cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radha e veprimeve matematikore
2 + 2*2 = 6 sepse 2*2 = 4 dhe 4 + 2 = 6.
18 ÷ 6 * 3 = 9 sepse 18÷6= 3 dhe 3×3 = 9
Radha e veprimeve mund edhe te ndryshoje nëse në vendosim kllapa si p.sh :
(2 + 2)*2 = 4*2 = 8 ose
[(10/2)*5] - 3 = [5*5] - 3 = 25 - 3 = 22 ose
{[(14 - 4) + 4]/7}*3 = {[10 + 4]/7}*3 = {14/7}*3 = 2*3 = 6.
Kur kemi dy veprime te njëpasnjëshme me një veprim që kryhet me pare në mes atëherë dy veprimet shumëzohen/pjesëtohen/mbledhen ose zbriten si p.sh :
(2 + 2)*(4 + 4) = 4*8 = 32 ose
(4 + 4)/(8 - 4) = 8/4 = 2.
Kllapat
Kllapat janë tri-lloje :
Ndërmjet kllapave në mund te ndryshojmë radhën e veprimeve në detyre (shembujt me larte).
Kur kemi me shumë se 1 veprim në një kllape atëherë kllapa përsëritet për aq here veprime si p.sh :
(1 + 2 + 3 + 4 + 5)*3 = (3 + 3 + 4 + 5)*3 = (6 + 4 + 5)*3 = (10 + 5)*3 = 15*3 = 45.
Kur kemi dy veprime me kllapa te vogla dhe me pas një veprim tjetër automatikisht shtohen edhe kllapat e mëdha :
[(55 + 446) - (67 - 3)]*5 = [(501) - (64)]*5 = 2185.
Kjo ndodh sepse nëse detyra do te ishte
(55 + 446) - (67 - 3)*5 atëherë ajo do te ishte e barabarte me 501 - 64*5 = 501 - 320 = 181
Brenda kllapave gjarpërore mund te jene 1 - 2 kllapa te mesme (me përjashtime)
Brenda kllapave gjarpërore mund te jene 1 - 6 kllapa te vogla.
Brenda kllapave mund te jene 100 veprime e me shumë por kllapa duhet te përsëritet 100 here ose për aq veprime sa ka në kllape !
Kantoni Sainte-Suzanne (La Réunion)
Kantoni Sainte-Suzanne (La Réunion) (frëngjisht: Canton de Sainte-Suzanne (La Réunion)) është një kanton në departamentin La Réunion, rajonin La Réunion në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Denis. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 21300 banorë.
Qendra Ndërkombëtare Astronomike e Radios në Ventspils
Qendra Ndërkombëtare Astronomike e Radios në Ventspils (letonisht: Ventspils Starptautiskais Radioastronomijas Centrs ) është një instalim ish-sovjetik i radios astronomike, 30 km në veri të Ventspilsit, Letoni, në bregdet të Detit Baltik. Istalimi ishte sekret deri në vitin 1993 kur u mor nga Akademia letoneze e Shkencave pas një tërheqjeje të ushtrisë sovjetike në vitin 1994, pasi Letonia fitoi pavarësinë. Që atëherë, radio teleskopët u riparuan.
Përshkrim
Themeluar më 24 shkurt 1996, konfigurimi aktul i tij përbëhet nga një parabol e madhe orientuese, 32-metershe, me valë centimetrike të antenave (RT-32) dhe një antenë me diametër 16-metersh (RT-16). E madhja është radio teleskopi më i madh në Europën veriore dhe i teti në botë përnga madhësia. Ky kombinim i madhësive dhe inxhinieria precieze e bëjnë shpërndarjen më të madhe veçanërisht të vlefshme për shkenctarët. Struktura u ndërtua nga një fabrikë detare në Ukranië, dhe brendësia e saj të kujton një anije.
Ella Fitzgerald
Ella Jane Fitzgerald lindi me 25 prill 1917 në Newport News, Virginia dhe vdiq me 15 qeshor 1996 në Beverly Hills, Kalifornia, ajo ishte një këngëtare amerikane e xhazit, ndonjëherë e referuar si Zonja e Parë e Këngës, Mbretëresha e Jazz-it dhe Zonja Ella. Ajo u shqua për pastërtinë e tonit, diksionin e patëmetë, frazat, kohën, intonacionin dhe aftësinë improvizuese "si briri", veçanërisht në këndimin e saj të ngathët.
Pas një adoleshence të trazuar, Fitzgerald gjeti stabilitet në suksesin muzikor me Orkestrën Chick Webb, duke performuar në të gjithë vendin, por më së shpeshti shoqërohej me Salon e Savojës në Harlem. Interpretimi i saj i rimës së çerdheve "A-Tisket, A-Tasket" ndihmoi në rritjen e famës së saj dhe asaj dhe Webb. Pasi mori drejtimin e bandës kur Webb vdiq, Fitzgerald e la atë pas në 1942 për të filluar karrierën e saj solo.
Menaxheri i saj ishte Moe Gale, bashkëthemelues i Savoy, derisa pjesën tjetër të karrierës së saj ia dorëzoi Norman Granz, i cili themeloi Verve Records për të prodhuar rekorde të reja nga Fitzgerald. Me Verve ajo regjistroi disa nga veprat e saj më të vërejtura, veçanërisht interpretimet e saj për Librin e Këngëve të Mëdha Amerikane.
Kantoni Les Essarts
Kantoni Les Essarts (frëngjisht: Canton des Essarts) është një kanton në departamentin Vendée, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Les Essarts. Ka sipërfaqe 269.72km2 dhe popullsi 21246 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Les Essarts aktualisht përbëhet nga 9 komuna.
Manxhari
Manxhar (greqisht: Κυπάρισσος/Kipárissos) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi. Përpara vitit 1958, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Μαντζάριον/Mantzárion. Në vitin 1960 emri i vendbanimit ishte ndryshuar prej Άγιος Αρσένιος/Áyios Arsénios më emrin greke të tjerë si Κυπάρισσος/Kipárissos.
Gjeografia
Nga veriu Manxhari kufizohet me Sollopinë, nga jugu me lumin Kalama, nga lindja me Muzhakën dhe nga perëndimi me Sklavin.
Toponimet të fshatit Manxhar:(Kjo nuk është një listë e plotë të toponimeve për këtë fshat. Për më shumë informacion, shih shënimin më poshtë)
Demografia
Fshati ishte dhe ende është e banuar vetëm nga popull shqipfolës ortodokse.
Familjet në fshatin Manxhar:
Bimenj, Filenj, Hito (Nikoll Hito), Jori, Kolo, Kostaqenj, Kulla, Lolenj (Shull Lolo), Llollo (Gaq LIollo), Llambro, Miçello, Nikolla (Bush Nikolla), Qirjenj (Kristo Qirjo), Shafllanenj, Shkodra (Shozho Shkodra).
Demografia e Republikës së Afrikës Qendrore
Demografia e Republikës së Afrikës Qendrore
parapamje|Lakorja e rritjes së popullsisë Banorët vendas Pigmenët pothuajse janë zhdukur tërësisht. Në jug dominojnë fisi Ngala (Gbakka, Lissongo) i popullatës së quajtur Bantu. Në veri banojnë popullata e quajtur Sara dhe ajo nilotite Runga dhe në lindje popujt Azande. Në pjesë të xhunglës mund të hasen edhe anëtarë të banorëve të vjetër Pigmenë. Po ashtu në këtë vend janë të vendosur disa mijëra evropianë shumica e tyre francezë të cilët zakonisht jetojnë në qendrat e urbanizuara. Përderisa pjesa e savanës dhe xhunglës po thuaj se janë të pa popullarizuara, për anash rrjedhave të lumenjve janë vendosur shumica e popullsisë.
Fituesit e Çmimit Nobel 1972
Fituesit e Çmimit Nobel 1972 është listë në të cilën janë të radhitur fituesit e Çmimit Nobel për këtë vit në të gjitha lëmitë në të cilat dhurohet ky çmim. Gjithashtu janë të radhitur dhe të nominuarit e këtij viti si dhe fakte mbi nomiminmin dhe zgjedhjen e fituesve.
Aeroporti Pleiku
Aeroporti Pleiku: (vietnamsht: Sân bay Pleiku) është aeroporti ndërkombëtar i qytetit vietnamez Pleiku. Ky aeroport ofron shërbime për transportin civil ajror.
Aeroporti gjendet rreth 6 km në veriperëndim të qendrës se qytetit.
Muaji i mjaltit
Muaji i mjaltit është term i cili i referohet periudhës prej 28 ditësh të cilën një çift i porsamartuar e shfrytëzon menjëherë pas ditës së martesës për të vizituar dhe për të qëndruar në një vend në përgjithësi ekzotik dhe romantik. Kjo është periudha më e lumtur e një çifti të cilën ata e kalojnë së bashku, larg njerëzve të afërt dhe njerëzve të njohur për tu zbavitur dhe kënaqur njëri me tjetrin në qetësi për tiu përkushtuar njëri tjetrit.
Click Clack
Click Clack ishte kënga fituese e Eurovizionit 2009 Për Fëmijë nga Ralf Mackenbach - Holanda. Click Clack mori gjithsej 121 pikë në Ukrainë. 3/12 Pikësh nga Belgjika, Rumania dhe Suedia.
Ekonomia e Republikës së Afrikës Qendrore
Ekonomia e Republikës Afrika Qendrore
Më pakë se një e treta e tokës përdoret për bujqësi e cila kryesisht kultivohet për përmbushjen e kërkesave vendase. Ndër produktet që eksportohen janë kikirikat, mëndafshi, kafja dhe frutat e palmës.
Si ushqim themelorë përdoret orizi.
Pasurit natyrore më të rëndësishme janë Diamant, të cilët eksportohen legalisht por më shumë tregtohen në tregun e zi.
Për transportimin e mallrave rëndësi të veçantë ka lumi Ubangi, pasi që rrjeti rrugorë gjatë kohës së reshjeve vërshohet dhe bëhet i pamundshëm për transportim.
Lisi i Baba Fetahut
Lisi i Baba Fetahut ndodhet midis fshatrave Gostënckë – Grëmsh, Berat, rreth 820 m mbi nivelin e detit. Përbën një dru me trung dhe kurorë të veçantë me lartësi 14 m, diametër të trungut 62 cm dhe moshë mbi 132 vjeçare. Ka vlera shkencore (biologjike), ekologjike, kulturore, fetare se lidhet me Baba Fetahun dhe turistike, të karakterit vendor. Për të shkuar atje merret rruga rurale Çorovodë – Gostënckë – Grëmsh dhe më pas rrugën këmbësore.
Anoia
Anoia është komarka (qark) në provincën Barcelona, në komunitetin e Katalonjës, Spanjë. Ky qark ka një popullsi prej 114810 banorë (2008), dhe një sipërfaqe prej 866.6 km2.
Lista e komunave
Argençola, Bellprat, El Bruc, Cabrera d'Igualada, Calaf, Calonge de Segarra, Capellades, Carme, Castellfollit de Riubregós, Castellolí, Copons, Els Hostalets de Pierola, Igualada, Jorba, La Llacuna, Masquefa, Montmaneu, Òdena, Orpí, Piera, La Pobla de Claramunt, Els Prats de Rei, Pujalt, Rubió, Sant Martí Sesgueioles, Sant Martí de Tous, Sant Pere Sallavinera, Santa Margarida de Montbui, Santa Maria de Miralles, La Torre de Claramunt, Vallbona d'Anoia, Veciana, Vilanova del Camí
Targat e automjeteve të Bosnjës dhe Hercegovinës
Sipas vendimit të administratorve të OKB-së në vitin 2000 në Bosnje është reformuar sistemi i numrave të automjeteve. Shkak i kësaj reforme ishin mospajtimet që vazhdonin edhe mbas luftës. Dëshirohej që të mos jet e mundur identifikimi i nacionaitetit apo vendit nga ku është lëshuar targa e automjetit.
Targat e reja janë të bardha me shkronja të zeza, majtas ndodhen tre shifra pas të cilës pasojnë shkronjat dhe mbas tyre prap tre shifra të gjitha këto të ndara me një vizë ndarse. Kodi i shënuar nuk ka ndonjë do më thënje. Përdoren shkronjat latine si A, E, J, K, M dhe T.
Targat e vetra janë tërhequr nga qarkullimi.
Qarqet e lëshimit të targave
Deri në vitin 2000 kan qenë të njohura këto qendra të lëshimit të targave:
Krivaça
Krivaçë (serbisht: Кривача/Krivača) është fshat në komunën e Lebanës, Serbi.
Demografia
Nga 668 banor sa kishte në vitin 1948 numri i banorëve ka rënë në 414.
Dikur i banuar nga shqiptarët, ndërsa tash vetëm nga serbët.
Mbi krimin në Ballkan. Letërkëmbim i zymtë
'''Mbi krimin në Ballkan. Letërkëmbim i zymtë''' Aktualitet / Histori me Autor Ismail Kadare. Shtëpia botuese: Onufri. Viti i botimit 2011. Faqet e librit 120. ISBN 978-99956-87-43-4
Lënda që përfshin ky libërth, në radhë të parë letrat, bashkë me gjykimet mbi to, kapin një periudhë çerekshekullore: 1987-2011. Ngjare të mëdha, kanë tronditur në këtë kohë, gjithë planetin, veçanërisht kontinentin europian, rrjedhimisht gadishullin ballkanik, e bashkë me të, hapsirën tonë shqiptare.
Ed Harris
Ed Harris lindi më 28 nëntor 1950 në Tenafly, New Jersey. Është një aktor, regjisor dhe producent amerikan.
Jeta private
I martuar në vitin 1983, me aktoren Ejmi Madigan, me të cilën ka vajzën Lili.
Arrat në Novaj
Arrat në Novaj gjenden në fshatin me të njejtin emër të komunës Bogovë. Ato janë shumë, por në to dallohen dy drurë arre më të vjetër dhe më të mëdhenj: i pari me lartësi 16 m, diametër të trungut 76 cm, perimetër të kurorës 76 cm dhe moshë 95 vjeçare; i dyti me lartësi 14 m, diametër të trungut 58 cm, perimetër të kurorës 29 m dhe moshë 90 vjeçare. Kanë vlera shkencore (biologjike), ekologjike dhe didaktike. Për të vizituar këtë monument merret rruga Çorovodë - Novaj.
Parku Kombëtar i Thethit
Parku Kombëtar i Thethit është një park kombëtar në veri të Shqipërisë. Themeluar në vitin 1966, parku mbulon 2.630 ha (26.3 km2) dhe është vendosur në qendër të Alpeve Shqiptare, duke përfshirë pjesën më të madhe të Luginës së Shalës. Parku është themeluar për të mbrojtur ekosisteme të ndryshme dhe biodiversitetin dhe trashëgiminë kulturore dhe historike të rajonit. Mbizotërohet nga terrene të larta, me një larmi karakteristikash natyrore përfshirë lugina, lumenj, male, ujëvara, pyje të dendura dhe formacione shkëmbore. Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) e ka renditur parkun si të Kategorisë së II. Në mënyrë të veçantë, rajoni është identifikuar gjithashtu si një zonë e rëndësishme e shpendëve dhe bimëve. Në 2017, Theth është shpallur më tej një Qendër Historike e Mbrojtur.
Fshatrat e Thethit shpërndahen në luginën e sipërme të Shalës dhe janë bllokuar në të katër anët nga dy mijëra të shumtë si Radohima në perëndim, Arapi dhe Poplluka në veri dhe Jezerca në lindje. Duke qëndruar në 1.795 m (5.889 ft), Kalimi i Valbonës drejton një shteg malor në perëndim që ndan parkun nga Parku Kombëtar i Luginës së Valbonës. Si shumica e Alpeve Shqiptare, parku mbizotërohet nga shkëmbinj gëlqerorësh dhe dolomitesh dhe përmban tipare kryesore karstike si Kanioni i Grunas dhe muri jugor Arapi, i konsideruar si fytyra më e lartë e shkëmbit në Ballkan.
Për shkak të zonës së tij të kufizuar, parku karakterizohet nga një florë shumë e larmishme, me vlerësime që variojnë midis 1500 dhe 1650 specie bimësh, midis të cilave 70 specie janë të rrezikuara. Thethi është pjesë e një ekosistemi të madh të ruajtur, i cili është kryesisht i paprekur me cilësi të pacënuar. Ekzistojnë tre lloje të pyjeve që gjenden në park. Kati i lisit shtrihet nga një lartësi prej 600 metrash deri në 800 metra dhe mbizotëron, ndër të tjera nga lisi austriak, brirja orientale, hofornbeam, qoshe dhe hiri i lulëzuar. [9] Kati i ahut është i mbuluar kryesisht me ah të zakonshëm, bredh argjendi dhe sikor, midis 900 metra dhe 1.900 metra. [9] Kati alpin, i shtrirë në një lartësi prej 1.900 metra deri në 2.300 metra, karakterizohet nga bimë barishtore dhe shkurre më të dukshme ku në mesin e tyre janë dëllinja dhe shelgu. Për më tepër, bimët më të rëndësishme të këtij kati përfshijnë boronicë alpine, aster alpine, trefoil dhe trefoil të këmbëve të zakonshme të shpendëve.
Vung Tau
Vung Tau (Vũng Tàu)është kryeqyteti i provincës së Ba Ria-Vung Tau, rajoni e Dong Nam Bo, Vietnami. Ky qytet ka mbi 303.988 banorë në një sipërfaqe prej 140 km² dhe kështu është qyteti më i madh në Vung Tau. Aeroporti Vung Tau: (vietnamsht: Sân bay Vũng Tàu) është aeroporti ndërkombëtar i qytetit vietnamez Vung Tau.
Parku Kombëtar i Thethit
Vetëm 20 lloje gjitarësh janë regjistruar brenda zonës së tokës së parkut. Për më tepër, gjitarë të mëdhenj si ariu kaf, dreri i drekës, kamxhiku, si dhe specie të rralla ose të rrezikuara si ujku gri, rrëqebulli dhe dhia e egër banojnë në park. Janë vërejtur 50 lloje zogjsh, me grabitqarë të tillë si shqiponja e artë, kastri më i vogël, këpucët më të vogla, robin, ferrën e zezë, shkurre të mbështetur nga e kuqja, capercaillie perëndimore dhe pjesët shkëmbore. Për shkak të dimrave të ashpër, parku ka pak specie zvarranikësh dhe amfibësh. Gjithsej 10 lloje zvarranikësh dhe 8 lloje amfibësh banojnë në park, përfshirë salamandrën alpine, bretkosë të zakonshme dhe trofta kafe.
Turizmi në Theth
Për parkun kombëtar të Thethit mund të orientohemi thjesht duke hapur Google Maps,por si mund të gjejmë bujtinat ,restorantet apo guida që të na ndihmojnë përgjatë udhëtimit tonë në Theth. Për këtë shërbejnë disa aplikacione që jo të gjithë i njohin. Kështu për të rezervuar nje bujtinë na ndihmon Booking.com apo për restorantet kemi Tripadvisor. Këto aplikacione ndihmojnë jo vetëm turistët por edhe vendasit qe duan të vizitojnë Thethin. Kështu rrugëtimi në Theth bëhet më i thjeshtë.
Së fundmi numri i bujtinave, restoranteve apo guidave po rritet ndjeshëm jo vetëm në Theth por në gjithë veriun e Shqiperisë, duke bërë kështu që Shqipëria të jetë destinacioni kryesor për pushimet.
Rami Memushaj
Rami Memushaj gjuhëtar shqiptar, ka lindur në Kallarat të rrethit të Vlorës më 28 shkurt 1943. Katër klasat e para të 7-vjeçares i ka kryer në vendlindje, klasën e pestë dhe të gjashtë në shkollën 7-vjeçare "1 maj" në Skelë të Vlorës dhe të shtatën në Vranisht. Studimet e mesme i ka bërë në Vlorë, në shkollën pedagogjike "Jani Minga" gjatë viteve 1957–1961, kurse të lartat në degën e gjuhës dhe të letërsisë shqipe të Universitetit të Tiranës gjatë periudhës 1964–1968. Gjatë viteve 1961–1964 ka punuar si arsimtar në rrethin e Vlorës, dy vitet e para si mësues matematike në Gjorm e Vranisht dhe vitin e fundit si drejtor i shkollës 7–vjeçare në Bolenë. Pas diplomimit në shkollën e lartë, ka punuar përsëri në rrethin e Vlorës si drejtor shkolle fillimisht në fshatin Vajzë (1969–1971), pastaj në Vranisht (1971–1973) dhe në Llakatund (1973–1974). Prej vitit 1974 e deri sot punon si pedagog pranë katedrës së gjuhës shqipe të Fakultetit të Historisë dhe të Filologjisë të Universitetit Shtetëror të Tiranës. Përveç mësimdhënies në degën e gjuhës së gjuhës dhe të letërsisë shqipe, ka mbuluar disa lëndë gjuhësore, është marrë edhe me veprimtari kërkimore në fushën e gjuhësisë. Fryt i kësaj pune janë një varg botimesh, monografi e tekste mësimore universitare e për shkollën e mesme, si dhe artikuj gjuhësorë e shkrime në shtypin shkencor dhe në shtypin e përditshëm. Veç fushës së gjuhësisë, e kanë tërhequr edhe çështje të historisë së krahinës së Labërisë dhe të Kurveleshit.
Botime
•Fonetika e shqipes standarde, Tiranë, 2009.
•Bukuria e gjuhës III, tekst i gjuhës shqipe për shkollat e mesme të përgjithshme të Malit të Zi, Podgoricë, 2009.
•Bukuria e gjuhës II, tekst i gjuhës shqipe për shkollat e mesme të përgjithshme të Malit të Zi, Podgoricë, 2008.
•Bukuria e gjuhës I, tekst i gjuhës shqipe për shkollat e mesme të përgjithshme të Malit të Zi, Podgoricë, 2007.
•Teste gjuhësore, Vlorë, 2003 (me bashkautorësi).
•Gjuhësia gjenerative, Tiranë, 2003, 2008 (e ripunuar).
•Shqipja standarde, Tiranë, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008.
•Hyrje në gjuhësi, Tiranë, 2002, 2004, 2006, 2008.
•Hyrje në gjuhësi, 1986, 1990, Tiranë (bashkautor).
•Morfonologji e eptimit të gjuhës së sotme shqipe, Tiranë, 1989.
La Liga 1948-49
Statistikat e La Ligas për sezonin 1948/1949. Ky sezon filloj më 12 shtator, 1948 , dhe mbaroj më 17 gusht , 1949.
Ekipet pjesmarrëse
La Liga 1948-49 ishte i përbërë prej këtyre ekipe:
Tabela finale
Poz=Pozicioni, Ek=Ekipi , Nd=Ndeshje , Fi=Fitore , Bar=Barazime , Hu= Humbje , Gsh=Gola të shënuar , Gp=Gola të pësuar , Gd=Diferenca e golave.
Portier më i mirë
Marcel Domingo, i Atlético Madrid, pësoj 28 gola në 24 ndeshje, me një mesatare prej 1,16 gola të pranuar në në ndeshje.
Çifliku i Gurrëzës
Çiflik i Gurrëzës (greqisht: Κάτω Παλαιοκκλήσι/Káto Palaiokklísi) është fshat në qarkun i Çamërisë, Greqi. Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Τσιφλίκι Γκούρζα/Tsiflíki Gkoúrza.
Gjeografia
Nga veriu Çifliku i Gurrëzës kufizohet me Gurrëzën, nga jugu me Sollopinë, nga lindja me Ravostivën, nga juglindja me Gollain dhe nga perëndimi me Picarin.
Toponimet të fshatit Çiflik i Gurrëzës:(Kjo nuk është një listë e plotë të toponimeve për këtë fshat. Për më shumë informacion, shih shënimin më poshtë)
Demografia
Fshati ishte dhe ende është e banuar vetëm nga popull shqipfolës ortodokse.
Familjet në fshatin Çiflik i Gurrëzës:
Borodhimenj, Fotenj, Karai, Kilenj, Kulenj, Shokolenj.
Gjenocidi Armen
thumb|[[:en:Rafael de Nogales Méndez|Rafael de Nogales Méndez (1879-1936), një Venezuelës oficer i cili ka shërbyer në ushtrinë osmane, shkroi një përshkrim të hollësishëm të masakrave në librin e tij Cuatro años bajo la media luna (Katër vjet nën hënë)]] Termi Gjenocidi armen ose Masakra armene (i njohur edhe si Holokausti Armen) i referohet deportimit dhe vdekjeve të armenëve gjatë qeverisjes së qeverisë së Xhonturqve gjatë viteve 1915-1917. Kjo ngjarje momentalisht po shkakton mosmarrëveshje në mes të bashkësisë ndërkombëtare dhe Turqisë. Shumica e armenëve e shkollarëve perëndimor si dhe disa turq besojnë se vdekja e armenëve ishte rezultat i një plani shtetëror për çrrënjosje masive. Nga ana tjetër, shumica e shkollarëve turq si dhe disa perëndimorë, mendojnë se një konflikt në mes të dy palëve, së bashku me urinë dhe sëmundjet, ishte arsyeja pse një numër i armenëve vdiqën. Shifrat e numrit të vdekjeve ndryshon nga 200,000 deri në 1.8 milion, dhe ndonëse nuk ka konsensus ndërkombëtarë rreth numrit të saktë të vdekjeve të popullatës armene, shumica e burimeve perëndimore mendojnë që ky numër është së paku një milion. Gjenocidi armen është rasti i dytë më i studiuar i çka quhet gjenocid dhe shpesh krahasohet me Holokaustin.
Armenët në Anadoll
Në vitin 1914, para Luftës së Parë Botërore, Perandoria Otomane kishte rreth 2 milion armen, shumica e të cilëve ishin armen ortodoksë apo katolik. Deri kah fundi i shekullit 19-të, armenët quheshin "millet-i sadika" (komb i besueshëm) nga otomanët, pasi që jetonin në harmoni me grupet tjera etnike në Anadollin Lindor pa ndonjë konflikt të madh me autoritetet qendrore—kjo edhe përkundë ndryshimeve fetare dhe etnike dhe faktit që armenët e krishterë duhej t'u nënshtroheshin ligjeve Islame dhimmi. Përderisa popullata armene në Anadollin Lindor ishte e madhe dhe e gropuar, në pjesën perëndimore jetonte po ashtu një komunitet i madh, shumica e të cilëve jetonin në kryeqytetin Stamboll ku një komunitet i konsiderueshëm ekziston edhe këtë ditë. Komuniteteve në Anadollin Lindore iu shkaktua shumica e viktimave.
Edip Ohri
Edip Ohri, kolonel, ish-deputet i Kuvendit Popullor dhe komandant i përgjithshëm i aviacionit luftarak të Shqipërisë 1951-1975.
Gjenocidi Armen
Gjenocidi Armen
Para Luftës së Parë Botërore, Perandoria Osmane u vu nën qeverisjen e Xhonturqve. Në fillim, disa organizata politike armene përkrahën Xhonturqit, me shpresë se do të ketë ndryshime nga politika e Abdyl Hamidit ndaj popullatës në përgjithësi dhe asaj armene në veçanti. Në këtë mënyrë, shumë armen u zgjodhën për në Parlamentin otoman, ku disa vazhduan pjesëmarrjen gjatë tërë Luftës së Parë Botërore.
Edip Ohri
Edip Ohri lindi në Strugë në 8 maj 1926. Në moshën 10 vjecare, në vitin 1936, familja e tij u shpërngul në Shqipëri, ku i ati gjeti punë në Komunën Shënavlash pranë Durrësit. Disa muaj pas vendosjes në Shqipëri, i vdes i ati. Në 1942 përfundon studimet e shkollës së mesme në Elbasan. Në të njëjtin vit përfshihet në lëvizjen e rezistencës drejtuar kundër pushtimit italian. Arrestohet nga autoritetet pushtuese, por në vitin 1943 arratiset nga burgu. Gjatë luftës ishte zëvendës komandant kompanie pranë Brigadës II Sulmuese, në kuadër të Ushtrisë Nacional Clirimtare. Në nëntor 1944 merr pjesë në çlirimin e zonës Korçë- Pogradec si oficer zbulues i Brigadës II Sulmuese. Në të njëjtin vit bëhet antar i Partisë Komuniste.
Republika Çeke
Shteti çek u formua në fund të shekullit të 9-të, si Dukata e Bohemisë nën Perandorisë së Madhe Moraviane. Pas rënies së Perandorisë në vitin 907, qendra e pushtetit u transferua nga Moravia në Bohemi nën Přemyslidët. Në vitin 1004, Dukata u njoh zyrtarisht si pjesë e Perandorisë së Shenjtë Romake, duke u bërë Mbretëria e Bohemisë në vitin 1212, dhe duke arritur shtrirjen e saj më të madhe territoriale në shekullin e 14-të. Mbreti i Bohemisë sundonte jo vetëm Boheminë, por edhe zona të tjera, të cilat së bashku formonin të ashtuquajturën Kurorë të Bohemisë, dhe ai kishte një votë në zgjedhjen e Perandorit të Shenjtë Romak. Në luftërat Hussite të shekullit të 15-të zhvilluara nga Reformimi Bohemian, mbretëria u përball me embargo ekonomike dhe mundi pesë kryqëzata të shpallura nga udhëheqësit e Kishës Katolike Romake dhe të organizuara kryesisht nga perandori dhe prijësit e Perandorisë së Shenjtë Romake.
Gjenocidi Armen
Gjenocidi Armen
Më 1914, qeveria otomane e nxori një ligj të ri për të përkrahur luftën që kërkonte të gjithë meshkujt e moshës madhore gjer në 45 vjeç që ose t’i bashkëngjiten ushtrisë osmane ose të paguajnë tarifë të veçantë për t’u përjashtuar nga kjo kërkesë. Në fundin e vitit 1914, armenët u akuzuan për tradhti dhe simpatizim me Rusët, dhe planet për një evakuim të dhunshëm nga fronti për në Sirinë e sotme u krijuan.
Republika Çeke
Pas Betejës së Mohács në vitin 1526, e gjithë Kurora i Bohemisë u integrua gradualisht në Monarkinë Hapsburge së bashku me Arkdukatën e Austrisë dhe Mbretërinë e Hungarisë. Revolta Bohemiane Protestante (e viteve 1618–1620) kundër Hapsburgëve katolikë, çoi në Luftën Tridhjetëvjeçare, pas së cilës monarkia konsolidoi sundimin e saj, riimponoi katolicizmin, dhe miratoi një politikë të gjermanizimit gradual. Me shpërbërjen e Perandorisë së Shenjtë Romake në 1806, Mbretëria Bohemiane u bë pjesë e Perandorisë Austriake dhe gjuha çeke provoi ringjalljen e saj si pasojë e nacionalizmit përhapur romantik. Në shekullin e 19-të, tokat çeke u bënë fuqia industriale e monarkisë dhe më pas ishin bërthama e Republikës së Çekosllovakisë, e cila u formua në vitin 1918, pas rënies së Perandorisë Austro-Hungareze, pas Luftës së Parë Botërore.
Republika Çeke është një vend i zhvilluar me një ekonomi të avancuar, me të ardhura të larta dhe standard të lartë jetese. Republika Çeke gjithashtu renditet si vendi i 10-të më paqësor. Ajo është anëtare e Kombeve të Bashkuara, Bashkimit Europian, NATO, OECD, OSBE dhe Këshillit të Europës.
Historia e hershme
Viset e Çekisë, në bazë të të dhënave arkeologjike çeke, kanë qenë të banuara që nga parahistoria. Që në nga Shekulli III, fise kelte kanë migruar në këtë pjesë. Ndër fiset e para kanë qenë Boi (fis keltë) dhe më vonë fisi gjermanë i markomanëve dhe fisi Quadi. Mbreti i tyre Marobodouus është sunduesi i parë i dokumentuar i Bohemisë. Gjatë kohës së dyndjeve të mëdha fiset gjermane, nga pjesa qendrore e Evropës u larguan drejt perëndimit dhe jugut, po ashtu edhe nga viset e Çekisë. thumb|left|250px|Zgjerimi i keltëve në Europë në 270 Para Krishtit. Popuj sllavë nga rajoni i Detit të Zi-Karpate u vendosën në zonë (një lëvizje që u stimulua edhe nga masakrimi i njerëzve nga Siberia dhe Europa Lindore: Hunët, avarët, bullgarët dhe hungarezët). Në shekullin e gjashtë ata u vendosën në perëndim në Bohemi, Moravi dhe disa prej tyre në Austrinë dhe Gjermaninë e sotme. Gjatë shekullit të 7-të, tregtari frank Samo, që mbështeti sllavët në luftën kundër avarëve, u bë sunduesi i shtetit të parë sllav të njohur në Europën Qendrore, Perandoria e Samos. Principata moraviane, Moravia e Madhe lindi në shekullin e 8-të dhe arriti kulmin e vet në shekullin e 9-të, kur ndali ndikimin e frankëve dhe fitoi mbrojtjen e Papës.
Bohemia
thumb|upright|160px|Přemysl Ottokar II, Mbret i Bohemisë (1253–1278) and Dukë i Austrisë (1251–1278) Dukata e Bohemisë u shfaq në fund të shekullit të 9-të, kur u unifikua nga dinastia Přemyslid. Në shekullin e 10-të, Boleslaus I, Duka i Bohemisë pushtoi Moravinë, Silezinë dhe u zgjerua më larg në lindje. Mbretëria e Bohemisë ishte, si e vetmja mbretëri në Perandorinë e Shenjtë Romake, një fuqi të ndjeshme rajonale gjatë Mesjetës. Ajo ishte pjesë e Perandorisë së Shenjtë Romake nga 1002 deri në 1806, me përjashtim të viteve 1440–1526. Në 1212, Mbreti Premysl Ottokar I (që e mbante titullin "mbret" nga viti 1198) fitoi Demin e Artë të Sicilisë (a dekret formal) nga perandori, që i konfirmoi Ottokar dhe pasardhësve të tij statusin mbretëror. Dukata e Bohemisë u ngrit në Mbretëri. Dekreti deklaroi se Mbreti i Bohemisë do të përjashtohej nga të gjitha detyrimet e ardhshme ndaj Perandorisë së Shenjtë Romake, përveç pjesëmarrjes në këshillat perandorake. Emigrantë gjermanë u vendosën në periferitë bohemiane në shekullin e 13-të. Gjermanët populluan qytete dhe rrethe minerare dhe, në disa raste, formuan koloni gjermane në brendësi të Bohemisë. Në vitin 1235, mongolët nisën pushtimin e Europës. Pas betejës së Legnicës në Poloni, mongolët kryen sulmet e tyre në Moravi, por u mundën në qytetin e fortifikuar të Olomouc-ut. Mongolët më pas pushtuan dhe mundën Hungarinë.
Mbreti Premysl Otakar II fitoi nofkën Mbretii i Hekurt dhe i Artë për shkak të fuqisë së tij ushtarake dhe pasurisë së tij. Ai pushtoi Austrinë, Styrinë, Karinthian dhe Karniolën, duke e zgjeruar në territorin bohem në Detin Adriatik. Ai u vra në betejën për Marchfeld-in në vitin 1278 në një luftë me rivalin e tij, Mbretin Rudolph I të Gjermanisë. Djali i Ottokar, Wenceslaus II, mori kurorën polake në 1300 për veten e tij dhe kurorën hungareze për djalin e tij. Ai ndërtoi një perandori të madhe që shtrihej nga lumi Danub në Detin Baltik. Në 1306, mbreti i fundit i dinastisë Přemyslid u vra në rrethana misterioze në Olomouc, ndërsa ai pushonte. Pas një seri luftërash dinastike, Dhoma e Luksemburgut fitoi fronin bohem.
Shekulli i 14-të, në veçanti, me ardhjen e mbretit bohem Karli IV (1316–1378), i cili në 1346 u bë mbreti i romakëve dhe në 1354, Mbreti i Italisë dhe Perandor i Shenjtë Romak, konsiderohet Epoka e artë e historisë së Çekisë. Me rëndësi të veçantë ka qenë themelimi i Universitetit Charles në Pragë në 1348, Ura Charles, Sheshi Charles. Pjesa më e madhe e Kështjellës së Pragës dhe katedralja e Shën Vitus në stilin gotik janë kryer gjatë mbretërimit të tij. Ai bashkoi Brandenburgun (deri në 1415), Lusatinë (deri 1635), dhe Silezinë (deri në 1742), nën kurorën çeke. Epidemia Vdekja e Zezë, që u përhap në Europë nga viti 1347 deri në vitin 1352, shkatërroi Mbretërinë e Bohemisë në 1380, duke vrarë rreth 10% të popullsisë.
Pas vitit 1526 Bohemia erdhi gjithmonë e më shumë nën kontrollin e Hapsburgëve, pasi Hapsburgët u bënë fillimisht sunduesit e zgjedhur dhe më pas në 1627 sunduesit e trashëguar të Bohemisë. Hapsburgët austriake të shekullit të 16, themeluesit e Monarkisë europiane qendrore Hapsburge, u varrosën në Pragë. Ndërmjet viteve 1583–1611 Praga ishte selia zyrtare e Perandorit të Shenjtë Romak, Rudolf II dhe oborrit të tij. thumb|250px|Tokat e Kurorës Bohemiane brenda Perandorisë së Shenjtë Romake (1618). "Hedhjet nga dritarja të Pragës" dhe revolta e mëvonshme kundër Hapsburgëve në vitin 1618 shënoi fillimin e Luftës Tridhjetëvjeçare, e cila shpejt u përhap në të gjithë Evropën Qendrore. Në vitin 1620, rebelimi në Bohemi u shtyp në Betejën e Malit të Bardhë, dhe lidhjet mes Bohemisë dhe tokave të trashëguara nga Hapsburgët në Austri u forcuan. Udhëheqësit e Revoltës boheme u ekzekutuan në 1621. Fisnikëria dhe protestantët e klasës së mesme u detyruan ose të ktheheshin në katolikë ose të largoheshin nga vendi.
Periudha në vijim, nga 1620 deri në fund të shekullit të 18-të, është quajtur shpesh në gjuhën e folur e "Periudha e Errët". Popullsia e tokave çeke ra me një të tretën gjatë dëbimit të protestantëve çekë, si dhe për shkak të luftës, sëmundjeve dhe urisë. Hapsburgët ndaluan të gjitha shërbimet e tjera të krishtera përveç katolicizmit. Lulëzimi i kulturës baroke tregon paqartësinë e kësaj periudhe historike. Turqit osmanë dhe tatarët pushtuan Moravinë në vitin 1663. Në 1679–1680 tokat Çeke u përballën me një murtaje shkatërruese dhe një kryengritje e bujqërve argatë.
Sundimi i Maria Terezës së Austrisë dhe djalit të saj Joseph II, Perandor i Shenjtë Romak dhe bashkë-regjent nga 1765, u karakterizua nga absolutizmi iluminist. Në 1740, shumica e Silezisë (me përjashtim të zonës jugore) u mor nga mbreti Frederick II i Prusisë në Luftërat Sileziane. Në 1757 prusianët sulmuan Boheminë dhe pas Betejës së Pragës (1757) pushtuan qytetin. Më shumë se një e katërta e Pragës u shkatërrua dhe Katedralja e Shën Vitusit gjithashtu pësoi dëme të rënda. Megjithatë, menjëherë pas kësaj, në Betejën e Kolínit, Frederick u mund dhe la Pragën dhe u tërhoq nga Bohemia. Në vitet 1770 dhe 1771 Uria e Madhe vrau rreth një të dhjetën e popullsisë çeke, ose 250.000 banorë, dhe radikalizoi fshatin duke çuar në kryengritjet fshatare. Argatëria u hoq (në dy faza) midis viteve 1781 dhe 1848.
Fundi i Perandorisë së Shenjtë Romake në 1806 çoi në degradimin e statusit politik të Mbretërisë së Bohemisë. Bohemia humbi pozitën e saj të një elektorati të Perandorisë së Shenjtë Romake, si dhe përfaqësimin e vet politik në Asamblenë Perandorake. Tokat boheme u bënë pjesë e Perandorisë Austriake dhe më vonë e Austro-Hungarisë. Gjatë shekullit të 18-të dhe 19-të Rigjallërimi Kombëtar Çek filloi rritjen e tij, me qëllim për të ringjallur gjuhën, kulturën dhe identitetin kombëtar çek. thumb|275px|Monumenti i Fantisek Pallackit, një anëtar i shquar i Rigjallërimit Kombëtar. Revolucioni i vitit 1848 në Pragë, që luftoi për reformat liberale dhe autonominë e Kurorës bohemiane brenda Perandorisë Austriake, u shtyp. Në 1866 Austria u mund nga Prusia në Luftën Austro-Prusiane. Perandorisë Austriake i nevojitesh të ripërcaktonte veten për të ruajtur unitetin përballë nacionalizmit. Në fillim u duk se disa lëshime do të bëheshin edhe në Bohemi, por në fund perandori Franc Jozef I kreu një kompromis vetëm me Hungarinë. Kompromisi austro-hungarez i 1867 dhe moskurorëzimi i Franz Jozefit si Mbret i Bohemisë çoi në një zhgënjim të madh të politikanëve çekë. Tokat e Kurorës Bohemiane u bënë pjesë e të ashtuquajturit Cisleithania (zyrtarisht "Mbretëritë dhe Tokat e përfaqësuara në Këshillin Perandorak"). Zgjedhjet e para sipas votimit të përgjithshëm të meshkujve u mbajtën në vitin 1907. Mbreti i fundit i Bohemisë ishte Karli Bekuar i Austrisë i cili sundoi në vitet 1916–1918.
Çekosllovakia
Rreth 1.4 milionë ushtarë çekë luftuan në Luftën e Parë Botërore, nga të cilët rreth 150.000 u vranë. Edhe pse shumica e ushtarëve çekë luftoi për Perandorinë Austro-Hungareze, më shumë se 90.000 vullnetarë çekë formuan Legjionet Çekosllovake në Francë, Itali dhe Rusi, ku ata luftuan kundër Fuqive Qendrore dhe më vonë kundër trupave bolshevike. Në vitin 1918, gjatë rënies së Perandorisë së Hapsburgëve, në fund të Luftës së Parë Botërore, u krijua republika e pavarur e Çekosllovakisë, që iu bashkua fuqive aleate fituese. Shteti i ri që udhëhiqej nga Tomáš Garrigue Masaryk, përfshiu Kurorën Bohemiane (Bohemia, Moravia dhe Silezia) dhe pjesë të Mbretërisë së Hungarisë (Sllovakia dhe Ruthenia Karpate) me pakica të rëndësishme gjermane, hungareze polake dhe ruthenisht folëse. Çekosllovakia nënshkroi një traktat të aleancës me Rumaninë dhe Jugosllavinë (e ashtuquajtura Antanta e Vogël) dhe sidomos me Francën.
Adolf Hitleri shfrytëzoi këtë mundësi dhe, duke përdorur Partinë Gjermane të Sudeteve të Konrad Henleinit, një parti separatiste, fitoi Sudetenland kryesisht gjermanishtfolëse (dhe fortifikimet kufitare prej betoni të saj) përmes Marrëveshjes së Mynihut 1938 (nënshkruar nga Gjermania Naziste, Franca, Britania, dhe Italia). Çekosllovakia nuk ishte e ftuar në konferencë, dhe çekët dhe sllovakët e quajnë Marrëveshjen e Munich Tradhëtia e Mynihut, sepse Franca (e cila kishte një aleancë me Çekosllovakinë) dhe Britania hoqën dorë nga mbrojtja e Çekosllovakisë në vend që të përballeshin me Hitlerin.
Pavarësisht mobilizimit të ushtrisë së fortë prej 1.2 milion trupash Çekosllovake dhe aleancës ushtarake franko-çeke, Polonia aneksoi zonën Zaolzie rreth Český Těšín; Hungaria fitoi pjesë të Sllovakisë dhe Ruthenisë Karpate si rezultat i traktatit të Çmimit të Parë Vjenës në nëntor 1938. Pjesa e mbetur e Sllovakisë dhe Ruthenia Nënkarpate fituan autonomi më të madhe, me shtetin riemëruar në "Çeko-Sllovaki". Pasi Gjermania naziste kërcënoi për të aneksuar pjesë të Sllovakisë, duke lejuar rajonet e mbetura të jenë të ndara nga Hungaria dhe Polonia, Sllovakia zgjodhi për të ruajtur integritetin e saj kombëtar dhe territorial, duke u shkëputur nga Çeko-Sllovakia në mars 1939, dhe pozicionuar veten, siç kërkohej nga Gjermania, me koalicionin e Hitlerit.
Pjesa e mbetur e territorit çek u pushtua nga Gjermania, e cila e transformoi atë në të ashtuquajturin Protektorat të Bohemisë dhe Moravisë. Protektorati u shpall pjesë e Rajhut të Tretë, dhe presidenti dhe kryeministri ishin në vartësi të Protektorit të Gjermanisë naziste. Ruthenia Nënkarpate shpalli pavarësinë si Republika e Karpato-Ukrainës më 15 mars të vitit 1939, por u pushtua nga Hungaria në të njëjtën ditë dhe u aneksua formalisht të nesërmen. Rreth 345.000 qytetarë çekosllovakë, duke përfshirë 277.000 hebrenj, u vranë apo u ekzekutuan, ndërsa qindra mijëra të tjerë u dërguan në burgje dhe kampe përqendrimi nazist ose u përdoren për punë të detyruar. Deri në dy të tretat e qytetarëve ishin në grupet e synuara nga nazistët për dëbim ose vdekje. Një kamp përqendrimi u krijua në territorin e Çekisë në Terezin, në veri të Pragës.
Kshte një rezistencë çeke ndaj pushtimit nazist, si në brenda dhe jashtë vendit, veçanërisht me vrasjen e liderit nazist gjerman Reinhard Heydrich nga ushtarët çekosllovakë Jozef Gabčík dhe Jan Kubis në një periferi të Pragës më 27 maj 1942. Më 9 qershor 1942 Hitleri urdhëroi hakmarrje të përgjakshme kundër çekëve si një përgjigje ndaj rezistencës anti-naziste çeke. Qeveria e Çekosllovakisë në azil dhe ushtria e saj luftuan kundër gjermanëve dhe u pranuan nga aleatët. Pushtimi gjerman përfundoi më 9 maj 1945 me ardhjen e Bashkimit Sovjetik dhe ushtrive amerikane dhe kryengritjes Pragës. Rreth 140.000 ushtarë sovjetikë u vranë në çlirimin Çekosllovakinë nga sundimi gjerman.
Gjenocidi Armen
Gjenocidi Armen
Më 24 prill, 1915, qeveria e Xhonturqve urdhëroi zhvendosjen e qindra-mijëra, e ndoshta më shumë se një milion, armenve nga Kaukazi për në Mesopotami dhe Sirinë e sotme. Një rrjedhojë e kësaj zhvendosje ishte numri i lartë i të vdekurve. Statistikat e numrit të të vdekurve janë të debatueshme por qëndrojnë diku nga 200,000 në 1.8 milion. Dokumente zyrtare gjermane dhe austriake raportojnë se numri total mund të jetë mbi një milion, ndërsa raportet otomane flasin për 800,000 të vrarë (me ndoshta një milion të vdekur); shumica e shkollarëve perëndimor e pranojnë pohimin se së paku një milion vdiqën. Qeveria turke, shumica e shkollarëve turq, dhe disa shkollar perëndimor nuk pajtohen me këto shifra, duke pretenduar që numri i viktimave ishte shumë më i vogël.
Kampet
Perandoria otomane kishte krijuar 25-26 kampe të mëdha përqendrimi (Deir-Zor, Ras ul-Ain, Bonzanti, Mamoura, Intili, Islahiye, Radjo, Katma, Karlik, Azez, Akhterim, Mounboudji, Bab, Tefridje, Lale, Meskene, Sebil, Dipsi, Abouharar, Hamam, Sebka, Marat, Souvar, Hama, Homs dhe Kahdem), nën komandën e Çukru Kaya, një nga dorët e djathta të Talat Pashës. Shumica e kampeve gjendeshin afër kufijve me Irakun dhe Sirinë, dhe disa ishin vetëm kampe të përkohshme tranzite. Kampe të tjera u përdorën vetëm si zona për varrosje masive—si Radjo, Katma, dhe Azaz. Pas raporteve të vdekjeve, kampet Lale, Tefridje, Dipsi, Del-El, and Ras ul-Ain u ndërtuan veçanërisht për ata që kishin vetëm disa ditë jetë. Shumica e rojeve brenda kampeve ishin armen. Pothuaj të gjitha kampet, duke përfshire edhe më të mëdhatë ishin nën qiell të hapur. Sipas Gjykatës Ushtarake, kampet tjera ishin kampe jo-zyrtare të Gjysmë-hënës se Kuqe të cilat përdoreshin për vrasje me injeksion të morfinës dhe pastaj trupat hidheshin në Detin e Zi. Në rastet tjera, sipas të dhënave, kishte vrasje të shkallës së vogël dhe kampe për djegie ku popullatës armene i thuhej të shkoj në një zone të caktuar, dhe pastaj digjej bashkërisht. Të dhëna të tjera nga gjyqi ushtarak sugjerojnë se instilacione gazi ekzistonin poashtu. Dëshmitë në gjyq na bëjnë me dije se Dr. Saib dhe Nail, një zëvendës Ittihadist, drejtonin dy ndërtesa shkollore që përdoreshin si kampe për shfarosjen e fëmijëve.
Organizata Speciale (Teshkilati Mahsusa)
Një organizatë speciale u themelua në dhjetor të vit 1911 nga qeveria otomane. Organizata e dytë, e cila morri pjesë në çka çoi në shkatërrimin e komunitetit armeno-otoman u themelua nga Ittihad ve Terraki në korrik 1914 dhe për ndryshim nga e para nuk i duheshin urdhra nga qeveria për të vepruar. Më vonë, më 1914, qeveria otomane vendosi drejtimin e kësaj organizate duke liruar kriminel nga burgjet qendrore për t’iu bashk;ngjitur kësaj organizate speciale. Sipas komisioneve otomane pranë gjyqit ushtarak, si komisioni Mzhar, në Sivas më 24 nëntor 1914 124 kriminel u liruan nga burgu Pimian, e cila u pasua me lirimin e 49 kriminelëve në Ankara disa muaj më pas. Prej fundit të 1914-ës deri të fillimi i 1915-ës, qindra të burgosur u liruan për t'u bashkëngjitur më pas me këtë organizatë që më vonë u ngarkua për të përcjellur konvojet e armenëve të deportuar, gjersa numri u rritë në mijëra. Komandanti i armatës së tretë osmane, Vehib, i quante këta anëtarë të organizatës speciale “kasapë të qenies njerëzore.”
Uji i Zi Këlcyrë
Uji i Zi Këlcyrë ndodhet në afërsi të qytetit të Këlcyrës, në krahun e majtë të shtratit të lumit të Vjosës, në rrëzën veriore të malit Dhëmbelit, në lartësinë 160 m mbi nivelin e detit. Përbëjnë 8-10 burime karstike me prurje 400-500l/sek., që dalin në kontaktin litologjik midis gëlqerorëve të kretës së sipërme dhe flishit. Kanë ujë të pastër dhe të ftohtë. Krijojnë një mjedis shumë tërheqës. Kanë vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike), kulturore, didaktike dhe turistike.
Gjenocidi Armen
Organizata Speciale (Teshkilati Mahsusa)
Sipas të njëjtave komisione dhe burimeve tjera, kriminelët zgjedheshin anëtarë të organizatë speciale në bazë të egërsisë. Komisioni Mazhar gjatë gjyqit ushtarak, ka ofruar lista të këtyre kriminelëve; në një rast, nga 65 kriminel të liruar 50 ishin burgosur për vrasje. Procesi i zgjedhjes së kriminelëve, ku morën pjesë edhe mjek, sipas kërkuesve perëndimor është tregues i qartë i qëllimeve kriminele të qeverisë për të shkaktuar vrasje masive të popullsisë armene.
Republika Çeke
Çekosllovakia
Për 41 vitet e ardhshme, Çekosllovakia ishte një shtet komunist në kuadër të Bllokut Lindor. Kjo periudhë karakterizohet mbetja prapa nga Perëndimi në pothuajse çdo aspekt të zhvillimit social dhe ekonomik. Niveli i Prodhimit të Brendshëm Bruto për frymë i vendit ra nga niveli i njëjtë me atë të Austrisë fqinje më poshtë se sa ai i Greqisë apo Portugalisë në vitin 1980. Qeveria komuniste shtetëzoi plotësisht mjetet e prodhimit dhe të krijoi një ekonomi të komanduar nga lart. Ekonomia u rrit me shpejtësi gjatë viteve 1950, por u ngadalësua në 1960 dhe 1970 dhe ndenji në vend në vitet 1980. Klima politike ishte shumë represive gjatë viteve 1950, duke përfshirë edhe procese të montuara gjyqësore dhe qindra e mijëra të burgosurve politikë të shumta, por u bënë më të hapur dhe tolerant në fund të viteve 1960, duke kulminuar nën udhëheqjen e Aleksandër Dubçekut në Pranverën e Pragës të vitit 1968, i cili u përpoq të krijonte "socializmin me një fytyrë njerëzore", dhe ndoshta edhe të fuste pluralizmin politik. Kjo u ndalua me dhunë nga pushtimi nga të gjitha vendet anëtare të Paktit të Varshavës, me përjashtim të Rumanisë dhe Shqipërisë më 21 gusht 1968.
Pushtimi u pasua nga një program i ashpër i "normalizimit" në fund të viteve 1960 dhe 1970. Deri në vitin 1989, organizimi politik mbështetej në censurën e opozitës. Disidentët botuan Charter 77 në vitin 1977, dhe protestat e para të një valë të re protestash u shfaqën në vitin 1988. Midis 1948 dhe 1989 rreth 250.000 çekë dhe sllovakë u burgosën për arsye politike, dhe mbi 400.000 emigruan.
Gjenocidi Armen
Gjykimet ushtarake, Stamboll, 1919
Shumica e atyre përgjegjës për gjenocid u dënuan me vdekje në mungesë, pasi iu kishin ikur proceseve gjyqësore më 1918. Të akuzuarit arritën të shkatërrojnë shumicën e dokumenteve, që do të mund të përdorej kundër tyre para se të iknin. Gjyqi ushtarak vërtetoi dëshirën e Ittihadistve për të eliminuar fizikisht armenët, nëpërmjet organizatës speciale. Gjyqi Ushtarak, Stamboll, 1919: "Gjyqi Ushtarak duke marrë parasysh krimet e sipër-përmendura deklaron unanimisht fajësinë e këtyre të ikurve: Talat Pasha, ish-vezir i madh; Enver Efendija, ish ministër i luftës; Gjemal Efendija, ish-ministër i marinës; dhe Dr. Nazim Efendija, ish-ministër i edukimit; ... Gjyqi, në pajtim me ligjin, dënon Talatin, Enverin, Gjemalin, dhe Dr. Nazimin me vdekje."
Njohja zyrtare
Disa shtete dhe organizata ndërkombtare kanë njohur zyrtarisht Gjenocidin Armen, këtu përfshihet Argjentina, Armenia, Kanada, Franca, Italia, Greqia, Rusia, Sllovakia, Suedia, Zvicra, Uruguai dhe Vatikani.
Republika Çeke
Revolucioni i kadifenjtë dhe Pavarësia
Nga viti 1991, Republika Çeke, fillimisht si pjesë e Çekosllovakisë dhe që nga viti 1993 në të drejtën e vet, ka qenë anëtar i Grupit të Vishegradit dhe nga 1995, OECD. Republika Çeke u anëtarësua në NATO më 12 mars 1999 dhe në Bashkimin Europian më 1 maj 2004. Më 21 dhjetor 2007, Republika Çeke u bashkua me zonën Shengen.
Gjenocidi Armen
Intelektualët turk që përkrahin tezën e gjenocidit
Numri i intelektualëve turk përkrahës të tezës së gjenocidit është shtuar gjatë viteve; qeveria turke ka ndërmarrë hapa për ta parandaluar këtë rritje duke e bërë të jashtëligjshme nën kodin penal turk mbështetjen e tezës së gjenocidit. Orhan Pamuk, novelisti i famshëm turk, ra viktimë e këtij ligji, për shkak të qëndrimit të tij ndaj kësaj çështje.
Targat e automjeteve të Bullgarisë
Shkurtesat e provincave janë:
Gjenocidi Armen
Intelektualët turk që përkrahin tezën e gjenocidit
Arsyet për pranimit e tezës së gjenocidit nga intelektualët turk qëndron pas tri pikave të rëndësishme. Së pari, fakti që anëtarët e organizatës së lartpërmendur ishin kriminel, dhe se ata ishin dërguar qëllimisht për t’i përcjellë armenët, është prove e mjaftueshme e qëllimeve kriminele të qeverisë. Së dyti, fakti që jo vetëm armenët e zonave të frontit u deportuan, dëshmon kundër domosdoshmërisë ushtarake. Së treti, sipas tyre, teza e zhvendosjes nuk ka kuptim pasi nuk kishte përgatitje që do të sugjeronte “rivendosje”, që do të thotë se qeveria nuk priste që armenët do të mbijetonin. Dr. Taner Akçam, një specialist turk, shkruan për këtë çështje: “Fakti që as në fillim të deportimit, as gjatë rrugës, e as në vendosje, nuk kishte as edhe një masë të ndërmarrë për organizimin e migrimit, është dëshmi e mjaftueshme për planin e shfarosjes.”
Edip Ohri
Në vitin 1945 regjistrohet në shkollën e fluturimit Panczewie pranë Beogradit dhe disa muaj më vonë shkon transferohet në Bashkimin Sovjetik. Në vitin 1948 diplomohet pilot për avionët bombardues. Vazhdon studimet në vitet 1949-1952 në Akademinë e Forcave Ajrore Sovjetike. Në vitet 1954-1955 studion në shkollën për drejtues të njësive ajrore në Grozni. Pas kthimit në atdhe, Edip Ohri gradohet "kolonel" dhe emërohet komandant i aviacionit ushtarak shqiptar. Si anëtar i delegacionit shqiptar në mënyrë të rregullt ka marrë pjesë në takimet e Traktatit të Varshavës. Në vitin 1969 kryen kursin për oficer të Shtabit të Përgjithshëm. Në vitet 1971-1972 studion në Kinë në fushën e komandimit të njësive të aviacionit të transportit. Në vitin 1975, në mënyrë të papritur, nxirret në lirim nga ushtria.
Në vitet 1974-1978 ishte deputet në parlament. Arrestohet më 16 tetor 1980 dhe akuzohet për përgatitjen e një grushti shteti ushtarak dhe propagandë anti-shtetërore. Pas disa muaj hetimi Edip Ohri, së bashku me gjashtë oficerë të tjerë del në gjyq. Në janar të vitit 1981, dënohet me 14 vjet burg, dënim i kryer fillimisht në Ballsh në Zejmen. Në vitin 1985, dërgohet në burgun famëkeq të Burrelit ku qëndron deri sa lirohet si rezultat i amnistisë së 29 nëntorit 1989. U nda nga jeta më 21 shkurt 2017.
Targat e automjeteve të Bullgarisë
Targat e automjeteve të funksionarve diplomatikë janë të shkruara me të bardhë në një fushë të kuqe si p.sh.:ДT - ####.