cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Auterive, Gers
Auterive është një komunë në Francë. Auterive bën pjesë në departamentin Gers të rajonit Occitanie. Komuna ka një popullsi prej 530 banorë dhe sipërfaqe 10.79 km².
Bato Dalmati
Bato i Dalmatëve ose Baton Dalmati, ishte i biri i Longar Dalmatit dhe udhëheqës i fisit ilir Dalmatë, i cili në vitin 200 p. e. r. u bashkua me Romakët në luftë kundër Filipit V. të Maqedonisë.
Auterrive
Auterrive është një komunë në Francë. Auterrive bën pjesë në departamentin Pyrénées-Atlantiques të rajonit Nouvelle-Aquitaine. Komuna ka një popullsi prej 123 banorë dhe sipërfaqe 3.08 km².
Epuloni
Epulon (Epulo, Epulone, Aepulo; sundoi mes viteve 181 – 177 BC) ishte një mbret (udhëheqës fisnor në Iistria në veri të Ilirëve. Epuloni ka zhvilluar një sërë luftërash kundër komandantëve të dërguara nga ana e Republikës Romake gjatë ekspanzionit romak në gjysmën e parë të shekullit II p.e.r., deri në vdekjen e tij në vitin 177 BC.
Galib Pasha Sari
Galip Pasha Sari (turqisht: Sarı Galib Paşa) ka lindur me 17 shkurt te vitit 1869. Ishte guvernator (vali) i Vilajetit te Kosovës nga nëntor 1871 deri gusht 1872. I njohutr me nofken Sari qe ne gjuhen turke do te thote bjonde i bardhe.
Auterive, Tarn-et-Garonne
Auterive është një komunë në Francë. Auterive bën pjesë në departamentin Tarn-et-Garonne të rajonit Midi-Pyrénées. Komuna ka një popullsi prej 60 banorë dhe sipërfaqe 3.68 km².
Bato Dardani
Bato Dardani (sundoi c. 206 – 176 p.e.r.) është një mbret Ilir i Mbretërisë Dardane. Bato ishte biri i Mbretit Longari dhe vëllai i Monunit II i cili sundoi pas tij.Bato luftoi së bashku me Romakët kundër Maqedonëve gjatë Luftës së Dytë Maqedonase. Bato është i njohur për përdorimin e avancuar të taktikave luftarake kundër Athenagoras. Bato u bë një kërcënim i madh për Maqedonasit, por pas përfundimit të luftës marrëdhëniet dardano-romake, së shpejti u dobësuan.
Bato ështe i pari person i njohur me këtë emër. Ai është i njohur në historiografinë moderne si "Bato i Dardanisë", dhe "Bato Dardani". Në historinë moderne të librave, ai është më së shumti i indeksuar si "Bato, djali i Longarit" (nga latinishtja: Bato, Longari' filius dhe "Bato, princi i Dardanisë".
Pinej Ardiani
Pineji (ose edhe Pinneusi  (c.230-217 BC) ishte biri i Agronit, mbreti i Ardianëve në Iliri, dhe gruas së parë të tij Triteuta. Ai zyrtarisht e trashëgoi babain e tij si mbret në vitin 230 p.e.s., por mbretëria udhëheqej nga gruaja e dytë e Agronit, Mbretëresha Teuta, pasi që i biri i Agronit ishte ende i mitur. djathtas|parapamje|150x150px|Mbretëria e [[Teuta e Ilirisë|Teutës (230-228 p.e.s.), regjentit Pinnej]] Pinneji ishte ende një djalë i ri kur vdiq babai i tij në vitin 230 p.e.s., dhe njerka e tij Teuta kishte de facto kontrollin e mbretërisë.
Andetria
Andetria (Andetrium) ishte një qytet antik i Ilirëve në rajonin e brendshëm të Dalmacisë.
Andetria ishte vendndodhja një kohorte romake në territorin Dalmat. Tani është lokalizuar në afërsi të fshatit të Gornji Muhia.
Lista e zonave urbane në Suedi
Kjo është një listë e zonave urbane të Suedisë sipas përcaktimit të zonës urbane të Zyrës Qendrore të Statistikave më 31 dhjetor 2018. Zyra Qendrore e Statistikave përdor termin "lokaliteti" (Suedisht: tätort) në vend të "zonës urbane" dhe ato përcaktohen se kanë minimumi 200 banorë.
Në të gjithë vendin, atëherë kishte 2,011 zona urbane me një popullsi të përgjithshme prej 8,940,708 banorë, që korrespondonte me 87 përqind të të gjithë popullatës.
Sipërfaqja e përgjithshme e tokave të aglomeracioneve arriti në 628,285 hektarë, që korrespondonin me 1.5 përqind të sipërfaqes totale të tokës në vend.
Dendësia mesatare e popullsisë në zonat urbane ishte 1,423 banorë për km².
Në mënyrë që tabela të jetë më e lehtë për t’u lexuar dhe pastruar, vetëm bashkia kryesore e parë nga sipërfaqja është specifikuar për zonat urbane që gjenden në disa komuna.
Triteuta
Triteuta (Greqisht: Τριτεύτα ; fl. 230-219 BC) ishte gruaja e parë e Mbretit Agron, (r. 250-231 para erës së re ), me të cilin ajo kishte një djalë të quajtur Pinej. Disa kohë para vdekjes së tij (231/230 BC), Agroni u divorcua nga Triteuta dhe u martua me Teutën. Kështu që kurora mbretërore e trashëguar nga djali i Mbretit Agron, Pinej, ishte vendosur nën kujdestarin e njerkës së tij Teuta (Mbretëresha regjente). Sipas Dio, Dhimiter Fari u martua me Triteutën dhe u bë regjent i Pinejit, duke u bërë kështu sundimtari më i fuqishëm Ilir nëvitin 220 p.e.s.
Kisha e Shën Nikollës Tutiqëve (Prizren)
Kisha e Shën Nikollës Tutiqëve është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-236/1/62.
Auterive, Haute-Garonne
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Auterive (Ocitanisht: Autariba ; Shqip: Autariva) është një komunë në departamentin Haute-Garonne në Francën jugperëndimore. Stacioni Auterive ka lidhje hekurudhore me Tuluzën, Foix dhe Latour-de-Carol. Është selia (kryeqyteti) i kantonit Auterive.
Gjeografia
Qyteti shtrihet në brigjet lindore të lumit Ariezhë.
Autariva kufizohet me njëmbëdhjetë komuna të tjera: Grépiac dhe Labruyère-Dorsa në veri, Miremont në veriperëndim, Auragne në verilindje, Mauvaisin në lindje, Cintegabelle në juglindje, Caujac në jug, Mauressac dhe Grazac në jugperëndim, dhe në fund nga Lagrâce-Dieu dhe Puydaniel në perëndim.
Ura e gurit (Prizren)
Ura e vjetër e gurit në Prizren është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 2345/48.
Historia
Ura e gjendet në qendrën e qytetit të vjetër, përmes të cilës kalon Lumi i Bardhë. Në anën lindore të saj gjendet Ura e Arastës, kurse në anën perëndimore gjendet Ura e Naletit. Në bazë të materialit, stilit, teknikës së ndërtimit, supozohet se ura është ndërtuar kah fundi i shekullit XV, ose në fillim të shekullit XVI.
Kisha e Shën Spasit (Prizren)
Historia
Kisha e Shën Spasit ndodhet në zonën historike të qytetit, respektivisht në pjesën juglindore të Nënkalasë. Në bazë të një burimi shkrimor (Hrisobulla e Dushanittë vitit 1348) kisha është ndërtuar mes viteve 1333-1335.
Teknika e ndërtimit të kishës është me Klausonazhë (kombinimi i rendeve të tullës me gur) në gjithë planimetrinë e saj. Elementet e terakotës në kupolë, rreth dritareve, në arkitraje dhe harqe gjysmë-rrethore të dritareve vazhdojnë skemën e njëjtë dekorative si në fasadë. Afresket janë vizatuar në dy faza. Afresket në shenjtore janë ekzekutuar së pari, gjatë dekadës së katërt të shek. XIV. Kurse pjesa tjetër e afreskeve janë pikturuar në vitin 1348.
Në vitet 1953-63 është bërë konservimi i kishës, ndërsa gjatë viteve 2010 - 2011 nga ana e UNESCO-s është bërë restaurimi i kishës, me ç'rast janë restauruar strukturat e mureve, kulmi dhe enterieri.
Kisha e Shën Gjorgje Runoviqit
Kisha e Shën Gjorgje Runoviqit është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-956/64.
Historia
Kisha e Shën Gjergjit – Runoviqit gjendet në pjesën e vjetër të qytetit në sheshin “Shadërvan”, respektivisht në oborrin e kishës Sinodale të Shën Gjorgjit. Objekti është ndërtuar në fund të shekullit të XV-të nga ana e vëllezërve Runoviq dhe i është kushtuar Shën Gjorgjit (Gjergjit). Më vonë në fund të shekullit XIX ndërtohet kisha Sinodale me të njëjtin emër, ashtu që kisha e vjetër shërbente më tepër për ruajtjen e ikonave dhe rekuizitave tjera kishtare.
Nilyfer Hatun
Nylifer Hatun ishte gruaja e Orhanit 1.Ajo lindi Muratin 1.Fatkeqsisht ajo nuk e mori statusin e sulltaneshes per shkak se akoma nuk ishte krijuar.Ajo i qendroj prane Sulltan Orhanin.Dita e lindjes apo e vdekjes nuk dihet
Dokleatët
parapamje|Provinca Romake Ilirik Dokleatiët (latinisht:Docleates) ishin pjesëtarët e një fisi Ilir që kanë jetuar afër Labeatëve, por nuk dihet me siguri se cila ka qenë vija ndarëse, përveç se kjo është në zonën midis qytetit Duklje (orig. Doclea) dhe Medunit (Meteon), sot në Malin e Zi.
Historia
Më herët Dokleatët ishin pjesë aleancës fisnore të ardienve, por pas pushtimit Romak  ata zunë të forcohen dhe të bëhen më të fuqishëm dhe më të rëndësishëm se fisi i Ardianve. Gai Plini i Dytë i përmend 33 dekurije brenda Konventës Nerone, ndërsa tek Ardianët i përmend vetëm njëzet dekurije.
Dokleatët, besohet se, në veçanti, janë asimiluar nga emigrantët Sllavë të cilët pranuan etnonimin e formës sllave Duklani.
Shpellat Mandapeshvar
Shpellat Mandapeshwar (në gjuhën marathi मंडपेश्वर गुंफा) janë një grup faltoresh të skalitura në shkëmb kushtuar Shivës të vendosura pranë malit Poinsur në Borivali, në rrethinë e Bombeit në shtetin indian Maharashtra.
Vendndodhja
Shpellat janë të vendosura në Malin Mount Poinsur, Borivali, një rrethinë e Bombeit. Fillimisht, shpellat ishin në brigjet e Lumit Dahisar, por më vonë shtrati i lumit ndryshoi drejtim. Emri i lagjes ka rrjedhur nga këta tempuj shpellorë. Besohet se emri i Malit Poinsur, mbi të cilin është vendosur Shkolla e Lartë e Shën Françeskut të Assisit, është një shtrembërim i emrit "Mandapeshwar". Shpellat Mandapeshwar janë më të vogla dhe më pak të njohura krahasuar me Shpellat Kanheri në Parkun Kombëtar Sanjay Gandhi në Borivalin Lindor. Rrënojat e një kishe të vjetër të ndërtuar nga portugezët qëndrojnë në krye të shpellave. Kisha e Zonjës së Ngjizjes së Dlirë gjendet në skajin jugor të shpellave. Përballë shpellave është një shesh i hapur që përdoret si një vend për të luajtur dhe zonë parkimi nga banorët e barakave afër tyre. Rruga Swami Vivekanand kalon përballë këtyre shpellave.
Historia
Shpellat besohet se janë ndërtuar afërsisht 1500 deri në 1600 vjet më parë, afërsisht në të njëjtën kohë si Shpellat Jogeshwari (që janë ndërtuar midis viteve 520-550 të e.s.). Shumica e tempujve të skalitur në shkëmb dhe artit shkëmbor në Indi u krijua nga murgjit budistë. Murgjit ishin misionarë të mesazhit të Budës dhe vendet më të mira për të përhapur mesazhin e ri, ishin kryqëzimet e rrugëve. Maharashtra dhe shumë nga kodrat e saj në Ghatet Perëndimore i përshtateshin synimit të tyre. Murgjit do të gërmonin dhe skalisnin salla lutjesh ose chaitya-griha në shpella, ndërsa ndërtonin stupa kushtimore dhe vende banimi për veten e tyre. Këtu ata meditonin dhe ndikonin tregëtarët që kalonin dhe çdokënd tjetër që gjendej afër tyre. Kodrat rreth Bombeit ishin në kryqëzimin e rrugëve tregëtare detare dhe tokësore. Gjatë zënies së Shpellave Khanheri, murgjit budistë themeluan një tjetër vendstrehim ku ata krijuan një sallë pikturash. Shpella u krijua nga murgjit budistë dhe ata punësuan udhëtarë persianë për ti pikturuar. Emri i shpellave Mandapeshwar do të thotë Mandap Pe Eshwar (holli i pikturimit të zotit). Skulptuat e këtyre shpellave janë vlerësuar se janë skalitur në të njëjtën periudhë si ato që shihen në shpellat më të realizuara Jogeshwari. Ato përmbajnë Mandapan më të madhe dhe një Garbhagriha të shquar. Këto shpella kanë kanë parë luftëra të shumta (kur përdoreshin nga ushtarë dhe banorë të ndryshëm). Përveç njërëzve të zakonshëm që strehoheshin aty, fillimisht portugezët i përdorën si vend lutjeje. Këto shpella ishin dëshmitare të një serie pushtimesh në zonat përreth nga sundues të ndryshëm dhe çdo herë shpellat përdoreshin për një arsye të ndryshme, ndonjëherë madje edhe për gjëra si strehimi i ushtrive ose ndonjëherë nga refugjatët. Gjatë kësaj periudhe pikturat monolitike u dëmtuan rëndë. Pas pushtimit të marathave në këtë zonë në vitin 1739, e gjithë zona u plaçkit dhe u dogj. Kjo përfshiu kolegjin, kishën dhe çdo gjë tjetër të ndërtuar rreth saj. Për vite kjo zonë mbeti e shkretë, derisa u zbuluan përsëri dhe u vuna nën mbrojtjen e Shoqërisë Indiane të Arkeologjisë.
Shumica e çfarë shihet në mure tani janë thjeshtë mbetje të rrënuara që janë kujtues të trishtë të të kaluarës së shquar. Kisha dhe varrezat e saj janë vendosur sipër kompleksit shpellor. Në fakt sipër shpellave ndodhen rrënojat e një strukture të vjetër. Këto rrënoja i përkasin kishës më të vjetër të ndërtuar në vitin 1544, që janë gjithashtu nën mbrojtjen e Shoqërisë Indiane të Arkeologjisë. Në Bombei ndodhen katër tempuj shpellorë: Shpellat Elephanta, Shpellat Jogeshwari, Shpellat Mahakali dhe Shpellat Mandapeshwar. Të katër shpellat kanë pasur të njëjtët skulptorë. Skulpturat në Mandapeshwar u krijuan duke nisur nga fundi i Perandorisë Gupta, ose pak kohë më vonë. Ishulli Elephanta është pjesë e trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 1987 për të ruajtur punimet e saj artistike. Shpellat Mandpeshwer kanë skulptura të Natarajas, Sadashivas dhe një skulpturë të mrekullueshme të Ardhanarishvaras. Gjenden gjithashtu edhe statujëza të Ganeshës, Brahmas dhe Vishnut. Këto vepra paraqesin rrëfenjat mitike të zotave hindu. Madje edhe sot një skulpturë e rafinuar paraqet martesën e Shivës me Parvatin mund të shihet nga sheshi i madh në dritaren e skajit jugor të këtyre shpellave. Shpellat janë shpallur monument i trashëgimisë arkeologjike dhe në këtë mënyrë janë të mbrojtura me ligj.
Kisha e Shën Nikollës (Prizren)
Kisha e Shën Nikollës është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 165/74.
Ura e gurit në grykën e Lumëbardhit (Prizren)
Ura e vjetër e gurit në grykën e Lumbardhit (Bistricës) është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 1149/56. Kjo urë ndodhet në grykën piktoreske të Lumbardhit, 5 km në verilindje të Prizrenit, në afërsi të gërmadhave të Manastirit të Kryeengjujve, e në anën e djathtë të rrugës së tanishme Prizren-Prevallë.
Përmbledhje
Ura e vjetër në Grykën e Lumbardhit u ndërtua në fund të shek. XV dhe në fillim të shek.XVI. Llogaritet që është ndërtuar në të njëjtën kohë edhe me urën e Gurit në qendër të qytetit. Ura e vjetër në grykën e Lumbardhit, shtrihet në pjesën verilindoretë Prizrenit, gjegjësisht 5 km larg. Në anën e djathtë të saj gjindet rruga Prizren Sredskë Prevallë, gjegjësisht në aksin e rrugës së vjetër që nisej nga Prizreni përgjatë grykës së Lumbardhit, kalon nëpër mallet e Sharrit që dilet në luginën e Vardarit, Në anën e majtë, kufizohet me  objektin fetar Manastiri i Kryeengjëve Mihail dhe Gabriel. Poashtu. Përmasat e saj janë: Gjatësia 20 m (e përafërt), gjerësia 3,5 m. Lartësia e harkut 13 m, lartësia e tij 6 m. Skajoret e urës janë nga guri i përpunuar, me këto dimensione: 45x15x70 cm. Ura e Gurit në Grykën e Lumbardhit është urë me përmasa të vogla, njëharkore, e ndërtuar me gurë lumi cilësor, ndërsa harku i saj është me gurë të përpunuar të lidhur ndërmjet vete me llaç gëlqeror. e rrugës dhe ndërtimin e urës së re, më 1955. Ura e grykës së Lumbardhit, është ndër monumentet e rralla origjinale që ka mbërri në ditët tona. Të gjitha karakteristikat që i ka Ura e grykës së Lumbardhit, urë i takon grupit të urave periudhës Osmane të ndërtuara në këtë regjion. Sot, ky monument culture, paraqet gjendjen origjinale deri në ditët e sotme, dhe si të tillë ka vlera të larta arkitektonike dhe shkencore.
Kisha e Shën Nikollës (Sredskë)
Kisha e Shën Nikollës në Sredskë është një monument i trashëgimisë kulturore në Sreckë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 515/77.
Kisha e Shën Dielës Dëftimi i Shën Mërisë
Kisha e Shën Dielës Dëftimi i Shën Mërisë është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-983/1/66.
Narenët
parapamje|300x300px|Fiset në Ilirik gjatë [[Kryengritja e madhe ilire|Kryengritjes së madhe ilire në vitin 6]] Narenët ose Narensët (Ναρήνσιοι - Narénsioi apo Ναρήσιοι - Narésioi) është emri i një fisi të ri ilir, i cili kishte prejardhjen ose ishte krijuar nga popuj të ndryshëm përgjatë lumit Narona. Për Narensët thuhet se kishin 102 dekurie. Ky fis popullonte pjesën e sipërme dhe të mesme të luginës së lumit Narona ose Narenta (Neretva) dhe në rrafshinat përreth Mostarit. Ata janë në listën fiseve të pushtuara në vitin 33. p. e. s.
Përveq Narenëve (Narensëve) përmenden edhe Melkumanët, Melkomenët ose Merumenët, (Μελκομένιοι - Melkoménioi), dhe ka shumë të ngjarë që jetonin në afërsi të tyre, ndoshta në fushën rreth Gackas në Nevesinjën lindore të Hercegovinës. Melkumanët kishin 24 dekurije.
Deremistët
parapamje|300x300px|Fiset në Iliri gjatë [[Kryengritja e madhe ilire|Kryengritjes së madhe ilire të vitit 6 të erës sonë]] Deremistët, fis ilir, të cilët jetonin mes Melkumanëve dhe Plerejëve, ndoshta në zonën e sotme të Malit të Zi. Ka edhe përpjekje për lokalizimin e tyre në fushën Stolca, sot në Bosnjë dhe Hercegovinë. Fisi ilir i Deremistëve mund të ketë qenë i përfshirë në një municipium të ri të njohur si Diluntum (Ljubinje). Deremistet përbëheshin nga disa nënfise, në mesin e të cilëve njiheshin këto nënfise: Armistët, Ozuejët, Hemasinët dhe Artitët.
Kisha e Apostujve të Shenjtë (ose Premtit të Shenjtë)
Kisha e Apostujve të Shenjtë (ose Premtit të Shenjtë) është një monument i trashëgimisë kulturore në Mushnikovë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 508/56.
Lundërzat
Cikli i jetes
Periudha e gestacionit tek vidrat është rreth 60 deri në 86 ditë. Këlyshi i porsalindur kujdeset nga femra,mashkulli  dhe pasardhësit e moshuar. Femrat arrijnë pjekurinë seksuale në moshën afërsisht dy vjeç dhe meshkujt në afërsisht tre vjet. Strofulla është ndërtuar nën rrënjët e pemëve ose një çarje shkëmbore, më e zakonshme në Skoci. Ёshtë e veshur me myshk dhe bar.
Pas një muaji, këlyshi mund të largohet nga strofulla dhe pas dy muajsh, është në gjendje të notojë. Këlyshi jeton me familjen e tij përafërsisht një vit. Vidrat jetojnë deri në 16 vjet; ata janë natyrë lozonjarë dhe të ngathët në ujë. Burimi i tij i zakonshëm i ushqimit është peshku, dhe më tej ngjalat, por mund të gjuajnë bretkosat dhe zogjtë.
Përshkrimi
Lundërzat kanë trupa të gjatë dhe me gjymtyrë relativisht të shkurtër. Karakteristikat e tyre më të habitshme anatomike janë këmbët e fuqishme në rrjetë të përdorura për të notuar, dhe aftësitë e tyre si lundërzat, që mbajnë frymë nën ujë. Shumica kanë kthetra të mprehta në këmbët e tyre dhe të gjitha përveç lundrëz së detit kanë bishta të gjata, muskulore. Të 13 speciet shkojnë në madhësinë e të rriturve nga 0.6 në 1.8 m (2.0 deri 5.9 ft) në gjatësi dhe nga 1 deri në 45 kg (2.2 në 99.2 lb) në peshë. Lundërza kthetërvogël aziatike është specia më e vogël dhe Lundërza gjigande dhe Lundërza e detit janë më të mëdha. Ata kanë një nëngëzof shumë të butë, të izoluar, i cili mbrohet nga një shtresë e jashtme e qimeve të gjata të rojës. Kjo bllokon një shtresë ajri, e cila i mban të thatë, të ngrohtë dhe disi të butë nën ujë.
Disa lloje të lundërzave jetojnë në ujëra të ftohta dhe kanë shkallë të lartë metabolike për të ndihmuar në mbajtjen e tyre të ngrohtë. Lundërza evropiane duhet të hajë 15% të peshës së tyre trupore çdo ditë, dhe lundërzat e detit 20-25%, në varësi të temperaturës. Në ujë aq të ngrohtë sa 10 ° C (50 ° F), një lundërz duhet të kapë 100 g (3.5 oz) peshk në orë për të mbijetuar. Shumica e specieve gjuajnë për tre deri në pesë orë çdo ditë dhe nënat pleqsh deri në tetë orë çdo ditë.
Ushqimi
Për shumicën e vidrave, peshqit janë dieta kryesore e tyre. Kjo shpesh plotësohet nga bretkosat, karkalecat dhe gaforret. Disa lundërza janë ekspertë për hapjen e butakëve, dhe të tjerët ushqehen me gjitarë të vegjël ose zogj të disponueshëm. Varshmëria nga preja i lë vidrat shumë të ndjeshme ndaj varfërimit të gjahut. Lundërzat e detit janë gjahtarë të molusqeve, karkalecave të detit dhe krijesave të tjera detare të vogla. Ata janë të dukshëm për aftësinë e tyre për të përdorur gurë për të thyer butak të hapur në stomakun e tyre. Kjo aftësi mësohet që në fëmijri.
Kisha e Shën Gjergjit, Sreckë
Kisha e Shën Gjergjit, Sredskë është një monument i trashëgimisë kulturore në Sreckë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 510/56.
Lundërzat
Ushqimi
Vidrat janë kafshë lozonjare dhe duket se përfshihen në sjellje të ndryshme për kënaqësi të plotë, siç janë bërja e rrëshqitjeve të ujërave dhe më pas rrëshqitja e tyre në ujë. Ata gjithashtu mund të gjejnë dhe të luajnë me gurë të vegjël. Specie të ndryshme ndryshojnë në strukturën e tyre shoqërore, me disa duke qenë kryesisht të vetmuara, ndërsa të tjerët jetojnë në grupe - në disa specie këto grupe mund të jenë mjaft të mëdha.
Llojet
Gjinia Hydrictis
Gjinia Lutrogale
Gjinia Lontra
Gjinia Pteronura
Gjinia Amblonyx
Gjinia Aonyx
Gjinia † Megalenhydris
Gjinia † Sardolutra
Gjinia † Algarolutra
Gjinia † Cyrnaonyx
Gjinia † Teruelictis
Gjinia † Enhydriodon
Gjinia † Enhydritherium
Gjinia † Limnonyx
Gjinia † Lutravus
Gjinia † Sivaonyx
Gjinia † Torolutra
Gjinia † Vishnuonyx
Gjinia † Siamogale
Lundërza e lumjnve amerikanoverior
Lundërza e lumejnve amerikanoverior ( Lontra canadensis ) u bë një nga kafshët kryesore që u gjuan dhe u bllokuan për gëzof në Amerikën e Veriut pas kontaktit evropian. Vidrat e lumenjve ushqehen me një shumëllojshmëri të peshqve dhe butakëve, si dhe gjitarë të vegjël të tokës dhe zogj. Ata rriten në një metër (3 deri 4 ft) në gjatësi dhe peshojnë nga pesë në 15 kilogramë (10 deri në 30 lb).
Në disa zona, kjo është një specie e mbrojtur, dhe në disa vende ka vend të shenjta që ndihmojnë lundërzat e sëmura dhe të dëmtuar të shërohen.
Lundërza e detit
Lundërza e detit ( Enhydra lutris ) klasifikohen si gjitar detar dhe jetojn përgjatë bregdetit të Paqësorit të Amerikës së Veriut. Gama e tyre historike përfshin ujërat e cekëta të ngushticës së Beringut dhe Kamchatka, dhe aq larg në Japoni. Lundërzat e detit kanë rreth 26,000 deri 165,000 qime për centimetra katrorë lëkurë, një gëzof të pasur për të cilin njerëzit i gjuanin ato pothuajse në zhdukje. Deri në kohën e Traktatit të Veshjeve të Gëzofit në vitin 1911, u dha atyre mbrojtje, kështu që pak lundërza deti mbeti që tregtia e leshit ishte bërë joprofitabile.Vidrat e detit ushqehen me butakë dhe jovertebrorë të tjerë (sidomos molusqe, abalone dhe iriq deti). Popullsitë e vidrave preken nga dendësia e preve për gjueti. Për shkak se burimi i ushqimit të lundrëz është më i lehtë për tu gërmuar nga habitatet në fund të shkëmbit, në krahasim me habitatet në fund të butë, më shumë vidra kanë tendencë të jetojnë në ujëra me funde shkëmbore me qasje tek pretë e cekëta. Ata shpesh mbajnë një shkëmb në një qese nën parakrahin e tyre dhe e përdorin këtë për të goditur pretë e hapura, duke i bërë ato një nga numrin relativisht të vogël të kafshëve që përdorin mjete. Ata rriten në 1.0 deri 1.5 m (3,3 në 4.9 ft) në gjatësi dhe peshojnë 30 kg (66 lb). Edhe pse dikur afër zhdukjes, ata kanë filluar të përhapet përsëri, nga popullsitë e mbetura në Kaliforni dhe Alaska.
Ferdin Liçaj
Ferdin Liçaj inxhinier shqiptar i pyjeve. Intelektual erudit, ekspert pasionant i pylltarisë shqiptare, poet që i këndoi jetës, vendlindjes, bukurisë dhe madhështisë se natyrës dhe përkthyes. U nda nga jeta më 7 gusht 2020.
Lundërzat
Lundërza e detit
Për dallim nga shumica e gjitarëve detarë (të tilla si fokat ose balena),vidrat e detit nuk kanë një shtresë të pluhurave izolues. Ashtu si me speciet e tjera detare, ata mbështeten në një shtresë ajri të bllokuar në leshin e tyre, të cilën ata e mbajnë në krye duke fryrë në lesh nga gojët e tyre. Ata e kalojnë pjesën më të madhe të kohës në ujë, ndërsa vidrat e tjera e kalojnë pjesën më të madhe të kohës së tyre në tokë.
Lundërza gjigande
Lundërza gjigande ( Pteronura brasiliensis ) banon në Amerikën e Jugut, veçanërisht në pjesë e lumit Amazon, por po bëhet gjithnjë e më e rrallë për shkak të copëtimit, humbjes së habitatit dhe përdorimit të merkurit dhe toksinave të tjera në minierat e paligjshme aluviale të arit. Kjo kafshë e këndshme rritet në një gjatësi deri në 1.8 m (5.9 ft), dhe është më ujor se shumica e lëkundësve të tjerë.
Gjuetia
Vidrat janë gjuajtur për gëzofin e tyre nga vitet 1700, megjithëse mund të ketë filluar edhe më parë. Metodat e hershme të gjuetisë përfshinin shigjetat, heshtat dhe rrjetat por më vonë, kurthet u vendosën në tokë dhe armë të përdorura.
Ka pasur një histori të gjatë për përdorimin e gëzofit në të gjithë botën. Në Kinë ishte standarde që mbretërit të vishnin rrobat e bëra prej tyre. Njerëzit që ishin me status të lartë financiarisht i vishnin gjithashtu. Bishtat e lundërzave shpesh bëheshin në sende që burrat t’i vishnin. Këto përfshinin kapele dhe rripa. Edhe disa lloje të dorashkave për fëmijë janë bërë nga gëzofi i vidrave.
Lundërzat gjithashtu janë gjuajtur duke përdorur qen, konkretisht zagar. Nga viti 1958 deri në vitin 1963, 11 gjuetarët e lëkuravve në Angli dhe Uells vranë 1.065 vidra midis tyre. Në gjueti të tilla, gjuetarët shënuan shufrat e tyre pas çdo vrasjeje. Trofeu me çmim që gjuetarët do të merrnin nga kamxhiku ishte kocka e penisit, e cila do të vishej si kravatë.
Trafiku (rrjeti i vëzhgimit të tregtisë së kafshëve të egra) raportoi se vidrat e detit janë në rrezikuar seriozisht në Azinë Juglindore dhe janë zhdukur nga pjesë të gamës së tyre të mëparshme. Kjo rënie e popullsisë është për shkak të gjuetisë për të furnizuar kërkesën për lëkurë.
Peshkimi për njerëzit
Për shumë gjenerata, peshkatarët në Bangladeshin jugor kanë edukuar vidrat dhëmblëmuar dhe i kanë përdorur për të ndjekur peshkun në rrjetat e tyre. Dikur një praktikë e përhapur, e kaluar nga babai në djalë nëpër shumë komunitete në Azi, kjo përdorim tradicional i kafshëve të egra shtëpiake është akoma në praktikë në rrethin e Narail, Bangladesh.
Feja dhe mitologjia
Mitologjia skandinav tregon për xhuxh Otr zakonisht duke marrë formën e një vidre. Miti i " Ransomit të Vidrës " është pika fillestare e sagës së Volsunga.
Në disa kultura amerikane të vendasve, lundërzat konsiderohen kafshë totem.
Vidra konsiderohet të jetë një kafshë e pastër që i përket Ahura Mazda në besimin Zoroastrian, dhe tabu për të vrarë.
Në mitologjinë popullore koreane, thuhet se njerëzit që shohin një vidër ( soodal ) tërheqin 'retë e shiut' për pjesën tjetër të jetës së tyre.
Narona
Narona / n <span title="/ə/ 'a' in 'about'">e <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ r <span title="/oʊ/ long 'o' in 'code'">oʊ n <span title="/ə/ 'a' in 'about'">e /   ishte emri i lashtë i qytetit i cili shtrihej në luginën e lumit Neretva në  Kroacinë e sotme. Më vonë Narona ishte pjesë e Provincës Romake, Dalmacia. Qyteti është themeluar pas Pas Luftërave Iliro-Romake  dhe ishte gjendej në fushat aluviale, në mes të qytetit të sotëm Metkoviqi dhe fshatit Vid. Për herë të parë përmendet në kapitullin 24 në Periplusin e Pseudo-Scylaxit. Në shek. 6 ra nën sundimin Bizantin. Pas ardhjes së fiseve Sllave, pushoi së ekzistuari si vendbanim. djathtas|parapamje|250x250px|Muzeu arkeologjik Narona
Lidhje të jashtme
Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Narona&params=43_02_47_N_17_35_55_E_region:HR-19_type:landmark_source:kolossus-dewiki <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 43°02'47"N 17°35'55"E  / <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">43.04639°N 17.59861°D / 43.04639; 17.59861   ]
Daorsoni
parapamje|Harta që përshkruan Adriatikun në kohën pararomake, duke treguar shtrirjen dhe territorin e disa fiseve Ilire. djathtas|parapamje|Muret e Daorsonit antik lokalizuar në Oshaniqi afër qytetit [[Stollaci|Stollac në Bosnje dhe Hercegovinë.]] Daorsoni (greishte e vjetër: Δαορσών) ishte kryeqytet i një fisi ilir (i helenizuar)    të quajtur Daorsët (greqishte e vjetër: Δαόριζοι, Δαούρσιοι; latine Daorsei). Daorsët jetonin në luginën e lumit Neretva mes viteve 300 dhe 50 para erës sonë. Mbetjet e Daorsonit mund të gjenden në Oshaniqi, afër Stollacit, në Bosnje dhe Hercegovinë. parapamje|Këto janë mbetjet e mureve të jashtme të Daorsonit, (2013).
Referimet
[10]http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5282/UNESCO:
Lidhje të jashtme
Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Daorson&params=43.0833_N_17.9667_E_source:kolossus-svwiki <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 43°05'00"N 17°58'00"V  / <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">43.0833°N 17.9667°D / 43.0833; 17.9667   ]
Nin (Aenona)
djathtas|parapamje|Kisha e Shën Nikollës djathtas|parapamje|Një kopje e Condura Croatica – anije kroate nga shekulli i X-të të në lagunën e Ninit. djathtas|parapamje|Kisha e Kryqit të Shenjtë në Nin që nga shek. IX-të. Nin (Italisht: Nona, Latine:  Aenona ose Nona) është një qytet në Qarkun e Zarës në Kroaci, popullsia 1,132, popullsia totale e komunës 2,744 (2011).
Nini ishte historikisht i rëndësishëm si qendër mesjetare Peshkopëve të Krishterë. Deri në suprimimin dhe Latinization e imponuar nga Mbreti Tomislav në gjysmën e parë të shekullit X  Nin ishte qendër autonome e Kishës Kroate. Nin ishte edhe selia e Krerëve të Dalmacisë. Peshkopi Gregori i Ninit (Grgur Ninski) ishte një figurë e rëndësishme në politikën kishtare të Dalmacisë së shekullit X.
Historiku
Që nga shekulli i IX-të para eres sone, qytetërimi i fisit Ilir i Liburnian ishte i pranishëm para aradhjes së Romakëve, dhe i cili kishte një bazë të fortë në det dhe një qendër tregtare të quajtur Aenona (emri i tij në mesjetë, iu bë Nona). Zbulimet arkeologjike gjetën prova për një lidhje të fortë detare me Greqinë dhe botën helene: kohëve të fundit eksplorimet zbuluan një gjë të rrallë, një mozaik shumë të ruajtur Bizantin në katin e sipërm të një vile romake.
Lidhje të jashtme
Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Nin%2C_Croatia&params=44_14_N_15_11_E_type:city <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 44°14'N 15°11'  / <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">44.233°N 15.183°D / 44.233; 15.183   ]
Tempulli xhainist
parapamje|280px|Tempujt xhainistë të Shatrun Yaias (në Palitana) Një tempull xhainist është një vend adhurimi për xhainistët, ndjekësit e Xhainizmit, Termi Derasar shërben për të emërtuar tempujt xhainistë në pjesën më të madhe të Indisë, duke përfshirë Raxhastanin ashtu si dhe termi Basadi që i referohet gjithashtu një shenjtërore ose tempulli xhainist. Fjala basadi përdoret përgjithësisht në Indinë Jugore, ashtu si dhe në Maharashtra. Përdorimi i saj historik është i ruajtur në emrat e tempujve Vimala Vasahi dhe Luna Vasahi të Malit Abu. Fjala e lidhur sanskrite është vasati, që nënkupton ekzistencën e një institucioni që përfshin qëndrimin e studiuesve të bashkangjitur me tempullin.
Historia
majtas|309px|parapamje|Tempuj xhainistë digambar të Lal Mandirit, më të vjetrit e [[New Delhit]] Sipas besimit xhainist, ekzistenca e tempujve në të cilët adhurohet kulti i tirthankaras, nuk ka një zanafillë pasi ka ekzistuar gjithmonë në Nandisvaradvipa, kontinent i paarritshëm për njerëzit. Në këtë kontinent gjenden 52 tempuj të përjetshëm ku adhurohen devat. Në këtë kontinent, përkundrejt botës njerëzore, zanafilla mitike e tempullit do të marr fill në një tempull të ndërtuar për të adhuruar një Rishabha.
parapamje|327px|[[Tempujt xhainist të Palitanas]] Tempujt xhainistë përmenden në tekstet e hershëm të kanonit Svetambara, ashtu si dhe në tregimet mbi jetën e Mahaviras. Mbishkrimet lejojnë të datohet ndërtimi i tempujve ka filluar midis shekujve të III dhe të II p.e.s. Më herët ekzistonin devakula ose devakulika, vende ku vendosej imazhi i ndonjë shenjti të konsideruar të denj për adhurim arhat dhe që ekziston edhe në Budizëm. Shfaqja e tempujve xhainistë më të hershëm që kanë mbijetuar i përkasin shekujve të II dhe të I p.e.s. Duke parë natyralizmin e murgjëve xhainistë, që kalojnë një jetë nomade dhe lypsare, manastiret e para ishin vende kushtuar pushimit dhe veçimit të asketëve. Lindja e tempujve lidhet zakonisht me qytetin e Mathuras. Megjithë numrin e pakët të ndjekësve të xhainizmit, ekzistojnë tempuj të shumtë kushtuar këtij besimi dhe veçanërisht në zonën veriore të Indisë. Kjo gjë i detyrohet faktit se, duke ndjekur parimin e jo dhunës ose ahimsan shumë xhainistë iu kushtuan tregëtisë dhe veprimtarive të tjera fitimprurëse dhe më vonë ia dhurojnë një pjesë të pasurisë së tyre ndërtimit të tempujve ose vendqëndrimeve të asketëve. Komunitetet e xhainistëve jashtë Indisë kanë ndërtuar gjithashtu tempuj në vendet që qëndrojnë. Tempulli i parë i ndërtuar jashtë territorit indian gjendet në Nairobi të Kenias dhe u ndërtua në vitin 1926 për tregëtarët e zhvendosur që nga shekulli i XIX. Një tempull modern ndodhet gjithashtu edhe në qytetin e Antverpenit në Belgjikë.
Arkitektura
parapamje|majtas|327px|Tirtha xhainiste në Karkala Tempujt xhainistë janë ndërtuar me dizajne të ndryshme arkitekturore. Tempujt xhainistë në Indinë Veriore janë tërësisht të ndryshëm nga tempujt xhainistë në Indinë Jugore, që nga ana tjetër janë tërësisht të ndryshëm nga tempujt xhainistë në Indinë Perëndimore. Ka dy tipe tempujsh xhainistë: Të gjithë tempujt xhainistë shikar-bandhi kanë shumë kolona mermeri që janë të skalitur me relieve të bukura posturash të figurave hyjnore. Ka gjithmonë një hyjni apo shenjt kryesor të njohur si mulnayak në secilin derasar. Pjesa kryesore e Tempullit xhainist quhet "Gambhara" (Garbha Graha) në të cilën ndodhet statuja hyjnore e skalitur në gurë. Hyjnia apo shenjti kryesor i një tempulli xhainist është i njohur si një mula nayak. Hyrja për në Gambhara nuk mendohet pa bërë një banjë dhe pa veshur rrobat puja (të adhurimit). Një tempull xhainist që është 100 vjeçar quhet një Tirtha. Një Manastambha (kolona nderi ose krenarie) është një kolonë që shpesh është e ndërtuar përballë tempujve xhainistë.
Tempujt xhainistë zakonisht nuk kërkojnë madhështinë e ndërtimeve të tyre siç bëjnë besimet e tjera pasi nuk ekziston një hyjni qendrore por një amalgamë entitetesh hyjnore dhe vetë xhainistët nuk kanë një autoritet qendror. Megjithatë, mund të gjenden, të krijuar kryesisht për digambarët e Indisë Jugore, skulptura kolosale të Gommatas, shpesh të vendosur në majë të maleve ose kodrave. Pa dyshim, në zonën verior të Indisë mund të gjenden tempuj të të njëjtës periudhë me skulpturat kolosale në të cilët dekorimi mjeshtëror i interiorit ka rëndësinë më të madhe. Baza e ikonografisë xhainiste zakonisht konsiston në figurën e një të dituri të shenjtë lakuriq në pozicion të ulur me këmbët e kryqëzuara ose në këmbë. Kjo figurë zakonisht paraqitet e rrethuar nga katër shtresa që i referohen koncepteve bazë të xhainizmit në lidhje me idenë primare. Fakti që figura paraqitet lakuriqe lidhet veçanërisht me sektin digambara, ndjekësit e të cilit praktikojnë nudizmin siç tregon edhe shkëputja në zanafillën e tij, nuk ishte e lidhur vetëm me këtë sekt. Duke nisur nga një moment historik filluan të shumësohen tempujt katërkëndorë me porta në çdo faqe si ai i Chaumukhut ose ai i Ranakpurit të konsideruar si shembujt më të shquar të këtij tipi. Në këtë pikë, rreth shekullit të XV, kur tempujt xhainistë fillojnë të konfigurohen si komplekse ndërtesash, si qytete tempullore, pjesërisht për numrin e madh të familjeve që inkurajonin ndërtimin e devakulikave (shenjtërore të vogla me imazhe) ose mandapa. Shpesh, këta komplekse tempullorë vendoseshin në male si në Malin Abu ose Shatrunjaya, pjesërisht për të evituar sulmet e myslimanëve që në shekullin e XI kishin sulmuar një numër të madh tempujsh me përmasa të mëdha dhe pjesërisht për shkak të prirjes natyraliste të xhainizmit.
parapamje|345px|Tempulli Hutheesinh, ku mund të vërehen 52 devakulikat përreth zonës kryesore
Manastambha
Brenda ndërtimeve që përbënin tempujt xhainistë zakonisht gjendeshin Mana-stambha (‘kolona nderi’). Këto ndërtime zakonisht hasen në hyrje të tempujve dhe janë të skalitura mjeshtërisht. Në pjesën sipërore të këtyre kolonave paraqiten referenca të tirthankarëve që kanë arritur Kevala Jnanan, gjendja e ndriçimit ose gjithëditurisë. Ndërtimi i këtyre kolonave daton nga periudha e Perandorisë Kushane, midis shekujve të I dhe të III të e.s., megjithëse ekzistojnë edhe shembuj më të hershëm.
Shpellat
Një rëndësi të madhe kanë tempujt ose komplekset që gjenden të skalitur në shkëmb duke formuar shpella dhe një nga shembujt më të shquar të shpellave xhainiste gjendet në Shpellat Ellora. Midis tyre duhen dalluar ato që përbëjnë vetë tempullin dhe ato që shërbenin si bujtina për asketët dhe që gjenden pranë tempujve shpellorë. Zgjedhja e shpellave si vende kulti dhe bujtina bëhej për arsye të ndryshme. Nga një anë asketizmi përfshin largimin nga qytetet. Për më tepër, ndërtimi i shpellave rezultonte relativisht e thjeshtë. Shpellat e para që funksionuan si tempuj mund të datohen nga shekulli i I p.e.s.
Kisha e Shën Mërisë (Pllanjan)
Kisha e Shën Mërisë me koleksionin e 7 ikonave në Pllanjan është një monument i trashëgimisë kulturore në Pllanjan, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 266/74.
It's My Life (këngë nga Bon Jovi)
It's My Life është një këngë e grupit rok amerikan Bon Jovi. Ajo u lëshua në 23 maj 2000 si beqar kryesor nga albumi i tyre i shtatë në studio Crush (2000). Kënga është shkruar dhe prodhuar nga Jon Bon Jovi, Richie Sambora dhe Max Martin, dhe është bashkë-prodhuar nga Luke Ebin.
Kënga arriti numrin e saj më të lartë në Austri, Flemish Belgjikë, Itali, Hollandë, Portugali, Rumani, Spanjë dhe Zvicër, ndërsa kryesoi 10 Top-in në disa vende të tjera dhe arriti numrin 33 në Billboard Hot 100 të SHBA. Edhe pse grupi u largua nga Glamorous Tingulli zanor në filmin 1992 Keep the Faith bën një ndryshim, duke e bërë Bon Jovi një nga bandat e vetme të renditura si glam metal nga vitet 1980, duke arritur në fillim të viteve 1940 në 2000. si kënga arriti të prezantojë grupin në një bazë të re, fansat më të rinj.
Kisha e Shën Nikollës (Drajçiq)
Kisha e Nikollës së Shejntë, Drajqiq është një monument i trashëgimisë kulturore në Drajçiq, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-239/5.
Në lagjen Millaçiqi, në qendër të fshatit Sredskë, pranë shkollës fillore gjendet kisha kushtuar Shën Nikollës, e ndërtuar rreth vitit 1875. Fshati Sredskë gjendet 12 km në perëndim të Prizrenit, në krahun e majtë të aksit rrugor Prizren – Prevallë. Objekti ka planimetri drejtkëndëshe, me absidën tri faqëshe në murin lindor. Është kishë njëaniatëshe, e mbuluar me qemer gjysmëharkor. Në pjesën hyrëse, atë perëndimore gjendet edhe pjesa e narteksit dhe kambana. Objekti është ndërtuar me gurë shtufe dhe gurë lumi, me llaç gëlqeror si material lidhës. Nga ana e jashtme objekti është i pa suvatuar derisa nga brenda është suvatuar dhe ngjyrosur me ngjyrë të bardhë. Kulmi është dy ujor, i mbuluar me pllaka të plumbit dhe llamarinës. Në fasadë të kishës gjenden disa hapje gjysmë rrethore dhe nisha gjithashtu me hark gjysmë rrethor. Enterieri i kishës është i pasur me ikonostas të punuar në drugdhendje dhe ikona të shenjtërve. Në oborr të kishës gjenden varrezat e fshatit.
Kisha e Shën Ilisë (Llokvicë)
Kisha e Shën Ilisë me 11 ikona në Llokvicë është një monument i trashëgimisë kulturore në Llokvicë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 514/77.
Kisha e Shën Nikollës (Mushnikovë)
Kisha e Nikollës së Shejntë është një monument i trashëgimisë kulturore në Mushnikovë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 507/56.
Historiku
Kisha e Shën Nikollës gjendet në perëndim të fshatit Mushnikovë, 15.8 km larg Prizrenit. Është kishë një anijatëshe, me planimetri drejtkëndëshe me absidën trefaqëshe në pjesën lindore. Në bazë të tipologjisë së afreskeve të pikturuara në enterier, supozohet të jetë ndërtuar gjatë shek. XVI. Kisha është ndërtuar me gur të lidhur me llaç gëlqeror, i pasuvatuar nga ana e jashtme. Mbulohet me kulm dy ujor, të mbuluar me rrasa guri. Në fasadën veriore dhe atë jugore gjenden dy nisha me hapje gjysmëharkore. Gjatë viteve, në pjesën perëndimore të kishës është ndërtuar një aneks i ri, që nuk është përshtatur fare me kishën e vjetër. Aneksi ka planimetri drejtkëndëshe, me fasadë të suvatuar dhe ngjyrosur në të bardhë. Mbulohet me kulm dy ujor, të mbuluar me llamarinë të zinkuar. Në fasadën veriore dhe atë jugore gjenden nga dy dritare drejtkëndëshe. Këmbanarja me strukturë nga betonarmeja është ndërtuar gjatë këtyre viteve të fundit, në vazhdimësi të aneksit, kah ana perëndimore dhe mbulohet me kulm katër ujor me tjegulla argjile. Në kuadër të kompleksit gjenden edhe varrezat e fshatit. Kisha shfrytëzohet për nevojat fetare të banorëve të fshatit.
Kisha e Shën Nikollës (Lubizhdë)
Kisha e Shën Nikollës në Lubizhdë është një monument i trashëgimisë kulturore në Lubizhdë, Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-976/65.
Rrënojat e Manastirit të Dollcit
Rrënojat e Manastirit të Dollcit është një monument i trashëgimisë kulturore në Dollc, Klinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-241/58.
Manastiri i Zoçishtës
Manastiri i Zoçishtës është një monument i trashëgimisë kulturore në Zoçishtë, Rahovec, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 494/54.
Kisha e Shën Nikollës (Gjurakoc)
Kisha e Shën Nikollës në Gjurakoc është një monument i trashëgimisë kulturore në Gjurakoc, Istog, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-475/55.
Manastiri i Gorioçit
Manastiri i Gorioçit është një monument i trashëgimisë kulturore në Istog, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-160/58.
Kisha e Shën Gjonit
Kisha e Shën Gjonit është një monument i trashëgimisë kulturore në Cerkolez, Burim, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-236/58.
Manastiri i Budisalcit
Manastiri i Budisalcit është një monument i trashëgimisë kulturore në Budisalc, Klinë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 520/66.
Ura e gurit (Zallç)
Ura e gurit ne Zallç është një monument i trashëgimisë kulturore në Zallç, Istog, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-569/62.
Hangul
parapamje|300px|Fjala "Hangul", shkruar me alfabetin korean Alfabeti korean, i njohur si Hangul (Hangeul) në Korenë e Jugut dhe Chosŏn'gŭl në Korenë e Veriut, u shpik logjikisht dhe shkencërisht nga Mbreti Sejongu i Madh në vitin 1443 për të shkruar gjuhën koreane. Të gjitha shkronjat themelore imitojnë formën e artikuluesit të tyre dhe veçoritë fonetike kur i shqiptojnë ato, duke e bërë Hangulin sistemin më të besueshëm bashkëkohor të shkrimit feural.
Në ortografinë Hangul, ajo përbëhet nga 24 shkronja themelore me 14 shkronja bashkëtingëllore (ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ and) dhe 10 shkronja zanore (ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅡ ㅣ). Fillimisht, ajo përbëhej nga 28 shkronja me 17 shkronja bashkëtingëllore dhe 11 shkronja zanore. 4 letra u vjetruan: 1 shkronjë zanore (ㆍ) dhe 3 shkronja bashkëtingëllore (ㆆ). Në praktikë, ka 19 shkronja të ndërlikuara me 5 bashkëtingëllore të tensionuara (ㄲ ㄸ ㅃ ㅉ ㅆ) dhe 11 zanore të ndërlikuara (ㅢ ㅚ ㅐ ㅟ ㅔ ㅒ ㅖ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ) që ndërthurin shkronjat themelore.
Shkronjat koreane janë shkruar në blloqe rrokje me shkronjat alfabetike të rregulluara në dy dimensione. Për shembull, fjala koreane për "bletë mjalti" (kkulbeol) është shkruar 꿀벌, jo ㄲ ㅜ ㄹㅂ ㅓㄹ. Ndërsa kombinon tiparet e sistemeve të shkrimit alfabetik dhe syllabik, ajo është përshkruar si një "planprogram alfabetik". Si në shkrimet tradicionale kineze, tekstet koreane shkruheshin tradicionalisht nga lart poshtë, djathtas majtas, dhe herë pas here janë shkruar ende në këtë mënyrë për qëllime stilistike. Sot, ajo është shkruar në mënyrë tipike nga e majta në të djathtë me hapësira midis fjalëve dhe pikësimit të stilit perëndimor.
Është sistemi zyrtar i shkrimit të Koresë, duke përfshirë edhe Korenë e Veriut dhe atë të Jugut. Është një sistem shkrimi bashkë-zyrtar në prefekturën autonome koreane Yanbian dhe qarkun autonome koreane Changbai në Provincën Jilin, Kinë. Ndonjëherë përdoret për të shkruar gjuhën Cia-Cia që flitet pranë qytetit Baubau, Indonezi. Gjuhëtari tajvanez Xu Caode zhvilloi dhe përdori një alfabetë të modifikuar Hangul për të përfaqësuar gjuhën tajvaneze të folur dhe më vonë u mbështet nga Ang Ui-jin.
Emrat zyrtar
Alfabeti korean u emërua fillimisht Hunminjeongeum (훈민정음) nga Mbreti Sejongu i Madh në vitin 1443. Hunminjeongeum (훈민정음) është gjithashtu dokumenti që shpjegoi logjikën dhe shkencën prapa shkrimit më 1446.
Emri hangeul (한글) u krijua nga gjuhëtari korean Ju Si-gyeong në vitin 1912. Emri ndërthur fjalën e lashtë koreane han (한), që do të thotë "i shkëlqyeshëm", dhe geul (글), që do të thotë "skenar". Fjala han është përdorur për t'iu referuar Koresë në përgjithësi, kështu që emri gjithashtu do të thotë "shkrim korean". Koreanët e Veriut e quajnë alfabeti Chosŏn'gŭl (조선 글), pas Chosŏn, emri i Koresë së Veriut për Korenë. Një variant i sistemit McCune-Reischauer përdoret atje për romanizimin.
Emra tjerë
Deri në mesin e shekullit të 20-të, elita koreane preferoi të shkruante duke përdorur simbole kineze të quajtur Hanja. Ata i referuan Hanjës si jinseo (진서 / 真 書) ose "shkronja të vërteta". Disa rrëfime thonë se elita e përmendur alfabetin korean në mënyrë të rralluar si  'amkeul (암클) që do të thotë "shkrim i grave", dhe  ' ahaetgeul (아 햇글) që do të thotë "shkirm i fëmijëve", megjithëse nuk ka asnjë dëshmi të shkruar për këtë.
Mbështetësit e alfabetit korean i referuan asaj si jeong'eum (정음 / 正音) që do të thotë "shqiptim i saktë", gukmun (국문 / 國文) që do të thotë "shkrim kombëtar", dhe eonmun (언문 / 諺) që do të thotë "shkrim vernacular".
Musa Hajdari
Musa Hajdari (lindi më 11 tetor 1987) është atlet kosovar. Ai përfaqësoi Kosovën në Kampionatin Botërorë 2015 në Pekin. Më 2015, ai fitoi vendin e 21-të në vrapimin 800 metra, ku ai vrapoi për 4:47:70. Ai poashtu e përfaqësoi Kosovën në Kampionatin e Atletëve 2016, ku fitoi vendin e 11-të në vrapimin 800 metra, ku ai vrapoi për 1:48:97.
Kamilja
Kamilja është shpallur rezervat  special  i  natyrës  në  vitin  1988  më  sipërfaqe  prej  228  ha. Kodra e gëlqerorëve  të  Kamilës,  karakterizohet  me  vlera  të  veçanta  natyrore  të  periudhës  paleontologjike. Ky rezervat  nuk  është  monitoruar  nga  Institucionet  e  Republikës  së  Kosovës.
Kisha e Zojës së Bekuar
Kisha e Zojës së Bekuar është një monument i trashëgimisë kulturore në Bellopojë, Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 02-945/64.
Historiku
Në të djathtë të rrugës Pejë-Deçan, në fshatin Bellopojë, gjendet kisha kushtuar Zonjës së Bekuar, e ndërtuar në fund të shekullit XIX. Kjo kishë ortodokse është një rindërtim i realizuar mbi themelet e një objekti po ashtu fetar nga një periudhë e mëhershme. Sa i përket kishës së vjetër nuk kemi të dhëna në lidhje me kërkime arkeologjike që do të dëshmonin trajtat, planimetrinë dhe tipologjinë e objektit të vjetër. Kisha e tanishme është ndërtuar me mjetet e dhuruara nga esnafët e Pejës. Kishën e pasurojnë afreskat posbizantine si dhe reliktet e ritit fetar. Në kuadër të kishës janë konaqet dhe varrezat.
Kisha e Shën Gjergjit në Reçan
Kisha e Shën Gjergjit në Reçan është një monument i trashëgimisë kulturore në Reçan, Therandë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 837/53.