cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Finlanda nën sundimin suedez
Përplasjet e pushtetit midis Finlandës dhe Suedisë
Mbreti u rrëzua përfundimisht në vitin 1439, pas së cilës Suedia u drejtua nga një këshill aristokratësh. Ai përbëhej nga peshkopë dhe fisnikë kryesorë. Më i fuqishmi i këtij grupi ishte Karl Knutsson, i cili u zgjodh udhëheqës i mbretërisë në 1438. Konkurrenti i tij më i madh, drots Krister u tërhoq në Vyborg pas kësaj. Pas rënies së qeverisë absolutiste, lidhjet e Finlandës me Danimarkën u ndërprenë. Megjithatë, lidhjet me Suedinë nuk u forcuan vërtet, por guvernatorët lokalë të Slottslän kryesisht sunduan vendin.
Në vitin 1440, danezët e ftuan Kristoforin e Bavarisë në vendin e tyre dhe e zgjodhën atë si mbret. Në Suedi po zhvilloheshin negociata për kushtet e njohjes së tij. Karli VIII i Suedisë u zhvendos në Finlandë në të njëjtin vit dhe pushtoi kështjellat Turku dhe Kastelholm, duke premtuar se do të denonconte pozicionin e tij si udhëheqës i mbretërisë nëse do të merrte të gjithë Finlandën si qarkun e tij. Kjo dëshirë iu plotësua, përveç Åland. Megjithatë, situata ndryshoi shumë shpejt, dhe Charles VIII duhej të luftonte veten me slottslän Vyborg. Turku u kthye në pushtetin e një zyrtari të caktuar nga mbreti. Synimi i mbretit ishte të parandalonte formimin e një Finlande të vazhdueshme.
Mosmarrëveshje për kufirin lindor
Periudha tjetër u shënua me probleme në pjesët lindore të mbretërisë. Me përhapjen e popullsisë në shkretëtirë, filluan mosmarrëveshjet kufitare dhe luftimet me Novgorodin dhe Karelianët. Ndërsa popullsia savoniane u përhap, Karelia Veriore u popullua gjithashtu. Në 1478, Novgorod u aneksua në Moskë dhe një fuqi e re u ngrit përtej kufirit lindor. Për të siguruar kufirin, u ndërtua kështjella Olavinlinna për të mbrojtur kolonët e rinj. Rusët e panë këtë si një shkelje të traktatit të kufirit, dhe lufta e hapur mbretëroi për shumë vite deri në paqen e përkohshme në vitin 1482. Megjithatë, palët nuk mund të bien dakord se ku do të vendosej kufiri.
Nga Axelsson te Sten Sture
Në betejën për kurorën suedeze, kështjellat finlandeze gjithashtu u pushtuan dhe u bindën në anën e mbretit të bashkimit. Kalorësi danez Erik Axelsson Tott erdhi me vëllezërit e tij për të pushtuar kështjellat në vitet 1480, dhe në fund, të gjitha kështjellat ishin nën pushtetin e Axelssons. Pas vdekjes së Erikut, ai la qarqet Vyborg, Hämeenlinna dhe Savonlinna tek vëllezërit e tij Ivar dhe Lauri, të cilët tashmë sundonin mbi Raseborg. Megjithatë, formimi i një rrethi të vazhdueshëm pushteti nuk i përshtatej planeve të regjentit Sten Sture. Në vitin 1481, Sten Sture mbërriti në Finlandë, deri në Vyborg. Regjenti dhe guvernatorët lokalë nuk arritën në një marrëveshje: regjenti u premtoi njerëzve ulje taksash; pronarët vendas nuk mund ta pranonin këtë.
Në fund të kohërave të bashkimit, asnjë regjent nuk kishte më pranim universal nga të gjitha vendet nordike. Mbreti i Danimarkës Gjoni (mbretëroi 1481-1513) nuk u pranua në vendet e bashkimit dhe këshillat morën pushtetin në duart e tyre. Në vitin 1483, Sten Sture mori pushtetin mbi tre qarqe në Finlandë: Vyborg, Savonlinna dhe Hämeenlinna. Ish mbretëria e Axelssonëve u bë zona mbështetëse e regjentit dhe Finlanda u bë një pjesë edhe më integrale e qeverisë qendrore; veçanërisht kur edhe Raseborg erdhi në pushtetin e mbështetësit të Sten Sture, Knut Posse. Sture nuk ua shpërndau kështjellat fisnikërisë, por sundoi mbi to nëpërmjet zyrtarëve të varur prej tij, duke mbledhur një sasi të konsiderueshme të ardhurash nga taksat për vete.
Trazirat gjatë fundit të kohërave mesjetare
Në fund të shekullit të 15-të, përleshjet e mëparshme me Moskën u përshkallëzuan në një luftë. Në vitin 1495, Kalaja e Vyborgut u rrethua. Njerëz nga Finlanda Perëndimore u dërguan gjithashtu në luftë. Në zonat e rrezikuara u thirrën në armë të gjithë personat mbi 15 vjeç dhe përveç kësaj, në vend mbërritën mercenarë gjermanë dhe njerëz nga Suedia. Sulmet ruse u shtrinë nga Karelia në Ostrobothnia, Savonia dhe Tavastia. Paqja u bë në vitin 1497.
Në të njëjtin vit, Këshilli Privat i Suedisë rrëzoi Sten Sture si regjent. Megjithatë, slottsläns finlandeze mbetën nën kontrollin e tij. Pasoi një luftë civile, ku mbreti John mundi trupat e regjentit, duke u bërë vetë Mbret i Suedisë (1497–1501). Në 1499, Sture duhej të hiqte dorë nga zonat e tij në Finlandë. Në vitin 1503, Svante Nilsson Sture (mbretëroi 1504–1512) u zgjodh si regjent dhe udhëheqësit finlandezë u betuan për besnikërinë e tyre ndaj tij. Në një takim të mbajtur në Turku, populli ka shprehur mbështetjen e tij për qëndrimin e tij. Megjithatë, unanimiteti ishte vetëm i çuditshëm, pasi një pjesë e liderëve të Finlandës mbështetën qëndrimin e tyre politik së bashku me familjen e Sten Sture. Qëllimet e tyre kanë mbetur disi të paqarta. Megjithatë, historia kombëtare ka theksuar rolin e politikës lindore në mosmarrëveshjet.
Betejat e fundit të bashkimit
Kohët e fundit të bashkimit ishin një kohë trazirash në pjesën më të madhe të Finlandës, jo vetëm në Vyborg. Në fund të shekullit të 16-të, danezët shkuan në plaçkitje në bregdetin finlandez dhe kapiteni i piratëve Otto Rudi grabiti Turkun dhe thesaret e katedrales së tij. Me ardhjen në pushtet të mbretit të bashkimit danez, Kristiani II i Danimarkës, në kurorëzimin e tij atij iu prenë kokat dhjetëra fisnikë suedezë. Kjo u quajt gjakderdhja e Stokholmit. Fisniku suedez Gustav Vasa u ngrit për të kundërshtuar mbretin e bashkimit dhe fitoi fshatarët në anën e tij. Tregtarët gjermanë hanseatikë e mbështetën gjithashtu Gustav Vasën dhe i dhanë armë dhe para. Vëllezërit me origjinë finlandeze Erik dhe Ivar Fleming pushtuan kështjellat finlandeze për Gustav Vasa dhe i dëbuan danezët nga Finlanda në 1523. Epoka e bashkimit nordik mori fund dhe Gustav Vasa u bë mbret i Suedisë dhe Finlandës.
Lindja e një shteti të hershëm modern
Gjatë mbretërimit të Gustav Vasa, filloi të formohej një mbretëri e vazhdueshme suedeze. Ai ia doli të shtypte komunitetet rajonale të cilat kishin udhëhequr politikën e tyre. Nga ana tjetër, reformimi e shtypi kishën. Fisnikëria e lartë, tashmë e dobësuar nga gjakderdhja, tani ishte e lidhur për të mbështetur politikën mbretërore. Megjithatë, qeverisja bëhej ende në traditën mesjetare: mbreti kishte fisnikë dhe skribë të shumtë për ta ndihmuar, por këta nuk ishin në të vërtetë zyrtarë. Gjithashtu qeveria nuk kishte një dallim të qartë të vendeve të punës, por detyrat në shërbim të mbretit ndryshonin sipas situatës. Në vitet 1530, Gustav Vasa filloi të sillte në vend zyrtarë të qeverisë gjermane, së bashku me të cilët vizionet e reja të pushtetit mbretëror arritën në Suedi. Gjatë dietës Västerås të vitit 1544, mbretëria u ndryshua në trashëgimtare dhe djali i madh i Gustav Vasës Erik u emërua trashëgimtar i fronit.
Pushteti vendor i kurorës u përqendrua në duart e zyrtarëve pasi grantet e tokës ishin anuluar. Punët e tyre ishin të shumta, por mbledhja e taksave ishte një nga më të rëndësishmet. Gjatë mbretërimit të Gustav Vasës, mbledhja e taksave kaloi në qeverisje të mirëfilltë; Së pari, dokumentet sistematike të tokës (të pronësisë së tokës) u mbajtën për të ndihmuar në tatimin, shumë shpejt pasuan lloje të tjera katalogësh dhe llogarish të mirëfillta. Zyrtarët ishin gjithashtu përgjegjës për ripopullimin e shtëpive të boshatisura, sigurimin e transportit dhe rrugëve. Zyrtarët gjithashtu duhej të parandalonin tregtinë e paligjshme dhe punën e dorës që praktikohej në fshat. Gjithashtu, puna e përgjithshme e paqeruajtjes dhe e drejtësisë i përkiste detyrave të zyrtarëve – në këtë mënyrë mund të sigurohej pjesa e kurorës nga taksat dhe të ardhurat e gjobave. Rritja e qeverisë rriti të ardhurat nga taksat e kurorës me dhjetëra përqind.
Lufta kundër Rusisë
Konfliktet e vazhdueshme me Rusinë ishin ende të rëndësishme në politikën e jashtme finlandeze. Në fillim të mbretërimit të Gustav Vasës, negociatat u zhvilluan në një përpjekje për të rifituar një ide se ku shkonte kufiri. Suedezët u përpoqën të shtynin kontrollin e vijës kufitare për aq kohë sa të ishte e mundur, dhe pavarësisht marrëveshjeve të përkohshme, konfliktet dhe bastisjet nga të dyja palët vazhduan. Në një takim fisnikërie të mbajtur në Vyborg në 1555, mbreti u këshillua të shkonte në luftë. Sulmi rezultoi në një kundërsulm nga Ivani i Tmerrshëm nga drejtimi i Vyborg dhe Savonia. Negociatat e zhvilluara nga viti 1556 deri në 1557 rezultuan në një paqe të përkohshme që zgjati 40 vjet. Kishte një plan për të zhvilluar një negociatë të re për vijën kufitare në 1559, por kjo nuk ndodhi kurrë.
Sjellja e keqe nga fisnikëria
Në kohë lufte, mbreti kishte kaluar një kohë të gjatë në Finlandë. Atje ai urdhëroi një hetim të gjerë të sjelljes së keqe nga fisnikëria. Ky hetim rezultoi në të ashtuquajturën listë ankesash të Jakob Teit, e cila është një burim i rëndësishëm i historisë së komunitetit në shekullin e 16-të. Në verën e vitit 1556, mbreti e bëri Finlandën në dukatin e saj dhe emëroi djalin e tij John si sundimtarin e saj. Gustav Vasa vdiq në shtator 1560. Erik XIV i Suedisë e pasoi atë në fron.
Mbretërimi i Erik XIV
parapamje|djathtas|Erik XIV Erik XIV u kurorëzua si mbret në vitin 1561. Ai u përpoq të forconte akoma më shumë monarkinë në lidhje me fisnikërinë dhe gjithashtu me vëllezërit e tij. Për të dobësuar pozicionin e tyre, Eriku themeloi qarqe dhe barone të reja për të ndarë fuqinë e dukës. Në Finlandë, politika e mbretit rezultoi gjithashtu në emërimin e folësve të rinj në vend. Në vitin 1561 mbreti miratoi të ashtuquajturat artikuj Arboga në një dietë, e cila i nënshtroi dukët nën kontrollin e mbretit dhe u hoqi atyre mundësinë për politikë të jashtme të pavarur.
Protestat në Hong Kong 2019
Gusht 2019: Përshkallëzimi
Më 11 gusht, protestuesit u kthyen në Territoret e Reja për një protestë në Tai Po, por u shpërndanë në vende të tjera nëpër Hong Kong në mbrëmje. Të nesërmen u mbajtën dy protesta, një në Sham Shui Po ndërsa një tjetër në Qarkun Lindor. Protestuesit në Sham Shui Po u transferuan më vonë në Tsim Sha Tsui, ku policia goditi me plumb gome dhe dëmtoi rëndë syrin e djathtë të një punonjëseje të ndihmës së shpejtë, duke i shkaktuar asaj humbje të përhershme të shikimit me atë sy, dhe në Kwai Chung, ku policia përdori gaz lotsjellës në ambiente të mbyllura. Ndërkohë, protesta në ishullin Hong Kong përshkallëzoi në dhunë kur policët e maskuar si protestues u panë duke arrestuar protestues të tjerë në Gjirin Causeway. Policët gjithashtu gjuajtën protestuesit me plumba dhe spraj me piper në një distancë shumë të afërt në stacionin Tai Koo.
Brutaliteti i policisë më 11 gusht bëri që protestuesit të organizonin një ulje tre-ditore në Aeroportin Ndërkombëtar të Hong Kongut nga 12 deri në 14 gusht, duke bërë që Autoriteti i Aeroportit të anulonte fluturime të shumta për të paktën dy ditë. Në incidente të tjera në 13 gusht, protestuesit në Aeroport vecuan dhe sulmuan dhe sulmuan dy burra të akuzuar si policë të infiltruar ose agjentë të kontinentit kinez, njëri prej të cilëve u konfirmua më vonë se ishte reporter për Global Times.  Duke iu përgjigjur incidentit të 11 gushtit, një protestë paqësore u mbajt në Victoria Park nga CHRF më 18 gusht për të dënuar brutalitetin e policisë dhe përsëritur pesë kërkesat thelbësore. Në të morën pjesë më tepër se 1.7  milion njerëz, të cilët, pavarësisht se policia nuk u dha leje, marshuan drejt Qendrës. Rreth 300,000 protestues të tjerë marshuan midis Qendrës dhe Gjirit Causeway, por nuk mundën të hynin në park për shkak të mbipopullimit. majtas|parapamje| Protestuesit në majë të Lion Rock për Rrugën Hong Kong. 23 gusht 2019 Në mbrëmjen e 23 gushtit, rreth 210,000 njerëz morën pjesë në fushatën "Rruga Hong Kong", për të tërhequr vëmendjen ndaj pesë kërkesave të lëvizjes. Në orën 9 të pasdites, shumë njerëz mbuluan syrin e tyre të djathtë dhe brohorisnin "Policë të korruptuar, na ktheni syrin! duke iu referuar punonjëses së ndihmës së shpejtë që pësoi një dëmtim të rëndë në sy gjatë një proteste në 12 gusht. Ata bashkuan me duart për të krijuar një zinxhir njerëzor të gjatë 50 kilometra, që shtrihej në të dy anët e portit të Hong Kongut dhe mbi majën e Lion Rock. Kjo formë proteste u frymëzua nga një ngjarje e ngjashme e njohur si Zinxhiri i Lirisë së Rrugës Baltike që ndodhi më 23 gusht 1989.
Më 24 gusht, protestuesit marshuan drejt Kwun Tong dhe cmontuan një llambë inteligjente, që dyshohet se ishte përdorur nga qeveria e Hong Kongut për të monitoruar qytetarët e saj. Operatori hekurudhor MTR mbylli një sërë stacionesh para protestës, duke bërë që ky i fundit të kthehet në një objektiv të vandalizmit në protestat e mëvonshme. Gjatë protestave të 25 gushtit në distriktet Tsuen Wan dhe Kwai Tsing, protestuesit e vijës së parë hodhën tulla dhe bomba me benzinë drejt policisë, të cilët nga ana e tyre u përgjigjën duke hedhur gaz lotsjellës dhe duke përdorur kamionë me ujë. Pasi u ndoqën dhe u sulmuan nga protestuesit, gjashtë oficerë nxorën pistoletat dhe njëri prej tyre shtiu një gjuajtje paralajmëruese drejt qiellit - kjo ishte hera e parë që policia përdorte armë me plumba të vërtetë që prej fillimit të demonstratave në qershor. Policia goditi edhe një burrë i cili, i ulur në gjunjë, po përpiqej të bindte oficerët të mos qëllonin.
Shumë nëpunës civilë, mësues, avokatë, punonjës socialë, financierë, llogaritarë, studentë të shkollave të mesme dhe profesionistë të mjekësisë kanë shprehur mbështetje për lëvizjen kundër ekstradimit në gusht duke mbajtur marshime apo mitingje. Njerëzit në Hong Kong gjithashtu organizuan mitingje të ndryshme për të protestuar kundër dhunës seksuale që, në bazë të disa dëshmive dhe pamjeve filmike, mendohet se është ushtruar nga policia mbi disa nga protestueset femra, për të dënuar kompaninë ajrore Cathay Pacific për përhapjen e terrorit të bardhë në qasjen e saj të ashpër ndaj pjesëtarëve të stafit që morën pjesë në protesta dhe për t'i kërkuar Mbretërisë së Bashkuar dhe SHBA të mbështesin lëvizjen.
Shtator 2019: Tërheqja e projekt-ligjit të ekstradimit
Më 1 shtator, shënjestra e protestuesve ishte Aeroporti Ndërkombëtar i Hong Kongut. Qindra protestues u u nisën drejt distriktit fqinj Tung Chung, dhe me transportin e pezulluar nga MTR, disa protestues ecën përgjatë një rruge prej 15 km në autostradë drejt zonës urbane nga Ishulli Lantau. Evakuimi masiv u quajt nga disa media si " Dunkirk i Hong Kongut". djathtas|parapamje| Rreth 10,000 studentë morën pjesë në një tubim brenda Universitetit Kinez të Hong Kongut për të mbështetur bojkotimet e klasave më 2 shtator. Më 2 dhe 3 Shtator, mijëra studentë të shkollave dhe të universiteteve bojkotuan klasat në dy ditët e para të vitit të ri shkollor për t'u bashkuar me protestat. Aksionet e policisë pranë shkollave dhe përgjigjet e disa shkollave ndaj bojkotimeve të klasës morën vëmendjen e publikut. Tubime u mbajtën në ishullin Hong Kong për njerëzit që morën pjesë në grevën e përgjithshme. Protestuesit rrethuan stacionin e policisë Mong Kok nga 2 deri në 6 shtator për katër ditë rresht për të dënuar brutalitetin e policisë në 31 gusht dhe për t'i kërkuar Korporatës MTR të lëshonte pamjet filmike të asaj nate. Një person u godit nga policia dhe për pasojë mbeti pa ndjenja më 3 shtator.
Po më 2 shtator, Reuters mori një përgjim audio në të cilin Carrie Lam pranonte ajo kishte një hapësirë "shumë të kufizuar" për të manovruar midis Qeverisë Qendrore të Popullit dhe asaj të Hong Kongut, dhe se ajo do të jepte dorëheqjen nëse do të kishte patur mundësi zgjedhjeje. Megjithatë, të nesërmen ajo u tha mediave se ajo kurrë nuk kishte ofruar dorëheqjen e saj.
Më 4 shtator, Carrie Lam njoftoi se do të tërhiqte zyrtarisht projektligjin e ekstradimit, dhe se do të marrë masa të tilla si prezantimi i anëtarëve të rinj në Këshillin e Pavarur të Ankesave ndaj Policisë, angazhimi në dialog në një nivel komuniteti dhe ftesë drejtuar akademikëve për të vlerësuar problemet e rrënjosura thellë në Hong Kong. Sidoqoftë, protestuesit dhe demokratët ishin shprehur më parë se një lëshim i pjesshëm nuk do të pranohej dhe pohuan se të pesë kërkesat thelbësore duhet të plotësohen. Tërheqja e projekt-ligjit nga Lam u kritikua gjithashtu si "shumë pak, shumë vonë".
Taktikat dhe metodat
Protestat e Hong Kongut të vitit 2019 janë përshkruar kryesisht si "pa lider", edhe pse Fronti i të Drejtave Civile të Njeriut organizoi disa marshime dhe mitingje. Asnjë grup apo parti politike nuk ka marrë përsipër udhëheqjen e lëvizjes. Ata kryesisht luajtën një rol mbështetës, në raste të tilla si aplikimi për të marrë leje nga policia për zhvillimin e protestave apo mbikëqyrja e konflikteve midis protestuesve dhe oficerëve të policisë. Pjesa më e madhe e protestuesve përdorën LIHKG, një forum online i ngjashëm me Reddit, si dhe Telegram, një shërbim opsional i mesazheve të koduara nga fundi në fund, për të komunikuar dhe hedhur ide për protestat dhe për marrjen e vendimeve kolektive.
Për të rritur ndërgjegjësimin për kërkesat e tyre, qytetarët gjithashtu kanë mbledhur fonde për të vendosur reklama në gazetat kryesore ndërkombëtare, dhe kanë valëvitur flamurin e SHBA dhe atë të Mbretërisë së Bashkuar. Protestuesit gjithashtu organizojnë konferenca për shtyp për të "transmetuar zërat e papërfaqësuar" dhe perspektivat e tyre ndaj publikut për të kundërshtuar konferencat e policisë dhe qeverisë. Protestuesit gjithashtu janë përpjekur të informojnë turistët për protestat e Hong Kongut duke organizuar protesta në formë uljeje në Aeroportin ndërkombëtar të Hong Kongut dhe duke përdorur funksionin AirDrop të pajisjeve Apple për të transmetuar informacione mbi projekt-ligjin kundër ekstradimit për publikun dhe turistët nga kontinenti kinez Meme-ja e Internetit Bretkosa Pepe është përdorur gjerësisht si një simbol i lirisë dhe rezistencës, dhe fushata #Eye4HK, e cila tregoi solidaritet për një femër, syri i së cilës humbi funksionin për shkak të goditjes me një plumb gome të qëlluar nga policia, fitoi vëmendje ndërkombëtare në të gjithë botën
Vetëvrasjet
majtas|parapamje| Memoriali për Leung u ngrit pranë Sheshit Pacific.. Pati pesë raste vetëvrasjesh të lidhura ngushtë me protestat kundër projekt-ligjit të ekstradimit, dhe tre të tjera të shkaktuara nga ngjarje që lidhen me projekt-ligjin e ekstradimit dhe ngjarjet që pasojnë atë. Secili person kishte lënë një shënim para se të vetëvritej, ku shkruhej se zhgënjehej nga qeveria e papërgjegjshme dhe e pazgjedhur me votat e popullit dhe nga këmbëngulja e zyrtarëve për të sunduar përmes projekt-ligjit për ekstradimin; shumica e individëve shprehën dëshpërim ndërsa u kërkuan bashkëkombasve të tjerë të vazhdonin luftën e nisur dhe për ta. Një shënim madje thoshte: "Ajo që i duhet Hong Kongut është një revolucion".
Personi i parë kreu vetëvrasje më 15 qershor. 35-vjeçari Marco Leung Ling-kit u ngjit në podiumin e ngritur në çatinë e Pacific Place, një qendër tregtare në Admiraliat në 16:30, i veshur me një mushama të verdhë me fjalët "Policia brutale është gjakftohtë" dhe "Carrie Lam po e vret Hong Kongun" në gjuhën kineze të shkruara në pjesën e pasme të saj, ai ngriti një flamur në skelë me disa parulla kundër ligjit të ekstradimit. Pas një qëndrimi atje prej pesë-orësh, gjatë të cilit oficerët e policisë dhe ligjvënësi i Partisë Demokratike Roy Kwong u përpoqën ta bindnin që të zbriste poshtë, Leung u hodh duke gjetur menjëherë vdekjen dhe duke iu shmangur një dysheku të,vendosur nga zjarrfikësit.
Një memorial u ngrit në vendin e ngjarjes menjëherë pas kësaj; Ai Weiwei ndau lajmin në faqen e tij në Instagram, ndërsa satiristi kinez Badiucao nderoi të vdekurin me një karikaturë. Të enjten 11 korrik u mbajt një tjetër manifestim i heshtur, në të cilin mijëra morën pjesë duke vendosur luledielli në vendin përkujtimor. Artistët në Pragë nderuan gjithashtu ngjarjen dhe pikturuan një memorial në Murin Lennon në Republikën Ceke, duke pikturuar një mushama të verdhë bashkangjitur me disa shprehje ngushëlluese. parapamje|220x220px| Mbledhja për Lo Hiu-yan në EdUHK . 30 qershor 2019 Një studente 21-vjeçare e Universitetit të Edukimit në Hong Kong, e quajtur Lo Hiu-yan, kreu vetëvrasje duke u hedhur nga ndërtesa e Ka Fuk Estate në Fanling më 29 qershor. Ajo kishte lënë dy shënime të shkruara në një mur shkallësh me stilolaps të kuq dhe kishte hedhur fotografi të shënimit të saj në Instagram. Një vetëvrasje e tretë ndodhi të nesërmen kur një grua 29-vjeçare, Zhita Wu, u hodh nga Qendra Ndërkombëtare Financiare. Më 4 korrik, një grua 28-vjeçare e identifikuar vetëm me mbiemrin Mak vdiq pasi u hodh nga një ndërtesë në Cheung Sha Wan. Një vetëvrasje e pestë ka ndodhur në 22 korrik, ku një burrë 26-vjeçar i identifikuar me mbiemrin Fan vdiq pasi u hodh nga ndërtesa e Shtëpisë Cypress, Kwong Yuen Estate pas një debati me prindërit e tij lidhur me pikëpamjet e tij politike që kishte bërë që këda të fundit ta dëbonin nga shtëpia. Fqinjët e Fan lanë lule pranë vendit.
Finlanda nën sundimin suedez
Një luftë e re për fronin
Pasi Gjoni III vdiq në vitin 1592, froni mbeti i zbrazët. Kishte dy kandidatë për pasardhësin e tij: Sigismund dhe duka Karl. Çështja e monarkisë ishte e ndërthurur me politikën kishtare: në kohën e kundër-reformës në Evropë, Sigismund ishte katolik, gjë që e bëri pozicionin e tij edhe më problematik në Suedinë luterane. Në vitin 1593, Sigismund mbërriti në vend për t'u kurorëzuar. Ai bëri betimin si sundimtar në vjeshtën e vitit të ardhshëm. Në të njëjtën kohë, ai pranoi linjën luterane të pasurisë dhe mbledhjes së kishës Uppsala (1593). Me kurorëzimin e Sigismundit, lindi një bashkim personal midis Suedisë dhe Polonisë, që zgjati disa vjet; Sigismund ishte mbret i Polonisë deri në vitin 1632.
Pasi mbreti u kthye në Poloni, u ngritën konflikte midis fisnikërisë për pozicionin e Karlit si regjent. Në këtë konflikt, udhëheqësi i Finlandës Klaus Fleming doli në anën e mbretit. Në dietën Arboga më 1597, Karl u emërua ende si regjent. Në këtë kohë, ai i shpalli kundërshtarët e tij, veçanërisht Klaus Fleming, si rebelë.
Drejtësia bëhet më e rreptë
Në përgjithësi, gjykatat laike në Evropë gjatë fillimit të Epokës së Re në shekujt 16 dhe 17 filluan të përdorin të ashtuquajturin "Ligji i Moisiut", domethënë disa pjesë të Biblës. Sipas Ligjit të Moisiut, magjia e shtrigës dhe magjia ishin të ndaluara, dhe për shembull blasfemia, mallkimi, tradhtia e prindërve, dëshmia e rreme, vrasja, kërkesa shumë e lartë, dëshmia e rreme dhe krimet e shumta seksuale mund të dënoheshin me vdekje. Ligji i Moisiut u bë një udhërrëfyes i përgjithshëm i drejtësisë në mbretërinë suedeze në vitin 1608 dhe mbeti në fuqi deri në ligjin e ri të mbretërisë në 1734. Megjithatë, ligji shpesh nuk përdorej në masën e plotë të mizorisë së tij dhe dënimet me vdekje ishin zëvendësohet me dënime më të vogla në rreth gjysmën e rasteve.
Trazirat e fshatarëve në shekullin e 16-të dhe lufta e Cudgel
Trazirat u shtuan midis fshatarëve gjatë mbretërimit të Gustav Vasës, si për shkak të taksave të rritura, ashtu edhe për shkak të luftës për pushtet midis djemve të tij. Trazirat rezultuan në Luftën e Cudgel nga viti 1596 deri në 1597. Ajo përfundoi në mënyrë të përgjakshme, me ushtrinë që mundi fshatarët Ostrobotnianë dhe Savonianë, të armatosur me shtiza, shtiza dhe harqe. Rebelimi në Finlandë iu drejtua fisnikërisë në pushtet dhe veçanërisht Klaus Flemingut. Rebelët kërkuan ndihmë nga duka Karl, i cili po përpiqej të uzurponte fronin. Sipas hulumtimeve aktuale, arsyet e rebelimit përfshinin tendosjen e mbetur nga lufta 25-vjeçare, pengesat financiare dhe vuajtjet e shkaktuara nga sistemi i kampeve të kështjellës. Studiuesit nuk pajtohen se sa ndikim të madh kishte udhëheqja e rebelëve kundër Klaus Fleming nga duka Karl në shpërthimin e Luftës së Cudgel.
Epoka e Fuqisë së Madhe (1611–1721)
parapamje|150px|majtas|[[Per Brahe i Riu, i cili zhvilloi dhe reformoi në mënyrë të konsiderueshme Finlandën në shekullin e 17-të.]]
Traktati i Stolbovo
parapamje|djathtas|Zhvillimi i Suedisë si një fuqi e madhe Nga viti 1604 deri në 1611, duka Karl i Södermanland ishte mbreti Karli IX i Suedisë. Gjatë mbretërimit të tij, mbretëria ishte pothuajse vazhdimisht në luftë me Rusinë dhe Poloninë, veçanërisht në lidhje me pronësinë e tokave baltike të Estonisë dhe Livonia. Gjithashtu, një luftë me Danimarkën u zhvillua nga 1611 deri në 1613, duke rezultuar në një humbje për Suedinë. Pasi Karli IX vdiq, djali i tij Gustav II Adolf trashëgoi fronin. Mbretëria ishte në një gjendje të keqe dhe Suedia duhej të nënshkruante një traktat paqeje me Danimarkën në 1613. Traktati i Stolbovo u nënshkrua me Rusinë në 1617, i cili rezultoi në aneksimin e qarkut Käkisalmi, Nöteborg dhe një pjesë të Ingrisë në Suedi.
Nga luftërat në epokën e paqes
Gjatë mbretërimit të Kristinës nga viti 1632 deri në 1654, një sasi e madhe tokash iu dhanë si toka feudale fisnikërisë. Fisnikëria kishte të drejtë të mblidhte taksa në tokat e tyre, gjë që e bënte më të vështirë gjendjen financiare të kurorës. Pasi Christina hoqi dorë nga kurora, Karli X Gustav i Suedisë e ndoqi atë në fron dhe sundoi mbi mbretërinë suedeze nga 1654 në 1660. Charles X vdiq në 1660 dhe u pasua nga Karli XI i Suedisë, gjatë mbretërimit të të cilit nga 1660 deri në 1697, u bë një reduktim i madh, i cili ia ktheu kurorës pjesën më të madhe të tokave feudale. Charles XI dobësoi fuqinë e fisnikërisë dhe sundoi mbretërinë si një autokrat. Mbretërimi i Karlit XI nënkuptonte një kohë të gjatë paqeje për Finlandën. Kleri protestant ishte përgjegjës për mësimin e shkrim-leximit njerëzve dhe jeta klerikale mbizotërohej nga purizmi fetar. Nga viti 1695 deri në 1697 Finlanda u shkatërrua nga uria e madhe, e cila rezultoi në vdekjen e një pjese të konsiderueshme të popullsisë nga uria dhe sëmundjet.
Lufta e Madhe Veriore
parapamje|djathtas|Beteja e Poltava - një pikturë nga Denis Martens i Riu nga viti 1726 Gjatë mbretërimit të pasardhësit të Karlit XI, Karlit XII të Suedisë, Lufta e Madhe Veriore shpërtheu në vitin 1700, duke rezultuar në humbjen e pozitës së saj të superfuqisë së Suedisë. Shkaku i luftës ishte një aleancë kundër Suedisë e bërë nga armiqtë e saj Danimarka, Rusia, Polonia dhe Saksonia. Në Traktatin e Stolbovos të vitit 1617, Rusia kishte humbur lidhjen e saj me Detin Baltik. Cari i rinovuar Pjetri i Madh u përpoq të rihapte një lidhje me Detin Baltik për Rusinë, në mënyrë që lidhjet dhe tregtia e saj me Evropën Perëndimore të bëheshin më të lehta.
Ludmilla Pajo
Ludmilla Pajo (21 dhjetor, 1947, 25 gusht, 1995) ishte një shkrimtare dhe gazetare shqiptare e lindur në Moskë.
Jeta
Ludmilla Pajo ka lindur në Moskë, Bashkimin Sovjetik. Prindërit e saj (Ramiz Xhabija dhe Adile Xhabija) ishin duke ndjekur studimet në Moskë në atë kohë. Babai i saj Ramiz ishte një nga inxhinierët më të rëndësishme të njohura në Shqipëri dhe nëna e saj Adile ishte një edukator dhe një aktiviste e të drejtave të gruas. Ata u kthyen në Shqipëri, kur Ludmilla ishte 6 vjeç. Ajo jetoi në Kuçovë deri në moshën 18 vjeç, kur ajo u shpërngul në Tiranë për të ndjekur shkollën e saj në gazetari.
Finlanda nën sundimin suedez
Lufta e Madhe Veriore
Megjithëse Karli XII arriti të mposht Danimarkën, trupat sulmuese të Rusisë (në Betejën e Narvës) dhe Poloninë, një nga një, suedezët më në fund pësuan një disfatë vendimtare ndaj rusëve në Betejën e Poltava më 1709. Pas kësaj, mbreti u largua ndaj Turqisë dhe mbretëria ishte e hapur ndaj një sulmi armik. Vyborg u pushtua në 1710, dhe rusët pushtuan pjesën tjetër të Finlandës pas Betejës së Pälkäne në Pälkäne, Betejës së Storkyro në Ostrobothnia dhe Betejës së Gangut përballë Hankos deri në vitin 1714. Periudha e pushtimit rus nga viti 1714 deri më 1721 është zakonisht i quajtur Zemërimi i Madh. Periudha e pushtimit ishte shkatërruese për Finlandën. Mijëra njerëz u vranë dhe akoma më shumë u dërguan në Rusi dhe një pjesë e madhe e zyrtarëve dhe klerikëve të vendit u larguan në Suedi. Lufta e Madhe Veriore dhe Zemërimi i Madh përfunduan në Traktatin e Nystadit më 1721. Në traktat, Ingria, Estonia, Livonia, qarku Kakisalmi dhe Vyborg u aneksuan në Rusi. Pjesa e Karelia e aneksuar në Rusi quhet zakonisht Finlanda e Vjetër. Rusët gjithashtu ndonjëherë skllavëronin një pjesë të madhe të popullsisë finlandeze, si suedezët ashtu edhe finlandezët. Djemtë suedezë u vlerësuan për shkrim-leximin e tyre të lartë dhe pothuajse të gjithë skllevërit suedezë ishin në gjendje të lexonin. Ato konsideroheshin si mallra luksi nga fisnikët rusë dhe osmanë për sytë e tyre të bukur dhe flokët biondë. Skllavëria u ndalua në Suedi në shekullin e 14-të. Por sistemi primitiv sundues në Rusi mundësoi që skllavëria të mbetej ekonomikisht e realizueshme. Gjatë luftërave suedeze dhe ruse, finlandezët shpesh shiteshin në skllavëri nga kozakët rusë. Për shkak të shtetit suedez, morali më i lartë dhe presioni politik në lidhje me skllavërinë krijuan një kërkesë për të ndaluar tregtinë e skllevërve finlandezë dhe suedezë në Rusi midis fisnikëve rusë.
Karli XII foli gjithashtu pak finlandisht me pjesën finlandeze të ushtrisë suedeze.
Heqja e pushtetit të mbretit
parapamje|djathtas|Suedia (Svealand, Götaland, Norland dhe Finlanda) pas Traktatit të Turkut, hartë nga viti 1747 parapamje|djathtas|Gustav III i Suedisë parapamje|[[Gustaf Fredrik von Rosen (1688–1769)|Gustaf Fredrik von Rosen, një anëtar i Partisë së Kapelave, shërbeu si guvernatori i fundit i përgjithshëm i Finlandës nga viti 1747 deri më 1753.]] Në mbretërinë suedeze pas Karlit XII, pronat ia hoqën pushtetin mbretit në qeveritë e vitit 1719 dhe 1720 dhe epoka e autokracisë ndryshoi në epokën e sundimit të pronave ("Epoka e Lirisë"). Ekonomia dhe shkenca përparuan gjatë kësaj epoke, por nga ana tjetër, politika e pushtetit mes partive shkaktoi probleme. Franca dhe Rusia fituan pushtetin në Suedi duke financuar partitë konkurruese, të cilat quheshin Caps and Hats.
Finlandishtja u bë gjuhë zyrtare e administratës suedeze në Kodin Civil të vitit 1734. Kështu, parlamentarët finlandezë njëgjuhëshe mund të përdornin gjithmonë përkthyes suedezë në Riksdag të Estates dhe të përdornin finlandishten me administratorët vendas. Ishte një reformë e re liberale e bërë për të modernizuar shtetin suedez. Reforma ishte propozuar më herët në shekullin e 18-të, por pushtimi i Finlandës nga Rusia e vonoi qeverinë suedeze nga miratimi i ligjit të ri deri në vitin 1734. Ligji është gjithashtu ligji më i vjetër, pjesërisht ende në përdorim si në Finlandë ashtu edhe në Suedi. Ishte hera e parë në historinë e Suedisë dhe Finlandës kur mbreti dhe Riksdag krijuan një kod ligjor unitar të zbatuar për të gjithë vendin. Ajo u përkthye gjithashtu në finlandisht në mënyrë që folësit finlandez ta kuptonin.
Lufta e Kapelave
Ngritja e Kapeleve në pushtet në dietën e viteve 1738-1739 çoi në një politikë të jashtme rusofobike, e cila ishte një disavantazh për Finlandën. Një luftë sulmi kundër Rusisë, e njohur si Lufta e Kapeleve, shpërtheu në vitin 1741. Suedia pësoi një disfatë në betejën e Lappeenranta në të njëjtin vit, dhe fazat e mëvonshme të luftës nuk shkuan më mirë për të. Në vitin 1742, ushtria suedeze u tërhoq nga një sulm rus dhe u dorëzua. Rusia pushtoi Finlandën përsëri nga 1742 deri në 1743. Kjo periudhë pushtimi njihet si Zemërimi i Vogël. Perandoresha ruse Elizabeth përhapi një manifest në 1742, duke u kërkuar finlandezëve të braktisnin Suedinë dhe të formonin një shtet autonom të mbrojtur nga Rusia. Megjithatë, pas pushtimit të Finlandës, premtimet për autonomi u ndalën. Pushtimi përfundoi me Traktatin e Åbo. Pushtimi gjatë Zemërimit të Vogël nuk shkaktoi aq dëm sa Zemërimi i Madh më i gjatë dhe më i dhunshëm disa dekada më parë.
Mendimet në epokën e re
parapamje|majtas|150px|[[Anders Chydenius, një prift suedez-finlandez dhe anëtar i Riksdagut suedez]] Pas luftës, parimet merkantiliste në tregti çuan në përfitimin financiar nga katrani dhe anijendërtimtaria të mbetura në Stokholm. Në vitin 1760, Anders Chydenius, famullitari i Kokkolës, filloi të kërkonte lirinë e tregtisë dhe fjalës. Gjatë dekadave të fundit të shekullit të 18-të, interesi për historinë finlandeze dhe poezinë kombëtare finlandeze u ngrit në Akademinë Mbretërore të Turkut, veçanërisht për shkak të Henrik Gabriel Porthan, "babait të historisë finlandeze". Për studiuesit, Eino Jutikkala thotë: "Njerëzit në rajone të ndryshme dhe prona të ndryshme në Finlandë në fund të shekullit të 18-të me vetëdije e konsideronin veten si finlandez në krahasim me suedezët që jetonin në anën tjetër të detit".
Kleri suedez kërkonte shkrim-lexim universal. Finlanda dhe Suedia kishin normat më të larta të shkrim-leximit në krahasim me vendet e tjera evropiane për shkak të priftërinjve luteranë që kërkonin nga nxënësit dhe fermerët të lexonin Biblën, gjë që çoi në zhvillimin e shpejtë të aftësive të leximit. Tashmë në vitet 1660, klasat e shkollave fetare mund të lexonin me rezultate të mira për kohën në krahasim me kombet e tjera evropiane. Karli XI i Suedisë besonte se një njeri analfabet nuk mund të bëhej kurrë një anëtar i plotë i kishës suedeze. Prandaj, ai kurrë nuk mund të bashkohej me kishën dhe nuk do të martohej kurrë nëse nuk do të ishte anëtar i kishës. Në provimet zyrtare të Carl av Forsell të Finlandës dhe Suedisë, ai gjeti shkrim-leximin e lartë një pjesë thelbësore të edukimit fetar për njerëzit e zakonshëm në të dy vendet në 1833. Gazetat e para finlandeze filluan të shfaqen vetëm në fund të shekullit të 18-të.
Mbretërimi i shqetësuar i Gustav III
Në 1772, pasi Gustav III i Suedisë kishte marrë pushtetin, u bë një kushtetutë e re, duke i kthyer pushtetin mbretit. Epoka u përpoq të hiqte qafe merkantilizmin. Liria e shprehjes dhe liria e fesë u zgjeruan. Oficerët finlandezë i besuan më pak mbretit, sepse fisnikëria humbi fuqinë e tyre ndaj mbretit, i cili mbështetej nga populli. Disa ushtarë të rangut të lartë u shpërngulën për të shërbyer në Rusi.
Protestat në Hong Kong 2019
Akuzat për sjellje të keqe nga policia dhe protestuesit
Gjatë protestave, Forca e Policisë së Hong Kongut është akuzuar për sjellje të këqija dhe aspak profesionale në disa raste. Këshilli i Pavarur i Ankesave ndaj Policisë (IPCC) ka filluar hetimet mbi dyshimet mbi sjelljen e policisë në protesta, edhe pse protestuesit kërkojnë krijimin e një komisioni të pavarur hetimi, pasi anëtarët e IPCC janë kryesisht pro-kinezë. Carrie Lam e ka refuzuar këtë kërkesë dhe kinse ka pohuar se ajo nuk do ta "tradhtonte" Forcën. parapamje| Përplasje mes protestuesve dhe policisë në Rrugën Yeung Uk Policia e Hong Kongut është akuzuar për përdorim të forcës së tepërt dhe mos zbatimin e udhëzimeve të sigurisë të nxjerra nga prodhuesit e armëve, të tilla si përdorimi i plumbave të gomës në mënyrë të rrezikshme duke shënjestruar horizontalisht dhe targetimi i kokave dhe qafave të protestuesve. Përdorimi i saj i plumbave të gomës dëmtoi rëndë syrin e një protestueseje femër, dhe përdorimi i plumbave të piperit nga ana e policisë në stacionin Tai Koo u përshkrua si "të shtëna me stil ekzekutimi". Policia këmbënguli se përdorimi i tyre ishte në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe se plagosja e protestueses nuk ishte shkaktuar nga policia. Përdorimi i gazit lotsjellës u kritikua për shkeljen e udhëzimeve ndërkombëtare të sigurisë, pasi policia u pa duke e përdorur atë si një armë sulmi, duke e hedhur atë brenda stacionit Kwai Fong. Kritika pati dhe mbi përdorimin e gazit lotsjellës të skaduar, i cili mund të lëshojë gazra toksik të tillë si fosgjeni dhe cianidi pas djegies sipas akademikëve. Përdorimi i tij në zona shumë të populluara në të cilat strehohen të moshuar, fëmijë dhe kafshë shtëpiake gjithashtu tërhoqën kritika nga banorët e prekur. Disa kalimtarë të ndodhur rastësisht në vendin e protestave u rrahën ose goditën nga oficerët, dhe operacionet në New Town Plaza, stacionet Yuen Long, Tai Koo, Kwai Fong dhe Prince Edward, ku skuadra e STS sulmoi udhëtarët në një tren, gjykohen si dhunim i sigurisë publike nga protestuesit dhe pan-demokratët.
Bllokimi i protestuesve nga ana e policisë brenda një gendre tregtare gjatë protestave në Sha Tin, vendosja e oficerëve të infiltruar, manipulimi i provave, mohimi i shërbimeve të ndihmës së parë për të plagosurit, dhe mënyra se i policia shfaqi shenjat paralajmëruese ishin gjithashtu të diskutueshme. Meqenëse disa oficerë policie nuk mbanin uniforma me numrat e identifikimit ose nuk arritën të shfaqnin kartat e tyre të urdhrit, ishte e vështirë për qytetarët të paraqisnin ankesa. Policia u akuzua gjithashtu për përdorimin e forcës së tepruar ndaj të arrestuarve tashmë të nënshtruar. Pati raportime që akuzonin policinë se ka keqtrajtuar të arrestuarit në Qendrën e mbajtjes së tyre në San Uk Ling. Disa të arrestuar pretendojnë se janë abuzuar seksualisht, dhe një protestueseje iu ekspozuan pjesët e saj intime gjatë arrestimit. Disa të arrestuar raportuan se policia u kishte mohuar atyre mundësinë për të patur një avokat.
Policia është akuzuar për ndërhyrje në lirinë e shtypit, plagosjen e gazetarëve dhe pengimin e tyre gjatë protestave të ndryshme. Policia gjithashtu është akuzuar për përhapjen e terrorit të bardhë duke kryer arrestime në spital, ndalimin e disa kërkesave për demonstrata dhe arrestimin e shumë aktivistëve të profilit të lartë, përfshirë Joshua Wong dhe Agnes Chow. Mosndërhyrja e saj gjatë hyrjes me forcë të protestuesve në kompleksin e Këshillit Legjislativ u kritikua nga opinionisti John Burns i Hong Kong Free Press si një veprim për të diskredituar protestuesit. Përgjigja e saj e ngadaltë ndaj sulmeve në Yuen Long dhe Pikën Veriore nxiti akuza se policia ishte e lidhur me anëtarët e triadës. Disa avokatë kanë theksuar se refuzimi i policisë për të ndihmuar viktimat duke mbyllur dyert e stacioneve të afërta të policisë gjatë sulmeve në Yuen Long mund të jetë një shkelje e kushtetutës në zyrat publike. Policia i ka mohuar të gjitha këto akuza.
Gabimi
Gabimi është shprehje me të cilën nënkuptohet nga jashtë së saktës, së vërtetës apo së duhurës. Kjo shprehje përposë që përdoret në jetën e përditëshme është e kufizuar edhe në lëmi të ndryshme shkencore.
Protestat në Hong Kong 2019
Akuzat për sjellje të keqe nga policia dhe protestuesit
U kritikua edhe sjellja personale e disa oficerëve. Disa oficerë me uniformë përdorën gjuhë fyese për të ngacmuar protestuesit dhe gazetarët. Gjatë protestave në Kowloon, një oficer provokoi protestuesit, duke u kërkuar atyre që të "përleshen" me të. Shoqata e Oficerëve të Policisë gjithashtu përdori termin "furrtare" për të përshkruar protestuesit radikalë - përdorimi i të cilit ka qenë historikisht i diskutueshëm, pasi është përdorur për të përshkruar njerëzit që shiheshin si inferiorë gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe genocidit të Ruandës.
Gabimi
Kështu përshembull në shkenca ekonomike Gabimi (ang.: Error) përkufizohet si: një veprim që pasqyron një shmangie nga rregullat e vendosura të kryera nga personeli në menyrë të pavetëdijshme për pasojat që rrjedhin prej tij.
Protestat në Hong Kong 2019
Akuzat për sjellje të keqe nga policia dhe protestuesit
Nga ana tjetër, protestuesit janë akuzuar për përdorim të dhunës, vandalizmit dhe zjarrvënies në përballjet me policinë. Dhuna, vandalizmi dhe zjarrvënia janë raportuar që në 21 qershor 2019, kur protestuesit vandalizuan stacionin policor Tuen Mun, dhe më pas evoluan në atë që South China Morning Post e përshkroi si "një model tanimë të njohur". Përballjet e dhunshme kanë çuar në raporte të shumta për plagosje të policisë dhe policë individualë të sulmuar gjatë protestave. Një oficer policie qëlloi me një goditje paralajmëruese në 30 gusht 2019 pasi u sulmua nga një grup protestuesish.
Pjesa më e madhe e dhunës dhe vandalizmit ka ndodhur gjatë përleshjeve  me policinë. Megjithatë, ajo u është drejtuar gjithashtu politikanëve pro-Pekinit dhe shënjestrave të tjera. Protestuesit pushtuan dhe vandalizuan Kompleksin e Këshillit Legjislativ dhe shtynë tutje ligjvënësit opozitarë që u përpoqën t’i ndalonin ata. Në incidente të ndara, disa persona hodhën flamurin kombëtar kinez në ujërat e portit Viktoria, dëmtuan pajisjet në stacionet e MTR-së dhe vandalizuan zyrat e ligjvënësve pro-kinezë. Protestuesit u denoncuan nga Shoqata e Oficerëve të Policisë për vandalizimin e varreve të prindërve të ligjvënësit pro-kinez Junius Ho. Por ka zëra që thonë se dhunimi i varreve u krye nga anëtarë të triadës të cilët Ho nuk arriti t’i paguante për sulmin në Yuen Long.
Lagjet e shërbimeve të disiplinës ku jetojnë familjet e oficerëve të shërbimit të sigurimit gjithashtu u vandalizuan, dhe shprehje kërcënuese dhe abuzuese si "Aksidente do t'u ndodhin grave dhe vajzave tuaja", "Shtëpi të mafies", "Shtëpi të qenve", "Gruaja e lirë për përdorim" u spërkatën në mure. Anëtarët e dyshuar të triadës dhe kalimtarët e pafajshëm gjithashtu u bënë viktima në raste të shumta. Dy udhëtarë nga kontinenti kinez, të cilët protestuesit i akuzuan për lidhje me qeverinë kineze, u vecuan dhe u sulmuan me forcë nga protestuesit.
Finlanda nën sundimin suedez
Mbretërimi i shqetësuar i Gustav III
Nga viti 1788 deri në 1790, e ashtuquajtura lufta e Gustav III, e filluar nga Gustav III, u zhvillua midis Suedisë dhe Rusisë. Suedia u përball edhe me Danimarkën. Oficerët e konspiracionit të Anjala, ndër të tjera, kundërshtuan luftën. Pavarësisht nga një fitore vendimtare detare në Betejën e Svensksund, Suedia nuk fitoi ndonjë territor të ri në Traktatin e Värälä. Akti i Bashkimit dhe Sigurisë i vitit 1789 e forcoi edhe më shumë pushtetin e mbretit. Me luftën, fisnikëria u bë edhe më e hidhur ndaj mbretit, dhe kjo përfundimisht çoi në vrasjen e mbretit në vitin 1792.
Suedia humbet Finlandën
Lufta finlandeze u zhvillua nga 1808 deri më 1809 midis Rusisë dhe Suedisë. Arsyeja e luftës ishin Traktatet e Tilsit të bëra midis Rusisë dhe Francës më 7 korrik 1807. Në traktatet, Franca dhe Rusia ishin bërë aleate dhe Rusia kishte premtuar se do të bënte presion, me forcë të armatosur nëse ishte e nevojshme, Suedisë dhe vendeve të tjera për t'iu bashkuar sistemit kontinental kundër Mbretërisë së Bashkuar, një embargo që Franca do ta kishte përdorur për të forcuar pozicionin e saj kundër fuqisë detare të Mbretërisë së Bashkuar.
Ayumi Oya
Ayumi Oya (大矢 歩) është një futbolliste japoneze.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 9 ndeshje.
Protestat në Hong Kong 2019
Akuzat për sjellje të keqe nga policia dhe protestuesit
Fushata abusive turpëruese të mbështetura nga publikimi i paautorizuar i të dhënave personale të pjesëtarëve të policisë dhe familjarëve të tyre janë zhvilluar kundër policisë dhe mbështetësve të tyre. The New York Times raportoi se një kanal në rrjetin social Telegram, i quajtur “Dadfindboy” ishte përdorur për të publikuar të dhënat personale të oficerëve të policisë. Foto dhe të dhëna personale të pjesëtarëve të familjes u publikuan duke u shoqëruar me gjuhë abuzive. Kanali kishte më tepër se 50000 pjesëtarë dhe bënte thirrje për dhunë kundër policisë. Informacioni personal i qindra oficerëve të policisë dhe pjesëtarëve të familjeve të tyre u publikua online që më 19 qershor të këtij viti. Në 28 gusht, Zyra e Komisionerit të Privacisë për të Dhënat Personale (PCPD) ka rekomanduar nisjen e një hetimi mbi qindra raste që përfshijnë daljen e paautorizuar të të dhënave personale shoqëruar nga tallja online e policisë dhe familjeve të tyre, disa prej të cilave përfshinin mesazhe kërcënuese drejtuar fëmijëve të oficerëve të policies. Informacionet persnale të disa prej punonjësve të MTR-së gjithashtu u publikuan në rrjetet sociale, nga persona që pretendonin të ishin simpatizantë të protestuesve, duke cuar kështu në abuzim dhe ngacmim ndaj këtyre punonjësve.
Reagime
Si rezultat i protestave, shumë shtete kanë lëshuar paralajmërime udhëtimi për Hong Kongun. Demonstrata si reagim ndaj protestave janë zhvilluar në vende në të gjithë botën, përfshirë Berlinin, Kanberran, Frankfurtin, Londrën, Nju Jorkun, San Franciskon, Sidnein, Taipein, Tokion, Toronton dhe Vankuverin.
Qeveria kineze ka shprehur kundërshtimin e saj ndaj protestave, ndërsa ka marrë masa kundër protestave dhe mbështetësve të tyre. Protestat janë përshkruar nga qeveria dhe media kineze si trazira të separatizmit të mbështetura nga forcat e huaja.
Ansacq
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Ansacq (Shqip: Anzaq) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Nën-rajonet e Finlandës
Finlanda është e ndarë në 70 njësi nën-rajonale (seutukunta, ekonomisk region). Nën-rajonet janë të formuara nga grupe të komunave brenda 19 rajoneve të Finlandës.
Bimët aromatike e medicinale më të përhapura të rrethit të Beratit dhe vlerat e tyre
Bimët aromatike e medicinale më të përhapura të rrethit të Beratit dhe vlerat e tyre monografi me autor Shkëlqim Abduramani dhe Adem Salillari (rec.), Llazar Haxhinasto (rec.). Botuar në Tiranë nga "Lilo", në vitin 2013. Faqet e librit 288.
Henri (njësi)
Në fizikë, dhe elektronikë, henri (simboli H) është njësi e rrjedhur e sistemit SI për induktivitetin. Është emëruar sipas Joseph Henry (1797–1878), shkenctarit amerikan i cili zbuloi induksionin elektromagnetik pavarësisht, dhe në të njëjtë kohë, nga Michael Faraday (1791–1867) në Angli. Permeabiliteti magneik i vakuumit është 4π×10−7 H/m (henri per meter).
Përkufizimi
Në shkallë të ndryshimit të rrymës në një qark është një amper per sekond dhe forca elektrolëvizore rezultuese është një volt, atëherë induktiviteti i qarkut është një henri. Kombinime tjera ekuivalente janë:
ku
A = amperi,
C = kuloni,
F = farad i,
J = xhuli,
kg = kilogram i,
m = metr i,
s = sekond i,
Wb = weber i,
T = tesla,
V = volt,
Hz = herci
Ω = omi.
Yrneh
Emri "Yrneh" (emri "Henry" shikuar nga pas) thuhet se është përdorur për reluktancën, vlerën reciproke të henrit, përkufizuar si: 1 Yrneh = 1 Henry-1. Kjo fjalë nuk është në Fjalorin Anglez të Oksfordit.
Deklarata financiare
Deklarata financiare është flete e shkruar që përmban deklarimin e të dhënave mbi gjendjen financiare.
Deklarata financiare (angl.: Financial statement) është term që përdoret në shkencat dhe treningët e ekonomistëve. Aty ajo përkufizohet si : Llogaritë e hartuara nga një organizatë apo subjekt për të raportuar çështjet e saj financiare.
Mazerier
Mazerier është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Allier të rajonit Auvernia-Rhône-Alpes. Mazerier ka një popullsi prej 294 banorë dhe sipërfaqe 7.23 km², me një dendësi prej 41 banor/km².
Të dhëna arkeologjike për prehistorinë e territorit të Qarkut të Beratit
Të dhëna arkeologjike për prehistorinë e territorit të Qarkut të Beratit libër me autor Ermal Baze dhe Lorenc Bejko (red. shkenc.). Botuar në Tiranë nga "Edlora", në vitin 2014. Faqet e librit 130.