cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steve Coast
Karriera
Coast punoi fillimisht në Wolfram Research para se të studionte për shkenca informatike në University College London (UCL). Në korrik 2004 ai themeloi projektin OpenStreetMap (OSM). Coast themeloi Z.X.V. Ltd me Nick Black, Tom Carden dhe Ben Gimpert si një kompani konsulence rreth teknologjive të ndryshme në vitin 2005. Në vitin 2008 kompania u shndërrua bë CloudMade pas investimeve nga Nikolaj Nyholm dhe Sunstone Capital (faqja e internetit të kompanisë pretendon se ajo ishte themeluar në vitin 2007). Ai dha dorëheqjen nga CloudMade në tetor 2010, megjithëse vazhdoi të mbetet një nga aksionerët. Më 23 nëntor 2010 Coast njoftoi se ai kishte pranuar një pozicion si arkitekt në platformën e Microsoft, Bing Mobile. Më 3 shtator 2013 Coast ka shkuajti në blogun e tij se ai kishte filluar të punojë për TeleNav, duke u kujdesur për zhvillimin e OSM për Scout navigator.
Jeta personale
Në vitin 2008 Coast u transferua në SHBA, për herë të parë në San Francisko dhe më vonë në Kolorado. Në nëntor të vitit 2010 Coast shkroi se ai do të lëvizte në Seattle, Washington, SHBA. Ai u kthye në Kolorado në vitin 2013.
Ngacmimi në shkollat në Kosovë
Ngacmimi në shkolla është sjellje agresive në të cilën nxënësi vazhdimisht dhe në mënyrë të qëllimshme I shkakton një nxënësi tjetër dëmtime fizike ose psikologjike. Personi I ngacmuar nuk bën asgjë për të shkaktuar atë ngacmim dhe ka vështirësi për të mbrojtur veten. Pre e ngacmimit mund të jetë cilido nxënës, pa dallim race, gjinie, moshe, apo statusi socio-ekonomik. Në të shumtën e rasteve viktimë e ngacmimit mund të jenë më të vegjëlit, të dobëtit fizikisht dhe emocionalisht.
Përceptimi i sigurisë në shkolla
Në Kosovë, gjendja e shkollave sa i përket ngacmimit nuk është në nivelin e duhur. Rreth 13% e nxënësve në shkolla kanë deklaruar se nuk ndjehen të sigurtë. Si formë më e përhapur e dhunës në shkolla ështe dhuna verbale e cila manifestohet me fyerje, tallje dhe përdorim i emrave përqeshës. 60.75% e nxënësve kanë parë ndonjë bashkëmoshatar që ka qenë viktimë e dhunës, kërcënimit apo ngacmimit; kurse 16.26 prej tyre kanë qenë vetë viktima të dhunës, kërcënimit ose ngacmimit. Sipas statistikave 65% e nxënësve ndjehen të sigurt në shkollë ndërsa mbi 20% e mësimdhënësve mendojnë se nxënësit ndjehen shumë të sigurt. Një përqindje prej 15.77 mësimdhënësve shprehen se në shkollë nxënësit janë të pasigurt. Ngacmimet fizike të cilat u ushtrohen nxënësve nga moshatarët e tyre përfshijnë goditje me grushta, shkelma, shtyrje etj. ndërsa ngacmimet psikologjike përmbajnë fyerjet, etiketimet me emra fyes, talljet dhe përhapjen e informatave personale, të cilat në krahasim me ato fizike janë më të theksuara në shkollat e Kosovës.
Faktorët ndikues
Ka shumë faktorë që ndikojnë në sjelljen agresive dhe dhunën e fëmijëve të cilët lidhen me familjen dhe ambientin ku jetojnë. Në të shumtën e rasteve ekspozimi ndaj dhunës gjatë fëmijërisë, ndikon që një person të ushtroj dhunë tek të tjerët apo të qenurit viktimë e ngacmimit paraprakisht mund të shpie në këtë sjellje. Gjithashtu edhe substancat narkotike si alkooli dhe drogat si dhe kombinimi i faktorëve socio-ekonomik sikurse varfëria, divorci i prindërve, papunësia dhe mungesa e kujdesjes prindërore ndikojnë.
Ngacmimi në bazë të gjinisë
Sipas gjinisë, rreth ¾ e ngacmuesve janë meshkuj, shumica prej të cilëve janë edhe viktima. Tek vajzat më shpesh manifestohet ngacmimi verbal, ku më së shumti bëjnë pjesë thashethemet. Për djemtë, objekt ngacmimi janë të dy gjinitë, përderisa vajzat ngacmojnë vetëm gjininë e njejtë.
Prorektori
Prorektori është një term që në disa kolegje dhe universitete evropiane (sidomos gjermane dhe ballkanike) paraqet titullin e ndihmësit të rektorit me fushën e tij/saj të përgjegjësisë brenda rektoratit. Nëse ka disa zëvendësrektorë, përcaktohet radha e përfaqësimit brenda rektoratit. Universitetet me kushtetutë presidenciale përdorin termin nënkryetar në vend të prorektorit, në Bremen përdoret termi nënkryetar, në Austri zëvendës rektor, në Zvicër si prorektor, ashtu edhe zëvendësrektor dhe nënkryetar janë të zakonshëm.
Ashtu si rektori, edhe prorektorët zgjidhen rregullisht nga komisionet e universitetit nga radhët e mësuesve të universitetit. Rrallë ndodh që të zgjidhet një prorektor nga radhët e stafit, e herë pas here nga radhët e studentëve. Prorektorët zakonisht kanë fusha specifike të përgjegjësisë, dhe termat prorektor për mësimdhënie dhe prorektor për kërkime janë të zakonshme.
Në monarkitë gjermane, Prorektori ishte zakonisht në krye të universitetit dhe drejtonte biznesin. Në shumicën e rasteve, zyra e rektoratit ishte pranë sovranit.
Loris Morina
__NOINDEX__
Loris Morina (Lorisa Morina) lindur më 27 janar 1994 në qytetin e Fierit.
Ka pëfunduar studimet e larta për gjuhët e huaja, dega anglisht, në Univesitetin e Tiranës.
Pasioni për sportin filloi në vitin 2016, ku filloi të merrte pjesë në kampionate kombëtare dhe mbarëkombetare, duke u bërë figurë e njohur në sportin e bodybuilding & fitness me fitore të njëpasnjëshme.
Loris Morina sot mban titullin Kampione Absolute në Shqipëri në kategorinë bikini-fitness si dhe titullin më të lartë nga organizata botërore e bodybuilding & fitness, Ifbb Elite pro card.
Loris Morina është e njohur si trajnere fitnesi dhe sportiste bodybuilding & fitness, ku vazhdon ta ushtroj këtë profesion dhe sport edhe sot.
E certifikuar nga ISSA (International Sports Science Association) si:
- Fitness Trainer
- Nutricionist
- Excercise therapist
Certifikimet vazhdojnë.
E njohur si një nga trajneret e fitnesit/ personal trainer më të kompletuara dhe realizuara sot, pasioni dhe dëshira e saj për të ndihmuar njerëzit për të arritur objektivat e tyre për një stil jetese sa më të shëndetshëm vazhdon çdo ditë.
Loris është shumë aktive në rrjetet e saj sociale, veçanërisht në profilin e saj të instagramit (lorisamorina_), duke informuar dhe edukuar gjithmonë ndjekësit e saj.
Marrëdhëniet ndëretnike në Kosovë
Kosova i njeh shtatë grupe etnike si minoritete zyrtare:serbët (1.5%),boshnjakët (1.6%), turqit (1.1%), ashkalinjtë (0.9%),goranët (0.6%),egjiptasit (0.6%) dhe romët (0.5%).
Marrëdheniet shqiptaro-serbe
Konflikti ndëretnik mes serbëve dhe shqiptarëve ka ndodhur për pretendime territoriale. Edhe pse Kosova i përkiste ende formalisht Serbisë, bashkëjetesa e shqiptarëve dhe e serbëve nuk ishte e mundur para se në Jugosllavi të ndodhte një reformë fundamentale politike për krijimin e një shoqërie demokratike. Misioni i OSBE-së, OKB-së dhe BE-së ka qenë krijimi i një shoqërie multietnike. Megjithatë, rregullimi i raporteve ndëretnike ka has në vështirësi.
Marrëdhëniet e shqiptarëve me komunitetin RAE
Pjesëtarët e komunitetit RAE jetojnë kryesisht në zona me popullsi të përzier (shqiptarë, serbë, turq, boshnjakë, romë, ashkali, egjiptas, etj.). Një numër i konsiderueshëm i tyre (26.3%) parapëlqejnë të banojnë në zona me përzierje të lartë etnike.
Legjislacioni i Kosovës
Kushtetuta e Kosovës njeh të drejta të veçanta për komunitetet që jetojnë në territorin e Kosovës. Struktura legjislative në Kosovë iu ka ofruar mundësinë komuniteteve në pjesëmarrje efektive, përmes ofrimit të të drejtave të avancuara si; e drejta për të krijuar parti politike dhe përfaqësimin e garantuar në të gjitha nivelet e qeverisjes.
Neni 57.1 Banorët që i përkasin një grupi të njëjtë kombëtar ose etnik, gjuhësor ose fetar, tradicionalisht të pranishëm në territorin e Republikës së Kosovës (Komunitetet), gëzojnë të drejta të veçanta, të përcaktuara me këtë Kushtetutë, krahas të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, të përcaktuara në Kapitullin II të kësaj Kushtetute.
Neni 59.2 të marrin arsimim publik në të gjitha nivelet, në njërën nga gjuhët zyrtare të Republikës se Kosovës, sipas zgjidhjes së tyre.
Gjithëpërfshirja në arsim
Për vitin 2015/2016, struktura etnike e femijëve të përfshirë në arsimin parashkollor sipas komunave është; 99.1% e femijëve që vijojnë arsimin parashkollor janë shqiptarë, ndërsa vetëm 0.9% perbëjnë grupet etnike. Në arsimin parafillor, 95.7% janë shqiptarë, ndërsa 4.3% janë grupet e tjera etnike. Numri i nxënësve sipas përkatësive etnike në arsimin fillor dhe të mesëm, është 95.6% shqiptarë, ndërsa 4.4% janë grupet etnike. Struktura etnike në arsimin parauniversitar, përfshin 96.1%, ndërsa 4.4% janë grupet e tjera etnike. Mësimdhënësit sipas përkatësisë etnike në komuna; 97.2% janë shqiptarë, ndërsa 2.8% janë grupet e tjera etnike.
Personat me nevoja të veçanta në Kosovë
Në Kosovë jetojnë 250.000 persona me nevoja të veçanta.10 për qind e popullatës së përgjithshme në Kosovë, llogaritet të jetë me nevoja të veçanta.
Personat me nevoja të veçanta nuk kanë qasje të barabartë në arsim, punësim, shëndetësi, shërbime sociale dhe mbështetje juridike.
Te personat me nevoja të veçanta përfshihen të gjithë ata që kanë kufizime fizike si: paaftësi për të ecur- invalidët, paaftësi për të dëgjuar dhe folur shurdhemecë ose vetëm njëra nga këto të dyja kategori, personat e verbër, personat me sindromin Down, personat autik etj.
Personat e tillë kufizimet i kanë të lindura ose të shkaktuara gjatë aksidenteve apo sëmundjeve të ndryshme. Pra, paaftësitë (kufizimet) mund të jenë fizike dhe mentale.
Të drejtat e personave me nevoja të veçanta
Askush nuk mund të diskriminohet në bazë të racës, ngjyrës, gjinisë, gjuhës, fesë, mendimeve politike ose të tjera, prejardhjes kombëtare a shoqërore, lidhjes me ndonjë komunitet, pronës, gjendjes ekonomike, sociale, orientimit seksual, lindjes, aftësisë së kufizuar ose ndonjë statusi tjetër personal.
Parimet e mbrojtjes së barabartë ligjore nuk parandalojnë vënien e masave të nevojshme për mbrojtjen dhe përparimin e të drejtave të individëve dhe grupeve që janë në pozitë të pabarabartë. Masat e tilla do të zbatohen vetëm derisa të arrihet qëllimi për të cilin janë vënë ato. Tek të drejtat e personave me nevoja të veçanta përfshihen:
Punësimi
Në Kosovë ekziston ligji për aftësimin dhe riaftësimin profesional dhe punësimin e personave me aftësi të kufizuara në të cilin thuhet: "'Çdo pundhënës në institucione publike ose private është i obliguar të punësojë një person me aftësi të kufizuara në cdo pesëdhjetë punëtorë, por ky ligj nuk po zbatohet as nga institucionet private e as nga ato publike'."Megjithëse ligji për aftësim, riaftësim dhe punësim për personat me aftësi të kufizuara i obligon institucionet që të punësojnë një persona me nevoja të veçanta në çdo 50 të punësuar, ai nuk ka gjetur zbatim në Kosovë, thonë vetë kjo kategori e shoqërisë.
Nuk ka as statistika se sa persona me aftësi të kufizuara punojnë në sektorin publik dhe as në atë privat.
Mirëpo për shkak të infrastrukturës jo të përshtatshme këta njerëz rrallëherë mund të shihen duke punuar diku. Personat me nevoja të veçanta të deklaruar të paaftë për punë marrin një pagesë në formën e një kësti mujor, varësisht nga kufizimet e individit. Kanë të drejtë edhe votimi dhe pjesëmarrje në jetën publike.
Arsimi
Fëmijët me nevoja të veçanta në Kosovë janë të përfshirë në institucione shkollore dhe shkolla speciale (qendra burimore).
Punohet në shtatë institucione parashkollore ku janë të angazhuar edhe edukatorë mbështetës.Ato gjenden në disa qytete të Kosovës: Prishtinë, Mitrovicë, Shtime, Pejë, Prizren.
Aty janë të përfshirë nxënës pavarësisht nacionalitetit dhe aftësisë së kufizuar.
Rastet e diskriminimit në shkollë dhe në rrugë të personave të kësaj kategorie janë më të shpeshta. Përkundër kësaj sfidë e veçantë mbetet qasja e tyre në shkollim sepse nuk kanë asistentë ndihmës nëpër klasa.
Kosova ka 346.000 studentë, prej të cilëve vetëm rreth 1000 janë identifikuar zyrtarisht si persona me nevoja të veçanta.
Personat e identifikuar studiojnë në klasa speciale të shkollave të rregullta që quhen klasa të bashkëngjitura ose në shkolla speciale.
Rreth 10.000 fëmijë nuk vijojnë mësimin. Shumica e tyre, 7000, llogaritet të jenë fëmijë me nevoja të veçanta. Ata përfaqësojnë 13% të popullsisë së llogaritur të fëmijëve me nevoja të veçanta në Kosovë. Mbi 40.000 fëmijë me probleme serioze në mësimnxënie mësojnë në klasa të rregullta, por nevojat e tyre nuk janë identifikuar e as nuk janë përmbushur.
Shëndeti
Shërbimet shëndetësore për personat me nevoja të veçanta në Kosovë nuk janë në nivelin e duhur.
Shumë trajtime që do duhej t’i merrnin personat me nevoja të veçanta, sidomos ata që janë të varur nga karrocat, nuk mund t’u ofrohen atyre brenda institucioneve publike shëndetësore.
Kujdesi shëndetësor duhet të ofrohet falas për fëmijët gjer në moshën 15 vjeçare për nxënësit nëpër shkolla dhe personat me aftësi të kufizuara.
Ligjet në Kosovë në lidhje me arsimin dhe fëmijët me nevoja të veçanta ende janë në fazat e hershme, ato reflektojnë gjendjen aktuale e nuk synojnë ndryshimin e saj.ndajnë përgjegjësitë në mes të qeverisë qendrore dhe komunave, ofrojnë transport gjer në shkollë, ofrojnë një kornizë për arsimin parashkollor, fillojnë vendosjen e planprogramit dhe rregullojnë tekstet mësimore dhe përcaktojnë procedurat për të punuar me fëmijët me nevoja të veçanta.
Ekzistojnë disa organizata që merren me përfshirjen e personave me nevoja të veçanta në aktivitete shoqërore dhe mirëqenien e tyre, Save dhe Children, UNICEF, Handikos e të tjera.
Handikos
Është e vetmja organizatë në Kosovë e cila merret me paisjen me mjete ortopedike, sanitare dhe higjenike për personat me nevoja të veçanta. Është organizatë jo qeveritare që punon dhe vepron qe nga viti 1983 ku kjo organizatë ka për qëllim të merret me rehabilitimin e personave me nevoja të veçanta, edukimin dhe aftësimin professional, punësimin e tyre e të tjera.
Nga 250.000 persona me nevoja të veçanta në Kosovë, 18.000 prej tyre janë anëtarë të HANDIKOS-it.
Vaksinimi i fëmijëve
Vaksinimet mundësojnë eleminimin e shumë sëmundjeve infektive dhe nuk lejojnë që të përhapet efekti i tyre në organizmin tonë. Me anë të vaksinimit mund të ketë ndonjë rrezik anësor mirëpo nuk mund të jetë rreziku më i madh sesa i sëmundjeve që ka për synim të parandalojë.
Sëmundjet që vaksinat luftojnë
Ekzistojnë disa lloje të vaksinave që luftojnë sëmundjet e ndryshme si: tetanozit, difteritit, poliomelitit, hepatitit viral B dhe po ashtu vaksinat kundër morbilit (fruthit), parotiteve (shytave), rosolia, pertosse (kolles se bardhe) dhe infeksionit nga Haemophilus influenzae (HIB). Ekzistojnë edhe vaksina për parandalimin e disa sëmundjeve të fëmijëve, si dhe vaksina kundër gripit, pneumokokut, milingjitit C dhe lijës së pyllit.
Llojet e vaksinimit
Ekzistojnë 15 lloje të vaksinave për fëmijë, ku ndër më të rëndësishmet janë:
Vaksina e BCG
BCG është vaksinë kundër tuberkulozit. Hynë në grupin e vaksinave të dobësuara dhe ka marrë emrin në bazë të njerëzve që e kanë zbuluar: B-Bacillus, C-Calmette, G-Guerin. Kjo vaksinë jepet tek fëmijët e posalindur, pra preferohet 3-7 ditë pas lindjes, por jo më gjatë se 1 vit. E njëjta vaksinë jepet edhe në moshën 7 vjeçare, 13 vjeçare dhe në raste të veçanta edhe në moshën 19 vjeçare. Efektet anësore të vaksinës BCG janë: nyje limfatike të fryera, skuqje në vendin e injektimit, ethe, dhimbje gjatë urinimit, dhimbje abdominale (barku), vjellje dhe vdekje ose sëmundje serioze. Personat që nuk duhet të marrin këtë vaksinë janë: personat me imunitet të dobësuar, personat me HIV-AIDS, personat që kanë transplantuar organe dhe gratë shtatëzëna.
Vaksina e hepatitit viral B
Shkaktohet prej virusit të hepatitit B, i cili gjendet në gjak dhe në lëngjet e trupit, siç janë sperma ose lëngu vaginal. Ky lloj i virusit përhapet në organizëm gjatë marëdhënieve seksuale pa masa mbrojtëse, gjatë kontaktit me gjak, gjatë transfuzioneve të gjakut ose shiringave të ageve josterile, gjatë kryerjes së tatuazheve në kushte josterile, prej nënës shtatëzënë tek bebja. 5-10% të njerëzve që kanë pasur Hepatit B, bëhen bartës të këtij virusi. Prej kësaj, bartës bëhen edhe 90% e fëmijëve të porsalindur nga nënat që kanë Hepatit B. Njerëzit të cilët e kanë kaluar hepatitin B nuk mund të dhurojnë gjak. Ndalimi i hepatitit B është nëse vaksionohemi me vaksinën e hepatitit B dhe të përmisojmë kushtet higjienike.
Vaksina DTP-së
Kjo pra, është vaksinë tritipëshe, e përbërë nga toksinat e difterisë, tetanusit dhe nga bakteriet e vdekura të bordotella pertusis.. Efektet anësore të marrjes së kësaj vaksine: temperaturë, përgjumësi, vjellje, anoreksi, të qara të vazhdueshme për 3 orë, të dridhura të pavullnetshme të fëmijëve me ose pa temperaturë. Kundërindikacione: Encefalopatia postvaksinale, shoku anafilaktik.
Vaksina e polimielitit
"Puna në parandalimin e poliomielitit ishte vonuar shumë si pasojë e konceptimit të gabuar të natyrës së sëmundjes njerëzor bazuar në mungesën e eksperimenteve tek sëmundjet e majmunëve," përcjellë Albert Sabin. Vaksina kundër poliomielitit, ndryshe quhet 'SALK' ose 'IPV' përmban viruse të poliomielitit të vrarë (të çaktivizuar) dhe jepet me injeksion nënlëkurorë. Me vaksinim fillojmë pas 3 muajve, ku gjatë rritjes jepet së paku 6 javë ose 42 ditë në mes të çdo doze. Jepen 2 pika nga vaksina me dextrozë me lugë sterile. Rivaksinimi bëhet kur fëmija mbush 20 muaj, 7 vjet dhe 14 vjet. Simptomat e këtij virusi janë: lodhja, temperatura, dhimbja e kokës, qafës, gjymtyrëve. Shtyrja e këtij vaksinimi bëhet kur: fëmija ka sëmundje akute me ethe. Ndërsa nuk duhet vaksionuar nëse fëmija ka pasur ndonjëherë alergji ndaj substancave që përbëhet vaksina e poliomielitit. Efekti anësorë i marrjes së kësaj vaksine është se në disa raste mund të shkaktojë alergji.
Vaksina e MRP
Është vaksinë që përbëhet nga viruset e gjalla të morbilit, rubeolës dhe parotitit. Jepet kryesisht tek fëmijët 12 muajsh me një dozë prej 0.5ml dhe çdoherë jepet mbi bërrylin e majtë. Kjo vaksinë mund të gjindet në vetëm 1 përbërës, monovaksinë, 2 përbërës (fryth+rubeole) dhe në formën e tre-vaksinës (fruth+parotit+rubeole).
Rëndësia e vaksinimit
Efektet pozitive të këtyre vaksinave janë: pengohet rreziku nga sëmundjet, pengohet vdekshmëria nga sëmundjet, pengohet invaliditeti dhe pasojat e tjera, pengohet dukuria e epidemive nga sëmundjet ngjitëse. Vaksinat nuk duhet marrë nëse: fëmija ka sëmundje akute me temperaturë të lartë (që zgjat 5-7 ditë), fëmija është duket marrë kortizon me dozë të lartë (ilaç që vepron në sistemin imunitar), fëmija ka pasur problem në vaksiminin e mëparshëm, është i prekur nga sëmundjet nervore, apo ka alergji ndaj antibiotikëve, siç janë: strepotomicina dhe neomicina.
Vaksinimi i fëmijëve në Kosovë
Kosova ka përfshirë 95% të popullatës në imunizim. Fëmijët në Kosovë vaksionohen dhjetë herë që nga mosha 0-18 vjeçare. Në Kosovë 79% e fëmijëve në moshën 24-35 muaj janë të vaksinuar plotësisht. Mirëpo, mbulimi i imunizimit mbetet shumë më i ulët në mesin e komuniteteve rome, ashkali dhe egjiptiane, ku më pak se 1/3 e fëmijëve 24-35 muajsh janë plotësisht të imunizuar (30%) (MICS 2014).
Kinea
Kinea (Κινέας) ishte një këshilltar i rëndësishëm i Mbretit Pirro. Ai kishte një reputacion për urtësi të madhe dhe ishte një nxënës i oratorit Demosteni, dhe ishte i vetmi njeri që mund të krahasohej në aftësi me Demostenin. Pirro kishte respekt të lartë ndaj tij. Kinea ishte një epikurian sipas Ciceronit dhe Plutarkut. Plutarku shkroi se Pirro e dërgoi Kinean në shumë qytete të Greqisë si ambasador dhe mes tjerash thotë se "më shumë qytete ishin fituar nga elokuenca e Kineas sesa nga krahët (shpata) e tij; dhe ai vazhdoi ta mbante Kinean për nder të veçantë dhe të kërkonte shërbimet e tij”.
Biografia
Plutarku shkruan se përpara se Pirro të ndërmerrte atë që në histori njihet me emrin Luftën e Pirros, (e cila në fakt është Fitorja e Pirros) Kinea u përpoq ta largonte atë nga lufta kundër Romës në Itali dhe e nxiti atë të kënaqej me zotërimet që kishte tashmë. Ai i bëri Pirros një sërë pyetjesh: si do ta përdorte një fitore kundër romakëve, çfarë do të bënte pasi të merrte Italinë, nëse ekspedita e tij do të ndalej me marrjen e Siçilisë (sipas Plutarkut, Pirro donte të merrte Sicilinë po aq sa Italinë.) dhe, meqenëse Pirro tha se do të vazhdonte të merrte Libinë dhe Kartagjenën, në mënyrë që armiqtë që e kërcënonin të mos bënin rezistencë të mëtejshme, ai pyeti se çfarë do të bënte "kur të na nënshtrohet gjithçka". Përgjigja e Pirros në pyetjen e fundit ishte: "Do të jemi shumë të qetë dhe do të pimë bumpers, njeriu im i mirë, çdo ditë dhe do t'i gëzojmë zemrat njëri-tjetrit me biseda konfidenciale". Kinea e çoi Pirron ku donte për të shprehur mendimin e tij dhe tha: "Me siguri ky privilegj është tashmë i yni dhe ne kemi në dorë, pa u munduar, ato gjëra që shpresojmë t'i arrijmë me gjakderdhje dhe mundime e rreziqe të mëdha. pasi u kemi bërë shumë të këqija të tjerëve dhe kemi vuajtur shumë vetë”. Dion Kasi (Cassius Dio) shkroi se Kinea e pa marrëzinë e ekspeditës së Pirros dhe u përpoq ta largonte atë. Ai shkroi: [Pirro] synonte me zotësinë e tij të sundonte gjithë tokën, ndërsa Kinea e nxiti që të kënaqej me pasuritë e tij, të cilat ishin të mjaftueshme për t'u kënaqur. Por dashuria e mbretit për luftën dhe dashuria për udhëheqjen mbizotëruan kundër këshillave të Kineas dhe e bënë atë të largohej i turpëruar si nga Siçilia ashtu edhe nga Italia, pasi në të gjitha betejat humbi me mijëra ushtarë nga forcat e tij të panumërta."
Pas fitores së tij në Betejën e Herakleas, Pirro dërgoi ambasadorin e tij Kinea për të negociuar me romakët. Kinea ofroi lirimin e të burgosurve romakë, gjithashtu premtoi të ndihmonte romakët në nënshtrimin e Italisë dhe në këmbim kërkoi vetëm miqësi dhe imunitet për Tarentumin. Shumë senatorë ishin të prirur drejt paqes (sipas rrëfimit të Plutarkut) ose armëpushimit (sipas rrëfimit të Dion Kasit/Cassius Dio), sepse romakët do të duhej të përballeshin me një ushtri më të madhe, siç i ishin bashkuar tani popujt italikë që ishin aleatë të Pirros. Megjithatë, Appius Claudius Caecus, i cili ishte i moshuar dhe i verbër dhe ishte mbyllur në shtëpinë e tij, kishte shkuar në senat ku kishte thënë se Pirros nuk duhej besuar dhe se një armëpushim (ose paqja) nuk ishte në favor të shtetit. Ai bëri thirrje që Kinea të dëbohej menjëherë nga qyteti dhe t'i thuhej Pirros të tërhiqej në vendin e tij dhe të bënte propozimet e tij që andej. Senati votoi unanimisht për të larguar Kinean po atë ditë dhe për të vazhduar luftën për aq kohë sa Pirro ishte në Itali. Plutarku shkruan se Kinea vlerësoi se romakët tani kishin dy herë më shumë ushtarë se ata që luftuan në Betejën e Herakleas dhe se "kishte shumë herë më shumë romakë që ishin ende të aftë të mbanin armë".
Shkenca planetare
djathtas|parapamje|302x302px| Fotografi nga njësia orbitale [[ Apollo 15 |Apollo 15 e gjurmëve në afërsi të kraterit Aristarchus në Hënë.]] Shkenca planetare ose, më rrallë, planetologjia, është studimi shkencor i planetëve (përfshirë Tokën), hënave dhe sistemeve planetare (veçanërisht ato të Sistemit Diellor) dhe proceseve që formojnë ato. Studion objekte që variojnë në madhësi nga mikrometeoridet deri tek gjigandët e gazit, duke synuar të përcaktojnë përbërjen e tyre, dinamikën, formimin, ndërlidhjet dhe historinë. Është një fushë e fort ndërdisiplinore, që fillimisht rritet nga astronomia dhe shkenca e tokës, por që tani përfshin shumë disiplina, përfshirë gjeologjinë planetare (së bashku me gjeokimininë dhe gjeofizikën), kozmokiminë, shkencën atmosferike, oqeanografinë, hidrologjinë, shkencën teorike planetare, glaciologjinë, dhe ekzoplanetologji. Disiplinat aleate përfshijnë fizikën e hapësirës, kur merren me efektet e Diellit në trupat e Sistemit Diellor dhe astrobiologjinë.
Ekzistojnë degë të ndërlidhura vëzhguese dhe teorike të shkencës planetare. Hulumtimi vëzhgues mund të përfshijë një kombinim të eksplorimit të hapësirës, kryesisht me misione hapësinore robotike duke përdorur ndjesinë në distancë, dhe punën krahasuese, eksperimentale në laboratorët me bazë në Tokë. Komponenti teorik përfshin simulim të konsiderueshëm të kompjuterit dhe modelim matematikor.
Shkencëtarët planetarë janë përgjithësisht të vendosur në departamentet e astronomisë dhe fizikës ose shkencave të tokës të universiteteve ose qendrave kërkimore, megjithëse ekzistojnë disa institucione shkencore thjesht planetare në të gjithë botën. Ka disa konferenca kryesore çdo vit, dhe një gamë e gjerë e revistave. Disa shkencëtarë planetarë punojnë në qendrat private të kërkimit dhe shpesh fillojnë iniciativa të kërkimit në partneritetit.
Historia
Historia e shkencës planetare mund të thuhet se ka filluar me filozofin grek antik Demokritin, i cili raportohet nga Hippolytus si thotë "Botërat e renditura janë të pakufizuara dhe ndryshojnë në madhësi, dhe se në disa nuk ka as diell as hënë, por që në të tjerët, të dy janë më të mëdhenj se me ne, dhe megjithatë me të tjerët më shumë në numër. Dhe se intervalet midis botëve të renditura janë të pabarabarta, këtu gjithnjë e më pak, dhe se disa rriten, të tjerët lulëzojnë dhe të tjerët kalben, dhe këtu ata fillojnë të ekzistojnë dhe atje ato janë eklipsuar. Por që ato shkatërrohen duke u përplasur me njëri-tjetrën. Dhe që disa botë të renditura janë të zhveshur nga kafshë dhe bimë dhe nga të gjitha ujërat." Në kohërat më moderne, shkenca planetare filloi në astronomi, nga studimet e planetëve të pazgjidhura. Në këtë kuptim, astronomi origjinal planetar do të ishte Galileo, i cili zbuloi katër hënat më të mëdha të Jupiterit, malet në Hënë dhe së pari vëzhgoi unazat e Saturnit, të gjitha objektet e studimit të mëvonshëm intensiv. Studimi i Galileos për malet hënore në 1609 gjithashtu filloi studimin e peizazheve jashtëtokësore: vëzhgimi i tij "që Hëna me siguri nuk posedon një sipërfaqe të butë dhe të lëmuar" sugjeroi që ajo dhe botët e tjera mund të shfaqen "ashtu si fytyra e vetë Tokës".
Sistemi Diellor tani është studiuar relativisht mirë, dhe ekziston një kuptim i mirë i përgjithshëm i formimit dhe evolucionit të këtij sistemi planetar. Sidoqoftë, ka një numër të madh pyetjesh të pazgjidhura, dhe shkalla e zbulimeve të reja është shumë e lartë, pjesërisht për shkak të numrit të madh të anijeve ndërplanetare që aktualisht po eksplorojnë sistemin Diellor.
Disiplinat
Shkenca planetare studion astronomine e vëzhguese dhe teorike, gjeologjinë (ekzogjeologji), shkencën atmosferike dhe një nënspecialitet në zhvillim në oqeanet planetare.
Astronomia planetare
Kjo është edhe një shkencë vëzhguese dhe një teori. Studiuesit vëzhgues janë kryesisht të shqetësuar me studimin e trupave të vegjël të Sistemit Diellor: ato që vëzhgohen nga teleskopët, si optikë, ashtu edhe radio, në mënyrë që të përcaktohen karakteristikat e këtyre trupave, si forma, rrotullimi, materialet sipërfaqësore dhe stuhimi i motit, dhe mund të kuptohet historia e formimit dhe evolucionit të tyre.
Shkenca atmosferike
djathtas|parapamje| Bandat e reve janë qartë të dukshme në [[Jupiteri|Jupiter . ]] Atmosfera është një zonë e rëndësishme kalimtare midis sipërfaqes së ngurtë planetare dhe rripave më të lartë jonizues dhe rrezatimit të rrallë. Jo të gjithë planetët kanë atmosferë: ekzistenca e tyre varet nga masa e planetit dhe distanca e planetit nga Dielli - ndodhin atmosfera shumë të largëta dhe të ngrira. Përveç katër planeteve gjigantë të gazit, pothuajse të gjithë planetët tokësorë (Toka, Venera dhe Marsi) kanë atmosfera të konsiderueshme. Dy hënë kanë atmosfera të konsiderueshme: hëna e Saturnit Titani dhe Tritoni hëna e Neptunit. Një atmosferë e tensionuar ekziston rreth Mërkurit.
Efektet e shkallës së rrotullimit të një planeti rreth boshtit të tij mund të shihen në rrjedhat dhe rrymat atmosferike. Shikuar nga hapësira, këto karakteristika shfaqen si shirita dhe njolla në sistemin e reve, dhe janë veçanërisht të dukshme në Jupiter dhe Saturn.
Baba Shemimi
Baba Shemimi (vdiq më 1831), i njohur si Baba Shemini i Fushë-Krujës ose Baba Shemini i Krujës ishte një shejh, bejtexhi, dhe martir shqiptar bektashi.
Baba Shemimi, emri i plotë i të cilit ishte Qemaledin Shemimi Ibrahim, fillimisht ishte një hoxhë mysliman sunit dhe myderiz (mësues feje). Ai ra në kontakt me doktrinën sufi bektashiane në teqenë Qyprilli (sot Veles, Maqedonia e Veriut), së bashku me mikun e tij Hatemi Haidar Baba. Ai e ndërtoi teqenë e Fushë-Krujës në kthimin e tij.
Baba Shemimi ishte një njohës i ngushtë i Ali Pashë Tepelenës, Vezir i Vilajetit të Janinës të Perandorisë Osmane. Ishte ai që e inicoi Ali Pashën si bektashi. Me mbështetjen e Aliut ndërtoi teqe shtesë në Melçan, teqe të Xhefaji Babës në Elbasan (Xhefaji Ibraim Babai ishte dervish nën Baba Shemin), teqenë e Sadik Babës në Koshtan (afër Memaliajt) etj. Përmendet si tejet mistik. Ai ishte gjithashtu një poet sufi dhe poezia e tij ishte shumë e drejtpërdrejtë me nota të larta kritike ndaj personazheve publike dhe padrejtësive shoqërore të kohës.
Gjatë epokës së tij, Baba Shemimi ishte udhëheqësi më i famshëm bektashi në Shqipëri. Teqeja e Dollmave të Krujës kishte 360 ​​varre të shenjta dhe njihej si "Horasani i vogël".
Baba Shemimi u vra në vitin 1831, nga njerëzit e Kapllan Pashë Toptanit nga familja më e fuqishme shqiptare osmane (Toptanajt) e zonës. Kjo përmendet në elegjinë që poeti i periudhës së bejtit Zejnel Bastari shkroi për të pas vdekjes së tij. Sipas studiuesit turk Sadettin Nüzhet Ergun, një letër e dërguar nga një prej ndjekësve të Shemimit, e gjetur në librarinë Basri Baba në Stamboll, përshkruan se Baba Shemimi u vra me dy plumba në gjoks, duke lexuar librat e shenjtë. Ai u varros në teqenë e tij.
Molosia
djathtas|parapamje|288x288px| Fiset e [[Epiri|Epirit në kohët e lashta.]] Molosia ose Molóside, rajon i lashtë në Epir. Aty ndodhej orakulli i rëndësishëm i Dodonës.
Përmbledhje
Thukididi thotë se “nga barbarët ishin Kaonët, Molosët, Orestiatët dhe Thesprotët” Me rëndësi të madhe është edhe pohimi i tij se “barbarët nuk flasin greqisht”.
Molosia kufizohej në perëndim me detin Jon, në jug me Akarnaninë dhe Etolinë, në juglindje me Thesalinë, në lindje me Maqedoninë, në verilindje me Peoninë dhe në veri me shtetin e gjerë të Ilirisë.
Molosia ishte një vend malor dominuar nga Malet e Pindit varg malor dhe Acroceraunios; midis maleve kishte pyje të dendura dhe kullota ku molosët kullosnin kopetë e tyre me dhi dhe dele; malet prekën praktikisht brigjet e detit Jon.
Përafërsisht në qendër të këtij territori ndodhej kryeqyteti i saj, Dodona (sot Janina ), e cila shquhej për orakullin e saj; orakullin e Dodonës. I vendosur në jug, qyteti i Ambracias ishte gjithashtu shumë i rëndësishëm; në zonën veriore bregdetare ishte qyteti i Butrintit.
Rreth Dodonës jetonin rreth 2500 vjet më parë partialitetet molose të antitanëve (në veri të qytetit) dhe fiseve të tjera epirote: kaonët (në veri), thesprotët (në perëndim dhe drejt bregut të detit Jon ) dhe Atamanët (deri veriu).kjo në kufijtë me Maqedoninë dhe Peoninë).
E vërteta është se kultura greke u bë dominuese në këtë rajon gjatë mbretërimit të Taripo në fund të shekullit të 5-të. te. C., kështu që në 375 te. C. mbretëria e Molosia ishte pjesë e Perandorisë së Dytë Athinase. Në kohën e Filipit II të Maqedonisë, Molosia u bashkua me Maqedoninë dhe në 168 te. C. u aneksua së bashku me pjesën tjetër të Greqisë në Republikën e Romës.
Molosia i dha të paktën dy personazhe të rëndësishëm historisë: Olimpia, gruaja e Filipit II të Maqedonisë dhe nëna e Aleksandrit të Madh ; moloseri tjetër i famshëm ishte Pirro.
Nga ana tjetër, ishin të famshëm qentë e mëdhenj, me të cilët molosët kujdeseshin për tufat e tyre dhe madje bënin luftëra. Këta qenë kanë krijuar një tipologji qeni ende ekzistuese: moloser.
Sonda hapësinore
parapamje|300x300px| Sondë e braktisur e vitit 1974, Pioneer H, në ekspozitë në Muzeun Kombëtar të Ajrit dhe Hapësirës parapamje|450x450px| Diagrami i misioneve ekzistuese në Sistemin Diellor (shiko Referencën për versionin më të fundit) Sonda hapësinore ose sonda kozmike është një anije hapësinore robotike që nuk rrotullohet në orbitën e Tokës, por përkundrazi, hulumton më tej në hapësirën e jashtme. Një sondë hapësinore mund të afrohet në Hënë; të udhëtoj nëpër hapësirën ndërplanetare; fluturoj, orbitojë ose të ulet në trupa të tjerë planetarë; ose të futet në hapësirën ndër yjore.
Agjensitë hapësinore të BRSS (tani Rusia dhe Ukraina ), Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian, Japonia, Kina, India dhe Izraeli kanë nisur kolektivisht hetimet për disa planetë dhe hëna të Sistemit Diellor, si dhe për një numër të asteroide dhe kometë. Përafërsisht 15 misione janë aktualisht funksionale.
Trajektoritë ndërplanetare
Sapo një sondë të largohet nga afërsia e Tokës, trajektorja e saj ka të ngjarë ta marrë atë përgjatë një orbite rreth Diellit, e ngjashme me orbitën e Tokës. Për të arritur një planet tjetër, metoda më e thjeshtë praktike është një orbitë transferimi Hohmann. Teknika më komplekse, siç janë asistimet gravitacionale (devijimet gravitacionale), mund të jenë më efikase ndaj karburantit, megjithëse mund të kërkojnë sondën të kalojë më shumë kohë në tranzit. Disa misione të larta Delta-V (të tilla si ato me ndryshime të larta të prirjes ) mund të kryhen vetëm brenda kufijve të shtytjes moderne, duke përdorur asistencë gravitacionale. Një teknikë që përdor shumë pak shtytje, por që kërkon një kohë të konsiderueshme, është të ndjekësh një trajektore në Rrjetin e Transportit Ndërplanetar.
Luna 9
Objekt i parë i bërë nga njeriu që bëri ulje të butë në Hënë, ose në ndonjë sipërfaqe tjetër shtesë tokësore.
Luna 3
Misioni i parë për të fotografuar anën e largët të Hënës, e nisur në 1959.
Luna 16
Sonda e parë robotike për kthimit të mostrës nga Hëna.
Lunokhod 1
Roveri i parë në Hënë. Ajo u dërgua në Hënë më 10 nëntor 1970.
Mariner 10
Sonda e parë në Mërkur.
Venera 4
First successful in-place analysis of another planet. It may have also been the first space probe to impact the surface of another planet, although it is unclear whether it reached Venus' surface. Launched in 1967.
Sei Muroya
Sei Muroya (lindur më 5 Prill 1995) është një futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 1 ndeshje.
Sonda hapësinore
Mariner 9
Pas mbërritjes në Mars në 13 nëntor 1971, Mariner 9 u bë sonda e parë hapësinore që mbante orbitën rreth një planeti tjetër. parapamje| Vendi i uljes së Huygens në Titan
Mars 3
Zbritja e parë e butë në Mars (2 dhjetor 1971 ) Toka filloi të transmetojë në orbitën e Mars 3, 90 sekonda pas uljes. Pas 20 sekondash, transmetimi u ndal për arsye të panjohura.
Sojourner
Rover i parë i suksesshëm në Mars.
Spirit and Opportunity
Mars Exploration Rovers, Spirit dhe Opportunity u ulën në Mars për të eksploruar sipërfaqen dhe gjeologjinë Marsiane, dhe kërkuan të dhëna për aktivitetin e kaluar të ujit në Mars. Ata u nisën në vitin 2003 dhe u ulën në vitin 2004. Komunikimi me Spirit u ndal në sol 2210 (22 Mars 2010). JPL vazhdoi të përpiqet të rivendosë kontaktet deri në 24 maj 2011, kur NASA njoftoi se përpjekjet për të komunikuar me roverin jo të përgjegjshëm kishin përfunduar. Opportunity arriti në kraterin e Endeavour më 9 gusht 2011, në një pikë referimi të quajtur Spirit Point të emërtuar pas binjakut të saj rover, pasi përshkoi 13 miles nga krateri Victoria, për një periudhë tre-vjeçare. Pas një stuhie pluhuri të gjerë në qershor 2018, komunikimi përfundimtar u mor në 10 qershor 2018, dhe Opportunity u shpall e vdekur në 13 shkurt 2019. Rover zgjati për gati pesëmbëdhjetë vjet në Mars — megjithëse rover kishte për qëllim të zgjasë vetëm tre muaj.
Halley Armada
Misionet e para të dedikuara për një kometë; në këtë rast, drejt Kometës Halley gjatë udhëtimit të saj 1985–86 përmes Sistemit Diellor të brendshëm. Ishte gjithashtu koordinimi i parë ndërkombëtar masiv i sondave hapësinore në një mision ndërplanetar, me sondat e nisura posaçërisht nga Agjencia Sovjetike (tani Ruse) e Hapësirës, Agjensia Evropiane e Hapësirës dhe ISAS e Japonisë (e integruar tani me NASA në JAXA).
ICE
Fillimisht një vëzhgues diellor në serinë e Eksploruesit Ndërkombëtar i Diellit-Tokës, ajo u dërgua në orbitën diellore për të bërë vëzhgimet e para të ngushta të një komete, Kometa Giacobini-Zinner, në 1985 si një hyrje të studimit të Kometës Halley.
Vega
Dy anije kozmike ruse/franceze. Ata hodhën tokat dhe balonat (balonat e para të motit të vendosura në një planet tjetër) në Venus para takimit me kometën Halley.
Sakigake
Kjo sondë japoneze ishte sonda e parë ndër-planetar jo e SH.B.A-së dhe Sovjetikëve. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2013)">citimi i nevojshëm  ]
Suisei
Një sondë e dytë japoneze, ajo bëri vëzhgime me gjatësi vale ultravjollcë të kometës.
Giotto
Sonda e parë hapësinore për të depërtuar në komën e një komete dhe për të marrë imazhe nga afër të bërthamës së saj.
Genesis
Mostra e parë e erës diellore e kthyer nga dielli-toka L1.
NEAR Shoemaker
Sondë e parë për të zbriti në një asteroid.
Hayabusa
Sonda e parë e kthimit të mostrës që u lëshua nga një asteroid.
Rosetta
Sonda hapësinore Rosetta fluturoi në dy asteroide dhe bëri një takim dhe orbitoi kometën 67P / Churyumov-Gerasimenko në nëntor 2014.
Pionier 10
Nisur më 1972. Sondë e parë për Jupiterin. Radio komunikimet u humbën me Pioneer 10 në 23 janar 2003, për shkak të humbjes së energjisë elektrike për transmetuesit e saj radio, me sondën në një distancë prej 12 miliardë kilometrash (80 AU) nga Toka.
Pionier 11
Sonda e parë që fluturoi drejt Saturnit. (Komunikimet më vonë u humbën për shkak të kufizimeve të energjisë dhe distancës së gjerë). )
Voyager 1
parapamje| Pamja e [[Voyager 1 e Sistemit Diellor (përshtypja e artistit). ]] Voyager 1 është një sondë 733 kilogramë e nisur më 5 shtator 1977. Ajo vizitoi Jupiterin dhe Saturnin dhe ishte hetimi i parë që dha imazhe të hollësishme të hënave të këtyre planeteve.
Voyager 1 është objekti që ka shkuar më larg i krijuar nga njeriu i nisur nga Toka, duke udhëtuar larg nga Toka dhe Dielli me një shpejtësi relativisht më të shpejtë se çdo sondë tjetër. Që nga 12 shtatori 2013, Voyager 1 është rreth 12 miliardë milje (19 miliardë kilometra) nga Dielli.
Më 25 gusht 2012, Voyager 1 u bë objekti i parë i bërë nga njeriu që hyri në hapësirën ndër yjore. Voyager 1 nuk ka një sensorë funksionues të plazmës që nga viti 1980, por një ndezje diellore në vitin 2012 i lejoi shkencëtarët nga NASA të matin dridhjet e plazmës që rrethon mjetin. Dridhjet i lejuan shkencëtarët të matin plazmën më të dendur sesa matjet e marra në shtresat e largëta të heliospferës sonë, duke konkluduar kështu që mjeti kishte shkuar përtej heliopazës.
Voyager 2
Voyager 2 u nis nga NASA në 20 gusht 1977. Misioni parësor i sondës ishte të vizitojë gjigandët e akullit, Uranin dhe Neptunin, të cilat ai përfundoi në 2 tetor 1989. Aktualisht është sonda e vetme që ka vizituar gjigandët e akullit. Është i katërti nga pesë anije kozmike që kanë lënë sistemin diellor. Ka funksionuar për 41 vjet e 2 muaj nga sipas të dhënave veri më 20 tetori 2018.
Cassini-Huygens
Cassini – Huygens ishte një sondë hapësinore 5,712 kg (12,593-lb) e krijuar për të studiuar Saturnin, gjigantin e gazit, së bashku me sistemin unazor dhe hënat. Sonda e NASA-s u nis me landerin ESA Huygens në 1 tetor 1997 nga Cape Canaavayê. Sonda e Cassini hyri në orbitën e Saturnit më 1 korrik 2004 dhe Huygens zbarkoi në Titan, hënën më të madhe të Saturnit, më 14 janar 2005. Më 15 Shtator 2017, sonda u deformua dhe u dogj në atmosferën e Saturnit, pas pothuajse 20 vjet në hapësirë.
New Horizons
Sonda e parë që do të nisej për në Pluton. U lëshua në 19 Janar 2006, ai fluturoi në sistemin Pluto-Charon më 14 korrik 2015.
Dawn
Sonda hapësinore e parë për të vizituar dhe hyjë në orbitën e një protoplaneti (4 Vesta ), duke hyrë në orbitë më 16 korrik 2011. Hyri në orbitë rreth planetit xhuxh Ceres në fillim të 2015-ës. Aktualisht në orbitën e Ceres, sipas të dhënave të datës shkurti 2017.
Chang'e 2
Chang'e 2 u vendos për të orbituar Hënën, për të vizituar pikën Sun-Earth L2 Lagrangian dhe për të bërë një fluturim në asteroidin 4179 Toutatis. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2013)">citimi i nevojshëm  ]
Beyond the Solar System
Së bashku me Pioneer 10, Pioneer 11 dhe sondën simotër së saj Voyager 2, Voyager 1 tani është një sondë ndëryjore. Voyager 1 dhe 2 të dy kanë arritur shpejtësinë diellore të arratisjes, që do të thotë se trajektoret e tyre nuk do t'i kthejnë ato në sistemin diellor.
Fotografuesit e sondave
Sistemet e formimit të imazhit në sondat hapësinore zakonisht kanë një mori specifikimesh, por hapja mund të jetë e dobishme sepse kufizon kufirin më të mirë të difraksionit dhe zonën e grumbullimit të dritës.
Polpis, Massachusetts
Polpis, Massachusetts është një fshat në qarkun Nantucket të shtetit federal Massachusetts, SHBA. Polpis, Massachusetts ka një lartësi mbidetare prej (7 ft).
Thijs Reuten
M.J.A " Thijs " Reuten (lindur më 1974) është një politikan holandez i Partisë Laburiste (PvdA). Ai filloi karrierën e tij si këshilltar politikash i grupit parlamentar të partisë në Dhomën e Përfaqësuesve dhe ishte anëtar i këshillit bashkiak të Amsterdamit në vitet 2002–07. Më pas ai shërbeu për dy mandate si kryetar qarku në Amsterdam-Oost me fokus në strehimin dhe ekonominë. Duke filluar nga viti 2018, Reuten punoi si konsulent i pavarur dhe si drejtues i politikave në Iniciativën e Raportimit Global (GRI). Ai u emërua në Parlamentin Evropian në prill 2021 pas dorëheqjes së Kati Pirit.
Jeta e hershme dhe edukimi
Reuten ka lindur në Bussum, Hollanda e Veriut. Babai i tij, Joost, ishte një prift Augustinian në Salvatorkerk në Amsterdam-Noord derisa u martua me nënën e Reuten, Simona, prindërit e së cilës kishin emigruar në Holandë nga Italia, në 1972. Babai i tij më vonë punoi për transmetuesin publik KRO. Reuten studioi shkenca politike në Universitetin e Amsterdamit, i ndjekur nga një master në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Këshilli bashkiak i Amsterdamit
Ai e filloi karrierën e tij si këshilltar për politikën e jashtme të grupit parlamentar të Partisë së Punës në Dhomën e Përfaqësuesve, dhe njëkohësisht shërbeu në këshillin e qarkut të bashkisë së Amsterdamit të Zuideramstel në vitet 1998-2002. Reuten ishte kandidati i pesëmbëdhjetë i partisë së tij në Amsterdam në zgjedhjet komunale të marsit 2002, por ai nuk fitoi një vend. Megjithatë, ai u betua në këshillin bashkiak në prill, sepse disa këshilltarë u larguan nga organi për të shërbyer si kryebashkiak në ekzekutivin e ri komunal. Ai gjithashtu vazhdoi të ndihmonte grupin e Shtëpisë së Partisë së Punës. Fokusi i Reuten në këshill ishte te financat dhe strehimi në periudhën pasi qeveria kombëtare i kishte kërkuar Amsterdamit të ndërtonte 50,000 njësi të reja banimi midis 2010 dhe 2030. Kur një kryetar kishte propozuar mbylljen e parqeve sportive dhe kopshteve për të krijuar hapësirë për projekte të reja banimi, Reuten ishte një ithtar që në vend të kësaj të zhvendosej një kompleks marinar dhe Qendra Ushqimore në Amsterdam, të cilat ndodheshin në qytet. Planet e kryetarit përfundimisht u braktisën. Reuten kritikoi gjithashtu propozimin e një kryetari të VVD-së për të buxhetuar 1.2 milion € për të festuar 25-vjetorin e mbretërimit të Mbretëreshës Beatrix në një kohë kur bashkia po përpiqej të reduktonte buxhetin e saj. Në vitin 2005, ai dhe këshilltari tjetër Bouwe Olij paraqitën një plan për të krijuar një korporatë banimi komunale që do të ndërtonte shtëpi të përballueshme dhe do t'i shiste ato për një çmim nën tregun.
Kryetar i rrethit
Ai iu bashkua komitetit të ri ekzekutiv prej pesë anëtarësh të lagjes Amsterdam-Oost më 23 nëntor 2010 si kryetar qarku i specializuar në strehimin, projektet e mëdha dhe planifikimin hapësinor. Ndërtimi i banesave ishte ngadalësuar në Amsterdam si rezultat i Recesionit të Madh, dhe nën udhëheqjen e Reuten rreth gjysma e shtëpive të reja të ndërtuara në qytet ishin vendosur në Oost në 2011 dhe 2012. Ai ishte kandidati kryesor i Partisë së Punës në Oost në zgjedhjet komunale të vitit 2014. Reuten mbeti pjesë e komitetit ekzekutiv, i cili u tkurr në tre anëtarë, pas zgjedhjeve dhe u bë përgjegjës për ndërtimin, strehimin, ekonominë, sportin dhe diversitetin. Mandati i tij i dytë përfundoi në maj 2018.
Reuten punoi më pas si konsulent i pavarur i zhvillimit urban derisa mori një punë në Iniciativën e Raportimit Global (GRI), e cila krijon standarde për raportimin e qëndrueshmërisë, si drejtues i politikave në prill 2020. Në atë pozicion, ai ishte përgjegjës për t'u mundësuar organizatave ndërkombëtare dhe qeverive kombëtare që t'u përmbaheshin standardeve të GRI-së.
Parlamenti Evropian
Ai u shfaq përsëri në fletën e votimit në zgjedhjet e Parlamentit Evropian 2019 në Holandë si kandidati i tetë i Partisë Laburiste dhe mori 1,222 vota preferenciale. Ai nuk u zgjodh, pasi partia e tij fitoi gjashtë mandate. Reuten u emërua në Parlamentin Evropian pas zgjedhjes së eurodeputetes Kati Piri në Dhomën e Përfaqësuesve holandez në mars 2021. Mandati i Reuten filloi më 15 prill pasi ai u largua nga GRI. Në Parlamentin Evropian, Partia e Punës është anëtare e Partisë së Socialistëve Evropianë, e cila është pjesë e Aleancës Progresive të Socialistëve dhe Demokratëve. Reuten u bë zëdhënës i Partisë Laburiste për punët e jashtme, drejtësinë dhe liritë, dhe ai është në komitetet dhe delegacionet e mëposhtme:
Reuten shërbeu si raportues i Parlamentit Evropian në negociatat me Këshillin Evropian që çuan në një marrëveshje në fund të vitit 2022 për të pezulluar kërkesat për viza për kosovarët që vizitojnë Bashkimin Evropian për një maksimum prej 90 ditësh. U miratua me vonesë nga parlamenti. Kosova njëkohësisht aplikoi për anëtarësim në BE. Në fillim të vitit 2023, Reuten ishte në mesin e një numri njerëzish dhe organizatash që u sanksionuan nga qeveria iraniane për mbështetjen dhe inkurajimin e terrorizmit. Kjo ishte në përgjigje të sanksioneve evropiane kundër regjimit pas shtypjes së protestave të Mahsa Amini. Reuten kishte propozuar përcaktimin e Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike si një organizatë terroriste.