Dëbimi_i_shqiptarëve_1877-1878
Pasoja
Pas përfundimit të luftës, Kongresi i Berlinit njohu ato fitimet territoriale dhe tokat u bë pjesë e Mbretërisë së Serbisë, i njohur si Novi Krajevi/Novi oblasti apo krahinat të reja. Për shkak të shpopullimit dhe konsideratat ekonomike disa numra të vegjël shqiptarë u lejuan të mbeten dhe të kthehet edhe pse jo në vendbanimet e tyre të mëparshme dhe në vend ishin përcaktuar disa fshatra si tufëz të koncentruar në tre rajone: Toplicë, Masuricë dhe Jabllanicë. Nga ata, vetëm në luginën e Jabllanicës përqëndruar rreth qytezën Medvegjë kanë mbetur një numër të vogël e shqiptarëve dhe pasardhësit e tyre. Kjo ishte për shkak të një komandant vendas osmane shqiptar Shahid Pasha nga rajoni i Jabllanicës, bëri bisedime në marrëdhënie të mira me Princin Milan që garantoi praninë e tyre. Blumi, Isa (2013). Ottoman refugees, 1878-1939: migration in a post-imperial world. A&C Black. fq. 50. ISBN 978-1-4725-1538-4. "As these Niš refugees waited for acknowledgment from locals, they took measures to ensure that they were properly accommodated by often confiscating food stored in towns. They also simply appropriated lands and began to build shelter on them. A number of cases also point to banditry in the form of livestock raiding and "illegal" hunting in communal forests, all parts of refugees’ repertoire... At this early stage of the crisis, such actions overwhelmed the Ottoman state, with the institution least capable of addressing these issues being the newly created Muhacirin Müdüriyeti... Ignored in the scholarship, these acts of survival by desperate refugees constituted a serious threat to the established Kosovar communities. The leaders of these communities thus spent considerable efforts lobbying the Sultan to do something about the refugees. While these Niš muhacir would in some ways integrate into the larger regional context, as evidenced later, they, and a number of other Albanian-speaking refugees streaming in for the next 20 years from Montenegro and Serbia, constituted a strong opposition block to the Sultan’s rule."; fq. 53. "One can observe that in strategically important areas, the new Serbian state purposefully left the old Ottoman laws intact. More important, when the state wished to enforce its authority, officials felt it necessary to seek the assistance of those with  some experience, using the old Ottoman administrative codes to assist judges make  rulings. There still remained, however, the problem of the region being largely  depopulated as a consequence of the wars... Belgrade needed these people, mostly the landowners of the productive farmlands surrounding these towns, back. In subsequent attempts to lure these economically vital people back, while paying lip-service to the nationalist calls for "purification," Belgrade officials adopted a compromise position that satisfied both economic rationalists who argued that Serbia needed these people and those who wanted to separate "Albanians" from "Serbs." Instead of returning back to their "mixed" villages and towns of the previous Ottoman era, these "Albanians," "Pomoks," and "Turks" were encouraged to move into concentrated clusters of villages in Masurica, and Gornja Jablanica that the Serbian state set up for them. For this "repatriation" to work, however, authorities needed the cooperation of local leaders to help persuade members of their community who were refugees in Ottoman territories to "return." In this regard, the collaboration between Shahid Pasha and the Serbian regime stands out. An Albanian who commanded the Sofia barracks during the war, Shahid Pasha negotiated directly with the future king of Serbia, Prince Milan Obrenović, to secure the safety of those returnees who would settle in the many villages of Gornja Jablanica. To help facilitate such collaborative ventures, laws were needed that would guarantee the safety of these communities likely to be targeted by the rising nationalist elements infiltrating the Serbian army at the time. Indeed, throughout the 1880s, efforts were made to regulate the interaction between exiled Muslim landowners and those local and newly immigrant farmers working their lands. Furthermore, laws passed in early 1880 began a process of managing the resettlement of the region that accommodated those refugees who came from Austrian-controlled Herzegovina and from Bulgaria. Cooperation, in other words, was the preferred form of exchange within the borderland, not violent confrontation." Disa shqiptarë të tilla si tregtarët u përpoqën të mbeten në Nish, por ikën pas ndodhjen e vrasjeve dhe më pas pronat e tyre ishin shitur në vlera të ulëta. Ndërsa në vitin 1879, disa refugjatë shqiptarë nga rajoni i Leskocit u ankuan në një peticion që pronat e tyre dhe ndërtesa myslimane ishin shkatërruar për të parandaluar rikthimin e tyre. Vetëm një popullsi i tjerë muslimane ishte lejuar të mbetet dhe ato ishin romët musliman që në vitin 1910 numëruan 14,335 në tërë Serbi me 6,089 që ndodheshin në Vranjë. Veç prej këto, shumica e shqiptarëve të mbetur u detyruan të largohen në vitet e mëvonshme për Perandorisë Osmane dhe Kosovës në veçanti.  Serbët nga krahina Llap u zhvendosen në Serbi, gjatë dhe pas luftës së vitit 1876 dhe refugjatët hyrëse shqiptar (muhaxhirë) ripopulluan fshatrat e tyre. Përveç krahinës Llap, numrat konsiderueshme të refugjatët shqiptarë ishin zhvendosur në pjesë të tjera e Kosovës veriore pranë kufirit osmane-serb të re. Ndonëse shumica e refugjatëve shqiptarë ishin zhvendosur mbi 30 vendbanimet e mëdha rurale në Kosovën qendrore dhe juglindore. Shumë refugjatë ishin shpërndarë dhe të zhvendosur në qendrat urbane që rriti popullsinë e tyre të konsiderueshme.