Pallçishti_i_Poshtëm
Historia
Dervish Cara ka qenë një ndër kryengritësit më kryesorë të kryengritjes antiosmane. Mijëra luftëtare te udhëhequr nga Dervish Cara çliruan Prishtinen, Shkupin, Tetovën, etj., ku u ngritën organet vetqeveritare të pushtetit. Pasi u shtyp kryengritja, kunder udheheqesve te saj u mbajt ne Stamboll nje proces gjyqesor ne te cilin Dervish Cara mbajti nje qendrim bureror, duke e mare mbi vete pergjegjesine e organizimit te kryengritjes. Ai bashke me 28 pariote te tjere u denuan me vdekje nga i gjygji. Me pas denimin ia shndërruan në burgim të perjetshem. Lidhur me prejardhjen e tij, autorë të ndryshëm jepnin shpjegime që ai ka qenë banor i qetë nga fshati Pallçisht – Tetovë. Fisi Care, me origjinë nga fshati Caren në Shqipëri, u vendos në fshatra të ndryshëm të Pollogut. Ishte gjë e zakonshme në traditën Shqiptare që mbiemri të jetë ai i fshatit të mëparshëm. Nga fisi Care ka familje të shpërngulura në Pallçisht të Poshtëm, në Siniçanë, në Çellopek, në Sellarcë të Epërme, në Reçicë të Epërme, në Bullgari dhe në Turqi. Shkaku i kryengritjes Për kryengritje kishte me siguri shumë shkaqe. Mirëpo shkak i drejtpërdrejt për këtë kryengritje ishte internimi e likuidimi i pashallarëve të Tetovës. Si dihet, deri në fillimin e viteve '40 qeverisnin gjysmëpavarësisht tre vëllezërit: HëvzI-pasha në Shkup, Hysein-pasha në Qustendil dhe Abdurrahman-pasha në Tetovë. Kjo familje shqiptare kishte ndikim të pakufizuar mbi gjithë popullatën shqiptare, cdo fjalë e pashës ishte ligj për shqiptarët besnikë. Si përmendëm edhe të krishterët gjendëshin shpesh nën mbrojtjen e këtyre pashallarëve që nuk lejonin disa turq e shqiptarë të padisiplinuar t'i maltretojnë. Qeverija e Stambollit donte dë organizojë administratë qendrore, të kryejë ndarje të re administrative, t'i likuidojë pashallarët gjysmë të pavarur ndaj të cilëve ushqente mosbesim dhe që refuzonin t'i kryejnë shpesh kërkesat e saj. Ajo priste vetëm rast që da dobësoj pakufizueshmërinë e kësaj familje të fuqishme shqiptare. Shpejt vëllezërit u zunë për pronat trashëguese. Puna erdhi deri në luftë, dhe në maj të vitit 1840, njëri kundër tjetrit dërguan ushtri që u konfrontuan te fshati Llwrcw i Tetovës. Mirëpo, ndërmjetësit i pajtuan vëllezërit dhe kështu nuk shpërtheu lufta vëllavrasëse. Porta intervenoi dhe i thirri vëllezërit në Stamboll që t'i pajtojë. Kur arritën në këtë qytet ata u burgosën, ngaqë deklaruan haptas se nuk janë në gjendje të mbledhin rekrutë. Hyseini dhe Abdyrrahmani u internuan në Anadolli, kurse Hëvzi-pasha vdiq në burg. Sipas disave atë e helmuan. Porsa arriti lajmi për vdekjen e Hëvzi-pashës në Shkup, gjithë popullata shqiptare e pjesërisht edhe maqedonasit u cuan në kryengritje në krye me Dervish Carën, një nga njërëzit e afërm të Hëvzi dhe Abdyrahman-pashës. Pas internimit të tre pashallarëve vëllezër u cuan Hasan-pasha, vëllai i Hëvzi-pashës dhe Qamil-pashës, djalë i Hëvzi-pashës. Këta të dy ishin të internuar në Azi të Vogël. Pas gjashtë vjet Hasan-pasha vdiq në internime. Qamil-pasha u kthye në Stamboll, ku vdiq. Në vend të Hëvzi-pashës u dërgua si mëkëmbës i sulltanit në Shkup Qor Mehmed-pasha, kurse Abdyrrahman-pasha u trashëgua nga vëllai Xheladin-beu.