cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ankaraja
Politika
Melih Gökçek ishte Kryetari Metropolitan i Ankarasë midis 1994 dhe 2017. Fillimisht i zgjedhur në zgjedhjet lokale të 1994, ai u rizgjodh në vitet 1999, 2004 dhe 2009. Në zgjedhjet lokale të 2014, Gökçek qëndroi për një mandat të pestë. Kandidati për kryetar metropolitane i MHP-së për zgjedhjet lokale 2009, Mansur Yavaş, qëndroi si kandidat i CHP kundër Gökçek në vitin 2014. Në një zgjedhje shumë të diskutueshme, Gökçek u shpall fitues me vetëm 1% përpara Yavaş mes akuzave për mashtrim sistematik zgjedhor. Me Këshillin e Lartë Zgjedhor dhe gjykatat që refuzuan ankesat e tij, Yavaş deklaroi qëllimin e tij për të çuar parregullsitë në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Edhe pse Gökçek u inaugurua për një mandat të pestë, shumica e vëzhguesve të zgjedhjeve besojnë se Yavaş ishte fituesi i zgjedhjeve. Gökçek dha dorëheqjen më 28 tetor 2017 dhe u zëvendësua nga ish-kryetari i rrethit Sincan, Mustafa Tuna.
Ballëndriturit : yje të pashuar, dëshmorë që ranë në betejën për çlirimin e Tiranës
Ballëndriturit : yje të pashuar, dëshmorë që ranë në betejën për çlirimin e Tiranës me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Junvil". Libri ka (V.2) 204 faqe me ilustrime. ISBN 9789928137555
Kantoni Beaujeu
Kantoni Beaujeu (frëngjisht: Canton de Beaujeu) është një kanton në departamentin Rhône, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Beaujeu. Ka sipërfaqe 217.38km2 dhe popullsi 12603 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Beaujeu aktualisht përbëhet nga 17 komuna.
Nënshati
Nënshati është një fshat në komunën Hajmel në rrethin e Shkodrës të Shqipërisë.Nënshati eshte fshati i fundit i Shkodres ku pas ketij fashti hyni ne lezhe duke filluar nga fshati Krajen.Nënshati eshte i njohur per veshet tradicionale si dhe per ushtrimin e fese katolike dhe aktiviteteve te saj, ku mund te gjeni disa kisha te ndertuara.Nenshati eshte nje zone me nje popullsi jo shume te madhe sepse me kalimin e kohes njerezit kane emigruar jashte shtetit duke zbritur numrin e banoreve. Pjesa me e madhe e popullsise jane te moshuarit dhe ato te moshave 45-60 vjeq.Persa i perket pjeses se tradites Nënshati shquhet per ushqimet dhe veshjet tradicionale ku ruhen deri me sot me shume fanatizem.
Qarqe në Missouri
border|right|375px Shteti federal Missouri në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përbëhet nga 114 Countet.
Bota u përket guximtarëve
Bota u përket guximtarëve (skica dhe portrete) me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2014 nga "Junvil". Libri ka 70 faqe me foto. ISBN 9789928137722
Ditar i Divizionit të VI Sulmues të UNÇSH : (3 janar 1945-12 shtator 1945)
Ditar i Divizionit të VI Sulmues të UNÇSH : (3 janar 1945-12 shtator 1945) me autor Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 2015 nga "Ilar". Libri ka 168 faqe. ISBN 9789928178251
Fjalën plumb e dorën pallë
Fjalën plumb e dorën pallë këngë popullore me autorë Zihni Sako, Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1967 nga Drejtoria politike e UP. Libri ka 35 faqe.
Shporta
thumb|djathtas|220px|Disa lloje shportash Shporta ose siç quhet ndryshe kaçilja është një kosh i vogël mbajtës, që në shumicën e rasteve është i gërshetuar nga fije të holla e të përthyeshme të drurit (shiko kashta), e cila shërben për transportimin dhe ruajtjen e sendeve të vogla ose mallrave ushqimore.
Xhezo Canaj
Xhezo Canaj ka lindur në Vasjar të Tepelenës, në 1961. Shkollën e mesme e kreu në qytetin Memaliaj, ndërsa studimet e larta i kreu në Universitetin e Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës, dega Matematikë. Ka punuar si mësues dhe drejtues në shkollat e rrethit të Tepelenës në Sinanaj, Vasjar e Memaliaj. Ka qenë aktiv dhe në jetën politike, i angazhuar në proceset demokratizuese të vendit. Qysh prej vitit 2007, jeton në Tiranë dhe punon si mësues. Ka botuar vëllimet me poezi: “Në ëndërr”, Gjirokastër 1999 dhe “Mall dhe trishtim”, Tiranë 2002.
Abaz Hilmi Dede
Dede Abaz Hilmiu (Mërtinj, 13 mars 1887 - Tiranë, 18 mars 1947) ka qenë dervish patriot dhe Kryegjysh Botëror i Bektashinjve por nuk ka qene bektashian prandaj u shkaktuan probleme. Kryegjshata eshte perfaqesuese e tarikateve te ndryshme islame. Pra ka ardhur koha qe kryegjyshata te rikthehet ne identitet dhe te formulohet Kryegjyshata Aleviane islame slikurse eshte praktikishit por duhet te jete edhe ne rruge institucionale. Ka ardhur momenti qe dede Edmondi te pranoje se eshte perfaqesues i te gjitha tarikateve. Duke pranuar se eshte alevi islam riabiliton baba Fejzon dhe baba Fajen.
Biografia
U lind në fshatin Mërtinj të kazasë së Përmetit nga një familje bektashiane Elezaj. Fëmijërinë e kaloi në fshatin e lindjes deri në moshën 17 vjeç. Shumë shpejtë nga familja dhe të afërmit u njoh nëpër vizitat e ndryshme në teqenë e Këlcyrës, Hasan Dede, Sukës, Përmetit, Frashërit, Prishtës, Kiçokut, Gllavës etj. Iu shfaq dëshira për tu veshur me petkun bektashian. Rreth viteve 1907, u vesh dervish së bashku me dervish Ali Turabiu në teqen e Prishtës, ku muarën dorë te baba Shabani. Ka bërë studime fetare për pesë vjet në Egjipt së bashku me dervish Aliun, u kthye në Shqipëri në vitet 1918. Shërbeu si dervish në teqen e Prishtës, Sukës, Frashërit.
Në luftën e vitit 1914 së bashku me Kamber Bënjën ka luftuar kundër andartëve grekë. Ngriti shkollën e parë shqipe më 1920 në fshatin e tij, që përfaqësonte zonën e Dëshnicës. Ka marrë pjesë në luftën e Vlorës në vitin 1920. Jeta e tij dhe vështirësit kudo që shërbeu e formuan si dervish i aftë dhe organizator, ku u dallua për çështjen e atdheut në ndihmë të luftës antifashiste. Në gusht të vitit 1945 për meritat dhe punën e vyer që kish bërë, Këshilli i Lartë Gjyshnor e zgjodhi në postin e lartë të Hynqarit, Kryegjysh Botëror të Bektashinjve, të cilën e drejtoi më së miri deri në mars të vitit 1947.
Për çështje të mbrojtjes së doktrinës bektashiane, parime dhe normat e saj, mbas shumë debatesh vrau Baba Fajë Martaneshin dhe Baba Fejzo Dervishin, më pas vrau veten.
Nderime
Më 5 korrik 2016 Presidenti i Republikës Bujar Nishani i akordoi pas vdekjes Dekoratën "Nderi i Kombit".
Charaxes jasius
thumb
Cikli i jetës
Charaxes jasius ka dy gjenerata për një vit : e para gjeneratë në Maj-Qershor dhe e dyta në Gusht-Shtator. Pas gjeneratës së dytë e kalon dimrin në formë larve, dhe pastaj ri-del në pranverë. Femra lëshon vezë në pjesën e sipërme të gjetheve të bimës, ajo lëshon nga një vezë për një gjeth. Larva bën një lloj "shtrati", tek i cili kthehet menjëherë pasi ushqehet me gjethet që e rrethojnë. Pastaj ato varen në një degë dhe presin për metamorfozën. Pas një periudhe që mund të variojë nga dy jave deri në një muaj, larva del nga shtresa "e mëndafshit" që e rethon në formë fluture.
Vendet ku gjendet
Kjo specie paraqitet në rajonet Mesdhetare dhe në Afrikë. Në Afrikë, është presente në Afrikën Veriore, Senegal, Gambia, Guinea-Bissau, Guinea, Mali, Sierra Leone, Liberi, Bregu i Fildishtë, Burkina Faso, Gana, Togo, Benin, Nigeri, Niger, Kamerun, Gabon, Republikën e Kongos, Angola, Republikën e Afrikës Qendrore, Republikën Demokratike të Kongos, Sudan, Ugandë, Etiopi, Somali, Kenia, Tanzani, Malavi, Zambia, Mozambik, Zimbabve, Botsvana, Namibi, Afrikën Jugore dhe Suaziland.
Vitali Klitschko
Vitali Volodymyrovych Klichko (shqip:Vitali Klitschko gjermanisht: Vitali Klitschko, e lindur 19 korrik 1971) është një ukrainas boksier profesionist dhe njeri shumë i rëndësishëm aktual WBC kampion botëror peshë e rëndë. Ai është gjithashtu një udhëheqës i Aleancës të partive politike të Ukrainës Demokratik për Reforma dhe një anëtar i delegacionit të Ukrainës në Kongresin e Këshillit të Evropës. Ai ka pasur më parë tituj WBC WBO dhe. Klitschko është i pari profesionist kampion boks botës për të mbajtur një Ph.D.
Vëllai i vogël i Vitalit Vladimiri Klitschko, është aktuale WBA Super, IBF, WBO, IBO dhe Ring Magazine kampion bote peshë e rëndë. Ai u dha çmimin më të lartë civile të Gjermanisë, Kryqi i Meritës Federale, për shkak të arritjeve të tij të ndryshme.
Kariera si KikbokIser
Fillimisht Klitschko ishte një Kickboxer amator. Në vitin 1992 ai u eliminua në finale të Kampionatit Europian Kikboksit 89 ndarje të lehta kg kontaktoni me anglez Pele Reid. Në vitin 1996 ai u kthye profesionale dhe përpiluar një rekord 34-1 me 22 knockouts. Ai ishte kampion botëror gjashtë herë (profesionistë dhe amatorë).
Kariera si Boksier
Klitschko fitoi kampionatin e super njeri shumë i rëndësishëm në Lojërat Botërore e parë ushtarake në Itali në vitin 1995. Vitali fitoi medaljen e argjendtë në Kampionatin Botëror 1995 Boksit Amator në Berlin, Gjermani, ku u mund nga Lezin Aleksei Rusisë në finale. Në autobiografinë e tij, botuar në Gjermani në vitin 2004, boksieri zbuloi se ai testuar pozitiv për një steroid ndaluar në vitin 1996. Ai i atribuohen pranisë së drogës në trajtimin e një dëmtimi, por u shkarkua këmbë nga ekipi ukrainas boks dhe humbi Olimpiadës Atlanta. [4] Wladimir Vëllai i tij u ngjit nga njeri shumë i rëndësishëm në super-njeri shumë i rëndësishëm për të marrë vendin e tij në skuadër. Rekordin e tij amatore ishte 195-15 me 80 knockouta.
Titulli WBO
Klitschko filloi karrierën e tij profesionale të boksit në vitin 1996, duke fituar e tij të parë njëzet e katër lufton nga ose nokaut në fillim ose në nokaut teknik (TKO). Ai dhe Wladimir nënshkruar me Universum gjermane atlet-promovimin e kompanisë. Me të dy vëllezërit që mbajnë Ph.Ds dhe duke qenë në shumë gjuhë, personalitetet e tyre të rafinuar dhe artikulimin e bëra për tregtueshmëri rrjedhë, kur ata u zhvendos në Gjermani dhe Universum. Me kalimin e kohës, ata u bënë të famshëm kombëtar në vendin e adoptuar të tyre në shtëpi. Në luftën e tij pro 25, më 26 qershor 1999, Klitschko fitoi titullin WBO njeri shumë i rëndësishëm nga Herbie Hide e Mbretërisë së Bashkuar me një nokaut 2 rrumbullakët.
Shih dhe
Vladimir Klitschko
Albana Tare (Kadiu)
Albana Tare (Kadiu) ka mbaruar studimet e larta në Universitetin "Aleksandër Xhuvani" në Elbasan në degën "Mësues për klasat l-lV" në vitin 1993 si dhe studimet Master në Universitetin e Tiranës në Fakultetin e Shkencave Sociale në degën "Drejtim dhe Administrim Arsimi" me rezultate të larta. Është çertifikuar si "Trajnere në edukim" në kursin e parë dhe të dytë nga Instituti i Zhvillimit të Arsimit në Tiranë. Ka 20 vjet që punon si mësuese e ciklit fillor në shkollën ushtrimore pranë shkollës së mesme pedagogjike "Luigj Gurakuqi" në Elbasan.
Provinca e Sondrios
thumb|265px| name e Sondrios Provinca e Sondrios është një provincë italiane e Lombardisë në Itali, me kryeqytet Sondrio.
Ajo kufizohet në perëndim dhe në veri nga Zvicra, në perëndim ajo kufizohet edhe nga Provinca e Komos dhe Provinca e Lekos, në lindje nga Provinca e Breshias dhe me rajonin Trentino-Tiroli Jugor (Provinca Autonome e Trentos dhe Provinca Autonome e Bolzanos) dhe në jug nga Provinca e Bergamos.
Gjeografia
Provinca e Sondrios përbëhet nga një terren kryesisht malor me lugina që shtrihen kryesisht veri-jug; më kryesoret janë Valtellina dhe Chiavenna. Është mali i Lombardisë, një zonë e gjerë, e cila përfshin komunat e maleve të larta të tilla si Livigno, e cila është pothuajse e 2000m mbi nivelin e detit.
Gjimnazi i parë në Berat
Gjimnazi i parë në Berat është hapur më 24 gusht 1898 në gjuhën shqipe. Ai kishte 146 studentë, gjashtë prej të cilëve ishin vajza. Gjimnazi u ngrit me ndihmën dhe asistencën e shoqatës "Bashkimi".
Frano Prendi
Frano Prendi (Shkodër, 27 gusht 1928 - Bruksel, 28 dhjetor 2011) ka qenë arsimtar dhe arkeolog shqiptar.
Biografia
U lind në Shkodër, i biri i Simon dhe Marie Prendit, pas vëllait Markut dhe para dy motrave Veneranda dhe Angjelina.
Arsimin fillor (kl. I-V) dhe 6 vitet e para të gjimnazit, i ka kryer në liceun françeskan të qytetit, dhe pas mbylljes së tij si dhe të shkollave të tjera klerikale në shkurt 1946, ai i vazhdoi mësimet në gjimnazin e shtetit, të cilat i përfundoi me rezultate të shkëlqyera në vitin 1947. Që në vitin 1943, në moshën 15 vjeçare, ai përfshihet në grupet e të rinjëve antifashistë të qytetit duke kontribuar aktivisht në mbështetje të luftës nacional-çlirimtare. Në vitet e para të pas çlirimit(1944-1947), ai aktivizohet në veprimtaritë artistike të qytetit, duke marrë pjesë si në korin përfaqësues të tij ashtu edhe duke luajtur si aktor në disa pjesë teatrale të vënë në skenë në atë kohë. Në vitin 1947 jeta e tij do të ndryshonte përgjithmonë dhe do të merte një drejtim krejt tjetër. Për rezultatet e shkëlqyera të gjimnazit, ai do të përzgjidhej për të vazhduar studimet e larta në Fakultetin Historiko-Filozofik të Beogradit. Këtu ai përfundoi vetëm vitin e parë, pasi me ndërprerjen e mardhënjeve midis Shqipërisë dhe ish Jugosllavinë, ai do t’i vijonte studimet në të njëjtin fakultet, por tashmë në kryeqytetin bullgar. I diplomuar shkëlqyeshëm në Fakultetin Historiko-Filozofik të Universitetit të Sofies në vitin 1951(nr. diplomës 34342), me vlerësimin maksimal në të gjitha lëndët mësimore, ai do të rekomandohej nga Instituti i Shkencave të Tiranës, për të vazhduar një kurs specializimi në fushën e arkeologjisë pranë Muzeut Arkeologjik të Sofies, për një periudhë 6 mujore. Në marsin e vitit 1952, ai kthehet në atdhe dhe menjëherë fillon punë si arkeolog në Muzeun Arkeologjik të Institutit të Shkencave në Tiranë, të krijuar në vitin 1948.
Vlersimet e marra për kontributet e dhëna në arkeologji
Për kontributin e tij shkencor në fushën e kërkimeve dhe studimeve arkeologjike ai është dekoruar dy herë nga Presidiumi i Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë me Urdhërin “Naim Frashëri”. Për herë të parë ai dekorohet në vitin 1968, me urdhërin “Naim Frashëri të klasit II”, me këtë motivacion : “ Për punë të palodhur dhe kontribut të rëndësishëm që ka dhënë në përcaktimin e vendvarrimit të heroit kombëtar Gjergj Kastriotit Skënderbeut”. Një vlerësim më i plotë për kontributin e tij të shkëlqyer do të vinte në vitin 1984, kur ai dekorohet me urdhërin “Naim Frashëri të klasit I” me këtë motivacion: “ Për arritje shumë të mira në fushën arkeologjike prehistorike, për veprimtari të frytshme në drejtimin dhe udhëheqjen shkencore të sektorit ku punon, si dhe për ndihmesën e dhënë për kualifikimin e kuadrit të ri”. Në 75 vjetorin e ditëlindjes së tij profesori dekorohet nga presidenti i Republikës me Urdhërin e lartë “ Mjeshtër i madh” me këtë motivacion : “ Për kontribut të shquar në ktijimin dhe zhvillimin e arkeologjisë shqiptare, në hedhjen e bazave të studimeve ilire në Shqipëri dhe formimin e brezave të rinj të arkeologëve”. Titullin “Bashkëpunëtor i vjetër shkencor” ai e kishte fituar që në vitin 1972, ndërsa titullin “Drejtues Kërkimesh” i njëvlefshëm me titullin profesor do ta fitonte në vitin 1994
Kontributi në fushën e arkeologjisë prehistorike shqiptare
Veprimtaria e tij kërkimore-shkencore në terren fillon në vitin 1952. Vitet e para të veprimtarisë së tij shkencore(1952-1959) do të përqëndroheshin në gërmimin dhe studimin e kulturës së varrezave tumulare ilire në hapësirën shqiptare. Ky orientim i kërkimeve arkeologjike në këtë fushë studimi, diktohej nga fakti se kultura ilire dhe ajo protoilire në këtë kohë ishte akoma shumë pak ose aspak e studiuar. Gjatë kësaj periudhe u kryen prej tij gërmime në varrezat tumulare të Vajzës së Vlorës, të Vodhinës, të Bodrishtës dhe të Kakavijës së Dropullit të sipërm, të Mjedës dhe të Grizhës të zonës së Shkodrës si dhe në tumat e luginës së Matit etj. Një vend të veçantë në këtë fazë të parë të veprimtarisë së tij zënë dhe gërmimet e gjata dhe shumë rezultative të tumave të luginës së Matit( 1952-1959), të cilat duhej të gërmoheshin para se të përmbyteshin nga ujrat e liqenit të hidrocentralit të Ulzës. Gërmimet e para në këtë luginë filluan nga F. Prendi dhe S. Islami me një sondazh në tumën e Kokërdhokut, që shërbeu si pikënisje për një projekt afatgjatë gërmimesh në luginën e Matit, gjatë të cilit do të gërmoheshin 35 tuma dhe do të bëhej e mundur njohja e kulturës ilire të Matit, nëpërmjet një lënde shumë të pasur arkeologjke. Gjithashtu që në atë kohë, ai vinte theksin mbi praninë e një grupi të pasur kulturor ilir në luginën e Matit të ngjashëm me atë të Glasinacit të Bosnjës. Këto ngjashmëri të mëdha kulturore e shtynë F. Prendin, ashtu si edhe prof. K. Kilian që të emërtonin grupin kulturor ilir të Matit me binomin Mat-Glasinac.
Vendbanimi më i rëndësishëm dhe më i suksesshëm në historinë e prehistorisë shqiptare është padyshim ai i Maliqit. Ky vendbanim shumështresor është gërmuar nën drejtimin e prof. F. Prendit për 10 fushata gërmimi në vitet 1961-1966, 1973-1974 dhe 1989-1990, që sollën si rezultat gërmimin e rreth 1000m2. Këto gërmime përbëjnë një kontribut të shkëlqyer dhe mjaft rezultativ të prof. F. Prendit. Maliqi do të mbetet në historinë e arkeologjisë sonë si baza e të dhënave të prehistorisë shqiptare, si vendbanimi i parë stratigrafikisht i gërmuar dhe i studiuar dhe si shkolla e parë e përgatitjes së kuadrove të reja në fushën e arkeologjisë prehistorike. Mbi bazën e një stratigrafie mirë të përcaktuar në Maliq, do të formulohej nga Frano Prendi për të parën herë një sekuencë të plotë dhe të pandërprerë të zhvillimit të qytetërimeve pre e protohistorike duke filluar që nga neolitit i vonë e deri në fund të periudhës së hershme të hekurit, dhe një kronologji relative mjaft të sigurtë e fazave evolutive të kulturës së Maliqit. Në stratigrafinë e Maliqit, kultura e bronzit të hershëm Maliq III a-b shfaqet me tipare krejt të reja dhe është përcaktuar qartë e mirë si dukuri e menjëhershme dhe e papritur e sipërvënë shtresës eneolitike. Këto do të ishin disa konstatime të një vlere të veçantë shkencore, që çuan në atë kohë në konkluzione të rëndësishme historike, lidhur me gjenezën e këtij formacioni të ri kulturor të periudhës së hershme të bronzit. Ai e zgjeroi hapësirën e studimit edhe në rajone të tjera të Shqipërisë, për të krijuar një pamje sa më të plotë të zhvillimit prehistorik të vendit tonë. Këtu mjafton të përmendim gërmimet e tij në Kamnik dhe Luaras të Kolonjës, në Podgori dhe në Sovjan të Korçës, në Blaz dhe në Nezir të Matit, në Belaj të Shkodrës etj, të cilët sollën një bazë më të gjerë dokumentare për thellimin e studimeve të prehsitorisë dhe protohistorisë shqiptare. Në vitet e fundit të veprimtarisë së tij në terren(1993-2000), prof. Frano Prendi ishte bashkëdrejtor i projektit shqiptaro-francez të Sovjanit, ku ai ka drejtuar me kompetencë për disa vjet gërmimet në këtë vendbanim prehistorik të epokës së bronzit dhe të hekurit, të cilat, të mbështetura edhe me analiza të hollësishme labaratorike, konfirmuan konkluzionet e arritura nga Frano Prendi para shumë vitesh në vendbanimin fqinjë të Maliqit
Kontributi në fushën pedagogjike dhe të kualifikimit e arkeologëve të rinj
Prof. Frano Prendi ka zhvilluar një veprimtari disavjeçare mësimdhënëse universitare. Ai ka kryer detyrën e pedagogut të arkeologjisë pranë fakultetit të historifilologjisë të Universitetit të Tiranës në vitet 1959-1966. Kjo punë e tij universitare do të ndërpritej në vitin 1967 nga valët e revolucionit kulturor kinez që tronditën të gjithë superstrukturën e shoqërisë shqiptare të kohës, përfshirë edhe atë të arkeologjisë. Nën emrin e qarkullimit të kuadrove, do të largoheshin nga Tirana shumë punonjës shkencorë, përfshirë këtu edhe Frano Prendin, i cili dërgohet si mësues i gjuhës ruse në gjimnazin e Lezhës(1967-1970), ku ai do ta vazhdojë me të njëjtin pasion punën e pedagogut, krahas punës intensive kërkimore shkencore që zhvilloi në këtë qytet. Gjithashtu, që në gërmimet e tij të para në varrezat tumulare ilire, dhe në mënyrë të veçantë në gërmimet e gjëra dhe shumëvjeçare të vendbanimit prehistorik të Maliqit, prof. Frano Prendi, kryente njëherësh edhe rolin e pedagogut për studentët dhe arkeologët e rinj, traditë që do të vazhdonte në të gjitha gërmimet e mëvonshme të tij. Ai i shëndroi gërmimet arkeologjike në Maliq në një shkollë të vërtetë të pehistorisë shqiptare, ku studentët e arkeologjisë dhe arkeologët e rinj, mësuan në praktikë se çfarë ishte në të vërtetë kultura materiale dhe stratigrafia kulturore e një vendbanimi, se cila ishte gjuha dhe fjalori i tyre specifik. Ai u mësoi atyre metodat shkencore të gërmimit dhe të studimit të stratigrafisë kulturore, të trajtimit shkencor të materialit arkeologjik si dhe të interpretimit historik të tij. Qëllimi i tij ishte përgatitja dhe krijimi i një ekipi të aftë arkeologësh që do ta çonin më tej studimin e kulturave pre dhe protohistorike në Shqipëri. Krijimi i kësaj shkolle të prehistorisë shqiptare, ku u përgatit një brez i tërë prehistorianësh, është padyshim një kontribut i çmuar i Frano Prendit. Ai ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm në kualifkimin shkencor të kuadrit të ri, duke udhëhequr punën e tyre shkencore, si në proçesin e gërmimit ashtu edhe në përgatitjen disertacioneve të tyre pasuniversitare. Ai është treguar gjithnjë i gatshëm dhe i papërtuar për konsultime, duke u shpjeguar atyre me durim eksperiencën shumëvjeçare të tij lidhur me përpunimin shkencor të materialit arkeologjik dhe botimin e tij.
<references group="Revista Iliria" />
Yzedin Shelegu
Yzedin Shelegu (14 janar 1936 - 7 gusht 2006) ishte piktor shqiptar.
Shqipërisë : poezi të periudhës së Rilindjes
Shqipërisë : poezi të periudhës së Rilindjes përgatiti Resul Bedo. Botuar në Tiranë në vitin 1967 nga Drejtoria politike e UP. Libri ka 59 faqe.
Musa Gashi
thumb|right|250px| Prof. Dr. Musa Gashi thumb|right|250px| Prof.Musa Gashi me ish studentët e tij '''Prof.Dr. Musa Gashi''' lindi më 3 maj të vitit 1928 në Mitrovicë, është gjeografë shqiptarë. Vdiq me dt. 07.09.2018.
Biografia
Prof. Dr Musa Gashi u shkollua në Mitrovicë dhe Prishtinë.U diplomua në Fakultetin e Shkencave Matematiko-Natyrore në Universitetin e Beogradit (1952), në të cilin mbrojti edhe magjistraturën në lëmin e turizmit më 1967, ndërsa disertacionin e doktoratures në Prishtinë në vitin 1973.
Karrierën e tij e filloi si mësues dhe e vazhdoi si profesor gjimnazi nga viti 1953-1961. Ka punuar si këshilltarë pedagogjik. Një kohë ka qenë sekretar i Komisionit për Turizëm pran Këshillit Ekzekutiv të KSAK. Në vitin 1964 zgjedhet si asistent i parë shqiptarë në Katedren e Gjeografisë dhe pastaj gradualisht avansohet si ligjirues i lartë, prof. inordinar dhe prof. ordinar. Njihet si pedagog me kulturë të gjerë dhe njohuri të thella profesionale, ku përveq gjuhes amtare flet dhe shkruan në pes gjuhë të tjera( frengjisht, anglisht, italisht, turqisht dhe serbokroatisht)..
Bibliografia
•	Bazat e turizmit, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë,1986
•	Gjeografia regjionale – Afrika, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë, 1981,
•	Bazat e turizmit – turizëm dhe hoteleri për shkolla të mësme, Prishtinë, 1987.
Zbulimi i elementeve kimike
Nga fundi i shekullit XVIII kimistet filluan ti ndajnë substancat e thjeshta në elemente dhe në përberje kimike (substanca të përbëra).
Fillimet e tyre i përkasin vitit 1817 kur kimisti gjerman Dobereiner, tregoi se masa e Stronciumit në një përbërje kimike gjendet midis masave të dy elementeve të ngjashëm, Kalciumit dhe Bariumit (metale alkalinotokësore) e në përbërje kimike të ngjashme. Vite më vonë u bënë të njohura dhe treshe të tjera elementesh të ngjashem: Triada, p.sh triada e halogjeneve ku renditeshin klori, bromi e jodi; Triada e metaleve alkaline, ku renditeshin Litiumi, natriumi e kaliumi.
Kimiste të tjerë kanë treguar se elementet mund të grupoheshin në bashkësi me më shumë elemente të ngjashëm. Kështu magnezi iu shtua alkalinotokësoreve, fluori iu shtua halogjeneve etj.
Po kështu oksigjeni, squfuri, arseniku, antimoni e bismuthi që nga 1854 bëjnë pjesë në një familje. Rreth 1862 kimisti francez Shankurtua, i vendosi elementet sipas rritjes së mases atomike. Pohimi se vetitë e elementeve janë në varësi periodike të mases atomike të tyre përbën ligjin periodik. Një sistem klasifikimi të elementeve sipas rritjes së mases atomike. Elementet ishin ndarë në shtatë grupe me shtatë elemente secili. Ai e quajti këtë klasifik Ligj i Oktatave.
Idet e mëvonshme e me një rëndësi kolosale dalin në pah në 1869 nga rusi Dimitri Mendelejev. Ai kreu një studim të thelluar midis mases së elementeve dhe vetive të tyre fizike e kimike. Ai propozoi një tabele të përbëre nga 17 shtylla e më pas një tabele me 8 shtylla e cila u përdor për shumë kohë e më vonë u zëvendësua me tabelen me perioda të gjata, të cilën e përdorim dhe sot. Grupin VIIIA, gazet e plogëta, që nuk njiheshin në kohën e Mendelejevit, e shtuan anglezet Relej dhe Ramsej më 1894 pasi zbuluan heliumin, neonin dhe argonin.
Pas zbulimit të elektonit nga fizikanti Tomson dhe propozimit të teorisë bërthamore të ndërtimit të atomit nga Ratherford, fizikanti anglez Van Den Brok, vuri re se ngarkesa e bërthames që e njohim si numri atomik përputhet me numrin e elementit në sistemin periodik. Fizikanti anglez Mozli përcaktoj vlerat e sakta të numrit atomik të elemeteve nëpërmjet studimit të spekterave të tyre rentgen X.
Provo veten 1 ! Mua më ke pranë!
'''Provo veten 1 ! Mua më ke pranë!''' Gjinia: Libër didaktik. Autore Albana Tare (Kadiu). Shtëpia botuese: Extra. Viti i botimit 2011. Faqet e librit 114. ISBN 978-99927-36-45-3
Teksti i ushtrimeve "Provo veten! Mua më ke pranë!" është i përdorshëm nga nxënësit e klasave të para të ciklit fillor dhe mundëson ushtrimin e pavarur dhe vetëvlerësimin e tyre gjatë tërë vitit shkollor. Njëherazi, ai është i vlefshëm edhe për mësuesit e klasave të para dhe prindërit për të kontrolluar hap pas hapi përparimin e nxënësve.
Kantoni Ajaccio-3
Kantoni Ajaccio-3 (frëngjisht: Canton d'Ajaccio-3) është një kanton në departamentin Corse-du-Sud, rajonin Corse në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Ajaccio. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Ajaccio-3 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Santiago
330px|thumb| image_skyline nga Santiago, [[Kili]] Santiago ose Santiago i Kilit është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Kilit. Santiago ndodhet në luginën qendrore të vendit, në një lartësi prej 520m mbi nivelin e detit.
I themeluar në vitin 1541, Santiago ka qenë kryeqytet i Kilit që nga kohërat kolonialiste. Qyteti ka një qendër të arkitekturës neoklasike së shekullit të 19-të dhe rrugët anësore dredha-dredha. Pamja e Santiagos formohet nga disa kodrat të shkëputura dhe lumit të rrëmbyeshëm Mapocho, dhe nga parqe të tilla si Parku Pyjor. Vargmali i Andeve mund të shihet nga shumica e pikave në qytet. Këto male të kontribuojnë për një problem të konsiderueshëm të smogut, sidomos gjatë dimrit. Periferitë e qytetit rrethohen nga vreshtat.
Edhe pse konsiderohet si një qytet i madh, Santiago nuk është një njësi e vetme administrative, por në të kundërtën është pjesë e territorit të 37 komunave, nga të cilat 26 prej tyre janë krejtësisht brenda zonës urbane dhe 11 jashtë saj. Pjesa më e madhe e qytetit është në kuadër të Provincës së Santiago, me disa zona brenda krahinat Maipo, Cordillera dhe Talagante.
Santiago është përafërsisht në Koordinatat 33° 26' 16 "N 70° 39' 01" D / -33,43778, -70,65028, në një lartësi mesatare prej 567 metrash. Në vitin 2002, conurbation shtrihen rreth 641,4 km ² dhe kishte një popullsi prej 5.428.590 banorë, të barabartë me rreth 35.9% e popullsisë totale. Sipas këtyre shifrave, James është gjithashtu e shtatë më të populluar të qytetit në Amerikën Latine, dhe një nga 45 zonat e qyteteve më të mëdha të botës.
Origina
300px|thumb|"Themelimi i Santiagos 1541", vepër e piktorit Pedro Lira (1858). Sipas disa kërkime arkeologjike, besohet se e basenit Santiago ishin grupet e para të njeriut në 10.000 a. C. Këto grupe ishin kryesisht nomade gjuetar-gatherers, i cili u zhvendos nga bregu i brendshëm në kërkim të guanacos gjatë tret malore. Gati 800 vjet, filloi të parë për shkak të banorëve të vendosur në formimin e komuniteteve bujqësore Mapocho përgjatë lumit, kryesisht fasule, patate dhe misër, dhe zbutje e auquenidos të zonës.
Njerëzit në këtë zonë i përkasin grupeve picunches ose promaucaes, subjekt i Inca Empire nga fundi i shekullit të pesëmbëdhjetë dhe fillim të shekullit të gjashtëmbëdhjetë. Incas i vendosur në luginën e disa mitimaes, kryesore të vendosura në një zemër të qytetit, si dhe të forta huaca Chena Cerro El Plomo të shenjtë. Në këtë zonë do të ketë shërbyer si një bazë për ekspedita të Inca Jug Road komutator dhe Inca Trail.
Duke qenë të dërguar nga Francisco Pizarro nga Peru dhe do të bëjë një udhëtim i gjatë nga Cuzco, spanjisht pushtues e Pedro de Valdivia extremeño Luginën Mapocho arritur më 13 dhjetor 1540. E pret e Valdivia camped përgjatë lumit, mbi shpatet (shpatet) e kodrës Tupahue dhe filloi ngadalë për të ndërtuar marrëdhëniet me picunches Indians që të banuara të zonës, pas të cilës Valdivia ftuar shefat e zonës në një parlament ku ai shpjegoi qëllimin e themelimit të tij një qytet në emër të Mbretit të Spanjës Karlos I, i cili do të jetë kryeqyteti i tij governorship e Nueva Extremadura. Indians i kanë pranuar dhe kanë rekomanduar do të themelimit të qytetit në një ishull të vogël që ndodhet në mes të dy armëve të lumit e ardhshme në një kodër të vogël të quajtur erë.
Më 12 shkurt 1541, e themeluar zyrtarisht Valdivia qytetin e Santiago del Nuevo Extremo (Santiago de Nueva Extremadura) në nderin e apostulli Santiago, mbrojtës i shenjtë i Spanjës, i afërt me erë, e njohur si pushtues "Saint Lucia". Pas kolonial rregullat, Valdivia autorizuar të tërhequr e ri të qytetit të Alarife Pedro de Gamboa, i cili synon të qytetit si një rrjet. Në zemër të qytetit të hartuar një shesh, rreth të cilave disa vende janë zgjedhur për katedralen, dhe shtëpia e guvernatorit burg. Në total, tetë blloqe janë ndërtuar nga veriu në jug, dhe dhjetë nga lindja në perëndim, dhe çdo diellore (katërt kategorin) i është dhënë për të ndërtuar shtëpi Settlers që e baltë dhe kashtë.
Santiago Kolonial
200px|thumb| image_map e Santiago, në fillim të shekullit XVIII. Ndërsa Xhejms ishte në prag të zhdukjes nga sulmi indian, një tërmet dhe një seri e përmbytjeve, qyteti filloi të zgjidhin me shpejtësi. Nga të 126 blloqe projektuar nga Gamboa në 1558 tashmë kishte qenë i zënë të dyzetat, dhe në 1580, të gjitha, ndërsa tokës pranë përshëndeti dhjetëra mijëra bagëtinë. Në fushën e arkitekturës, ata fillojnë të parë për ndërtimin e godinave të rëndësishme në qytet, duke theksuar fillimin e ndërtimit të katedrales gurin e parë në 1561 dhe Kisha e San Francisko në 1572, të dy të ndërtuara kryesisht prej guri dhe adobe.
Kryeqytet i Vendit
Megjithëse Patria Vieja instaluar disa institucioneve si dhe të Institutit Kombëtar të Bibliotekës Kombëtare, ata u mbyllën pas atdhetar humbjen në betejën e Rancagua në 1814. Qeveria realisht të zgjasë deri më 1817, kur Ushtria e Andes ishte fitore në Beteja e Chacabuco, qeveria restauruar atdhetar në Santiago. Pavarësia, megjithatë, nuk ishte i siguruar dhe spanjisht dhe ushtria fitoi fitoret ri shkon në 1818 në Santiago, por barra do të ishte për një kohë të ndalur në lumin Maipo Plain gjatë Beteja e Maipú më 5 prill 1818.
Me përfundimin e luftës, u bë Drejtor Bernardo O'Higgins Lartë, si dhe babai i tij, të mbajtur për disa vepra të rëndësishme të qytetit. Gjatë thirrjes Patria Nueva, rihapë institucione të mbyllura dhe hapi Varrezat e Përgjithshme, të kryej punën e kanalit San Carlos dhe në jug të Mapocho krahun, i njohur si La Kanada, u mbyll kalimin e ujit në një shëtitje i pyllëzuar, të njohur si Alameda de las Delicias.
Shekulli XIX
Gjatë të ashtuquajturit Republikës Konservatore janë krijuar kryesisht institucionet arsimore për të tilla si në Universitetin e Kilit dhe të pestë të Normal me muzetë e saj. E kanaleve të qytetit që të kandidojë për asgjësimin e ujërave të zeza të zhduket duke i dhënë rrugën për në kanalizime, si shtesë e parë të gazit, të ujit të pijshëm dhe ndriçimi publik, dhe në 1851 themelohet sistemi i parë telegrafi në Valparaiso. Megjithatë, një ngjarje tragjike enlutaría të qytetit ku më shumë se 2000 vetë vdiqën në zjarrin në kishën e kompanisë më 8 dhjetor, 1863.
Një vrull të ri në zhvillimin urban të kryeqytetit u zhvillua gjatë të ashtu-quajturit Liberale Republikës dhe për administrimin e kryetari i bashkisë së qytetit, Benjamin Vicuña Mackenna, brenda të cilit përfshijnë veprat e mëdha renovimin e Cerro Santa Lucia, e cila u transformua nga një hale për të një park adorned me neoclassical arkitektonike, ndërtimin e një rruge rreth qytetit (në atë kohë kishte një shtrirje të ngjashme aktuale komunën e Santiago) dhe remodeling e Alameda. Kjo është rrugë e shenjtë si arterie qendrore e qytetit nëpërmjet zhvillimit të disa pallate të vogla të ndërtuara nga oligarki përfituar nga bumi ekonomik që rrjedhin nga e minierave të bakrit dhe nitrat. Shumë vepra të mëdha ishin financuar nga kontributet vullnetare e famshme banorët, duke përfshirë edhe veprat e tilla si teatro Komunale, Racing Club ose aktuale O'Higgins Park, i ndërtuar nga filantropist Luis Cousiño në 1873.
Qyteti shpejt u bë qendër kryesore e sistemit hekurudhor në Kili, kryesore mjetet e transportit për më shumë se një shekull. I parë i hekurudhës arritur të qytetit në 14 shtator, 1857 dhe në 1884 u hap stacioni në Santiago. Pesë qindra mijëra automjete dhe të japë me qira Santiago çuan në ato vite dhe 45,000 njerëz të përdoret çdo ditë tramvaj. Telefonat e parë janë instaluar gjatë 1880 dhe në më pak se dhjetë vjet ka qenë mbi 1200 lines.
Santiago e Njëqindvjeçarit
200px|thumb|Plaza de Armas de Santiago (1906). Duke e Advent e shekullit të ri e qytetit filloi përvoja të ndryshme të ndryshimeve që kanë të bëjnë me zhvillimin e fortë të industrisë. Valparaiso, e cila deri atëherë kishte qenë qendra ekonomike të vendit, ngadalë filloi të humbasë cep me koston e kapitalit. Që në 1895, 75 % të prodhimit të industrisë kombëtare ishte e kapitalit dhe vetëm 28% në port dhe në 1910, bankave kryesore dhe dyqane ishin instaluar ne qendër te qytetit, duke i lënë Valparaiso.
E miratimit të ligjit të të dy rajoneve dhe dekretin e krijimit të komunave të ndryshme do të ngrejë ndarjet administrative në Departamentin e Santiago, me qëllim të përmirësimit të qeverisjes vendore. Maipú, Ñuñoa, Renca, Lampa dhe Colina u krijua në 1891, dhe Zot Canyon në 1897 dhe në 1901, Las Condes. Në departamentin e La Victoria, Cañas rritet, se me të vërtetë ishte në 1891, i cili do të jetë i ndarë në Puente Alto La Granja dhe në 1892. Lindur në 1899 dhe 1925 në Florida krijimin Cisterna.
Cerro San Cristobal në këtë periudhë filloi një proces i gjatë për përmirësim. Në 1903 një observatori është instaluar dhe në vitin pasues hedhur gurin e themelit të Marian i shenjtë në takimin e saj, i cili karakterizohet nga imazhi prej 14 metrash e Virgjëreshës Mari është i dukshëm nga pika të ndryshme të qytetit. Nuk ka Gjithsesi, ideja e pyjeve nuk do të jenë të kënaqur deri disa dekada më vonë.
Rritja e Vrullshme e Popullsisë
200px|left|thumb|Femrat përgatiten "Ollas Comunes" në 1932. Në fund të 1920, regjistrimi vlerësuar një popullsi prej 507.296 njerëz në Santiago, e cila arriti deri në 13,6 % të totalit të popullsisë. Kjo përfaqësonte një rritje prej 52,47 % mbi regjistrimin e 1907, një rritje vjetore prej 3,3 %, pothuajse tre herë më shumë se kombëtare figurë. Ky rritje është kryesisht shpjegohet me ardhjen e fshatarëve nga jugu i cili erdhi për të punuar në fabrika dhe hekurudhat në ndërtim e sipër. Megjithatë, kjo rritje ka qenë përvojë në periferi dhe jo në qytetin veten.
Në këto vite, në qendër të rrethit është konsoliduar si një thjesht tregtare, financiare dhe administrative, me themelimin e ndryshme lokale dhe faqet e internetit rrugët rreth Qytetare Ahumada Qarkut dhe në afërsi të Palacio de La Moneda. Kjo e fundit ishte e projektit të ndërtimit të ndërtesave moderne për themelimin e zyrave të ministrive dhe shërbimeve të tjera publike, duke i dhënë gjuajtje për ndërtimin e ndërtesave në mes të rritet. Në anën tjetër, banorët e tradicionale qendër filloi të migrojnë larg qytetit për të më shumë zonave rurale si Zot dhe Ñuñoa, e cila priti oligarki Evropian dhe profesionistëve të emigrantëve, dhe San Miguel për klasë e mesme familjet.
Ndjenja e një epokë të rritjes ekonomike pasqyrohet edhe në përparimet teknologjike kontrast më të ulët të thellë me klasa sociale. El crecimiento de las décadas anteriores se convirtió en una explosión demográfica sin precedentes desde 1929. Depresioni i Madh krijoi nitrat rënien e industrisë në veri, duke lënë 60.000 të papunë, të cilat shtohen në rënie të eksporteve bujqësore arritën rreth 300,000 të papunë mbarëkombëtar. Këto, për pjesën më të madhe, e pamë të mëdha të qytetit dhe burgeoning industrinë e saj si e vetmja mundësi për të mbijetuar. Shumë emigrantë të ardhur në qytet me mijëra dhe asgjë nuk kishte për të mbijetuar në rrugë është e pamundur të marrësh me qira një dhomë. Dhe përhapjen e Sëmundjeve tuberkulozë morën jetën e qindra e dëshpëruan. Papunësia dhe kostoja e jetesës është rritur në mënyrë të rëndësishme, ndërsa pagat e Santiago ra.
Situata ndryshoi vetëm disa vjet më vonë me një bum të ri të industrisë, ushqyer nga CORFO dhe zgjerimi i aparatit shtetëror nga fundi i viteve 1930. Në këtë kohë, e aristokraci humbur shumë pushtet dhe mban se klasë të mesme, i përbërë nga biznesmenë, Burokratë dhe profesionist, mori rolin e politikës kombëtare. Në këtë kontekst, Xhejms filluan të zhvillojnë drejt meshat, kurse klasat e pasura kanë tendencë për të marrë strehim në qarqet më të larta të kryeqytetit. Kështu, rides vjetër të pasur të klasës, si dhe të Parkut të humbasin Alameda Cousiño hegjemonisë argëtuese popullore kundër objekteve të tilla si Kombëtar stadiumin doli në 1938.
Gran Santiago
200px|left|thumb|Zgjerimi i Santiago në 1965. Në dekadat e mëposhtme, Xhejms vazhduar të rritet në mënyrë unstoppable. Në 1940, qyteti i akumuluar 952.075 banorë, më 1952 kjo shifër arriti në 1.350.409 banorë, në regjistrimin e 1960 arritën 1907378 Santiago. Kjo është reflektuar në rritjen e urbanizimit të zonave rurale në periferi, ku ata zgjidhet klasë e mesme e ulët dhe me familjet e strehimit të qëndrueshëm: në vitin 1930, në zonën urbane kishin një sipërfaqe prej 6500 hektarë, i cili në vitin 1960 arriti në 20900 dhe 1980 erdhi në 38296. Edhe pse pjesa më e madhe e komuniteteve vazhduar të rritet, është kryesisht i përqendruar në periferik Canyon komuniteteve si në perëndim, në veri dhe Conchalí rezervuari dhe në bujqësi, në jug. Në rastin e pjesën e sipërme të klasës, ajo filloi t'i qasen sektorin e para-Las Condes dhe La Reina. Qendra, në ndryshim, ka humbur popullsisë, duke lënë më shumë hapësirë për zhvillimin e tregtisë, bankat dhe veprimtarive të qeverisë.
Kjo rritje u bë pa ndonjë rregullore dhe vetëm për të filluar të zbatohet gjatë viteve 1960 me krijimin e planeve të ndryshme të zhvillimit të Madhe Santiago, të cilat reflektojnë realitetin e ri të një shumë më të mëdha të qytetit. Në Planin e 1958 u nis në Santiago dhe ndër të propozuar organizimin e territorit urban, duke vendosur një kufi prej 38.600 hektarë dhe gjysëm-urbane, për një maksimum popullsi prej 3.260.000 banorë, ndërtimin e rrugëve të reja (të tilla si Avenida Américo Vespucio Circunvalación dhe Pan American autostradë), e zgjeruar e ekzistuese dhe krijimin e "cordons industriale. Festimin e Kupës së Botës më 1962 i dha shtysë të re përmirësim punëve të qytetit. Në 1966 ai ka themeluar Metropolitane e Parkut Santiago në Cerro San Cristóbal dhe MINVU filloi çrrënjosjen callampas popullsive dhe ndërtimi i shtëpive të reja dhe remodeling San Borja, e cila është ndërtuar pranë Diego Portales Building.
Në 1967 u përurua i ri i Aeroportit Ndërkombëtar të Pudahuel, dhe pas vitesh të diskutimit, në vitin 1969 se do të fillojë ndërtimin e Metro de Santiago, fazën e parë do të shkojë nën pjesën perëndimore të Alameda dhe do të përurohet në 1975. Metro u bë një nga më me emër të qytetit dhe në vitet e mëvonshme të zgjerohet, duke arritur dy perpendikulare linjave në fund të 1978. Telekomunikacionit kanë një zhvillim të rëndësishëm, siç pasqyrohet nga ndërtimi i Torre Entel, e cila që nga 1975 në ndërtimin e saj do të ishte një nga simbolet e kryeqytetit të jenë tallest strukturës në vend për dy dekada.
Pas grushtit të 1973 dhe vendosjen e regjimit ushtarak, planifikimit urban nuk ka pasur ndryshime të mëdha deri në fillim të 1980, kur qeveria miratoi një modeli neoliberal ekonomik dhe rolin e organizatorit të shtetit do të tregut. Në 1979 master plani është ndryshuar, duke zgjatur urbane radio për të më shumë se 62.000 hektarë për zhvillimin e strehimit, duke shkaktuar një zgjerimin e mëtejshëm të qytetit, ka mbërritur në 40.619 zgjatet fillim të viteve 1990, veçanërisht në fushën Floridës në regjistrimin e vitit 1992 u bë vendi më i populluar komunë me 328.881 banorë. Ndërkohë, një tërmet i fortë goditi qytetin në Mar 3, 1985, i cili shkaktoi disa viktima, por u largua shumë të pastrehë dhe shkatërruar shumë ndërtesa të vjetra.
Metropoli në Shekullit XXI
200px|right|thumb|Natën e parë Santiago. Me fillimin e tranzicionit në vitin 1990, qyteti i Santiago dhe kapërceu katër milion banorë, të cilët jetonin kryesisht në jug: Florida u pasua nga numri i banorëve nga Puente Alto dhe Maipú. Real estate zhvillimit në këto komunitete dhe të tjerët si dhe Quilicura Penalolen ishte kryesisht për shkak të ndërtimit të shtëpive për familjet klasë e mesme. Ndërkohë, të ardhurat e familjeve të lartë të zhvendosur në Precordillera dhe të ashtuquajturat Barrio Alto, rritjen e popullsisë së Las Condes dhe duke i dhënë të rritet në komunitetet e reja si dhe Vitacura Vërtet Barnechea. Për më tepër, ndërsa varfëria filloi të bjerë në mënyrë të konsiderueshme, mbetet i fortë, ndarje në dy pjesë në mes të qytetit global dhe prekës slums shpërndara gjatë gjithë kryeqytetit.
200px|left|thumb|Torre Telefónica, një simbol i rritjes në vitet 1990. Zona e Avenida Providencia ishte përforcuar si një qendër e rëndësishme tregtare në lindje dhe në vitet 1990, ky zhvillim u shty për Barrio Alto, e cila u bë një pol tërheqës për ndërtimin e godinave të gjatë. Kompanitë e mëdha financiare dhe korporatat u krijua në fushën, duke krijuar një vend modern dhe të gjallëruar qendër biznesi i njohur si Sanhattan. E largimit të këtyre kompanive të Barrio Alto dhe ndërtimin e blerjeve të gjitha qendrat rreth qytetit, provokoi një krizë në qendër të qytetit, e cila kishte për të reinvent vetë: pazaret e saj kryesore janë kthyer në rrugë kalimtarësh walkways (të tilla si Paseo Ahumada) dhe prezantuar përfitimet taksave për ndërtimin e ndërtesave të banimit, duke tërhequr kryesisht të rinj.
Gjatë këtyre viteve, qyteti filloi të përballen me një numër problemesh të krijuara nga disordered rritje. Ndotja e ajrit arritur nivele kritike gjatë muajve të dimrit dhe një shtresë të zgjidhet smog mbi qytet, në mënyrë që autoritetet duhet të krijojnë masa legjislative për industritë dhe kufizimit të automjeteve të makinave. Për këtë u shtua në pafundësi e qytetit u collapsing sistem transporti. The Metro duhet të zgjerohet konsiderueshme shtrirë linjat e saj dhe krijimin e tre rrugëve të reja në mes të viteve 1997 dhe 2006 në sektorin juglindor, ndërsa një shtrirje të re për të hapur në vitin 2010 për të lënë Maipú metropolitane hekurudhore me një gjatësi prej 105 km. Në rastin e autobuza, sistemi nënshtrua një reformë të madhe në fillim të viteve 1990 dhe pastaj në vitin 2007 me krijimin e një master plani i transportit i njohur si Transantiago, i cili është përballur me një sërë problemesh që nga fillimi i tij.
Siç kemi hyrë në shekullin njëzet e parë, Santiago vazhdon zhvillimin e tij të shpejtë. Ndryshme urbane ishin ndërtuar pa pagesë, të lagjes Qytetare u ripërtërirë me krijimin e Plaza e Qytetarisë dhe fillon ndërtimi i Bicentennial City Park për të përkujtuar dyqindvjeçar të Republikës. Zhvillimi i ndërtimit të mbetet në lartësinë e sektorit lindore, e cila do të arrij kulmin me hapjen e skyscrapers dhe Titanium La Torre Portada në Gran Costanera Costanera Qendra komplekse.
Gjeologjia dhe Relievi
200px|right|thumb|[[Cordillera de Los Andes shikimi nga Santiago]] Santiago gjendet kryesisht në një rrafshinë të njohur si Santiago basenit. Kjo është pjesë e basenit të Intermediate Depresioni dhe është e qartë nga ana e kufizuar e string Chacabuco në veri, e Andes Mountains në lindje, e ngushtësi e Paine në jug dhe e Cordillera de la Costa. Përafërsisht ka një gjatësi prej 80 km në një drejtim veri-jug dhe 35 km nga lindja në perëndim.
Morfologji rajonale do të ndryshojë. Periudhat akullnajore mbuluar me akull moraines formimin e rajonit. Volcanism i fortë në atë kohë, të gjenerojë një seri vullkanik eruptions lironte pyroclastic rrjedhave të mëdha dhe që shkaktojnë tretje të glaciers. Kjo do të krijojë më shumë depozitimit të sedimenteve në luginë, më vonë plotësohet nga entrainment lumor. Të sedimentation e luginës do të vazhdojë për mijra vjet edhe më zbavitëse dhe, i zjarrtë për të dhunshme eruptions, remontarían të jetë më pak se 5000 vjet më parë. Këto do të lejojë sedimenteve ekzistencën e një femër e mbuluar dhe e basenit relief para formimit andina, duke lënë të ekspozuar vetëm disa kodra të mirë, të quajtur "ishull të mbyllura".
Aktualisht, Santiago shtrihet kryesisht ne plain e basenit, me një lartësi midis 400 në zonat perëndimore dhe arritjen e 540 në Plaza Baquedano, paraqiti disa kodrave në fushën e Cerrillos. I ka rrethuar zonën metropolitane disa prej këtyre ishujve, male, si në rastin e Cerro Santa Lucia, Cerro Blanco, e Renca Calán dhe se 800 metra është pika më e lartë të qytetit. Jugperëndimore e qytetit ka një varg kodra shkëmbore disa ishuj brenda pah Cerro Chena. Për të perëndim janë gjithashtu paraqiti disa nga kryesore fazë të Cordillera de la Costa, Kodra e Lartë e dushkut me 2185 metra lartësi, dhe Maipo Lumi i vetëm në zonën e malit sërë humb lartësi.
200px|left|thumb|Shikimi i [[Cerro San Cristobal, Santiago.]] Gjatë dekadave të fundit, rritjen urbane është zgjeruar kufijtë e qytetit të lindjes më pranë me Andean Precordillera allophones glasë cones ekzistuese. Madje edhe në fusha të tilla si La Dehesa, se me të vërtetë Curro dhe El Arrayan është arritur për të kapërcyer pengesën e 1000 metra lartësi. Disa i ulët foothills e Andes dalin dhe hyn në të basenit, si është e Nëse malore sërë dhe Piramida e kodrës Cerro San Cristobal, në verilindje të sektorit Santiago.
Për të lindje, qëndron masiv thirrje Ramon Sierra, një mal të zinxhirit të formohet në foothills e Precordillera për shkak të veprimit të defektin Ramon, duke arritur në 3296 metra në Cerro de Ramon. 20 km në lindje të mëtejshme është Cordillera e saj Andes me vargjet malore dhe volcanoes, shumë nga të cilat tejkalojnë 6.000 m dhe në të cilat janë mbajtur disa glaciers. E më të larta të Tupungato vullkan me 6570 metra, të vendosura pranë vullkan Tupungatito e 5913 metra lartësi. Për të verilindje gënjeshtër Lead Hill (5424 metra) dhe Nevado El Plomo 6070 metra në lartësi. Për të juglindje të kryeqytetit, ndërkohë, janë të vendosura në Nevado Piuquenes (6019 metra) vullkan San Hoze (5856 m) dhe vullkan Maipo (5323 m). Nga këto peaks, e Tupungatito si dhe San José Maipo janë aktive volcanoes.