cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elefanti
Veshët
parapamje|Elefanti bush afrikan me veshë të përhapur në një kërcënim ose pozitë të vëmendshëm; vini re enët e dukshme të gjakut Veshët e elefantit kanë baza të trasha me këshilla të holla. Krahët e veshit, ose këmba, përmbajnë enë të shumta të gjakut të quajtur kapilarë. Gjaku i ngrohtë derdhet në kapilarë, duke ndihmuar në lirimin e nxehtësisë së tepërt të trupit në mjedis. Kjo ndodh kur pinae janë ende, dhe kafsha mund të rrisë efektin duke i ftohur ato. Sipërfaqet e veshëve më të mëdha përmbajnë më shumë kapilarë, dhe më shumë nxehtësi mund të lirohen. Nga të gjithë elefantët, elefantët e bushit afrikan jetojnë në klimat më të nxehta dhe kanë flapat më të mëdha të veshëve. Elefantët janë të aftë të dëgjojnë në frekuenca të ulëta dhe janë më të ndjeshëm në 1 kHz.
Theçka
parapamje|Elefant bush afrikan duke spërkatur ujë në trupin e saj Theçka ose proboshis, është një bashkim i hundës dhe buzës së sipërme, edhe pse në jetën e hershme të fetusit , buzët e sipërme dhe theçka janë të ndara. Theçka është zgjatur dhe u specializua për t'u bërë shtojca më e rëndësishme dhe e gjithanshme e elefantit. Ai përmban deri në 150,000 fishekë të veçantë të muskujve, pa kocka dhe pak yndyrë. Këto muskuj të çiftëzuar përbëhen nga dy lloje kryesore: sipërfaqësore (sipërfaqësore) dhe të brendshme. Muskujt e theçkës lidhen me një hapje kockore në kafkë. Septum hundës përbëhet nga njësi të vogla të muskujve që shtrihen horizontalisht midis vrimave. Kërcelli ndan hundën në bazë. Si hidrostat muskulore, trungu lëviz me anë të kontraktimeve të koordinuara të muskujve. Muskujt punojnë si me dhe kundër njëri-tjetrit. Një nervore unike e kërthizës - e formuar nga nervat maksilare dhe të fytyrës - shkon përgjatë të dy anëve të trungut. parapamje|Elefanti bush afrikan me theçkën e tij të ngritur, një sjellje e adoptuar shpesh kur trumpeton Theçka e elefantit kanë funksione të shumta, duke përfshirë frymëmarrjen, olfim, prekjen, kapjen dhe prodhimin e shëndoshë. Ndjenja e aromës së kafshës mund të jetë katër herë më e ndjeshme si ajo e një qeni. Aftësia e theçkës për të bërë lëvizje të fuqishme dhe të mbështjelljes lejon që ajo të mbledhë ushqim, të luftojë me elefantët e tjerë,  dhe të ngrejë deri në 350 kg (770 lb). Mund të përdoret për detyra delikate, të tilla si pastrimi i syrit dhe kontrollimi i një grykë. Me theçkën e tij, një elefant mund të arrijë sendet në lartësi deri në 7 m (23 ft) dhe të gërmoj për ujë nën baltë ose rërë. Individët mund të tregojnë preferencë anësore kur kapen me theçkën e tyre.Elefantët mund të thithin ujë për të pirë dhe për të larë në trupat e tyre. Një elefant aziatik i rritur është i aftë të mbajë 8,5 litra ujë në stomakun e tij. Ata gjithashtu do të hedhin pluhur ose bari në vetvete. Kur futet nën uji, elefanti përdor theçkën e tij si një periskop. parapamje|Elefant aziatik duke pirë ujë të pijshëm me theçkën e tij Elefanti afrikane ka dy zgjatime të gishtave në majë të theçkës që e lejojnë atë të kuptojë dhe të sjellë ushqim në gojën e tij. Elefanti aziatik ka vetëm një dhe mbështetet më shumë në mbështjelljen e një sendi ushqimor dhe shtrydhjen e saj në gojën e tij. Elefantët aziatikë kanë më shumë koordinim të muskujve dhe mund të kryejnë detyra më komplekse. Humbja e theçkës do të ishte e dëmshme për mbijetesën e elefantit,  megjithëse në raste të rralla, individët kanë mbijetuar me ato të shkurtuara. Një elefant është vërejtur të kullosë duke u gjunjëzuar në këmbët e para, duke ngritur këmbët e pasme dhe duke marrë në bari me buzët e saj.
Dhëmbët
parapamje|Dhëmbët e shfaqur tek një elefant bush të vdekur të mitur Elefantët zakonisht kanë 26 dhëmbë: siskat, të njohura si kallzat , 12 premolarë qumeshtorë dhe 12 molarë. Ndryshe nga shumica e gjitarëve, të cilët rriten dhëmbët e foshnjave dhe pastaj i zëvendësojnë ato me një grup të vetëm të përhershëm të dhëmbëve të rritur, elefantët janë polifonodone që kanë cikle të rotacionit të dhëmbëve gjatë gjithë jetës së tyre. Dhëmbët e përtypës janë zëvendësuar gjashtë herë në jetën e një elefanti tipik. Dhëmbët nuk zëvendësohen me të reja që dalin nga nofullat vertikalisht si në shumicën e gjitarëve. Në vend të kësaj, dhëmbët e rinj rriten në pjesën e pasme të gojës dhe lëvizin përpara për të nxitur ato të vjetra. Dhëmbët e parë të mishit në secilën anë të nofullës bie kur elefanti është dy deri në tre vjeç. Grupi i dytë i dhëmbëve që përtypet bie në katër deri në gjashtë vjeç. Grupi i tretë bie në moshën 9-15 vjeç, dhe vendos katër zgjat deri 18-28 vjeç. Grupi i pestë i dhëmbëve bie në fillim të ’40-ve. E gjashta (dhe zakonisht e fundit) është në pjesën tjetër të jetës së tij.
Çatajt
parapamje|Elefanti aziatik, duke përdorur çatajt e saj për të zhveshur pemën. Çatajt e një elefanti janë modifikuar në anët e nofullës së sipërme. Ata zëvendësojnë dhëmbët e qumështit  në moshën 6-12 muajsh dhe rriten vazhdimisht në rreth 17 cm në vit. Një çatall i zhvilluar rishtazi ka një kapak të butë të smaltit që mbaron përfundimisht. Dentine është i njohur si fildishi dhe e saj seksion kryq përbëhet prej modeleve t, i njohur si "kthesë motor", të cilat krijojnë zonat si diamant. Si një pjesë e indit të gjallë, një kallam është relativisht i butë; ajo është aq e vështirë sa kalciti mineral. Pjesa më e madhe e çatallit mund të shihet jashtë; pjesa tjetër është në një fole në kafkë. Të paktën një e treta e çatallit përmban pulpë dhe disa kanë nerva që shtrihen në majë. Kështu do të ishte e vështirë për ta hequr atë pa dëmtuar kafshën. Kur hiqet, fildishi fillon të thahet dhe plas nëse nuk mbahen të freskët dhe me lagështi. Çatallët shërbejnë për qëllime të shumëfishta. Ato përdoren për gërmime për ujë, kripë dhe rrënjë; nxjerrja e drurëve ose shënimi i pemëve; dhe për të lëvizur pemët dhe degët kur pastron një rrugë. Kur luftojnë, ata përdoren për të sulmuar dhe mbrojtur, dhe për të mbrojtur kafkën.
Për elefantët afrikanë, çatajt janë të pranishme në të dy meshkujt dhe femrat, dhe janë rreth të njëjtën gjatësi në të dy gjinitë, duke arritur deri në 3 m (10 ft),  por ato të meshkujve kanë tendencë të jenë më të trasha. Në kohët e mëparshme, çatajt e elefantit që peshonin më shumë se 200 kilogramë (më shumë se 90 kg) nuk ishin të pazakonta, megjithëse sot është e rrallë të shohësh mbi 45 kilogramë.
Në llojin aziatike, vetëm meshkujt kanë çataj të mëdhenj. Femrat aziatike kanë çataj shumë të vegjlël, ose aspak. Meshkuj aziatikë mund të kenë çataj për aq sa afrikanët, por zakonisht janë më të zbehta dhe më të lehta; më e madhe e regjistruar ishte 3.02 m (10 ft) e gjatë dhe peshonte 39 kg (86 lb). Gjuetia për fildishin elefantët në Afrikë  dhe Azi  ka çuar në përzgjedhjen natyrale për çataj më të shkurtra.
Lëkura
parapamje|Një elefant aziatik pas pllaquritjes; balta mund të veprojë si një krem dielli parapamje|Një elefant pyjor afrikan që mbulon lëkurën e tij me baltë Lëkura e një elefanti është përgjithësisht shumë e trash, me shpatulla të trasha prej 2.5 cm dhe pjesët e kokës. Lëkura rreth gojës, anusit dhe brenda veshit është dukshëm më e hollë. Elefantët zakonisht kanë lëkurë gri, por elefantët afrikanë duken ngjyrë kafe ose të kuqërremtë, pasi janë zhytur në baltë me ngjyrë. Elefantët aziatikë kanë disa pika të depigmentimit, veçanërisht në ballë dhe veshë dhe zonat përreth tyre. Viçat kanë flokë kafe ose të kuqe, veçanërisht në kokë dhe mbrapa. Teksa elefantët piqen, flokët e tyre errësohen dhe bëhen më të paktë, por përqendrimet e dendura të flokëve  mbeten në fund të bishtit, si dhe në mjekër, organet gjenitale dhe zonat rreth syve dhe hapjeve të veshëve. Normalisht lëkura e një elefanti aziatike është e mbuluar me më shumë flokë sesa homologu i tij afrikan.
Një elefant përdor baltën si një ilaç, duke mbrojtur lëkurën e tij nga drita ultravjollcë. Edhe pse e vështirë, lëkura e një elefanti është shumë e ndjeshme. Pa banjo me baltë të rregullt për ta mbrojtur atë nga djegia, kafshimet e insekteve dhe humbja e lagështisë, lëkura e një elefanti vuan nga dëmtimet serioze. Pas larjes, elefanti zakonisht do të përdorë theçkën e tij për të hedhur pluhurin mbi trupin e tij dhe kjo bëhet në një kore mbrojtëse. Elefantët kanë vështirësi në lirimin e nxehtësisë përmes lëkurës për shkak të raportit të tyre të ulët sipërfaqësor-zona-vëllim, që është shumë herë më i vogël se ai i një njeriu.
Këmbët dhe sjellja
parapamje|Një elefant aziatik që ecën Për të mbështetur peshën e kafshës, gjymtyrët e elefantit janë pozicionuar më shumë vertikalisht nën trupin se në shumicën e gjitarëve të tjerë. Kockat e gjata të gjymtyrëve kanë kocka kërpudhore në vend të kaviteteve të mesit. Kjo forcon kockat. Të dyja gjymtyrët e përparme dhe të pasme mund të mbështesin peshën e një elefanti, edhe pse 60% përballohet nga përpara. Meqenëse kockat e gjymtyrëve janë vendosur në krye të njëri-tjetrit dhe nën trup, një elefant mund të qëndrojë i qetë për periudha të gjata kohore pa përdorur shumë energji. Elefantët janë të paaftë për të rrotulluar këmbët e tyre të para, pasi ulna dhe rrezja janë të fiksuara në pronacion; "pëllëmbë" e manusit përballet prapa.Këmbët rrethore të një elefanti kanë inde të buta nën manus, të cilat shpërndajnë peshën e kafshës.
Organet e brendshme dhe ato seksuale
parapamje|Zemra e elefantit afrikan në një kavanoz Truri i një elefanti peshon 4.5-5.5 kg (10-12 lb) krahasuar me 1.6 kg (4 lb) për një tru njerëzor. Ndërsa truri elefant është më i madh në përgjithësi, është proporcionalisht më i vogël. Në lindje, truri i një elefanti  peshon 30-40% të peshës së rritur.Truri dhe truri i vogël janë zhvilluar mire.
Zemra e një elefanti peshon 12-21 kg (26-46 lb). Ka një kulm të dyfishtë, një tipar i pazakontë midis gjitarëve. Përveç kësaj, ventricles ndahen në afërsi të lartë të zemrës, këtë tipar ata e ndajnë me sirenians. Kur qëndron, zemra e elefantit  rreh 30 herë në minutë. Ndryshe nga shumë kafshë të tjera, shkalla e zemrës rritet me 8-10 rrahje në minutë kur elefanti është shtrirë. Enët e gjakut në shumicën e trupit janë të gjera dhe të trasha dhe mund të përballojnë presione të larta të gjakut. Mushkëritë janë bashkangjitur në diafragmë, dhe frymëmarrja mbështetet kryesisht në diafragmë, në vend të zgjerimit të ribashkimit. Ind lidhës ekziston në vend të zgavrës pleurale. Kjo mund të lejojë që kafsha të përballet me ndryshimet në presion kur trupi i tij është nën ujë dhe theçka i tij po qëndron në sipërfaqe për ajër,  megjithëse ky shpjegim është vënë në pikëpyetje. Një tjetër funksion i mundshëm për këtë përshtatje është se ajo ndihmon kafshën të thith ujë përmes theçkës. Elefantët thithin kryesisht përmes theçkës, edhe pse ajri kalojnë nëpër gojë. Ata kanë një sistem fermentimi hindgut, dhe zorrët e tyre të mëdha dhe të vogla së bashku arrijnë 35 metra (115 ft) në gjatësi.
Testikujt e elefantit mashkull janë të vendosura brenda në afërsi të veshkave. Penisi i elefantit mund të arrijë një gjatësi prej 100 cm (39 in) dhe një diametër prej 16 cm (6 in) në bazë. Femra ka një klitoris mirë të zhvilluar deri në 40 cm (16 in). Vulvana ndodhet në mes të këmbëve të prapme në vend të bishtit, si në shumicën e gjitarëve. Përcaktimi i statusit të shtatzënisë mund të jetë i vështirë për shkak të zgavrës së madhe të barkut të kafshës. Gjymtyrët e gjirit të femrës zënë hapësirën midis këmbëve të përparme. Elefantët kanë një organ unik,gjëndër e përkohshme, e vendosur në të dy anët e kokës. Ky organ shoqërohet me sjellje seksuale, dhe meshkujt nxjerrin një lëng prej saj kur janë në musth. Femrat janë vërejtur gjithashtu me sekrecionet nga gjëndrat e përkohshme.
Organizmat shoqërore
parapamje|Një familje e elefantëve afrikanë: vini re pozitën e mbrojtes të viçave në mes të grupit parapamje|Një familje elefantësh duke bërë banjo, një sjellje e cila përforcon lidhjen sociale Elefantët femra kalojnë gjithë jetën e tyre në grupe të shtrënguara familjare , disa prej të cilave përbëhen nga më shumë se dhjetë anëtarë, duke përfshirë tre çifte të nënave me pasardhës dhe udhëhiqen nga matriarku që shpesh është femra më e madhe. Ajo mbetet udhëheqëse e grupit deri në vdekje ose nëse ajo nuk ka më energji për rolin; një studim mbi elefantët e kopshtit zoologjik tregoi se kur kryetarja vdiq, nivelet e kortikosteronit fekal ('hormoni i stresit') u rritën në mënyrë dramatike në elefantët e mbijetuar. Kur puna e saj mbaron, vajza më e madhe kryetares merr vendin e saj; kjo ndodh edhe nëse motra e saj është e pranishme. Kryetaret më të mëdha tentojnë të jenë vendimmarrës më efektivë.
Rrethi shoqëror i elefantit femër nuk përfundon domosdoshmërisht me njësinë e vogël familjare. Në rastin e elefantëve në Parkun Kombëtar Amboseli, Kenia, jeta e një femre përfshin ndërveprimin me familjet, klanet dhe nënpopullimet e tjera. Familjet mund të lidhen dhe lidhen me njëri-tjetrin, duke formuar ato që njihen si grupe lidhjesh. Këto zakonisht bëhen nga dy grupe familjare të cilat mund të jenë të lidhura ngushtë për shkak se më parë ishin pjesë e të njëjtit grup familjar që u nda pasi u bë shumë i madh për burimet në dispozicion. Gjatë sezonit të thatë, familjet e elefantëve mund të grumbullohen sëbashku dhe të formojnë një nivel tjetër të organizimit shoqëror të njohur si klani. Grupet brenda këtyre klaneve nuk formojnë lidhje të forta, por ata mbrojnë sezonin e  ndaj klaneve të tjera. Ka zakonisht nëntë grupe në një klan. Popullsia e elefantit Amboseli ndahet më tej në nënpopulimet "qendrore" dhe "periferike".
Disa popullata elefante në Indi dhe Sri Lanka kanë gruop të ngjashme themelore shoqërore. Duket se ka njësi familjare kohezive dhe grumbullime të lira. Ata janë vërejtur të kenë "njësi pleqsh" dhe "njësi të kujdesit për të mitur". Në jug të Indisë, popullsia elefante mund të përmbajë grupe familjare, grupe lidhjesh dhe ndoshta klane. Grupet e familjes kanë tendencë të jenë të vogla, të përbërë nga një ose dy femra të rritur dhe pasardhësit e tyre. Një grup që përmban më shumë se dy femra të rritur, plus pasardhës, njihet si një "familje e përbashkët". Popujt e elefantit Malai kanë edhe njësi më të vogla familjare dhe nuk kanë ndonjë organizatë shoqërore më të lartë se një grup familjar ose bërthamash. Grupet e elefantëve të pyjeve afrikane zakonisht përbëhen nga një femër e rritur me një deri tre pasardhës. Këto grupe duken të ndërveprojnë me njëri-tjetrin, sidomos në pastrimin e pyjeve. parapamje|Mashkull i vetmuar: Elefantët meshkuj të rritur shpenzojnë shumicën e kohës së tyre vetëm ose në grupe me një gjini Jeta shoqërore e meshkujve të rritur është shumë e ndryshme. Teksa maturohet, një mashkull shpenzon më shumë kohë në skaj të grupit të tij dhe shoqërohet me meshkuj ose me familje të tjera. Në Amboseli, meshkujt e rinj shpenzojnë më shumë se 80% të kohës së tyre nga familjet e tyre kur janë 14-15 vjeç. Kur meshkujt largohen përgjithmonë, ata ose jetojnë vetëm ose me meshkuj të tjerë. E para është tipike e meshujve në pyje të dendura. Meshkujt aziatikë zakonisht janë të vetmuar, por herë pas here formojnë grupe prej dy ose më shumë individësh; më i madhi përbëhej nga shtatë meshkuj. Grupet më të mëdha të meshkujve të përbërë nga mbi 10 anëtarë ndodhin vetëm në mesin e elefantëve bush afrikan, më i madhi prej të cilëve numëronte deri në 144 individë. Këto elefantë mund të jenë shumë të shoqërueshëm kur nuk konkurrojnë për dominimin ose bashkëshortët, dhe do të formojnë marrëdhënie afatgjata. Ekziston një hierarki e dominimit midis meshkujve, pavarësisht nëse ato shkojnë në mënyrë shoqërore ose solitare. Dominimi varet nga mosha, madhësia dhe gjendja seksuale dhe kur në grupe, meshkujt ndjekin mashkullin dominues. Meshkujt e rinj mund të kërkojnë shoqërinë dhe udhëheqjen e meshkujve më të vjetër dhe me përvojë,  prezenca e së cilës duket se kontrollon agresionin e tyre dhe i pengon ata të shfaqin sjellje "devijante". Meshkujt dhe femrat e rritur bashkohen për riprodhim.Mashkulli shoqërojnë me grupet e familjes nëse një femër e huaj është e pranishme. parapamje|Elefantët meshkuj duke u ndeshur
Musth
parapamje|Mashkull në musth Meshkujt e rritur hyjnë në një shtim të testosteronit në rritje të njohur si musth. Në një popullatë në jug të Indisë, meshkujt hyjnë për herë të parë në moshën 15 vjeçare, por nuk janë shumë intensive derisa ata janë më të vjetër se 25. Në Amboseli, demat nën moshën 24 vjeçare nuk shkojnë në musth, ndërsa gjysma e atyre të moshës 25-35 dhe të gjithë ata mbi 35 janë.Meshkijt e vegjël duket se hyjnë në muste gjatë sezonit të thatë (janar-maj), ndërsa demat më të mëdhenj e kalojnë atë gjatë sezonit të lagësht (qershor-dhjetor). Karakteristika kryesore e një muaji të demit është një lëng i sekretuar nga gjëndra e përkohshme që shkon poshtë anës së fytyrës së tij. Ai mund të urinojë me penisin e tij ende në këllëfin e tij, e cila shkakton urinën të llak në këmbët e pasme. Sjelljet që lidhen me musth përfshijnë ecje me kokën e mbajtur lart dhe lëkundje, gërvishtje në tokë me çataj, duke shënuar. Kjo mund të zgjasë nga një ditë deri në katër muaj.
Meshkujt bëhen jashtëzakonisht agresiv gjatë musthit. Madhësia është faktori përcaktues në takimet agoniste kur individët kanë të njëjtin kusht. Një mashkull mund të tregojë shenja agrisiviteti, kur ai ndeshet me një mashkull. Ata me gradë të barabartë kanë tendencë për të shmangur njëri-tjetrin. Takimet agonistike zakonisht përbëhen nga shfaqjet e kërcënimeve. Luftrat serioze janë të rralla.
Elefantët janë mbarështues poligjenë,  dhe copulimet janë më të shpeshta gjatë kulmit të sezonit të lagësht. Një femër në estrus lëshon sinjale kimike ( pheromone ) në urinën e saj dhe sekrecione vaginale për të sinjalizuar gatishmërinë e saj për t'u shumuar. Një dem do të ndjekë  bashkëshorten e mundshëm dhe do të vlerësojë gjendjen e saj me përgjigjen e shpejtë, e cila kërkon që burri të mbledhë një mostër kimike me theçkën e tij dhe ta sjellë atë në organin vomeronasal. Cikli i jashtëm i një femre zgjat 14-16 javë me një fazë folikulare 4-6 javore dhe një fazë luteale 8 deri në 10 javë. Ndërsa shumica e gjitarëve kanë një rritje të hormonit luteinizing gjatë fazës folikulare, elefantët kanë dy. E para (ose anovulatory) surge, mund të sinjalizojë për meshkujt se femra është në estrus duke ndryshuar parfumin e saj, por ovulacioni nuk ndodh deri në valën e dytë (ose ovuluese). Shkalla e fertilitetit tek femrat ulet rreth 45-50 vjeç. parapamje|Mashkulli me një anëtar të një grupit femër Demat angazhohen në një sjellje të njohur, ku ata ndjekin femrat  dhe i mbrojnë ato nga meshkujt e tjerë. Pjesa më e madhe e ruajtjes së bashkëshortëve bëhet nga meshkujt dhe femrat në mënyrë aktive kërkojnë të ruhen nga ata, veçanërisht ato më të vjetra. Kështu, këto dema kanë më shumë sukses riprodhues. Musthi duket se i sinjalizon femrave gjendjen e mashkullit, pasi meshkujt e dobët ose të plagosur nuk kanë musths normale. Për femrat e reja, qasja e një demi të vjetër mund të jetë frikësues, kështu që të afërmit e saj qëndrojnë aty pranë për të siguruar mbështetje dhe siguri. Gjatë bashkimit, meshkujt e vendosin theçkën e tyre mbi pjesën e prapme të femrës. Penisi është shumë i lëvizshëm, duke qenë në gjendje të lëvizë në mënyrë të pavarur nga legeni. Para se të rritet, ai kthen përpara dhe lart. Copulation zgjat rreth 45 sekonda dhe nuk përfshin pushim pelvik ose pushim ejaculatory. Sperma e elefantit duhet të notojë afër 2 m (6.6 ft) për të arritur vezën. Për krahasim, spermatozoidi njerëzor duhet të notojë rreth 76.2 mm (3.00 in).
Sjellja homoseksuale është e shpeshtë në të dyja gjinitë. Ashtu si në ndërveprimet heteroseksuale, kjo përfshin ngritjen. Elefantët meshkuj ndonjëherë stimulojnë njëri-tjetrin duke luajtur lojëra dhe "kampionate" mund të formohen midis demave të vjetër dhe meshkujve të rinj. Sjelljet e të njëjtit seks janë dokumentuar vetëm në robëri, ku ata njihen të masturbojnë njëri-tjetrin me theçkën e tyre.
Lindja dhe zhvillimi
parapamje|Një nënë e elefantit pyjor që lahet me viçin e saj Qëndrimi me nënën tek elefantët zakonisht zgjat rreth dy vjet me intervale të lindjes që zgjasin zakonisht katër deri në pesë vjet. Lindjet kanë tendencë të ndodhin gjatë sezonit të lagësht. Viçat lindin 85 cm të gjatë dhe peshojnë rreth 120 kg (260 lb). Zakonisht, lind vetëm një i ri, por binjakët ndodhin ndonjëherë. Shtatzënia relativisht e gjatë mbahet nga pesë luteum corpus (në krahasim me një në shumicën e gjitarëve) dhe i jep fetusit më shumë kohë për të zhvilluar, veçanërisht trurin dhe theçkës. Si i tillë, elefantët e porsalindur janë para kohe dhe shpejt qëndrojnë dhe ecin për të ndjekur nënën e tyre dhe tufën e familjes. Një viç i ri zakonisht është qendra e vëmendjes për anëtarët e tufës. Të rriturit dhe shumica e të rinjve të tjerë do të mblidhen rreth të porsalindurve, duke e prekur dhe duke e përkëdhelur me theçkën e tyre. Për ditët e para, nëna është e patolerueshme nga anëtarët e tjerë të tufës pranë të rinjve të saj. Alloparenting - ku një viç kujdeset për dikë tjetër se nëna e tij - ndodh në disa grupe familjare. Allomotrat zakonisht janë dy deri në dymbëdhjetë vjeç. Kur një grabitqar është afër, grupi i familjes mblidhet së bashku me viçat në qendër.
Për ditët e para, i porsalinduri është i pasigurt në këmbët e tij dhe ka nevojë për mbështetjen e nënës së saj. Ai mbështetet në prekje, erë dhe dëgjim, pasi shikimi i tij është i dobët. Ai ka pak kontroll të saktë mbi theçkës së tij. Gjatë javës së dytë të jetës, viçi mund të ecë më fort dhe të ketë më shumë kontroll mbi theçkën e tij. Pas muajit të parë, një viç mund të marrë, të mbajë dhe të vendosë sende në gojën e tij, por nuk mund të thith ujë përmes trungut dhe duhet të pijë direkt përmes gojës. Ende varet nga nëna e saj dhe vazhdon të qëndrojë pranë saj.
Për tre muajt e parë, një viç mbështetet tërësisht në qumështin e nënës së tij për të ushqyerit, pas së cilës fillon të përgatitet për bimësi dhe mund të përdorë theçkën e tij për të mbledhur ujë. Në të njëjtën kohë, ndodhin përmirësime në koordinimin e buzëve dhe këmbëve. Viçat vazhdojnë të pinë me të njëjtin ritëm si më parë deri në muajin e tyre të gjashtë, pas të cilit ata bëhen më të pavarur kur ushqehen. Me nëntë muaj, koordinimi i gojës, theçkës dhe këmbës është i përsosur. Pas një viti, aftësitë e një viçi për të ecur, pirë dhe ushqyer vetë janë plotësisht të zhvilluara. Ajo ende ka nevojë për nënën e saj për të ushqyerit dhe mbrojtjen nga grabitqarët për të paktën një vit tjetër. Periudhat e gjirit kanë tendencë të zgjasin 2-4 min / orë për një viç më të ri se një vit dhe vazhdon të thith derisa të arrijë tre vjet ose më shumë.
Komunikim
parapamje|Elefantët aziatikë përshëndesin njëri-tjetrin duke bashkuar theçkën e tyre Prekja është një formë e rëndësishme e komunikimit midis elefantëve. Individët e përshëndesin njëri-tjetrin duke i shtrydhur ose duke i mbështjellë theçkat e tyre; kjo e fundit ndodh edhe gjatë konkurrencës së butë. Elefantët e moshuar përdorin theçkat dhe goditjet për të disiplinuar të rinjtë. Individët e çdo moshe dhe gjinie do të prekin gojën e njëri-tjetrit, gjëndrat e përkohshme dhe organet gjenitale, veçanërisht gjatë takimeve ose kur janë të ngazëllyer. Kjo i lejon individët të marrin indikacione kimike. Prekja është veçanërisht e rëndësishme për komunikimin nënë-viç. Kur lëviz, nënat elefant do t'i prekin viçat e tyre me theçkat e tyre ose këmbët kur krah për krah ose me bishtin e tyre nëse viçi është prapa tyre. Nëse një viç dëshiron të pushojë, ai do të shtypë kundër këmbëve të nënës së saj dhe kur ajo dëshiron të thith, ajo do të prekë gjoksin e saj ose këmbën.
Shfaqjet vizuale ndodhin kryesisht në situata agoniste. Elefantët do të përpiqen të shfaqen më kërcënuese duke ngritur kokat e tyre dhe duke përhapur veshët. Ata mund të shtojnë në shfaqje duke tundur kokat e tyre dhe duke kërcyer veshët e tyre, si dhe duke hedhur pluhur dhe bimësi. Ata zakonisht bllofizojnë kur kryejnë këto veprime. Elefantët e ngazëllyer mund të ngrenë trungjet e tyre. Nënshtetasit do të ulin kokat dhe theçkat e tyre, si dhe do të rrahin veshët kundër qafave të tyre, ndërsa ata që pranojnë një sfidë do t'i vënë veshët në një formë V. parapamje|Ndeshje vizualizuar me kamera akustike Elefantët prodhojnë disa tinguj, zakonisht përmes laringut, edhe pse disa mund të modifikohen nga theçka. Trumpeting është bërë gjatë eksitim, ankth ose agresion. Luftimi i elefantëve mund të vrumbullojë ose të nxjerr klithmë, dhe të plagosurit mund të ulen. Rumbles prodhohen gjatë zgjimit të butë  dhe disa duket të jenë me infrajon. Thirrjet infra të kuqe janë të rëndësishme, veçanërisht për komunikimin në distancë,  në të dy elefantët aziatikë dhe afrikanë. Për elefantët aziatikë, këto thirrje kanë një frekuencë prej 14-24  Hz, me nivele të presionit të tingullit prej 85-90  dB dhe 10-15 sekondave të fundit. Për elefantët afrikanë, thirrjet shkojnë nga 15-35 Hz me nivele të presionit të tingujve deri në 117 dB, duke lejuar komunikimin për shumë kilometra, me një gamë maksimale të mundshme prej rreth 10 km.
Inteligjenca dhe njohja
parapamje|Elefanti që rrotullon një bllok për të lejuar që ai të arrijë ushqimin Elefantët shfaqin vetë-njohjen në pasqyrë, një tregues i vetëdijes dhe njohjes që është treguar edhe në disa majmunë dhe delfinë. Një studim i një elefanti aziatik të robëruar sugjeroi se kafsha ishte e aftë të mësonte dhe të dallonte midis disa sendeve. Ky individ ishte edhe në gjendje për të shënuar një vlerësim të saktësisë së lartë kur u ri-testua me të njëjtat sende një vit më vonë. Elefantët janë ndër llojet e njohura për të përdorur mjete. Modifikimi i mjeteve nga këto kafshë nuk është aq i avancuar sa ai i shimpanzive. Elefantët mendohet se kanë një kujtesë të shkëlqyeshme. Kjo mund të ketë një bazë faktike; ata ndoshta kanë harta njohëse për t'u lejuar atyre të kujtojnë hapësirat në shkallë të gjerë gjatë periudhave të gjata kohore. Individët duket se janë në gjendje të mbajnë gjurmët e vendndodhjes aktuale të anëtarëve të familjes së tyre.
Shkencëtarët debatojnë se deri në ç'masë elefantët ndjejnë emocione. Ata duket se tregojnë interes në eshtrat e llojit të tyre, pavarësisht nëse ato janë të lidhura. Ashtu si me shimpazet dhe delfinët, një elefant i vdekur ose i vdekur mund të nxisë vëmendjen dhe ndihmën e të tjerëve, duke përfshirë edhe ata nga grupet e tjera. Kjo është interpretuar si shprehje e "shqetësimit";  megjithatë, të tjerët do të kundërshtonin një interpretim të tillë si antropomorf ;  Companion Oxford për sjelljen e kafshëve (1987) këshilloi se "një është këshilluar edhe për të studiuar sjelljen vend të përpjekjeve për të marrë në çdo emocion themelor".
Statusi
parapamje|Elefanti afrikan parapamje|Elefanti aziatik Elefantët afrikanë u regjistruan si të pambrojtur nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) në 2008, pa asnjë vlerësim të pavarur të statusit të ruajtjes së të dy formave. Në 1979, Afrika kishte një popullsi minimale prej 1.3 milion elefantësh, me një kufizim të mundshëm maksimal prej 3.0 milion. Deri në vitin 1989, popullsia u vlerësua të jetë 609,000; me 277,000 në Afrikën Qendrore, 110,000 në Afrikën Lindore, 204,000 në Afrikën Jugore dhe 19,000 në Afrikën Perëndimore. Rreth 214,000 elefantë u vlerësuan të jetojnë në pyje me shi, më pak se sa ishte menduar më parë. Nga viti 1977 deri në vitin 1989, popullsia e elefantit ranë me 74% në Afrikën Lindore. Pas vitit 1987, humbjet në numrin e elefantëve u përshpejtuan, dhe popullatat në savan nga Kameruni në Somali përjetuan një rënie prej 80%. Elefantët e pyjeve afrikane kishin një humbje totale prej 43%. Trendet e popullsisë në Afrikën Jugore ishin të përziera, me raporte anekdotike të humbjeve në Zambie, Mozambik dhe Angola, ndërsa popullsia u rrit në Botsvanë dhe Zimbabve dhe qëndruan në Afrikën e Jugut. Në anën tjetër, studimet në 2005 dhe 2007 zbuluan se popullatat në Afrikën Lindore dhe Jugore po rriteshin me një normë mesatare vjetore prej 4.0%. Për shkak të zonave të mëdha të përfshira, vlerësimi i popullsisë totale të elefantit afrikan mbetet i vështirë dhe përfshin një element të supozimeve. IUCN vlerëson një total prej rreth 440,000 individësh për vitin 2012, ndërsa TRAFFIC vlerëson se 55 janë të vrarë çdo ditë.
Elefantët afrikanë marrin të paktën një mbrojtje ligjore në çdo vend ku gjenden, por 70% e tyre ekzistojnë jashtë zonave të mbrojtura. Përpjekjet e suksesshme të ruajtjes në disa zona kanë çuar në dendësi të lartë të popullsisë. Që nga viti 2008, numrat lokalë u kontrolluan nga kontracepsioni ose translokimi. Prerjet në shkallë të gjerë pushuan në 1988, kur Zimbabve braktisi praktikën. Në vitin 1989, elefanti afrikan u rendit në Shtojcën I nga Konventa mbi Tregtinë Ndërkombëtare të Specieve të Rrezikuara të Faunës dhe Florës së Egër (CITES), duke e bërë tregtinë të paligjshme. Statusi i shtojcës II (i cili lejon tregtinë e kufizuar) u është dhënë elefantëve në Botsvana, Namibi dhe Zimbabve në vitin 1997 dhe në Afrikën e Jugut në 2000. Në disa vende, gjuetia sportive e kafshëve është e ligjshme; Botsvana, Kameruni, Gaboni, Mozambiku, Namibia, Afrika e Jugut, Tanzania , Zambia dhe Zimbabve kanë kuota të eksportit CITES për trofe elefantësh. Në qershor të vitit 2016, Zonja e Parë e Kenisë, Margaret Kenyatta , ndihmoi në nisjen e fushatës për edukimin e elefantit në Afrikën Lindore, organizuar nga konservatoristi elefant Jim Nyamu. Veprimtaria u zhvillua për të rritur ndërgjegjësimin për vlerën e elefantëve dhe rinoceronteve, për të ndihmuar në zbutjen e konflikteve njerëzore-elefant dhe për të promovuar aktivitetet anti-gjuetare.
Kërcënimet
parapamje|Burra me çataj elefantësh në Dar es Salaam, Tanzani, rreth vitit 1900 Joshjen e elefantëve për fildishin e tyre dhe mish ka qenë një nga kërcënimet më të mëdha për ekzistencën e tyre. Historikisht, kulturat e shumta bënë stolitë dhe veprat e tjera të artit nga fildishi, dhe përdorimi i saj rivalizoi atë të arit. Tregtia e fildishit kontribuoi në rënien e popullsisë së elefantit afrikan në fund të shekullit të 20-të. Kjo bëri që ndalimet ndërkombëtare mbi importet e fildishtë, duke filluar me Shtetet e Bashkuara në qershor të vitit 1989 dhe të ndiqeshin nga ndalimet në vendet e tjera të Amerikës së Veriut, në vendet e Evropës Perëndimore dhe në Japoni. Rreth të njëjtën kohë, Kenia shkatërroi të gjitha stoqet e saj të fildishtë. CITES miratoi një ndalim ndërkombëtar mbi fildishin që hyri në fuqi në janar 1990. Pas ndalimeve, papunësia u rrit në Indi dhe Kinë, ku industria e fildishit ishte e rëndësishme ekonomikisht. Në të kundërt, Japonia dhe Hong Kongu, të cilat ishin gjithashtu pjesë e industrisë, ishin në gjendje të përshtateshin dhe nuk u prekën keq. Zimbabve, Botsuana, Namibia, Zambia dhe Malawi dëshironin të vazhdonin tregtinë e fildishtë dhe u lejuan që, meqenëse popullatat e tyre lokale të elefantit ishin të shëndetshme, por vetëm nëse furnizimet e tyre ishin nga elefantët që ishin vrarë ose vdiqën nga shkaqe natyrore.
Ndalimi lejoi që elefanti të shërohet në pjesë të Afrikës. Në janar 2012, 650 elefantë në Parkun Kombëtar të Bouba Njida, Kamerun, u vranë nga Raiders Chadian. Kjo është quajtur "një nga vrasjet më të përqendruara" që nga ndalimi i fildishit. Elefantët aziatikë janë potencialisht më pak të prekshëm ndaj tregtisë së fildishtë, pasi femrat zakonisht nuk kanë çataj. Megjithatë, anëtarët e specieve janë vrarë për fildishinë e tyre në disa zona, të tilla si Parku Kombëtar i Periyar në Indi. Kina ishte tregu më i madh për fildishin, por njoftoi se do të ndërpresë prodhimin dhe shitjen e produkteve në maj të vitit 2015 dhe në shtator të vitit 2015, Kina dhe Shtetet e Bashkuara thanë "se do të sjellin një ndalim pothuajse të plotë të importit dhe eksportin e fildishtë "për shkak të shkaqeve të zhdukjes.
Kafshe pune
Në dy vende, Myanmar dhe Tajlandë, shpyllëzimi dhe faktorë të tjerë ekonomikë kanë rezultuar me popullsi të konsiderueshme të elefantëve  që rezultojnë me probleme shëndetësore për vetë elefantët, si dhe probleme ekonomike dhe të sigurisë për njerëzit në mesin e të cilëve ata jetojnë.
Praktika e elefantëve të punës është përpjekur edhe në Afrikë.
Betejat
parapamje|Beteja e Zama nga Henri-Paul Motte, 1890 Historikisht, elefantët konsideroheshin si instrumente të frikshëm lufte. Ata ishin të pajisur me forca të blinduara për të mbrojtur anët e tyre, dhe dhëmbët e tyre u jepeshin pika të mprehtë prej hekuri ose bronzi, nëse ishin mjaft të mëdha. Elefantët e luftës u stërvitën për të kapur një ushtar armik dhe e hodhën atë tek personi që hipën mbi ta ose për të lidhur ushtarin në tokë dhe për të goditur atë. parapamje|Elefant gjatë Luftës së Dytë Anglo-Afgane Një nga referencat më të hershme për elefantët e luftës është në epokën indiane Mahabharata (e shkruar në shekullin e 4-të para Krishtit, por tha për të përshkruar ngjarjet midis shekujve XI dhe VIII para Krishtit). Ata nuk u përdorën aq shumë sa qerret me kuaj të nxjerrë nga Pandavët ose Kaurava. Gjatë Mbretërisë Magadha (që filloi në shekullin e 6 para Krishtit), elefantët filluan të arrinin një rëndësi më të madhe kulturore sesa kuajt, dhe më vonë mbretëritë indiane përdorën gjerësisht elefantët e luftës; 3,000 prej tyre u përdorën në ushtrinë e Nandas (5 dhe 4 shekuj para Krishtit), ndërsa 9,000 mund të ishin përdorur në ushtrinë Mauryan (ndërmjet shekujve 4 dhe 2 para Krishtit). Arthashastra(shkruar rreth vitit 300 para Krishtit) e këshilloi qeverinë Mauryan të rezervonte disa pyje për elefantët e egër për t'u përdorur në ushtri dhe për të ekzekutuar këdo që i vriste. Nga Azia Jugore, përdorimi i elefantëve në luftë u përhap në perëndim në Persi  dhe në lindje në Azinë Juglindore. Persianët i përdornin ato gjatë Perandorisë Ameemenide (midis shekujve VI dhe IV)  ndërkohë që shtetet e Azisë Juglindore përdornin për herë të parë elefantët e luftës ndoshta që në shekullin e 5 pes dhe vazhdonin deri në shekullin e 20-të.
Në fushatën e tij 326  indiane, Aleksandri i Madh u përball me elefantët për herë të parë dhe pësoi viktima të rënda. Ndër arsyet për refuzimin e ushtarëve maqedonas për të vazhduar pushtimin indian ishin thashethemet e ushtrive edhe elefantit në Indi. Aleksandri i trajtoi ushtarët e këmbëve të tij për të plagosur kafshët dhe për t'i bërë ata të panikuar gjatë luftrave me persianët dhe indianët. Ptolemeu, i cili ishte një nga gjeneralët e Aleksandrit, përdorte trupat e elefantëve aziatikë gjatë mbretërimit të tij si sundimtari i Egjiptit (i cili filloi në 323 pes). Djali i tij dhe pasuesi Ptolemeu II (i cili filloi sundimin e tij në 285 para Krishtit) mori furnizimin e tij me elefantë në jug në Nubia. Që atëherë, elefantët e luftës ishin të punësuar në Mesdhe dhe në Afrikën e Veriut përgjatë periudhës klasike. Mbreti grek Pyrrhus përdori elefantët në përpjekjen e tij për të pushtuar Romën në 280 pes. Ndërsa i frikësonin kuajt romakë, ata nuk ishin vendimtarë dhe Pirro përfundimisht humbi betejën. Carthaginian përgjithshme Hannibal mori elefantët përtej Alpeve gjatë luftës së tij me romakët dhe arriti në luginën Po në 217 para Krishtit me të gjithë ata të gjallë, por ata më vonë nënshtruar ndaj sëmundjeve.
Në përgjithësi, elefantët detyroheshin sukseset e tyre fillestare në elementin e befasisë dhe frikën që përmendi madhësia e tyre. Me kalimin e kohës, strategët hartuan kundërmasat dhe elefantët e luftës u shndërruan në një përgjegjësi të shtrenjtë dhe nuk u përdorën kurrë nga romakët dhe parthianët. parapamje|Rembrandt 's vizatim 1637 e një elefanti
Kopshtet zoologjike dhe cirqe
parapamje|Elefantët afrikanë në kopshtin zoologjik të [[Barcelona|Barcelonës]] Elefantët mbaheshin historikisht për t'u shfaqur në menagjerët e Egjiptit të lashtë, Kinës , Greqisë dhe Romës. Romakët në veçanti i mbanin ato kundër njerëzve dhe kafshëve të tjera në ngjarjet e gladiatorëve. Në epokën moderne, elefantët tradicionalisht kanë qenë një pjesë e madhe e kopshteve zoologjike dhe cirk nëpër botë. Në cirk, ata janë të trajnuar për të kryer truket. Elefanti më i famshëm i cirkut ishte ndoshta Jumbo (1861 - 15 shtator 1885), i cili ishte një tërheqje e madhe në Barnum dhe Bailey Circus. Këto kafshë nuk riprodhohen mirë në robëri, për shkak të vështirësisë në trajtimin e demave të mustit dhe të kuptuarit e kufizuar të cikleve estetike femërore. Elefantët aziatikë ishin gjithmonë më të zakonshëm se sa homologët e tyre afrikanë në kopshtet dhe cirqet moderne. Pasi CITES renditi elefantin aziatik nën Shtojcën I në 1975, numri i elefantëve afrikanë në kopshtin zoologjik u rrit në vitet 1980, megjithëse importi i aziatikëve vazhdoi. Më pas, SHBA morën shumë prej elefantëve afrikanë të saj rob nga Zimbabve, të cilat kishin një mbipopullim të kafshëve. Që nga viti 2000, rreth 1,200 aziatikë dhe 700 elefantë afrikanë u mbajtën në kopshte zoologje dhe cirqe. Popullsia më e madhe në robëri është në Amerikën e Veriut, e cila ka rreth 370 aziatikë dhe 350 elefantë afrikanë. Rreth 380 aziatik dhe 190 afrikanë janë të njohur të ekzistojnë në Evropë, dhe Japonia ka rreth 70 aziatikë dhe 67 afrikanë. parapamje|Poster i cirkut, rreth vitit 1900 Mbajtja e elefantëve në kopshtin zoologjik është takuar me disa polemika. Përkrahësit e kopshteve zoologjike argumentojnë se ata u ofrojnë hulumtuesve qasje të lehtë për kafshët dhe sigurojnë para dhe ekspertizë për ruajtjen e habitateve të tyre natyrore, si dhe ruajtjen e specieve. Kritikët pohojnë se kafshët në kopshte zoologjike janë nën stres fizik dhe mendor. Elefantët janë regjistruar duke shfaqur sjellje stereotipike në formën e lëkundjes mbrapa dhe mbrapa, vallëzimi i theçkës ose gjurmimi i rrugës. Kjo është vërejtur në 54% të individëve në kopshtin zoologjik në Mbretërinë e Bashkuar. Elefantët në kopshtet evropiane duket se kanë jetëgjatësi më të shkurtër se sa homologët e tyre të egër në vetëm 17 vjet, edhe pse studime të tjera sugjerojnë se elefantët e kopshteve zoologjike jetojnë për aq kohë sa në të egër.
Përdorimi i elefantëve në cirk ka qenë gjithashtu kundërthënës; Shoqëria humane e Shteteve të Bashkuara ka akuzuar cirk se ka keqtrajtuar dhe shqetësuese kafshët e tyre. Në dëshminë e një gjykate federale në SHBA në vitin 2009, drejtori i Barnum & Bailey Circus, Kenneth Feld pranoi se elefantët e cirkut janë goditur prapa veshëve të tyre, nën këmbët e tyre dhe në këmbët e tyre me shtiza metalike, të quajtur grepa të demit ose ankus. Feld deklaroi se këto praktika janë të nevojshme për të mbrojtur punëtorët e cirkut dhe pranoi se një trajner elefant u qortua për përdorimin e një pajisjeje të goditjeve elektrike, të njohur si një goditje e nxehtë apo elektrike, në një elefant. Përkundër kësaj, ai mohoi se ndonjë nga këto praktika dëmton elefantët. Disa trajnerë janë përpjekur të trajnojnë elefantët pa përdorimin e dënimit fizik. Ralph Helfer është i njohur të jetë mbështetur në butësinë dhe shpërblimin kur trajnon kafshët e tij, duke përfshirë elefantët dhe luanët. Ringling Bros dhe cirku Barnum dhe Bailey pensionizuan elefantët e turneut në maj 2016.
Sulmet
Elefantët mund të shfaqin periudha të shkurtra të sjelljes agresive dhe të angazhohen në veprime destruktive kundër njerëzve. Në Afrikë, grupet e elefantëve adoleshentë dëmtuan shtëpitë në fshatra pas shkatërrimeve në vitet 1970 dhe 1980. Për shkak të kohës, këto sulme janë interpretuar si hakmarrës. Në pjesë të Indisë, elefantët meshkuj hyjnë rregullisht në fshatra gjatë natës, duke shkatërruar shtëpitë dhe duke vrarë njerëz. Elefantët vranë rreth 300 njerëz në mes të viteve 2000 dhe 2004 në Jharkhand, ndërsa në Assam, 239 njerëz thuhet se u vranë në mes të viteve 2001 dhe 2006. Njerëzit vendas kanë raportuar besimin e tyre se disa elefantë ishin të dehur gjatë sulmit të tyre, edhe pse zyrtarët e kanë kundërshtuar këtë shpjegim.Elefantët e dehur sulmuan një fshat indian për herë të dytë në dhjetor të vitit 2002, duke vrarë gjashtë persona, të cilat çuan në vrasjen e rreth 200 elefantëve nga vendasit. parapamje|218x218px|Shëmbëlltyra e elefantit dhe murgjit e verbër; ilustruar nga Hanabusa Itchō . ( Ukiyo-ewoodcut, 1888) parapamje|Gdhendje në gur një  elefant. AD 7. Mahabalipuram,Tamil Nadu. ( Vendet e Trashëgimisë Botërore të UNESCO -s )
Pamje kulturore
Në shumë kultura, elefantët përfaqësojnë forcën, fuqinë, mençurinë, jetëgjatësinë, qëndrueshmërinë, udhëheqjen, shoqërinë, edukimin dhe besnikërinë. Disa referenca kulturore theksojnë madhësinë e elefantit dhe unikitetin ekzotik. Për shembull, një " elefant i bardhë " është fjalë për diçka të shtrenjtë, të padobishme dhe të çuditshme. Shprehja " elefant në dhomë " i referohet një të vërtete të dukshme që injorohet ose nuk lidhet ndryshe. Historia e të verbërve dhe elefantit na mëson se realiteti mund të shihet nga perspektiva të ndryshme.
Klickitat County
Klickitat County është një nga  qarqet në shtetin federal Washington të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Kuresaare
Kuressaare është kryeqendra e ishullit Saaremaa në Estoni.
Këna
Këna gjithashtu mund t'i referohet artit të përkohshëm të trupit që rezulton nga njollosja e lëkurës nga ngjyrat (shih edhe mehndi). Kena është përdorur që nga lashtësia për të ngjyrosur lëkurën, flokët dhe thonjtë, si dhe pëlhura përfshirë mëndafshin, leshin dhe lëkurën. Historikisht, këna u përdor në Gadishullin Arabik, nënkontinentin indian, në afërsi dhe në Lindjen e Mesme, pjesë të Azisë Juglindore, Evropën Lindore, Kaukaz, Carthage, pjesë të tjera të Afrikës Veriore dhe Bri i Afrikës. Emri përdoret në lëkurë të tjera dhe ngjyra të flokëve, të tilla si këna e zezë dhe këna neutrale, të cilat nuk rrjedhin nga bima e kënas.
Kuresaare
Historia
Kuressaare figuroi në hartë për herë të parë rreth vitit 1154. Qyteti u zhvilluar rreth fortesës së Kuressaares, gjatë sundimit të Vëllazërisë Livone dhe Kalorësve Teutonikë. Në 1645 kalon nën sundimin suedez, deri në 1710 kur u dogj nga trupat ruse.
Largohu nga frajeri im
Largohu nga Frajeri Im është një kënge dhe është e vetme 9. Single nga albumi i Adelina Ismajlit Nuk jam sex bombë.
Video
http://m.youtube.com/watch?v=q8yoHYplYUk
Kantoni Revel
Kantoni Revel (frëngjisht: Canton de Revel) është një kanton në departamentin Haute-Garonne, rajonin Midi-Pyrénées në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Revel. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 11326 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Revel aktualisht përbëhet nga 13 komuna.
Lufta e fundshekullit XX për Kosovën
Lufta e fundshekullit XX për Kosovën Gjinia: Histori. Autori: Ismet Hajrullahu. Shtëpia botuese: "Ura". Viti i botimit 2012. Faqet e librit 384. ISBN 978-9951-512-45-9
Koment nga autori:
Shpallja e Pavarësisë dhe krijimi i shtetit të pavarur të Kosovës më 17 shkurt 2008, nëntë vjet pas mbarimit të luftës çlirimtare, bëri edhe një hap përpara për zgjidhjen e çështjes shqiptare në Evropën Juglindore. Me këtë akt, të themelimit dhe të njohjes së shtetit të Kosovës, pjesërisht mori fund precedenti i përgjysmimit territorial i trojeve etnike shqiptare, ndërsa historia shtetformuese e shqiptarëve hyri në një epokë të re, gjithsesi më shpresëdhënëse për kombin shqiptar, për shpejtimin e çuarjes deri në fund e përgjithmonë të zgjidhjes të së drejtës së kombit shqiptar sipas parimit: një komb, një shtet.
Hans Vailinger
thumb
Mbretëri dhe mbretër ilirë
Mbretëri dhe mbretër ilirë Gjinia: Histori. Autori: Qemal Velija. Shtëpia botuese: "West Print". Viti i botimit 2012. Faqet e librit 144. ISBN 978-99956-37-68-2
Sophora
|Sofora
Hans Vailinger
Hans Vaihingen filozof gjerman. U lind me 25 shtator 1852. u ndan nga jeta me 18 dhjetor 1933.
Sophora
Lista e anëtarëve
Sophora (sofora), është bimë që klasifikohet në familjen e bimëve Faboideae
Lewis County (Washington)
Lewis County është një nga  qarqet në shtetin federal Washington të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Ekuacione Diferenciale Separabile
Zgjidhja e ekuacionit diferencial në rastin e përgjithshëm do të thotë të gjenden të gjitha zgjidhjet e tij. Por kjo arrihet vetë në raste të veçanta.
Për ekuacionin diferencial themi se është integruar me anë të kuadrateve në qoftë se zgjidhja e tij e përgjithshme është marrë në formë implicite ose eksplicite e që mund të përmbaj edhe integral të funksioneve të njohura. Në shumicën e rasteve ekuacioni diferencial nuk mund të integrohet me anë të kuadraturave edhe pse dihet se zgjidhjet e tij ekzistojnë. Në raste të tilla zbatohen metodat e përafërta të cilat në shkencat aplikative dhanë rezultate të kënaqshme
Hyrje
Supozojmë dy ekuacione ƒ dhe g të vazhdueshme në lidhje me x dhe y. Atëherë ekuacioni diferencial i rendit të parë do të jetë Ekuacioni më lartë mundë të shkruhet në formën Ekuacioni më lartë e quajmë ekuacion me variabla të ndara ose ose shkurt ekuacione seperabile
Duke integruar të dy anët e ekuacionit marrim ekuacionin Në bazë të supozimit për funksionet f dhe g rrjedh se integralet egzistojn dhe duke zgjidhur integralet marrim zgjidhjet e ekuaciomit të parë
Shembuj të ekuacioneve seperabile
1. Të gjendet zgjidhja e pergjithshme e ekuacionit prej nga d.m.th 2. Ekuacioni i gazit ideal P-shtypja.
V-Vëllimi.
R-Konstantja universale e gazit.
T- Temperatura.
Duke përdorur ekuacionet diferenciale seperabile gjejm P(t) Në kohën t=0 shtypja do të jetë P=3
dhe
Duke zëvendësuar t_f=t fitojm
Perdorimi i ekuacioneve seperabile
Perdorimi i ekuacioneve diferenciale seperabile është i shumtë.
Naurua
Naurua, zyrtarisht Republika e Naurusë, është një vend ishullor në Oqeanin Paqësor Mikronezian. Fqinji më i afërt është Ishulli Banaba në Kiribati, 300 km në lindje. Nauru është vendi më i vogël ishullor në Botë, duke mbuluar vetëm 21 km², Republika e pavarur më e vogël, dhe vendi i vetëm republikan në Botë pa një kryeqytet zyrtar. Është anëtari më së paku i populluar i Kombeve të Bashkuara.
Në fillim i populluar nga popujt Mikronezian and Polinezian, Nauru u aneksua dhe u emërua 'koloni' nga Gjermania në shekullin e 19-të, dhe u bë territor i administruar nga Australia, Zelanda e Re, dhe Britania e Madhe pas Luftës së parë Botërore. Ishulli u okupua Japonia gjatë Luftës së dytë Botërore. Naurua fitoi pavarësinë më 1968.
Naurua është Ishull nga guri fosfat, dhe që prej vitit 1907 aktivite kryesor ekonomik ka pasur eksportimin e fosfatit. Qeveria e Naurusë u kthye tek masat e jashtëzakonshme për të përfituar të ardhura. Në vitet e 90-ta, Naurua u bë parajsë taksash. Qysh nga viti 2001, ka pranuar ndihmë nga Qeveria Australiane; si shkëmbim për këtë ndihmë, Naurua strehoi, deri në 2008, një qendër ndalimi që ndaloi dhe procesoi kërkuesit e azilit që donin të futeshin në Australi.
Politika
300px|thumb|left|Parlamenti Naurian
Qysh nga 1992, qeveria lokale ka qenë përgjegjësi e Këshillit Ishullor Nauruan (KIN). KIN ka fuqi të limituara si këshilltar i qeverisë nacionale në qështje lokale. Roli i KIN është të koncentron përpjekjet në aktivitete lokale me rëndësi për Naurianët. Një anëtarë i Këshillit Ishullor të Naurusë nuk mundet që në të njëjtën kohë të jetë edhe anëtarë i parlamentit. Të gjithë Nauruanët kanë të drejta të caktuara në të gjithë tokën e ishullit, e cila është pronë e individëve dhe grupeve familjare; qeveria dhe koorporatat nuk zotërojnë tokë dhe duhet të hyjnë në marrëveshjë me pronarët e tokave. Jo-Naurianët nuk mund të zotërojnë toka.
Naurua ka një sistem kompleks legal juridik. Gjykata Supreme, e kryesuar nga Shefi i Drejtësisëe, is kryesore në qështje kushtetuese. Rastet e tjera mund të apelohen tek Gjyqi Apelor. Parlamenti nuk mund të rrëzoj vendimet e gjykatës. Gjykata më të ulëta përfshijnë gjykatën e qarkut dhe gjykatën familjare, që të dyja kryesohen nga një gjykatës specialist, i cili gjithashtu kryeson Gjykatën Supreme.
Naurua nuk ka forca të armatosura; sipas një marrveshjeje informale, mbrojtja është përgjegjësi e Australiasë. Ekziston edhe njëforcë policore e vogël në kontroll civil.
Njësit administrative
thumb|right|300px|Harta e Naurusë Naurua ndahet në katrëmbëdhjetë njësi administrative. Këto njësi janë :