cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plutoni (mitologji)
parapamje|djathtas|250px|Plutoni Plutoni greqisht: ploutos, shqip:'i pasur') në mitologjinë klasike heleno-romake ishte një zot i botës nëntoksore i krimit dhe i vdekjës i cili i përkiste fesë romake. Zoti korrespondues helenë është quajtur shpesh herë Hadi. Plutoni ishte një nga perënditë më të frikshme dhe më të fuqishme, sipas astrologëve plutoni përfaqësonte vdekjen, rigjenerimin dhe rilindjen.
Taulanti kërkon një motër
Filmi “Taulanti kërkon një motër” është prodhim i vitit 1984, i shfaqur për herë të parë më 10 janar 1985.
Plutoni (mitologji)
Përshkrimi
Plutoni ishte djali i Saturnit dhe i Cybelës bashkëshort i Proserpinën, vëlla i Neptunit dhe Jupiterit. Ai është treguar zakonisht me një mjekër të trashë dhe si i ashpërt. Shpesh herë ai mbante në kokë një helmetë, nganjëherë e kishte ballin e kurorëzuar me një kurorë të zezë, nganjëherë me lule narcissus. Kur u ulte në fronin e tij të zi apo të squfurit, ai mbante në dorën e djathtë një skeptër të zezë, ose një pirun të madh. Shumë herë ai mbante në dorë çelësa për të shprehur se dyert e jetës janë të mbyllura, pa kthim për ata të cilët kishin arritur sukses në perandorinë e tij. Ai mbante shpesh herë qenin e tij Cerber afër tij.
Taulanti kërkon një motër
Përmbajtja e filmit
Taulanti katërvjeçar, fëmija i vetëm i një familje intelektuale, nuk mund ta durojë më vetminë. Ai kërkon një motër. Por sa më shumë ngulmon Taulanti, aq më shumë e neglizhojnë prindërit këtë kërkesë. Dalëngadalë, dëshira e Taulantit u pëlqen prindërve, të cilët e kuptojnë se duhet ta shohin dëshirën e tij më me seriozitet dhe vëmendje.ME VONE TAULANTI MORI NJE MOTER
Frati i pashallarëve Bushatli të Shkodrës: At Erasmo Balneo
Frati i pashallarëve Bushatli të Shkodrës: At Erasmo Balneo, (1756-1788) është një libër (kronikë e gojdhanë) nga At Zef Pllumi i botuar në vitin 2004.
Dr. House, M.D.
Seria rrotullohet rreth rolit dhe jetës së Gregory House, një mjek me sjellje dhe njohuri pak konvencionale që punon në Princeton-Plainsboro Teaching Hospital në New Jersey. Dr. House është një mjek sarkastik, që nuk parapëlqen të raportohet drejtpërdrejtë me pacientët e vet, por që fokusohet vetëm në zgjidhjen e problemeve diagnostike dhe shërimin e sëmundjeve të tyre, çka e bën edhe një nga mjekët diagnostikë më të mirë të vendit.
Seria frymëzohet nga romanet e verdhë të personazhit Sherlock Holmes të autorit Arthur Conan Doyle. Çdo episod, me përjashtime të pakta, zhvillohet rreth një problemi diagnostik të cilin protagonisti duhet ta zhgjidhi duke u bazuar mbi aftësitë e veta mjekësore dhe deduktive.
Dr. House M.D. është pritur shumë mirë nga kritika dhe ka pasur një nivel të lartë ndjekje televizive. Nga sezoni i dytë deri në të katërtin seria ka qenë një ndër dhjetë programet televizive më të shikuara në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ; në sezonin e transmetuar gjatë 2008-2009 seria zbriti në vendin e nëntëmbëdhjetë. Në vitin 2008 Dr. House M.D. qe' programi televiziv më i ndjekur në botë ; i shpërndarë në 66 vende të ndryshme. Seria ka marrë çmime të ndryshme. Në shkurt 2012 rrjeti Fox lajmëroi mbylljen e serisë me sezonin e tetë, që përfundoi më 21 maj 2012.
Nga pikëpamja kulturore, seria, dhe më në veçanti figura e protagonistit, ka dhënë spunto të rëndësishme për refleksione filozofike, etike, fetare dhe mjekësore. Në disa aspekte figura e Dr. House-it është etiketuar si "Objektiviste".
Ura dhe kështjella
^ Filmi "Ura dhe kështjella" prodhim i vitit 1984. Regjia: Rikard Ljarja, Skenari: Rikard Ljarja, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Zef Çoba.
Përmbajtja e filmit
Para syve të Salo Briskut dhe djalit të tij meremetues urash zhvillohen ngjarje të pazakonta. Populli përgatitet të presë me armë pushtuesit. Ky patriotizëm i rrëmben edhe dy meremetusit dhe në kohën kur mbi urë kalojnë ushtarët Italianë ata e hedhin atë në erë.
Saga e fëmijnisë: un që jetova shum shekuj
Saga e fëmijnisë: un që jetova shum shekuj është një tregim autobiografik i At Zef Pllumit i botuar në vitin 2009. Libri është redaktuar dhe pajisur me shënime nga Ledi Shamku Shkreli.
Universiteti Metropolitan Tirana
Shkolla e Lartë Universitare Private “Universiteti Metropolitan Tirana”  financohet nga një grup investitorësh në fushën e inxhinierisë, arkitekturës, teknologjisë dhe ekonomisë, themelues të Grupit “Future University of Tirana” (FUT GROUP), me mision edukimin, kërkimin shkencor, inovacionin dhe zhvillimin e talenteve të reja në fushën e biznesit shqiptar. SH.L.U.P. Universiteti Metropolitan Tirana është licencuar me Vendim të Këshillit të Ministrave Nr. 357, datë 12. 05. 2010 “Për Licencimin e Shkollës së Lartë Universitare Private “Universiteti Metropolitan Tirana”, Tiranë”.
Misioni i Shkollës së Lartë Universitare Private “Universitetit Metropolitan Tirana” është përgatitja e drejtuesve të rinj të biznesit shqiptar dhe specialistëve të lartë në fushën e inxhinierisë, arkitekturës, ekonomisë dhe teknologjisë së informacionit, të aftë për të punuar si në tregun e brendshëm dhe në atë rajonal dhe europian.
Për të realizuar këtë mision, SH.L.U.P. Universiteti Metropolitan Tirana ka si objektiv: Pozicionimin në tregun shqiptar me specialistë të formuar dhe të kualifikuar në të gjithë sektorët e biznesit Aftësimin e studentëve për kualifikime e publikime të mëtejshme në fushën e tyre. Përmirësimin e vazhdueshëm të programit akademik, bazuar në përvojat më të mira ndërkombëtare. Investimin në kërkimin shkencor, si një karakteristikë e programit të studimit të ciklit të dytë dhe të Masterit Profesional, tashmë inkuadruar edhe në ciklin e parë Sigurim akomodimi me kushte shumë të mira për studentët dhe nxitjen e veprimtarive sociale, të dijes e të kulturës nga studentët ose organizimet e tyre. Me qëllim përmbushjen e objektivave SHLUP Universiteti Metropolitan Tirana parashikon për vitin akademik 2014-2015 hapjen e dy degëve të reja, përkatësisht Master Shkencor në Arkitekturë Inxhinierike dhe Bachelor në Financë- Kontabilitet, në bazë të aplikimit Nr. 149 Prot. datë 28.02.2014, dorëzuar pranë Ministrisë së Arsimit dhe Sportit. Masteri Shkencor në Arkitekturë përfshin një cikël studimesh të integruara 5-vjeçare.
SH.L.U.P. Universiteti Metropolitan Tirana përmban dy fakultete: Fakultetin e Inxhinierisë dhe Fakultetin e Ekonomisë. Fakulteti i Inxhinierisë përbëhet nga Departamenti i Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Departamenti i Inxhinierisë Elektrike dhe Teknologjisë së Informacionit. Ndërsa, Fakulteti i Ekonomisë përbëhet nga Departamenti i Administrimit të Biznesit dhe Departamenti i Informatikës Ekonomike. Pranë çdo fakulteti funksionon edhe një qendër e veçantë kërkimore shkencore.
Duke Dumont
2007-2011: Fillimi
Karriera e tij është lëshuar nga Switch (i cili ishte producent edhe për Beyoncé, M.I.A., Santigold), dhe është bërë i njohur duke remiksuar këngë të njohura, veçanërisht këngë të tilla si The Fear de Lily Allen, Two Doors Down de Mystery Jets dhe Daniel de Bat For Lashes.
Në mars të vitit 2007 ai nxjerr EP  e parë, 'Regality EP', për Turbo Recordings  e cila u përcjell në gusht të vitit 2008 nga The Dominion Dubs EP  në Dubsided. Duke ka miksuar përpilimin e albumit 'FabricLive.51' (2010) për klubin londinezë Fabric.
Në vitin 2011 ai transferohet jashtë Londrës, në një krahinë të quajtur Hertfordshire (ku studioja e tij mbikëqyrte një pyll), për tu lidhur në  një material origjinal.
2012- Ditëve të sotme
Më 31 mars 2013, Duke nxorri titullin Need U (100%). Titulli presantonte zërin e këngëtarit dhe kompositorit me origjin të Sierra Leone A*M*E. Titulli arriti në krye të UK Single Chart, dhe gjithashtu ishte i radhitur në  Belgjikë dhe në  Holandë. Klipi zyrtarë i drejtuar nga  Ian Robertson që kishte më shumë se 17 milion shikime në Youtube.
Më 1 korrik të vitit 2013, është lëshuar titulli i ri Pitchfork > nga Duke Dumont, me zërin e MNEK.
Më 6 dhjetor të vitit 2013 Annie Mac shfaq premierën këgën zyrtare të Duke Dumont të titulluar 'I Got U' të shfaqur nga Jax Jones. Titulli i tij u lirua si i titulli i dytë nga albumi i tij i ardhshëm debutues në vitin 2014.. Titulli 'I Got U' ka arritur kulmin me pozitën numër 1 në Official U.K. Singles Chart.. Kënga paraqitet nga Jax Jones nga mostrat e këngës 'My Love Is Your Love'. Gjithashtu këngëtarja Kelli-Leigh këndon në këngën e Duka Dumont,, edhe pse Dumont ishte i frymëzuar nga regjistrimi origjinal i këngës nga Whitney Houston.
Dasma e shtyrë
"Dasma e shtyrë" është një film shqipëtar i prodhuar në vitin 1985. Regjia: Mark Topallaj, Skenari: Ndoc Papleka, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Pjetër Gaci, Zef Çoba.
Përmbajtja e filmit
Filmi trajton shtypjen ekonomike dhe shoqërore të malësorëve të thjeshtë në vitet 1923-24. Sokoli një i ri pasi merr hak për të vuajturit bashkohet me trupat e Bajram Currit në Revolucionin Demokratik të 1924-s.
Asgjë nuk harrohet
Filmi "Asgjë nuk harrohet" prodhim i vitit 1985.
Regjia: Esat Ibro, Skenari: Teodor Laço, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Aleksandër Lalo.
Përmbajtja e filmit
Ngjarjet e filmit zhvillohen në ditët e sotme por sillen edhe ngjarje nga e kaluara për të hedhur dritë në fakte dhe karaktere të ndryshme. Një i riatdhesuar vritet në një qytet të vogël. Askush nuk e di kush është vrasësi. Krye hetuesi e merr përsipër këtë ngjarje dhe ia del të zbulojë shkaqet e krimit.
Gurët e shtëpisë sime
Filmi "Gurët e shtëpisë sime" prodhim i vitit 1985.
Regjia : Dhimitër Anagnosti. Skenari : Dhimitër Anagnosti. Producent : Shqipëria e re. Muzika : Kujtim Laro.
Melodi e pandërprerë
Filmi "Melodi e pandërprerë" prodhim i vitit 1985. Regjia: Fehmi Hoshafi, Skenari: Dhimitër Xhuvani, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Tahsim Hoshafi.
Përmbajtja e filmit
Filmi trajton dashurinë e njeriut për punën profesionin që ka zgjedhur në jetë. Në qëndër është një bari me tufën e tij të dhive është bota e tij intime dhe njerëzore.
Hijet që mbetën pas
Hijet që mbetën pas është film shqiptar i prodhuar në vitin 1985 me regji nga Esat Musliu, skenar nga Diana Çuli dhe Esat Musliu, me produksion nga Kinostudio Shqipëria e re dhe me muzikë të komponuar nga Maksim Shehu.
Përmbajtja e filmit
Agroni dhe Marjeta po jetojnë një fejesë të lumtur deri në ditën kur në një gjygj të proçeduar nga Agroni dy persona të akuzuar për vjedhje zbulojnë fakte që implikojnë edhe babanë e Marjetës. Agroni vihet në mes të dashurisë së tij dhe detyrës. Pas një dileme ai gjen kurajo dhe vendosmëri të refuzojë dashurinë me interes të së fejuarës së tij.
Golemidolli
Golemidoll (serbisht: Големи Дол/Golemi dol) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.
Gjeografia
Fshati Golemidoll gjendet në afërsi të fshatit Leran dhe Geraj.
Demografia
Popullsia e këtij vendbaimi është krejtsisht shqiptare  me një pakicë të vogël serbe. Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2002 Golemidolli ka pasë 294 banorë.
Në prag të jetës
Filmi "Në prag të jetës" prodhim i vitit 1985. Regjia: Piro Milkani, Skenari: Vath Koreshi, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Limos Dizdari.
Përmbajtja e filmit
Dy të rinj Ardi dhe Rina e pëlqejnë njëri – tjetrin. Ata janë në hapat e parë të jetës së tyre si të rritur. Filmi trajton probleme sociale rolin e shoqërisë në edukimin dhe përgatitjen e të rinjve.
Pranverë e hidhur
Filmi "Pranverë e hidhur" është një film me metrazh të shkurtër, prodhim i vitit 1985.
Regjia: Muharrem Fejzo, Skenari: Luan Rama, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Hajg Zaharian.
Përmbajtja e filmit
Në qendër të filmit është një fotograf patriot që sheh se si lëviz qyteti në prag të pushtimit duke fiksuar me aparatin e tij rezistencën heroike të popullit.
Nxënësit e klasës sime
Filmi "Nxënësit e klasës sime" prodhim i vitit 1984. Regjia: Saimir Kumbaro, Skenari: Kiço Blushi, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Robert Radoja.
Aktorët:
Ermira Gjata      ... Mësuese Nora Mirush Kabashi    ... Mësues Nardi
Sulejman Pitarka  ... Çelo Kasapi
Artur Gorishti    ... Gëzimi, sekretari i rinisë Darling Mamaqi    ... Eduardi, djali i Kristoforit
Pranvera Veizi    ... Liliana
Antoneta Papapavli ... Vangjelia, bashkëshortja e Kristoforit
Mimika Luca       ... Drejtoresha e shkollës
Martirët e Shqipërisë
300px|thumb|Portretet e Martirëve Katolikë në Shqipëri ditën e ardhjes së Papa Françeskut në Tiranë Martirët e Lumnuar të Shqipërisë janë një grup prej 38 shenjtorësh të vrarë përgjatë diktaturës komuniste në Shqipëri nga 1945 deri më 1974, ku përpos pesë prej tyre, shumica u vranë 1945 deri më 1950. Të gjithë kishin lindur në periudha të ndryshme nga 1874 deri më 1935; grupi përfshin shqiptarë e italianë dhe një gjerman. Secili prej tyre, përveç katër vetëve, ishin pjesë e jetës fetare si priftërij ose si të devotshëm dhe shërbyen si misionarë ose edukatorë me një mbrujtje shkollore nga qytetet italiane e austriake.
Nxënësit e klasës sime
Aktorët:
Drita Haxhiraj
Martirët e Shqipërisë
Hapja e procesit dioqezan sipas Radio Vatikanit, për lumnimin e këtyre martirëve u shpall më 10 nëntor të viti 2002, nga prefekti i asokohshëm i Kongregatës për Ungjillëzimin e Popujve, kardinali Kreshencio Sepe, gjatë kremtimit të Eukaristisë, në Katedralen e Shkodrës. U lumnuan dhe shpallën shenjtorë të kishës katolike më 5 nëntor 2016, në sheshin para katedrales në Shkodër.
Nxënësit e klasës sime
Aktorët:
Gëzim Kame        ... Bujari
Petrika Riza     babai i Gëzimit
Marika Kallamata ... nëna e Norës
Harilla Vjero
Ferdinand de Lesseps
thumb|300px|Ferdinand de Lesseps Ferdinand de Lesseps (19 nëntor 1805 – 7 dhjetor 1894) është arkitekt i njohur francez i cili e ka bërë projektin e Kanalit te Suezit.
Neandertalët
Njeriu i neandertatit jetoj ne epoken e Akullnajave. Njeriu i neandertatit :
Tre njerëz me guna
Filmi "Tre njerëz me guna" prodhim i vitit 1985. Regjia: Saimir Kumbaro, Skenari: Leka Bungo, Producent: Shqipëria e Re, Muzika: Maksim Shehu.
Përmbajtja e filmit
Tre partizanë të veshur trashë me guna për t’u mbrojtur nga dimri i ashpër nisen për të kryer detyrën. Në rrugë e sipër diktohen nga gjermanët që u vihen në ndjkeje. Bariu Xhemo për t’i shpëtuar përdor një dredhi të guximshme duke vënë në rrezik veten dhe familjen e tij.
Savojeci
Savojec (serbisht: Славујевац/Slavujevac) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.
Gjeografia
Fshati Savojec gjendet në afërsi të fshatit Strezoc gjendet në vijën kufitare mes Serbisë dhe Maqedonisë.
Demografia
Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2002 Savojeci ka numëruar 482 banorë.
Të paftuarit
Filmi "Të paftuarit" prodhim i vitit 1985. Regjia: Kujtim Çashku, Skenari: Ismail Kadare, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Feim Ibrahimi.
Përmbajtja e filmit
Bazuar në romanin e Ismail Kadaresë “korrik-gusht i thyer”. nga korriku-gushti i vitit 1936 është muaji i mjaltit dhe në të njëjtën kohë një muaj tragjik për shkrimtarin Besian Vorpsi dhe të shoqen Diana. I tillë është ky muaj edhe për Gjorg Berishën i cili endet në malësi duke shijuar ditët e tij të fundit të lirisë. Sipas kanunit ai ka një muaj liri para se të ngujohet në kullën e tij. Jeta e Gjorgut rrezikohet sepse ai u hakmor për vdekjen e të vëllait.
Në rolet kryesore:
Laniku
Lanik (serbisht: Љаник/Ljanik) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.
Gjeografia
Fshati Lanik gjendet në afërsi të fshatit Svinisht dhe në kufi me Maqedoninë afër fshatit Pelincë.
Demografia
Popullsia e këtij vendbaimi është sërbe. Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2002 Laniku ka numëruar 29 banorë.
Vjeshtë e nxehtë e '41
"Vjeshtë e nxehtë e '41" është një film shqiptar me metrazh të shkurtër, i prodhuar në vitin 1985 nga Kinostudios Shqipëria e Re.
Liv and Maddie
Liv and Maddie është një sitcom amerikan u krijua nga John Beck dhe Ron Hart dhe prodhim prej It's a Laugh Productions për Disney Channel.
Mondi dhe Diana
Filmi "Mondi dhe Diana" prodhim i vitit 1985. Regjia: Besim Kurti, Skenari: Gaqo Bushaka, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Maksim Shehu.
Përmbajtja e filmit
Mondi një nxënës shkolle është i mirë në mësime por shumë impulsiv në karakter. Mësuesja e tij e re dhe pa eksperiencë nuk mund të shohë Mondin e vërtetë dhe në një fare mënyre e kundërshton atë. Ndërsa i ati ndjek nga afër tendencat pozitive të të birit dhe e ndihmon të formojë personalitetin e tij.
Michael Bennett
Çmimin Pulitzer e fitoi, në vitin 1976
Arti gotik
thumb|right|250px| Katedralja [[Notre-Dame de Paris|Notre-Damit në Reims një shembull i shquar i Francës gotike]] Arti gotik është një periudhë artistike e cila zgjati rreth katërqind vjet, së pari ka filluar të zhvillohet në Francën veriore, në gjysmën e dytë të shekullit XII, ndërsa në shekujt XIII, XIV dhe XV ka dominuar në ndërtimtarinë e Evropës Qendrore. Fjala Gotike (arte gotica), rrjedh nga Xhorxhe Vazari i cili mendonte se ky stil ka të bëjë me popujt barbar, edhe pse me gotët ky stil nuk kishte asgjë të përbashkët.
Megjithatë, edhe pushteti kishtar kishte tentuar që përmes këtij ndërtimi, ta theksojë fuqinë e vet, kështu që vjen deri te garat si dukuri e veçantë në mes të qyteteve evropiane. Sot gati çdo qytet i madh në Evropë, ne bërthamën e vet ka katedrale gotike. Pra stili gotik u shpreh në mënyre shumë të plote dhe shumë të përshtatshme në ndërtimin e kishave, katedraleve, kështjellave dhe godinave të tjera publike. Vijat e gjata dhe vertikale janë simbol i njeriut të atëhershëm, i cili mendonte se madhështia dhe përsosmëria ndodhen në lartësi. Prandaj sa më larg të ngrihet aq më afër do t`i jetë perëndisë.
Arkitektura
Karakteristikat themelore të stilit të ri në arkitekturë, u vunë re ne tempullin e Shen-Denisit të ndërtuar afër Parisit ne vitin 1132. Në ketë ndërtese vihet re gjithë sistemi gotik i mbështetjes dhe harku i thyer. Shën Denisi u bë model i tempujve të ardhshëm gotik dhe shpejt u imitua. Arkitektët e gotikes u mbështetën në brendinë e vjetër të bazilikave dhe qëllimisht theksuan linjat e drejta (vertikalizmin) duke krijuar përshtypjen e një brendie te ndryshme joreale.
Për arritjen e mbresave të reja ata përdorën të gjitha mundësitë e njohura teknike të ndërtimit. Duke kryqëzuar brinjët e harkut, zgjidhen problemin e qemerit.
Qemeri kështu vazhdimisht lartësohej dhe brinjët e veta mbështeteshin mbi katër ose më shumë pika. Kështu qëllimisht brendia e tempullit u zhvillua në lartësi Harku i thyer u bë shenja dalluese dhe tipari kryesor i stilit gotik, njëkohësisht element zbukurimi.
Meqenëse ndërtesa u lartësua shume ne krahasim me bazilikën romanike, arkitektet gotik menduan një sistem mbështetes për të siguruar qëndrueshmërinë. Konstruktuan muret mbështetëse të cilat ri-përsosen më tej me kalimin e kohës për të arritur brendi me hapësira sa më të mëdha dhe të larta. Sidomos dritaret u zmadhuan dhe u mbyllen lart me harkun e thyer.
Liqeni Moraine
thumb|Liqeni Moraine është i njohur për panoramën e tij piktoreske
Arti gotik
Skulptura
Skulptura e gotikes evropiane ishte ne shërbim të arkitekturës, me ç'rast skulptori gjeti hapësirë të lirë e ka shëndrruar në dekor të objektit.
Liqeni Moraine
Liqeni Moraine (shqip: Morein) është një liqen akullnajorë i cili gjendet në  Parkun kombëtar të Banffit në  krahinën e Albertës në Kanda. Ai gjendet afër 14 km ngat fshatit Lake Louise. Gjendet në Ten Peaks Valley, në një lartësi afër 1,884 metra.
Arti gotik
Skulptura
Rendësi të mëdha fitojnë skulpturat e varrezave.
Ishte zakon që me maskat e hequra nga fytyra e të vdekurit, të modeloheshin fytyrat e të ndjerëve.
Liqeni Moraine
Gjeografia
Liqeni ka një sipërfaqe prej 0.5 km2 dhe një sipërfaqe lartësie prej 1,884 metra
Arti gotik
Skulptura
Skulptori më i njohur me prejardhje Holandeze në France ishte Klaus Sluteri.
Liqeni Moraine
Gjeografia
Liqeni, i mbushur me akull, arrit kulmin e tij ndërmjet mesit dhe fundit të qershorit. Kur ai është krejtsisht i plotë, pasqyron një nuancë të veçantë të kaltër. Kjo ngjyrë vjen nga thyerja e dritës në mbetjet e gurit të cilat janë vendosura vazhdimisht në muret e liqenit.
Arti gotik
Pikturimi
Piktura si kundër skulptura i braktisi parimet e krijimeve romanike dhe filloi të shfaqte sendet rreth e rrotull sipas natyrës, modeleve reale që ofronte natyra. Vija lineare e theksuar gjeti sidomos zbatim në pikturën e "vitrazhit" tek dritaret qelqorё të katedraleve gotike. Ku piktoret i realizonin përfytyrimet e tyre nё plane të sheshta pa relievin e dhënë me anë tё dritës dhe hijes
Liqeni Moraine
Pamja
Imazhi i Liqenit Moraine është i famshëm në gjithë botën dhe shfaqet në shumë aspekte, sikur tek:
Arti gotik
Pikturimi
Piktorët gotike përveç pikturës së vetrazhit, përdorën dhe pikturimin mbi pllaka dërrase, më shumë se pikturën e murit. Mbi to u vu re përpjekja e artistëve. Sidomos ne pikturën e portretit ta shfaqnin njeriun sa më saktë dhe me besnikëri sipas natyrës.
Tashmë në këto piktura, ngjyra kapërcente kujdesin për linjën gjithnjë në shërbim të formës. Në pikture u zbatuan të njëjtat parime që kishte zhvilluar edhe skulptura gotike.
Shoshaja e Epërme
Shoshajë e Epërme (serbisht: Горња Шушаја/Gornja Šušaja) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.
Gjeografia
Fshati Shoshajë e Epërme është fshat malor i cili gjendet në malësinë e Karadakut, në një lartësi mbidetare mbi 544m, gjendet në afërsi të fshatit Bukoc
Demografia
Popullsia e këtij vendbaimi është krejtsisht shqiptare. Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2002 Shoshaja e Epërme ka numëruar 101 banorë të gjithë shqiptarë.
Ekonomia
Një pjesë e banorëve të Shoshajës së Epërme merren kryesisht me blegtori më pak me punimin e tokës.
Transporti
Në vitin 2013 është bërë asfaltimi i rrugës në drejtim të Shoshajës së Epërme. Më parë kjo rrugë ka qenë e pakalueshme për banorët të cilët në mungesë të infrastrukturës kanë lëshuar edhe vendbanimin. Përmirësimi infrastrukturës është një shpresë më e madhe për të jetuar në malësinë e Preshevës.
Të mos heshtësh
Filmi "Të mos heshtësh" prodhim i vitit 1985. Regjia: Spartak Pecani, Skenari: Nexhati Tafa, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Hajg Zaharjan.
Poezi, Zef Serembe
Poezi, me Autor Zef Serembe. Shtëpia botuese: "Argeta LMG". Viti i botimit 2010. Faqet e librit 192. ISBN 978-99927-43-03-4
Të mos heshtësh
Përmbajtja e filmit
Bashkëshorti i Silvit vdes në një aksident…Për një periudhë kohe Silvi humb interesin në jetë. Por jeta vazhdon dhe ajo fillon ta marrë veten. Një dashuri e re e zgjon. Por një ditë ajo zbulon se burri që dashuron Ardi është bashkëpunëtor në një vjedhje të madhe të pasurisë shtetërore. Meqë është dëshmitarja e vetme Ardi i kërkon të ruajë sekretin. Pas një lufte me ndjenjat e veta ajo e denoncon Ardin në organet kompetente.
Poezi, Zef Serembe
Mbi librin
Të mos heshtësh
AKTORET
Matilda Makoçi... Silvi
Poezi, Zef Serembe
Lidhjet e poezisë së Zef Serembes me poezinë popullore janë më të gjera dhe më të shumëllojshme se që janë lidhjet e dëshmuara përmes melodisë si zotëruese e në sërë vjershash të tij. Në krijimtarinë e tij nuk janë të pakta vargjet që lidhjet me këngët popullore i dëshmojnë në radhë të parë me situatat e paraqitura. Kështu, p.sh., e ngjashme në tërësi me situatat e kënduara në këngët popullore është situata e kënduar në vjershën "Për lirinë e Venetisë" kur burrat kthehen nga lufta, kurse vajzat i hidhnin lule prej ballkonesh:
Të mos heshtësh
AKTORET
Ndriçim Xhepa... Ardi
Poezi, Zef Serembe
Edhe vashat lozonjare
Të mos heshtësh
AKTORET
Sheri Mita... Babai i Silvit Gëzim Rudi... Luli
Luiza Hajati...Bardha
Poezi, Zef Serembe
Vënë perdet në dritare
Të mos heshtësh
AKTORET
Fitnete Tiço...Mamaja e Silvit
Poezi, Zef Serembe
Në katund të armatosur
Të mos heshtësh
AKTORET
Merita Çoçoli...Shoqja e Silvit
Poezi, Zef Serembe
Shtjemë kuajt e krekosur.
Të mos heshtësh
AKTORET
Donald Kokona....Nedi Kastriot Çollaku...Fredi Marta Burda - Nadire Zalla, pensionistja
Poezi, Zef Serembe
Nga dritaret çdo kopile
Na hedh neve trëndafile...
Prej këtyre vargjeve mund të shihet se si lirizmi i theksuar në vjershat e Zef Serembes, shpesh është një lloj lirizëm i halëzuar, ashtu sikundër është aq shpesh i kallëzuar lirizmi edhe në vargjet popullore. Në vargjet e poshtëshënuara të vjershës "Kënek malli", përmes shprehjesh të spikatshme lirike, Zef Serembe tregon për vajzën e dashur duke i theksuar mallin dhe dhembjen që ndien për të. Megjithëse për nga ndërtimi i rrokjeve nuk janë vargje karakteristike për poezinë popullore, me lirizmin e tyre të kallëzuar ato, pothuaj e përkujtojnë poezinë popullore. Pse? Sepse lirizmin e tyre të kallëzuar, e megjithatë e përshkon një frymë epike- sikundër lirizmin popullorë.
Vargjet e Zef Serembes u përafrohen vargjeve popullore, sidomos me epitetet, me krahasimet, me metaforat dhe, më në fund me simbolet e përdorura. Sikundër këngëtarët popullorë dhe Zef Serembe thotë se vajza që dashuron është me shall, buzëkorale, syzezë, flokëgjatë e të tjera: ose: e bardhë si bora, ecën sorkadhe, e lehtë si flutur, ka faqet si mollë, syrin e zi etj., të ngjashme. Porsi këngëtarët popullorë edhe ai do të thotë se burrat, në luftë lëshohen si rrufeja, kurse goditjet e tyre bien si breshëri. Imagjinatën popullore ai e përkujton edhe me metaforat që krijon.
Kështu, fjala vjen, porsi këngëtarët popullorë për vajzën që dashuron do të thotë se është mollë e ëmbël, ose gozhdë ari, kurse për burrin trim, në këtë mes për Garibaldin, se është trim me fletë.
Vargjet e tij nuk mund të quhen vargje që për nga ndërtimi imitojnë vargjet popullore për arsye se në kornizën e rrokjeve me prejardhje folklorike sjellin lëvizje të reja ritmike. As për nga ndërtimi figurativ vargjet e tij nuk mund të quhen vargje që imitojnë vargjet popullore për arsye se me figura të prejardhjes folklorike sjellin parafytyrime, situata, ndjenja dhe vendime të përshkruara prej një ndjeshmërie të re për kohën në të cilën shkruhen.
Përvoja poetike popullore e shprehur në vargjet e Zef Serembes është një përvojë e vënë në shërbimin e përpjekjeve për një shprehje të natyrshme, të thjeshtë, të qartë, kumtuse dhe të ngjyrosur emocionalisht si edhe në poezinë popullore. Për këtë arsye mund të thuhet se përvoja krijuese popullore, e shprehur në vjershat e Zef Serembes, nuk detyrohet imitimit të përvojës së krijuesit popullor, por pikënisjes së njejtë krijuese të të dyve.
Për traditën poetike popullore Zef Serembe do të interesohet gjatë gjithë jetës. Lidhjet e krijimtarisë së tij poetike me krijimtarinë poetike popullore, ndërkaq, janë më të dukshme në vjershat, që shkruan para mërgimit të parë në Amerikë, se sa në vjershat e mëvonshme, që shkruan pas kthimit prej mërgimit. Sonetet e Zef Serembes të shkruara në gjuhën shqipe, janë të paramenduara prej poetit brenda natyrës standarde të kësaj forme poetike, pra në njëmbëdhjetë rrokësh dhe një kombinim të caktuar të rimave. Edhe në rastet kur sonetin e krijon për një çast, si sonetin kushtuar Dhuninkë Maurit, Zef Serembe manifeston dijen dhe ndjeshmërinë që të respektojë strukturën e kësaj forme poetike. Në këtë sonet të Zef Serembes, dominon si drejtim njëmbëdhjetë rrokshi, megjithëse haset ndonjë oscilim metrik, pra një pasaktësi në disa vargje: 2, 6, 8. Skema e rimave është: abba/abba për katrenat dhe cde/edc per tercinat, që do të thotë është krijuar brenda në modeli të njohur të sonetit.
Në katrenat Zef Serembe krijoi sipas skemës së rimës së alternuar abab/abab në pesëmbëdhjetë sonete, ndërsa sipas skemës së rimës së kryqëzuar në katër sonete. Ndërsa, në një sonet ka përdorur një skemë krejtësisht të çrregullt, abba/cccc, e cila nuk është në pajtim me skemat e kësaj forme.
Sa u përket tercinave, ato janë krijuar në formë kombinimesh shumë të larmishme, gjë që është në pajtim me praktikat e shumicës së poetëve që kanë krijuar sonete. Po në përgjithësi mund të thuhet se rimat e soneteve të Zef Serembes nuk janë gjetje shumë mjeshtërore, nuk janë rezultat i ndonjë perfeksioni më të fortë.
Poezia e Zef Serembes, duke qenë shprehje artistike e një brendie të re ideore që u përcaktua nga rrethanat e realitetit historik dhe shoqëror të kohës kur jetoi poeti, kërkonte në mënyrë të pashmangshme parime të reja të organizimit të formës. Problematika e gjerë që trajtoi vepra e Serembes e që lidhej me dy shqetësimet e tij të mëdha, me shqetësimin për gjendjen e mjeruar të kombit nën zgjedhën turke dhe me shqetësimin për pozitën tragjike të njeriut në shoqërinë e kohës, motivet e reja të deziluzionit nga jeta dhe të disharmonisë midis individit dhe shoqërisë, patosi i zbulimit të personalitetit të njeriut në larminë e vet dhe i pohimit të së drejtës së tij për të afirmuar botën e tij të lirë shpirtërore dhe synimet e tij të larta e fisnike, të gjitha këto përcaktuan tipare të reja të stilit në poezinë e Serembes.
Në qoftë se tema e së kaluarës, evokimi i traditave heroike nacionale kishte përcaktuar gjer atëherë karakterin epiko-lirik të letërsisë arbëreshe dhe dy stile përkatëse, stilin narrativ dhe epiko-lirik, të cilat gjetën shprehjen e tyre më të lartë në veprën e de Radës, brendia e re që solli vepra e Serembes, përvijoi dy vija të reja stili. Nota e re kushtetuese që karakterizon lirikën patriotike dhe një pjesë të lirikës shoqërore të Serembes, gjetën shprehje kryesisht përmes stilit patetiko-oratorik, kurse motivet e deziluzionit, të vetmisë e të tragjizmit të njeriut që ka rënë në konflikt me realitetin, gjetën shprehje përmes stilit lirik introspektiv.
Lirikat "Zoonjës Ljeen Gjikë", "Koroneeut", "Dhuninkë Maurit", "Gëdheljiës", "Për vëdekjen e Pjetër Irjanit" janë plot me eksklamacione, pyetje retorike, fraza të gjata e të kumbueshme. Hyrjet e tyre janë karakteristike për një fjalim.
Të falja burr!
(Dhumitë Maurit)
Nisu ljuftaar se Kandëja të përet
(Koroneeut)
Veçoritë e individualitetit krijues të Serembes, spontaniteti gati naiv, fëmijëror që e bën poezinë e tij aq të ngrohtë e komunikuese, kanë marrë një shprehje të veçantë, të qartë përmes stilit lirik që i përgjigjet në mënyrë aq profesionale, brendisë dhe drejtimit ideor emocional të poezisë së tij lirike.
Poeti e sjell të hapur "zemrën ndër duar". Në pjesë më të madhe të vjershave heroi bisedon lirisht me lexuesin:
...zëmra do t' pjasinjë muua ndë gjië
Mërzitem ndë katundë në vetëmie.
(Rrutulupe)
Shumë të madhe një hare
U te zemra ndienjë sot
(Zoonjës Ljenë Gjikë)
Fraza e poezisë së Serembes është e thjeshtë, ajo rrjedh në mënyrë të natyrshme. Në pajtim me këtë karakter spontan e të natyrshëm janë dhe hyrjet e menjëhershme në temë që përbëjnë diçka të zakonshme në politikën e Serembes. Lidhur ngushtë me lirizmin si një tipar thelbësor të poezisë së Serembes, për të janë karakteristike dhe psikologjizmi dhe introspeksioni.
Poezinë e Serembes e karakterizojnë tri komplekse emocionale: pakënaqësia zotëron në periudhën e parë, revolta për një kohë të shkurtër, stoicizmi në tërë periudhën e fundit. Si shprehje e këtyre gjendjeve emocionale, krijimtaria e Zef Serembes nga njëra etapë e zhvillimit të saj në tjetrën e ka thelluar lirizmin dhe psikologjizmin.
Megjithëse poeti e analizon me hollësi ndjenjën e vet, ai nuk arrinë kurrë psikologjizëm të sëmurë si bashkëkohësit e tij romantik pasiv. Lirizmi, introspeksioni dhe psikologjizmi kanë përcaktuar edhe zgjedhjen e llojeve në poezinë e Serembes. Ai lëvron kryesisht lirikën politike, intime dhe filozofike. Gjithashtu poeti lëvron elegjinë intime ("Elegji", "Kujtimi") dhe elegjinë qytetare ("Për vdekjen e Pjetër Irjanit") si edhe sonetin.
Dasëm e çuditëshme
Filmi "Dasem e çuditëshme" prodhim i vitit 1986. Drejtori Artistik: Josif Kromidha, Regjia: Esat Ibro, Skenari: Valter File, E. Ibro, Producent: Shqipëria e re, Muzika: Spartak Tili.
Përmbajtja e filmit
1943…Në frymën e fundit partizani Gani u kërkon shokëve të sigurohen që vajza e tij Sherka të martohet në datën e caktuar. Por kur fillon dasma ata zbulojnë që dhëndëri është bashkëpunëtor me pushtuesit. Sherka vendos të anullojë dasmën dhe bashkohet me shokët e të atit në luftën për liri.
AKTORET
Dhimitër Orgocka...Riza Ostrovica
Pranvera Veizi...Sherka
Marko Bitraku...Asimi
Ilir Hunçi...Hodo
Perika Gjezi...Tahiri
Dhorkë Orgocka...Nëna e Sherkës
Pandi Raidhi...Ganiu,Babai i Sherkës
Stavri Shkurti...Dalip Canja
Sotiraq Bratko...Sërveti
Petrika Riza...Xhezmi Tahiri
Marta Burda...Nëna e Sërvetit
Klaudeta Riza
Merita Çoçoli
Lidhje e Jashtme
https://www.youtube.com/watch?v=jPxXPHyBuns
Kapja rregullatore
Kapja rregullatore është një formë korrupsioni politik që ndodh kur jë agjenci rregullatore, e krijuar për të vepruar në interes të publikut, vepron dhe shpie përpara interesa të një apo disa grupeve të fuqishme që dominojnë sektorin e produkteve apo të shërbimeve që do t'i nënshtrohet rregullimit me ligj. Në këtë mënyrë grupet e fuqishme duke kapur agjencinë e bëjnë atë të punojë për interesat e veta. Koncepti është formuluar dhe ilustruar nga ekonomisti i i mirënjohur amerikan George Stigler.
Shpesh krijimi i agjensive rregullatore, nxitet nga grupe të fuqishme interesi të cilat dëmtojnë dhe penalizojnë konkurrentët, duke ruajtur kësisoj një dominancë mbi tregun përkatës. “Agjecia rregulaltore e kapur” është një formë e dështimit të qeverisë. Agjencitë në fjalë quhen agjenci të kapura.
"Kapja rregullatore" në Shqipëri
Një shembull i agjencisë rregullatore të kapur mund të konsiderohet komisioni i emëruar nga qeveria Rama-Meta për të reformuar arsimin e lartë. Në komision ka anëtarë që janë në konflikt të drejtëpërdrejtë interesi, meqënëse punojnë në disa universitet të mëdha private. Në këtë mënyrë agjencia që do të reformojë arsimin e lartë është nën influencën e drejtëpërdrejtë të një apo disa universiteteve private të cilat do të shfrytëzojnë kapjen e shtetit (agjencisë) për të konsoliduar pozitat e veta në treg dhe për të dëmtuar kundërshtarët.
Xhemi Agaj
Xhemi Agaj është aktor shqiptar i diplomuar në Fakultetin e Arteve të Univeristetit të Prishtinës te profesor Enver Petrovci. Aktualisht jeton dhe vepron në Kanada.
Svinishti (Preshevë)
Svinisht (serbisht: Свињиште/Svinjište) është fshat në komunën e Preshevës, Serbi.
Demografia
Popullsia e këtij vendbaimi është sërbe. Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2002 Svinishta ka numëruar 103 banorë.
Shpella e Pëllumbasit
Shpella e Pëllumbasit e njohur edhe si Shpella e Zezë është një vend arkeologjik në Shqipëri afër fshatit Pëllumbas. Në këtë vend gjurmim llogaritet të kenë jetuar paraardhësit që në periudhën e hershme diku 10.000 vjet më parë. Me studimet arkeologjike është vërtetuar se në këtë kohë është përdorur teknika e krijimit të zjarrit si dhe të veglave të para primitive dhe të atyre më të zhvilluara.
Përmbledhje
Gjurmët që njerëzit e parë mund të kenë lënë në të ajo i ka mbuluar ngadalë, ndërsa arkeologët që e kanë zbuluar vonë ende nuk mund të thonë shumë për jetën që është bërë aty edhe pse në shpellë janë gjetur shenja të saj. Tani për tani të vetmet histori që mund të mësosh në hyrje dhe më thellë në muret prej guri gëlqerorë janë ato të të dashurve që si kanë kaluar andej kanë shkruar me çfarë kanë pasur mundësi emrat e tyre, duke u dhënë ngjyrë artificiale asaj që natyra kishte krijuar prej mijëra vjetësh. Behar Duqi, udhërrëfyesi, roja dhe kujdestari i shpellës na tregon se si më 1992 kur ishte ende 17 vjeç kishte hyrë këtu për herë të parë sëbashku me një kushuri. “Im atë nuk e besoi që kishim dalë në fundin e saj, ai dhe njerëzit këtu mendojnë që shpella është e pafund”, thotë ai. Edhe pse Duqi dhe një kushëri i tij kanë hyrë në shpellë më 92’, ajo e fundit është vizituar për herë të parë nga speleologët vetëm më vitin 1995, për t’u shënuar kështu në hartën botërore të shpellave karstike përkrah vetëm 5 simotra në të gjithë Evropën...
Në Pëllumbas, fshatin që i jep emrin shpellës dhe në të cilin duhet të kalosh për të shkuar drejt saj, arritëm aty rreth orës 9 të mëngjesit. Në fakt ne ishim nisur më herët. Autobusi i parë që të çon në fshat niset nga Tirana në 7 pa 10 të mëngjesit dhe i dyti vetëm në 5 pasdite, kështu që ne duhej të zgjidhnim të parin për të pasur kohë të shihnim shpellën.
Përndryshe nga sa e kishim paragjykuar, autobusi një nga ata që përdoreshin më parë në unazën e kryeqytetit, u nis fiks në orarin që thuhej, por përkundër fjalëve të faturinos: “Po, po ky të çon në Pëllumbas”, ai na la në mes të rrugës për në Elbasan në degëzimin që të çonte në fshat.
thumb|right|250px|Shpella e Pellumbasit Këtu në fakt duhej të prisnim për një autobus tjetër që do të na çonte deri në fshat, mirëpo ne duke mos qenë aq të duruar vendosëm të hipim në të parin furgon që kalon aty. Shoferi thotë që edhe ky shkon në Pëllumbas, kështu që ne rehatohemi ndërsa nga dritarja humbin e shfaqen kodrat e buta që rrethojnë kryeqytetin dhe që shkëlqejnë nën diellin e sapo lindur të mëngjesit. Furgoni ndalon dy apo tre herë rrugës për të marrë apo lënë pasagjerë, ndërsa kemi lënë asfaltin dhe ndodhemi në një rrugë dheu që fillon të gjarpërojë mbi minierat e Kërrabës dhe vendin ku ruhet thesari i shtetit. “Ai që u vodh”, na thotë faturino si ka marrë vesh që jemi gazetarë, ndërsa kemi mbërritur mbi kanionin që ndan Krrabën nga Pashkasheshi. Pikërisht këtu faturinoja dhe shoferi kujtohen që kanë harruar të na thonë se Pëllumbasi ka mbetur diku pas kthesave rreth 20 minuta më herët. Ata po shkojnë në Kllojkë, atje ku dëbora ende nuk ka shkrirë. Prej ku jemi mund të shohim se si ajo u jep ngjyra laramane maleve në horizont. Shoferi na thotë se nuk duhej të alarmoheshim edhe pse makina e tij nuk po ndalonte dhe ne vazhdonim t’i largoheshim destinacionit. “Do t’iu gjejmë një makinë për tu kthyer pas”, na thotë. Ne fundit fare veç kohës së humbur asgjë tjetër nuk na shqetëson. Shoferi ndalon afër një guroreje dhe si ndërron fjalë me disa burra që ndodhen buzë rrugës na siguron vend në një nga IFA-t që bëjnë trasportin e gurë për në kryeqytet, pastaj na thotë se e kemi falas xhiron deri në Pashkashesh dhe largohet bashkë me të tjerët për në fshatin e tij me dëborë. Tre burrat që i premtuan vend në kamion janë punëtorë të gurores dhe thonë se janë vendalinj.
Emri i fshatit të tyre duhet të vijë nga sheshi i pashkëve, por të gjithë janë myslimanë, ndërsa nuk ka asgjë nga ato që gjen në Ishullin e Pashkëve. Sidoqoftë ne e gjejmë intersant emrin e fshatit që shtrihet në shpatin e një kodre të butë rreth 800 metra mbi detë, ku pranvera sapo u ka dhënë ngjyrë arave dhe oborreve, ndërsa në qetësinë e mëngjesit dëgjohen të thërriturat e një banori që nguc kafshët me të cilat po punon arën. Kishim mbërritur këtu rastësisht, por mund të kënaqeshim, qoftë edhe me emrin e sapo mësuar dhe me pamjen emocionuese të arave që shkëlqejnë ndërsa dielli thyhet në vesën e mëngjesit. Pashkasheshi një fshat i vogël, që vazhdon të zvogëlohet nga migrimi i brendshëm nuk është nga ata që të lënë indiferent. Kamioni i parë erdhi pas ndonja 15 minutash dhe shofei u tregua i gatshëm të na kthente pas deri në Pëllumbas. Rruga qe më e lehtë dhe sigurisht tashmë ishim më të sigurtë se do mund të shkonim në destinacion.
“Vazhdo drejt përmes fshatit dhe pyet aty, po ta tregon vetë rruga për nga shkohet në shpellë”, na thotë shoferi pasi na ka zbritur në hyrje të Pëllumbasit. Për fatin tonë të mirë nuk na u desh që të pyesnim shumë dhe as të bënim hamendësime. Si kemi mbërritur në qendër të fshatit dhe kemi ndarë mendjen të pimë një kafe në lokalin e tij, takojmë njeriun e duhur. Behar Duqi qëndron këtu në pritje të vizitorëve për në shpellë. Një njeri që e njeh mirë fshatin e tij nuk do shumë të kuptojnë që ne jemi të ardhur dhe pas dy tre fjalëve të para na thotë se ai është i ngarkuari me punë për shpellën. Tani po që mund ta pinim të qetë kafenë, mirëpo nuk kishte drita dhe ajo s’do mund të bëhej.Takimi me Beharin sidoqoftë i përmoirësoi planet tona. Kishim një udhërrëfyes dhe nuk do ecnim kuturu. Përsëpari sipas këshillës së tij u pajisëm me elektrikë dore dhe ujë dhe dy minuta më vonë ishim në Marshim drejt Shpellës së Zeza.
thumb|right|250px|Shpella e Pellumbasit Rruga është një “shteg dhish” që kalon përmes një pylli shkozash dhe pak kohë më parë e meritonte këtë emër edhe për nga niveli i vështirësisë për të kaluar në të. Tani ajo është zgjeruar nja dy tre pëllëmbë dhe vendet e vështira janë sheshuar nga Behari dhe punëtorë të komunës duke e bërë më pak të rrezikshme dhe më të lehtë udhëtimi dhe të shijuarit të pamjes së papërsëritshme të luginës së Skoranës dhe shkrepave përrreth. Behari është Marshues i shpejtë dhe herë herë na duhet ta ndjekim me vrap. Sidoqoftë është një udhërrëfyes i mirë dhe i di përmendësh vendet nga ku mund të shihet më mirë Erzeni teposhtë në luginë ose majat përtej. Gjatë gjithë kohës nuk pushon sëfoluri për shpellën dhe historinë e saj, por edhe për vendin ku jemi duke shkelur. Duke ndaluar herë këtu dhe herë atje ai na tregon për atë që e quajnë “Syri i Kaltër” i Erzenit, një llixhë dhe një gurrë uji dhe pamja e të cilave mund të të lënë pa mendje. Është i bindur që në maja ka shqiponja veç skifterëve e hutave, por ne patëm rastin të shihnim vetëm sorrat dhe pëllumbat e mëdhej e të egër që i kanë dhënë emrin fshatit.
35-40 minuta pasi ishim nisur nga Pëllumbasi ne ndodheshim më në fund para hyrjes së Shpellës. Rrugës ndërkohë kishim mundur të shijonim paqen që të fal të udhëtuarit në mes të një pylli, ku mund të dëgjosh lehtë këngën e zogjve madje dhe të kapësh nuancat mes asaj që këndon njëri apo tjetri lloj, dhe kishim pasur kohë të mahniteshim me format e shkrepave apo ngjyrat e një fshati të braktisur matan digës që i është vënë Erzenit për të mbledhur ujin për vaditje. Hyrja e shpellës nuk është aq fort impresionuese, ndoshta përfaj të zhgarravinave me emra dhe shenja që ndodhen në ballë të saj dhe që të heqin në një farë mënyre ndjesinë e eksploruesit. Por pasi kemi kaluar pragun dhe është bërë e nevojshme të ndezësh elektrikët e dorës dhe të ecësh në tokën e butë që duket se mund të rrëshkasë nga momenti në moment fillon vetvetiu të bëhesh i vëmendshëm ndaj mureve që hapen valë valë deri sa zgjerohen në 35 metra (maksimumi) dhe tavanit që ngrihet deri në 40 metra duke krijuar holle të pashoqe që zbukurohen me stalaktite që zbresin nga çatia e shpellës dhe stalakmite që ngrihen nga fundi i saj.
Si je brenda ndjen menjëherë se ke humbur kontaktin me diellin dhe të duhet të vishesh. “Kur të të jenë mësuar sytë do shohësh që mund të ecësh edhe pa nevojën e dritës”, na thotë Behari. Ai sqaron se pritet që një specialist të ndihmojë në heqjen e shgarravinave të mureve dhe se prej kohësh në shpellë nuk kishte më shgarravina të reja. Ky burrë që prej dy vjetësh është punësuar si kujdestarë i shpellës duket se është lidhur fort me strukturat që krijohen nga pikla të vogla uji që bien njëra mbi tjetrën në fragmente kohohe të sakta duke krijuar zhurmën e dytë të famshme të një shpelle pas të këlthiturës së lakuriqëve të natës. Si kemi hyrë Bahari zë e na tregon me nge kollonat e krijuar në shekuj nga piklat e ujit dhe ato që vazhdojnë të ngrihen duke i dhënë shpellës pamje të mbinatyrshme. Banorët e Pëllumbasit prej shekujsh ka besuar se gjithçka këtu ishte mbinatyrore. Behari na tregon ndërsa endemi në shpellë besimin e vjetër se ajo nuk kishte fund e pak më vonë historinë e maces sëcilës si i vunë këmborë e lanë të shkonte mes përmes shpellës për të dalë në krahun tjetër dhe thonë se macja kishte dalë diku larg në një fshat përtej malit. Në fakt shpella është matur dhe thuhet që ajo është rreth 300 metra. Por 300 metra mes guvash, kollonash dhe stalkatitesh të panumërta të krijuara në mijëra vjet histori, janë një xhiro që duket e pafund. Behari na prezanton me dy gërmimet e arkeologëve. Dy gropa të hapura në dyshemenë e shpellës, ku lehtë duken shtresat e ndryshme që njëkohësisht përshkruajnë edhe epoka të ndryshme kohore. “Këtu u gjetën kocka të një ariu”, thotë Behari, pa e ditur që bëhej fjalë për ariun e shpellave një specie që ka jetuar më shumë se 10 mijë vjet më parë, ndërsa na shpjegon mëtej se arkeologët do të ktheheshin përsëri. Ata kishin gjetur në shpellë enë dhe vegla pune që dëshmonin se njerëzit kishin jetuar aty mijëra vite më parë. E ndërsa zhytemi më tej në errësirë si kemi kaluar pa mundur të shohim konturet e zonës më të lartë të shpellës pamjet e gurëve gëlqerorë në formim e sipër bëhen edhe më fatazmagorike.
thumb|right|250px|Shpella e Pellumbasit Dikund ato janë të rrumbullakëta dhe të latuara, diku tjetër plot cepa dhe zgavra që duket se imitojnë pamjen e përgjithshme të shpellës. Fatkeqësisht në dy a më shumë raste njeriu ka ndërhyrë duke thyer një pjesë të stalaktiteve dhe stalakmiteve duke lënë në gjysëm një punë që kishte nisur qindra vite më parë. Këto copa të thyera na duken për një moment si gjymtyrët e një specie të çuditshme që gjallon paprerë në thellësi të tokës. Behari thotë se të gjitha mrekullitë që hasim kanë emra. Diku ai na tregon binjaket dy stalakmite të ngritura një bojë njeriu nga toka dhe diku tjetër “Mbretëreshën e Shpellës”, një stalaktit dhe një stalakmit me bazë të ngushtë që vijnë duke u zgjeruar. Sipas Beharit koka e stalakmitit i ngjan asaj të Deas. Por ne nuk na duket kështu edhe pse përfundimisht bindemi që atmosfera në shpellë është ajo e një muzeu herojsh bustet dhe shtatoret e të cilëve janë vërtetë madhështore por të mbetura pa emra ngase ndodhen aty prej kohësh që njeriu nuk mund t’i mbajë mend.
Elektrikët tonë dolën që nuk punonin edhe aq mirë dhe drita e tyre ishte mjaft e zbehtë për të ndriçuar mjaftueshëm, kështu që ndërsa i largohemi hyrjes, ndriçimi na bëhet mjaft problematik edhe pse na jep mundësi të shohim aq sa të mund të ecim dhe të shohim nga afër pamjen e një tjetër “krijese” të mbinatyrshme. Behari thotë se ajo i ngjan një kafke nga afër dhe nga larg përkrenares së Skënderbeut, ne biem dakord edhe pse nuk jemi në gjendje të dallojmë fort mirë ngjashmëritë qoftë me të parën qoftë me të dytën, madje edhe pasi udhërrëfyesi unë na ka treguar “brirët” dy stalakmite që rriten të veçuar në kokë të të madhit...
Si kemi mbërritur fare pranë fundit drejtuesi unë vendos të kthehemi. Pak më tutje tavani është plot me lakuriqë dhe që tani ne mund të dëgjojmë klidhjen e tyre që me apo pa frikë të ngjeth mishin. Sidoqoftë arsye se pse po kthehemi është se pak më tej errësira është e plotë dhe vendi i rrëshkitshëm. Ne i besojmë udhërrëfyesit dhe kthehemi nëpër shpellë, por pa pasur mundësi të shkelim në të njëjtat vende duke u dalë në krahë të ndryshëm kollonave dhe duke shkelur me kujdes në dheun e butë të shpellës. Tani vërtetë që mund të shohim më mirë dhe sytë, përfundimisht të mësuar me errësirën arrijnë edhe të shquajnë tavanin e lartë të shpellës që se pamë kur hymë. Tani është drita që vjen nga hyrja që na i bezdis sytë. “Ju thashë”, thotë Behari dhe vazhdon të udhëheqë i sigurtë duke na kërkuar herë të ulim kokën herë të kujdesemi për gropat...