cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ertan Shabani
Më pas ai punoi në teatër në Francë. Ai erdhi në Turqi dhe filloi aktrimin dhe regjinë në teatër, seriale dhe filma. Roli i tij zbulues është "Alex" në serialin historik të suksesshëm Elveda Rumeli për turqit në Maqedoni kur u shemb Perandoria Osmane. Ai luajti në serialet televizive Sultan Makamı, Sağır Oda, Savcının Karısı, Sakarya Fırat, Kurtlar Vadisi Pusu, Mehmed Bir Cihan Fatihi, Avlu, Büyük Sürgün:Kafkasya, Yakamoz S-245 si dhe në filmat Çleroctin Selam. .
Ai është bashkë-skenar dhe aktor i “Limonata”. Ai po luante në serialin komik televiziv Mutlu Ol Yeter me Ali Atay më 2015.
Saban u martua me aktoren Ebru Özkan më 3 qershor 2016. Çifti kanë një vajzë të quajtur Biricik.
Matthew Dellavedova
Jeta e hershme
I lindur dhe i rritur në Maryborough, Vicotira, Dellavedova është një prej tre fëmijëve në familjen e tij. Babai i tij, Marku, u rrit duke luajtur futboll Australian, kurse nëna e tij u rrit duke luajtur netboll. Dellavedova filloj të luante basketboll në moshën katër vjeçare. Ai ishte pjesë e kolegjit "Maryborough Regional College" dhe luajti basketboll për junior për ekipet Maryborough Blazers dhe Bendigo Braves.12 Në nivelin junior, ai përveç që luajti baskeboll, u mirrte edhe me futboll Australian. Ai në total kishte 32 gola në 26 ndeshje gjatë periudhës 1999-2001, por la këtë sport për t'u fokusuar vetëm në basketboll. Edhe pse e la këtë sport në moshë të hershme, ai është një mbështetës i flaktë i ekipit Collingwood Magpies në ligën Australiane të futbollit. Gjatë viteve të rinisë, ai u përzgjodh disa herë nga reprezentacioni Viktorian(Victoria) për basketboll. Në vitin 2007, ai kaloi në Canberra ku ka ndjekur Institutin Australian për Sport(AIS), ku kaloi tre vjet duke luajtur në ligën e basketbollit të Australisë jug-lindore(SEABL). Poashtu edhe dy motrat e tij luajnë basketboll.
Kariera në kolegj
Dellavedova u morr nga kolegji "Saint Mary's College of California" në vitin 2009 dhe nënshkroi me ekipin e Gaels para sezonit 2009-10. Ai u listua si një ndër lojtarët më të mirë të rinjë në Australi; ESPN.com e rankoi Dellavedove-n si lojtari i #73 më i mirë për pozitën e tij(Point Guard) në sezonin 2008-09. Dellavedova menjëherë kontribuoi për ekipin e Gaels dhe ishte në formacionin startues në 15 lojët e para të sezonit. Në sezonin 2009-10, ai kishe një mesatare prej 12.1 pikë për lojë, 3.5 kërcime për lojë si dhe 4.5 asiste për lojë. Në sezonin 2012-13, Dellavedova ishte në selektimin akademik gjithë-amerikan(Academic All-America) dhe finalist në çmimin për seniorët klasë(Senior CLASS Award). Dellavedova përfundoj karierën e kolegjit si lider i klubit të Saint Mary si për pikë, ashtu edhe për asiste, lojë të luajtura, përqindje për gjuajtje të lira si dhe 3-pikësha. Klubi i Saint Mary e pensionoj numrin e fanelës së Dellavedova-s më 15 shkurt 2014. Numri 4 i Dellavedova-s ishte numri i dytë i pensionuar nga ekipi i meshkujve të Saint Mary.
Sezoni 2014-15
Në korrik të vitit 2014, Dellavedova iu ri-bashkangjit ekipit të Cleveland Cavaliers përsëri për ligën verore të NBA(2014 NBA Summer League). Me 9 nëntor 2014, ai u përjashtua për 4-6 javë nga parketi për shkak të një lëndimi(gjuri i majtë i ndrydhur) që e pësoi gjatë lojës që Cavaliers e humbën kundër Portland Trailblazers më 4 nëntor. Më 8 dhjetor 2014, ai u kthye nga lëndimi dhe luajti kundër Brooklyn Nets, duke regjistruar 2 pikë, 3 kërcime, 3 asiste dhe një bllokadë në një fitore me rezultat 110-88.
Më 11 shkurt 2015, Dellavedova u përzgjodh në ekipin e "yjeve në rritje"(Rising Stars Challenge) event i organizuar në kuadër të vikendit "All-Star" të ligës së NBA. Në datë 14 maj 2015, Dellavedova shënoi 19 pikë(më së shumti nga ekipi) që ndihmojë ekipin e tij Cleveland Cavaliers të kaloj në finale të konferencës lindore të NBA për herë të parë, që nga viti 2009. Pas fitorës së Cavaliers në lojën e tretë të finaleve të konferencës lindore, loja agresive e Dellavedova-s ishte pikë kryesore e bisedimeve dhe lajmeve të ligës ku disa e përshkruan Dellavadova-n si lojtar "i ndyrë". Pavarësishtë nga kritikat, bashkëlojtari Lebron James dhe legjenda Charles Barkley, e mbrojtën stilin e lojës së tij. Në lojën e tretë të finaleve të NBA kundër ekipit të Golden State Warriors, Dellavedova shënoi 20 pikë rekord për karierën e tij në playoff, në mungesë të së lënduarit Kyrie Irving, në një lojë ku Cavaliers mundën ekipin e Warriors për të marrë epërsinë 2-1 në këtë seri.
Kariera ndërkombëtare
Dellavedova garoi për ekipin e juniorëve të Australisë në kampionatin botëror të FIBA-s për moshat U-19(2009 FIBA Under-19 World Championship). Ai ishte kosha-shënuesi i tretë më i mirë, duke pasur 10.1 pikë për ndeshje për ekipin që zuri vendin e katërt, Australinë. Ai u zgjodh për ekipin e seniorëve, Boomers, për të garuar për herë të parë në kampionatin e Oqeanisë(2009 FIBA Oceania Championship). Në moshën 19-vjeçare, ai ishte lojtari më i ri i ekipit të Australisë në këtë garë. Ai garoi për Australianët në lojërat Olimpike në Londër si dhe në kampionatin botëror në Spanjë.
Pjate nga Neoliti i vonë (Vlashnjë, Prizren)
Pjatë është një monument i trashëgimisë kulturore në Vlashnje, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër.
Fortifikim mesjetar (Gramsh)
Fortifikimi mesjetar në Gramsh është një monument i trashëgimisë kulturore në Prrenjas, rrethi i Gramshit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër "1886, 10.06.1973".
Histori dhe përshkrim
Ky fortifikim është ndërtuar në shekullin XVIII nga sundimtari i Sulovës Haxhi Sali Bej Prrenjasi. Fortifikimi ka një perimetër prej 264m. Ka forme trapezi me përmasa 50 m x 30 m x 92m x 92 m. Më mirë ruhet muri lindor i fortifikimit ku nga gjatësia prej 92 m ruhen në gjendjen e tij të mëparshme 52 m. Ne këtë anë u dëmtua pjesërisht muri pasi u hap një portë nga një banor i fshatit, banesa e të cilit ndodhej brenda mureve të fortifikimit. Muratura është prej guri të lidhur me baltë, ku dallohen të çara të vogla në perimetrin e tij që mund të kenë ndihmuar për vendosjen e skelave prej dërrase gjatë ndërtimit.
Problem global
Problemet globale jane ato qe prekin ose ndikojne mbi keshtjellat e gjithe botes, njerezimin dhe ambientin, siç jane ndryshimet klimatike, ngritja e nivelit te detit, zbatimi i energjise alternative, degradimi i bimesise dhe humbja e botes se egersire, konfliktet mes shteteve dhe etnive, variacionet demografike, prodhimi i ushqimit dhe siguria ushqimore, transportimi i mallrave dhe sherbimeve, sulmet kibernetike dhe disa lloje te sëmundjeve që mund të shpërthejnë në nivel global siç jane pandemite. Keto probleme kane nje perparesi te ndryshme, por te gjitha perjetojne impakt te rendesishem ne lidhje me qellimin e sigurise dhe qëndrueshmërisë se planetit dhe popullsive te tij.
Lista e problemeve globale sipas OKB-së
Afrika: Konsiderohet si një problem global për shkak të zhvillimit të ulët ekonomik dhe social. Ndër problemet më të mëdha të saj përmenden: varfëria, sëmundjet, dezertifikimi, kequshqyerja dhe konfliktet rajonale.
Plakja e popullsisë botërore: Pothuajse çdo vend në botë po përjeton rritje në numrin dhe përqindjen e personave të moshuar në popullsinë e tyre. Numri i të moshuarve (60 vjeç e lart) është rritur ndjeshëm vitet e fundit në shumicën e vendeve dhe rajoneve dhe kjo rritje parashikohet të përshpejtohet në dekadat e ardhshme.
SIDA: Pavarësisht se rasti i parë i vdekjes nga SIDA është regjistruar në vitin 1959, ajo vazhdon të mbetet një problem global. OKB-ja dhe organizata të tjera kanë si synim parandalimin e përhapjes së saj, trajtimin e grave shtatzëna me SIDA, si dhe zbutjen e efekteve të mohimit ose të fshehjes së infeksionit.
Energjia Bërthamore: Më shumë se 30 vende në mbarë botën kanë në funskionim 444 reaktorë bërthamorë për prodhimin e energjisë elektrike dhe 66 centrale të reja janë duke u ndërtuar. Problem global është edhe prodhimi i armëve bërthamore, që futen në grupin e armëve të shfarosjes në masë.
Fëmijët: Çdo fëmijë ka të drejtë për kujdes shëndetësor, arsim dhe mbrojtje. Të gjitha vendet dhe shoqëritë kanë interes që të investojnë për shtimin e mundësive të fëmijëve. Pavarësisht përpjekjeve nga organizata të ndryshme, sidomos UNICEF, në botë ka ende miliona fëmijë të cilëve u mohohen të drejtat për shanse të barabarta, si rrjedhojë e gjinisë, vendit apo rrethanave në të cilat kanë lindur.
Ndryshimet Klimatike: Ky është një nga problemet dhe sfidat kryesore me të cilat po përballet shoqëria njerëzore. Nga ndryshimi i modeleve të motit që kërcënojnë prodhimin e ushqimit, deri te rritja e nivelit të detit që shton rrezikun e përmbytjeve katastrofike, ndikimet e ndryshimeve klimatike janë në shtrirje globale dhe në shkallë të paprecedentë.
Demokracia: Është një ideal i njohur botërisht dhe një nga vlerat e parimet thelbësore të Kombeve të Bashkuara. Demokracia siguron një mjedis për mbrojtjen dhe realizimin efektiv të të drejtave të njeriut. Detyra kryesore për zgjidhjen është demokratizimi i të gjitha vendeve që nuk e kanë këtë regjim.
Varfëria: Normat e varfërisë kishin filluar të uleshin që nga viti 2000, por pandemia COVID-19 ndikoi në rritjen e saj në nivel global. Në fund të pandemisë, varfëria llogaritet që do të ketë prekur deri në gjysëm miliard njerëz, ose 8% të popullsisë totale botërore.
Ushqimi: Objektivi numër dy për Zvhillimin e Qëndrueshëm synon të arrijë Zero Uri në vitin 2030. Zhvillimet e fundit e kanë bërë shumë të vështirë arritjen e këtij objektivi dhe heqjen e Ushqimit nga lista e problemeve botërore. Problemi i Ushqimit shfaqet në çështje që lidhen me sigurinë ushqimore dhe mundësinë për të siguruar ushqim.
Të drejtat e njeriut: Nxitja dhe puna për respektimin e të drejtave të njeriut është një nga qëllimet thelbësore të OKB-së dhe përcakton identitetin e saj si një organizatë për njerëzit në mbarë botën. Shtetet Anëtare janë zotuar të punojnë për të arritur standardet e përcaktuara në Kartën e OKB-së dhe në Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut.
Barazia gjinore: Kjo çështje është kthyer në problem global, sepse gratë dhe vajzat përbëjnë pothuajse gjysmën e popullsisë së botës. Barazia gjinore është një e drejtë themelore e njeriut dhe një mundësi për të shfrytëzuar çdo potencial të një vendi. Barazia gjinore dhe të drejtat e grave analizohen dhe përcaktohen me anë të Indeksit të Paqes dhe të Sigurisë së Grave.
E Drejta Ndërkombëtare dhe Drejtësia: OKB-ja vazhdon të promovojë drejtësinë dhe të drejtën ndërkombëtare në tri shtyllat e saj të punës: paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, përparimin dhe zhvillimin ekonomik e social, si dhe respektimin e të drejtave të njeriut dhe të lirive themelore.
Migrimi: Që nga kohët më të hershme, njerëzimi ka qenë në lëvizje. Sot, më shumë njerëz se kurrë më parë, jetojnë në një vend të ndryshëm nga ai në të cilin kanë lindur. Të drejtat e emigrantëve dhe ofrimi i shanseve të barabarta është një nga çështjet që shqetëson shumicën e organizatave që merren me ta.
Paqja dhe Siguria: Shpëtimi i brezave pasardhës nga fatkeqësia e luftës ishte motivimi kryesor për krijimin e Kombeve të Bashkuara, themeluesit e së cilës jetuan nëpër shkatërrimin e dy botëve.
Helma Wennemers
parapamje| Helma Wennemers Helma B. Wennemers (lindur 24 qershor 1969 në Offenbach am Main) është një kimiste gjermane. Ajo është profesoreshë e kimisë organike në Institutin federal zviceran të teknologjisë në Zyrih (ETH Zürich).
Arsim
Helma Wennemers studioi kimi në Universitetin Goethe Frankfurt, duke përfunduar tezën e diplomës me Gerhard Quinkert [de] në vitin 1993. Në vitin 1996 ajo mori doktoraturë nga W. Clark Ende në Universitetin e Kolumbias në Nju Jork. Ndërmjet viteve 1996 dhe 1998, ajo përfundoi një qëndrim postdoctoral në Universitetin e Nagoya me Hisashi Yamamoto, para se të bëhej profesor i asociuar Bachem në 1999 dhe profesor i asociuar në Universitetin e Bazelit në vitin 2003. Në vitin 2011 ajo u transferua në ETH Zurich si Profesor i Kimisë Organike.
Hulumtim
Hulumtimi i bio-frymëzuar e grupit Wennemers fokusohet në peptidet me shum prolina.
parapamje| Katalizator tripeptidik i tipit H-Pro-Pro-Xaa Wennemers ka zhvilluar tripeptide të sekuencës H-Pro-Pro-Xaa (Pro: proline, Xaa: çdo amine ) si organokatalizatorë për formim e lidhjeve C-C bazuar në një mekanizëm enamine. Reaktiviteti i lartë, stereo dhe kemoselektiviteti për aldol [2] ose reaksione konjuguar [3] [4] mund të ndryshohet duke ndryshuar konfigurimin absolut të aminoacideve, si dhe grupit funksional e pjeses Xaa. Modulariteti i peptideve ka mundësuar sintezën e katalizatorëve të afta për të katalizuar reagimet e konjugimit të aldehideve me nitroolefinë me vetëm tripeptidën prej 0.05 mol%.[5] Ky është ngarkimi më i ulët katalizator i një formimi të lidhjes C-C të katalizuar me amine.
Hulumtimi i saj gjithashtu fokusohet në transformime të tjera organokatalizuar. Frymëzuar ngapolyketide sintazët natyrore, që përdorin tioestere të acidit malonik (MAHTs, p.sh. malonyl-CoA ) si ekuivalentë thioester - enolate, ata zhvilluan metoda organokatalitike për reaksionet shtuese stereoselektive të MAHTs (dhe varianteve të mbrojtura të monothiomalonates, MTMs) për elektrofile duke përdorur katalizatorë bazuat ne strukturen e cinchona alkaloideve. Përdorimi e MAHT fluoruar dhe MTM lejon futjen stereoselektive e zëvendësuesit fluorit në reaksionet aldol-fluoroacetate [6] si dhe reaksionet shtesës për imina [7] dhe nitroolefina. [8]
Në biologjin kimike, Wennemers përdor peptidë siç kolagjen-modelpeptida, ose oligoprolina aplikimet siç shënjestrimin e tumoreve, [9] ose çlirimin e perberesit aktiv. Wennemers ka përdorur derivate te prolines funksionalizuar ne Cγ për funksionalizimin dhe stabilizimin e spiralet te kolagjenit-modelpeptid. Më tej, ajo prezantoi aminoproline [10] dhe γ-azaproline [11] si sonda të ndjeshme ndaj pH për të përshtatur stabilitetin konformativ të spiralit të trefishtë të kolagjenit me ndryshimin e pH. Në fushën e peptideve depërtuese qelizore (CPPs), Wennemers tregoi se organizimi i ngarkesave kationike përgjatë një shtylle oligoproline përforcon marrjen qelizore të CPPs krahasuar me oligoarginines më fleksibël me shfaqje të pacaktuar. Këto peptide qelizore-depërtuese oligoprolina tregojnë një lokalizim të përcaktuar në bërthamë dhe një stabilitet të lartë proteolitik, si dhe një citotoksikitet të ulët.
Wennemers përdor peptidet për të kontrolluar morfologjinë e materialeve te nanostrukturum për gjenerimin e materialeve mesaskopike. Ajo zhvilloi tripeptide për sintezën e gjenerimin e nanopartikaleve të kontrolluar me argjendi -, palladium -, platin -, dhe ari.[12] Kohët e fundit, ajo raportoi nanopartikala e platinës të stabilizuar me peptida që kanë më shumë toksicitet ndaj qelizave kanceroze të hepatit (HepG2) sesa ndaj qelizave të tjera të kancerit dhe qelizave jo kanceroze. [13] Përveç kësaj, Wennemers hulumtoi konjugimet e oligoprolines dhe sisteme te π-konjuguar që formojnë struktura me morfologjia të ndryshme (p.sh. nanofibers, nanorods etj.). Ajo përdoret nje lidhje e tillë për të përgatitur shembullin e parë të një të zgjatur triaxial supramolekular e mbajtur së bashku me bashkëveprim të dobët ndërveprimeve jo-kovalente, një kontribut të rëndësishëm në fushën e indeve molekulare.[14]
Çmime
Puna e Helma Wennemers u njoh nga shpërblimi Leonidas Zervas i Shoqatës Europiane të Peptideve (2010), Çmimi Pedler i Shoqatës Mbretërore të Kimisë (2016), Medalja Inhoffen (2017) dhe Hollanda e Scholar Award për Kimi Supramolekulare (2019).
Giorgio Bassani
parapamje|Shkrimtari Giorgio Bassani në vitin 1974. Giorgio Bassani (Bolonja, 4 mars 1916 - Romë, 13 prill 2000) ka qenë një shkrimtar, skenarist, publicist, dhe politikan italian, një prej autorëve më të vlerësuar të atij vendi pas Luftës së Dytë Botërore. Vinte nga një familje hebrenjsh italianë të shtresës së mesme nga Ferrara--i ati ishte mjek gjinekolog. U lind në Bolonja rastësisht--i ati gjendej atje me leje nga ushtria--por në Ferrara ai jetoi me pak shkëputje deri në vitin 1943, dhe ishte ai qytet që u bë subjekti i prozës së tij letrare.
Me kuintetin në prozë të cilit në vitin 1975 i vuri emrin Il romanzo di Ferrara ("Romani i Ferrarës")--i quajtur nga të tjerë si opera omnia e tij--Bassani u përpoq të përshkruante dhe të reflektonte si mbi jetën e atij qyteti ashtu edhe atë të komunitetit të tij hebre gjatë sundimit fashist. Ferrara kishte rreth 300 hebrenj, një pjesë e mirë e të cilëve ishte larguar nga getoja në jug të qytetit dhe bënin pjesë në borgjezinë profesioniste: mjekë, avokatë, etj. Rreth 70 prej tyre u çuan në kampet e shfarosjes kur Ferrara u bë pjesë e Republikës Sociale Italiane të Mussolinit dhe nën kontrollin e nazistëve në vitin 1943. Një pjesë e mirë e hebrenjve ferrarezë--ashtu si mjaft hebrenj të tjerë italianë, dhe babai i Bassanit ishte një ndër ta--u përfshinë në fillim në lëvizjen fashiste, fakt që shkrimtari e thumboi pa mëshirë.
Bassani u njoh gjithashtu për trajtimin me guxim të tjetrit në letërsinë italiane, duke ndërthurur dhe paralelizuar në romanin Gli occhiali d'oro ("Gjyslykët e arta"), për shembull, historinë e një homoseksuali me atë të një mjeku hebre si pjesëtarë komunitetesh të ostracizuara gjatë fashizmit në Itali.
Vepra e tij u vlerësua nga qarqet letrare italiane pas lufte. Përmbledhja e tij me tregime Cinque storie ferraresi (Pesë histori ferrareze) mori çmimin letrar Strega në vitin 1956.
Përveç Kopshtit dhe Pesë historive (të cilat më vonë i ripunoi dhe i quajti Dentro le mura--Brenda mureve), "Romani i Ferrarës" përfshin Gli occhiali d'oro (1958), Dietro la porta ("Pas portës" 1964), L’airone ("Çafka", 1968, vlerësuar me çmimin Campiello), dhe L’odore del fieno ("Aroma e sanës", 1972).
Pas luftës, Bassani u vendos në Romë, ku redaktoi një revistë të rëndësishme letrare, Le Botteghe Oscure, prej 1946-ës deri në 1960, dhe gjatë viteve pesëdhjetë punoi si redaktor letrar i shtëpisë botuese Feltrinelli. Gjatë punës si redaktor, atij iu atribua zbulimi dhe botimi i një romani klasik të letërsisë italiane të shekullit XX, Il Gatopardo ("Leopardi") të Giuseppe Tomasi di Lampedusa-s në vitin 1958, dhe një rol në botimin e "Doktor Zhivagos" së Boris Pastërnakut nga një kopje e nxjerrë ilegalisht nga Bashkimi Sovjetik.
Bassani ka bashkëpunuar si skenarist me kineastë si Michelangelo Antonioni, Luchino Visconti, Mauro Soldati dhe Pier-Paolo Pasolini.
Veprimtar i Partisë Socialiste Italiane pas luftës, ka qenë zëvendëspresident i radiotelevizionit italian RAI dhe themelues i Italia Nostra-s, një shoqate për mbrojtjen e trashëgimisë së Italisë prej abuzimeve ndërtimore që shoqëruan boom-in ekonomik të pasluftës.
Bassani u martua në vitin 1943 me Valeria Sinigallian, një vajzë hebreje nga qyteti i tij, me të cilën pati dy fëmijë. Jetoi i ndarë prej saj që prej vitit 1958, megjithëse martesa e tyre nuk u zhbë asnjëherë ligjërisht. Prej vitit 1978 bashkëjetonte me studiuesen amerikane të artit Portia Prebys.
Vitet e fundit të jetës, i prekur nga sëmundja e Alzheimerit dhe e Parkinsonit, dhe një demence senile progresive, iu shmang vëmendjes së publikut, por pronësia mbi dorëshkrimet e tij u bë subjekt i një beteje të ashpër ligjore mes ish-të shoqes dhe fëmijëve nga njëra anë, dhe partneres me të cilën jetonte nga ana tjetër.
Pema e jetës
Përmbledhje
Pema e diturisë, që lidhet me qiellin dhe botën e nëndheshme dhe pema e jetës, që lidh të gjitha format e krijimit, janë që të dyja format e pemës botërore ose pemës kozmike. Pemë të ndryshme të jetës rrëfehen në folklor, kulturë dhe fiksion, shpesh në lidhje me pavdekësinë ose pjellorinë. Ato e kishin zanafillën në simbolikën e hershme mitologjike dhe fetare.
Pema biologjike e jetës si koncept është paraqitur nga Darvini në veprën e tij me titull Origjina e llojeve (1859). Pema e jetës ose pema universale e jetës siq paraqitet nga Darvini është një lloj metafore, modeli dhe mjeti hulumtues (kërkimoro-shkencor) metodologjik i përdorur për të shqyrtuar evolucionin e jetës si dhe për të përshkruar marrëdhëniet midis organizmave, të gjallë dhe atyre të zhdukur.
Gradishta e Bresnikut
Gradishta e Bresnikut është një monument i trashëgimisë kulturore në Bresnik, rrethi i Gramshit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar me numër "1886, 10.06.1973".
Biogjeografia e ishujve
Biogjeografia është shkenca që studion modelet e shpërndarjes së organizmave të gjallë dhe sesi këto modele kanë ndryshuar me kalimin e kohës. Në këtë këndvështrim biogjeografia e ishujve studion modelet e shpërndarjes dhe evolucionit të organizmave në ishuj, qofshin këta oqeanike (larg brigjve të kontinenteve) apo kontinental (pranë brigjeve të kontinenteve).
Flora dhe fauna ishullore gjithmon ka tërhequr vëmendjen e biogjeografëve dhe biologëve kudo në botë. Biologë të mëdhenj të shëkullit të XIX u intigruan nga bimët dhe kafshët e rralla në këto mjedise gjeografikisht të izoluara. Në një leksion të tij, në 1866, J. D. Hooker thekson karakteristikat kryesore dhe origjinat e florës së ishujve, ndërsa në 1880 A.R. Wallace publikoi librin e tij të titulluar: “Island life or phenomena and causes of insular faunas and floras”.
Endemizmi është një nga dukuritë kryesore që vrojtohet rajone biogjeografike ishullore. Flora dhe fauna e vrojtuar në këto rajone paraqet shkallë të lartë të endemizmit. Për shembull, 45% e zogjve në ishujt Kanarie janë endemike, ndrsa jo më pak se 90% e florës së ishujve Hawaian është endemike. Këta ishuj të fundit konsiderohen si rajonet floristike më të izoluarat në botë.
Gjithashtu mjaft prej specieve në rajonet biogjeografike ishullore përfaqësohen nga organizma relikt. Si të tillë këto organizma gjenden vetëm aty dhe askund tjetër në botë. Kjo është karakteristikë vecanërisht e ishujve që dikur kanë qënë të bashkuara  me kontinenetet.
Zhdukja e florës dhe faunës në ishuj përbën një drejtim tjetër të studimeve në biogjeografi.
Teoria e ekulibriumit e biogjeografisë së ishujve
Proceset e zhdukjes, evoluimit dhe të të imigrimit të organizmvë të gjallë janë proceset bazë të vrojtimit të kësaj teorie. Teoria e ekuilibriumit e studiuesve Robert. H. MacArthur dhe Edward. O. Wilson mbi biogjeografinë e ishujve u publikua fillimisht në 1963 duke marrë në konsideratë vetëm rajonet zoogjeografike të ishujve por ajo u zgjerua në 1967 duke përfshirë dhe bimët.
Sipas kësaj teorie, numri i specieve në një ishull përcaktohet si një ekulibër midis imigrimit të specieve (i cili është funksion i distancës së ishullit nga kontineti) dhe zhdukjes (e cila është funksion i madhësisë së ishullit).
Megjithese kjo teori ka ndeshur në shume kritika, ajo është zbatuar në më shumë sesa rajonet ishullore. Ajo po përshtatet me “rajonet ishullore biologjike” të florës dhe faunës në disa rajone të kontineteve, të tilla si relikte të mbetura te pyjeve të lagëta tropikale apo ishuj të tjerë biologjik si majat e maleve, pellgjet, liqenet, gropave malore etj.
Territoret ishullore do të mbeten në vazhdimësi në qendër të studimeve biogjeografie si laboratorë të rëndësishëm natyrorë
Provokacion
Goditje e ndeshje me armë, e organizuar qëllimisht nga një vend kundër një vendi të pavarur, për të krijuar shkak për ndërhyrje të armatosur e për të sjellë trazira. Provokacion ushtarak (i armatosur). Provokacion imperialist (fashist). Provokacion i hapur. Provokacion tokësor (ajror, detar). Bëjnë (kryejnë, ndërmarrin, kurdisin) provokacione.
Burimi
http://www.fjalori.shkenca.org/
Mitrovica e Maçvës
parapamje|251x251px| Maçvanska Mitrovica dhe fshatrat fqinje, territor i ish-komunës së Maçvanska Mitrovicës Mitrovica e Maçvës (Serbokroatisht: Мачванска Митровица - Mačvanska Mitrovica) është një qytet i vendosur në komunën e Mitrovicës së Sremit, në rrethin e Sremit të Serbisë. Ndodhet në Krahinën Autonome të Vojvodinës. Qyteti ka një shumicë etnike serbe dhe popullsia e tij numëron 3,873 banorë (regjistrimi i vitit 2011).
Emri
Emri i tij do të thotë "Mitrovica e Maçvës" (sepse ekzistojnë edhe Mitrovica e Sremit dhe Mitrovica e Kosovës). Në serbisht, qyteti njihet si Mačvanska Mitrovica (Мачванска Митровица), në kroatisht si Mačvanska Mitrovica dhe në hungarisht si Szenternye. Emra të tjerë serbë të përdorur për qytetin përfshijnë Srpska Mitrovica (Српска Митровица), Mala Mitrovica (Мала Митровица) dhe Mitrovica (Митровица).
Gjeografia
Së bashku me fshatrat fqinjë Noćaj, Salaš Noćajski, Radenković, Ravnje dhe Zasavica II, qyteti i Maçvanska Mitrovica është i vetmi qytet në Vojvodina që ndodhet në rajonin e Maçvës, dmth në bregun e djathtë të lumit Sava, dhe rrjedhimisht në Ballkan Gadishulli.
Demografia
Grupet etnike (regjistrimi i vitit 2002):
Mai Aizawa
Mai Aizawa (相澤 舞衣) është një ish-futbolliste japoneze.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 5 ndeshje dhe ka shënuar 4 gola.
Florian Kamberi
Florian Kamberi (lindi më 8 mars 1995) është futbollistë zviceran i cili luan si sulmues për klubin Hibernian, huazim prej Grasshopper.
Karriera
Më 31 gusht 2016, Kamberi ishte huazuar në Karlsruher SC për sezonin 2016-2017 në 2. Bundesliga. Ai shkoi në skuadrën skoceze Hibernian në janar 2018, dhe më vonë u nënshkrua si huazim më 31 janar. Më vonë në këtë ditë, Kamberi bëri debutimin Hibernian dhe sheënoi golën e parë 2-1 kundër Motherwell. Më 3 prill Kamberi shënoi tre gola në ndeshjen kundër Hamilton.
Karriera ndërkombëtare
Kamberi lindi në Zvicër dhe është me prejardhje kosovare. Kamberi luan në nivelin ndërkombëtar për Zvicrën, dhe shënoi golë për skuadrën e tij në ndeshjen kundër Anglisë në mars 2016.
Kremlini i Kazanit
Kremlini i Kazanit (Казанский Кремль; Tatarisht: Казан кирмәне) është kështjella kryesore historike e Rusisë, e vendosur në qytetin Kazan. Është ndërtuar me urdhër të Ivanit të Tmerrshmit mbi rrënojat e ish-kështjellës së khanëve të Kazanit. Është shpallur Vend i Trashëgimisë Botërore në vitin 2000.
Monumente
majtas|parapamje|240x240px| Katedralja e Shpalljes (1561–62) Kremlini i Kazanit përfshin shumë ndërtesa të vjetra, më e vjetra prej të cilave është Katedralja e Shpalljes (1554-62), e vetmja kishë ruse e shekullit të 16-të që ka gjashtë skelë dhe pesë apse. Ashtu si shumë nga ndërtesat e Kazanit të asaj periudhe, ajo është e ndërtuar me gurë ranorë lokalë të zbehtë dhe jo me tulla. Arkitektët e njohur të Pskovit Postnik Yakovlev dhe Ivan Shirjay (i quajtur Barma) u ftuan nga Cari për të rindërtuar Kremlinin e Kazanit në gur. Kulla e kambanës së katedrales u ngrit në pesë nivele me nxitjen e Ivanit dhe u shënua të ngjante me Belltower të Ivanit të Madh në Moskë, por u rrëzua nga Sovjetikët më 1930.
Pika më e dukshme e Kremlinit të Kazanit është Kulla e përkulur Söyembikä, e cila me siguri kthehet në mbretërimin e Pjetrit të Madh. Një legjendë e njohur lidh kullën me mbretëreshën e fundit të Khanate e Kazanit. Një tipar tjetër arkitektonik i njohur është Kulla Spasskaya, e cila ankoron skajin jugor të Kremlinit dhe shërben si hyrja kryesore e Kremlinit.
Kulla Spasskaya është emëruar pas Manastirit Spassky, i cili dikur ndodhej aty pranë. Ndër ndërtesat e manastirit ishin Kisha e Shën Nikollës (1560, katër shkallë) dhe Katedralja e Shndërrimit të Shpëtimtarit (1590, gjashtë shkallë). Ata u shkatërruan nga komunistët gjatë sundimit të Jozef Stalinit.
Me interes janë edhe kullat dhe muret me borë të bardhë, të ngritura në shekujt 16 dhe 17, por më vonë të rinovuara; xhamia Qol-ifrif, e rindërtuar së fundmi brenda kështjellës; dhe Shtëpia e Guvernatorit (1843—53), krijuar nga Konstantin Thon, tani Pallati i Presidentit të Republikës së Tatarstanit. Pallati besohet të jetë vendosur në vendin e një pallati të një ish-Khan. Takuar midis Pallatit Presidencial dhe Kullës Söyembikä është kisha e pallatit e ndërtuar mbi themelin e një xhamie mesjetare.
Muri verior i Kremlinit përmban një kullë tjetër të mbyllur, Kulla e Fshehtë, e quajtur kështu sepse dikur strehonte një pus të furnizimit me ujë, të fshehtë. Kjo kullë lejon hyrjen e këmbësorëve në Kremlin, por hyrja e automjeteve është e kufizuar vetëm në raste urgjente.
Ngjarjet e fundit
djathtas|parapamje| Pamje e përgjithshme e Kremlinit të Kazanit Hapja e një prej xhamive më të mëdha në Evropë, Xhamisë Qolşärif, u mbajt në Kazan më 24 qershor 2005. Rreth 17,000 njerëz u mblodhën për festimin. Delegacione nga dyzet vende morën pjesë në këtë aktivitet. Objekti u rindërtua në vendin ku me sa duket xhamia kryesore e Kazan Khanate kishte qëndruar përpara 1552. Duke folur në këtë ceremoni, Presidenti i Tatarstanit, Mintimer Shaeymiev tha se "xhamia e Qolşärif është një simbol i ri i Kazanit dhe i Tarstanit... një urë që lidh... të kaluarën dhe të ardhmen tonë".
Në vitin 2005, faza e parë e Metro Kazan gjithashtu përfshiu një stacion të quajtur Kremlyovskaya (ose Kremli në Tatar), daljet e të cilit janë menjëherë pranë Kremlin.
Lokomotiva me avull e vitit 1922 (Fushë-Kosovë)
Lokomotiva me Avull është një monument i trashëgimisë kulturore i cili ndodhet pranë Muzeut të Hekurudhave të Kosovës në Fushë Kosovë, Kosovë. Lokomotiva në fjalë është prodhim i vitit 1922 dhe ka qenë në funksion e ka qarkulluar për shumë dekada jo vetëm nëpër Hekurudhat e Kosovës por edhe më gjerë. Ky monument është i kategorisë "Objekt i luajtshëm", i miratuar me numër X024 dhe si i tillë është nën mbrojtjen e shtetit.
Chauzon
Chauzon është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardèche të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Chauzon ka një popullsi prej 359 banorë dhe sipërfaqe 10.68 km², me një dendësi prej 34 banor/km².
Djegia
Djegia është një reaksion kimik ekzotermik redoks midis një karburanti (reduktues) dhe një oksidanti, zakonisht oksigjen atmosferik, që prodhon produkte të oksiduara, shpesh të gazta, në një përzierje të quajtur tym. Djegia në një zjarr prodhon një flakë, dhe nxehtësia e prodhuar mund ta bëjë djegien vetë-mbështetëse. Djegia është shpesh një sekuencë e ndërlikuar e reaksioneve elementare radikale. Llojet e ngurta të lëndëve djegëse, si druri dhe qymyri, së pari i nënshtrohen pirolizës endotermike për të prodhuar lëndë djegëse të gazta, djegia e të cilave furnizon ngrohjen e nevojshme për të prodhuar më shumë prej tyre. Djegia është shpesh mjaft e nxehtë që të prodhoj dritë të flaktë. Një shembull i thjeshtë është djegia e hidrogjenit dhe oksigjenit në avujt e ujit, një reaksion i përdorur zakonisht për të nxitur motorët me raketa. Ky reaksion liron 242 kJ/mol nxehtësinë dhe zvogëlon entalpinë (në temperaturë dhe presion konstant) sipas:
Djegija e një karburanti organik në ajër është gjithmonë ekzotermik sepse lidhja e dyfishtë në O2 është shumë më e dobët se lidhjet e tjera të dyfishta ose palë të lidhjeve të vetme dhe për këtë arsye formimi i lidhjeve më të forta në produktet e djegies CO2 dhe H2O rrjedh në lëshimin e energjisë. Energjitë lidhëse në karburant luajnë vetëm një rol të vogël, pasi ato janë të ngjashme me ato të produkteve të djegies; p.sh., shuma e energjive të lidhjes së CH4 është pothuajse e njëjtë me atë të CO2. Nxehtësia e djegies është përafërsisht -418 kJ për mol të O2 të përdorur deri në reaksionin e djegies dhe mund të vlerësohet nga përbërja thelbësore e karburantit.
Djegija e pa katalizuar në ajër kërkon temperatura mjaft të larta. Djegia e plotë është stoikiometrike në lidhje me karburantin, aty ku nuk ka karburant të mbetur, dhe në mënyrë ideale, nuk ka oksidant të mbetur. Termodinamikisht, ekuilibri kimik i djegies në ajër është në pjesën dërrmuese në anën e produkteve. Megjithatë, djegia e plotë është pothuajse e pamundur për t'u arritur, meqë ekuilibri kimik nuk është domosdoshmërisht i arritur, ose mund të përmbajë produkte të padjegura si monoksidi i karbonit, hidrogjeni dhe madje edhe karboni (bloza ose hiri). Kështu, tymi i prodhuar është zakonisht toksik dhe përmban produkte të padjegura ose të oksiduara pjesërisht. Çdo djegie në temperatura të larta të ajrit atmosferik, që është 78 për qind azot, gjithashtu do të krijojë sasi të vogla të disa oksideve të azotit, zakonisht të referuara si NOx, pasi që djegia e azotit është e favorizuar në mënyrë termodinamike në temperatura të larta, por jo të ulëta. Meqë djegja është rrallë e pastër, pastrimi i gazrave të zjarrit ose konvertuesit katalitik mund të kërkohet me ligj.
Zjarret ndodhin natyrshëm, të ndezur nga goditjet të rrufeve ose nga produktet vullkanike. Djegia ishte reagimi i parë i kontrolluar kimik i zbuluar nga njerëzit, në formën e zjarrit, dhe vazhdon të jetë metoda kryesore për të prodhuar energji për njerëzimin. Zakonisht, karburanti është karbonit, hidrokarburet ose përzierjet më të ndërlikuara si druri që përmban hidrokarburet pjesërisht të oksiduara. Energjia termike e prodhuar nga djegia e lëndëve djegëse fosile të tilla si qymyri ose nafta ose nga lëndë djegëse të rinovueshme siç është dru zjarri, i përshtaten përdorimeve të ndryshme si gatimi, prodhimi i energjisë elektrike ose ngrohja industriale ose shtëpiake. Djegija është gjithashtu reagimi i vetëm që përdoret për fuqinë e raketave. Djegija përdoret gjithashtu për të shkatërruar (djegur) mbeturinat, të pa rrezikshme dhe të rrezikshme.
Oksidantët për djegje kanë potencial të lartë oksidimi dhe përfshijnë oksigjen atmosferik ose të pastër, klor, fluor, trifluorid klori, oksid azotik dhe acid nitrik. Për shembull, hidrogjeni djeg në klor për të formuar klorur hidrogjen me çlirimin e nxehtësisë dhe dritës. Edhe pse zakonisht nuk katalizohet, djegja mund të katalizohet nga platini ose vanadiumi, si në procesin e kontaktit.
Zhvillimi rural
Zhvillimi rural është një process që ka si synim kryesor rritjen e mirëqenies së banorëve të zonave rurale në të gjithë botën. Procesi i zhvillimit duhet t’i përkasë popullsisë që ka vendosur të jetojë në hapësirën rurale dhe duhet t’i japë asaj mundësinë të ketë një nivel social dhe ekonomik të pranueshëm.[1]
Evolucioni i konceptit “zhvillim rural”
Prej viteve ’40 të shekullit XX e në vazhdim, zhvillimi rural është perceptuar dhe aplikuar sipas modeleve të ndryshme. Hodge dhe Midmore (2008)[2] veçojnë katër modele kryresore të zhvillimit rural. Fillimisht, në vitet ’50-’70 të shekullit XX, si përgjigje ndaj nevojës për shtim të prodhimit bujqësor, zhvillimi rural konceptohej i lidhur drejtpërdrejt me sektorin e bujqësisë. Më pas, rreth viteve ’80, me mekanizimin e vazhdueshëm të bujqësisë dhe mbiprodhimin bujqësor, politikat e zhvillimit rural u orientuan drejt diversifikimit të ekonomisë rurale, duke nxitur zhvillimin edhe të veprimtarive të tjera përtej atyre prodhuese bujqësore, si mënyrë për të frenuar migrimin e popullsisë bujqësore. Zhvillimi rural nisi të orientohej më pas drejt qasjes territoriale dhe më tej asaj lokale, të mbështetura gjerësisht në potencialet dhe resurset lokale, të cilat mundësojnë zhvillim endogjen (të brendshëm). Kështu, koncepti i zhvillimit rural është zhvendosur nga ai i ngushtë, i përmirësimit të treguesve bujqësorë (prodhim i zgjeruar, rritje rendimenti etj.) drejt një koncepti shumë më kompleks, duke nënkuptuar një zhvillim që bazohet në resurset lokale, që i valorizon ato, që përmirëson treguesit e punësimit rural, që diversifikon të ardhurat dhe që ndihmon kësisoj në frenimin e migrimit rural, gjithnjë duke respektuar parimet e qëndrueshmërisë.
Zhvillimi rural dhe aktorët lokalë
Në një nga punimet e tij, Rieutort (2011) thekson se, në ditët e sotme, zhvillimi rural përfaqëson një dinamikë që u mundëson territoreve rurale të përmirësojnë kushtet e jetesës duke ruajtur mjedisin, bazuar mbi një tërësi veprimesh të aktorëve lokalë dhe mbi një përdorim më të mirë të resureseve të territorit. Kjo qasje e re nënkupton rëndësinë e strategjive të aktorëve (sipërmarrës individualë, të zgjedhurit e pushtetit lokal, teknicienë të menaxhimit dhe të zhvillimit, familje dhe banorë të hapësirës “së jetuar” dhe “të perceptuar” etj.) dhe të logjikave të rrjeteve (institucionale, në formën e procedurave kontraktuale, por edhe informale dhe interpersonale), që mundësojnë transmetimin e informacionit, “ndërtimin” e resurseve nëpërmjet zbulimit, rizbulimit ose krijimit, mobilizimin e kapitalit ose të savoir-faire.[3] Rëndësia që po i jepet rolit të aktorëve lokalë në zhvillimin rural vërehet edhe në qasjet e reja në zhvillimin rural, siç është rasti i zhvillimit rural të orientuar drejt komunitetit, i cili u jep grupeve dhe individëve të komunitetit fuqi vendimmarrëse në planifikimin e ndërhyrjeve që synojnë të përmirësojnë standardet e jetesës dhe alokimin e resurseve për të përmbushur objektivat e përcaktuar[4]. Zhvillimi rural është sot në thelb të politikave zhvillimore të të gjitha vendet e botës, falë impaktit jo vetëm mbi vetë territoret rurale, por edhe në vendosjen e ekuilibrave demosocialë dhe ekonomikë mes territoreve rurale dhe atyre urbane.
[2] Hodge Ian, Midmore Peter (2008). Models of Rural Development and Approaches To Analysis Evaluation And Decision-Making, Économie rurale, 307, 2008. URL : http://journals.openedition.org/ economierurale/406 ; DOI : https://doi.org/10.4000/economierurale.406
[3] Rieutort Laurent (2011). La géographie française et la question rurale. In: Guibert Martine (dir.), Yves Jean (dir.), Dynamiques des espaces ruraux dans le Monde. Paris: Armand Colin. p. 19-45.
[4] Dahl-Østergaard Tom et al. (2008). Community-driven rural development: what have we learned. Sustainable Development Department Technical papers series. https://publications.iadb.org/publications/english/document/Community-Driven-Rural-Development-What-Have-We-Learned.pdf
Ending Aging
Fundi i Plakjes: Përparimet e Rinovimit që Mund të Kthejnë Plakjen e Njeriut gjatë Jetës Tonë është një libër i vitit 2007, i shkruar nga Aubrey de Gray, një gerontolog biomjekësor, në  bashkëpunim me asistentin kërkimor të tij  Michael Rae. Fundi i plakjes përshkruan propozimin e De Grey për eleminimin e plakjes si shkak të dekurajimit dhe vdekjes tek njerëzit, dhe rikthimin e trupit në një gjendje rinore tëpërhershme, një plan projekti që ai e quan "Strategies for Engineered Negligible Senescence", ose "SENS". De Grey argumenton se mposhtja e plakjes është e mundshme, ndoshta brenda disa dekadave, dhe ai përshkruan hapa që mund të merren për të shpejtuar zhvillimin e trajtimeve mjekësore rigjeneruese që do të shpëtojnë jetë.
Contescourt
Contescourt është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Contescourt ka një popullsi prej 64 banorë dhe sipërfaqe 3.42 km², me një dendësi prej 19 banor/km².
Shoko Mikami
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 3 ndeshje dhe ka shënuar 2 gola.
Soraluze-Placencia de las Armas
Soraluze-Placencia de las Armas është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Debabarrena, të provincës Guipúzcoa, në Komunitetin e Baskisë. Soraluze-Placencia de las Armas ka 3990 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 14.22 km2.
Shtëpia e Naser Thaçit
Shtëpia e Naser Thaçit është një monument i trashëgimisë kulturore në Krevenik, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.
Rapshtica (Janinë)
Rapshticë (greqisht: Πεδινή/Pediní) është fshat në qarkun i Janinës, Greqi. Përpara vitit 1928, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Ραψίστα/Rapsísta.
Naoko Nishigai
Naoko Nishigai (西貝 尚子) është një ish-futbolliste japoneze.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 2 ndeshje.
Auroir-Aubigny
Auroir-Aubigny është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France.
Kalaja e Galigatit
Kalaja e Galigatit është një monument i trashëgimisë kulturore në Galigat, rrethi i Gramshit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar me numër "1886, 10.06.1973".
Distrikti i Prizrenit
parapamje|Rrethi i Prizrenit Distrikti i Prizrenit (Призренски округ / Prizrenski okrug) ishte një rreth në Kosovë dhe Metohi midis viteve 1990 dhe 1999. Distrikti kishte një popullsi prej 376,085 banorësh. Selia e rrethit ishte në qytetin e Prizrenit.
Bashkitë
djathtas|parapamje|228x228px|Një hartë e rretheve të Kosovës në atë kohë Distrikti i Prizrenit përfshinte bashkitë e:
Kultura dhe historia
Kisha e Shën Premtes në Prizren, është dhuratë e mbretit Milutin, së bashku me kryepeshkopin Sava III. Është ndërtuar në vitin 1307.
Prizreni shquhet edhe me monumente dhe objekte tjera fetare, si: Kisha e Shpëtimit të Shenjtë (est. 1348), Kisha e Shën Nikollës (est. 1332), Kisha e Princ Markos (est. 1371), dhe Kisha e Kuvendit të Shën Gjergjit nga gjysma e dytë e shekullit XIX.
Në shekujt XVI dhe XVII, gjatë sundimit osman, xhamitë, hamamet dhe medresetë lulëzuan në gjithë Prizrenin dhe rrethinat e tij. Xhamia Bajrakli e Gazi Mehmed-Pashës është objekti më i hershëm i arkitekturës islame në Prizren. Është ndërtuar në vitin 1561 dhe ende ruan libra në arabisht dhe turqisht osmane deri më sot, duke përfshirë një Kuran të vitit 1312.
Kalaja e Prrenjasit
Histori dhe përshkrim
Kalaja ka formë katërkendore me përmasa rreth 180 m x 50 m, me qoshe të rrumbullakuara me anët e ngushta nga përroi e qafa. Fragmentet e mbetura të mureve kanë një lartësi rreth 3 m. Muret janë ndërtuar me gurë mesatarë, të nxjerrë në vend, të vendosur në rreshta horizontalë të lidhur me llaç të bardhë gëlqereje të një kualiteti të dobët me fuga rreth 1.5 cm të trasha. Brenda, muri përbëhet nga gurë të vendosur në mënyrë të çrregullt. Trashësia e mureve është 1.7m – 1.8 m në anën nga qafa, ndërsa, në anë më të mbrojtura, 1.2 m. Kalaja nuk ka kulla nëpër qoshe, si dhe gjate mureve. Pranë, në anën jug-perëndimore, gjendet një grumbull gurësh që të bën të mendosh se mund të ketë egzistuar një kulle. Forma e planimetrisë, teknika e ndërtimit dhe qeramika e datojne si një fortesë garnizoni të periudhës së vonë antike, megjithëse gojëdhëna e lidh kalanë me periudhën e Skënderbeut.
Lista e vendeve të Trashëgimisë Botërore në Evropën Jugore
UNESCO (Organizata për Edukim, Shkencë dhe Kulturë e Kombeve të Bashkuara)  ka caktuar 168 vende të Trashëgimisë Botërore në të gjitha 17 shteteve sovrane (gjithashtu të quajtur si "shtete palë") të Evropës Jugore: Shqipëria, Andorra, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Qipro, Greqia, Italia, Maqedonia, Malta, mali i Zi, Portugali, San Marino, Serbi, Slloveni, Spanjë, Turqi dhe Vatikan, si dhe një vend në territorin britanik të Gjibraltarit.
Dy vendet kryesore sipas numrit të vendeve të Trashëgimisë Botërore janë të vendosura në këtë rajon: Italia me 51 vende dhe Spanja me 44 vende (40 vende pa përfshirë ato në Ishujt Kanarie). Shtatë vende janë të ndara në mes të disa shteteve: Artet shkëmbore prehistorike në Luginën Côa dhe Siega Verde (Portugali dhe Spanjë), Hekurudha Rhaetian në Albula / Bernina (Itali dhe Zvicër), Monte San Giorgio (Itali dhe Zvicër) etj. Vendet e para nga rajoni ishin regjistruar në vitin 1979 një vit pas konceptimit të listës, dhe përfshinë gjashtë vende në ish-Jugosllavi, dhe një vend në Itali. Çdo vit, Komiteti i Trashëgimisë Botërore i UNESCO-s mund të shkruajë vende të reja në listë, ose të heq vende të cilat nuk i plotësojnë kriteret. Përzgjedhja bazohet në dhjetë dhjetë kritere: gjashtë për trashëgiminë kulturore (i–vi) dhe katër për të trashëgimisë natyrore (vii–x). Disa vende, të përcaktuara "vende të përziera", përfaqësojnë trashëgiminë kulturore dhe natyrore. Në Evropën Jugore, ka 150 vende kulturore, 12 natyrore dhe 7 të përziera.
Komiteti i Trashëgimisë Botërore gjithashtu mund të specifikojë se një vend është i rrezikuar, duke cituar "kushtet që kërcënojnë karakteristikat për të cilat një pasuri është regjistruar në Listën e Trashëgimisë Botërore". Një nga vendet (Monumentet Mesjetare në Kosovë) në Evropën Jugore është renditur si e rrezikuar dhe katër vende (Qyteti i Vjetër i Dubrovnikut, Rajoni Natyror dhe Kulturo-Historik i Kotorrit, Parku Kombëtar i Plitvicës dhe Butrinti) ishin më parë të listuara. Listimi i vendeve me rrezik të mundshëm është konsideruar nga UNESCO në disa raste të tjera.
Vendet
{{Legend|#D0E7FF|* Vend i trashëgimisë botërore ndërkufitar/ose që ndahet nga më shumë se një shtet|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† Në rrezik|outline=silver}}
Mongozi i Mellerit
Mongozi i Mellerit ose mangusta e Mellerit ( Rhynchogale melleri ) është një specie mongoze që gjendet në Afrikë. Ndodhet në Republikën Demokratike të Kongos, Malavi , Mozambik , Afrikën e Jugut , Svaziland , Tanzani , Zambia dhe Zimbabve. Ёshtë i vetmi anëtar i gjinisë Rhynchogale.
Pëshkrimi
Mongozi i Mellerit është një mangustë e madhe, trup ngjyrë kafe të errët dhe një bisht të gjatë. Ajo matet rreth 80 cm në gjatësi të përgjithshme dhe peshon 2-3 kg. Bishti është pak më pak se gjysma e gjatësisë së përgjithshme. Bishti është i ndryshueshëm në ngjyrë dhe mund të jetë i zi, kafe ose i bardhë, megjithëse kafe e errët deri në e zezë është më e zakonshme. Pjesët e poshtme të gjymtyrëve janë më të errët se pjesët e sipërme të trupit. Pjesët nën të zakonisht janë më të lehta me ngjyra sesa pjesët e sipërme. Mangusata e Mellerit mund të ngatërrohet me mangozin bishtbardhë, megjithatë është më i vogël dhe i zi në përgjithësi se kjo specie. Mund të ngatërrohet edhe me mongozin e Selousit dhe me mongtozin bishtshtëllungën.
Gama
Mongozi i Mellerit shkon nga Tanzania jugore qendrore përmes Malavis, Zambias , Zimbabve dhe Mozambiku , deri në Suaziland dhe Afrikën Verilindore .Ёshtë regjistruar në 1.850m lartësi në Tanzani.
Habitati
Mongozi i Mellerit është një specie savanase, e lidhur kryesisht me pyje të hapur pyjore dhe kullota dhe zona kënetore me terminitet. Ai është gjetur në miombo ( Brachystegia ) pyje në Zambia, Zimbabve dhe Malavi dhe kodrinor me bambu pyjet në Tanzani. Duket se kërkon mbulesë të dendur gjatë gjithë vitit dhe rrallë shihet në zonat ku zjarret janë të gjera dhe të shpeshta.
Statusi
Renditur si shqetësimi më i vogël nga IUCN, por mund të shpërfillet ose ngatërrohet lehtësisht me speciet e tjera mongozat.
Ushqimi
Mongozi i Mellerit ushqehet kryesisht me termite, veçanërisht termite harxhues ( Hodotermes ) dhe Macrotermes më të mëdha. Ata gjithashtu hanë karkaleca, zvarranikë të vegjël , centipedë , brumbuj dhe bretkosa.
Riprodhimi
Duket se ato rriten në fillim të sezonit të lagësht (nëntor deri në dhjetor). 2-3 të rinj lindin në gërmadha ose çarje shkëmbi. Femrat kanë dy palë gji abdominale.
Ruatja
Nuk ka kërcënime të mëdha të njohura ndaj specieve. Saj favorizuar habitati është e gjerë, dhe në disa pjesë të përputhet me popullsi shumë të ulëta njerëzore. Sidoqoftë, zgjerimi njerëzor dhe qentë shtëpiak mund të paraqesin një kërcënim të rëndësishëm në zonat e lokalizuara. Sidoqoftë, në pjesë të Afrikës së Jugut verior speciet janë regjistruar në zona me shqetësime të mëdha ndaj qenve.