Qytetërimi_i_Luginës_së_Indusit
Arkeologjia
Kur u nda India në vitin 1947, shumica e siteve të Q.L.I., duke përfshirë Mohenjo-daron dhe Harapan, u bënë pjesë e Pakistanit. The Archaeological Survey of India ndërmori një program të ri eksplorimi dhe gërmimi dhe përgjatë Indisë veri-perëndimore u zbuluan shumë site. Midis viteve 1954 dhe 1958, u gërmuan më shumë se 50 site në Kutch dhe gadishujt e Saurashtra-s, duke i shtrirë kufijtë e Qytetërimit harapas rreth 500 km drej lumit Kim, ku siti Bhagatrav hynte në luginën e lumenjve Narmada dhe Tapti. Lothali qëndron 670 km larg Mohenjo-daros, që gjendet në Sindhi. Domethënia e fjalës Lothal (një kombinim i Loth dhe (s) thal) në gjuhën Gujarati "kodrina e të vdekurve" nuk është e pazakontë, pasi emri i qytetit të Mohenjo-daros në gjuhën sindhi ka të njëjtën domethënie. Njerëzit në fshatra fqinjë të Lothalit e dinin për praninë e një qyteti të lashtë dhe mbetjet njerëzore. Që në vitin 1850, varkat mund të lundronin deri te kodrina. Në vitin 1942, druri u transportua nga Bharuch-u deri në Saragwala mes kodrinës. Një përrua lymi që lidhte Bholadin modern me Lothalin dhe Saragwalan përfaqëson kanalin e lashtë qarkullues të lumit ose përroit. Hamendjet sugjerojnë se për shkak të përmasave krahasimisht të vogla të qytetit kryesor, Lothali nuk ishte një vendbanim i madh dhe kantieri i tij detar ndoshta ishte një rezervuar vaditës. Gjithësesi, ASI dhe arkeologë të tjerë bashkëkohorë pohojnë se qyteti ishte pjesë e një sistemi të madh lumor të rrugës tregëtare të njerëzve të lashtë nga Sindhi deri në Saurashtra në Gujarat. Lothali ofron koleksionin më të madh të antikave në arkeologjine Indisë moderne. Është thelbësisht një sit me një kulturë—kultura harapase është dëshmuar në të gjitha variacionet e saj. Ekziston gjithashtu edhe një kulturë Qeramike të Kuqe mikore, e cila besohet se është autoktone dhe para-harapase. Dallohen dy nën-periudha të kulturës harapase: e njëjta periudhë (midis viteve 2400 dhe 1900 p.e.s.) është identike me kulturën e lulëzuar në Harapa dhe Mohenjo-daro. Pasi bërthama e Qyt. të Lug. së Indusit ishte shuar në Mohenjo-daro dhe Harapa, Lothali duket se jo vetëm ka mbijetuar por madje lulëzoi për shumë vjet. Kërcënimet e tij të vazhdueshme - stuhitë tropikale dhe përmbytjet – shkaktuan shkatërrime të jashtëzakonshme, që destabilizuan kulturën dhe shkaktuan fundin e tij. Analizat topografike tregojnë gjithashtu shenja se rreth kohës së shuarjes së tij, rajoni vuajti nga ariditeti ose pakësimi i shirave të mosuneve. Kështu shkaku i braktisjes së qytetit mund të kenë qenë ndryshimet klimatike ashtu si dhe katastrofat natyrore, siç sugjerohet nga të dhënat mjedisore magnetike. Lothali është i bazuar në një kodrinë që ishte një moçal i kripur që përmbytej nga baticat. Studime topografike të publikuara nga shkencëtarët indianë në Journal of the Indian Geophysicists Union në vitin 2004 treguan një lum të lashtë gjarpërues pranë Lothalit, sipas imazheve satelitore 30 km i gjatë— një shtrirje e lashtë e kanalit të shtratit të lumit verior të një dege që derdhej në lumin Bhogavo. Gjerësia e kanalit të vogël (10–300 m) kur krahasohet me rrjedhën e poshtme (1.2–1.6 km) sugjeron praninë e një ndikimi të fortë të ujërave të baticave që hynin deri përtej qytetit. Rrjedha e sipërme e këtij lumi ofronte një burim të përshtatshëm furnizimi me ujë të pijshëm për banorët.