cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rrushe
Përmbajtja
Rrushe është serial i zhanrit dramë, krim, me familjen Pirulli si protagonistë kryesorë. Familja Pirulli janë një familje e zakonshme nga Prishtina, apo të paktën kështu duken në sytë e të tjerëve. Vesa, e bija e familjes, punon si një gazetare hulumtuese. Por, një e kaluar e errët, e mistershme dhe brutale, që fillin e kishte në bujari e në mirësi, rikthehet që t’ua ndryshojë jetën atyre që më së paku e meritojnë. E në udhëkryq të kësaj ngjarjeje gjendet Vesa, për të cilën koncepti i drejtësisë dhe i dashurisë do të ndryshojë përgjithmonë.
Seriali Rrushe trajton dy periudha kohore që ndërlidhen midis vete: Të sotmen dhe fundin e viteve ’90.
Muzika
Pjesën kryesore të kolonës zanore të serialit e ka realizuar këngëtari/reperi shqiptar Capital T. Ai e ka dhënë lajmin përmes Instagramit ku ka theksuar se ndihet i privilegjuar për pjesëmarrjen. Ai ka shkruar: "Kosovë të dua si do që je dhe nuk do të heq dorë prej teje asnjëherë. Por, me datën pesë maj kam vendosur të flas pak realitet për të gjithçka ka ndodhur, e si e shoh situatën e të ardhmen me ty."
Vlerësime dhe kritika
Seriali ka marrë kryesisht vlerësime pozitive, duke u komentuar shumë për çështjen se trajton tema delikate të shoqërisë shqiptare si korrupsioni, shpresa dhe vrasja.
Petrovaci
Petrovaci i njohur gjithashtu si Petrovac na Moru - Petrovaci në Det) është një qytet bregdetar në Mal të Zi, në komunën e Budvës.
Petrovaci ndodhet në bregun midis Budvës dhe Barit, ku rruga e vjetër malore nga Podgorica arrin në bregdet. Ka një plazh me rërë 600 m të gjatë dhe është një destinacion popullor turistik. Petrovaci shihet si një vendpushim disi "më i qetë", në kontrast me qytetet e afërta të gjalla dhe të zhvilluara të Budvës dhe Sutomores.
Popullsia
Regjistrimi i vitit 2011 zbuloi se popullsia e qytetit ishte 1,398. Etnia ishte atëherë:
Vllasi i Epërm
Vllas i Epërm (serbisht: Горње Власе/Gornje Vlase) është fshat në komunën e Gaxhin Hanit, Serbi.
Universi i One Piece
Paralajmërim: manga është ende duke vazhduar, ky artikulldo të zgjerohet në të ardhmen.
Përmbledhja
Gol D. Roger ishte pirati më fuqishëm, i njohur si Mbreti i Piratëve. Marina e kap Roger, (sipas Silvers Rayleigh, Roger në të vërtetë u dorëzua vetë) dhe e ekzekutan. Para vdekjes, Roger vdiq duke thënë: "Thesari im? Po jua lë, nëse dëshironi, gjeni! E fsheha diku në këtë botë!" Kjo fjalë bëri që të gjithë njerëzit të lundrojnë në det për ta kërkuar thesarin One Piece, prej tyre është një djalosh 17 vjeçar me emrin Monkey D. Luffy i cili ëndërron të gjej One Piece dhe të bëhet Mbreti i ardhshëm i Piratëve.
Gjeografia
thumb|240px|Bota e One Piece
One Piece ndahet në 5 oqeane; North Blue, West Blue, South Blue, East Blue dhe Grand Line.
Grand Line është rryma e oqeanit që është e rrethuar nga Calm Belt dhe ndjek një linjë imagjinare që shkon nga veriu-perëndim në jug-lindje përgjatë mesit të botës dhe pingul me Red Line.
Red Line është një kontinent që arrin tërë botën nga veriu në jug, e ngjajshme me meridianin kryesor të tokës.
Grand Line ndahet nga Red Line në dy gjysma. Gjysma e parë, që shtrihet nga Reverse Mountain në pikën polare të kundërt të Red Line, njihet si "Parajsa". Gjysma e dytë, e cila fillon përtej pikës së dytë të Red Line në anën e pasme të Reverse Mountain, njihet si "Bota e Re".
Parajsa
Parajsa (楽園パラダイス Paradaisu) është gjysma e parë e Grand Line. Ndodhet mes East Blue dhe South Blue. Ndërsa Grand Line është një vend i rrezikshëm, gjysma e parë njihet si e tillë në krahasim me rreziqet më të tmerrshme të pranishme në Botën e Re.
Bota e Re
Bota e Re (新世界 Shinsekai) është gjysma e dytë e Grand Line. Ndodhet mes North Blue dhe South Blue. Kjo gjysmë nuk është eksploruar plotësisht, përveç nga Gol D. Roger dhe ekuipazhit të tij. Kjo zonë është gjithashtu aty ku banon [[Katër Perandorët|katër perandorët) (四皇 Yonko).
Historia
Është e panjohur se sa e gjatë është bota dhe si u krijua, por me pamjen e dinosaurëve dhe diskutimit të ishullit të reve, mund të thuhet se bota ka ekzistuar miliona vite më parë.
Historia më e vjetër e regjistruar është 5,000 vite më parë me krijimin e Pemës së Dijes.
Alabasta ka histori 4,000 vjeçare.
1100 vjet më parë, Shandora u ndërtua. Pas ca kohësh, Tontatta u larguan nga vendlindja dhe u vendosën në Dressrosa, ku u keqtrajtuan nga Familja Donquixote.
Historia e fisit Mink që jetojnë në ishullin Zou filloi 1100 vite më parë.
Është një periudhë e njohur si Void Century (shekulli i zbrazët) dhe asgjë nuk dihet saktë se çka ka ndodhur. Në arkipelagun Sabaody, Rayleigh ishte gati t'i tregonte historinë Nico Robin, por Robin vendosi ta gjej vetë. Kjo histori është e shkruar në Poneglyph, por leximi i saj është e ndaluar nga Qeveria Botërore dhe është e panjohur arsyeja përse. Nico Robin është e vetmja që din ta lexon Poneglyph.
900 vite më parë, banorët e ishullit të Njerëzve-Peshq e bën një premtim me një person misterioz i quajtur Joy Boy. Joy Boy u përpoq të ngrinte Noah me ndihmën e Poseidonit, por ai e theu premtimin e tij. Sidoqoftë, ishulli i Njerëzve-Peshq premtoi se ata do ta mbanin Noah të sigurt derisa të vinte një ditë e caktuar. Në poneglyph është një letër falje nga Joy Boy te Poseidon, duke kërkuar falje për prishjen e tij të premtimit. Premtimi gati u thye kur Luffy tentoi ta shkatërroj Noah, por u ndalua nga Mbretërit e Detit dhe e morrën anijen diku për ta riparuar.
Një Mbretëri e Madhe ka ekzistuar deri 800 vite më parë dhe u rrëzua, kjo ndodhi gjatë Void Century. Pas Void Century, Qeveria Botërore u krijua me bashkimin e këtyreve 20 mbretërive. 19 mbretërit qëndruan në Mary Geoise, vetmja mbretëri që vendosi të qëndroj në botë është ajo e familjes Nefertari.
Dikur para 28 vjetësh, Gol D. Roger filloi karrierën e tij të piraterisë. 28 vjet më parë, ai filloi udhëtimin e tij të fundit që zgjati 3 vjet. Pas kësaj, ai shpërndau ekuipazhin e tij dhe u dorëzua. 24 vjet më parë, ai u ekzekutua në Loguetown dhe filloi epokën e madhe të piraterisë duke ofruar thesarin e tij, One Piece.
8 vite më parë, këshilli i Levely diskutuan për Monkey D. Dragon, i cili tani themeloi Ushtrinë Revolucionare në mënyrë që ta rrëzoj Qeverinë Botërore.
Situata e tanishme
Pas dy viteve, shumë gjëra ndryshuan. Marshall D. Teach uzurpoi fronin e Mjekërrbardhit duke u bërë perandori i ri. Sakazuki u bë admirali i ri i flotës dhe baza e re e Marinës tani është në Botën e Re. Dy admiralët u promovuan, Issho dhe Ryokugyu, ndërsa Kuzan mori anën e Mjekërrziut. Ekuipazhi i Kapelës prej Kashte hyn në Botën e Re. ¨ Në Botën e Re, Kapelat e Kashtes formuan një aleancë me Piratët e Zemrës për të rrëzuar një nga katër perandorët Kaido, dhe famëkeqësia e tyre u rrit vetëm kur mposhtën Donquixote Doflamingo dhe kapën vartësin e tij, Caesar Clown; Doflamingo e konsideroi humbjen e tij si pikën kryesore që do të linte një zinxhir betejash për epërsi mbi detet. Tre ekuipazhe të Supernovës, Piratët e Kid, Piratët On Air dhe Piratët Hawkins gjithashtu bënë tituj kur krijuan një aleancë për të rrëzuar Shanks. Në mënyrë të ngjashme, Piratët e Firetank u rreshtuan me Charlotte Linlin dhe Capone Bege kryenin në mënyrë të pamëshirshme urdhrat e saj. Figurat në nëntokën po shfaqeshin dhe po fillonin të grumbullonin armë vdekjeprurëse dhe Ushtria Revolucionare hetoi këto ngjarje ogurzi.
Tre Fuqitë e Mëdha
Tre Fuqitë e Mëdha (三大勢力 San Dai Seiryoku) është e përbërë nga Marina, më parë Shichibukai dhe Yonko. Ata janë tre forcat më të mëdha ushtarake në oqeane, dhe marrëdhëniet e tyre janë shumë jetësore për Qeverinë Botërore. Pasi Shichibukai u shpërbë, shpresohet që Grupi i Shkencave Speciale (shkurt SSG) do të jetë në gjendje t'i zëvendësojë ata si pjesë e grupit.
Duke marrë parasysh që këto organizata thuhet se janë një ekuilibër dhe fakti që humbja e Krokodilit kërcënoi ekuilibrin, ka të ngjarë që ato të jenë afërsisht të barabarta në forcë. Yonko dhe Marinarët duket se janë në skajet e kundërta të spektrit, me marinsat janë më të rregullt në krahasim me Yonko të cilat janë shumë kaotikë, me Shichibukai duke vepruar si diku në mes.
Pesë Pleqtë kanë frikë se nëse ky ekuilibër prishet, vetë bota mund të zbresë në anarki, dhe ekuilibri në vetvete duket të jetë shumë i brishtë pasi humbja e madje edhe një anëtari kryesor (siç është një Shichibukai) mund të prishë ekuilibrin.
Një shqetësim tjetër është se Marinarët janë e vetmja organizatë plotësisht nën epërsinë e Qeverisë Botërore. Shichibukai shpesh ndjek urdhërat në një trill, nëse aspak, dhe Yonko janë plotësisht jashtë kontrollit të Qeverisë Botërore.
Ndërsa ekuilibri delikat i Tre Fuqive të Mëdha është ajo që stabilizon botën, ekzistenca dhe veprimet e Ushtrisë Revolucionare dhe Gjeneratës më të Keqe (Luffy dhe ekuipazhi i tij në veçanti) është një kërcënim për atë ekuilibër. Me shpërbërjen aktuale të sistemit Shichibukai, aktualisht nuk dihet se sa ekuilibri i fuqisë është ndikuar brenda botës.
Qeveria
Me rënien e Mbretërisë së Madhe 800 vjet më parë, 20 Mbretëri u bashkuan për të formuar Qeverinë Botërore. Shumica e kombeve në të gjithë botën janë kombe anëtare të Qeverisë Botërore, megjithëse disa kombe janë plotësisht të pavarur siç është Vendi Wano. Kryesisht, i takon secilit ishull të qeverisë punët e tyre të përditshme, megjithëse marinsat janë të stacionuar në të gjithë botën për të policuar detet, dhe autoriteti i tyre shtrihet në çdo komb anëtar të Qeverisë Botërore nëse ato vendosen në një. Zakonisht, Qeveria Botërore përfshihet vetëm kur merret me një person ose ngjarje që prek vende të shumta.
Racat
Në botën e One Piece ekzistojnë shumë raca, disa prej tyre kanë prejardhje nga Hëna, siç janë njerëzit, njerëz-peshq, gjigantët, xhuxhat, mink, njerëz me krahë, këmbë ose qafë jashtëzakonisht të gjata, njerëz me tre sy. Më poshtë janë disa prej tyre:
Njerëzit janë raca më e zakonshme në botë. Ata sundojnë mbi më shumë në botë se çdo racë tjetër, me Qeverinë Botërore të themeluar dhe operuar nga njerëzit. Njerëzit janë jashtëzakonisht të larmishëm në madhësinë dhe pamjen e tyre. Shumica janë të gjatë një deri në dy metra, por ka shumë që janë më të gjatë, me disa që arrijnë në shtatë deri në tetë metra. Ka edhe njerëz me tipare unike, të tilla si brirët (p.sh Caesar Clown, Gecko Moria, Kaido), bimë që rriten ose fruta në kokë, apo edhe të posedojnë tipare të kafshëve si Minks. Njerëzit zakonisht nuk posedojnë një tipar të veçantë fizik siç bëjnë racat e tjera; në të vërtetë, shumë atribute të racave vërehen se si i tejkalojnë ato të njerëzve. Sidoqoftë, njerëzit janë më aktivët e çdo race në politikë, kërkime shkencore dhe zhvillim, duke krijuar armë dhe mjete të tjera që rrisin forcën e tyre.
Fahri Beqiri
Fahri Beqiri (1936) është kompozitor  shqiptar dhe ish-profesor në Universitetin e Prishtinës, Departamenti i Muzikës.
Universi i One Piece
Racat
Fisnikët e Botës janë pasardhësit e themeluesve të Qeverisë Botërore. Ata janë njerëz të zakonshëm në çdo mënyrë, por për shkak të statusit të tyre të fuqishëm politik, ata besojnë se vetë janë mbi të gjithë, kjo është arsyeja pse njerëzit përkulen kur ata kalojnë. Ata shpesh shihen mbi shpinën e dikujt, ndryshe që quhen skllavë, duke i përdorur si kafshë. Skllevërit kanë qafore me bombë, gjë që e bëjnë të pamundur të largohen. Fisnikët e Botës jetojnë në Mary Geoise, i vetmi vend ku ata jetojnë pa përdorimin e fluskave. Kur bashkëveprojnë me botën e jashtme, ata veshin kostume mbrojtëse, të cilat i furnizojnë me ajër të pastruar, pavarësisht se ajri i rregullt nuk u bën atyre dëm.
Fahri Beqiri
Arsimi
Fahri Beqiri u lind në Mbretërinë e Jugosllavisë dhe u diplomua në kompozim në Universitetit të Arteve në Beograd, Serbi, ku ai ka studiuar në klasën e kompozitorit të shquar Enriko Josifi.
Universi i One Piece
Racat
Njerëzit-Peshq janë një racë që mund të marrin frymë nën ujë, sipas Johnny ata që nga lindja janë 10 herë më të fuqishëm se njerëzit. Disa prej tyre posedojnë dhëmbë të mprehta si peshkaqen dhe mund të rriten pakufi, posedojnë më shumë se dy krahë ose këmbë. Të gjithë njerëzit-peshq posedojnë mushkëri dhe gushë, duke i lejuar ata të lëvizin si në tokë ashtu edhe në det. Njerëzit-Peshq kanë aftësi të manipulojnë ujë, kjo arrihet nëpërmjet trajnimit të Fishman Karate (karate e njerëzve-peshq).
Fahri Beqiri
Aktivitetet e mësimdhënies
Beqiri ishte mëimdhënës në Universitetin e Prishtinës në Fakultetin e Arteve për tridhjetë vjet.
Universi i One Piece
Racat
Gjigantët janë raca më e madhe në botë. Minimumi i gjatësisë së tyre është 12 metra. Si rezultat i madhësisë së tyre, gjigandët posedojnë një forcë të jashtëzakonshme, me pak njerëz të çdo race tjetër të jenë në gjendje ta përballojnë atë. Gjigantifikimi është një proces ku njeriu normal mund të bëhet gjigant nëpërmjet mjeteve artificiale. Përdorimi më praktik i gjigantifikimit është për qëllime ushtarake. Sipas Trafalgar Law, arsyeja që Qeveria Botërore ka hulumtuar procesin është aftësia për të krijuar lirshëm ushtarë gjigandë. Nëse ata do të kishin sukses në krijimin e ushtrive të gjigandëve, askush nuk mund të përballet kundër tyre. Gjigantët e lashtë janë dy herë më të mëdha se lartësia mesatare e gjigantit normal. Oars dhe pasardhësi i tij Little Oars Jr. janë të vetmit që i takojnë këtij grupi.
Aftësitë luftarake
Shumica e luftëtarëve kanë aftësi të frutit të detit, një frut që i jep përdoruesit aftësi mbinjerëzore, por humbasin aftësin e notit. Fruti i detit ndahet në tre kategoria: Paramecia, Zoan dhe Logia. Megjithatë ka luftëtarë që janë të fuqishëm edhe pa frut, duke përdorur teknika të këmbëve ose duarve, siç janë Sanji, Bentham, Sentomaru etj. Ka shpatarë që kombinojnë me frutin e tyre, siç është Diamante ose pa frut, siç është Roronoa Zoro, Dracule Mihawk, Shanks etj.
Ekziston një aftësi misterioze me emrin Haki (Ambicie). Haki ka tre lloje; atë të Armatimit, Vëzhgimit dhe Pushtimit.
Kairōseki
Kairōseki është një substancë që ndodh natyrisht (megjithëse si duket e rrallë) që mund të kullojë energjinë e përdoruesve të frutave të detit deri në atë pikë sa ata nuk mund të kontrollojnë me vetëdije fuqitë e tyre. Vegapunk ka shpikur mënyra revolucionare për të përdorur këtë substancë të rrallë. Marinsat duket se kanë sasi të madhe të saj, duke e përdorur atë për qelizat e burgut, prangat, armë, dhe fundet e luftimeve. Kairōseki kryesisht gjendet në formën e pajisjeve frenuese, siç janë pranga ose kafaze, por ato kanë përdorime të tjera. Kështu, ajo përdoret nga marinsat, si dhe grupe të tjera si Shichibukai dhe Cipher Pol. Disa pajisje janë përshtatur në mënyrë që Marinsat me frutat e detit mund t'i përdorin këto armë, pa realizuar kontakte me vetë pajisjen, një ngjarje e cila do të shfuqizonte fuqitë e tyre në procesin e përpjekjes për të trajtuar përdorues të frutave të detit.
Një nga anëtarët e Piratëve të Bishave gjuajti një gozhdë e bërë nga Kairōseki në drejtim të Law. Smoker e përdorë armën e tij për t'ia shfuqizuar aftësitë e frutit të detit të kundërshtarit të tij. Wyper bëri patinazhet e tij me Kairōseki në mënyrë që të luftoj kundër aftësisë elektrike të Enelit.
Sipas Basil Hawkins, origjina e tyre janë nga Vendi Wano. Si vend i origjinës i Kairōseki, Wano ka shumë zejtarë që kanë ekspertizë në punën me mineralin.
Log Pose
thumb|right|Log Pose Log Pose (記録指針ログポース Rogu Pōsu) është një mjet si kompas që përdoret për navigacion. Log Pose standarde është një orë dore me një rruzull qelqi të ulur në majë, dhe një gjilpërë që noton brenda në mes të asaj grykë të pezulluar nga lart nga një copë e hollë metali ose teli.
Kompasat normale nuk funksionojnë në Grand Line për shkak të valëve të veçanta magnetike të krijuara nga secili ishull. Log Pose funksionon duke regjistruar valën magnetike të një ishulli në Grand Line, dhe tregon në ishullin tjetër që përdoruesi të udhëtojë drejt tij. Sa kohë duhet të kyçet në valët magnetike ndryshon nga ishulli në ishull. Pasi të ishim në një ishull për kohën e nevojshme, regjistrimi i valës magnetike rivendoset për të akomoduar ishullin e ri. Log Pose standarde është e pasigurt për t’u përdorur në Botën e Re. Për të lundruar në mënyrë të sigurtë në Botën e Re, ekuipazhet duhet të kenë një Log Pose me tre gjilpëra. Secila gjilpërë përfaqëson një ishull të ndryshëm, dhe qëndrueshmëria e gjilpërës pasqyron qëndrueshmërinë e fushës magnetike të ishullit. Është e mundur të lundroni midis ishujve pas ndryshimit në drejtimin ose ndjeshmërinë e secilës gjilpërë, në krahasim me zgjedhjen për të ndjekur vetëm një, siç shpjegohet nga harta e Charlotte Pudding e Vendit Totto. Log Pose e Botës së Re akoma mund të ndikohet nga ngatërrimet e valëve magnetike, pasi funksioni i tyre ishte i ndezur brenda Seducing Woods.
Një ndryshim i Log Pose është Log Pose e Përjetshme, e cila tregon gjithmonë një ishull të specifikuar. Në mënyrë të veçantë Marinarët duket se kanë disa nga këta në anije dhe komandantët e anijeve mund të kërkojnë një për arritjen e një ishulli të veçantë, si dhe marrjen e tyre për misione.
Ali Haydar Şen
Ali Haydar Sen u lind në Prizren në vitin 1939 dhe është ish-president i klubit futbollistik Fenerbahçe S.K..
Jeta e hershme
Ali Haydar Şen u lind në një familje të etnisë turke në Kosovë.
Karriera
Ai punoi si gazetar për një kohë të shkurtër, para se të vinte në Fenerbahçe më 1975, kur u bë kreu i degës së basketbollit të klubit. Më 12 prill 1981, ai u zgjodh si president i klubit, duke marrë frenat nga Razi Trak.
Gjatë rrugës së tij të parë si president i klubit, ekipi i klubit të futbollit fitoi ligën dhe kupën dyshe në sezonin 1982-83 dhe mandati i tij përfundoi më 10 dhjetor kur dha dorëheqjen. Ai kishte një magji më shumë në klub, që nga dhjetori 1994 deri në vitin 1998, ndërsa pala e futbollit përsëri fitoi një vit kampionati pasi ai erdhi në pushtet. Ai është i famshëm për këngën e atëhershme popullore të mbështetësve të klubit, "Ali şen başkan, Fenerbahçe şampiyon" (Nëse Ali Şen është president, Fenerbahçe është fitimtar / kampion).
Në sezonin e 1995-96, golat nga legjendat e klubit Aykut Kocaman dhe Oğuz Çetin kundër Trabzonspor në ndeshjen e tretë të fundit të sezonit, e vulosën kampionatin për Fenerbahçe. Por nuk ishte e mjaftueshme për të bindur Ali Seni, dhe në fund të sezonit, të dy lojtarët dhe Emre Aşık u shkarkuan, duke çuar në polemika të mëdha në mesin e besimtarëve të klubit.
Në fund të vitit 1997, ai njoftoi se nuk do të kandidonte për herë të tretë në klub. Vitin e ardhshëm, presidenca është marrë nga Aziz Yıldırım.
Atarfe
Atarfe është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vega de Granada, të provincës Granada, në Andalusia. Atarfe ka 16,432 banorë (2011), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 47 km2.
Monumenti i Hristo Botev
parapamje|451x451px| Monument për Hristo Botev Monumenti i Hristo Botev ( Паметник на Христо Ботев   ) është një nga monumentet e qytetit të Botevgradit, Bullgari. Ai është e vendosur në sheshin qendror të qytetit, pranë qytetit. Është dedikuar revolucionit bullgar dhe poetit Hristo Botev (1848-1876).
Ideja për ndërtimin e monumentit u propozua nga kryetari i bashkisë Ivan Nikolçovski në fund të viteve 1950 dhe u mbështet nga Këshilli i Qytetit. Autoritetet komunale zgjodhën projektin e skulptorit Prof. Ivan Mandov. Takimi me të dhe diskutimi publik u mbajtën në sallën e bashkisë në maj të vitit 1960. Prof. Mandovi paraqiti një model gipsi të monumentit, pas së cilës kryetari i komunës i dha fjalën atyre që ishin të pranishëm për fjalime, sugjerime dhe vlerësime. Në frymën e kohës, përfaqësues të Partisë Komuniste Bullgare, Frontin e Atdheut, Sindikatat, Fermat e Bashkëpunimit, etj, dhanë fjalime. Deklaratat ishin të përgjithshme, jokompetente, disa madje me humor. Kishte sugjerime se monumenti duhet të instalohet në Bardceto, Cekanitsa, Zelin ose në vende të tjera. Profesori i dëgjoi sugjerimet dhe vlerësimet dhe më në fund tha se me mundësitë e tij modeste nuk mund t'i plotësonte kërkesat e përfaqësuesve të qytetarëve të Botevgradit. Çështja e monumentit mbeti e hapur deri në vitin 1966. Pastaj, me rastin e kremtimit të ardhshëm të 100 vjetorit të kartës së qytetit, çështja u shfaq përsëri në rendin e ditës. Autoritetet e Botevgradit bënë që prof. Ivan Mandov për të zbatuar idenë e tij me premtime që të mos ndërhyjnë në diskutimet "krijuese" në nivel lokal.
Më 9 tetor 1966, monumenti u hap me rastin e 100 vjetorit të qytetit. Kreu i shtetit Todor Zhivkov, një delegacion nga qyteti binjak i Saransk, të ftuar nga vendi dhe rajoni ishin të pranishëm në ceremoninë e hapjes. Kaseta ishte prerë nga Todor Zhivkov.
Figura skulpturore e përshkruan Hristo Botev në shtat të plotë. Dora e tij e majtë mban një libër - një shprehje e punës së tij të shkëlqyer poetike dhe publiciste. Shifra ishte hedhur prej bronzi në fondin e Bashkimit të Piktorëve Bullgarë. Dizajni arkitektonik piedestal ishte puna e harkut. Pavel Atanasov. Në themelet e monumentit të Hristo Botev janë vënë kopjet e protokolleve mbi pranimin e projektit, duke përfshirë atë nga maji i vitit 1960.
Geraldine Roman
Geraldine Roman (lindi më 1967) është politikane filipineze.
Ajo u bë femra e parë në kongresin e Filipinës. Ajo flet spanjisht, italisht dhe frëngjisht. Ajo është katolike.
Saint-Maime
Saint-Maime është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Alpes-de-Haute-Provence të rajonit Provence-Alpes-Côte d'Azur. Saint-Maime ka një popullsi prej 828 banorë dhe sipërfaqe 7.51 km², me një dendësi prej 110 banor/km².
Shtëpia e Medih Kuniqi
Shtëpia e Medih Kuniqi është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
De fakto
De facto ( Latinisht: de facto  [deː ˈfaktoː], fjalë për fjalë. 'në fakt" ose "faktikisht") përshkruan praktikat që ekzistojnë në realitet, pavarësisht nëse ato njihen zyrtarisht nga ligjet ose normat e tjera formale. Zakonisht përdoret për t'iu referuar asaj që ndodh në praktikë, në kontrast me de jure ("me ligj"), që i referohet gjërave që ndodhin sipas ligjit zyrtar, pavarësisht nëse praktika ekziston në realitet.
Jurisprudencë
Në jurisprudencë, kryesisht do të thotë "i praktikuar, por jo domosdoshmërisht i përkufizuar me ligj" ose "praktikohet ose është i vlefshëm, por nuk është krijuar zyrtarisht". Në thelb, kjo shprehje është kundër konceptit "de jure" (që do të thotë "siç përcaktohet me ligj") kur bëhet fjalë për ligjin, menaxhimin ose teknologjinë (si standardet) në rastin e krijimit, zhvillimit ose zbatimit të udhëzimeve "pa" ose "kundër", por në përputhje me "me praktikën". Kur diskutohen situata juridike, "de jure" do të thotë "e shprehur me ligj", ndërsa "de facto" nënkupton veprimin ose atë që praktikohet. Shprehje të ngjashme me të: "në thelb", "jozyrtare", "në fakt", "në të vërtetë". Në lidhje me dënimin, termi "de facto burgim i përjetshëm" përdoret për të përshkruar një dënim që nuk është një dënim i përjetshëm, por ai përfundon kur i pandehuri është në një moshë kur ka të ngjarë të jetë i vdekur.
Standardet teknike
Një standard de facto është një standard (formal ose joformal) që ka arritur një pozicion dominues për shkak të traditës, zbatimit ose dominimit të tregut. Ai nuk ka marrë domosdoshmërisht miratimin zyrtar nëpërmjet një procesi standardizimi dhe mund të mos ketë një dokument zyrtar shoqërues.
Gjuhët kombëtare
Disa vende, duke përfshirë Australinë, Japoninë, Meksikën, Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara, kanë një gjuhë kombëtare de facto, por jo një gjuhë zyrtare, ose ndryshe "de jure".
Disa vende kanë një gjuhë kombëtare de facto përveç një gjuhe zyrtare de jure. Në Liban dhe Marok, gjuha zyrtare është arabishtja, por një gjuhë tjetër de facto është gjithashtu frëngjishtja. Në Zelandën e Re, gjuhët zyrtare janë maori dhe gjuha e shenjave të Zelandës së Re ; megjithatë, anglishtja është një gjuhë e tretë de facto.
Rusishtja ishte gjuha zyrtare de facto e qeverisë qendrore dhe, në një masë të madhe, e qeverive të republikave përbërëse të ish-Bashkimit Sovjetik, por nuk u shpall de jure gjuhë shtetërore deri në vitin 1990. Një ligj jetëshkurtër, i zbatuar më 24 prill 1990, vendosi rusishten si gjuhën e vetme zyrtare de jure të Bashkimit. djathtas|parapamje| De facto Harta politike e botës, maj 2019
Në politikë, një udhëheqës de fakto i një vendi ose rajoni është ai që ka marrë autoritetin, pavarësisht nëse me mjete të ligjshme, kushtetuese ose legjitime; Shumë shpesh, termi rezervohet për ata, pushteti i të cilëve konsiderohet nga disa grupe se mbahet me mjete të paligjshme, antikushtetuese ose ndryshe të paligjshme, shpesh për shkak se ata kishin rrëzuar një lider të mëparshëm ose kishin minuar sundimin e një lideri aktual. Udhëheqësit de facto ndonjëherë nuk mbajnë një post kushtetues dhe mund të ushtrojnë pushtetin në mënyrë joformale.
Jo të gjithë diktatorët janë sundues de facto. Për shembull, Augusto Pinochet i Kilit fillimisht erdhi në pushtet si kryetar i një junte ushtarake, e cila për pak kohë e bëri atë udhëheqës de fakto të Kilit, por më vonë ai ndryshoi kushtetutën e vendit dhe u bë president derisa u shpallën zgjedhjet e reja, duke e bërë atësundimtar ligjor dhe zytar të Kilit. Në mënyrë të ngjashme, sundimi zyrtar i Sadam Huseinit në Irak shpesh figuron si fillimi i vitit 1979, viti kur ai mori presidencën e Irakut. Megjithatë, sundimi i tij de fakto i kombit filloi më herët: gjatë kohës së tij si zëvendëspresident ; ai ushtroi një pjesë të madhe të pushtetit në kurriz të të moshuarit Ahmed Hassan al-Bakr, president de jure.
Dy shembuj të liderëve de facto janë Deng Xiaoping i Republikës Popullore të Kinës dhe gjenerali Manuel Noriega i Panamasë. Të dy këta burra ushtronin pothuajse të gjithë kontrollin mbi kombet e tyre përkatëse për shumë vite, pavarësisht se nuk kishin as funksion ligjor kushtetues dhe as autoritet ligjor për të ushtruar pushtetin. Këta individë sot regjistrohen zakonisht si "udhëheqësit" e kombeve të tyre përkatëse; regjistrimi i postit të tyre ligjor dhe korrekt nuk do të jepte një vlerësim të saktë të fuqisë së tyre. Termat si njeri i fortë ose diktator përdoren shpesh për t'iu referuar sundimtarëve de facto të këtij lloji. Në Bashkimin Sovjetik, pasi Vladimir Lenini u paaftësua nga një goditje në tru në vitin 1923, Joseph Stalin - i cili, si Sekretar i Përgjithshëm i Partisë Komuniste të BS, kishte fuqinë të emëronte këdo që zgjidhte në postet kryesore të partisë - përfundimisht u ravijëzua si udhëheqës i Partia dhe qeveria legjitime. Derisa Kushtetuta Sovjetike e vitit 1936 e shpalli zyrtarisht Partinë "pararojën e popullit punëtor", duke legjitimuar kështu udhëheqjen e Stalinit, Stalini e sundoi BRSS si diktator de facto.
Kufijtë
Kufijtë de facto të një vendi përcaktohen nga zona në të cilën qeveria e tij aktualisht është në gjendje të zbatojë ligjet e saj dhe të mbrojë kundër shkeljeve nga vendet e tjera që mund të pretendojnë gjithashtu të njëjtin territor de jure. Vija Durand është një shembull i një kufiri de facto. Ashtu si dhe rastet e mosmarrëveshjeve kufitare, kufijtë de facto mund të lindin gjithashtu në zona relativisht të papopulluara në të cilat kufiri nuk është vendosur kurrë zyrtarisht ose ku kufiri i rënë dakord nuk është vëzhguar kurrë dhe pozicioni i tij i saktë është i paqartë. Të njëjtat koncepte mund të zbatohen edhe për një kufi midis provincave ose nënndarjeve të tjera të një shteti federal.
Segregacioni
Në Afrikën e Jugut, megjithëse de jure aparteidi filloi zyrtarisht në vitin 1948, politikat dhe praktikat raciste që diskriminonin de facto afrikano-jugorët, njerëzit me ngjyrë dhe indianët, datonin dekada më parë.
Gjendja e luftës De facto
Më shpesh e përdorur për të përshkruar konfliktet në shkallë të gjerë të shekullit të 20-të, shprehja de facto gjendje lufte i referohet një situate ku dy kombe përfshihen në mënyrë aktive, ose janë të përfshirë, në veprime ushtarake agresive kundër njëri-tjetrit pa një shpallje zyrtare të luftës.
Palët joshtetërore gjithashtu përfshihen zakonisht në konflikte të ndryshme.
Novi Marof
djathtas|parapamje| Kisha në Novi Marof Novi Marof (Nuovi Narof) është një qytezë në Kroacinë veriperëndimore, i vendosur në jug të Varazhdinit dhe në lindje të Ivanec, në qarkun Varazhdin. Shtrihet në kryqëzimin e rrugëve shtetërore D3 (nga jugu në veri) dhe D24 (nga perëndimi) dhe lidhet gjithashtu me autostradën A4, rrugën shtetërore D22 (nga lindja) dhe hekurudhën R201.
Popullsia e komunës është 13,246 (regjistrimi 2011).
Në fund të shekullit XIX dhe në fillim të shekullit XX, Novi Marof ishte një kryeqytet qarku në qarkun Varazhdin të Mbretërisë së Kroacisë-Sllavonisë.
Lëngata e shpirtit
Lëngata e shpirtit roman, me autor Çlirim Hoxha. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2003. Libri ka 142 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, romane.
Hans Rosling
thumb|200px|Hans Rosling në [[Shangai më 2010]] Hans Rosling (lindi më 27 korrik 1948 - 7 shkurt 2017) ishte profesor i shëndetësisë ndërkombëtare në Karolinska Institutet. Nga viti 1967 deri në 1974, ai studioi për mjekësi dhe statistika në Universitetin e Uppsalës. Në vitin 1976, Hans u bë fizikantë i licencuar.
Shëndetësia
Në moshën 20 vjeçare, doktorët i kanë thënë Roslingut se diçka nuk është mirë me jetën e tij, kështu që Roslingu e ndaloi pirjen e alkoholit. Në vitin 1989, Roslingu u diagnozua me hepatit C. Sidoqoftë në të njëjtin kohë, u bë një ilaç i ri për hepatit C dhe Roslingu shkoi në Japoni për t'i blerë këto ilaçe.
Vdekja
Një vitë pasi u diagnostikua me kancer pankreatik. Roslingu vdiq më 7 shkurt 2017 në moshën 68 vjeçare.
Familja
Prindërit e Roslingut ishin Gösta Rosling dhe Britta Rosling. Rosling u martua me Agneta Rosling në vitin 1972 dhe kanë tre fëmijë.
Shpërblimet
2007 – Statisticien i vitit, shpërblim nga shoqata suedeze për statistika 2007 – Çmimi i diturisë nga Enciklopedia kombëtare suedeze 2008 – Folësi i vitit nga akademia suedeze 2010 – Çmim të madh nga Instituti Mbretëror i Teknologjisë, Stokholm, Suedi 2010 – Medale të arit Akademia Mbretërore e Shkencave Inxhinierike të Suedisë 2010 – Çmim për teknologji së bashku me Ola Rosling & Anna Rosling Rönnlund 2012 - Suedezi ndërkombëtar i vitit 2014 - Doktor nderi në universitetin e Upsalës, Suedi 2014 - Doktor nderi në universitetin e hapur, Mbretëria e Bashkuar 2014 - Doktor nderi në universitetin e Oslos, Norvegji
Topanica (Gaxhin Han)
Topanicë (serbisht: Топоница/Toponica) është fshat në komunën e Gaxhin Hanit, Serbi.
Ujku i hekurt
parapamje| Iron Wolf përdoret si nuskë nga ushtria lituaneze ( Brigada e këmbësorisë së motorizuar, Hekuri i Hekurt ) Ujku i Hekurt ( Lituanisht ) është një karakter mitik nga një legjendë mesjetare e themelimit të Vilniusit, kryeqytetit të Dukatit të Madh të Lituanisë dhe Republikës së Lituanisë moderne. E para e gjetur në Kronikat Lituaneze, legjenda ndan ngjashmëri të caktuara me Wolfin Kapitolian dhe ndoshta reflekton dëshirën Lituaneze për të shfaqur prejardhjen e tyre legjendare nga Perandoria Romake (shih Palemonidët ). Legjenda u bë e njohur gjatë epokës së nacionalizmit romantik. Sot Ujku i Hekurt është një nga simbolet e Vilniusit dhe përdoret nga ekipet sportive, ushtria lituaneze, organizatat bërthamore dhe të tjerët.
Legjenda
Sipas legjendës, Grand Duka Gediminas (rreth 1275 - 1341) po gjuante në pyllin e shenjtë pranë luginës së Sventaragis,aty pranë ku lumi Vilni derdhet në lumin Neris. I lodhur pas gjuetisë së suksesshme të një njeriu të mençur, Duka i Madh u vendos gjatë natës. Ai rrinte thellë në gjumë dhe ëndërronte për një ujk të madh të hekurt që qëndronte në majë të një kodre dhe ulërinte me zë të lartë si njëqind ujqër. Pas zgjimit, Duka e pyeti krivisin ( priftin pagan ) Lizdeika për të interpretuar ëndrrën. Dhe prifti i tha atij: "Ajo që është e destinuar për sundimtarin dhe shtetin e Lituanisë është kështu: Ujku i Hekurt përfaqëson një kështjellë dhe një qytet që do të vendoset nga ju në këtë faqe. Ky qytet do të jetë kryeqyteti i tokave të Lituanisë dhe banesa e sundimtarëve të tyre, dhe lavdia e veprave të tyre do të jehojë në të gjithë botën ". Prandaj, Gediminas, duke iu bindur vullnetit të perëndive, ndërtoi qytetin dhe ia dha emrin Vilnius - nga rryma e lumit Vilnia.
Ottavio Bugatti
Ottavio Bugatti (25 shtator 1928 – 13 shtator 2016) ishte futbollist italian i cili ka luajtur si portier
Karriera ndërkombëtare
Ottavio ka përfaqësuar Italinë shtatë herë. Ai po ashtu e ka përfaqësuar kombëtaren edhe në lojërat olimpike verore 1952.
Fajtorë të pafaj
Fajtorë të pafaj, roman me autor Bujar Braho. Botuar në Tiranë nga "Eurorilindja", në vitin 2002. Libri ka 235 faqe.
Motër e vëlla
Motër e vëlla, roman me autor Maku Pone. Botuar në Kavajë nga "Gutenberg", në vitin 2003. Libri ka 143 faqe.
Elsina Hidersha
Vdekja
Hidersha u godit nga një makinë e drejtuar nga ish-i dashuri i saj, biznesmeni 47 vjeçar nga Kosova, Haziz Kelmendi. Policia tha se dyshojnë se incidenti ishte i qëllimshëm dhe ishte një çështje xhelozie. Thuhet se Kelmendi ishte shumë i dehur në kohën e incidentit. Incidenti ndodhi në orët e vona të 26 shkurtit 2011, kur Hidersha po largohej nga një klub nate ku kishte performuar. Kelmendi dyshohet se e ndoqi dhe e goditi atë me makinën e tij, edhe pse ai i mohon akuzat. Hidersha u soll në Spitalin Ushtarak të Tiranës dhe vuante nga dëmtimet e rënda të trurit dhe thyerjet e kafkës. Ajo përfundoj në koma dhe vdiq në mëngjesin e 28 shkurtit 2011. Më 24 maj 2011, prokuroria mbylli hetimet duke deklaruar se vrasja e Emmy nuk ishte e paramenduar,por në vend të kësaj, ishte një vrasje nga pakujdesia dhe se Haziz Kelmendi do të gjykohesj për këtë.
Keras
Keras është një librari me burim të hapur që ofron një ndërfaqe Python për rrjetat neurale artificiale. Keras vepron si një ndërfaqe për librarinë TensorFlow.
Pandemia e COVID-19 në Oqeani
Pandemia e COVID-19 u konfirmua se kishte arritur në Oqeani më 25 janar 2020 me rastin e parë të konfirmuar të raportuar në Melburn, Victoria, Australi. Që atëherë është përhapur gjithkund në rajon, megjithëse shumë kombe të vogla ishullore të Paqësorit deri më tani kanë shmangur shpërthimin duke mbyllur kufijtë e tyre ndërkombëtarë. Gjashtë shtete sovrane të Oqeanisë ende nuk kanë raportuar një rast: Kiribati, Shtetet e Federuara të Mikronezisë, Naurua, Palau, Tonga dhe Tuvalu. Australia dhe Zelanda e Re janë vlerësuar për trajtimin e tyre të pandemisë krahasuar me kombet e tjera perëndimore, me këto të fundit duke zhdukur të gjithë transmetimin e virusit në komunitet. Shteti ose territori më i fundit për të raportuar rastin e tij të parë të konfirmuar ishte Samoa, më 18 nëntor 2020.
Keras
Veçoritë
Keras përmban zbatime të shumta të blloqeve të ndërtimit të rrjetave neurale të përdorura zakonisht, si shtresat, objektivat, funksionet e aktivizimit, optimizuesit dhe një mori mjetesh për të punuar me të dhënat e imazhit dhe tekstit të gjitha për të thjeshtuar programimin në zonën e rrjetave të thella nervore. Kodi bujtet në GitHub dhe forumet e mbështetjes së komunitetit përfshijnë faqen e problemeve të GitHub dhe një kanal Slack.
Përveç rrjetave neurale standarde, Keras ka mbështetje për rrjetat neurale rekurente dhe të thurura. Ai mbështet shtresa të tjera të zakonshme të shërbimeve si braktisja, normalizimi i thasëve dhe përmbledhja.
Keras i lejon përdoruesit të prodhojnë modele të thella në telefonat inteligjentë ( iOS dhe Android ), në ueb ose në makinën virtuale Java. Ai gjithashtu lejon përdorimin e trajnimit të shpërndarë të modeleve të mësimit të thellë në grupimet e njësive të përpunimit grafik (GPU) dhe njësive të përpunimit tensor (TPU).
Shtëpia e Medih Lilaj
Shtëpia e Medih Lilaj është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Beratit, në qarkun e Beratit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "17.04.2015".
Legjenda e qytetit të diellit
Legjenda e qytetit të diellit, roman me autor Aqif Malaj. Botuar në Tiranë nga "Redona", në vitin 2002. Libri ka 166 faqe.
Paul Verner
parapamje| Paul Verner Paul Verner (26 prill 1911 – 12 dhjetor 1986) ishte një politikan komunist gjerman. Ai iu bashkua lëvizjes komuniste në moshë të re dhe shkoi në mërgim gjatë sundimit të Adolf Hitlerit. Verner u bë një personalitet i shquar politik në Republikën Demokratike Gjermane pas Luftës.së Dytë Botërore
Jeta e hershme
Verner lindi në Chemnitz në vitin 1911. Babai i tij ishte punëtor metali ndërsa nëna e tij punonte në industrinë tekstile. Verner u trajnua si punëtor metali njëlloj si babai i tij. Në moshë të re, Verner iu bashkua organizatës komuniste të fëmijëve Jungspartakusbund (Lidhja e Spartakut të Ri).
Aktivizmi politik
Në vitin 1925 ai u bashkua me Lidhjen e Re Komuniste të Gjermanisë (KJVD). Në vitin 1929 u bë anëtar i Partisë Komuniste të Gjermanisë (KPD). Ai punoi si vullnetar në shtëpinë botuese komuniste Kämpfer-Verlag në Chemnitz. Ai u bë anëtar i udhëheqjes rajonale të KJVD në Saksoni. Në vitin 1932 ai u bë redaktor i Junge Garde ('Garda e Re').
Në mërgim
Me marrjen e pushtetit nga nazistët në Gjermani, Verner e la Gjermaninë. Nga fundi i vitit 1933, ai u bë anëtar i Byrosë Skandinave të Internacionales së Re Komuniste dhe ishte një ndër redaktorët e Jugendinternationale (botimin në gjuhën gjermane të Internacionales së Re Komuniste). Në vitin 1934 ai u zhvendos në Paris, ku u bë kryeredaktor i Junge Garde, një post që e mbajti deri në pranverën e vitit 1935. Ai u transferua në Belgjikë, pasi KJVD u riorganizua.
Verner luftoi si vullnetar në Brigadat Ndërkombëtare në Luftën Civile Spanjolle. Pas mbarimit të saj, ai emigroi në Suedi. Ai u arrestua nga autoritetet suedeze në Smedsbo, Värmland, dhe mbeti nën arrest mes marsit 1940 dhe 1942. Pasi u lirua nga Smedsbo filloi të punonte si metalpunues në Suedi nga gushti 1943.
Karriera politike në RDGJ
Në vitin 1958 Verner u bë anëtar kandidat i Byrosë Politike të Partisë së Unitetit Socialist të Gjermanisë (SED). Ai ishte gjithashtu një nga sekretarët e Komitetit Qëndror të partisë. Në mars 1959 Verner u bë Sekretar i Parë i organizatës së rrethit të Berlinit të SED, një institucion i fuqishëm në RDGJ. Në atë kohë, distrikti i partisë përfshinte edhe Berlinin Perëndimor. Verner mori kritika për performancën e zymtë të partisë në Berlinin Perëndimor. Nën udhëheqjen e Verner, organizatat e Berlinit Perëndimor u ndanë nga SED në 1961 (dhe do të bëheshin Partia e Unitetit Socialist të Berlinit Perëndimor ).
Verner u bë anëtar i plotë i Byrosë Politike në 1963. Për pjesën më të madhe të viteve 1970 dhe fillim të viteve 1980, ai ishte anëtari i dytë në rangun e hierarkisë së SED dhe de fakto njeriu i dytë më i fuqishëm në vend pas liderit të partisë Erich Honecker.
Ai vdiq në Berlin më 12 dhjetor 1986.
Poçëm
Poçëmi është një fshat në komunën Kutë në rrethin e Mallakastrës të Shqipërisë.
Darka mistike
Darka mistike, roman me autor Roland Gjoza. Botuar në Prishtinë nga "Gjon Buzuku", në vitin 2000. Libri ka 160 faqe.
Refuzoj të kërcej
Refuzoj të kërcej, roman me autor Apostol Nasi. Botuar në Tiranë nga "Elite", në vitin 2003. Libri ka 240 faqe.
Atzeneta d'Albaida
Atzeneta d'Albaida është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vall d'Albaida, të provincës Valencia, në Komunitetin e Valencias. Atzeneta d'Albaida ka 1280 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 6.1 km2.
Qytetërimi i Luginës së Indusit
Qytetërimi i Luginës së Indusit (Q.L.I.) ishte një qytetërim i Epokes se Bronxit (3300–1300 p.e.s.; periudha e maturisë 2600–1900 p.e.s.) kryesisht në pjesën veri-perëndimore të Azisë së Jugut, duke u shtrirë nga ajo që sot është Afganistani veri lindor deri në Pakistan dhe Indinë veri-perëndimore. Së bashku me Egjiptin e lashtë dhe Mesopotaminë ishte një nga tre qytetërimet e hershme të Botës së Vjetër dhe një nga tre më të përhapurit. Shkretëtirizimi i këtij rajoni gjatë mijëvjeçarit të III p.e.s. mund të ketë qenë nxitja fillestare për urbanizimin e lidhur me qytetërimin, por gjithashtu e zvogëloi furnizimin me ujë mjaft për të shkaktuar zhvendosjen e popullsisë së tij drejt lindjes. Në kulmin e tij, Qytetërimi i Luginës së Indusit mund të ketë pasur një popullsi prej mbi pesë milionë banorësh. Banorët e lashtë të lunginës së Indusit zhvilluan tekonologji të reja në zejtari (produkte karneliane, vula të gdhendura) dhe metalurgji (bakri, bronxi, plumbi dhe kallai). Qytetet e Indusit janë të njohur për planifikimin e tyre urban, shtëpitë me tulla të pjekura, sisteme të përpunuara dranazhimi, sisteme furnizimi me ujë dhe grumbujt e mëdhenj të ndërtesave jo-rezidenciale. Qytetërimi i Luginës së Indusit është i njohur gjithashtu si Qytetërimi Harapan, sipas Harapas, siti i parë i gërmuar nga sitet e këtij qytetërimi në vitet 1920, në atë që më pas u njoh si provinca e Punjabit Indinë Britanike dhe që tashmë gjendet në Pakistan. Zbulimi i Harapa-s dhe së shpejti pas saj, Mohenjo-daro, ishte ishte kurorëzimi i punës së filluar në vitin 1861 me themelimin e Archaeological Survey of India në Indinë Britanike. Gërmimi i siteve të Harapa-s kanë vazhduar që nga viti 1920, me zbulime të rëndësishme deri në vitin 1999. Kishte kultura më të hershme dhe më të vona, shpesh të quajtura kultura e hershme Harapane dhe kultura e vonë Harapane, në të njëjtën zonë të Qytetërimit Harapan. Qytetërimi Harapan ndonjëherë është quajtur Kultura e Maturisë Harapane për ta dalluar atë nga këto kultura. Deri në vitin 1999, jan gërmuar mbi 1,056 qytete dhe vendbanime, kryesisht në rajonin e përgjithshëm të lumenjve Indusit dhe Ghaggar-Hakra dhe degëve të tyre më të vogla. Midis vendbanimeve ishin qendrat madhore urbane të Harapas, Mohenjo-daros (Site të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s), Dholavira, Ganeriwala në Cholistan dhe Rakhigarhi. Gjuha Harapane nuk është dëshmuar drejtëpërdrejtë dhe lidhja e saj familjare është e paqartë pasi shkrimi i Indusit është akoma i padeshifruar. Një pjesë e studiuesve favorizojnë një lidhje me familjen e gjuhëve dravidiane ose elamo-dravidiane.
Kronologjia
Faza e maturisë së Qytetërimit Harapas zgjati afërsisht nga viti 2600-1900 p.e.s. Me përfshirjen e kulturave pararendëse dhe pasuese — kultura e Hershme dhe e Vonë Harapase, përkatësisht — gjithë Qytetërimi i Luginës së Indusit mund të konsiderohet se zgjati nga shekulli i XXXIII deri në atë të XIV p.e.s.. Kulturat e hershme Harapase janë të paraprira nga kultura Mehrgarh (rreth 7000-3300 p.e.s.) në Balukistanin pakistanez. Për periodizimin e Q.L.I. (Qytetërimi i Luginës së Indusit) janë përdorur dy terma: Faza dhe Epoka. Fazat e Hershme, e Maturisë dhe e Vonë Harapase quhen gjithashtu Epokat e Rajonalizimit, Integrimit dhe Lokalizimit, përkatësisht, me epokën e Rajonalizimit që arrin deri në Periudhën e II Neolitike të Mehrgarh.
Gjeografia
Qytetërimi i Luginës së Indusit përmbledh shumicën e Pakistanit, pjesën perëndimore të Indisë dhe Afganistanin, duke u shtrirë nga Balukistani pakistanez në perëndim deri te Uttar Pradeshi në lindje, Afganistanin verilindor në veri dhe Maharashtran jug. Gjeografia e Luginës së Indusit i vendoste qytetërimet që u ngritën këtu në një situatë shumë të ngjashme me Egjiptin dhe Perunë, me toka pjellore bujqësore të rrethuara nga malet, shkretëtira dhe oqeani. Së fundmi, site të Qyt. të Lug. së Indusit janë zbuluar po ashtu edhe në provincën kufitare të Pakistanit veriperëndimor. Koloni të tjera të Q.L.I. mund të gjenden në Afganistan ndërsa koloni më të vogla të izoluara mund të gjenden deri në Turkmenstan dhe në Gujarat. Vendbanimet bregdetare të shtrira nga Sutkagan Dor në Balukistanin perëndimor deri në Lothal in Gujarat. Një vendbanim i Q.L.I. është gjetur në Lumin Amu Darja në Shortughai në Afganistanin verior, në luginën e Lumit Gomal në Pakistanin veriperëndimor, në Manda, në Lumin Beas afër Jammu-së, në Indi dhe në Alamgirpur në lumin Hindon, vetëm 28 km nga Delhi. Sitet e Q.L.I. janë gjetur më shpesh në lumenj, por gjithashtu edhe në bregdet, për shembull, Balakot, dhe në ishuj, për shembull, Dholavira.
Ka të dhëna të shtrateve të lumenjve të mbivendosur me kanalin Hakra në Pakistan dhe lumin stinor Ghaggar në Indi. Shumë site të Q.L.I. janë zbuluar përgjatë shtrateve Ghaggar-Hakra. Midis tyre janë: Rupari, Rakhigarhi, Sothi, Kalibangani dhe Ganwariwala. Sipas J. G. Shaffer dhe D. A. Lichtenstein, Qytetërimi Harapan "është një shkrirje e traditave Bagor, Hakra dhe Kot Diji ose 'grupet etnike' në luginën Ghaggar-Hakra në kufijtë e Indisë dhe Pakistanit". Sipas disa arkeologëve, më shumë se 500 site të Qyt. Harapan janë zbuluar përgjatë shtrateve të tharë të lumenjve Ghaggar-Hakra dhe degëve të tyre, në ndryshim nga vetëm 100 të gjetur në Luginën e Indusit dhe degëve të tij; për rrjedhojë, në opinionin e tyre, emërtimi Qytetërimi Indus Ghaggar-Hakra ose Qytetërimi Indus-Saraswati është i justifikuar. Gjithësesi, këto argumente me frymëzim politik janë kundërshtuar nga arkeologë të tjerë që pohojnë se zona e shkretëtirës Ghaggar-Hakra ka mbetur e paprekur nga vendbanimet dhe bujqësia që nga fundi i periudhës së Indusit dhe kështu tregon më shumë site sesa ato të gjetura në aluvionin e Luginës së Indusit; e dyta, se numri i siteve Harapane përgjatë shtratit të lumit Ghaggar-Hakra janë ekzagjeruar dhe se Ghaggar-Hakra, kur ekzistone ishte një degë e Indusit, kështu që emërtimi i ri është i tepërt. "Qytetërimi Harapan" mbetet korrekti, sipas përdorimit të zakonshëm emrit arkeologjik sipas gjurmëve të tij të para.
Mehrgarh
Mehrgarh është një sit neolitik (7000 p.e.s. deri rreth vitit 2500 p.e.s.) në perëndim të Luginës së Lumit Indus, afër kryeqytetit të distriktit Kachi në Pakistan, në rrafshirën Kacchi në Balukistanin pakistanez, afër Grykës Bolan. Sipas Ahmad Hasan Danit, profesor emeritus në Universitetin Quaid-e-Azam, në Islamabad, zbulimi i Mehrgarh-ut "ndryshoi gjithë konceptin e qytetërimit të Indusit [...] Aty kemi sekuencën e plotë, që nga fillimi i jetës në fshatrat e ngulitura". Mehrgarh është një nga sitet më të hershme me të dhëna për bujqësinë dhe blegtorinë në Azinë e jugut. Sipas Parpolas, kultura u zhvendos në Luginën e Indusit dhe u bë kështu Qyt. i Lug. së I. Sipas Lukacs dhe Hemphill, ndërsa ka një vazhdimësi të fortë midis kulturave neolitke dhe kalkolitike (Epoka e Bakrit) të Mehrgarh-ut, ka një mos-vazhdimsi biologjike midis popullsisë neolitike dhe kalkolitike të Mehrgarh-ut, që sugjeron një ndryshim të popullsisë. Gërmimet në Bhirrana, Haryana, në Indi midis viteve 2006 dhe 2009, nga arkeologu Kashinath Narayan Dikshit, sollën nëntëmbëdhjetë artifakte. Gjashtë ishin nga shtresa më e hershme, që përfshin një shtrirje kohore midis viteve 7380 dhe 6201 p.e.s. Këto gjashtë mostra përfshijnë "qeramikë relativisht të përparuar", të quajtur qeramika Hakra. Këto data konkurojnë me Mehrgarh-un për të qenë siti më i vjetër i mbetjeve kulturore në zonë.