Los Angeles”, “San Francisco State University”, “California College of the Arts” si dhe “California Institute of the Arts”.
Jeta personale
Bellamy u rrit në Indiana ku studioi pranë UNiversitetit të Indianës. Ajo u zhvendos drejt San Franciskos në fund të 1970. Bellamy identifikohet si queer.
Savonia Jugore
Savonia Jugore (Etelä-Savo; Södra Savolax) është një rajon në jug-lindje të Finlandës. Ajo kufizohet me rajonet Savonia Veriore, Karelia Veriore, Karelia Jugore, Kymenlaakso, Päijänne Tavastia, dheFinlanda Qendrore. Sipërfaqja e përgjithshme e Savonia-s Jugore është 18,768.33 km2 (7,246.5 sq mi), dhe me një popullsi prej 153,738 (2011).
Komunat
Savonia Jugore ka gjithsej 14 komuna (qytezat janë me tekst të theksuar).
Qarku Périgueux
Qarku Périgueux është një qark në Francë.
Charbeaux
Charbeaux është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est.
Ejaleti i Rumelisë
parapamje|240px|Ejaleti i Rumelisë në vitin 1609 Ejaleti i Rumelit ose Ejaleti i Rumelisë (turqishtja osmane: ایالت روم ایلی, Eyālet-i Rūm-ėli), i njohur si Bejlerbejllëku i Rumelisë deri në vitin 1591, ishte një provincë e nivelit të parë (beylerbeylik ose eyalet) e Perandorisë Osmane duke përfshirë pjesën më të madhe të Ballkanit ("Rumelia"). Për pjesën më të madhe të historisë së saj, ajo ishte provinca më e madhe dhe më e rëndësishme e Perandorisë, që përmbante qytete kyçe si Edreneja, Janina (Ioannina), Sofja, Filibe (Plovdiv), Manastır/Monastir (Bitola), Üsküp (Shkupi), dhe porti kryesor detar i Selanikut (Salonica/Thessaloniki). Ai ishte gjithashtu ndër ejaletet më të vjetra osmane, që zgjati më shumë se 500 vjet me disa ristrukturime territoriale gjatë rrjedhës së gjatë të ekzistencës së tij.
Kryeqyteti ishte në Adrianopojë (Edreneja), Sofje dhe në fund Manastir (Bitola). Zona e saj e raportuar në një almanak të vitit 1862 ishte 124,630 km2.
Historia
Bejlerbeu i parë i Rumelisë ishte Lala Shahin Pasha, të cilit iu dha titulli nga Sulltan Murad I si shpërblim për pushtimin e Adrianopojës (Edreneja) në vitet 1360 dhe iu dha autoriteti ushtarak mbi territoret osmane në Evropë, të cilat ai i qeverisi efektivisht si zëvendësi i Sulltanit ndërsa Sulltani u kthye në Anadoll. Gjithashtu, Ejaleti i Silistrës u formua në 1593.
Që nga themelimi i saj, provinca e Rumelisë - fillimisht e quajtur beylerbeylik ose përgjithësisht vilayet ("provincë"), vetëm pas vitit 1591 u përdor termi eyalet - përfshinte tërësinë e zotërimeve evropiane të Perandorisë Osmane, duke përfshirë pushtimet trans-danubiane si p.sh. Akkerman, deri në krijimin e ejaleteve të mëtejshme në shekullin e 16-të, duke filluar me Arkipelagun (1533), Budinin (1541) dhe Bosnjën (1580).
Kryeqyteti i parë i Rumelisë ishte ndoshta Adrianopoja (Edreneja), e cila ishte gjithashtu, deri në rënien e Kostandinopojës në vitin 1453, kryeqyteti i osmanëve. Ajo u pasua nga Sofja për një kohë dhe përsëri nga Edreneja deri në vitin 1520, kur Sofja u bë edhe një herë selia e bejlerbeut. Në atë kohë, bejlerbeu i Rumelisë ishte komandanti i forcës më të rëndësishme ushtarake në shtet në formën e kalorësisë sipahi timariot dhe prania e tij në kryeqytet gjatë kësaj periudhe e bëri atë anëtar të rregullt të Këshillit Perandorak (divan). Për të njëjtën arsye, vezirët e mëdhenj të fuqishëm si Mahmud Pashë Angeloviq ose Ibrahim Pashë Pargaliu mbanin bejlerbejllëkun së bashku me veziratin e madh. parapamje|250px|Ejalet i reduktuar në vitet 1850
Në shekullin e 18-të, Manastiri u shfaq si një rezidencë alternative e guvernatorit dhe në 1836 u bë zyrtarisht kryeqyteti i ejaletit. Pothuajse në të njëjtën kohë, reformat e Tanzimatit, që synonin modernizimin e Perandorisë, ndanë ejaletet e reja të Janinës dhe Selanikut dhe e reduktuan Ejaletin e Rumelisë në disa provinca rreth Manastirit. Ejaleti mbijetoi deri në vitin 1867, kur, si pjesë e kalimit në sistemin më uniform të vilajetit, u bë pjesë e Vilajetit të Selanikut.
Beaupuy, Gers
Beaupuy është një komunë në Francë. Beaupuy bën pjesë në departamentin Gers të rajonit Midi-Pyrénées. Komuna ka një popullsi prej 180 banorë dhe sipërfaqe 6.54 km².
1920 në Shqipëri
Në vijim është lista e ngjarjeve që kanë ndodhur gjatë vitit 1920 në Republikën e Shqipërisë.
Paul F. Tompkins
Paul Francis Tompkins lindi më 1968. Është një aktor dhe komedian amerikan.
Vårgårda
Vårgårda është qendër banimi në Västergötland me 5,133 banorë sipas vitit 2010.
Ndërtesat
thumb|left|Gjimnazi në Vårgårda Në këtë qytet ka gjimnaz me emrin "Sundlergymnasiet". Shkolla e ka marrë emrin e Fredrik Sundlerit, që shihet si themelues i qytetit.
Kürtőskalács
parapamje|240px|Kürtőskalács Kürtőskalács (shqiptimi hungarisht [ˈkyrtøːʃkɒlaːt͡ʃ]; Rumunisht: Colac/Cozonac secuiesc) është një tortë e bërë në hell specifike për hungarezët nga Transilvania, më saktësisht Székelys. Fillimisht e popullarizuar në rajonet hungareze-folëse të Rumanisë, kryesisht në Tokën Székely, ajo u bë e njohur si në Hungari ashtu edhe në Rumani. Procesverbali i parë i shkruar daton në vitin 1679 dhe u gjet në fshatin Úzdiszentpéter (tani Sânpetru de Câmpie), ndërsa receta e parë paraqitet në një libër gatimi të dorëshkrimeve që daton më 1781. Më parë një trajtim festiv, tani është pjesë e konsumit të përditshëm. Në Transilvani, një ëmbëlsirë e ngjashme me Kürtőskalács është Baumstriezel, me origjinë nga komunitetet saksone.
Termi vjen nga kürtő, që do të thotë "oxhak". Emri origjinal në hungarisht do të thotë "tortë me një oxhak", duke iu referuar formës së tij të vogël të oxhakut, me avull nga torta e freskët që ngrihet mbi të.
Craig Shoemaker
Craig Shoemaker lindi më 1958. Është një aktor dhe komedian amerikan.
Barnas
Barnas është një komunë në Francë. Barnas bën pjesë në departamentin Ardèche të rajonit Rhône-Alpes. Komuna ka një popullsi prej 226 banorë dhe sipërfaqe 26.51 km².
Qarku Péronne
Qarku Péronne është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Somme.
1900 në Shqipëri
Në vijim është lista e ngjarjeve që kanë ndodhur gjatë vitit 1900 në Shqipëri.
Pronoia
Pronoia (shumës pronoiai ; greqisht : πρόνοια, që do të thotë "kujdes" ose "mendim paraprak", nga πρό, "para" dhe νόος, "mendje") ishte një sistem i dhënies së flukseve të dedikuara të të ardhurave shtetërore për individët dhe institucionet. në Perandorinë e vonë Bizantine. Duke filluar nga shekulli i 11-të dhe duke vazhduar deri në pushtimin e perandorisë në shekullin e 15-të, sistemi ndryshonte në mënyra të konsiderueshme nga feudalizmi evropian i së njëjtës periudhë.
Përmbledhje
Një pronoia ishte një grant që transferonte përkohësisht të drejtat fiskale perandorake tek një individ ose institucion. Këto të drejta ishin më së shpeshti taksa ose të ardhura nga tokat e kultivuara, por ato mund të ishin gjithashtu rrjedha të tjera të ardhurash si uji dhe të drejtat e peshkimit, grumbullimi i doganave, etj. dhe të drejtat e ndryshme për një pjesë të caktuar gjeografike mund t'u jepeshin individëve të veçantë. Grantet ishin për një periudhë të caktuar, zakonisht gjatë gjithë jetës, dhe të revokueshme sipas dëshirës nga Perandori. Kur institucionet, zakonisht manastiret, merrnin grante, ato ishin efektivisht në përjetësi pasi institucionet ishin në vazhdim. Grantet nuk ishin të transferueshme ose (duke përjashtuar disa raste të veçanta të vonuara në institucion) të trashëguara; një pronoia i jepte përfituesit posedim, jo pronësi, e cila mbeti Imperial.
Kufijtë dhe specifikat e një pronoia u regjistruan në një dokument perandorak të quajtur praktika ("regjistrat"); mbajtësit e pronoia (përfituesit, me fjalë të tjera) quheshin pronoiarios, dhe ata që punonin me rrjedhën e të ardhurave në fjalë (për shembull, fermerët në tokë) quheshin paroikoi në dokumente. Fjala pronoia mund t'i referohet vetë grantit (toka, për shembull), vlerës së tij monetare ose të ardhurave që prodhonte.
Baumkuchen
parapamje|240px|Baumkuchen Baumkuchen është një shumëllojshmëri gjermane e tortës e bërë në hell. Është një ëmbëlsirë tradicionale e shumë vendeve evropiane, dhe gjithashtu një ushqim i lehtë dhe ëmbëlsirë në Japoni. Unazat karakteristike, të cilat i ngjajnë unazave të pemëve kur prehen, i japin tortës emrin e saj gjerman, Baumkuchen, që fjalë për fjalë përkthehet në "tortë pemësh".
Historia
Origjina e baumkuchen është çështje polemike. Shteti i Bavarisë pretendon se baumkuchen është krijuar që të paktën në shekullin e 19-të në Bavari. Një tjetër mendim sugjeron që kjo tortë kishte fillimet e saj si një tortë martese hungareze, domethënë një prejardhje e ëmbëlsirës hungareze kürtőskalács. Një recetë për baumkuchen paraqitet në Ein new Kochbuch (fjalë për fjalë "Një libër i ri i gatimit"), botuar në vitin 1581, libri i parë i gatimit i shkruar për kuzhinierë profesionistë nga Marx Rumpolt. Marx Rumpolt kishte punuar më parë si kuzhinier në Hungari dhe Bohemia. Në vitin 1682, një mjek fshatar që punonte për Johann Sigismund Elsholtz përgatiti një ëmbëlsirë të ngjashme.
Përveç historisë së përmendur më lart, baumkuchen ishte njohur tashmë në Greqinë dhe Romën e lashtë. Pushtuesit romakë sollën metodën për pjekjen e ëmbëlsirave në shkrimet mbi një zjarr të hapur për atë që është sot Gjermania dhe rrethina e saj.
Karakteristikat
Përbërësit e një baumkuchen përfshijnë: gjalpë, vezë, sheqer, vanilje, kripë dhe miell. Pluhuri për pjekje nuk konsiderohet një përbërës tradicional. Pesha e miellit, gjalpit dhe vezës duhet të jetë përkatësisht 1:1:2, domethënë, 100 gram miell, 100 gram gjalpë, dhe 200 gram vezë. Shtimet e mjaltit dhe të alkoolit (p.sh. rum) konsiderohen përbërës aromatizues; nganjëherë gjenden arra, marzipan dhe lajthi. Për më tepër, baumkuchen mund të jetë i mbuluar me sheqer ose lustër çokollate. Me disa receta, baumkuchen e pjekur plotësisht dhe e ftohur është e veshur së pari me marmelatë ose reçel, dhe më pas mbulohet me çokollatë.
Japoni
Ajo u prezantua për herë të parë në Japoni nga gjermani Karl Joseph Wilhelm Juchheim. Juchheim ishte në qytetin kinez Tsingtao gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Britania dhe Japonia rrethuan Tsingtao. Ai dhe gruaja e tij u internuan atëherë në Okinawa. Juchheim filloi të bënte dhe shiste ëmbëlsirën tradicionale në një ekspozitë gjermane në Hiroshima në vitin 1919. Pas luftës, ai zgjodhi të qëndronte në Japoni. Suksesi i vazhdueshëm e lejoi atë të transferohej në Yokohama dhe të hapte një furrë buke, por shkatërrimi i saj në tërmetin e madh në Kantō të vitit 1923 bëri që ai të transferonte operacionet e tij në Kobe, ku qëndroi deri në vdekjen e tij, pak para përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Disa vite më vonë, gruaja e tij u kthye për të ndihmuar një kompani japoneze të hapte një furre me emrin Juchheim që ndihmoi më tej përhapjen e popullaritetit të baumkuchen në Japoni.
Monkey D. Dragon
Monkey D. Dragon është personazh fiktiv në serialin e animuar One Piece. Ai është babai i protagonistit Monkey D. Luffy dhe djali i Monkey D. Garp. Ai është udhëheqës i Ushtrisë Revolucionare që përpiqet ta rrëzoj Qeverinë Botërore dhe është etiketuar si "Krimineli më i Keq në Botë". Ai ishte gjithashtu përgjegjës për shpëtimin e jetës së Sabos, pasi ky i fundit pothuajse u mbyt nga një sulm Fisnik Botëror, duke e kthyer në fund djalin në të dytin në komandë.
Personaliteti
Si udhëheqës i Ushtrisë Revolucionare, Dragon është i përkushtuar për të çmontuar Qeverinë Botërore dhe sistemin e saj të korruptuar të fisnikërisë që lejon fisnikët e tij botërorë të shtypin qytetarët e klasës së ulët si të duan. Ai e konsideron fisnikërinë e korruptuar në atdheun e tij të Mbretërisë Goa si të njëjtin problem në një shkallë më të vogël dhe u tërbua kur veprimet e tyre egoiste bënë që një djalë i pafajshëm fisnik si Sabo t'i denonconte. Kur e shpëtoi Sabon të nesërmen nga sulmi nga anija e një bote fisnike, Dragoi u shfaq me një shkëlqim të fuqishëm zemërimi në fytyrën e tij.
Dragon zakonisht shihet me një prirje serioze, me prirje biznesi dhe kujdeset të qëndrojë shumë i informuar për ngjarjet e botës dhe të edukojë vartësit e tij për objektet dhe ngjarjet përkatëse në çështjet aktuale. Dragon është i shpejtë për t'i paralajmëruar vartësit e tij që të mos festojnë fitore të vogla, duke u kujtuar atyre luftën në të cilën janë dhe fuqinë e madhe të Qeverisë Botërore. Megjithatë, ai është treguar i buzëqeshur kur reflekton për rrjedhën në ndryshim të botës, veçanërisht rolin e djalit të tij Luffy në të si pirat. Dragon është jashtëzakonisht i fshehtë për jetën dhe historinë e tij personale, pasi ai nuk i tha askujt në Ushtrinë Revolucionare se ai ishte djali i Garp ose babai i Luffy, dhe një herë mbylli një përpjekje të Ivankovit për të pyetur nëse kishte familje jashtë botës. Kur lajmi për lidhjet e tij familjare doli pas Luftës së Marinefordit, Dragon vuri në dukje se do t'i ndihmonte vartësit e tij ta shihnin atë si një njeri për një herë.
Dragon e ka treguar veten si një person empatik, veçanërisht për ata që janë të shtypur nga sistemi i qeverisë botërore. Ai kontrolloi për të parë nëse një Sabo i ri ishte në rregull pasi e pa atë të hedhur në tokë dhe nuk ngurroi ta merrte jashtëzakonisht seriozisht denoncimin e tij ndaj fisnikëve të Mbretërisë Goa. Ai kujdeset shumë për vuajtjet e njerëzve që janë të shtypur nga Qeveria Botërore dhe ishujt e tyre anëtarë, dhe i kërkon që t'i ftojë ata të bashkohen në luftën e tij për liri. Ai gjithashtu kujdeset për anëtarët dhe bashkëpunëtorët e ushtrisë së tij, siç tregohet kur ai e pyeti Koalën nëse Nico Robin po shkonte mirë. Kur ai kishte përshtypjen se Portgas D. Ace ishte djali i Dragon, Emporio Ivankov priste që Dragon të shkonte në Marineford për të shpëtuar Ace, duke treguar se Dragon mban dashuri dhe kujdes për familjen e tij dhe ndoshta djalin e tij, Luffy, pavarësisht se nuk përfshihet në fëmijërinë e tij.
Aftësitë dhe fuqitë
Si komandant suprem i Ushtrisë Revolucionare, Dragon ka autoritetin më të madh mbi një paraushtarak të fuqishëm, aktiv global, i cili është ngritur për t'u bërë një kërcënim i spikatur për qeverinë e shtrirë dhe shekullore botërore në vetëm pak vite. Veprimet e Dragon i kanë dhënë atij dallimin e të qenit "Krimineli më i Keq në Botë", megjithatë ai ka arritur të udhëheqë një ekzistencë kryesisht të sigurt pavarësisht se fuqitë më të mëdha të botës janë pas tij. Ndërsa aftësitë e tij individuale luftarake janë kryesisht të panjohura, ai është në gjendje të komandojë zyrtarë jashtëzakonisht të fuqishëm të ushtrisë si shefi i tij i shtabit Sabo dhe pesë komandantët, të cilët janë treguar të gjithë duke luftuar dhe mposhtur piratët dhe marinsat e shquar në Grand Line.
Vetë Dragon ishte në gjendje të rrëmbente jiite e Smoker kur kapiteni i Marinës po përgatitej ta përdorte atë në Luffy, duke e ndaluar shpejt atë në gjurmët e tij, dhe pavarësisht statusit të madh kriminal të Dragonit, Smoker nuk u pa duke bërë përpjekje për ta kapur atë. Për më tepër, Ivankov vuri në dukje se vullneti çnjerëzor i Luffy për të jetuar në Impel Down kishte kuptim për djalin e Dragon, duke treguar se Dragon ka një nivel të ngjashëm këmbënguljeje.
Ndërsa ishte në Mbretërinë Goa dhe Loguetown, shpërthime të forta të erës kanë ndodhur në afërsi të Dragon, të cilat e kanë ndihmuar atë të përmbushë objektivat e tij në të dy vendet. Mbetet e pakonfirmuar nëse Dragon ishte drejtpërdrejt përgjegjës për këto shpërthime të erës ose nëse ai ka një fuqi që i mundëson t'i krijojë ato. Për më tepër, Dragon ishte në një farë mënyre në gjendje të arrinte anijen e Sabos ndërsa ajo po fundosej shumë larg brigjeve të ishullit të Agimit dhe ta kapë atë pak para se të fundosej pa tërhequr vëmendjen nga ndonjë shikues.
E kaluara e tij
Dihet shumë pak për jetën e hershme të Dragon, përveç se ai është djali i Monkey D. Garp dhe ka lindur në Mbretërinë Goa 53 vjet para fillimit të tregimit.
Njëzet e katër vjet më parë, Dragon u tregua se kishte qenë dëshmitar i ekzekutimit të Rogerit, por ai nuk e kishte bërë ende tatuazhin e fytyrës së tij në këtë pikë. Dikur më pas, ai u bë revolucionar dhe formoi Ushtrinë Revolucionare midis 24 dhe 19 viteve më parë, me qëllim që të kundërshtonte Qeverinë Botërore. Me kalimin e kohës, idealet e tij u përhapën ngadalë në mbarë botën dhe një nga një, vendet filluan ta mbështesin ngadalë, edhe pse ndonjëherë përmes konflikteve, duke shkaktuar rënien e shumë vendeve. Përfundimisht, Dragon do të konsiderohej si krimineli më i keq në botë.
Dymbëdhjetë vjet përpara historisë aktuale, Dragon u kthye në shtëpinë e tij në Mbretërinë Goa dhe dëshmoi djegien e Terminalit Grey. Pasi dëshmoi pikëllimin e popullit të tij përmes Sabos, me djalin që lutej për ndihmë dhe pretendonte turp për trashëgiminë e tij, Dragon miratoi një plan për të shpëtuar njerëzit dhe për të vënë në siklet qeverinë duke krijuar një rrugë për të lejuar ata që ishin në Plehra. Mal për të shpëtuar dhe për t'u bashkuar me të. Për shkak të veprimeve të tij, fisnikët thjesht vunë re se mbetjet e djegura nga djegia e malit ishin shumë më pak se sa pritej.
Kur Sabo po largohej nga shtëpia për t'u bërë pirat, anija e tij u zhduk nga një Fisnik Botëror. Dragon e shpëtoi nga rrënojat dhe e solli në anijen e revolucionarëve.
Dragoi pyeti nëse kishin ushqim të mjaftueshëm. Kur dëgjoi se dojo lokale i kishte furnizuar, tundi kokën përpara se të njoftonte se do të ktheheshin në Baltigo.
Pasi Sabo rifitoi vetëdijen, u vërejt se vuante nga humbja e kujtesës. Dragoi shpjegoi se ishte pjesë e një familjeje fisnike nga Goa, por Sabo këmbënguli të qëndronte me revolucionarët, duke mos dashur të kthehej në familjen e tij. Dragon filloi të stërvitte drejtpërdrejt Sabon tre vjet më vonë, pasi Hack nuk kishte asgjë për t'i mësuar djalit.
Lugina e Mbretërve
parapamje|Ecje me këmbë mbi Luginën e Mbretërve Lugina e Mbretërve (Arabisht: وادي الملوك‎ Wādī al Mulūk) është një luginë në Egjipt, ku, për një periudhë prej afro 500 vjetësh nga shekulli 16-të deri në shekullin e 11-të para erës sonë, varret e prera nga shkëmbinjtë u gërmuan për faraonët dhe fisnikët e fuqishëm të Mbretërisë së Re.
Lugina qëndron në bregun perëndimor të Nilit, përballë Tebës brenda zemrës së Nekropolit të Tebës. The uadja përbëhet nga dy lugina, Lugina Lindore (ku shumica e varreve mbretërore ndodhen aty) dhe Lugina Perëndimore.
Ishte vendi kryesor i varrosjes së figurave kryesore mbretërore të Mbretërisë së Re Egjiptiane, si dhe një numër fisnikësh të privilegjuar. Varret mbretërore janë zbukuruar me skena nga mitologjia egjiptiane dhe japin të dhëna për besimet dhe ritualet më funerale të periudhës. Pothuajse të gjitha varret duket se janë hapur dhe plaçkitur në antikitet, por ato ende japin një ide për zgjuarësinë dhe fuqinë e faraonëve.
Kjo zonë ka qenë një fokus i eksplorimeve arkeologjike dhe egjiptologjike që nga fundi i shekullit të tetëmbëdhjetë, dhe varret vazhdojnë të stimulojnë kërkime dhe interes. Në kohët moderne lugina është bërë e famshme për zbulimin e varrit të Tutanhamunit (me thashethemet e tij për mallkimin e faraonëve), dhe është një nga vendet më të famshme arkeologjike në botë. Në vitin 1979, ai u bë një vend i trashëgimisë botërore, së bashku me pjesën tjetër të Nekropolit të Tebës. Hulumtimet, gërmimet dhe konservimet vazhdojnë në luginë, dhe një qendër e re turistike është hapur kohët e fundit.
Hansjörg Frommer
' 'Hansjörg Frommer' '' (* 3 Prill 1939 në Saulgau) është historian i doktoratës i cili punon në Karlsruhe si lektor në "Akademinë për Shkollimin e Mëtutjeshëm Shkencor Karlsruhe" ( AWWK). -Karlsruhe.de/96_130.php www.AWWK-Karlsruhe.de/96_130.php]
Jeta dhe puna
Frommer mori doktoratën e tij në 1968 në Tübingen mbi "idealin e monarkisë franceze në Montesquieu".
Dr. Frommer është një lektor për një kohë të gjatë në Volkshochschule Karlsruhe dhe ishte drejtori arsimor i saj deri në 2003. Librat e tij u botuan kryesisht në Karlsruhe nga Info-Verlag.
2013, Dr. Hansjörg Frommer u dha Çmimi Kulturës për Mirëkuptim Ndërkombëtar.
Publikimet
Librat:
Ese:
Lidhje Ueb
More about this source textSource text required for additional translation information Send feedback Side panels
Belval, Vosges
Belval është një komunë në Francë. Belvalbën pjesë në departamentin Vosges të rajonit Lorraine. Komuna ka një popullsi prej 175 banorë dhe sipërfaqe 6.84 km².
Aeroporti Kangding
Aeroporti Kangding është aeroport që shërben Kangding, kryeqytetin e prefekturës autonom Garzê Tibetan në perëndim të provincës Sichuan, Kinë. Aeroporti ndodhet 40 km në verilindje të qendrës së qytetit. Ndërtimi i aeroportit filloi në shtator 2006 dhe filloi punën më 26 prill 2009.
Aeroporti ndodhet 4,280 metra mbi nivelin e detit. Aeroporti Kangding është aeroporti i tretë më i lartë në botë pas aeroportit Daocheng Yading dhe Qamdo Bamda.
Penthesilea
thumb|240px|Penthesilea (1862), nga Gabriel-Vital Dubray (1813–1892). Fasada lindore e Cour Carrée në pallatin Louvre, Paris Penthesilea (Greqisht: Πενθεσίτης, Penthesileia) ishte një mbretëreshë amazoniane në mitologjinë greke, e bija e Aresit dhe Otrerës dhe motra e Hipolites, Antiopeas dhe Melanippes. Ajo ndihmoi Trojën në Luftën e Trojës, gjatë së cilës u vra nga Akili.
Cikli epik
Në Aethiopis Penthesilea është një grua luftëtare trake. Ajo ishte një amazoniane dhe e bija e Aresit, e cila vjen për të ndihmuar Trojën. Ajo arriti me 12 luftëtarë të tjerë të Amazonës. Pas një dite për tu dalluar në fushën e betejës, Penthesilea përballet me Akilin. Akili e vret atë, por pasi i heq helmetin, ai bie në dashuri me të. Tersitët qortojnë Akilin për këtë. Thersitët vriten nga Akili, i cili udhëton në ishullin Lesbos për t'u pastruar para se të kthehej në Trojë dhe të luftojë në Memnon.
Sipas Homerit, mbreti Trojan Priami kishte luftuar Amazonët në rininë e tij në lumin Sangarius në Frigji, rreth 350 milje në lindje të Trojës. Shkrimtarët e mëvonshëm të lashtësisë vendosën Amazonët gjeografikisht në Anadolli dhe filluan një traditë epike, ku heronjtë grekë, si Herakliu dhe Tezeu, luftuan një luftëtar të dallimit në Amazon. Versioni Aethiopis i legjendës Penthesilea është bërë i njohur si tradita Homerike.
Besarabia
parapamje|Harta e Besarabisë brenda Moldavisë dhe Ukrainës parapamje|Harta e Bessarabisë nga libri i Charles Upson Clark Bessarabia, Bessarabiya, Bullgarisht: Бесарабия Besarabiya) është një rajon historik në Evropën Lindore, kufizohet nga lumi Dniestër në lindje dhe lumi Prut në perëndim (Besharabia, Bessarabiya, Turqisht: Besarabya,. Sot Bessarabia është pjesa më e madhe (rreth 65%) e Moldavisë së sotme, me rajonin ukrainas Budjak që mbulon rajonin jugor bregdetar dhe një pjesë të Ukrainës Chernivtsi Oblast që mbulon një zonë të vogël në veri.
Pas Luftës Ruso-Turke (1806-1812) dhe Paqësimit pasues të Bukureshtit, pjesët lindore të Principatës së Moldavisë, një vazal osman, së bashku me disa zona më parë nën sundimin e drejtpërdrejtë osman, iu cedua Rusisë Imperiale. Blerja ishte ndër blerjet e fundit territoriale të Perandorisë në Evropë. Territoret e reja të fituara u organizuan si Guvernatori i Besarabisë, duke adoptuar një emër të përdorur më parë për rrafshinat jugore, midis lumenjve të Dniestrit dhe Danubit. Pas Luftës së Krimesë, në vitin 1856, zonat jugore të Besarabisë u kthyen në sundimin moldav; Rregulli rus u rivendos mbi të gjithë rajonin në 1878, kur Rumania, rezultat i bashkimit të Moldavisë me Valakinë, u ushtrua presion në shkëmbimin e këtyre territoreve për Dobrujën.
Në vitin 1917, pas Revolucionit Rus, zona përbënte veten si Republika Demokratike Moldavi, një republikë autonome e një shteti të propozuar federal rus. Bërthamja bolshevike në fund të vitit 1917 dhe në fillim të vitit 1918, rezultoi me ndërhyrjen e ushtrisë rumune, me sa duket për të qetësuar rajonin. Menjëherë pas kësaj, asambleja parlamentare shpalli pavarësinë, dhe pastaj bashkimin me Mbretërinë e Rumanisë. Sidoqoftë, ligjshmëria e këtyre akteve ishte e diskutueshme, më e dukshme nga Bashkimi Sovjetik, i cili e konsideronte zonën si një territor të pushtuar nga Rumania.
Në vitin 1940, pas sigurimit të pëlqimit të Gjermanisë naziste përmes Paktit Molotov-Ribbentrop, Bashkimi Sovjetik bëri presion që Rumania të tërhiqej nga Besarabia, duke lejuar Ushtrinë e Kuqe të rimarrë rajonin. Zona u integrua zyrtarisht në Bashkimin Sovjetik: pjesa kryesore u bashkua me pjesët e ASSR Moldave për të formuar SSR moldave, ndërsa territoret e banuara nga shumicat sllave në veri dhe në jug të Besarabisë u transferuan në SSR të Ukrainës. Rritja e aksit Rumania rrëmbye shkurtimisht rajonin në vitin 1941 gjatë pushtimit nazist të Bashkimit Sovjetik, por e humbi atë në vitin 1944 kur vala e luftës ndryshoi. Në vitin 1947, kufiri sovjetik-rumun përgjatë Prut u njoh ndërkombëtarisht nga Traktati i Parisit i cili përfundoi Luftën e Dytë Botërore.
Gjatë procesit të shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, SSR-të moldave dhe ukrainase shpallën pavarësinë e tyre në vitin 1991, duke u bërë shtetet moderne të Moldavisë dhe Ukrainës, duke ruajtur ndarjen ekzistuese të Besarabisë. Pas një lufte të shkurtër në fillim të viteve 1990, Moldavia Pridnestroviane u shpall në Transnistria, duke zgjeruar autoritetin e saj edhe mbi komunën e Bender në bregun e djathtë të lumit Dniestër. Një pjesë e zonave të banuara me Gagauz në Bessarabia jugore u organizua në 1994 si një rajon autonom në Moldavi.
Etimologjia
Sipas interpretimit tradicional, emri Bessarabia (Basarabia në rumune) rrjedh nga dinastia Wallachian Basarab, që gjoja sundoi mbi pjesën jugore të zonës në shekullin e 14-të. Hulumtimet e fundit megjithatë kanë hedhur dyshime mbi këtë pikëpamje, pasi emri u aplikua për territorin nga kartografët perëndimorë, duke u shfaqur vetëm në gjysmën e dytë të shekullit të 17-të. Për më tepër, përdorimi i termit për t'iu referuar tokave moldave pranë Detit të Zi u hodh poshtë në mënyrë eksplicite si një konfuzion kartografik nga kronisti i hershëm moldav Miron Costin. Konfuzioni mund të jetë shkaktuar nga referencat polake në Wallachia si Bessarabia, interpretuar gabimisht nga kartografët perëndimorë mesjetarë si një tokë e ndarë midis atij vendi dhe Moldavisë. Sipas Dimitrie Cantemir, emri fillimisht zbatohej vetëm për pjesën e territorit në jug të Murit të Trajanit të Sipërm, disi më i madh se Budjak aktual. Emri Bessarabia mund të thotë fjalë për fjalë "skllevërit Bessi" (?) Pas fisit trakas, i cili u dëbua nga Traiani në veri të Danubit
Gjeografia
parapamje|Harta e Bessarabisë brenda Moldavisë me kalimin e kohës Rajoni kufizohet nga Dniesteri në veri dhe në lindje, Prut në perëndim dhe në lumin e poshtëm Danub dhe Detin e Zi në jug. Ajo ka një sipërfaqe prej 45.630 km2 (17.620 sq mi). Zona është kryesisht fushore kodrinore me stepë të sheshtë. Është shumë pjellore dhe ka depozita të linjitit dhe gurore guri. Njerëzit që jetojnë në zonë rritin panxhar sheqeri, luledielli, gruri, misri, duhani, rrushi i verës dhe pemët. Ata gjithashtu rrisin dele dhe bagëti. Aktualisht, industria kryesore në rajon është përpunimi bujqësor.
Qytetet kryesore të rajonit janë Kishinau (ish-kryeqyteti i Besarabisë, sot kryeqyteti i Moldavisë), Izmail dhe Bilhorod-Dnistrovs'kyi, të quajtur historikisht Cetatea Albă / Akkerman (sot në Ukrainë). Qytete të tjera me rëndësi administrative ose historike përfshijnë: Khotyn, Reni dhe Kilia (sot të gjitha në Ukrainë), Lipcani, Briceni, Soroca, Balti, Orhei, Ungheni, Bender / Tighina dhe Cahul.
Historia
Në fund të shekullit të 14-të, Principata e sapokrijuar e Moldavisë përfshinte atë që më vonë u bë e njohur si Besarabia. Më pas, ky territor ishte drejtpërdrejt ose tërthorazi, pjesërisht ose tërësisht i kontrolluar nga: Perandoria Osmane (si suzerain e Moldavisë, me sundim të drejtpërdrejtë vetëm në Budjak dhe Khotin), Perandoria Ruse, Rumania, BRSS. Që nga viti 1991, shumica e territorit përbëjnë thelbin e Moldavisë, me pjesë më të vogla në Ukrainë.
Parahistoria
Territori i Besarabisë ka qenë i banuar nga njerëz për mijëra vjet. Kultura Cucuteni-Trypillian lulëzoi midis shekullit të 6-të dhe 3-të para Krishtit. Kultura indo-evropiane u përhap në rajon rreth 2000 pes.
Antikiteti
Në antikitet rajoni ishte i banuar nga trakët, si dhe për periudha të ndryshme të shkurtra Cimmerianët, Scythians, Sarmatians dhe Celtët, veçanërisht nga fiset të tilla si Costoboci, Carpi, Britogali, Tyragetae dhe Bastarnae. Në shekullin VI para Krishtit, kolonët grekë krijuan koloninë e Tyras, përgjatë bregut të Detit të Zi dhe tregtohen me vendasit. Gjithashtu, Celtët u vendosën në pjesët jugore të Besarabisë, qyteti i tyre kryesor ishte Aliobrix.
Mesjeta e hershme
Në vitin 561, Avarët kapën Bessarabia dhe ekzekutuan sundimtari lokal Mesamer. Pas avarëve, sllavët filluan të vinin në rajon dhe të vendosnin vendbanime. Pastaj, në vitin 582, Onogur Bulgars u vendosën në Bessarabia juglindore dhe në Dobrujën e veriut, nga të cilat ata u zhvendosën në Moesia Inferior (thuhet nën presion nga Khazarët) dhe formuan rajonin e sapolindur të Bullgarisë. Me ngritjen e shtetit të Khazarit në lindje, pushtimet filluan të zvogëloheshin dhe ishte e mundur të krijonte shtete më të mëdha. Sipas disa mendimeve, pjesa jugore e Besarabisë mbeti nën ndikimin e Perandorisë së Parë Bullgare deri në fund të shekullit të 9-të.
Midis shekujve 8 dhe 10, pjesa jugore e Besarabisë ishte e banuar nga njerëz nga kultura Ballkan Dunabian [6] (kultura e Perandorisë së Parë Bullgare). Mes shekujve të 9-të dhe 13-të, Besarabia përmendet në kronikat sllave si pjesë e Bolivisë (veri) dhe të Brodnikut (jug), që besohet [nga kush?] Të jenë principata vllehe të Mesjetës së hershme.
Pushtimet e fundit në shkallë të gjerë ishin ato të mongolëve të 1241, 1290 dhe 1343. Sehr al-Jedid (afër Orheit), një vendbanim i rëndësishëm i Hordës së Artë, daton nga kjo periudhë. Ata çuan në një tërheqje të një pjese të madhe të popullsisë në zonat malore në Karpatet Lindore dhe në Transilvani. Sidomos i ulët u bë popullsia në lindje të Prutit në kohën e pushtimeve të Tatarëve.
Lugina e Mbretëreshave
thumb|Rruga që të drejton në Luginën e Mbretëreshave siç shihet nga lartë Lugina e Mbretëreshave (Arabisht: وادي الملكات‎ Wādī al Malekāt) është një vend në Egjipt ku faraonët u varrosën në kohërat e lashta. Lugina përbëhet nga uadja kryesore e cila përmban më së shumti varre, së bashku me Luginën e Princit Ahmose, Luginën e Litarit, Luginën e Tre Gropave dhe Luginën e Dolmenit. Uadja kryesore përbëhet nga 91 varre dhe luginat ndihmëse shtojnë 19 varre tjera. Varrimet në luginat ndihmëse të gjitha datojnë në Dinastinë e 18-të.
Besarabia
Mesjeta e hershme
Në epokën e mesme të vonë, kronikat përmendin një "republikë" të Tighecit, para fillimit të themelimit të Principatës së Moldavisë, që ndodhet në afërsi të qytetit modern të Cahul në jugperëndim të Besarabisë, duke ruajtur autonominë e tij edhe gjatë Principatës së vonë edhe në shekullin e 18-të. Tregtarët e Genovese rindërtuan ose krijuan një numër të fortifikimeve përgjatë Dniestrit (sidomos Moncastro) dhe Danubit (duke përfshirë Kyliya / Chilia-Licostomo).
Fshat (Kukës)
është një fshat në njësinë administrative Grykë-Çajë në Rrethin e Kukësit të Shqipërisë.
Besarabia
Principata e Moldavisë
parapamje|Pjesa më e madhe e Besarabisë ishte për shekuj pjesë e principatës së Moldavisë. (Harta 1800, Moldavia në portokalli të errët) parapamje|Akkerman fortress in Bilhorod-Dnistrovskyi, Ukraine) was one of the many important castles in Basarabia Pas viteve 1360 rajoni u përfshi gradualisht në principatën e Moldavisë, e cila me 1392 krijoi kontroll mbi fortesat e Akkerman dhe Chilia, ku kufiri i saj lindor u bë Dniestër i lumit. Në pjesën e fundit të shekullit të 14-të, pjesa jugore e rajonit ishte për disa dekada pjesë e Valakisë. Dinastia kryesore e Wallachia quhej Basarab, nga e cila filloi emri aktual i rajonit. Në shekullin e 15-të, i gjithë rajoni ishte pjesë e Principatës së Moldavisë. Stefani i Madh vendosi midis 1457 dhe 1504, një periudhë gati 50 vjeçare, gjatë së cilës ai fitoi 32 beteja që mbronin vendin e tij kundër pothuajse të gjithë fqinjëve të tij (kryesisht osmanët dhe tatarët, por edhe hungarezët dhe polakët), duke humbur vetëm dy . Gjatë kësaj periudhe, pas çdo fitoreje, ai ngriti një manastir ose një kishë afër fushës së betejës duke nderuar krishterimin. Shumë nga këto fusha beteje dhe kisha, si dhe fortesa të vjetra, ndodhen në Besarabia (kryesisht përgjatë Dniestrit).
Aneksimi nga Perandoria Ruse
parapamje|Moldavi (më vonë rumuni) - kufiri rus mes 1856/1857 dhe 1878 Me Traktatin e Bukureshtit të 28 majit 1812 - përfundimi i Luftës Ruso-Turke, 1806-1812 - Perandoria Osmane hoqi tokën midis Pruth dhe Dniestër, duke përfshirë edhe territoret e Moldavisë dhe Turqisë, në Perandorinë Ruse. Ky rajon i tërë u quajt atëherë Besarabia.
Në 1814, kolonët e parë gjermanë arritën dhe u vendosën kryesisht në pjesët jugore dhe bullgarët bisessilbian filluan të vendoseshin edhe në rajon, duke themeluar qytete të tilla si Bolhrad. Midis 1812 dhe 1846, popullsia bullgare dhe Gagauz emigruan në Perandorinë Ruse përmes lumit Danub, pasi jetuan shumë vite nën sundimin shtypës osman dhe u vendosën në Bessarabia jugore. Fiset turkefolëse të hordhisë Nogai gjithashtu banonin në rajonin e Budjakut (në Bucakun turk) të Besarabisë jugore nga shekulli XVI deri në shekullin XVIII, por u dëbuan tërësisht para vitit 1812.
Administrativisht, Besarabia u bë oblast i Perandorisë Ruse në 1818, dhe një guberniya në 1873.
Nga Traktati i Adrianopojës që përfundoi Luftën Ruso-Turke të viteve 1828-1829, u shtua gjithë Delta e Danubit në oblastin e Besarabisë. Në 1834, gjuha rumune u ndalua nga shkollat ​​dhe objektet qeveritare, pavarësisht 80% të popullsisë duke folur gjuhën. Kjo përfundimisht do të çonte në ndalimin e rumanisë në kisha, media dhe libra. Ata që protestuan kundër ndalimit të rumanisë mund të dërgoheshin në Siberi.
Bessarabia jugore u kthye në Moldavi
At the end of the Crimean War, in 1856, by the Treaty of Paris, southern Bessarabia (later organised as the Cahul, Bolgrad, and Ismail counties) was returned to Moldavia, causing the Russian Empire to lose access to the Danuberiver.
In 1859, Moldavia and Wallachia united to form the Romanian United Principalities (Romania), which included the southern part of Bessarabia.
The railway Chișinău-Iași was opened on June 1, 1875 in preparation for the Russo-Turkish War (1877–1878) and the Eiffel Bridge was opened on April 21 [O.S. April 9] 1877, just three days before the outbreak of the war. The Romanian War of Independence was fought in 1877–78, with the help of the Russian Empire as an ally. Northern Dobruja was awarded to Romania for its role in the 1877–78 Russo-Turkish War, and as compensation for the transfer of the Southern Bessarabia.
Në fund të Luftës së Krimesë, në 1856, me Traktatin e Parisit, Bessarabia jugore (më vonë organizuar si qarqe Cahul, Bolgrad dhe Ismail) u kthye në Moldavi, duke shkaktuar që Perandoria Ruse të humbasë hyrjen në lumin Danub.
Më 1859, Moldavia dhe Vllaka u bashkuan për të formuar Principatat e Bashkuara të Rumanisë (Rumania), që përfshinin pjesën jugore të Besarabisë.
Hekurudhat Chişinău-Iasi u hapën më 1 qershor 1875 në përgatitje për Luftën Ruso-Turke (1877-1878) dhe Ura Eifel u hap më 21 prill [O.S. 9 prill] 1877, vetëm tre ditë para shpërthimit të luftës. Lufta e Pavarësisë Rumune u zhvillua në 1877-78, me ndihmën e Perandorisë Ruse si një aleat. Dobruja Veriore iu dha Rumanisë për rolin e saj në luftën ruso-turke 1877-1978 dhe si kompensim për transferimin e Besarabisë Jugore.
Fillimi i shekullit 20
Masakra e Kishinevit u zhvillua në kryeqytetin e Besarabisë më 6 prill 1903 pasi gazetat lokale botuan artikuj që nxitnin publikun të vepronte kundër hebrenjve; 47 ose 49 hebrenj u vranë, 92 u plagosën rëndë dhe 700 shtëpi u shkatërruan. Gazeta anti-semite Бессарабец (Bessarabetz, që do të thotë "Besarabian"), botuar nga Pavel Krushevan, insinuoi se një djalë rus u vra nga hebrenjtë vendas. Një tjetër gazetë, Свет (Lat. Svet, që do të thotë "Bota"), përdorte shpifjen e vjetër të gjakut kundër hebrenjve (duke pretenduar se djali ishte vrarë për të përdorur gjakun e tij në përgatitjen e matzos).
Pas revolucionit rus 1905, një lëvizje nacionaliste rumune filloi të zhvillohej në Besarabi. Në kaosin e sjellë nga revolucioni rus i tetorit 1917, në Bessarabia u krijua një Këshill Kombëtar (Sfatul Ţării), me 120 anëtarë të zgjedhur nga Bessarabia nga disa organizata politike dhe profesionale dhe 10 të zgjedhur nga Transnistria (bregu i majtë i Dniestrit ku Moldavët dhe Rumunët përbënin më pak se një të tretën dhe shumica e popullsisë ishte ukrainase. Shih Demografia e Transdniestrisë).
Bashkimi me Rumaninë
parapamje|Deklarata e unifikimit të Rumanisë dhe Besarabisë Këshillat e qarkut të Bălţi, Soroca dhe Orhei ishin më të hershme për të kërkuar bashkim me Mbretërinë e Rumanisë, dhe më 9 prill [O.S. 27 mars] 1918, në prani të ushtrisë rumune, Sfatul Ţării votoi në favor të bashkimit, me kushtet e mëposhtme:
Sfatul Ţării do të ndërmerrte një reformë agrare, e cila do të pranohej nga qeveria rumune.
Besarabia do të mbetet autonome, me dietën e vet, Sfatul Ţarii, i zgjedhur në mënyrë demokratike
Sfatul Ţării do të votonte për buxhetet vendore, do të kontrollonte këshillat e zemjes dhe qyteteve dhe do të caktojë administratën lokale
Regjistrimi do të bëhet në baza territoriale
Ligjet lokale dhe forma e administratës mund të ndryshohen vetëm me miratimin e përfaqësuesve lokalë
Bessarabia do të dërgonte në Parlamentin rumun një numër përfaqësuesish të barabartë me përqindjen e popullsisë së saj
Të gjitha zgjedhjet duhet të përfshijnë një votim të drejtpërdrejtë, të barabartë, sekret dhe universal
Liria e fjalës dhe e besimit duhet të garantohet në kushtetutë
Të gjithë individët që kishin kryer vepra penale për arsye politike gjatë revolucionit do të amnistoheshin.
86 deputetë votuan në mbështetje, 3 votuan kundër dhe 36 abstenuan.
Në vjeshtën e vitit 1919, në Bessarabia u mbajtën zgjedhjet për Asamblenë Kushtetuese Rumune; U zgjodhën 90 deputetë dhe 35 senatorë. Më 20 dhjetor 1919, këta njerëz votuan, së bashku me përfaqësuesit e rajoneve të tjera të Rumanisë, për të ratifikuar aktet e unifikimit të miratuara nga Sfatul Ţării dhe Kongreset Kombëtare në Transilvani dhe Bukovina.
Bashkimi u njoh nga Franca, Mbretëria e Bashkuar, Italia dhe Japonia në Traktatin e Parisit të vitit 1920, i cili megjithatë nuk hyri në fuqi, sepse Japonia nuk e ratifikoi atë. Shtetet e Bashkuara refuzuan të nënshkruan marrëveshjen me arsyetimin se Rusia nuk ishte e përfaqësuar në Konferencë. Rusia sovjetike (dhe më vonë Bashkimi Sovjetik) nuk e njohu bashkimin, dhe më 1924, pasi kërkesat e saj për një plebishirë rajonale u refuzuan nga Rumania për herë të dytë, Bessarabia u shpall territor sovjetik nën pushtimin e huaj.
SHBA gjithashtu e konsideronin Besarabinë një territor nën pushtimin rumun, në vend të territorit rumun, pavarësisht nga marrëdhëniet ekzistuese politike dhe ekonomike
Santorini
Santorini (Greqisht: Σαντορίνη )) zyrtarisht Thira (Greqisht: Θήρα ) është një ishull në detin Egje jugor, rreth 200 km në juglindje të kontinentit të Greqisë. Është ishulli më i madh i një arkipelagu të vogël, rrethor, i cili mban të njëjtin emër dhe është mbetja e një caldera vullkanike. Ai formon anëtarin më jugor të grupit të ishujve Cyclades, me një sipërfaqe prej afërsisht 73 km2 dhe një popullsi prej 15,250 (sipas regjistrimit më 2011). Komuna e Santorinit përfshin ishujt e banuar të Santorini dhe Thirasia, si dhe ishujt e pabanuar Nea Kameni, Palea Kameni, Aspronisi dhe Christiana. Sipërfaqja e përgjithshme e tokës është 90.623 km22. Santorini është pjesë e njësisë rajonale të Thira.
Ishulli ishte vendi i një prej shpërthimeve më të mëdha vullkanike në historinë e regjistruar: shpërthimi Minoan (ndonjëherë i quajtur shpërthimi i Therës), i cili ndodhi rreth 3,600 vjet më parë në kulmin e civilizimit Minoan. Shpërthimi la një kaldera të madhe të rrethuar nga depozitat e hirit vullkanik të thellë qindra metra. Mund të ketë çuar indirekt në shembjen e civilizimit Minoan në ishullin e Kretës, 110 km në jug, përmes një cunami gjigant. Një tjetër teori popullore thotë se shpërthimi i Thera-s është burimi i legjendës së Atlantidës.
Vajzat e ballkonit
Vajzat e ballkonit, pseudoroman me autor Edmond Tupja. Botuar në Tiranë nga "Pegi", në vitin 2014. Libri ka 164 faqe.
Santorini
Është qendra vullkanike më aktive në Harkun Vullkanik të Egjeut Jugor, megjithëse ajo që mbetet sot është kryesisht një kaldera e mbushur me ujë. Harku vullkanik është afërsisht 500 km i gjatë dhe 3 deri në 40 km i gjerë. Rajoni fillimisht u bë vullkanikisht aktiv rreth 3-4 milion vjet më parë, megjithëse vullkanizmi në Thera filloi rreth 2 milion vjet më parë me nxjerrjen e lavave dacitike nga shfryn përreth Akrotiri.
Emrat
Santorini u emërua nga Perandoria Latine në shekullin e trembëdhjetë dhe është një referencë për Shën Irene, nga emri i katedrales së vjetër në fshatin Perissa - emri Santorini është një tkurrje e emrit Santa Irini. Para kësaj, ajo njihej si Kallístē (Καλλίστη, "më e bukura"), Strongýlē (Greqisht: Στρογγύλη, "ajo rrethore"), ose Thēra. Emri Thera u ringjall në shekullin e nëntëmbëdhjetë si emri zyrtar i ishullit dhe qyteti i tij kryesor, por emri bisedor Santorini është ende në përdorim popullor.
Komuna
Komuna aktuale e Therës (zyrtarisht: "Thira", greqisht: Δήμος Θήρας), e cila mbulon të gjitha vendbanimet në ishujt e Santorini dhe Therasia, u formua në reformën e qeverisjes vendore më 2011, nga bashkimi i ish-komunave Oia dhe Thera.
Oia tani quhet një Κοινότητα (bashkësi), brenda komunës së Therës, dhe përbëhet nga nënndarjet lokale (greqisht: τοπικό διαμέρισμα) të Therasia dhe Oia.
Komuna e Therës përfshin 12 nënndarje shtesë lokale në ishullin Santorini: Akrotiri, Emporio, Episkopis Gonia, Exo Gonia, Imerovigli, Karterados, Megalohori, Mesaria, Pyrgos Kallistis, Thera (selia e bashkisë), Vothon dhe Vourvulos.
Ekonomia
Industria kryesore e Santorinit është turizmi. Bujqësia gjithashtu bën pjesë në ekonominë e saj dhe ishulli mban një industri vere, bazuar në varietetin vendas të rrushit Assyrtiko. Varietetet e bardha përfshijnë gjithashtu Athiri dhe Aidani, ndërsa varietetet e kuqe përfshijnë mavrotragano dhe mandilaria.
Klima
Santorini ka një klimë gjysmë të thatë (Klasifikimi i klimës Köppen Bsh) me karakteristika mesdhetare. Reshjet janë mesatarisht 371 mm në vit. Në sezonin e verës, gjithashtu mund të vërehen erëra të forta.
Lufta e Dytë Botërore
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Santorini u pushtua në vitin 1941 nga forcat italiane, dhe nga ato të gjermanëve në vitin 1943. Në vitin 1944, garnizoni gjerman dhe italian në Santorini u bastis nga një grup komandosh të shërbimit special të varkave britanike, duke vrarë shumicën e njerëzve të saj. Pesë banorët vendas u qëlluan më vonë për hakmarrje, duke përfshirë kryetarin e bashkisë.
Turizmi
Industria kryesore e Santorinit është turizmi, veçanërisht në muajt e verës. Zgjerimi i turizmit ka rezultuar në rritjen e ekonomisë dhe popullsisë. Akrotiri është një vend i madh arkeologjik, me rrënoja nga epoka Minoane. Santorini u rendit në ishullin më të lartë në botë nga shumë revista dhe faqe udhëtimesh, duke përfshirë Travel+Leisure Magazine, BBC, gjithashtu edhe US News. Rreth 2 milion turistë vizitojnë çdo vit.
Guroret e shtufit të ishullit janë mbyllur që nga viti 1986, në mënyrë që të ruhet kaldera. Në vitin 2007, anija e lundrimit MS Sea Diamond u përplas dhe u fundos brenda në kaldera. Që nga viti 2019, Santorini është një tërheqje e veçantë për çiftet aziatike që vijnë në Santorini për të bërë foto para dasmës të bëra në sfondin e peizazhit të ishullit.
parapamje|upright=4|center|Pamje panoramike e qytetit kryesor të Santorinit, Fira. parapamje|upright=3|center|Peizashi i natës së Fira
Bujqësia
Për shkak të ekologjisë dhe klimës së tij unike, dhe veçanërisht tokës së saj të hirit vullkanik, Santorini është shtëpia e prodhimeve unike dhe të çmuara.
Industria e verës
Ishulli mbetet shtëpia e një industrie të vogël, por të lulëzuar, të verës, bazuar në varietetin vendas të rrushit, Assyrtiko, me kultivime ndihmëse të dy varieteteve të tjera të Egjeut, Athiri dhe Aidini. Hardhitë janë jashtëzakonisht të vjetra dhe rezistente ndaj phylloxera (atribuar nga prodhuesit e verës në tokën vullkanike të kulluar mirë dhe kiminë e saj), kështu që hardhitë nuk kishin nevojë për zëvendësim gjatë epidemisë së madhe të phylloxera së fundit të shekullit të 19-të. Në përshtatjen e tyre me habitatin e tyre, rrushi të tilla mbillen larg, pasi burimi i tyre kryesor i lagështisë është vesa, dhe ata shpesh stërviten në formën e shportave me spirale të ulëta, me rrushin të varur brenda për t'i mbrojtur nga erërat.
Krenaria vreshtare e ishullit është Vinsanto (italisht: "verë e shenjtë") (Visanto) e ëmbël dhe e fortë, një verë ëmbëlsire e bërë nga rrushi më i mirë i tharë në diell Assyrtiko, Athiri dhe Aidini, dhe që pëson plakjen e fuçisë së gjatë (deri në njëzet apo njëzet e pesë vjet për cuvées kryesore). Pjeket për një verë të ëmbël, të errët dhe ëmbëlsirë qelibare të errët, që ka arritur famë në të gjithë botën, duke zotëruar aromat standarde Assyrtiko të agrumeve dhe mineraleve, të shtresuara me nuanca të arrave, rrushit të thatë, fiqve, mjaltit dhe çajit.
Verërat e bardha nga ishulli janë jashtëzakonisht të thata me një aromë të fortë, agrumesh dhe aroma minerale dhe kripë jodide të kontribuara nga toka vullkanike e ashy, ndërsa plakja e fuçisë u jep disa verërave të bardha një aromë të lehtë temjan, pak a shumë si Vinsanto. Nuk është e lehtë të jesh një vreshtar në Santorini; kushtet e nxehta dhe të thata i japin tokës një prodhimtari shumë të ulët. Rendimenti për hektar është vetëm 10 deri në 20% të rendimenteve që janë të zakonshme në Francë ose Kaliforni. Verërat e ishullit janë të standardizuara dhe të mbrojtura nga emërtimet e origjinës "Vinsanto" dhe "Santorini" OPAP.
Një fabrikë birre, Santorini Brewing Company, filloi të funksiononte nga Santorini në vitin 2011, me qendër në rajonin e verës të ishullit.