cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harry Potter dhe Dhoma e të Fshehtave (libri)
Përmbajtja
Harri, Roni, Xhini dhe Lokharti kthehen në kështjellën kryesore dhe bashkohen me profesoreshën MekGur, Urtimorin, dhe Z. dhe znj. Uezli. Xhini, zotërimi i së cilës nga Fluronvdekja shkaktoi të gjitha ngurësimet dhe problemet gjatë rrjedhës së vitit, i është dhënë një pushim nga Urtimori. Ai arsyeton se magjistarët më të mëdhenj janë mashtruar nga Fluronvdekja më parë dhe interesohet shumë për cilësitë e ditarit që i jep Harri atij. Lusius Mallfoi fillon pas këtij takimi, duke kërkuar të dijë se pse dhe si u kthye Urtimori në shkollë. Ai shoqërohet nga Dobi, duke zbuluar familjen të cilit i është skllavëruar. Xhuxhi shtëpiak gjithashtu i siguron Harrit shenja të pashprehura në lidhje me pronësinë e ditarit: Ndërsa ishte i Tom Ridllit, ajo kishte qenë në zotërimin e Mallfoit. Ndërsa në Diagon Alli gjatë verës, Lusiusi, një ndjekës i Fluronvdekjes, kishte rrëshqitur ditarin në kazanin e Xhinit për të siguruar rihapjen e Dhomës së të Fshehtave. Harri e kthen ditarin, duke hartuar një skenar që përfshin çorapën e tij që e çliron Dobin nga punësimi i Mallfoit, duke provokuar një sulm ndaj Harrit, vetëm për Dobin që të hynte dhe ta shpëtonte atë. Studentët e ngurtësuar janë shëruar, provimet e fundvitit anulohen (shumë për hidhërimin e Hermionës), Hagridi kthehet në mes të festës së fundit, Lokharti shkarkohet nga puna e tij si profesor i Mbrojtjes Kundër Arteve Errëta dhe Harri kthehet për në Privet Drajv.
Kyçi hidrografik
Nga Suka e Dermanit në lindje, shkon ujëndarësi në mes ujëmblëdhësit të detit të Zi dhe detit Egje. Në Fushën e Kosovës, jo larg Ferizajit ujëndarsi zbret dhe paraqitet bifurkacioni i Nerodimes. Këtu lumi i Nerodimes ndahet dhe nji pjesë e këtij lumi vazhdon dhe rrjedh në lumin Lepenc, ndërsa pjesa tjetër në lumin Sitnica degë e Ibrit i cili i takon ujëmbledhësit të detit të Zi. Nga Fusha e Kosovës, ujëndarësi ngritet në Malet e Karadakut, e mandej prap zbret dhe e pret Luginën e Preshevës (460 m). Këtu njiherit është edhe pika më e ulët e ujëndarësëve të detrave në gadishullin Ballkanik. Nga Lugina e Preshevës ujëndarësi vazhdon ngritet nëpër malin Rujen, Besna Kobilla dhe Stresher kalon në teritorin e Bullagarisë.
Fusha e Drinit
Fusha e Drinit përfshinë një sipërfaqe prej 156 km2.Është tërësi regjionale në vazhdim të rrafshinës aluvale të Drinit të bardhë, Bistricës së Pejës, dhe lumit të Burimit.
Agrokosova
Agrokosova ishte kompani e ndërmareve të ndryshme bujqësore dhe tregtare në Kosova e krijuar pas luftës së dytë botërore.
Brevard County
Brevard është një nga 67 Countet në shtetin federal Florida në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Tina Albanese
Tina Albanese është një producente televizive dhe shkrimtare televizive amerikane.
Biografia
Albanese punoi si asistent produksioni në serialet LA Law, Picket Fences të prodhuar nga David E. Kelley dhe si koordinator post-produksioni në Picket Fences dhe Chicago Hope. Ajo ishte konsulente gjatë sezonit të parë të CSI: Crime Scene Investigation dhe si koordinatore e post-produksionit dhe producente e asociuar në JAG, me bashkë-protagonist bashkëshortin e saj Patrick Labyorteaux.
Në vitin 2012, Albanese dhe Labyorteaux krijuan serialin Nick at Nite See Dad Run, me protagonist Scott Baio.
Albanese dhe Labyorteaux janë të martuar që nga viti 1998; ata kanë një fëmijë së bashku, një djalë të quajtur Jeau Bennett Labyorteaux (l. 2001).
Kantoni Bonneville
Kantoni Bonneville (frëngjisht: Canton de Bonneville) është një kanton në departamentin Haute-Savoie, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Bonneville. Ka sipërfaqe 202.24km2 dhe popullsi 29809 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Bonneville aktualisht përbëhet nga 13 komuna.
Petros (pelikan)
thumb|Petrosi Petros ishte një pelikan, që në kohen midis 1958 deri 1986 ishte nuska e ishullit greke Mykonos.
Në vitin 1958 gjeti një peshkatar nga Mykonos një pelikan i plagosur. Peshkatari u kujdesua për të mirë dhe pelikani ndeiti në fshatin Chora në ishull. Pas një kohe ai u bë nuska të ishullit dhe u emërua Petros. Ai u bë një njeri i famshëm lokal.
Mbas vdekjes i Petrosit në vitin 1986 dha Jacqueline Kennedy Onassis një Pelikan i ri si dhuratë për ishullin. Një tjetër pelikani ishte një dhuratë nga kopshtin zoologjik Hagenbeck në Hamburg. E fundit është një pelikan e tretë që ka dalë nga bregu përsëri i plagosur, domethënë që sot jetojnë tre pelikan në Chora, një nga këto ka emrin Petros.
Kantoni Montmorency
Kantoni Montmorency (frëngjisht: Canton de Montmorency) është një kanton në departamentin Val-d'Oise, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Montmorency. Ka sipërfaqe 8.31km2 dhe popullsi 27984 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Montmorency aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Kantoni Marseille-Les Trois Lucs
Kantoni Marseille-Les Trois Lucs (frëngjisht: Canton de Marseille-Les Trois Lucs) është një kanton në departamentin Bouches-du-Rhône, rajonin Provence-Alpes-Côte d'Azur në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Marseille. Ka sipërfaqe 19.1 km2 dhe popullsi 30505 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Marseille-Les Trois Lucs aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Tomislav Bušić
Tomislav Bušić (Shqip: Tomislav Bushiç; lindur më 2 Shkurt 1986 në Split) është një futbollist kroat i cili aktualisht luan me klubin shqiptar KF Tirana në Kategorinë Superiore. Ai gjithashtu ka përfaqsuar Kroacinë në disa nivele moshash, por asnjëherë nuk ka bërë debutimin me kombëtaren e të rriturve.
Karriera
Ai e nisi karrierën e tij si profesionist me Hajduk Split ku fitoi Ligën Kroate në vitin 2005. Në verën e vitit 2007, ai u huazua te klubi ukrainas Dynamo Kyiv ku qëndroi për gjashtë vite pa mundur dot të luajë asnjë ndeshje. Në qershor 2009, ai u lërua nga Hajduk Split pasi luajti te klubi për pesë vite dhe më 5 korrik firmosi një kontratë tre vjeçare Maccabi Petah Tikva, që luante në Izrael te Premier Liga Izraelite. Pas një sezoni atje, ai u rikthye në Kroaci duke firmosur me Slaven Belupo.
Pasi la Simurq, Bušić firmosi me klubin e Druga HNL Solin, përpara se të largohej nga aty për të firmosur me klubin e Kategorisë Superiore, Vllaznia Shkodër.
Vllaznia
Dy ditë para mbarimit të merkatos, Bušić firmosi me Vllazninë. Bušić bëri debutimin e tij me klubin më 14 shtator 2013 në ndeshjen e fituar 1–3 kundër Kukësit, por kjo ndeshje u dha në tavolinë 3–0. Ai shënoi golin e parë me klubin katër ditë më vonë në fitoren 2–0 në shtëpi kundër Tiranës. Pas këtyre golave, Bušić vazhdoi formën e mirë duke shënuar dy gola të tjerë në fitoren 3–0 kundër Laçit më 28 shtator. Bušić arriti në kuotën e gjashtë golave pas dygolëshit të shënuar në humbjen 3–2 kundër Teutës. Bušić u konfirmua si golashënuesi i skuadrës pas golit në minutën e 90 në fitoren 2–1 kundër Kastriotit më 20 tetor. Pas kësaj, ai do të humbiste formën e tij të shëniminit sepse në dhjetë ndeshjet e fundit për vitin 2013 (përfshirë edhe në kupë) do të shënonte vetëm tre gola (një në barazimin 1–1 kundër Bylis, dhe dy në fitoren 2–0 kundër Lushnjes).
Bušić bëri paraqitjen e parë për vitin 2014 më 2 Shkurt në humbjen 2–1 jashtë fushe kundër Skënderbeut dhe shënoi golin e parë më 15 Shkurt në humbjen 3–2 kundër Kastriotit. Më pas, nga data 6 prill e deri në 26, Bušić do të shënonte nga një gol në fitoret 2–0 e 4–2 kundër Lushnjes dhe Kastriotit dhe në humbjen 2–1 kundër Tiranës. Ai e mbylli sezonin me 13 gola në 29 paraqitje duke u shpallur sëbashku me Fatjon Sefën si golashënuesit e katërt më të mirë në kampionat. Vllaznia e mbylli sezonin në vendin e tetë duke e siguruar mbijetesën me gjashtë pikë avantazh nga rënja një kategori më poshtë. Në kupë, Vllaznia arriti deri në çerek–finale ku u eleminua nga Flamurtari me rezultatin e përgjithshëm 2–1. Në këtë kompedicion, Bušić luajti katër ndeshje duke mos arritur të shënojë gol.
KF Tirana
Pas largimit të brazilianit Gilberto nga klubi për çështje ekonomike, Tirana u hodh në sulm për të firmosur me kroatin Bušić duke firmosur me të më 10 korrik 2014 si zëvëndësuesin e brazilit. Bušić u ble për 60 mijë € dhe firmosi një kontratë për një sezon me të drejtë rinovimi. Bušić në prezantimin e tij tha se nuk erdhi te Tirana për para, por për historinë e klubit dhe për të fituar trofe.
Sezoni 2014–15
Sulmuesi kroat bëri një fazë përgatitore mjaft të mirë, duke shënuar katër gola në gjashtë paraqitje. Në debutimin e tij jo-zyrtar më 26 korrik 2014, Bušić shënoi në humbjen 3–2 në Maqedoni kundër Shkëndijës. Më 24 gusht, ai bëri debutimin e tij zyrtar me Tiranën në ndeshjen e parë zyrtare të sezonit 2014–15 duke luajtur 55 minuta në fitoren 3–0 kundër Apolonisë në Qemal Stafa. Bušić ishte protagonist në ndeshjen kundër Vllaznisë më 11 shtator; në minutën e 108 të ndeshjes, ai kontrolloi një top të goditur nga Gentian Muça, gjë që bëri që Ervin Bulku të shënonte golin e barazimin vetëm në sekondat e fundit të ndeshjes. Në ndeshjen e rradhës kundër Elbasanit më 14 shtator, Bušić shënoi golin e parë për Bardheblutë në minutën e dhjetë pas një assisti të Meddie Kagere duke kontribuar në fitoren 2–1. Në ndeshjen e parë në kupë për sezonin 2014–15, Bušić shënoi dy herë dhe dhuroi assistin e golit të tretë me Tiranën që mori një fitore komode 3–0 kundër modestëve të Sopotit. Pas ndeshjes, u zbulua se Bušić kishte pësuar një dëmtim në gju, gjë që e mbajti atë tre javë jashtë fushave të lojës. Gjatë kësaj ndeshje, ai kishte ndryshuar numrin duke luajtur me numrin 20, të njëjtin që ka pasur edhe te Vllaznia, të cilën ai e konsidentonte "fatsjellës".
Pas mbarimit të pjesës së parë të sezonit, Bušić numëronte vetëm një gol në 15 paraqitje të zhvilluara në Kategorinë Superiore, gjë që shtuan zërat për një largim të tijin në merkaton dimërore. Gjatë pushimeve dimërore, ai ishte objektiv i ish klubit të tij Vllaznisë, që dështironte rikthimin e tij në Shkodër. Megjithatë, Bušić deklaroi se nuk do të largohej nga Tirana dhe se do të shënonte në pjesën e dytë të sezonit. Vetë trajneri Gugash Magani shprehu besimin te sulmuesi duke deklaruar gjithashtu se nqs klubi nuk do të firmoste me ndonjë sulmues gjatë merkatos atëherë Bušić do të qëndronte në skuadër.
Në miqësoret e muajti janar, Bušić shfaqi një formë shumë të mirë, duke shënuar pesë herë në tre ndeshje, përfshirë një dygolësh kundër Besëlidhjes. Ai luajti ndeshjen e parë kompetitive për vitin 2015 kundër Apolonisë më 24 janar, duke assistuar golin e dytë të ndeshjes të shënuar nga Ndikumana për t'i hapur rrugë fitores së parë për vitin 2015. Pas kësaj ndeshje, Bušić nuk do të ishte më zgjedhja e parë e trajnerit Magani i cili e vendosi në stolin e rezervave duke e aktivizuar në 20-30 minutat e fundit të tre ndeshjeve pasardhëse. Ai shënoi golin e parë për vitin 2015 më 18 shkurt kundër Apolonisë në ndeshjen e dytë të çerek–finaleve të Kupës së Shqipërisë; ai shënoi golin e tretë të ndeshjes dhe gjithashtu dhuroi pasimin e golit të mesfushorit Afrim Taku i cili shënoi golin e dytë të ndeshjes. Tirana u kualifikua për në gjysmë–finale me rezultatin e përgjithshëm 5–2.
Më 8 Mars, në ndeshjen kundër rivalëve për titull Kukësit në fushën neutrale "Niko Dovana", Bušić zhvilloi paraqitjen më të mirë me fanellën e Tiranës duke hyrë në fushën e lojës në minutën e 63 dhe duke shënuar golin e parë të ndeshjes në minutën e 72 dhe duke assistuar golin e Muzakës gjashtë minuta më vonë, duke i dhuruar klubit suksesin 2–0. Pas ndeshjes, Magani tregoi për mediat se ai kishte pasur gjithmon besim te sulmuesi kroat, duke e cilsuar atë "profesionist" dhe "zgjedhjen e parë të tij".
Kombëtarja
Bušić ka luajtur me katër nivele moshash të kombëtares kroate, por kurrë nuk ka bërë debutimin me kombëtaren e parë. Me kombëtaren U–17, ai shënoi 11 gola në 18 ndeshje gjatë viteve 2002 dhe 2003 duke ndihmuar klubin në kualifikueset e Kampionatit Europian U–17 të viteve 2002 dhe 2003. Gjatë viteve 2004 dhe 2005, Bušić u thirr në kombëtarën U–19 duke luajtur vetëm pesë ndeshje e duke shënuar katër gola. Ai më pas luajti 3 ndeshje dhe shënoi 3 gola me kombëtaren U–20 gjatë viteve 2006 dhe 2007.
Statistikat
Redaktuar më 18 Shkurt 2015
Stefan Marena
Stefan Marena * eshte nje artist i ri i njohur qe ne moshe te vogel si kengetar .Lindur ne Shkoder me 24 maj 1993 dhe banues ne Tirane.
1691
Mbi vitin 1691.
Kolegji Rezonanca
Universiteti kishte në vete pesë fakultete:
Më 13.07.2015, sipas vendimit nr. 641/15 të AKA, akreditohet si KOLEGJI I SHKENCAVE MJEKËSORE “REZONANCA” në nivel institucional, për periudhën tre vjeçare, 1 tetor 2015-30 shtator 2018.
Vizoni
Me licencimin e institucioneve arsimore private, Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë së Kosovës mundësoi pasurimin e sistemit të tanishëm arsimor nga lëmenjtë e ndryshëm, në mesin e të cilave edhe të shkencave mjekësore. Me këtë Ministria ka paraqitur koncepte krejtësisht të reja të arsimimit mjekësor të shekullit XXI.
Si institucion do të bëjmë të gjitha përpjekjet, që nëpërmjet bashkëpunimit me institucionet relevante nacionale dhe ndërkombëtare, të arrijmë reputacionin e nevojshëm si institucion i arsimit të lartë, i cili do të vazhdojë të ofrojë, të promovojë dhe të zhvillojë programe dhe shërbime kualitative, sipas standardeve ndërkombëtare.
Misioni
Në një periudhë prej vetëm pesë vitesh veprimtarie institucioni ynë po dëshmohet si qendër e rëndësishme e arsimimit mjekësor në Kosovë. Aktivitetet në këtë Institucion përfshijnë aktivitetet arsimore në nivelin e profesioneve mjekësore, si në: lëmin e mjekësisë, stomatologjisë, farmacisë, fizioterapisë dhe radiologjisë diagnostike.
Programet që implementojmë përmbajnë bërthamën e disiplinave themelore, me komponentë të zhvillimit personal dhe profesional, me qëllim të ngritjes së aftësive të caktuara, siç janë komunikimi dhe metodat shkencore. Kualifikimi profesional në lëmin mjekësor paraqet dëshminë e drejtpërdrejtë për kompletimin me sukses të planprogramit të studimeve që i kualifikon ata për shfrytëzimin e thirrjes profesionale dhe të praktikimit në mënyrë të pavarur të profesionit mjekësor adekuat.
Si institucion privat i arsimit të lartë dëshirojmë që me kompetencë të konfirmojmë se studentët e diplomuar janë të aftë për të ushtruar veprimtarinë sipas standardeve më të larta të praktikës profesioale mjekësore të aprovuar në nivel nacional dhe internacional. Me gradimin kandidatët fitojnë autonominë e plotë profesionale në suaza të së cilës: Duhet të kuptojnë përgjegjësitë legale dhe konsideratat etike të praktikës profesionale; Duhet të jenë në gjendje të praktikojnë në mënyrë efektive në qasjet inter-profesionale të sistemit shëndetësorë; Duhet të reflektojnë praktikën e mirë profesionale; Të demonstrojnë shkallë të lartë të shkathtësive të komunikimit dhe Të luajnë një rol aktivë në edukimin shëndetësor dhe promovimin e programeve shëndetësore. Për këtë arsye, nëpërmjet mekanizmave akademike të zhvilluara mundohemi të jetësojmë një mundësi të dëshmuar të kontrollit të cilësisë të të graduarve të rinj karshi standarde akademike të vendevetë zhvilluara.
Me qëllim të avansimit të edukimit superior karshi projeksioneve zhvillimore institucionale kemi hartuar këtë strategji zhvillimore, nëpërmjet së cilës synohet përmbushja e objektivave strategjike për periudhën pesë-vjeçare të zhvillimit. Elemente të caktuara të kësaj strategjie janë rrjedhojë e aktivitetit të vetë-vlerësimit të institucionit lidhur me përmbushjen e standardeve themelore dhe të standardeve për zhvillimin e cilësisë sipas fushave themelore të veprimtarisë. Procesi i përgatitjes së këtij dokumenti është bërë falë një pune ekipore, pas një procesi të gjerë dhe gjithëpërfshirës të procesit të konsultimeve. Prof. Ass.Dr.Arian R. Idrizaj DEKAN - DEAN.
Broward County
Broward është një nga 67 Countet në shtetin federal Florida në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Barda (rajon)
Barda është një  pjesë e rajonit ekonomik Aran në Azerbajxhan. Sipas regjistrimeve të vitit 2011 përllogaritet se ka një popullsi prej 143900 banorësh. Sipërfaqja e është 960 km².
Referime
Barda
Peter Holmström
Peter Holmström është një muzikant rok amerikan. Ai është anëtar i grupeve muzikore Dandy Warhols, Pete International Airport, Radis Noir dhe kitare e parë tek Rebel Drones. Kitarja e parë e Holmström ishte një SG Gibson. Ai gjithashtu është një fotograf amator. Në rininë e tij ai ka krijuar muzikë për grupin teatror motrës së tij.
Huerta, Salamanca
Huerta, Salamanca është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun e provincës Salamanca, në Castile dhe León. Huerta, Salamanca ka 312 banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 14.2 km2.
Furni
Fourni është një ishull grek.
Marion County (Tennessee)
Marion County është një nga  qarqet në shtetin federal Tennessee të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Calhoun County (Florida)
Calhoun është një nga 67 Countet në shtetin federal Florida në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Meigs County (Tennessee)
Meigs County është një nga  qarqet në shtetin federal Tennessee të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Ikaria
Ikaria është një ishull grek.
Fildishi
parapamje|280px|Çatalli i [[elefantit i gdhendur italian i shekullit të 11-të, Louvre.]] Fildishi është një material i fortë, i bardhë nga çatajt (tradicionalisht nga elefantët) dhe dhëmbët e kafshëve, që përbëhet kryesisht nga dentina, një nga strukturat fizike të dhëmbëve dhe çatajve. Struktura kimike e dhëmbëve dhe çatajve të gjitarëve është e njëjtë, pavarësisht nga lloji i origjinës. Tregtia e disa dhëmbëve dhe çatajve, përveç elefantit, është e vendosur dhe e përhapur; prandaj, "fildishi" mund të përdoret në mënyrë të saktë për të përshkruar çdo dhëmb ose çatall gjitari me interes tregtar, të cilët janë mjaft të mëdhenj për t'u gdhendur ose gërvishtur.
Charlotte County (Florida)
Charlotte është një nga 67 Countet në shtetin federal Florida në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Fildishi
Tregtia e produkteve të gatshme të produkteve të fildishtë e ka origjinën në Luginën Indus. Fildishi është një produkt kryesor që shihet me bollëk dhe është përdorur për tregti në qytetërimin Harappan. Produktet e përfunduara të fildishtë që u panë në vendet Harapa përfshijnë shkopinj kohl, kunjat, fëndyrat, grepa, këmbe, krehër, copa loje, zare, zbukurime dhe zbukurime të tjera personale.
Fildishi është vlerësuar që nga kohërat e lashta në art ose prodhim për prodhimin e një sërë artikujsh nga gdhendjet e fildishit te dhëmbët e rremë, tastet e pianos, tifozët dhe domino. Fildishi i elefantit është burimi më i rëndësishëm, por fildishi nga mamuthi, trikeku, hipopotami, kashaloti, orka, narvali dhe warthog janë përdorur gjithashtu. Elk gjithashtu ka dy dhëmbë fildishi, të cilët besohet se janë mbetjet e tufave të paraardhësve të tyre.
Tregtia kombëtare dhe ndërkombëtare e fildishit natyror të llojeve të kërcënuara si elefantët afrikanë dhe aziatikë është e paligjshme. Fjala fildish rrjedh përfundimisht nga egjiptianja e lashtë âb, âbu ("elefant"), përmes latinishtes ebor- or ebur.
Liqeni i Plavës
thumb|300px|right|Liqeni i Plavës Liqeni i Plavës (malazisht: Плавско језеро/Plavsko jezero) është liqen në Mal të Zi. Për nga gjeneza është liqen akullnajorë. Liqeni i Plavës shtrihet ndërmjet Alpeve shqiptare (Bjeshkët e Nemuna) dhe malit Vizitor, nëbasenin e Plavës. Liqenin e ndërtojnë morenat ballore të akullnajës së Plavës, e cila akullnajë këtu ka përfunduar.
Liqeni i Plavës shtrihet 901 m lartësi mbidetare. Përfshin një sipërfaqe prej 1.2 km katrorë. Thellësinë më të madhe e arrinë 9.5 m. Në Liqenin e Plavës derdhet lumi Luqa, prrockat e të cilit rrjedhin nga teritori i Shqipërisë. Nga liqeni i Plavës rrjedh lumi Lim, degë e Lumit Drina.
1693
Mbi vitin 1693.
Lindje
ni shok i jemi
Halit bej Bërzeshta
djathtas|parapamje|Halit bej Berzeshta, 1840-1909 Halit bej Bërzeshta i njohur nga bashkëkohësit si Bej Baba (Bërzeshtë, 1840 - Selanik, 24 janar 1909) ka qenë një veprimtar i Rilindjes Kombëtare dhe mjek ushtarak i Perandorisë Osmane.
Mid'hat Frashëri shkruante më 1926 te Kalendari Kombiar "çë ishte predikonjësi i Frashërit në Stamboll, ashtú ishte edhe Halidi në Manastir". Konica në memuaret e veta për lëvizjen kombëtare e përshkruan "patriot të shkëlqyer, që shpërndau idetë e veta ndër njerëzit që e rrethonin".
Hiosi
parapamje|Pamje nga fshati i Pyrgi që ndodhet në Chios Hiosi (Chios) ose Kiosi (turqisht: Sakiz) është ishulli i pestë më i madh grek. Ai ndodhet ndodhet në detin Egje, 7 kilometra jashtë Bregdetit Anadollian.
Ndarja adminsitrative
Administrativisht, Chios formon një komunë të veçantë në kuadër të njësisë rajonale Hios, e cila është pjesë e rajonit të Egjeut të Veriut. Qyteti kryesor i ishullit dhe selia e komunës është qyteti Hios.
Ekonomia
Hios është i njohur për eksportet e saj të çamçakëzit mastika dhe pseudonimi i tij është Ishulli i mastikës.
Turizmi
Atraksionet turistike përfshijnë fshatrat mesjetare dhe manastirin e shekullit të 11-të Nea Moni, pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.
Sezoni 2013–14 i Juventus F.C.
JUVENTUS e nis sezonin 2014-2015 si kampione ne fuqi e Serie A për te tretin vit rradhazi. Ne merkato ekipi bardhezi ka qene mjaft aktiv duke afruar lojtare cilesore si Morata, Coman, Evra apo Romulo etj por mbi te gjitha duke ruajtur te paprekur grupin ekzistues duke mos shitur asnje prej kampioneve te saj, te cilët tregojnë qarte ambiciet e shoqerisë për te fituar serish kampionatin por edhe për te bere një paraqitje te mire edhe ne Evrope aty ku tifozat juventin presin triumfin evropian. Sezoni i ri për Juventusin starton me ndeshjen e pare ndaj Chievo Verona. Ne sezonin e ri Juventus nen drejtimin e Allegrit pritet te ndryshoje edhe modulin nga 3-5-2 ne 4-3-3 duke bere nje loje me sulmuese.
Formacioni i mundshem titullar per sezonin e ri pritet te jete : Buffon, Evra, Chiellini, Barzagli, Lichsteiner, Vidal, Pirlo, Pogba, Pepe, Tevez, Llorente.
Halit bej Bërzeshta
Biografi
U lind më 1840 në familjen e Sali Vretos në fshatin Bërzeshtë, asokohe në kazanë e Starovës, mësimet e para i mori në mejtep nga hoxha i fshatit. I ati mori rrugët e mërgimit për në Stamboll, ku nisi punë me mëditje si bahçevan te një çifligar, ku më pas mori të birin. Tek po i njëjti çifligar punonin edhe kushërinjtë - Beqiri me të katër djemtë: Ymeri, Ibrahimi, Ismaili dhe Aliu.
Vijoi shkollimin e mesëm në Stamboll, ku përparoi në mësimin e turqishtes e arabishtes. Në moshën trembëdhjetë vjeçare i vdes i ati, kështu që nisi të siguronte jetesën dhe të kryente shkollën. Që të kryente shkollimin, për të u përkujdes kushëriri i tij, Ibrahimi dhe kësodore ndoqi shkollën e lartë mjekësore ushtarake Askeri Tıbbiye İdadisi. Më 1866 Ibrahimi u transferua me detyrë në Janinë, ku Haliti e ndoqi, dhe aty u njoh me vëllezërit Frashëri e në veçanti me Naimin.
Më 1872-73 e thirrën në Stamboll, ku vijoi veprimtarinë si farmacist dhe pas disa vitesh u emërtua kryefarmacist (bashezaxhi) i oborrit sulltanor. Pas ngjarjeve të Lidhjes së Prizrenit, u delegua me punë në Manastir si kryefarmacist i korparmatës III. Aty themeloi më 1896 Organizatën e fshehtë të shqiptarëve të Manastirit, së bashku me Fehim bej Zavalanin, Qiriazët, Sabri e Shefqet Frashërin dhe shtëpia e tij u bë vendtakimi ku rakordohej për veprimin në bashkërendim me Komitetin e Stambollit për përhapjen e librave shqip me Shahin Kolonjën dhe idetë kombëtare në vilajet, ku bashkë me Zavalanin ishte më aktivi. Kësodore nisi të përhapte këto tekste në vendlindje që më 1890, dhe për Dibrën e Ohrin bashkëpunonte me Hoxhë Vokën dhe Hamdi bej Çoku-Ohrin, lider i shqiptarëve nacionalistë të Ohrit dhe Prespës.
Vitet e fundit të shekullit XIX, ishte në kontakt të vazhdueshëm me Haxhi Zekën të Lidhjes së Pejës dhe komiteteve që ishin krijuar për kërkesat e autonomisë së vilajeteve shqiptare. Përsëriti vendimet e marra nga Lidhja në një kuvend në Dibër, dhe shtriu ndikimin për pajtim gjaqesh dhe mosgrabitjesh edhe ndër viset nga kishte prejardhjen e malësinë e Mokrës. Vitet e mëpasme ndihmoi ekonomikisht shkollën e vajzave në Korçë deri në vetëmohim.
Më 1905 u formua selia e klubit "Bashkimi" në Manastir, njohur si Komiteti i fshehtë për lirinë e Shqipërisë nën prirjen e Halit Beut, me Zavalanin, Bajo Topullin, Sejfi Vllamasin, Gjergj Qiriazin, Jashar Bitinckën, Aleksandër Baltadorin, Nuçi Naçin etj. Pati ndikim të madh më vonë në dezertimet të shqiptarëve nga ushtria osmane për të formuar çeta komitësh. Për veprimtarinë e tij propaganduese u arrestua nga autoritetet osmane (verën ) vjeshtën e 1907, në gjyqin ushtarak që iu bë u dënua me internim në Beirut dhe Damask. Kjo ngjati deri me Revolucionin Xhonturk të 1908, u kthye në Selanik, ku u emërua drejtor i spitalit ushtarak dhe brenda më pak se një viti, më 24 janar 1909 ndërroi jetë.
Hashim Thaçi
Hashim Thaçi (i lindur më 24 prill 1968) është presidenti i pestë i Republikës së Kosovës. Ai ishte kryeministri i parë i Kosovës së pavarur, Ministër i Jashtëm dhe Zëvendëskryeministr në kabinetin e ri të kryesuar nga Isa Mustafa, i cili mori detyrën më 12 dhjetor 2014. Thaçi ishte gjithashtu kreu i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK). Ai u ngrit në rend të parë si kreu politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Ndërkohë, ai shërbeu gjithashtu si kreu i një qeverie të përkohshme në fund dhe menjëherë pas luftës në vitin 1999.
Jeta e hershme dhe arsimi
Hashim Thaçi ka lindur në fshatin Burojë, Skenderaj, Republika Socialiste e Serbisë. Skenderaj ndodhet në luginën e Drenicës, një rajon historik rezistent ndaj sundimit serb. Drenica do të bëhet vendlindja apo vendthemelimi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në fillim të viteve 1990.
Thaçi ka studiuar filozofi dhe histori në Universitetin e Prishtinës. Në vitin 1993, ai jetonte në Zvicër, ku u bashkua me grupin e emigrantëve politikë shqiptarë. Ai regjistroi për studime pasuniversitare në Universitetin e Zyrihut në departamentet e historisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare dhe më vonë u largua.
Aktiviteti Politiko-Ushtarak 1990 - 1997
Pas diplomimit Hashim Thaçi filloi të merret në mënyrë aktive me organizimin e lëvizjes studentore për shpalljen e pakënaqësisë me pushtetmbajtësit e asaj kohe. Nga ilegaliteti kalon në Zvicër ku vazhdon më tej veprimtarin e tij kundër okupimit serb në Kosovë si dhe studimet Postdiplomatike në Univeritetin e Cyrihut. Në Zvicër, Hashim Thaçi antarësohet në Lëvizjen Popullore të Kosovës, organizatë politike e cila mori vendimin për themelimin e UÇK-së. Si i dërguar nga LPK-ja, Hashim Thaçi, angazhohet në krijimin e lidhjeve me grupet e armatosura që asokohe vepronin në Drenicë të kryesuara nga Adem dhe Hamëz Jashari. Kështu ai disa herë hyn në Kosovë ilegalisht dhe vendos lidhjet me grupin e armatosur, nga bërthama e të cilit më vonë do të krijohet Shtabi i Zonës Operative të Drenicës në kuadër të UÇK-së. Pas themelimit të UÇK-së, policia serbe dështon në përpjekjet për ta burgosur më 1993. Ne kete periudhe ai eshte ndjekur nga policia serbe bashke me shokun e tij te jetes Xhelalin alias Xhelen me te cilin kishte kaluar vitet me te mira te jetes se tij.
Gjatë kësaj periudhe sa ishte në Perëndim, z. Hashim Thaçi shpesh herë kthehet ilegalisht në Kosovë, për t’i forcuar formacionet e UÇK-së në terren. Në vitin 1997, Hashim Thaçi merr pjesë në një nga aksionet e UÇK-së, para shfaqjes së saj publike ku së bashku me Adem Jasharin dhe të tjerë, sulmojnë stacionin policor të Drenasit. Për këtë shkak, Hashim Thaçi dënohet 10 vjet burg në mungesë nga Gjykata e Qarkut në Prishtinë. I dënuar në të njëjtin proces nga kjo gjykatë me 20 vite burg, ishte edhe komandanti legjendar Adem Jashari.
Lufta Çlirimtare 1998-1999
Hashim Thaçi ishte drejtues politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Këtë post ia besoj Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së. Postin e mbajti deri më 19 shtator 1999, kur UÇK-ja u transformua në TMK.
Gjatë Konferencës Ndërkombëtare për Kosovën, të mbajtur në Rambuje të Francës, nga 6 deri më 22 shkurt 1999, Hashim Thaçi ishte Kryesues i Delegacionit të Kosovës. Konferenca përfundoi në Paris më 18 mars 1999, ku pas nënshkrimit të palës shqiptare, iu hap rruga intervenimit ushtarak të NATO-s për Kosovën.
Në mars 1999 z. Hashim Thaçi ishte Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës (Qeveria e Unitetit).
Aktiviteti në bërjen e Shtetit të Kosovës 1999 - 2007
Pas luftës, si Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, z. Hashim Thaçi udhëhoqi negociatat me faktorin ndërkombëtar dhe është nënshkrues i Marrëveshjes për Transformimin e UÇK-së në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK).
Me fillimin e punës së Këshillit të Përkohshëm Administrativ (KPA), si strukturë e përbashkët qeverisëse me misionin e OKB-së në Kosovë (UNMIK), ishte anëtar i këtij Këshilli prej janarit 2000, deri në zgjedhjet e para parlamentare 2001.
Në tetor të vitit 1999 së bashku më bashkëmendimtarët e tij të LPK-së, e themeloi Partinë e Progresit Demokratik të Kosovës (PPDK), ndërsa në Kuvendin e Parë Zgjedhor (2000), z. Hashim Thaçi zgjidhet kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës, (PDK). Z. Hashim Thaçi u rizgjodh kryetar i PDK-së edhe në Kuvendin e Dytë (2002) dhe të Tretë Zgjedhor (2005). Në tri legjislatura të Kuvendit të Kosovës është zgjedhur deputet. Është lideri politik me numër më të madh të votave në zgjedhjet parlamentare të viteve 2007 dhe 2010 në Kosovë. Prej vitit 1999, z. Hashim Thaçi ka afirmuar dhe mbrojtur çështjen e Kosovës me shumë ligjërata dhe fjalime, në dhjetëra universitete dhe institute prestigjioze të vendeve Perëndimore. Në shtypin vendor, rajonal dhe atë ndërkombëtar ka botuar shkrime dhe artikuj të shumtë.
Gjatë procesit negociator (2005 – 2007), të udhëhequr nga i Dërguari i Posaçëm i OKB-së, Presidenti Martti Ahtisaari, z. Hashim Thaçi ishte anëtar i Ekipit të Unitetit. Dokumenti i Ahtisaarit rezultoi me propozimin gjithpërfshirës për Pavarësinë e Kosovës.
Zgjedhja Kryeministër dhe Shpallja e Shtetit të Kosovës 2008
Pas fitores së Partisë Demokratike të Kosovës në zgjedhjet parlamentare të 17 nëntorit 2007, z. Hashim Thaçi u zgjodh Kryeministër i Qeverisë së Kosovës, më 9 janar 2008. Me 17 shkurt 2008, Kryeministri Hashim Thaçi në Kuvendin e Kosovës lexon deklaratën e pavarësisë së Kosovës, ndërsa pas votimit nga ana e deputetëve të deklaratës, Kryetari i Parlamentit e shpall Kosovën shtet të pavarur dhe demokratik, ku më pas të gjithë deputetët prezent e nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura në Kosovë më 12 dhjetor 2011 fiton PDK-ja në krye me Hashim Thaçin dhe përsëri rizgjedhet kryeministër për mandatin 2011-2014. Kryeministri ka deklaruar se derisa qeveria e kaluar në krye me të kishte qëllim shpalljen e Kosovës shtet të pavarur, tashmë kjo qeveri e rizgjedhur ka qëllim integrimin e shtetit të Kosovës në mekanzimat më të rëndësishëm ndërkombëtar si NATO, BE, OKB, etj.
Si president i Kosovës
Thaçi u zgjodh President i Kosovës në shkurt të vitit 2016, dhe mori detyrën më 7 prill 2016.
Gjatë presidencës së tij Thaçi ishe pro ratfikimit të demarkacionit me Malin e Zi. Ratfikim ky i cili nuk ishte pa pasoja për banorët si rezultat Kosova humbi territor sipas ekspertëve dhe në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët nga vendbanimet.
Në vitin 2020 ish-këshilltari për Siguri Kombëtare i Presidentit amerikan Donald Trump, John Bolton, tha se presidenti i Kosovës Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë Aleksandar Vuçiq ishin ideatorët për shkëmbimin e terriotereve ndërmjet Kosoves dhe Serbise që do të thotë dhënien e Veriut dhe marrjen e Luginës së Preshevës Kurse për opinionin publik Thaçi është shprehur disa herë se ishte pro bashkimit me Luginën e Preshevës dhe kundër ndarjes dhe shkëmbimit të terriotoreve.
Po ashtu më 24 qershor të vitit 2020 Hashim Thaçi është akuzuar nga Gjykata e Hagës për krime lufte ku edhe u intervestua rreth katër ditë rresht.
1694
Mbi vitin 1694.
Inusesi
Inousses është një ishull grek.
Puberteti
Puberteti është procesi i ndryshimeve fizike me të cilat trupi i fëmijës bëhet një trup i rritur i aftë për riprodhim. Puberteti niset nga sinjale hormonale nga truri të gametet (vezët dhe testikujt). Në përgjigje, gonadet prodhojnë një shumëllojshmëri të hormoneve që stimulojnë rritjen, funksionin, ose transformimin e trurit, eshtrave, muskujve, gjakut, të lëkurës, e flokëve, zemrës, dhe organëve riprodhuese. Rritja përshpejtohet në gjysmën e parë te pubertetit dhe ndalon në përfundimin e pubertetit.
Në një kuptim të çuditshëm, puberteti si afat (rrjedh nga fjala latine puberatum (mosha e pjekurisë, burrëri)) i referohet ndryshimeve trupore e maturimit seksual në vend se aspektet psikosociale dhe kulturore të zhvillimit të adoleshentëve. Adoleshenca është periudha e tranzicionit, psikologjike dhe sociale në mes të fëmijërisë dhe të rritur. Adoleshenca kryesisht përputhet me periudhën e pubertetit, por kufijtë e saj janë më pak të saktë dhe ajo i referohet sa më shumë për karakteristikat psiko-sociale dhe kulturore të zhvillimit gjatë viteve të fatkeqësive si për ndryshimet fizike e pubertetit.Ne pubertet tek femrat fillojnë gjendrat seksuale te zhvillohen.Tek vajzat puberteti fillon 11-15 ndersa tek djemet 13-15.Tek vajzat fillojn dhe zhvillohen gjinjet ndersa tek djemet zeri behet me i thelle dhe i trashë
Dallimet në mes pubertetit të meshkujve dhe femrave
Dy nga dallimet më të rëndësishme në mes pubertetit të vajzave dhe djemve të pubertetit në moshën në të cilën ajo fillon, dhe steroid kryesore seksit të përfshira.
Edhe pse ka një gamë të gjerë të moshave normale, vajzat zakonisht fillojnë procesin e pubertetit në moshën 10 vjeçe, kurse djemtë në moshën e 12 vjeç. Vajzat zakonisht të plotë nga mosha 15-17, ndërsa djemtë e pubertetit zakonisht të plotë me rritjen e moshës 16-18. Lartësia përtej këtyre moshave është e pazakontë. Vajzat e arrijnë pjekurinë riprodhuese rreth 4 vjet pas ndryshimeve të parë fizike. Në kontrast pubertetit, djemve të përshpejtuar më ngadalë, por të vazhdojë të rritet për rreth 6 vjet pas ndryshimeve të dukshme të parë pubertal.
Për djem, një androgjen i quajtur testosteron është hormoni kryesor i seksit. Ndërsa testosteroni prodhon ndryshime të gjithë djem 'karakterizuar si virilization, një produkt të konsiderueshme të metabolizmit testosterone në meshkuj është estradiol, edhe pse nivelet e rritet më vonë dhe më ngadalë se në vajzat. Mashkull "gufon rritje" fillon edhe më vonë, përshpejton më ngadalë, dhe zgjat më shumë para se të siguresave epiphyses. Edhe pse djemtë janë mesatarisht 2 cm më të shkurtër se vajzat para se të fillojë puberteti, meshkujt rriten mesatarisht rreth 13 cm (5,2 inç), më shumë se femrat. Pjesa më e madhe e këtij ndryshimi seksit në lartësi të rritur është i atribuohen një fillim më vonë i gufon rritjes dhe një progresion të ngadalshme të përfundimit, një rezultat i drejtpërdrejtë i të rritet më vonë dhe të rriturve të ulta dhe nivelet mashkull e estradiol.
Hormoni që dominon zhvillim femra është quajtur estrogen estradiol. Ndërsa estradiol promovon rritjen e gjinjve dhe të mitrës, kjo është edhe hormon kryesor ngarje gufon pubertal rritjes dhe maturimit epiphyseal dhe nivelet closure. Estradiol rritet më parë dhe për të arritur nivele më të larta tek gratë se të burrat.
Fillimi i Pubertetit
Fillimin e pubertetit është i lidhur me pulsing lartë GnRH, e cila i paraprin rritje në hormonet seksuale, LH dhe FSH. Exogenous pulses GnRH shkaktojnë fillimin e pubertetit. Tumoreve të trurit të cilat rrisin prodhimin GnRH mund të çojë gjithashtu në pubertet parakohshme.
Shkaku i rritjes GnRH është i panjohur. Leptin mund të jetë shkaku i rritjes GnRH. Leptin ka receptorë në hypothalamus që sintetizon GnRH. 12 Individët të cilët janë të mangët në leptin dështojnë të iniciojnë pubertetit. Nivelet e leptin rritje me fillimin e pubertetit, dhe pastaj të bjerë në nivele të rritur, kur pubertetit është e përfunduar. Rritja e GnRH mund të shkaktohet nga gjenetikë. Një studim zbuloi se një mutacion në gjenet e kodimin e të dy B Neurokinin si dhe receptor B Neurokinin mund të ndryshojnë me kohën e pubertetit. Studiuesve hypothesized që Neurokinin B mund të luajnë një rol në rregullimin e sekretimit të Kisspeptin, një kompleksi përgjegjës për lirimin e drejtpërdrejtë të shkaktuar GnRH si dhe lirimin indirekt e LH dhe FSH.
Madhësia testikulare dhe funksioni
Te djemt, zgjerimi testikular është manifestimi i parë fizike e pubertetit (dhe është quajtur gonadarche). Test në djem prepubertal pak ndryshim në madhësi prej rreth 1 viti e moshës në fillimin e pubertetit, mesatarisht rreth 2-3 cm në gjatësi dhe rreth 1,5-2 cm në gjerësi. Madhësia testicular vazhdon të rritet gjatë pubertetit, duke arritur në madhësinë maksimale të rritur rreth 6 vjet pas fillimit të pubertetit. Pas testikulat e djalit kanë zgjeruar dhe zhvilluar për rreth një vit, gjatë dhe pas gjerësia e bosht të penisit do të rritet dhe penisi glans dhe cavernosa korporata do të fillojë për të zgjeruar në përmasa të rritur. Ndërsa 18-20 cc është një madhësi mesatare të rritur, ka variacion të gjerë në madhësi testicular në popullata normale.
Test të ketë dy funksione kryesore: për të prodhuar hormonet dhe të prodhojë spermë. Qelizat Leydig prodhojnë testosterone, i cili nga ana prodhon shumicën e ndryshimeve mashkull pubertal. Pjesa më e madhe në rritje të indit testicular është ind spermatogenic (kryesisht Sertoli dhe qelizat Leydig). Spermë mund të zbulohen në urinë mëngjes e djemve më pas vitit të parë të ndryshimeve pubertal, dhe herë pas here më parë [redakto]. Në pjellorisë mesatare, të mundshme në djem të arrihet në 13 vjet e vjetër, por të fertilitetit të plotë nuk do të fitohet deri në 14-16 vitet e [citim moshës nevojshme].
Gjatë pubertetit, qese e herdheve një mashkull do të bëhet më të mëdha dhe të fillojnë të josh ose të ul receptorin e telefonit më poshtë trupit në krahasim me të deri të shtrënguar, për të përshtatur prodhimin e spermës ku testicles duhet një temperaturë të caktuar të jetë pjellore.
Qimet pubike
Qimet pubike shpesh shfaqen tek djemtë menjëherë pasi organet gjenitale fillojnë të rriten. Qimet fillimisht janë të dukshme në pjesen e barkut, bazën e penisit. Qimet e para janë të përshkruar si fazë 2. Faza 3 është arritur zakonisht brenda një 6-12 muajve, kur flokët janë shumë të jetë e vlefshme. Nga fazë 4, i qimeve të dendur të mbushur trekëndësh "pubike." Faza 5 lidhet me përhapjen e flokëve pubike për kofshët e lart ndaj kërthizë si pjesë e flokëve zhvillimin e barkut.
Ndryshimi i zërit
Nën ndikimin e androgens, kutia e zërit, ose laringu, rritet në të dy gjinitë. Kjo rritje është shumë më e shquar te djemtë, duke bërë që zëri mashkullit që të bjerë dhe të thellohet, nganjëherë befas por rrallë "mbi natën," në lidhje me një oktavë, sepse folds më të gjatë dhe të trashë zëshëm kanë një frekuencë më të ulët themelore. Para se pubertetit, fyt i djemve dhe vajzave është rreth po aq i vogël. Herë pas here, të ndryshuar zëri është i shoqëruar nga unsteadiness e shqiptim në fazat e hershme të zërave pastërvitur. Shumica e ndryshimit zë ndodh gjatë 3-4 fazën e pubertetit mashkull rreth kohës së rritjes kulmin. katran i plotë i rritur është arritur në një moshë mesatare prej 15 vjet. Kjo zakonisht paraprin zhvillimin e flokëve të rëndësishme e fytyrës nga disa muaj në vite.
KBI Ereniku
Kombinati Bujqësorë Industrial Ereniku - Gjakovë ishte ndërmarrje e kombinuar e prodhimeve bujqësore dhe industriale që më vonë u zgjerua edhe në hapësirën tregtare. KBI Ereniku përpos kultivimit të kulturave bujqësor bënte edhe përpunimin e tyre. Në vitet e vona të 80-tave themelohet edhe KT Ereniku e cila ndërmarrje në kuadër të KBI krynte shërbime tregtare në tregun e Kosovës kryesisht me produkte të dalura nga asortimenti i vetë kombinatit.
Puberteti
Muskulatura
Nga fundi i pubertetit, burra të rritur kanë eshtra rëndë dhe gati dy herë më shumë muskujve skeletik. Disa nga rritja e eshtrave (p. sh. gjerësi sup dhe nofulla) është shkaktonte më të madhe, duke rezultuar në një masë të ndryshme të formave mashkull dhe femër skeletik. Mesatare mashkull i rritur është rreth 150% i mases se trupit ligët e nje femre mesatare, dhe rreth 50% e trupit yndyrë.
Ky muskul zhvillon kryesisht gjatë fazave më vonë e pubertetit, dhe rritjen e muskujve mund të vazhdojë edhe pas djemtë janë biologjikisht të rritur. Kulmin e gufon ashtuquajtur "forcë", norma e rritjes muskujve, është arritur rreth një vit pas një mashkull përvojat kulmin norma e rritjes së tij.
Shpesh, jastek yndyrë e gjirit mashkull indeve dhe nipples mashkull do të zhvillojnë gjatë pubertetit, nganjëherë, sidomos në një gji, kjo bëhet më e dukshme dhe është quajtur gynecomastia. Kjo zakonisht nuk është një fenomen i përhershëm.
Ndryshime fizike te vajzat
Shenja e parë fizike e pubertetit tek vajzat është zakonisht një firmë, gungë e tenderit në qendër të areoles e një ose te të dy zemrat, ndodhin mesatarisht në moshen 10,5 vjeç. Kjo është e përmendur si thelarche. Me vënie në skenë e përdorur gjerësisht Taner e pubertetit, kjo është faza 2 e zhvillimit të gjirit (faza 1 është një banesë, të gjirit prepubertal). Brenda gjashtë në 12 muaj, ënjtje ka filluar në mënyrë të qartë në të dy anët, zbutur, dhe mund të ndihet dhe shihet shtrirë përtej kufijve të areolae. Kjo është faza 3 e zhvillimit të gjirit. Nga një tjetër 12 muaj (faza 4), e zemrat po i afrohen madhësisë pjekur dhe formë, me areolae dhe papillae formimin e një grumbull gurësh të mesme. Në më të gra të reja, ky grumbull gurësh zhduket në relievit të gjirit të pjekur (faza 5), edhe pse nuk ka variacion aq shumë në madhësi dhe forma e gjinjve të rritur që fazat e 4 dhe 5 nuk janë gjithmonë të identifikueshme veçmas.
Menstruacionet
Gjakderdhje e parë menstruale është referuar si menarche, dhe zakonisht ndodh rreth dy vjet pas thelarche. Mosha mesatare e vajzave është menarche në vitet 11,75. Ora midis periudhave menstruale (menstruacione) është jo gjithmonë të rregullt në dy vitet e para pas menarche. Ovulacion është e nevojshme për të pjellorisë, por mund ose nuk mund të shoqërojnë menstruacione më të hershme. Në vajzave postmenarchal, rreth 80% e cikleve u anovulatory në vitin e parë pas menarche, 50% në vitit të tretë dhe 10% në vitin e gjashtë. Fillimi i ovulacionit menarche pasi nuk është e pashmangshme. Një përqindje të lartë të vajzave me shkelje të vazhdueshme në ciklin menstrual disa vitesh nga menarche do të vazhdojë të ketë shkelje të zgjatur dhe anovulation, dhe janë në rrezik të lartë për të reduktuar pjellorisë. Moshë martese është përdorur për të caktuar arritjen e fertilitetit.
Koha e fillimit të pubertetit
Përcaktimi i fillimit të pubertetit varet nga perspektiva (p. sh., hormonal kundrejt fizike) dhe qëllimin (vendosjen e standardeve të popullatës normale, kujdesin klinik të individëve në fillim ose në fund të pubescent, etj.). Definicioni më i zakonshëm që përdoret për fillimin e pubertetit është e ndryshimeve fizike për [citim të një personi organ nevojshme]. Këto ndryshime fizike janë shenjat e para të dukshme të nervoz, hormonal, dhe ndryshimet gonadal funksion.
Mosha në të cilën puberteti fillon ndryshon midis individëve zakonisht, fillon në mes moshes 10-13. Mosha në të cilën fillon pubertetit është prekur nga të dy faktorët gjenetik dhe nga faktorë të mjedisit të tilla si shtet ushqyese dhe rrethanat shoqërore. Një shembull i rrethanave sociale është efekti Vandenbergh, një femër të mitur që ka ndërveprim të rëndësishme me meshkujt do të hyjë në pubertet më herët se sa femra të miturit të cilët nuk janë overexposed shoqërore për meshkujt e rritur.
Mosha mesatare në të cilën fillon pubertetit mund të ndikohen nga raca si. Për shembull, mosha mesatare e menarche në popullsi të ndryshme të anketuar ka shkonin 12-18 vjet. Fillim të hershme mesatare e pubertetit është për vajzat afrikano-amerikan dhe fillimin e fundit për popullsinë mesatare të lartë jetesës lartësi në Azi. Megjithatë, shumë e moshës mesatare të lartë të reflektuar kufizimet ushqyese më shumë se dallimet gjenetike dhe mund të ndryshojë brenda disa breza me një ndryshim thelbësor në dietë. Mosha mesatare e menarche për një popullsi mund të jetë një tregues i proporcioni i vajzave undernourished në të popullsisë, dhe gjerësinë e përhapjes mund të pasqyrojë pabarazi e pasurisë dhe të shpërndarjes së ushqimit në një popullsi.
Hulumtuesit kanë identifikuar një moshë më parë të fillimit të pubertetit. Megjithatë, ata kanë bazuar konkluzionet e tyre në një krahasim i të dhënave nga 1999 me të dhënat nga 1969. Në shembullin më parë, popullsia Mostra është bazuar në një mostër të vogël të vajzave të bardhë (200, nga Britania). Më vonë studimi i identifikuar si pubertet si ndodh në 48 % të vajzave afrikano-amerikan nga mosha nëntë, dhe 12% e vajzave të bardhë me atë moshë.
Ndryshim historik
Mosha mesatare në të cilën fillimin e pubertetit ndodh ka rënë ndjeshëm që nga viti 1840. I referohen kësaj rënie si "prirje laike". Në çdo dekadë 1840-1950 ka pasur një rënie prej katër muajsh në mosha mesatare e menarche midis femrave të Evropës Perëndimore. Në Norvegji, vajza lindur ne 1840 kishin menarche e tyre në një moshë mesatare prej 17 vjetësh. Në Francë mesatare në 1840 ishte 15,3 vjet. Në Angli mesatare në 1840 ishte 16,5 vjet. Në Japoni në rënie ndodhi më vonë dhe ishte atëherë më të shpejtë: 1945-1975 në Japoni ka pasur një rënie prej 11 muajsh për dekadë.
Një studim në Danimarkë 2006 gjeti se pubertetit, siç dëshmohet nga të zhvillimit të gjirit, ka filluar në një moshë mesatare prej 9 vjet dhe 10 muaj, një vit më parë se kur një studim të ngjashëm është kryer në 1991. Shkencëtarët besojnë se fenomeni mund të lidhet me trashje apo ekspozimit ndaj kimikateve në zingjirin e ushqimit, dhe është vënë në rrezik më të madh vajzat afatgjatë të kancerit të gjirit.
Ndikimi i faktorëve gjenetik dhe mjedisor
Studime të ndryshme kanë gjetur efekte direkte gjenetike në llogari për të paktën 46 % e variacionit të kohën e pubertetit në popullsive edhe-ushqyer. Shoqata gjenetike e kohës është më e fuqishme në mes nëna dhe vajza. Gjenet ndikojnë në kohën e veçanta nuk janë njohur ende. Në mesin e kandidatëve është një receptorit androgen gjen.
Hulumtuesit kanë hypothesized se fillimin e hershme pubertetit mund të shkaktohet nga disa produkte që përmbajnë estrogjenit kujdes flokët ose placentë, dhe nga kimikatet e caktuara, përkatësisht phthalates, të cilat përdoren në kozmetikë shumë, lodra, dhe plastike të ushqimit.
Në qoftë se faktorët gjenetik përbëjnë gjysmën e variacionit të kohës pubertal, faktorët e ambientit janë të rëndësishme në mënyrë të qartë si. Një nga efektet e parë mjedisor është vërejtur që ndodh në pubertet më vonë fëmijët e ngritur në lartësi më të mëdha. Më i rëndësishëm i ndikimeve mjedisore është e qartë të ushqyerit, por një numër i të tjerëve, janë identifikuar të gjitha të cilat ndikojnë në kohën e pubertetit femra dhe menarche më të qartë se sa moshë e pjekurisë seksuale mashkullore.