cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rrethi i Matit
Gjurmë të kulturës Ilire
Ndodhet në perendim të fshatit Prell e në veri të fshatit Bruç ndodhen vendbanimet ilire të lashta të Blazit, Nezirit, Këputës. Aty ku bashkohen dy përrenjtë e Blazit e të Valit që janë degë të lumit Urakë, është vendi ku ka qenë ngritur një kala e quajtur nga fshatarët “Qyteza e Skënderbeut”. Vendi është i gjetur që vetëm nga një drejtim mund të futesh ashtu si dhe në kalatë e tjera të ndërtuara në atë kohë. Ky drejtim pasi fortifikohej me murë lihej vetëm një derë kryesore. Muret në kala duken mirë dhe janë dukshëm të gjata dhë të gjëra.
Kalaja e Gurit të Bardhë (Petralba):
Kalaja e Skënderbeut në Varosh-Stellushi:
Ndodhet në skajin verilindor të luginës së Matit afër fshatit Viq, kufi me fshatrat Shëlli, Vinjallë dhe Qafëmurrë. Në dokumentat turke kjo kala quhej Istulush ose Stelush kurse banorët vendas përreth kalasë e quajnë Varosh ndërsa shkembin ku ka qenë e ndërtuar kalaja e quajnë Kalaja e Skënderbeut ose dhe kalaja e Varoshit. Kjo kala dhe objektet përreth përbëjnë një qytet të lashtë dhe, janë kryer punime studimore nga një ekspedite arkeologjike e udhëhequr nga arkeologu i shquar Skënder Anamali i cili ka bërë dhe publikimin e këtyre studimeve. Vërtetohet se nga gjysma e parë e mijëvjeçarit të fundit para erës së re, këtu ka pasur një vendbanim të lashtë ilir. Ekzistenca e qytetit që sipas gojëdhënave ishte mjaft i madh, tregon për lashtësinë e kalasë dhe tërë vendbanimit të fortifikuar. Qyteti i Varoshit në bazë të gojëdhënave, toponimeve dhe terrenit, shtrihej që nga Pylla e Zezë e deri në fushën e Bunarit. Në anën lindore të këtij qyteti kishte pazarin dhe shumë vendbanime apo punishte për të cilat flasin toponimet e sotshme. Ndersa nga ana e Qafe Murrës ishte kisha e Limoces jo fort larg qytetit të Varoshit Marin Barleti kur flet për Stelushin thotë ” Edhe ky qytet megjithëse nga madhësia me të drejtë nuk mund të lavdërohet por nga mbrojtja natyrore e vendit, nga bukuria dhe shëndeti, me plot të drejtë mund ta çosh në qiell, është një mal në fushat e Matit, i lartë në mes të një lugine të bukur si të ishte vënë atje me qëllim. Vetë qafa e këtij mali, e rrethuar për bukuri me mure, formon këtë qytezë. Kjo kala luante një rol të rëndësishëm për mbrojtjen jo vetëm të luginës së Matit por të krejt territorit Mat-Tiranë-Krujë për të dalë në bregdet në Durrës. Pra ishte një fortifikatë strategjike për të ndaluar vërshimet e ushtrive pushtuese që vinin nga ana e lindjes. Këtë funksion kjo kala e kreu më së miri gjatë shumë periudhave por në veçanti gjatë kohës së Kastriotëve. Kalaja e Skënderbeut në Varosh ishte dhe qendër e rëndësishme nga kalonin shumë rrugë, gjurmë të cilave gjenden edhe sot në mjaft sektore të veçantë si në Viq, Mbasdeje, Gur Lurë etj. Arkeologu S. Anamali del në konkluzionet se – Kalaja e Skënderbeut ka qenë vendbanim ilir dhe ka pasur vijushmeri banimi që në kohët e lashta. Në mesjetë në kohën e fuqizimit të bujarisë feudale vendase dhe dobësimit të Perandorisë Bizantine(shek,XIII-XIV) rreth kalasë u zhvillua një qytet mesjetar që u quajt nga otomanët Stellush dhe ka qenë selia e familjes së Kastriotëve. Ardhmen të zbulohen mjaft të fshehta, vendbanime e kala.
Regjistrimi i Popullsisë së Matit nga Osmanët
Regjistrimi i popullsisë së Matit është nxjerrë nga disa regjistra osmane dhe i perkthyer nga Selami Pulaha ne librin lufta ”shqiptaro-turke” në shekullin e 15 Defteri është i sanxhakut të Dibrës ku përfshihen vilajeti i Dibrës së sipërme, së poshtme, Gollobordës, Cermenikës, Matit, Urakës, Kurbinit, Krujës dhe Bendes. Treva e Matit ka qenë e ndarë në tre pjesë Vilajeti i Matit, i Dhimiter Jonimës dhe në Vilajetin e Urakës. Ky regjistrim ka qenë bërë me qëllim që osmanët të vilnin taksat në fshatrat që pushtonin. Regjistrimi u bë në kohë të vështira, ku Sulltan Mehmeti i II-të në krye të gjithë forcave perandorake hyri në Shqipëri në maj të 1446-s. Pushtuesit osmanë u përpoqën të vendosnin përfundimisht pushtetin e tyre në ato zona, duke kryer regjistrimin e tokave të cilat ja aneksuan Sanxhakut të Ohrit. Por Skënderbeu pas një riorganizim të shpejte i sulmoi turqit dhe i përzuri përsëri në prill të 1467-s. Në këtë defter thuhet se u gjendën vende të shkreta, fshatra të braktisura dhe popullsia kishte shkuar në male për ti shpëtuar rrënimeve ose për të luftuar. Gjatë fushatës ushtarake, sipas autorëve turq, pushtuesit gjatë vitit 1446, masakruan afro 15 mijë veta, ndërsa gjatë fushatës së vitit 1467, masakruan 8 mije banorë Të dhënat për vilajetin e Matit dhe të Urakës, janë përmbledhur në këtë vëllim, me qellim për tu sqaruar më mirë. Regjistri përmban emrat e kryefamiljarëve, në bazë të cilëve, bazohet edhe numri i shtëpive. Mendohet se çdo familje kishte 5-7 vetë Me studimin e saktë të defterit del se shumë fshatra ishin të braktisura. Ky defter ka vlera të mëdha historiko-shkencore, sepse na jep të dhëna, jo vetëm për numrin e fshatrave, emrin e tyre, emrat e banorëve që banojnë në këto treva por edhe gjendjen ekonomike të tyre e pasuritë që zotëronin. Pas luftërave legjendare prej një çerek shekulli që zhvilloi Skënderbeu, Shqipëria ra nën sundimin osman, të cilët vranë e rrënuan deri në themel tërë trevat e Skënderbeut, por sidomos kryeqendrën e saj, zemrën e shtetit të tij që ishte Mati.
Përkrenarja e Ilirëve e gjetur në Mat ka qenë në përdorim deri në pushtimin romak
Kultura e Matit është e pranishme në shumë territore të Shqipërisë duke filluar nga jugu i Shqipërisë e duke mbaruar në Lezhë, Shkodër, Bujan të Tropojës, Kukës etj. Pirustët ishin fis Ilir, banorë të krahinës së sotshme të Matit e Mirditës e disa krahinave në jug që deri në vitin 168 p.e.r bënin pjesë në mbretërinë ilire që përfshinte fiset ardiane, piruste, parthine, taulante e dasarete të cilat shtriheshin nga Dalmacia(lumi Naretna) deri në Vlorë. Më vonë ata rezistuan dhe mbetën të Pashkaterruar nga Romakët duke ruajtur pavarësinë deri në vitin 54 të erës sonë, kur Cesari i detyroi të paguanin një dëmshpërblim. Në vitin 6-9 të eres sonë, prusitë morën pjesë në kryengritjen e madhe ilire kundër pushtimit romak nën udhëheqjen e Batos. Pirustët, desidiatët e dalmatët ishin pothuajse të pathyeshëm në saje të pozitave së vendeve dhe maleve, të natyrës së ashpër dhe të zotësisë së tyre të fuqishme për të luftuar. Për herë të fundit fisi ilir i pirustëve përmendet nga Ptolemeu në shekullin e dytë para erës sonë. Ata përmenden si minatorë dhe përpunues të metaleve e sidomos të bakrit. Specialistët pirustë shkonin dhe nëpër fise të tjera ilire duke ushtruar zanatin e përpunuesit të metaleve. Besojmë se duhet të jenë të pirustëve disa toponime që gjenden sot në Mat siç janë mali i Farkës, sheshi i Farkës, përroi i Farkës etj. Zanati i farkëtarit është trashëguar brez pas brezi që siç do ta shohim më vonë mori zhvillim sidomos në krahinën e Skënderbeut, për prodhimin e armëve. Popullsia ilire në trevat e Matit mundi të ekzistojë e të ruhet pa u asimiluar si nga pushtimi romak ashtu edhe nga dyndjet e popujve të ndryshëm. Kjo vazhdimse jete, kulture, etnike na çon deri në mesjetën e hershme, kur ilirët dalin në histori me emrat e ri Arbër.
Marco Bellocchio
Marco Bellocchio lindur në Bobbio, pranë Piaçencës, më 9 nëntor 1939, regjisor filmi, skenarist dhe aktor. Filloi studimet për filozofi në Milano, por pastaj vendosi të hyjë në shkollën e filmit. Filmin e parë, “Grushte në xhepa” (Pugni in tasca) e xhiroi në pronën e familjes në vitin 1965, me fondet e familjarëve. Impaktin e madh mbi kinemanë radikale italiane e pati në mesin e viteve ’60 kur ishte shok me Pasolinin. Në vitin 1968, hyri në Bashkimin Komunist dhe filloi të bënte kinematografi politike militante. Në 1991 fitoi Ariun e Argjendtë – Çmimin Special të Jurisë në Festivalin e 41-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin, me filmin “Dënimi”. Në vitin 2006, filmi i tij “Regjisori i dasmave” u shfaq në seksionin Un Certain Regard në Festivalin e Filmit në Kanë. Bellocchio do të nderohet me Luanin e Artë të Karrierës në shtator, në Festivalin e 68-të Ndërkombëtar të Filmit në Venecia.
Rrethi i Matit
Popullimi
Kërkimet më të reja arkeologjike, kanë zbuluar gjurmët materiale të popullimit të kësaj treve qysh nga periudha e palolitit të mesëm në neolit e më pas. Dëshmi për këtë janë studimet e bëra në Shpellat e Blazit në Bruç. Lugina e Matit del të ketë qenë e populluar vazhdimisht në periudhat historike. Në periudhën e hekurit dëshmohet nga kërkimet, sidomos nga inventari i gjetur në varret e asaj kohe, se kjo trevë banohej nga fiset ilire e konkretisht nga Pirustët. Pirustët i bënë ballë invazionit Romak për shume vite me rradhë deri në shekullin e dytë të erës sonë. Thuhet se pas pushtimit të Ilirisë qendrat e mëdha të banuara qytetare, sidomos në bregdet, u romanizouan gati plotesisht, por ndryshe qëndronte puna në brendësi të vendit, në Luginat e banuara në thellësi të maleve siç ishte për shembull Lugina e Matit e vendbanimet malore në Mirditë, Pukë, Dibër e më në veri. Ketëj banorët vazhduan të flisnin gjuhen e tyre, respektonin hyjnitë e tyre dhe varrosnin të vdekurit sipas mënyrës së tyre të lashtë tradicionale, punonin token si dikur, ruajtën veshjet dhe emrat e fëmijëve, respektonin doket dhe zakonet e tyre. Defteri syret i Esami Vilajet Dibra i vitit 1467 jep të dhëna të përhershme për numërimin e popullsisë së Matit.
Veshjet popullore ne Mat
Më pas veshja me tirq dhe fustanellë përdorej vetëm në raste festash kurse veshja e përditshme u bënë brekushet e zeza me xhamadan prej shajaku të bardhë, me gajtanë të zinj. Në dimër, përdorej dhe xhoke e zezë (xhulini apo xhulija). Mbi të gjitha veshja e Gurit të Bardhë paraqitet e ndryshme nga krahinat e tjera duke ruajtur disa elementë të qytetarisë së hershme. Rol në ruajtjen e kësaj veshje ka luajtur fakti që banorët e Gurit të Bardhë pothuajse nuk bënin fare martesa jashtë fshatit të tyre.
Gastronomia matjane
Tradita e guzhinës matjane si një zonë me bimësi dhe reliev kodrinore si dhe treva për të shfrytezuar në maksimum, blegtorinë, ka si gatim tradicional mishin e pjekur në disa variante si përshembull : në saç, në helle, në prush, etj. Një gatim tradicional përveç mishit të të imtave si delja, dhia dhe viçat është dhe mishi i pulës i cili gatuhet  në të gjithë zonën, shoqërohet me qullë ose me asortimente brumi si: makarona, oriz, jufka, përshesh i bërë me miell të ndryshëm misri dhe gruri. Po me produktet e mishit te viçit, të të imtave por dhe të mishit të pulës bëhen gjellëra të ndryshme tradicionale si: Paça, mishi më lëng, çorba etj
Te gjitha perimet e zonës që bëhen në trevën e Matit por dhe përreth qytetit janë bio dhe përdoren për gatime sallatërash te ndryshme për tryezat por edhe për gjellë vere si ushqim i lehtë, por edhe ëmbëlsirat në trevën tonë kanë një origjinë të hershme të cilat bëhen në raste gëzimi dhe hidhërimi si përshembull: peta me sheqer, hasude, bakllava, shendetlie, revani etj. Të gjitha këto ushqime shoqërohen me pije tradicionale si rakia dhe vera ku e gjithë zona dhe qyteti e kultivon rrushin më pas e fermenton dhe pas fermentimit e nxjerrë si produkt bio për servirje. Kjo është një tradite e hershme.
Gjeografia
Mati shtrihet në pjesën qendrore të Shqipërisë. Sipërfaqja e rrethit është 997 km katrorë. Dendësia e popullsisë është 69 banorë për km katrorë. Në qytet banojnë 17 % e popullsisë ndërsa pjesa tjetër banon në fshat. Kufiri natyror i Matit fillon nga lindja me malin e Dejës, zbret në Qafë-Murrë pastaj ngjitet nëpër majat e maleve të Balgjajt, që radhiten në drejtim të jugut, për të zbritur në Qafë të Buallit, pastaj me në jug kufizohet me malësinë e Martaneshit duke u ndarë nga rrethi i Dibrës dhe Bulqizës. Nga këtej kufiri vijon në Malin me Gropa për të zbritur në qafën e Murrizës, vazhdon më tej duke u ndarë me rrethin e Tiranës, zbret në Qafë-Shtame, për tu ngjitur ne drejtim të veriperëndimit në vargmalet e Skënderbeut, ku kufiri ndahet me rrethin e Krujës, vazhdon me Qafën e Belegut dhe përfundon në grykën e Shkopetit, që ndan Matin me rrethin e Kurbinit. Ndërsa nga ana veriperendimore kufizohet me malet Kulmi i Dervenit, vazhdon nga ana e veriut me kodrat e Prosekut, ku terrenet janë më të hapura dhe më të kalueshme, pastaj kufiri mbyllet për tu ndarë me rrethin e Mirditës. Mati gjendet midis koordinatave gjeografike 41 o e 26` dhe 41 o e 47`, gjerësi veriore dhe 19 o e 52` dhe 20 o e 14` gjerësi lindore Ulëz Shkopet është vendi ku janë krijuar kanionet më të thellë e më të rëndësishme në Shqipëri. Tipike për këto ngushtime është Gryka e Shkopetit(40 metra) disa metra e thellë e çarë nga lumi Mat para se të dalë në fushë. Rilievi ngrihet mbi nivelin e detit në lartësinë më të madhe 2246 metra është Maja e Dejës. Dallohen katër nivele tarracore, që përbëjnë gropën e Matit nga Klosi deri në Ulëz. Në njërën nga këto tarraca lumore është vendosur qyteti i Burrelit. Klima në luginën e Matit është afërsisht si mesatare e klimës e gjithë Shqipërisë, lidhet me brezin e klimës mesdhetare e cila karakterizohet nga vera e nxehtë dhe e thatë me shkëlqim të madh të diellit dhe nga dimri relativisht i butë në luginë dhe disi i ashpër në brezin malor. Temperatura mesatare vjetore ne Luginën e Matit është afro 14 gradë celsius në ditët më të nxehta të korrikut arrin 38 gradë. Muaji më i ngrohtë është korriku me temperaturë mesatare 24 gradë, ndërsa më i ftohti është janari me temperaturë mesatare +4 deri 0 gradë celsius. Ditët me diell zënë 88-90% të ditëve të vitit.
Ndarja administrative
Rrethi i Matit përbëhet nga 2 bashki dhe 10 komuna që janë:
Dikur ishim bashkë
"Dikur ishim bashkë" libër me Autore Brunilda Zllami. Shtëpia botuese Dudaj, viti 2005. Faqet e librit 290.
" - Dikur ishim bashke Robert... Dikur... në një tjetër kohë. Tani jo më. - foli ajo duke fshire lotet qe i rridhnin rreke. Roberti la pijen mbi tavoline. Duhet te ikte, por s'i benin kembet. Marina ishte aty, ashtu siç kishte enderruar, e peduar dhe jo nje perbindesh siç kishte dashur ta mbante mend per ta harruar. Kaloi prane saj per te dale jashte, por nuk mund ta linte pa e perqafuar dhe nje here. "
470 p.e.s.
Mbi vitin 470 p.e.s..
Dikur ishim bashkë
Historia e pabesueshme e dashurisë së Marinës dhe Robertit, dy shpirtra që janë bërë për njëri-tjetrin, por që ndahen mizorisht nga prindërit e tyre. Ata përpiqen ta harrojnë njëri-tjetrin dhe të vazhdojnë secili jetën e tij. Roberti martohet me një grua tjetër, ndërsa Marina i përkushtohet punës dhe njihet e fejohet me Klitin, edhe pse nuk e dashuron. Fati do t'i vërë përsëri ballë për ballë Marinën dhe Robertin, derisa ata të kuptojnë se nuk jetojnë dot pa njëri-tjetrin. Nga ana tjetër kemi Mariolën, motrën e vogël të Marinës; një rebele që është mishërimi i lirisë. Ajo bie në dashuri me djalin e gabuar dhe ngel shtatzënë. Eventualisht ajo e gjen veten përballë zgjedhjes më të vështirë të jetës së saj: ta mbajë fëmijën ose ta abortojë atë.
Brunilda Zllami e ka tejkaluar veten me këtë roman prekës e të dhimbshëm. Emocionet janë të thella dhe ka plot të fshehta përgjatë gjithë librit. Nëse dëshironi të relaksoheni, të keni morrnica në trup ose edhe të qani herë pas here, ky është libri i duhur për ju...
Suhing Hanohom
Suhing Hanoh
hom është një këngëtar shqiptar me origjinë nga Koreja veio re.SuhiHanohomhom ka lindur në Penjan të Koresë veriore më 21 prill 1993.
Sejfi Protopapa
Sejfi Protopapa (Berat, 20 shkurt 1923 - Wayland, Ma 13 prill 2014) ka qenë veprimtar i rezistencës shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore si dhe pasi doli në mërgim, u bë më pas inxhinier i NASA-s në Shtetet e Bashkuara.
Në artin e realizmit socialist në Shqipërinë komuniste, me emrin Protopapa është pasqyruar personazhi i Sali Protopapës në romanin Komisari Memo të shkrimtarit Dritëro Agolli. Mbi bazën e romanit Komisari Memo është ndërtuar edhe skenari i filmit artistik shqiptar I teti në bronz.
Biografia
U lind në Berat më 20 shkurt 1923, i biri i Estrefit, një avokati me origjinë nga fshati Protopapa e Korçës. Arsimohet në vendlindje dhe në Itali.
Në vitin 1943, kur ishte vetëm 20 vjeç, emërohet komandanti i një çete të Ballit, që vepronte në zonën e Roskovecit, e ndodhur midis Beratit dhe Fierit. Në vitin 1944 ai largohet përfundimisht nga Shqipëria për tu rikthyer vetëm në vitin 1991 pas rënies së komunizmit. Fillimisht vendoset në Itali dhe më tej në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Aty vazhdon studimet dhe diplomohet për Fizikë Bërthamore. Ishte i martuar me një estoneze dhe baba i tre fëmijëve.
Sejfi Protopapa ndërroi jetë në moshën 91-vjeçare.
469 p.e.s.
Mbi vitin 469 p.e.s..
Shpani
Shpane apo Shpani (Шпањи) kanë qenë një fis mesjetar arbëror. Ata fillimisht banonin viset e Nikshiqit dhe luginën e lumit Zeta në Malin e Zi të sotëm, ndërkaq ishin të përhapur edhe rreth Shkodrës dhe Pultit.
Vështrim
Sipas legjendave popullore, ata ishin fisi më i vjetër në rajon, ndërkohë që ishin në konflikt të shpeshtë edhe me shumë fise të tjera si Macurët apo Bukumirët. Ata zakonisht trajtohen si një nga fiset autoktone josllavë, "ballkanasë të vjetër" që u asimiluan (sllavizuan) në etnosin sllav. Sllavizimi i shpanjëve dhe fiseve të tjera shqiptare në rajon (Burmazi, Mataruga, Kriçi, etj.) filloi në shekujt VI dhe VII dhe sipas M. Radovanović (2004) përfundoi kur serbët nga rajonet përreth u tërhoqën në malet e Malit të Zi dhe Hercegovinës për shkak të pushtimeve osmane të shekullit të 14-të dhe të 15-të.
Emri i këtij fisi mendohet se është i lidhur me emrin e Spanjës. Shpanët ishin një farë mjaft e mëkëmbur, pasuria e të cilëve pasqyrohet në kadastrën e Shkodrës 1416–1417 përmenden shumë Shpan që mbizotëronin në rrethinat e Shkodrës dhe zotëronin toka e fshatra, ndërkohë që korrnin privilegje nga zotërimet veneciane.
Familja e Spanëve, aktive në Shkodër dhe Drivast në fillim të shekullit të 14-të e kishte origjinën nga ky fis. Këtë lidhje e ka përkrahur edhe V. Ćoroviq. Nga emri fisnor rrjedhin toponimet Španjska gradina (në Spuž ) dhe Španjsko katunište në malin Vražegrmac. Š. Kulišić e ka marrë emrin e tyre nga greqishtja e vjetër spanios, që do të thotë 'lakuriq', që mund të ishte përdorur nga grekët për banorët ilirë të maleve karstike "të zhveshur"; Në mënyrë të ngjashme, emri Pješivci rrjedh nga sllavishtja plješiv që do të thotë 'tullac' dhe mund t'u atribuohej banorëve të atyre maleve "të zhveshur" (në serbokroatisht, demonimi do të ishte golobrđani). Emri i tyre mund të sugjerojë gjithashtu se ata ishin pa mjekër ( Greqishtja e lashtë : spanos që do të thotë "pa mjekër"). Duke gjykuar nga emri i tyre, familja Spani mund të ketë qenë me origjinë greke; megjithatë, kjo është konsideruar e diskutueshme.
O Porriño
O Porriño është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Vigo, të provincës Pontevedra, në Galicia. O Porriño ka 16576INE banorë (2005), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 62 km2.
Lidhje të jashtme
O Porriño
Motörhead (album)
Motörhead është albumi zyrtar i parë i grupit heavy metal me të njëjëtin emër (Motörhead). Disku doli në treg në shtator të vitit 1977, nëpërmjet Chiswick Records dhe përmban këngë të publikuara edhe te albumi i parë jo-zyrtar (në vitin 1975) i prodhuar nga grupi me titullin On Parole, që doli në shitje në vitin 1979.
Te kopertina e albumit doli për herë të parë Snaggletoothi, simboli principal i grupit.
468 p.e.s.
Mbi vitin 468 p.e.s..
Çakovec
Čakovec (në Kroatisht Csáktornya, Csakathurn, Tschakathurn) është një qytet në zhupaninë Međimurje në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 15124 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 15185 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 15790 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.4%.
Kantoni Petit-Canal
Kantoni Petit-Canal (frëngjisht: Canton de Petit-Canal) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Petit-Canal. Ka sipërfaqe 72km2 dhe popullsi 7746 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Petit-Canal aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Zhupanitë e Kroacisë
right|thumb|Njësit administrative në Kroaci Kroacia ndahet në 20 njësi administrative të quajtura zhupanje (kroacisht: županije) dhe qyteti i Zagrebit, i cili ka autoritetin dhe statusin ligjor si të një zhupanije ashtu edhe të një qyteti (të ndara nga zhupania e Zagrebit).
Nikola Štedul
Nikola Štedul (l. 2 dhjetor 1937 në Rešetarevo - v. 15 mars 2022) ai është emigrant kroat dhe, pas pavarësisë së Kroacisë, patriot. Ai ishte udhëheqës i lëvizjes kroate të shtetndërtimit. Ai njihet si një nga të paktët emigrantë kroatë që u mbijetuan atentatorëve të UDBA-së. Ai u vra në vitin 1988 në Kirkcaldy, Skoci. Në atë kohë, ai kryesoi Lëvizjen Kroate të Shtetitndërtimit, një organizatë që mbronte pavarësinë e Kroacisë nga Jugosllavia.
Skënder Temali
parapamje|240px|Skender Temali Skënder Temali (Shkodër, 30 korrik 1946 - 17 prill 2021) ka qenë shkrimtar e arsimtar shqiptar.
Jeta dhe vepra
U lind në Shkodër, ku dhe kreu Universitetin “Luigj Gurakuqi”. Për 15 vjet punoi redaktor në shtypin e Radion e Shkodrës, revistën “10 Korriku” dhe për një çerek shekulli mësues i letërsisë dhe drejtues në shkollat e mesme.
Si publicist e shkrimtar nderohet me çmime lokale e kombëtare. Në vitin 2001, me tregimin “Këpucët e turpit” në gjuhën italiane, merr çmimin special të jurisë në Konkursin e 7-të Ndërkombëtar të Shoqatës së Shkrimtarëve e Artistëve “Cristalide” të Italisë, mes 462 shkrimtarëve nga shumë shtete të botës. Në vitin 2015 me poemën “Unë, Ballkani dhe Europa”, Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës në manifestimin mbarëkombëtar “Drini poetik” i akordoi çmimin “Adem Demaçi”. Pen Klubi i Malit të Zi e ka nderuar me mirënjohen e tij.
Në vitet 2013-2017 themeloi dhe kryesoi Shoqatën e Shkrimtarëve të Shkodrës, duke përmbledhur e redaktuar tri antologji voluminoze “Pena e Shkodrës” me krijime të anëtarëve. Udhëhoqi mjaft promovime librash dhe qe bashkëpunues në veprimtari të përbashkëta me organizata homologe në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi e Maqedoni.
Që nga viti 1971 botoi 20 vëllime më vete në poezi e prozë. Ka të përfunduar në dorëshkrim romanin “Hotel Univers”, vëllimet me poezi "Vajza që nuk putha" dhe me tregime “Ngjarje në plazhin nudo”, përmbledhjen me novela “Studentja nga Shkodra” si dhe monodramën “Vijmë në këtë botë për t’u gënjyer”.
Vdiq më 17 Prill 2021 pas një beteje me virusin SARS-COV2 (Covid)
Alija Xhogoviq
Alia Xhogoviq i lindur në 1929 në Laho, pranë Bijelo Poles në Sanxhak, është shkrimtar boshnjak.
467 p.e.s.
Mbi vitin 467 p.e.s..
Alija Xhogoviq
Ai studioi në Fakultetin Filozofik në Beograd, letërsinë dhe gjuhën jugosllave. Alia diplomua në vitin 1955. Xhogoviqi është një kontribues i madh në projektet e onomastikës të i Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU). Ai mori pjesë në kongrese të shumta të folklorit ndërkombëtare dhe jugosllave onomastikës, leksikologa, dialektologji, antropologji dhe etnologji, si dhe në shum konferenca të turkologëve.
Poezitë dhe hulumtimet e tija letra janë përkthyer në gjuhën shqipe, turke dhe angleze.
Xhogoviq është përfshirë në shum antologji të ndryshme poetike të Kosovës dhe Sanxhakut. Ai është anëtar i shumë shoqatave të shkrimtarëve.
Irlanda (kthjellim)
Irlanda mund të jetë :
466 p.e.s.
Mbi vitin 466 p.e.s..
Podu Turcului
Podu Turcului është një komunë në qarkun Bacău në Rumani. Ka një popullsi prej 5,072 banorësh dhe sipërfaqe 89,46 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 10 fshatrave: Băltăneşti, Căbeşti, Fichipeşti, Giurgioana, Hanţa, Lehancea, Plopu, Podu Turcului, Răcuşana, Sirbi.
Iniciali
Iniciali (nga lat. imitium = fillim) është shkronjë e zbukuruar e cila përdoret në fillim të kryerreshtit apo kapitullit. Zbukurimi i librit me iniciale rrjedh para zbulimit të shtypit. Te radhitja, kryesisht përdoren iniciale të veçanta, por edhe shkronja të thjeshta në madhësi të dy apo tre rrjeshtave. Inicialet mund të jenë: iniciale të zbukuruara, iniciale të ilustruara, iniciale me kornizë,etj.
Kantoni Surgères
Kantoni Surgères (frëngjisht: Canton de Surgères) është një kanton në departamentin Charente-Maritime, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Surgères. Ka sipërfaqe 231.66km2 dhe popullsi 14642 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Surgères aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
Sabit Idrizi
Sabit Idrizi u lind më 16 shtator 1955 në Cerajë, fshati më verior i Kosovës i banuar me shqiptarë. Ka studiuar gjuhën dhe letërsinë shqipe. Deri më tash ka botuar këta libra: "Pesha e fundshekullit", poezi, 1995; "Përderisa është e martë", poezi, 1997; "Diell me dhëmbë", poezi, 1998; "Finalja e zhgënjimit...", ditar, 2000; "Mbretëresha është gjallë", poezi, 2006; "Zarfi", roman, 2008 dhe "Ma fsheh bregun tjeter", poezi. Përveç çmimeve tjera letrare, Sabit Idrizi ka marrë edhe çmimin letrar në nivel gjithëkombëtar "Konstandin Kristoforidhi", i cili jepet në Elbasan. Që nga mbarimi i luftës është shef i Sektorit të Kulturës në komunën e Mitrovicës, punë të cilën e kryen edhe tash. Tani e shtatë vjet me radhë është edhe kryeredaktor i revistës letrare Fjalë e valë, të cilën e financon Kuvendi i Komunës së Mitrovicës, e të cilën e nxjerr Shoqata e Shkrimtarëve të Mitrovicës "Jakup Ceraja". Është redaktor, recensent apo redaktor gjuhësor i mbi 60 librave të autorëve të ndryshëm. Shkrimet e tij letrare janë botuar nëpër shumë revista dhe gazeta që dalin anekënd trojeve shqiptare. Që nga viti 1997 është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Jeton në Mitrovicë.
464 p.e.s.
Mbi vitin 464 p.e.s..
Gjuhët paleo-ballkanike
Gjuhët Paleo-Ballkanike ose Trakiane dhe Ilire janë para së gjithash grupimi gjeografik i gjuhëve Indo-Evropiane të folura gjatë antikitetit në Ballkan dhe rajonet fqinje, nga të cilat rrjedh edhe gjuha shqipe moderne, gjuha e vetme e rigrupimit që nuk është fikur.
Fillimisht, termi Trako-ilir i referohej një dege hipotetike të gjuhëve indo-evropiane, por përparimi i hulumtimit ka bërë që gjuhëtarët të rishikojnë renditjen e tyre dhe një numër gjuhësh që konsiderohen "Trako-Ilire" më parë janë riklasifikuar në degë të tjera të gjuhëve Indo-Evropiane: prandaj sot flasim më tepër për gjuhët Paleo-Ballkanike apo Trako dhe Ilire.
Hipoteza e klasifikimit
Me përjashtim të Mesapishtes, gjuhët e grupit trako-ilir nuk janë dokumentuar mjaftueshëm. Që nga puna e Hans Krahe, është e mundshme që nuk do të ketë siguri në gjendjen aktuale të burimeve për këtë çështje, përveç përsa i përket anëtarësimit të grupit mesapian-ilir ose makro-ilianrian dhe grupit të shqipës në grupin centum të gjuhëve indo-evropiane.
Emërtimi i "gjuhëve trake dhe ilire" gjithashtu përfshin (të gjitha qëllimet, qoftë ato gjenealogjike, tipologjike, ose thjesht gjeografi paleo-ballkanike) gjuhët e mëposhtme:
Mesapishtja nuk është paleo-ballkanike në mënyrë rigoroze: është një gjuhë e juglindjes së Gadishullit Italian dhe afrimi me ilirët bazohet në disa antroponime që gjenden në stela funerale, të cilat gjithashtu mund të jenë dëshmi për një marrëdhënie më të përgjithshme indo-evropiane ose për lëvizje migratore nga Iliria (siç ndodhi më vonë nga Shqipëria).
Cavtat
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2155 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2143 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2015 banorë. Popullsia ka ndryshuar me 0.56%.
465 p.e.s.
Mbi vitin 465 p.e.s..
Lazër Radi
Lazër Radi (Prizren, 29 janar 1916 - Tiranë, 22 shtator 1998) ishte jurist, publicist, prozator, poet e përkthyes.
Biografia
U lind në Prizren më 1916, më 29 janar i fundit i pesë fëmijëve të Prend Çup Radit dhe Gonxhes së Kolë Vilës nga Shkodra. Radët ishin një fis i vendosur në Bishtazhin, pasi kishin rënë nga Mirdita në ato vise në shek. e XVII. Shkollën fillore dhe tre vite të shkollës së mesme i ndoqi në qytetin e lindjes në vitet 1922-1929.
Mentor Çoku
Mentor Çoku (Elbasan, 3 prill 1914 - Romë, 18 prill 1996) ka qenë veprimtar politik i Lidhjes së Dytë të Prizrenit, antikomunist dhe presidenti i parë i Bashkimit Islam në Perëndim (it. Unione Islamica in Occidente) themeluar më 1947 në Itali.
Lazër Radi
Biografia
Për shkak të mosparaqitjes së dy vëllezërve (Bartolomeo dhe Anton) në thirrjen për shërbimin e detyrueshëm ushtarak në Mbretërinë Serbo-Kroato-Sllovene, familja merr katandinë dhe u vendosën së pari në Tiranë e më pas në Durrës. Lazri riosh nis punë tek restoranti i vëllait të madh (nga i ati), Prengës. Më 1931, u vdes i zoti i shtëpisë, Prendi. Më 1930-1931, nis të nxënit në gjimnazin e Tiranës. Më 1931, iu akordua nga ministri i Arsimit, Hilë Mosi bursë për në gjimnazin e Shkodrës. Deri më 1938 dhe u vendos në konviktin “Malet Tona”, në shoqërinë e nxënësve kosovarë Emin Duraku, Hajdar Dushi e Haki Taha e grupit përparimtar me Qemal Stafën, Xhemal Broja e Arshi Pipa, bën pjesë për pak kohë në celulat e para komuniste të Grupit Komunist të Shkodrës. Verën e vitit 1936, e kalon në shkollën verore të Pukës, ku jepte mësim e motra, ku u njoh me poetin Migjeni.
Mentor Çoku
Biografia
U lind në Elbasan më 1914, i biri i Hamdi bej Ohrit të Iljaz Pashë Dibrës dhe një zonje Toptanase. Mësimet e para i mori në Ohër, më tej gjatë viteve 1925 - 1928 vazhdoi shkollën e mesme në Beograd. Në kryeqytetin jugosllav mbante lidhje me ministrin e Shqipërisë, Rauf Ficon. Natyrisht edhe me nxitjen e Raufit, Mentori së bashku me dhjetar gjimnazistë shqiptarë në Beograd, krijon “shoqërinë e djelmërisë për të drejtat e shqiptarëve” në thelb të së cilës parashihej lufta me mjete diplomatike dhe politike për arritjen e të drejtave të shqiptarëve. Në vitin e fundit të gjimnazit, kur protestat e kësaj shoqërie i patën kaluar kufijtë e Beogradit dhe po diskutoheshin në Paris e Gjenevë, Mentor Çoku pushohet nga shkolla pa të drejtë për t’u rikthyer më në Beograd. Kthehet sërish në Ohër dhe me disa provime plotësuese ka arritur në Shqipëri të marrë dëftesën e gjimnazit. Duke qenë se rezultatet në mësime i ka pasur tejet të larta, me ndihmën e pakursyer të prindërve shkoi në Milano dhe fillon studimet në Fakultetin e Drejtësisë.
Mentor Çoku le Milanon dhe shkon pranë familjes dhe miqve të vet në Ohër.
Lazër Radi
Biografia
Më 1938, iu akordua një gjysëm burse nga ambasada italiane dhe po këtë vit nis Jurisprudencën në Universitetin "La Sapienza" në Romë, i ndihur nga Musine Kokalari për të gjetur banesën e parë. Më 1942, diplomohet me 110/110 në Filozofinë e së drejtës dhe u ftua si asistent profesor në katedrën e prof. Vito Cesarini Sforza. Por, vendos të kthehet në atdhe më 1942, në Shqipëri dhe nis stazhin e avokatisë pranë studios së avokat Golgotës në Durrës.
Gjatë periudhës 1942-1944, punon si sekretar pranë zyrës së Strehimit për të huajt. Kontribuon për më shumë se një vit në gazetën "Bashkimi i Kombit" me pseudonimin "Ushtima e Sharrit". Martohet në 6 dhjetor 1943, me Vitore Vushmaqin. Më 1944, merr liçencën e avokatit dhe nis ta ushtrojë profesionin, deri më 23 nëntor 1944, kur u arrestua nga partizanët, që kishin shtënë në dorë kryeqytetin shqiptar. Lista që përshkruante veçoritë e të arrestuarve politikë, për komandën e qarkut u përpilua nga Arben Puto. U gjykua në 13 prill të 1945 në Gjyqi Special, ku u dënua me 30 vjet burgim për përfshirjen e tij në politikë përmes të publicistikës. Më 1944-1954, vijon odisenë e pafund të burgjeve, ku ndau qelinë edhe me Mirash Ivanajn, Petro Markon, Jusuf Vrionin; Më 1952, iu arrestua edhe e shoqja, mbas ngjarjeve të bombës tek ambasada sovjetike. U dënua me dhjetë vite burg dhe punë të detyruar, i ulet në pesë vjet mbasi rezulton me TBC. Gjatë kohës së burgut në Tiranë krijohet sektori i përkthimeve, ku Lazri do të ishte pjesë e atij grupi të përbërë nga intelektualë të lartë, si Mirash Ivanaj, Mihal Sherko, Mit'hat Araniti, Jusuf Vrioni, Dhimitër Pasko, Nedim Kokona, ej. Më 1954, lirohet nga burgu, dhe pa mbushur dy javë internohet fillimisht në Savër e më pas në Shtyllas e Radostine, pastaj në kampin e 100 Intelektualëve në Kuç të Kurveleshit, deri më 1958. Në vitin 1956, lirohet nga burgu e shoqja dhe iu lind fëmija i parë, Jozef Radi, në kampin e Kuçit. Në vitet 1958-1960 vazhdon i internuar në kampet e Gradishtës dhe Çermës. Më 1959 u lind fëmija i dytë e më 1963 i treti. Në vitet 1960-1990 jeton familjarisht në kampin e Savrës. Punon si mekanik, murator, marangoz, hekurkthyes e dizenjator me piktorin e kampeve Lek Pervizin. Me 1974 e kalojne në bujqësi si punëtor krahu, deri kur del në pension pleqërie më 8 tetor 1976. Më 1982, demaskohet publikisht si "Armik i popullit" dhe i pakënaqur nga regjimi komunist, në rrezik të burgosej sërish.
Më 1990 mbas viteve ndër burgje dhe kampe internimi e pune, kthehet në Tiranë dhe bën një jetë aktive emancipimin e opinionin kryeqytetas. Më 1991, pas gjysmë shekulli vizitoi Romën, ku u njoh dhe ndihmoi gazetarët Blendi Fevziu dhe Armand Shkullaku. Më 1992, zgjidhet për një kohë krejt të shkurtë, kryetar i degës së Tiranës, për partinë e Unitetit Kombëtar, prej ku jep dorëheqjen. Së bashku me një grupim patriotësh formon "Lëvizjen Demokratike të Bashkimit të Shqiptarëve", me të cilën organizuan takime të shumta ndër qytete të ndryshme të Shqipërisë, nga 1992 deri më 1997.
Më 1998 pas mërgimit të fëmijëve, vdekjes së gruas më 21 mars 1997 dhe rëndimit të shëndetit, ndërroi jetë në Tiranë mëngjesin e 22 shtatorit. Më 23 shtator, Shoqata e të Përndjekurve Politikë i organizoi një varrim madhështor. Me ngjarjet e 1997-ës, librat që kishte botuar gjatë kësaj periudhe, ia nis mikut të tij në Bruksel, Lek Pervizi, me porosinë që "t'ia ruejë sepse në Shqipëri po rivendosej serish komunizmi..."
Prej vitit 2018, nisi botimi i kolanës Vepra e Plotë e Lazër Radit, nën kujdesin e Jozef Radit, e cila përfshin 15 vepra të tija si autor dhe 9 vepra të përkthyera, e cila përfundoi në vitin 2021 dhe u promovua ne Panairin e Librit 2021.
Publicistikë
Në vitet 1935-1938, filloi botimet e para në shtypin e kohës "Shtypi", "Kombi", "Drita", "Diana", kryesisht me emër, me inicialet L.R., apo me pseudonimet Lara, Lapredi, Ladi.
Ishte ndër të parët (në mos i pari, njoftuar nga motra e Migjenit) që nxorri shkrime kushtuar vdekjes së Migjenit, tek "Drita" në shtator 1938, "Migjeni si poet e si njeri". Pas pushtimit italian dhe bashkimit të kurorës, bashkëpunon me gazetën “Tomorri” dhe “Tomorri i vogël” me një seri artikujsh, gjersa ndalohet me protestë të ambasadës jugosllave. Pas kapitulimit të Italisë, në vitet 1943-1944, bashkëpunon me gazetën “Bashkimi i Kombit”, që drejtoi Akile Tasi.
Më 1991, pas viteve të shumta në burgime e internime, bëri përpjekjet e para për të botuar shkrimet e para në shtypin opozitar. Më 1992, nisi të botonte intervista dhe artikuj të shumtë në shtyp (Z. Rinisë, RD, Kombi, Drita Islame, Patrioti).
E gjithë vepra e tij publicistike është përmbledhur në dy libra: "Publicistika e viteve '30-'40", dhe "Publicistika e viteve '90".
Organe shtypi
Së bashku me grupin e përbërë nga Stafa, Broja, Pipa përgatiti për botim gazetën “Shkëndija”.
Libra
Nje seri shkrimesh sociologjike në periudhën e fashizmit, përbejnë broshurën e parë sociologjike "Fashizmi dhe fryma shqiptare", me parathënie të neo-shqiptaristit Vangjel Koça; e cila më vonë do ti sillte pasoja.
Më 1985-1990, nis të shkruajë kujtimet në tre vëllime, përgatit dy libra me poezi, plotëson veprën “Një verë me Migjenin”, përmbledh kujtimet mbi Mirash Ivanajn, përkthen librin “Qytete dhe Fantasma” të Duçiqit. Më 1993 boton së bashku me të birin Jozefin, “Muret e Muzgut”. Më 1994, botoi librat dokumentarë "Misteret e një Ministri" mbi Ivanajn dhe “Rrëfim për Dinejt e Dibrës”, më 1995 botoi librat me përkthime "Epopeja e njeriut" të vëllezërve Ivanaj. Më 1996 botoi librin e dytë poetik "Shpresa vdes e fundit" dhe monografinë "Njeriu i rrugës së gjatë".
Më 1997-1998 botoi të parin studim mbi Gjyqin Special me titull "I pari Gjyq Special në Shqipëri”, memorialin “Shqipëria në vitet ‘30”, vëllimin poetik “Anzave të Sharrit” dhe novelën “Apollogjia e Sokratit në Tiranë”. Ditën kur dha shpirt doli nga shtypi libri mjaft i dashur për të: “Një verë me Migjenin”, ku përshkruan 110 ditët e kaluara me poetin në Pukë dhe rolin në botimin e parë të vëllimit "Vargjet e lira".
Përkthime
Më 1989, përktheu poemën e jashtëzakonshme të Jevrem Bërkoviqit “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina”, e cila qarkulloi fshehtas dorë më dorë dhe u botua vetëm më 1994. Më 1995 botoi përkthimin e veprës "Jeta dhe zakonet e shqiptarëve" të prijësit fisnor dhe ushtarakut malazez, Mark Milani. Në vitet 1997-1998 vijoi të botonte përkthimet “Platoni, vepra”, dhe “Qytete dhe Fantazma” të Jovan Duçiqit. Edhe pse në kushte tejet të vështira, ai arriti të përkthejë disa vepra të Frojdit, Jungut dhe një “Enciklopedi të historisë së botës”. Përveç tyre, disa vepra të rëndësishme të përkthyera nga Lazër Radi, të mbetura në dorëshkrim, përfunduan së botuari ne vitin 2020.
Larvik
Larvik është një komunë në qarkun Vestfold, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 501 km² dhe popullsi 40990 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Poduri (Bacău)
Poduri (Bacău) është një komunë në qarkun Bacău në Rumani. Ka një popullsi prej 8,169 banorësh dhe sipërfaqe ? km². Komuna është formuar nga bashkimi i 8 fshatrave: Bucşeşti, Cernu, Cornet, Negreni, Poduri, Prohozeşti, Rusăieşti, Valea Şoşii.
O Vicedo
O Vicedo është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Mariña Occidental, të provincës Lugo, në Galicia. O Vicedo ka 1973 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 75.96 km2.
Lidhje të jashtme
O Vicedo
Hakaj
Hakaj, (malazezisht: Акање/Akanje) është fshat mes Gucisë dhe Plavës në Mal të Zi.
Gjeografia
Fshati Hakaj shtrihet afër kufirit të Malit të Zi me Shqipërinë, rreth 3,5 kilometra larg Plavës, 7 kilometra larg Gucisë, rrëzë Bjeshkëve të Nemuna, buzë lumit Luca që i ndanë fshatrat Hakajt e Martinajt.
Demografia
Fshati ka rreth 30 shtëpi Shqiptare, 6 shtëpi Boshnjake, e 2 shtëpi Malazeze.
Historia
Vendbanim i familjes Hakaj e cila zbret prej Valbona kohë më parë, e sipas kësaj familje fshati emërohet : "Hakaj" ; "Hakaj-të".
Irlanda
thumb|200px|Irlanda
Kantoni Pointe-à-Pitre-1
Kantoni Pointe-à-Pitre-1 (frëngjisht: Canton de Pointe-à-Pitre-1) është një kanton në departamentin Guadeloupe, rajonin Guadeloupe në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Pointe-à-Pitre. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi banorë.
Irlanda
Territori i republikes se Irlandes, shtrihet tersisht ne ishullin e irlandes  me perjashtim te rajonit verilndor. Ne pjesen qendrore te ishullit mbizoteron relievi fushor qe nderthurret me grumbuj kodrinor te vecuar dhe shume liqene te vegjel. Disa vargje malore me lartesi te ulet, shrihen perreth brigjeve detare. Malet me te larta ndodhen ne pjesen jugperendimore te vendit. Lumenjte e shumte jane te shkurter dhe me uje te bollshem gjate gjithe vitit.
Kantoni Pointe-à-Pitre-1
Përbërja aktuale
Kantoni Pointe-à-Pitre-1 aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Hida Halimi
Hida Halimi u lind në Radac të Pejës më 1948. Ajo ka botuar librat “Vendlindjen ma zgjodhe ti” (1993), “Ai që nuk ishte Fidia” (roman, 1995), “Njeriu im” (roman 1997), “Bijtë e Njeriut” (dramë, 2001), “Tri medaljonet e Franc Ferdinandit” (dramë, 2001), “Ato letra i shkrova vet” (novela dhe tregime, 2007). Romani “Njeriu im” është botuar në frëngjisht nga shtëpia botuese Publibook në Paris me titullin “Tu marcheras derrière ton ombre” (2007).
Hida Halimi u nda nga jeta më 1 shkurt të vitit 2012.
Libri i saj i fundit "Shpina" i cili mbeti i pabotuar nga autorja, nën përkujdesjen e familjës ky material iu dorëzua shtëpisë botuese "OMBra GVG", i cili e botoj atë në vitin 2012. Në Panairin e librit- Tirana 2013, Hida Halimit iu nda çmimi "In memoriam".
Halimi, përveç aktivitetit të saj në letërsi, ajo ishte me profesion juriste dhe për shumë vjet punoi në jurisprudencën e botës së jashtme, kjo e bëri ate që një pjesë të madhe të jetës së saj ta kaloj e angazhuar si mbrojtëse e drejtave të njeriut. Halimi, shpesh e ka artikuluar brengën e saj në lidhje me shoqërinë kosovare në tranzicionin e pas luftës dhe kjo bëri që ajo kohë pas kohe të kontribuoj me shkrime editoriale në gazetat e ndryshme ditore.
Skrillex
Sonny John Moore u lind më 15 janar 1988, Los Anxhelos, Kaliforni, njihet me pseudonimin e tij Skrillex (shqip: Skrilleks), është producent amerikan i muzikës elektronike. Fitues i gjashtë Çmimeve Gremi. Ai kontribuoi në popullaritetin progresiv të muzikës elektronike në shekullin XXI, bashkë me artistët: deadmau5, Zedd, Avicii, Eric Prydz, Daft Punk, Armin van Buuren, Tiesto etj.
„Nëse muzika elektronike do të ishte një kredo, Skrilleksi do të ishte papa, prifti më i lartë, apo të paktën do të ishte një anëtar i shquar i klerit të këtij kredi...“ (gaz. Forbes, „Më të pasurit nga të famshmit nën moshën 30-vjeç“, nëntor 2014)
2014: Recess
Në janar të vitit 2013, Skrilleksi konfirmoi se do të nxjerrë në treg albumin e tij të ri në verë. Më 2 janar 2013, publikoi albumthin e tij muzikor „Leaving“ përmes ueb-faqes së tij OWSLA ku adhuruesit e tij shërbehen (në një formë abonimi) me muzikë nga muzikë-labeli OWSLA. Ai në tetor të vitit 2013 publikoi muzikën e tij të parë për atë vit, në bashkëpunim me Alvin Risk: „Try It Out“. (Për „Try It Out“ themi muzika e parë pasi që „Leaving“ s'qe veç muzikë por albumth!)
Dog Blood dhe Jack U
Pas suksesit madhështor me albumet Scary Monsters and Nice Sprites dhe Bangarang, dhe nominimet në Grammy i dhanë Skrilleksit një famë tepër të madhe.
Në vitin 2012 veç qe i njohur në tërë globin për „punën“ e tij. Ai bashkë me DJ-producentin gjerman, Boys Noize, formuan grupin e tyre Dog Blood, ku bashkë krijuan 3 E.p.-a (mini-albume): „Middle Finger“, „Middle Finger Pt. 2“, „Middle Finger Pt. 2: The Remixes“. Po ashtu me DJ-producentin amerikan, Diplon, krijoi grupin e me emrin Jack U, ku morën pjesë në festivalin më të madh për muzikë elektronike Ultra Music Festival Miami.
fjalët  albumth, e.p. (ang. EP - extended play), mini-album: kanë kuptim të njëjtë,album muzikor por jo me më shumë se katër-pesë muzika, pra, album i vogël, përmbledhje muzikash
Kantoni Tonnay-Charente
Kantoni Tonnay-Charente (frëngjisht: Canton de Tonnay-Charente) është një kanton në departamentin Charente-Maritime, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Tonnay-Charente. Ka sipërfaqe 179.88km2 dhe popullsi 13455 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Tonnay-Charente aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Brian Robertson
Brian Robertson i njohur edhe si "Robbo", është një kitarist anglez, që ka qenë pjesëtar në grupet hard rock / heavy metal Thin Lizzy dhe Motörhead. Ka lindur më 12 shtator 1956 në Clarkston, Angli.
frame|right|Brian "Robbo" Robertson
Hamdi Çami
Jeta
U lind më 1861 në Margëlliç i biri i Mahmut Hamitit vjershëtar i njohur dhe njeri me ndikim në krahinën e Çamërisë dhe më gjerë, pas mejtepit dhe medreses ai hyri në rradhët e forcave ushtarake osmane. Duke u nisur nga ushtar i shërbimit të detyruar, pa ndonjë përkrahje Ahmet Hamdiu u ngjit në gradën e gjeneralit. Në vitin 1897 gjatë luftës osmano-greke bashkë me luftëtarë dhe atdhetarë të tjerë çam luftoi dhe u plagos për rimarrjen e qytetit të Llurit dhe sidomos nyjes së rëndësishme ushtarake tejet të fortifikuar midis Janinës dhe Nartës në vendin e quajtur "Pesë Puset". Pasi rifitimit të qytetit dhe fortifikimit të Pesë Puseve prej njësive osmane sulltan Abdyl Hamiti II i dha dekoratën më të lartë ushtarake dhe e gradoi nënkolonel. Në vitin 1903 me gradën kolonel në rangun e Miralay u caktua si komandant i xhandarmërisë për Vilajetin e Shkodrës, ndërsa më vonë komandoi regjimentin e xhandarmërisë në vilajetin e Trabzonit.
Në zgjedhjet e vitit 1909 u zgjodh deputet i Sanxhakut të Prevezës. Si deputet së bashku me nëntë deputetë të tjerë të shqiptarë të Parlamentit Osman mbështeti përdorimin e shkrimit latin në standartizimin e Alfabetit shqip. Ahmet Hamdi Beu sikurse dhe atdhetarë të tjerë shqiptar fillimisht synonte krijimin e një shteti shqiptar brenda sulltanatit osman dhe jo jashtë tij pasi një shtet i pavarur i pakonsoliduar nga pikëpamja institucionale dhe forcave ushtarake që do të garantonin sovranitetin e tij do të pushtohej nga mbretëritë fqinje sapo të shpallej i tillë sikurse ndodhi dhe me pjesën më të madhe të territoreve shqiptare pas shpalljes së pavarsisë në 1912. Gjatë sulmeve greke të vitit 1912 filloi përgatitjet për mbrojtjen e jugut nga pushtimi grek. Në mars të 1912 bleu shumë armë për tia shpërndarë banorëve të Gumenicës. Në vitet e Luftës Ballkanike (1908 - 1913) edhe pse tashmë një gjeneral në pension, me kontributin e tij financiar ngriti një regjiment ushtarak të përbërë nga nga Çamët|bashkë - vendas të cilët nuk përfshiheshin në shërbimin ushtarak të detyruar apo rezervë. Kjo njësi luftarake u bë një nga njësitë kryesore si për mbrojten e Prevezës po ashtu edhe për "gozhdimin" e forcave pushtuese greke gjatë Lumit të Zi. Pasi Çamëria u pushtua nga Greqia mërgoi për në Turqi ku nga viti 1918 ishte anëtar i Shoqërive të të mërguarve shqiptar në Turqi.
Më 21 Korrik 1921 u bë president nderi i grupit M.M. (Mim-Mim) gjatë Luftës Turke të Pavarsisë. Në vitin 1923 e më pas bashkë me atdhetarët Asaf Ajdonati, Ferit Bej Deliu etj bëri çmos që çamët dhe shqiptarët e tjerë që u dëbuan nga vendi i tyre nëpërmjet dhunës nga qeveria greke të vendoseshin në vende sa më të përshtatshme në Anadoll. U internua me akuzën për pjesëmarrje në komplotin e Izmirit kundër Mustafa Qemalit dhe më pas u lirua në vitin 1926 pasi nuk u gjet asnjë provë që e lidhte me këtë komplot. Vdiq në Stamboll më 1927.
Guillaume Adae
Guljejmi i Adamit (frëngjishte mesjetare: Guillaume Adae; anglisht: William Adam; 1270 - ~ 1341) ka qenë misionar i urdhërit domenikan, shkrimtar dhe arqipeshkv katolik frëng.
Jeta
Guljelmi i Adamit lindi rreth vitit 1270 në jug të Francës, studjoi në Condom deri më 1302.
Në vitin 1307 u gjend në Konstandinopojë. Nga viti 1314 deri më 1317 është njëri prej gjashtë domenikanëve të dërguar nga Papa Gjoni XXII për në Persi. Megjithatë, mendohet se Guljelmi ka qenë në Persi edhe para vitit 1314, gjatë pontifikatit të Klementit V.
Më 26 tetor 1324 u emërua arqipeshkëv i Tivarit në Diokle. Pas një mospajtimi me Papën, hoqi dorë nga pozita e arqipeshkvit. Në këto vise shkroi për Shestanin dhe katarët.
Mendohet se është autori i një dokumenti të 1332 (për të cilin mendohet se mund ta ketë shkruar edhe murgu Brokard) që dëshmon shkrimin e gjuhës shqipe. Megjithëse referenca ndaj shkrimit është e qartë, është e vagullt nëse teksti mëton shkrimin e gjuhës shqipe me shkronja latine apo thjesht libra të shkruar në latinisht.
463 p.e.s.
Mbi vitin 463 p.e.s..
Mehmed Orhan
parapamje|Mehmed Orhan me uniformën e [[Mbretëria Shqiptare|Mbretërisë Shqiptare]] Mehmed Orhan (10 nëntor 1909 – 12 mars 1994) ishte kreu i 42-të i dinastisë osmane nga viti 1983 deri në 1994. Ai ishte këshilltar i Mbretit Zog I të Shqipërisë dhe arriti si kreu i dinastisë osmane më 9 dhjetor 1983, pas vdekjes së Ali Vasibit.
Biografia
parapamje|235x235px|Mehmed Orhan në fëmijëri Mehmed Orhan lindi më 10 nëntor 1909 në Üsküdar. Sipas hallës së tij Ayşe Sulltan, ai lindi në pallatin e Naime Sulltanit. Babai i tij ishte Şehzade Mehmed Abdülkadir, i biri i Abdul Hamid II dhe Bidar Kadën, dhe nëna e tij ishte Mihriban Hanım, dhe etnike Abkhaziane. Pasi prindërit e tij u divorcuan në 1913, ai dhe nëna e tij shkuan të jetonin me xhaxhain e tij. Më pas ai u regjistrua në shkollën e mesme të Galatasaray dhe Kolegjin Robert.
Në mërgimin e familjes perandorake në mars 1924, Mehmed Orhan u vendos në Budapest, Hungari. Më pas ai shkoi të jetonte me xhaxhain e tij në Bejrut, Liban, dhe më pas te tezja e tij Naime Sultan në Nice, Francë. Prej këtu ai u transferua në Buenos Aires, Argjentinë ku do të jetojë për dy vjet e gjysmë.