cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grupi Volkswagen
2000 deri sot
Në dhjetor 2009, Volkswagen AG bleu 49.9% të aksioneve të Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG (e njohur thjesht si Porsche AG) në hapin e parë drejt 'grupit të integruar automotiv' me Porsche. Shkrirja mes Volkswagen AG dhe Porsche SE u planifikua të ndodhte gjatë vitit 2011. Në 8 shtator 2011, u njoftua se shkrirja e planifikuar 'nuk mund të implementohet brenda afatit kohor të planifikuar në Marrëveshjen Gjithëpërfshirëse. Në 4 korrik 2012 Volkswagen group njoftoi se do të përbyllte blerjen e pjesës tjetër të aksioneve të Porsche për 4.46 miliardë euro në 1 gusht 2012 për të shmangur taksa që shkonin deri në 1.5 miliardë euros, të cilat duhet të paguheshin nëse blerja do të bëhej pas 31 korrikut 2014. Volkswagen AG purchased the remaining stake in Porsche AG equaling 100% of the shares in Porsche Zwischenholding GmbH, effectively becoming its parent company as of 1 August 2012.
Kroacia e kuqe
Referencat nga Flavio Biondo
Një shkrimtar tjetër konfirmon dietën e Duvno-s dhe shpërndarjen e tokave kroate si dhe ekzistencën e Kroacisë së Kuqe. Flavio Biondo (1388-1463) ishte një humanist italian. Në librin e tij të mirënjohur Historiarum ab inclinatione Romani imperii decades, ai fjalë për fjalë konfirmon atë që shkruan Dandolo për dietën Duvno dhe Kroacinë e bardhë dhe e kuqe.
Grupi Volkswagen
2000 deri sot
Volkswagen AG bleu 19.9% të aksioneve të Suzuki Motor Corporation në 15 janar 2010. Suzuki i investoi pjesë të parave të marra nga Volkswagen në 1.49% përqind të aksioneve të Volkswagen. Në 2011, Suzuki procedoi një çështje kundër Volkswagenit në gjykatën e arbitrazhit në Londër për rikthimin e 19.9% të aksioneve.
Kroacia e kuqe
Përdorimi në shekullin 19 dhe 20
Crvena Hrvatska ishte emri i një gazete javore politike të Partisë Kroate të të Drejtave që përhapi ideologjinë e Ante Starçeviç në Dubrovnik, Dalmaci dhe që ekzistonte midis viteve 1890 dhe 1899 në Austro-Hungari, botuar nga Frano Supilo.
Termi është shfaqur në diskutimin e historisë së Malit të Zi. Historiani kroat Ivo Pilar mendonte se Duklja lindi nga trojet e "Kroatisë së Kuqe" në shekullin e 10-të. Historiani serb Slavenko Terziq kritikoi Savić Marković Štedimlija për referencat e tij për Kroacinë e Kuqe" që përdoret për ndarjen e malazezëve nga serbët.
Grupi Volkswagen
2000 deri sot
Në 3 gusht 2015, Nokia njoftoi se kishte arritur një marrëveshje për të shitur degën e saj Here të specializuar në harta dixhitale tek konsorciumi i prodhuesve gjermanë të veturave—BMW, Daimler AG, dhe Volkswagen Group, për €2.8 miliardë. Kjo u pa si tregues që këta prodhues ishin të interesuara në makinat e automatizuara.
Veprimtaria
Me rrënjë në Europë, Volkswagen Group vepron në 153 vende. Volkswagen është marka origjinale e grupit, dhe degët e saj kryesore përfshijnë marka si Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Porsche, SEAT, dhe Škoda. Volkswagen AG gjithashtu prodhon edhe mjete tregëtare, si Volkswagen Commercial Vehicles, bashkë me zotërimin e aksioneve në prodhuesit e kamionëve, autobuzëve dhe motorëve diesel Scania AB dhe MAN SE.
Degët dhe markat
Grupi ka gjithashtu në pronësi pesë marka të mbyllura të cilat menaxhohen nëpërmjet kompanive Auto Union GmbH dhe NSU GmbH, të dyja 100% në pronësi të AUDI AG:
Pronësia
Nën Ligjin e Volkswagenit, asnjë aksioner tek Volkswagen AG nuk mund të ketë më shumë se 20 të drejtë vote në kompani, pavarësisht nivelit të tyre të aksioneve. This law was supposed to protect Volkswagen Group from takeovers. Në tetor 2005, Porsche bleu 18.53 përqind aksione, dhe në korrik 2006, Porsche e rriti pronësinë në më shumë se 25 përqind.
Në 26 mars 2007, pasi Bashkimi Europian votoi kundër Ligjit të Volkswagen, Porsche i rriti aksionet në 30.9 përqind, duke shkaktuar një marrje përsipër të biznesit sipas ligjit Gjerman. Familja Porsche njoftoi formalisht në një konferencë për shtyp se nuk kishte për qëllim të kontrollojë Volkswagen Group, duke e vendosur çmimin e tyre të ofertës në vlerën më të vogël që lejonte ligji, por kishte si qëllim të shmangte që një konkurent të merrte një pjesë të madhe të aksioneve, ose të ndalontë fondet spekuluese që të shpërbënin Volkswagen Group, i cili është partneri kryesor i Porsche. Në 3 mars 2008, Porsche njoftoi se kishte vendosur të rriste aksionet tek Volkswagen AG deri në 51 përqind, deri në fund të vitit. Kjo u njoftua disa orë pasi VWAG deklaroi se do të merrte shumicën e aksioneve tek prodhuesi suedez i kamionëve dhe motorëve Scania. Në 16 shtator 2008, Porsche njoftoi se kishte arritur në 35 perqind. Nga tetori 2008, Porsche kishte 42.6 perqind të Volkswagen AG dhe kishte mundësi të blinte edhe 31.5 perqind të tjera. Në 28 tetor 2008, Porsche njoftoi se efektivisht ata kishin 74 perqind; 42.6 përqin aksione aktuale, dhe të tjerat si të këmbyeshme. U njoftua se në 7 janar 2009 Porsche zotëronte 50.76 përqind të Volkswagen AG.
Që prej 31 dhjetorit 2011, pronësia e aksioneve të Volkswagen AG ndahet si më poshtë:
Sponsorizimi
Volkswagen është e përfshirë shumë në marketingun sportiv, me investime që përfshinin Lojërat Olimpike Verore 2008, Lojërat Olimpike Dimërore 2014, poa shtu edhe Akademinë David Beckham. Volkswagen AG zotëron plotësisht ekipin e futbollit të Bundesligës VfL Wolfsburg; kompania është sponsori i fanellës së klubit të futbollit të MLS D.C. United, ekipin Irlandez të Premier Division Sligo Rovers dhe ekipin Meksikan të Liga MX Puebla F.C..
Safari
parapamje|240px|Safari për shikimin e botës së egër në Sabi Sand Game Reserve, Afrika e Jugut Safari është një udhëtim tokësor për të gjuajtur ose (në kohët më të fundit) për të vëzhguar kafshë të egra, veçanërisht në Afrikën lindore ose jugore. Veçanërisht pesë kafshë të mëdha të Afrikës - luani, leopardi, rinoceronti, elefanti dhe bualli i Kepit - formojnë një pjesë të rëndësishme të tregut të safarit, si për shikimin e jetës së egër ashtu edhe për gjueti të gjahut.
Etimologjia
Fjala safari në suahili do të thotë udhëtim, me prejardhje nga arabishtja سفر (safar) që ka të njëjtin kuptim.
Historia
Në vitin 1836 William Cornwallis Harris udhëhoqi një ekspeditë thjesht për të vëzhguar dhe regjistruar jetën e egër dhe peisazhet nga anëtarët e ekspeditës. Harris vendosi stilin safari të udhëtimit, duke filluar me një ngritje jo shumë të fuqishme në dritën e parë, një ditë energjike në këmbë, një pushim pasdite pastaj duke përfunduar me një darkë zyrtare dhe duke treguar histori në mbrëmje për pije dhe duhan. Aspekti i gjuetisë i lidhur tradicionalisht me safarin thuhet se e ka zanafillën në fillim të shekullit të 1-të në rajonin e Évora, Alentejo, ku fshatarët u mblodhën së bashku për të gjuajtur derra të egër dhe për të kërkuar tokën për bujqësi.
Firma e Newland & Tarlton Ltd (themeluar në vitin 1904) ishin pionierët e safarëve me çadra luksoze.
Jeff Bezos
Jeffrey Preston Bezos (lindur më 12 janar 1964) është një sipërmarrës teknologjik Amerikan, investitor, dhe filantrop. Ai është themeluesi, kryetari, CEO, dhe presidenti i Amazon.
Bezos lindi në Albuquerque, New Mexico, dhe u rrit në Houston, Teksas. Ai u diplomua në Unversitetin e Princeton në vitin 1986 me diploma në energji elektrike dhe shkenca kompjuterike. Ai punoi në Wall Street në disa fusha të ndryshme që nga viti 1986 e deri në fillim të vitit 1994. Ai themeloi Amazon në fund të vitit 1994 gjatë një udhëtimi rrugor nga New York City në Seattle. Kompania nisi si një dyqan librash online dhe është zgjeruar me përfshirjen e një shumëllojshmërie produktesh dhe shërbimesh. Ajo është për momentin kompania më e madhe në botë për shitjet online.
Më 27 korrik, 2017, Bezos u bë njeriu më i pasur në botë kur vlera e tij neto kaloi shifrën e $90 miliard. Pasuria e Bezos arriti $100 miliard për herë të parë më 24 nëntor, 2017, dhe ai u emërtua zyrtarisht si personi më i pasur në botë nga Forbes më 6 mars, 2018, me një pasuri prej $112 miliard. Bezos është quajtur "njeriu më i pasur i historisë moderne" kur pasuria e tij neto arriti shifrën e $150 miliard në korrik të vitit 2018.
Gjarpri oriental
parapamje| Modeli i shkallës Ptyas mucosa, e njohur zakonisht si gjarpri oriental, gjarpri mi indian, ' darash' ose dhaman, është një specie e zakonshme e gjarprit kolubrid që gjendet në pjesë të Azisë Jugore dhe Juglindore. Dhamanët janë gjarpërinj të mëdhenj. Gjatësia totale tipike e pjekurisë është rreth 1.5 deri në 1.95 m megjithëse disa e kalojnë 2 m. Gjatësia rekord për këtë specie ishte 3.7 m, i dyti vetëm për të afërmin e tyre Ptyas carinata midis gjarpërinjve të gjallë kolubridë. Pavarësisht nga madhësia e tyre e madhe, gjarpërinjtë orientalë janë zakonisht mjaft të hollë, madje edhe një ekzemplar prej 2 m zakonisht matur 4 to 6 cm vetëm rreth në diametër. Për më tepër, pesha mesatare e gjarpërinjve të minjtë të kapur në Java ishte rreth 877 to 940 g, megjithëse meshkuj më të mëdhenj me mbi 2.3 m (e cila mesatarisht butë më e madhe nga të dy gjinitë në specie) mund të peshojë lehtë mbi 2.5 kg Ngjyra e tyre ndryshon nga kafe e zbehtë në rajone të thata në pothuajse e zezë në zonat e lagura të pyjeve. Dhamanët janë ditore, gjysmë arboreale, jo helmuese dhe lëvizin shpejt. Dhamanët hanë një shumëllojshmëri të preve dhe shpesh gjenden në zonat urbane ku brejtësit lulëzojnë.
Diapazoni gjeografik
Ato gjenden në Afganistan, Bangladesh, Birmani (Mianmar), Kamboxhia, Kinë (Zhejiang, Hubei, Jiangxi, Fujian, Guangdong, Hainan, Guangxi, Yunnan, Tibet, Hong Kong), Tajvan, Indi, Sri Lanka, Indonezi (Sumatra, Java, Bali), Irani, Laosi, Malajzia Perëndimore, Nepali, Birmania, Pakistani (zona e Sindit), Tailanda, Turkmenistani, Vietnami dhe Nepali
Grabitqarët
Dhamanët e rritur nuk kanë grabitqarë natyralë përveç kobrave mbretërore që i mbivendosin ata në distancë. Të miturit kanë frikë nga zogjtë grabitqarë, zvarranikët më të mëdhenj dhe gjitarët e përmasave të mesme. Ata janë të kujdesshëm, të shpejtë për të reaguar dhe të shpejtë.
Përshkrimi
alt=|parapamje| Një gjarpër miu oriental i gjetur në [[India|Indinë jugore.]]
Është gjarpri i dytë më i madh në Sri Lanka, pas pitonit shkëmbor indian.
Njëthundrakët
}}
Njëthundrakët, gjitarë të ciët përbëjnë rendin Perisodaktilëve , janë thundrat kafshë - dythundrakë -të cilat mbajnë më të madhe të peshës së tyre në një ( një numër i rastësishëm) i pesë gishtërinjve: gishti i tretë. Gishtrat pa peshë janë ose të pranishme, mungojnë, mbeten ose pozicionohen posterior. Në të kundërt, ungulates me shpendë mbajnë më së shumti peshën e tyre në mënyrë të barabartë në dy(një numër i barabartë) i pesë gishtërinjve: gishtat e tyre të tretë dhe të katërt. Një tjetër dallim në mes të dy është se ungulates çuditshme-toed tretet celulozë bimore në zorrët e tyre në vend se në një ose më shumë dhomat e stomakut si ungulates vrimë-toed bëjnë.
Rendi përfshin rreth 17 lloje të ndara në tri familje : njëthundrakëve ( kuajt,gomerët, dhe zebrat), Rinocerotidae ( rinocerontët ), dhe Tapiridae ( tapirët ).
Anatomia
Perisodaktilët më të mëdhenj janë rinocerontët, dhe Parekeratheriumi i zhdukur, Rhino hornless nga Oligocene , është konsideruar si një nga gjitarët më të mëdhenj të tokës të të gjitha kohërave. Në ekstremin tjetër, një anëtar i hershëm i rendit, kali prehistorik Eohipus, kishte një gjerësi prej vetëm 30 deri në 60 cm (12 deri në 24 in). Përveç varieteteve të kalit xhuxh dhe gomarit, perisodaktilët arrijnë një gjatësi prej 180-420 cm (71-165 in) dhe një peshë prej 150 deri 4500 kg (330 deri 9.920 lb). Ndërsa rinocerontët kanë flokë të rrallë dhe shfaqin një epidermë të trashë, tapirët dhe kuajt kanë shtresa të dendura dhe të shkurtra. Shumica e specieve janë gri ose kafe, edhe pse zebrat dhe tapirët e rinj janë me shirita.
Gjymtyrët
Akset kryesore të këmbëve të përparme dhe të pasme kalojnë nëpër këmbën e tretë, e cila është gjithmonë më e madhe. Gishtrat e mbetur janë zvogëluar në madhësi në shkallë të ndryshme. Tapiret, të cilat janë përshtatur për të ecur në tokë të butë, kanë katër këmbë në këmbët e tyre të para dhe tre në këmbët e tyre të prapme. Rinocerontet e gjalla kanë tre gishtërinj në të dy këmbët e përparme dhe të prapme. Equsët modern posedojnë vetëm një gisht të vetëm; megjithatë, këmbët e tyre janë të pajisura me thundra, të cilat pothuajse tërësisht mbulojnë pjesën e përparme.Rinocerontët dhe tapirët, në të kundërt, kanë hooves mbulon vetëm buzë kryesorë të këmbëve, me fund të butë.
Kafka dhe dhëmbët
parapamje|Tapirët janë grupi i vetëm ekzistues i perisodaktilëve me një theçk. Peisodaktilët kanë një nofulla të gjatë të sipërme me një diastema të zgjatur midis dhëmbëve të përparme, duke u dhënë atyre një kokë të zgjatur. Format e ndryshme të hundës midis familjeve janë për shkak të dallimeve në formën e prekeksës. Kockave lacrimal ka projektuar cusps në bazat e syrit dhe një kontakt të gjerë me të kockave hundës. Bashkimi i përkohshëm është i lartë dhe mandibuli është zgjeruar.
Numri dhe forma e dhëmbëve ndryshojnë sipas dietës.Incisors dhe canines mund të jenë shumë të vegjël ose plotësisht mungojn, si në dy lloje afrikane të rinoceront.Tek kuaj, zakonisht vetëm meshkujt posedojnë dhëmbët e qenit. Forma e sipërfaqes dhe lartësia e molarëve varen shumë nga fakti nëse gjethet e buta o i fortë përbëjnë përbërësin kryesor të dietave të tyre. Tre ose katër dhëmbë faqe janë të pranishme në secilën gjysmë nofulla, kështu që formulari i dhëmbëve të ungulates çuditshëm është:0-3. 0-1. 2-4. 31-3. 1. 2-4. 3  × 2 = 30-44
Shpërndarja
parapamje|Kufizimi i habitatit të tyre dhe gjuetisë kërcënojnë mbijetesën e shumicës së llojeve të rinocerontit, duke përfshirë këtu edhe rinocerontët indianë të paraqitur këtu Shpërndarja e tanishme e shumicës së specieve të perisodaktilëve është vetëm një pjesë e vogël e vargut të tyre origjinal. Anëtarët e këtij grupi tani gjenden vetëm në Amerikën Qendrore dhe Jugore, Afrikën Lindore dhe Jugore, dhe Azinë Qendrore, Jugore dhe Juglindore. Gjatë kulmit të tyre, nga Eoceni në Oligocenë, perisodaktilët janë shpërndarë në pjesën më të madhe të globit, përjashtime të vetme bëjnë Australia dhe Antarktida. Kuajt dhe tapirët mbërritën në Amerikën e Jugut pas formimit të Isthmusit të Panamasë në Pliocen, rreth 3 milion vjet më parë. Në Amerikën e Veriut, ata vdiqën rreth 10,000 vjet më parë, ndërsa në Evropë, tarpanët u zhduk në shekullin e 19-të. Gjuetia dhe kufizimi i habitatit kanë zvogëluar speciet e sotme në popullatat e fragmentuara të reliktit. Në të kundërt, kuajt dhe gomarët e zbutur kanë fituar një shpërndarje mbarëbotërore dhe kafshët e egra të të dy llojeve janë gjetur edhe në rajone jashtë sferës së tyre origjinale, si në Australi.
Jeta dhe dieta
Perisodaktilët banojnë në një numër të habitateve të ndryshme, duke çuar në stile të ndryshme jetese. Tapirët janë të vetmuar dhe jetojnë kryesisht në pyjet tropikale. Rinocerontët priren të jetojnë vetëm në savanë të thata dhe në Azi, kënetat e lagura ose zonat pyjore. Kuajt banojnë në zona të hapura siç janë kullotat, stepat ose gjysmë-shkretëtirat dhe jetojnë së bashku në grupe. Perisodaktilët janë ekskluzivisht herbivorë që ushqehen, në shkallë të ndryshme, në kullosa, gjethe dhe pjesë të tjera të bimëve. Një dallim shpesh bëhet ndërmjet kryesisht ushqyesve të barit (rinoceronti i bardh,kuajt) dhe ushqyesve të gjetheve (tapirët, rinocerontët e tjerë).
Riprodhimi dhe zhvillimi
parapamje|Një tapir i ri brazilian Persiodaktilët karakterizohen nga një periudhë e gjatë e shtatëzanisë dhe një madhësi e vogël e bebes, zakonisht duke dhënë një të ri të vetëm. Periudha e shtatzënisë është 330-500 ditë, duke qenë më e gjatë e rinocerontit. Perisodaktilët e porsalindur janë precocial ; kuajt e rinj mund ta ndjekin nënën pas disa orësh. Të rinjtë ushqehen për një kohë relativisht të gjatë, shpesh në vitin e tyre të dytë, duke arritur pjekurinë seksuale rreth tetë apo dhjetë vjeç. Perisodaktilst kanë jetë të gjatë, me disa lloje të arritur në një moshë prej gati 50 vjet në robëri.
Taksonomia e jashtme
Tradicionalisht, njthundrakt janë klasifikuar me gjitarë të tjerë të tilla si artiodaktilt ,hirakest, gjitarët me një proboshis , dhe të tjera "thundrak". Një marrëdhënie e ngushtë familjare me hirakesin u dyshua bazuar në ngjashmëritë në ndërtimin e veshit dhe rrjedhën e arteries karotide.
Megjithatë, studimet e fundit molekulare gjenetike kanë treguar që thundrakt të jenë polifiletik, do të thotë se në disa raste ngjashmëritë janë rezultat i evolucionit konvergjent në vend të paraardhësve të përbashkët. Elefantët dhe hirakest tani konsiderohen se i përkasin Afrotherisë, kështu që nuk janë të lidhura ngushtë me perisodaktilt. Këta, nga ana e tyre, janë në Laurasiatheria, një superklas që kishte origjinën e saj në ish- superkontinentin Lauraskinë. Gjetjet gjenetike molekulare sugjerojnë se artiodaktilt (që përmban cetacët si një subklasë thellësisht të mbivendosur) janë takson motrës të Perisodaktilët; së bashku, të dy grupet që formojnë Eungulata. Më të largët janë lakuiqët e natës (Kiroptera) dhe Ferae (një takson i zakonshëm i karnivoranëve dhe pangulinit, Polidota ). Në një skenar alternative të diskredituar, ekziston një marrëdhënie e ngushtë mes perisodaktilëve, karnivorëve, dhe lakuriqve të natës, kjo asamble përbërë Pegasoferae.
Sipas studimeve të publikuara në mars të vitit 2015, njëthundrakët janë në një marrëdhënie të ngushtë familjare me të paktën disa nga të ashtuquajturit Meridiungulata, një grup shumë i ndryshëm gjitarësh që jetojnë nga Paleoceni në Pleistocen në Amerikën e Jugut, uniteti sistematik i të cilit kryesisht të pashpjegueshme. Disa prej tyre janë klasifikuar në bazë të shpërndarjes së tyre paleogeografike. Megjithatë, një marrëdhënie e ngushtë mund të përpunohet me perisodaktilëve me anë të sekuencimit të proteinave dhe krahasimit me kolagjenin fosil nga mbetjet e anëtarëve të rinj filogenetikisht të Meridiungulata (veçanërisht Macrauchenia nga Litopterna dhe ToksodonI nga Notoungulata). Të dyja grupet e njëthundrakëve dhe Litopterna-Notoungulata, tani janë në takson të nivelit të lartë të Panperisodaktilët. Ky grup i afërm është përfshirë në mesin e Euungulata e cila gjithashtu përmban edhe dythundrakët dhe balena (Artiodaktilët). Ndarja e grupit Litopterna-Notoungulata nga perisodaktilët ndoshta ndodhi para se të ndodhte zhdukja e Kretakut-Paleogjenit. "Kondilarths" ndoshta mund të konsiderohet si pikënisje për zhvillimin e dy grupeve, pasi ato përfaqësojnë një grup heterogjen të thundrakëve primitive që banonin kryesisht në hemisferën veriore në Paleogjen.
Anëtarët modern
Njëthundrakët (Perisodaktilët) përbëjnë tre familje të gjalla me rreth 17 lloje - në numërimi i saktë është ende i diskutueshëm. Rinocerontët dhe tapirët janë më të lidhur ngushtë me njëri-tjetrin se me kuajt. Ndarja e kuajve nga perisodaktilët e tjerë u zhvillua sipas analizës gjenetike molekulare në Paleocen rreth 56 milion vjet më parë, ndërsa rinocerontët dhe tapirët u shpërndanë në Eocenën e mesme të ulët, rreth 47 milionë vjet më parë.
parapamje|Rikonstruksioni i gjallë i Anisodon grande chalicothere(ish Chalicotherium grande )
Anëtarët prehistorikë
Ka shumë fosile perisodaktilësh të formës multivariant. Linjat kryesore të zhvillimit përfshijnë grupet e mëposhtme:
Nënrendi Hippomorpha
Ariu me hunde te shtypur
Ariu hund shtypur ose ariu fytyr shkurtër( Arctodus spp.) është një i ari i zhdukur që banonte në Amerikën e Veriut gjatë epoka së akullnajave nga rreth 1.8 Mya deri 11.000 vjet më parë. Ishte ariu më i zakonshëm i Amerikës së Veriut dhe ishte më i bollshëm në Kaliforni. Ka dy lloje të njohura: Arctodus pristinus dhe Arctodus simus, me këtë të fundit konsiderohet të jetë një nga mishngrënësit më të mëdhenj tokësor të gjitarëve që ka ekzistuar ndonjëherë. Është hipotizuar se zhdukja e tyre përkon me Dryasin e Ri periudha e ftohjes globale duke filluar rreth 10,900 pes.
Njëthundrakët
Anëtarët prehistorikë
† Hiopsodontidae
Ariu me hunde te shtypur
Taksonomia
Emri i ariu hund shtypur rrjedh nga forma e kafkave të tyre, të cilat duket se kanë një nofull në mënyrë disproporcionale të shkurtër krahasuar me arinjtë e tjerë. Kjo karakteristikë ndahet edhe nga afërsia e tij ekzistuese me ariun e murrm. Megjithatë, ky shkurtim i dukshëm është një iluzion i shkaktuar nga hundët e tyre të thellë dhe rajonet e hundës së shkurtër. Emri shkencor i gjinisë, Arctodus, buron nga gjuha greke dhe do të thotë "dhëmbi ariu".
Njëthundrakët
Anëtarët prehistorikë
† Pakinolofidae
Ariu me hunde te shtypur
Evolucioni
parapamje|Restaurimi i Arctodus simus Ariu hund shtypur me një grup të mbartur të njohur si Tremarctinae, e cila u shfaq në Amerikën e Veriut, gjatë pjesëve më të hershme të epokës së vonshme të Mycenit në formën e Plionarctos , një gjini që konsiderohej paraardhësi i Arktodit. Gjatë Shkëmbimit të Madh Amerikan që pasoi bashkimin e Amerikës së Veriut dhe Jugut, tremarktinat pushtuan Amerikën e Jugut, duke çuar në evolucionin e Arktotherium dhe të ariut moderne me syze ( Tremarctos ornatus ). Edhe pse historia e hershme e Arctodus është e njohur keq, ajo me sa duket u bë e përhapur në Amerikën e Veriut nga mosha Kansan rreth 800,000 vjet më parë.
Njëthundrakët
Anëtarët prehistorikë
† Brontotheriidae
Superfamilia Equoidea
Ariu me hunde te shtypur
Evolucioni
Arctodus simus parë u shfaq gjatë epoka e akullnajave mesme në Amerikën e Veriut, rreth 800.000 vjet më parë, duke filluar nga Alaska në Misisipi , dhe ajo u zhduk rreth 11600 vjet më parë. Fosilet e saj u gjetën së pari në shpellën e Potter Creek, Shasta County, Kaliforni. Mund të ketë qenë gjitari më i madh mishngrënës që ka jetuar ndonjëherë në Amerikën e Veriut. Një skelet gjigant i Ariut hund shtypur është gjetur në Indiana, zbuluar në jug të Rochester. Ai është bërë e njohur në qarqet shkencore, sepse ajo ishte skeleti më i plotë i një ariu gjigand të shkurtër që u gjet në Amerikë. Kockat origjinale janë në Muzeun Fusha, Çikago.
Arctodus pristinus ka banuar në zonat më jugore, duke filluar nga Teksasi i veriut në Nju Xhersi në lindje, Aguascalientes, Meksiko  në jugperëndim dhe me përqëndrime të mëdha në Florida , më i moshuari nga lumi Santa Fe 1 vend i rrethit Gilchrist, Florida.
Njëthundrakët
Anëtarët prehistorikë
† Indolofidae
† Palaeotheriidae (mund të jetë një klasë bazë e perisodaktilëve)
† Nënrendi Ankilopoda
† Isektolofidae
† Lofiodontidae
Superfamilia Kalikotherioidea
† Eomoropidae
† Kalikotheriidae
Nënrendi Keratomorfa
Superfamilia Rinocerotoidea
Superfamilia Tapiroidea
† Deperetellidae
† Rhodopagidae (nganjëherë njihet si një nënfamilje e deperetellids)
† Lophialetidae
† Anthracobunidae
† Phenacodontidae
Klasifikimi më i lartë i perisodaktilëve
Marrëdhëniet brenda grupit të madh të njëthundrakëve nuk janë kuptuar plotësisht. Fillimisht, pas krijimit të "Perisodaktila" nga Richard Owen në 1848, përfaqësuesit e sotëm u konsideruan të barabartë në gradë. Në gjysmën e parë të shekullit të 20-të, filloi një diferencim më sistematik i njëthundrakëve, bazuar në një konsideratë të formave fosile dhe ata u vendosën në dy nënparaqeve kryesore: Hipomorfa dhe Keratomorfa. Hipomorfa përfshin kuajt e sotëm dhe anëtarët e tyre të zhdukur ( Equoidea ); Keratomorfa përbëhet nga tapirët dhe rinocerontët plus anëtarët e tyre të zhdukur ( Tapiroide adhe Rinocerotoidea ). Emrat Hipomorfa dhe Keratomorfa u prezantuan në vitin 1937 nga Horace Elmer Wood, në përgjigje të kritikave të emrit "Solidungula" që ai propozoi tre vjet më parë. Ai ishte bazuar në grupimin e kuajve dhe Tridaktila dhe në kompleksin rinoceronti / tapiri. Brontotheriidae të zhdukur u klasifikuan gjithashtu nën Hipomorfa dhe prandaj kanë një lidhje të ngushtë me kuajt. Disa studiues pranojnë këtë detyrë për shkak të karakteristikave të ngjashme të dhëmbëve, por ekziston edhe pikëpamja se një pozicion shumë basal vendos Brenda njëthudrakëve ato në grupin e Titanotheriomorfa.
Fillimisht, Kalikotheriidae u konsideruan si anëtarë të Hipomorfave, dhe u paraqitën si të tillë në vitin 1941. William Berryman Scott mendonte se, si perisodaktilët që mbajnë thonjtë, ata i përkasin nënkategorisë së re Ankilopoda (ku Keratomorfa dhe Hipomorfa si njëthundrakët u kombinuan në grupi i Chelopoda). Termi Ankilopoda, i shpikur nga Edward Drinker Cope në 1889, ishte krijuar për kalikothereumin. Megjithatë, studimet e mëtejshme morfologjike nga vitet 1960 treguan një pozicion të mesëm të Ankilopoda midis Hipomorfa dhe Keratomorfa. Leonard Burton Radinsky i pa të gjitha tre grupet kryesore të thundrakëve, si kolegë, të bazuar në zhvillimin jashtëzakonisht të gjatë dhe të pavarur të filogenetikës së tre rreshtave. Në vitet 1980, Jeremy J. Hooker pa një ngjashmëri të përgjithshme të Ankilopoda dhe Keratomorfa bazuar në dentition, veçanërisht në anëtarët më të hershme, duke çuar në unifikimin në 1984 e dy parashtresave në mënyrë të përkohshme, Tapiromorfa. Në të njëjtën kohë ai zgjeroi Ankilopoda për të përfshirë Lofiodontidae. Emri "Tapiromorfa" i kthehet Ernst Haeckel, i cili e shpiku atë në 1873, por konsiderohej prej kohësh sinonim i Keratomorfa sepse Wood nuk e kishte konsideruar atë në vitin 1937 kur u emërua Keratomorfa, pasi termi ishte përdorur krejt ndryshe në të kaluarën. Gjithashtu në vitin 1984, Robert M. Schoch përdoret termi konceptualisht i ngjashëm Moropomorfa, i cili sot aplikohet sinonimisht me Tapiromorfa. Të përfshir në Tapiromorfa janë Isektolofidae tani i zhdukur, një grup motër e grupit Ankilopoda-Keratomorfa dhe kështu anëtarët më primitivë të këtij kompleksi marrëdhënieje.
Ariu me hunde te shtypur
Përshkrimi
parapamje|A. simus në krahasim me një njeri Në një studim të fundit, u vlerësua masa e gjashtë mostrave A. simus, një e treta e tyre peshonin rreth 900 kg (1 ton të shkurtër), më i madhi ishte PSU 015 në 957 kg (2.110 lb), duke sugjeruar ekzemplarë që ishin të mëdha më të zakonshme se sa mendohet më parë. Ai qëndronte 8-10 metra (2.4-3.0 m) gjatë në këmbët e pasme ndërsa një mostër e madhe do të kishte qenë 11-12 metra (3.4-3.7 m) e gjatë me një vertikale 14 metra (4.3 m) krah për krah. Kur shëtiste në të katër këmbët, ai qëndronte lart në shpatull: ishte mjaft e gjatë për të parë një njeri në sy. Në shpellën Riverbluff, Misuri, një seri e shënjave të thua deri në 15 metra (4.57 m) të lartë janë gjetur përgjatë murit të shpellës duke treguar arinj fytyr-shkurtër deri në lartësi prej 3.66 m.
Lista e ambasadorëve të Shqipërisë në Kuvajt
Kjo është lista e ambasadorëve shqiptarë që kanë përfaqësuar Shqipërinë në Kuvajt:
Ariu me hunde te shtypur
Ushqimi
parapamje|Kocka e krahut të mastodonit amerikan me shenja të dhëmbëve nga A. simus Studiuesit nuk pajtohen me dietën e Arktodusit. Analiza e eshtrave nga Alaska tregoi përqendrime të larta të azotit-15, një izotop stabil i azotit të grumbulluar nga ngrënësit e mishit, pa asnjë dëshmi të gëlltitjes së vegjetacionit. Bazuar në këto prova, A. simus ishte sugjeruar të ketë qenë shumë mishngrënës dhe si një i rritur do të kishte kërkuar 16 kg (35.3 lb) mish në ditë për të mbijetuar. Të tjerë theksojnë se speciet do të kishte pasur një dietë të larmishme nëpër vargje të tij, dhe se aksionet e kafkës së ariut hund shtypur e shumë karakteristika me arinj barngrënës dhe ka të ngjarë të ketë ka përfshirë disa çështje e bimëve në dietën e saj.
Një propozim për zakonet e saj grabitqare parashikon A. simusin si një grabitqar brutal që mbytën gjitarët e mëdhenj të Pleistocenit me forcën e madhe fizike. Megjithatë, disa sugjerojnë se pavarësisht se ishin shumë të mëdhenj, gjymtyrët e saj ishin shumë të hidhura për një strategji të tillë sulmesh.
Për shkak se këmbët e tij të gjata mundësuan atë të shkonte në shpejtësi prej 50-70 km / h, një hipotezë alternative është se ajo mund të ketë gjuajtur duke rrahur herbivorët e Pleistocenit, si kuajt e egër dhe antilopat saiga, si një gepard ashtu si në të njëjtën kohë, duke fituar emrin e saj " duke mbartur ".Megjithatë, gjatë ndjekjes së kafshëve të shpejta të lojës, masa masive fizike e ariut do të ishte një hendikep. Skeletët e Arktodusit nuk artikulojnë në një mënyrë që do të lejonte kthesa të shpejta - një aftësi që kërkohet nga çdo grabitqar që mbijeton duke ndjekur grabitjen e shkathët. Një studim i vitit 2010 zbuloi se tiparet "me këmbë të gjata" të ariut janë një iluzion i krijuar nga mbrapa relativisht e shkurtër e kafshës. parapamje|Kafka e A. simus Arktodusi lëvizur në një lëvizje paking si një deve, kuajt dhe arinjtë moderne, duke e bërë atë ndërtuar më shumë për qëndrueshmëri se sa për shpejtësi të madhe. A. simus, sipas këtyre argumenteve, ishte i sëmurë të pajisur të jetë një grabitqar aktive, duke çuar disa në përfundimin se kjo ishte një kleptoparasite , duke përdorur madhësinë e tij e madhe për të trembur grabitqarët më të vegjël, të tillë si uqërit e tmerrshëm ,macet dhëmbë-shpatë , dhe luanët amerikanë, ose i ndiqte ata dhe i vidhte ushqimin e tyre. Kjo ide u sfidua në një studim të vitit 2013 të veshin mikro-të dhëmbëve të arinjve të ndryshëm dhe të zhdukur. Studiuesit arritën në përfundimin se ariu hundë-shtypur nuk ishte pastrues i pastër dhe në fakt ishte edhe më pak një pastrues sesa ari modern polar. Një studim i vitit 2010 arriti në përfundimin se speciet nuk ishin as super-grabitqar, as pastrues i pastër, por një omnivor oportunist si ariijnt modern.
Disa autorë gjithashtu sugjerojnë që ariu hundë shtypur dhe ariu i shpellës ishin omnivorë, si shumica e arinjve modernë dhe të parët mund të kenë ngrënë bimë në varësi të disponueshmërisë.
Gjergji Lala
Gjergji Lala aktor dhe regjisor shqiptar, ka lindur më 6 dhjetor të vitit 1947 në Lushnje. Ka luajtur shumë role në teatër dhe kinematografin shqiptare. Më i përmenduri është roli i Mihal Gramenos në filmin shqiptar “Liri a vdekje”. Ka vite që jeton në Itali ku është aktivizuar në filma e telefilma të ndryshëm.
Njëthundrakët
Origjina
Zhvillimi evolucionar i Perisodaktila është i dokumentuar mirë në të dhënat fosile. Gjetjet e shumta janë prova e rrezatimit adaptiv të këtij grupi, i cili dikur ishte shumë më i larmishëm dhe i shpërndarë gjerësisht. Radinskya nga Paleoceni i Vonë i Azisë Lindore shpesh konsiderohet të jetë një nga të afërmit më të vjetër të njëthundrakëve. Kafka e tij 8 cm duhet t'i përkiste një kafshe shumë të vogël dhe primitive me një model të kurorës në formë π në smaltin e molarëve të pasmë të ngjashëm me atë të perisodaktilët dhe të afërmve të tyre, sidomos rinoceronti.KambaItherium dhe Kalitherium në Cambay të Indisë Perëndimore tregojnë një origjinë në Azi që daton në Eocene të Ulët afërsisht 54.5 milion vjet më parë. Dhëmbët e tyre gjithashtu tregojnë ngjashmëri me RadinskIa, si dhe me klasën Tethitheria.
Shtrirja e hiopsodontidët dhe fenakodontids në Perisodaktila në përgjithësi sugjeron një origjinë të vjetër Laurassi dhe shpërndarjen eklasës, shpërndarë nëpër kontinentet veriore tashmë në Paleocene herët. Këto forma tashmë tregojnë një morfologji molare mjaft të zhvilluar, pa forma ndërmjetësuese si dëshmi të rrjedhës së zhvillimit të saj. Marrëdhënia e ngushtë midis gjitarëve meridiungulate dhe perisodaktilët në veçanti është me interes pasi që këto të fundit shfaqen në Amerikën e Jugut menjëherë pas ngjarjes K-T, duke nënkuptuar rrezatim të shpejtë ekologjik dhe shpërndarje pas zhdukjes masive. parapamje|Eohipus, një i afërm i hershëm i kalit, është një nga perisodakili më i vjetër i njohur
Filogjenia
Perisodaktila duket relativisht befasisht në fillim të Paleocenit të Ulët para rreth 63 milion vjet më parë, si në Amerikën e Veriut dhe në Azi, në formën e fenacodontidëve dhe hiopsodontidëve. Më i vjetri i gjetur nga një grup ekzistues vjen nga burime të tjera nga Sifrhipus, një paraardhës i kuajve nga radhët e Willswood në Wyoming veriperëndimore. Paraardhësit e largët të tapirit u shfaqën jo shumë kohë pas asaj në linjën e Ghazij në Balochistan, si Ganderalofus , si edhe Litolofus nga linja Kalikotheridae, ose Eotitanop nga grupi brontotheriidae. Fillimisht, anëtarët e vijave të ndryshme dukeshin mjaft të ngjashme me një mbrapa hark dhe në përgjithësi katër këmbë në front dhe tre në këmbët e pasme. Eohipusi, i cili konsiderohet anëtar i familjes së kuajve, në mënyrë të jashtme i ngjante Hirakius, përfaqësuesit të parë të rinocerontit dhe tapirët. Të gjithë ishin të vegjël në krahasim me format e mëvonshme. E para e megafaunës që shfaqeshin ishin bronototheriumi, në Eocene e Mesme dhe Epërme. Megacerops, i njohur nga Amerika e Veriut, arriti një lartësi prej 2.5 m dhe mund të peshonte pak më shumë se 3 tonë metrikë (3.3 tonë të shkurtër). Rënia e brontotheriumi në fund të Eocene është e lidhur me konkurrencën që vjen nga ardhja e herbivores më të suksesshme.
Linjat më të suksesshme të njëthundrakëve u shfaqën në fund të Eocenit, kur xhungla të dendura i dhanë rrugë stepës, të tilla si rinoceronti leshator, dhe të afërmit e tyre; zhvillimi i tyre filloi gjithashtu me forma shumë të vogla. Parakeratherium, një nga gjitarët më të mëdhenj ndonjëherë që ecte në tokë, evoluar gjatë kësaj epoke. Ata peshuan deri në 20 tonë metrikë (22 tonë të shkurtër) dhe jetuan në të gjithë Oligocenën në Euroazi. Rreth 20 milion vjet më parë në fillimin e Miocenit, perisodaktilët arriti Afrikën e parë kur u lidh me Euroazinë për shkak të mbylljes së Oqeanit të Tethys. Për të njëjtën arsye, megjithatë, kafshë të reja të tilla si mamuthi hyri edhe në zonat e lashtë të vendbanimeve të njëthundrakëve, duke krijuar konkurrencë që çoi në zhdukjen e disa prej linjave të tyre. Rritja e ripërtypësve, që zinte nyja të ngjashme ekologjike dhe kishte një sistem shumë më të efektshëm të tretjes, gjithashtu shoqërohet me rënien në diversitetin e njëthundrakëve. Një shkak i rëndësishëm për rënien e perisodaktilët ishte ndryshimi i klimës gjatë Mycene, duke çuar në një klimë të freskët dhe më të thatë të shoqëruar nga përhapja e peizazheve të hapura. Megjithatë, disa linja lulëzuan, të tilla si kuajt dhe rinocerontët; përshtatjet anatomike u bënë të mundur që ata të konsumonin ushqim më të fortë të barit. Kjo çoi në forma të hapura tokësore që dominonin peizazhet e reja. Me daljen e Isthmusit të Panamasë në Pliocen, perisodaktilët dhe megafauna të tjera u është dhënë qasje në një nga kontinentet e tyre të fundit të banueshme: Amerika e Jugut. Megjithatë, shumë perisodaktilët u zhdukën në fund të epokës së akullit, duke përfshirë kuajt amerikanë dhe Elasmotheriumin. Nëse mbizotëron gjuetia nga njerëzit (hipoteza e mbingarkesës), ndryshimi klimatik ose një kombinim i të dy faktorëve është përgjegjës për zhdukjen e megafaunës së akullit, mbetet e diskutueshme.
Historia e studimit
parapamje|Richard Owen, 1856 Në vitin 1758, në punën e tij seminare Systema Naturae, Linnaeus(1707-1778) klasifikoi kuajt ( Equus ) së bashku me hippopotamët ( Hippopotamus ). Në atë kohë, kjo kategori gjithashtu përfshinte tapirët ( Tapirus ), më saktësisht tapirin e ultësirës ose të Amerikës së Jugut ( Tapirus terrestus ), i vetmi tapir i njohur atëherë në Evropë. Linnaeus klasifikoi këtë tapir si Hippopotamus terrestris dhe vuri të dyja gjinitë në grupin e Belluae. Ai e kombinoi rinocerontin me Glires, një grup i përbërë tani nga lagomorfat dhe brejtësit. Mathurin Jacques Brisson(1723-1806) ndanë fillimisht tapirët dhe hipopotamët në vitin 1762 me futjen e konceptit le tapir. Ai gjithashtu veçoi rinocerontët nga brejtësit, por nuk i kombinonte tre familjet e njohura tani si njëthundrak. Në tranzicionin në shekullin e 19-të, gjenerjet individuale perisodaktilët u shoqëruan me grupe të ndryshme të tjera, të tilla si thundrakët proboshidean. Në 1795, Étienne Geoffroy Saint-Hilaire (1772-1844) dhe Georges Cuvier (1769-1832) prezantuan termin "pachyderm" ( Pachydermata ), duke përfshirë këtu jo vetëm rinocerontët dhe elefantët, por edhe hipopotamët, derra, tapirët dhe hiraksët. Kuajt ende konsideroheshin përgjithësisht si një grup i ndarë nga gjitarët e tjerë dhe shpesh klasifikoheshin nën emrin Solidungula ose Solipèdes, që do të thotë "një kafshe".
Në 1861, Henri Marie Ducrotay de Blainville (1777-1850) klasifikonte thundrakët nga struktura e këmbëve të tyre, duke diferencuar ata me një numër të barabartë të këmbëve nga ato me një numër të rastësishëm. Ai i kaloi kuajt si të ngurta drejt tapirit dhe rinocerontët si kafshë shumëkombëshe dhe i referohej të gjithë së bashku, sepse onguligrades à doigts dëmton, duke iu afruar konceptit të njëthundrakët si njësi sistematike. Richard Owen (1804-1892) citoi Blainville në studimin e tij mbi gjitarët fosile të Isle of Wight dhe prezantoi emrin Perisodaktila.
Ndërveprimet me njerëzit
parapamje|Quaga ishte zhdukur në fund të shekullit të 19-të. Kali dhe gomari luajnë një rol të rëndësishëm në historinë  e njerëzore veçanërisht si transport, punë dhe kafshë lufte. Zbutje e të dy llojeve të filluar disa mijëvjeçarë pes. Për shkak të motorizimit të bujqësisë dhe përhapjes së trafikut automobilistik, përdorimi i tillë ka rënë ndjeshëm në vendet industriale perëndimore; hipizimi zakonisht ndërmerret më shumë si një hobi apo sport. Në rajonet më pak të zhvilluara të botës, përdorimet tradicionale për këto kafshë janë megjithatë ende të përhapura. Në një masë më të vogël, kuaj dhe gomarë mbahen gjithashtu për mishin e tyre dhe qumështin e tyre.
Në të kundërt, ekzistenca në të egra të pothuajse të gjitha llojeve të tjera të njëthundrakëve ka rënë në mënyrë dramatike për shkak të gjuetisë dhe shkatërrimit të habitatit. Quaga është shuar dhe kali Przeualski ishte zhdukur një herë në të egër.
Nivelet e kërcënimit të tanishëm, sipas Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (2012):
Tomisllav Tuntev
Tomisllav Tuntev (Томислав Тунтев; i lindur më 7.7.1966, në Ohër) është një politikan maqedonas nga Maqedonia e Veriut. Në zgjedhjet e dhjetorit të vitit 2016, Tomisllav Tuntev kandidoj si pjesë e LSDM-së dhe u zgjodh deputet i legjislaturës 2016-2020 në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut.
Kronika e priftit të Duklës
Kronika e priftit të Dioklesë është emri i zakonshëm që i jepet një kronike të supozuar mesjetare të shkruar në fund të shekullit të 13-të nga një prift anonim nga Duklja. Kopja e saj më e vjetër e ruajtur është në latinisht nga shekulli i 17-të, ndërsa historianët modernë pretendojnë ndryshe se është përpiluar midis fundit të shekullit të 14-të dhe fillimit të shekullit të 16-të.
Historianët ende nuk e konsiderojnë veprën si të bazuar në saktësi dhe trillime. Aty janë postulatet se sllavët kanë jetuar në Ballkan nga shekulli i 5-të deri në shekullin e 12-të. Ai rrëfen historinë e Dalmacisë dhe rajoneve të afërta nga shekulli i 5-të deri në mesin e shekullit të 12-të. Ai përmban disa materiale gjysmë-mitologjike mbi historinë e hershme të sllavëve të jugut perëndimor. Seksioni "Jeta e Shën Jovan Vladimirit ", besohet të jetë një tregim imagjinar i historisë së mëparshme.
Autorësia dhe data
Kronika, e shkruar në latinisht, u përfundua midis viteve 1299 dhe 1301 në qytetin e Tivarit (në Mal të Zi ), atëherë pjesë e Mbretërisë Serbe. Autori i saj ishte presbiteri Rudger (ose Rudiger), Kryepeshkopi katolik i Tivarit ( Antivari ), i cili ndoshta ishte me origjinë çeke. Mendohet se ai ka jetuar rreth vitit 1300, sepse kufijtë boshnjakë përmenden në një mënyrë që përkon me një tekst anonim, Anonymi Descriptio Europae Orientalis (Krakovë, 1916), që është datuar në vitin 1308. Hulumtimet e hershme të shekullit të 21-të kanë vërtetuar se Rudger lulëzoi në rreth. 1296–1300.
Kapitujt 1–33 të kronikës bazohen në traditat gojore dhe në ndërtimet e autorit të saj; këto janë hedhur poshtë kryesisht nga historianët. Megjithatë, tre kapitujt e ardhshëm posedojnë të dhëna të paçmueshme historike për këtë periudhë kohore. Pavarësisht nga natyra e tij agjiografike, Kapitulli 36 (mbi Shën Jovan Vladimirin ), një përmbledhje e një hagiografie më të vjetër që daton midis viteve 1075 dhe 1089 (kur dinastia Vojislavljević u përpoq të merrte simbolet mbretërore nga Papa dhe ta ngrinte Peshkopinë e Tivarit në një kryepeshkopatë), përmban të dhëna të konsiderueshme historike që janë gjetur të besueshme. Kapitujt 34 dhe 35, të cilët trajtojnë babanë dhe xhaxhallarët e Vladimirit, ka të ngjarë të bazohen në prologun e kësaj hagjiografie të shekullit të 11-të.
Teori të tjera të vjetruara dhe të hedhura poshtë përfshijnë se autori jetoi në gjysmën e dytë të shekullit të 12-të. Disa historianë kroatë parashtruan teorinë, të E. Peričić (1991), se autori anonim ishte një Grgur Barski (Grigori i Tivarit), një peshkop i Tivarit, i cili jetonte në gjysma e dytë e shekullit të 12-të. Peshkopia e Tivarit ishte e shuar në atë kohë. Në ribotimin e tij të veprës në vitin 1967, historiani jugosllav Slavko Mijušković tha se kronika është një produkt letrar thjesht imagjinar, që i përket fundit të shekullit të 14-të ose fillimit të shekullit të 15-të. Historiani serb Tibor Živković, në monografinë e tij Gesta regum Sclavorum (2009), arriti në përfundimin se pjesët kryesore të saj datohen në rreth. 1300–10.
Përmbajtja
Regnum Sclavorum (1601) mund të ndahet në seksionet e mëposhtme:
Autori u përpoq të paraqiste një pasqyrë të familjeve sunduese gjatë më shumë se dy shekujve - nga shekulli i 10-të deri në kohën e shkrimit, shekulli i 12-të. Në tekst ka 47 kapituj, me përmasa të ndryshme dhe lëndë të ndryshme.
Folklori dhe përkthimet
Vepra është në të vërtetë një numër dorëshkrimesh të veçanta, por të ngjashme, që rrjedhin nga një burim origjinal që nuk ka mbijetuar, por supozohet se është shkruar nga vetë Prifti i Dukljes (ose murgj-skribë të tjerë që japin dorën e ndihmës).
Është pranuar përgjithësisht se ky Presbiter ka përfshirë në veprën e tij folklor dhe materiale letrare nga burimet sllave, të cilat i ka përkthyer në latinisht. Ndër materialet që ai përktheu, në vend që krijoi, është "Legjenda e Princit Vladimir" që supozohet të jetë shkruar nga një klerik tjetër, gjithashtu nga Duklja, më konkretisht, Zećanin nga Krajina në Zetë ose Duklja (emër më i hershëm i Zetës). . Në versionin e saj origjinal, ajo ishte një vepër hagiografike, një "Jeta e Shën Vladimirit" dhe jo një "Legjendë". Princi Vladimir, protagonisti i tregimit, si dhe mbreti Vladislav, i cili urdhëroi ekzekutimin e Vladimirit, ishin persona historikë, por "Legjenda e Princit Vladimir" përmban materiale johistorike.
Kronikës iu shtua gjithashtu nga një peshkop i Tivarit, me qëllim që të demonstronte epërsinë e dioqezës së tij mbi atë të peshkopit të Splitit.
Në vitin 1986, kronika u përkthye nga kroatishtja në ukrainisht nga Antin V. Iwachniuk. Përkthimi u financua nga Fondi i Studimeve dhe Kërkimeve Ukrainase Iwachniuk në Universitetin e Otavës.
Vlera historike, trillim
Pretendime të ndryshme të pasakta ose thjesht të gabuara në tekst e bëjnë atë një burim jo të besueshëm. Historianët modernë kanë dyshime serioze për pjesën më të madhe të kësaj vepre si të trilluar, ose të dëshirueshme. Disa shkojnë aq larg sa thonë se mund të hidhet poshtë në tërësi, por ky nuk është një mendim i shumicës, përkundrazi, mendohet se na ka dhënë një pasqyrë unike në të gjithë epokën nga pikëpamja e popullsisë autoktone sllave. dhe është ende temë diskutimi.
Vepra i përshkruan sllavët vendas si një popull paqësor të importuar nga sundimtarët gotë, të cilët pushtuan zonën në shekullin e 5-të, por nuk përpiqet të shtjellojë se si dhe kur ndodhi kjo. Ky informacion bie ndesh me informacionin e gjetur në tekstin bizantin De Administrando Imperio.
Kronika përmend gjithashtu një Svetopeleg ose Svetopelek, pasardhësin e tetë të pushtuesve origjinal gotë, si sundimtarin kryesor të tokave që mbulojnë Kroacinë, Bosnjën dhe Hercegovinën, Malin e Zi ( Duklja ) dhe Serbinë. Atij i atribuohet edhe kristianizimi i njerëzve që janë gotë apo sllavë - një atribuim thjesht fiktiv. Këto pretendime për një mbretëri të bashkuar janë ndoshta një pasqyrim i lavdisë së mëparshme të mbretërisë Moraviane. Ai gjithashtu mund të ketë folur për avarët.
Famullia e priftit ndodhej në selinë e kryepeshkopatës së Dukljes. Sipas shtesave të fundit të shekullit të 12-të të peshkopit Gregori në këtë dokument, kjo Kryepeshkopatë mbulonte pjesën më të madhe të Ballkanit Perëndimor duke përfshirë peshkopatat e Tivarit, Budvës, Kotorrit, Ulqinit, Svaçit, Shkodrës, Drivastit, Pulatit, Travunias, Zahumljes.
Më tej, ai përmend Bosnjën (Bosnam) dhe Rascia (Rassa) si dy tokat serbe, ndërsa përshkruan Hum/ Zahumlje jugore dalmat, Travunia dhe Dioklea (shumica e Hercegovinës së sotme, Mali i Zi, si dhe pjesë të Kroacisë dhe Shqipërisë ) si kroate. tokat (" Kroacia e Kuqe "), që është një përshkrim që nuk përputhet me të gjitha veprat e tjera historike të së njëjtës periudhë.
Kryepeshkopi i Tivarit më vonë u emërua Primas Serbiae. Raguza kishte disa pretendime për t'u konsideruar si qendra kishtare natyrore e Dalmacisë së Jugut, por ato të Dioklesë (Bar) në këtë status të ri metropolitane tani u shtynë fuqishëm veçanërisht pasi Papa synonte që Serbia t'i bashkohej Dioklesë.
Në ribotimin e tij të veprës në vitin 1967, historiani jugosllav Slavko Mijušković deklaroi se kronika është një produkt letrar thjesht imagjinar, që i përket fundit të shekullit të 14-të ose fillimit të shekullit të 15-të.
Rajoni i Bosnjës
Rajoni i Bosnjës përshkruhet se shtrihet në zonën në perëndim të lumit Drina, "deri në malin e pishës" ( ad montem Pini , do gore Borave   ). Vendndodhja e këtij mali me pisha nuk dihet. Më 1881, historiani kroat Franjo Rački shkroi se kjo i referohet malit "Borova glava" pranë fushës së Livnos. Historiani kroat Luka Jeliq shkroi se mali ndodhej ose midis Maglaj dhe Skender Vakuf, në veriperëndim të Žepçes, ose ishte mali i Borovinës i vendosur midis Vranicës dhe Radovnës, sipas veprës së Ferdo Shishiqit të vitit 1908. Në vitin 1935, historiani serb Vladimir Ćorovic shkroi se toponimi i referohet malit të Borovës glava, për shkak të etimologjisë dhe për shkak se ndodhet në pellgun ujëmbledhës ( ndarja kulluese ). Në vitin 1936, etnologu slloven Niko Županič e kishte interpretuar gjithashtu se kufiri perëndimor i Bosnjës ishte në disa male ndarëse kulluese, por e vendosi atë në juglindje të Dinarës. Historiani kroat Anto Babić, bazuar në veprën e Dominik Mandić në vitin 1978, nxori përfundimin se termi i referohet afërsisht një vendi të ndarjes kulluese midis pellgjeve ujëmbledhëse të Savës dhe Detit Adriatik. Në diskutimin e saj për Çoroviqin, historiania serbe Jelena Mrgiq-Radojçiq tregon gjithashtu ekzistencën e një mali "Borja" në Bosnjën e sotme veriore me të njëjtën etimologji.