cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistemet Multiple-Input-Multiple-Output (MIMO)
Zbehja e sinjalit
Një nga problemet më të mëdha që hasen në komunikimet pa tela, e edhe te sistemet MIMO është zbehja e sinjalit (termi fading nga anglishtja). Me zbehje të sinjalit nënkuptojmë ndryshim të sinjalit në fuqi, intensitet, formë, duke iu larguar versionit origjinal për shkak të ndikimeve të jashtme. Zbehja e sinjalit mund të shkaktohet nga moti, pengesat fizike (njihet si shadow fading), transmetimi nga shumë rrugë (multipath fading). Transmetimi nga shumë rrugë është varianti kryesor që sistemet pa tela e përdorin, me të cilin nënkuptojmë fenomenin në të cilin antena pranon sinjalin e dërguar nga dy e më shumë rrugë. Zbehja në këto lloje të transmetimeve është një faktor që luan rol negativ, sepse dobëson performancën e sistemit, duke rritur gabimet. Për të reduktuar ndikimin e zbehjes së sinjalit është përdorur diversiteti. Diversiteti përfshin krijimin e kopjeve të sinjalit të transmetuar në kohë, frekuencë ose hapësirë. Duke ditur se zbehja e sinjalit është e pashmangshme për shkak të mjedisit pa tela që përdoret dhe që është e kuptueshme se është më i ndjeshëm nga ndikimet e jashtme, krijimi i kopjeve të sinjalit të transmetuar zvogëlon mundësinë e humbjes së sinjalit në dalje, sepse çdo kopje do të zbehet, mirëpo meqë ato ndjekin rrugë të ndryshme, asnjëra nuk do të zbehet njëjtë. Si rezultat, disa sinjale do të mbërrijnë në dalje më pak të “dëmtuara”, duke mundësuar një komunikim të besueshëm mes antenave. Diversiteti themi se në këtë rast ndihmon të stabilizohet lidhja dhe përmirëson performancën duke ulur gabimin në transmetim.
Diversiteti
Implementimi i dy llojeve të para të diversitetit u has në teknologjitë e mëhershme ku përdoreshin vetëm një antenë në hyrje e një në dalje, edhe pse këto gjejnë zbatim në sistemet me shumë antena poashtu. Mirëpo, diversiteti hapësinor u krijua për t’u zbatuar në transmetim të sinjalit nga shumë rrugë dhe kur në dalje kemi disa antena, duke kërkuar që sinjali “më i mirë” të pranohet në fund. Vetëm me sistemet MIMO ky diversitet hasi në përdorim të plotë, meqë këtu përmbushen të gjitha kushtet. Përdorimi i këtij diversiteti te MIMO mundësoi përmirësim të SNR dhe besueshmërisë së sistemit, pavarësisht zbehjes.
Multipleksimi hapësinor në MIMO
Multipleksimi është teknikë e kombinimit (bashkimit) të disa sinjaleve individuale që bartin të dhëna në një medium të përbashkët transmetimi, ku ato barten si një sinjal i vetëm. Multipleksimi mund të kryhet në:
Para se sistemet MIMO të implementoheshin ekzistonte ideja për multipleksimin hapësinor, mirëpo ai ishte i limituar kur përdorej në formatet me nga një antenë në anët fundore. Kur vënja në punë e sistemeve MIMO u bë e mundshme për shkak të zhvillimit të pajisjeve që kryenin procesimin, veçse ishte e ditur se multipleksimi hapësinor do të gjente zbatim të plotë, meqë ishte i paraparë për përdorim në numër më të madh të antenave. Multipleksimi hapësinor nënkupton dërgim të sinjaleve nga secila antenë e dërguesit dhe mbledhjen e tyre në kanalet hapësinore në mjedisin pa tela, për t’u dërguar më pas te marrësi, ku kryhet një proces i kundërt. Te sistemet MIMO secila antenë dërgon sinjal dhe secila antenë e marrësit do i pranojë të gjitha sinjalet. parapamje|350x350px|Sistemi MIMO 3x3 Ky multipleksim më së miri mund të shpjegohet përmes ekuacioneve matematikore. Le të jenë tri antena në dërgues dhe tri në marrës, si në figurë.
Sinjali i cili do pranohet në antenën e parë të marrësit do të jetë sinjal i kombinuar nga sinjalet e dërguara individualisht nga antena 1, 2 dhe 3 e dërguesit. Këto sinjale do të dërgohen në rrugë të ndryshme e do multipleksohen në një të vetme. Secili sinjal do të jetë i vendosur në kanalin e tij hapësinor. Secila rrugë ka veti të ndryshme të kanalit në krahasim me tjetrën. Andaj kur sinjali nga antena 1 multipleksohet, do t’i shtohen edhe vetitë e kanalit në të cilin gjendet, për të formuar kështu në fund sinjalin në marrës. Matematikisht:
... (1)
Me r1 kemi shënuar sinjalin e pranuar në antenën e parë të marrësit, t1 sinjali i dërguar nga antena e parë, e h11 paraqesin vetitë e kanalit për sinjalin që transmetohet nga antena 1 e dërguesit në antenën 1 të marrësit. Si total do të fitojmë tri sinjale në dalje të secilës antenë dhe matematikisht shkruhet:
... (2)
Le të themi se janë n antena në hyrje dhe n në dalje. Duke ndjekur procedurën e mësipërme, vetëm se për n antena në vend të tre, do të fitojmë n ekuacione. Si përfundim në dalje do të kemi sinjalin që paraqitet me shumën:
,   ... (3)
Në formë matricore do të kishim:
... (4)
ku H do të ishte:
... (5)
Në realitet një sinjal i këtillë në dalje nuk mund të fitohet, andaj këtë rast e quajmë rast ideal. Kjo ndodhë për shkak se mediumi transmetues në fakt ndikohet nga faktorët e jashtëm dhe sinjalet do të zbehen sipas efektit të shpjeguar në paragrafin më lart, prandaj këtyre sinjaleve themi se ju shtohet edhe zhurma. Si rezultat kemi një ekuacion të këtillë:
...  (6)
ku W si e përgjithësuar merret të jetë zhurma. parapamje|300x300px|Sistemi MIMO 4x4
Konfigurimet e sistemeve MIMO
Meqë MIMO sistemet përfshijnë vendosjen e shumë antenave në hyrje e shumë në dalje, ekzistojnë disa lloje të konfigurimeve për numrin e antenave të vendosura. Ato janë si më poshtë:
Formatet e antenave dhe krahasimi me MIMO
Ekzistojnë 4 formate kryesore të antenave që i hasim në komunikimet pa tela, e ato janë:
SISO (Single Input Single Output)
parapamje|350x350px|Sistemi SISO Në këtë format vendoset vetëm një antenë te dërguesi e një te marrësi. Një thjeshtësi e këtillë i bën sistemet SISO më të lehtat për implementim në krahasim me të gjitha formatet tjera.
Në figurë me S kemi paraqitur hyrjen, Y daljen, XT antena transmetuese dhe YR antena pranuese.
Kapaciteti i kanalit për sistemet SISO është dhënë me shprehjen:
... (1)
Këtu me C paraqitet kapaciteti, B gjerësia e brezit transmetues dhe S/N raporti sinjal-zhurmë. Një shprehje të këtillë e kemi parë te ligji i Shannon-it i cili paraqet vlerën maksimale për të cilën sinjalet mund të transmetohen pa gabime në një gjerësi të limituar të brezit transmetues në prezencë të zhurmës. Mbi këtë vlerë nuk mund të transmetohen sinjalet e të pranohen qartë. Duke e parë se edhe kapaciteti i sistemeve SISO e tregon të njëjtën, mund të themi se SISO sistemet janë të limituara nga ligji i Shannon-it, andaj throughput varet nga gjerësia e brezit të kanalit dhe raporti sinjal-zhurmë.
Sistemet SISO kanë avantazh faktin që janë të lehta për t’u përdorur dhe për t’u dizajnuar. Poashtu pajisjet që përdoren janë të lira dhe nuk kërkohet ndonjë lloj diversiteti. Mirëpo, sistemet SISO janë të limituara në performancë, ndikohen më shumë nga interferenca dhe zbehja e sinjalit.
Zbatimi i SISO haset në Wi-Fi, TV, transmetimet e radios etj.
Njoma e fikut
Njoma e fikut libër me autore Naime Beqiraj, red. Ramadan Musliu. Botuar në Prishtinë në vitin 2009 nga PEN Qendra e Kosovës. Libri ka 84 faqe. ISBN 9789951457262
Sistemet Multiple-Input-Multiple-Output (MIMO)
SIMO (Single Input Multiple Output)
Te SIMO kemi vetëm një antenë në hyrje të dërguesit dhe disa antena te marrësi. Diversiteti që përdoret këtu është ai i njohur si diversiteti marrës. Në këtë lloj diversiteti marrësi i pranon sinjalet nga dy antenat e tij dhe përcakton cili është më i fuqishëm, më pak i ndikuar nga zhurma etj. parapamje|350x350px|Sistemi SIMO Diagrami për SIMO sistemet shihet në figurë. Këtu janë përdorur dy antena në dalje, mirëpo praktikisht mund të përdoren më shumë se kaq.
Me S kemi paraqitur hyrjen, Y1 dhe Y2 dy daljet, XT antena transmetuese, YR1 dhe YR2 dy antenat pranuese.
... (2)
Siç po shihet kapaciteti i sistemeve SISO (1) dhe SIMO (2) dallojnë për faktorin MR. Kjo do të thotë se numri i antenave që shtohet e rritë kapacitetin e kanalit, që nënkupton se më shumë sinjale mund të dërgohen dhe performanca rritet në krahasim me përdorim të vetëm një antene. Ky përfundim ka shtyrë në shpikjen e sistemeve MIMO më vonë.
Avantazh i sistemeve SIMO është se janë relativisht të lehta për përdorim dhe implementim, por meqë procesimi (teknikat e kodimit) bëhet në marrës, kjo e vështirëson punën meqë është më e vështirë, duke marrë parasysh se mund të jenë lloje të ndryshme të pajisjeve. P.sh. nëse marrim telefonët celularë, procesimi është i kufizuar në madhësi, kosto dhe harxhim të baterisë. Jo çdo pajisje mund ta kryejë atë njëjtë, andaj kjo e kufizon edhe përdorimin e SIMO.
MISO (Multiple Input Single Output)
parapamje|350x350px|Sistemi MISO Këtu kemi disa antena të vendosura në hyrje dhe vetëm një në dalje.
Në figurë paraqiten vetëm dy antena në hyrje, por mund të përdoren edhe më shumë. Me S1 dhe S2 paraqiten hyrjet, Y dalja, XT1 dhe XT2 janë antenat transmetuese dhe YR antena pranuese.
Kapacieti i MISO-s paraqitet me shprehjen më poshtë:
... (3)
Me MT është paraqitur numri i antenave të përdorura në dërgues. Ky format i antenave ndihmon të rikthehet sinjali origjinal me më pak humbje se te SISO dhe SIMO dhe efekti i zbehjes së sinjalit është më i vogël meqë sinjalet vijnë te e njëjta antenë në marrës nga rrugë të ndryshme dhe secili sinjal ndikohet nga zbehja ndryshe dhe në marrës më lehtë mund të fitohet sinjali më “i mirë” në krahasim me dy teknikat e mësipërme.
MISO ka një rang më të madh të aplikimeve, si në Wireless LAN dhe televizionin digjital.
MIMO (Multiple Input Multiple Output)
Te MIMO dallojmë disa antena në hyrje e disa në dalje. Sinjali mund të transmetohet nga cilado antenë dhe të ndjekë çfarëdo rruge. Çdo ndryshim i pozicionit të antenës do e ndërrojë rrugën e sinjalit. Zbehja do jetë e ndryshme për çdo rrugë të sinjalit, andaj në dalje do pranohen kopje të sinjalit origjinal, por të ndikuara ndryshe nga zbehja, e cila gjë automatikisht bën që të kuptohet se në dalje nga të gjitha sinjalet e pranuara një do të jetë që do i ngjajë më shumë origjinalit dhe do zgjidhet nga pranuesi. Një mundësi të këtillë nuk e kemi hasur te formatet tjera të antenës, andaj mund të themi se performanca e sistemit është shumë më e mirë, throughput është më i madh, kapaciteti do rritet dhe energjia do të ruhet. Kjo i bën sistemet MIMO më të avancuarit nga të gjithë të tjerët dhe më efikasit në praktikë. parapamje|550x550px|Sistemi MIMO Kapaciteti i sistemeve MIMO është dhënë me shprehjen:
... (4)
Nëse krahasojmë shprehjen (4) me ato (1), (2) dhe (3) shohim se kapaciteti i sistemeve MIMO është shumë më i madh sesa i tjerave. Kjo vlerë do rritet varësisht nga numri i antenave në hyrje dhe dalje. Nga kjo mund të kuptojmë se sa më i madh numri i antenave, aq më e mirë performanca e sistemit, meqë edhe efekti i zbehjes është më pak i pranishëm.
Për shkak të kapacitetit që ofron, sistemet MIMO janë më të përdorshmet në praktikë për teknologjitë e fundit dhe për ato që pritet të vijnë në të ardhmen. Ato kanë gjetur zbatim në sistemet e komunikimit pa tela më të avancuara si LAN, WAN, MAN, 3G e 4G.
Grafikisht në të djathtë poshtë kemi paraqitur kapacitetet e të gjitha sistemeve të përmendura më lart dhe me ngjyra shihet dallimi mes tyre. parapamje|400x400px|Kapaciteti i sistemeve SISO, SIMO, MISO dhe MIMO për numër të ndryshëm të antenave
Poashtu në tabelë kemi paraqitur dallimin mes formateve të ndryshme të antenave duke krahasuar vlerën e BER (Bit Error Rate). BER paraqet raportin e numrit të bit-eve të pranuara gabim nga numri total i bit-ëve të transmetuar. Si përfundim i kësaj tabele mund të themi se te sistemet MIMO me rritjen e raportit sinjal-zhurmë, shkalla e bit-ëve gabim është më e vogël në krahasim me sistemet tjera.
Tipet e sistemeve MIMO
Në komunikimet pa tela ku aplikohet MIMO dallohen shumë lloje, mirëpo më të njohurat janë MIMO për shumë përdorues MU-MIMO (Multi-user MIMO) dhe MIMO masiv.
Sistemet e hershme që kanë mbështetur teknikën MIMO kanë aplikuar dy ose katër, disa edhe deri në tetë antena. Me avancim të teknologjisë që e shoqëron sot kemi sisteme të mëdha MIMO, të njohura si MIMO masiv në të cilat përdoren dhjetra ose qindra antena. Edhe më herët kemi cekur se sa më shumë antena, aq më shumë do të kemi përmirësim në performancë, meqë sinjalet do të ndikohen ndryshe nga interferenca dhe mundësia që më shumë sinjale të kenë më pak defekte është e madhe. Si benefite të MIMO-s masiv kemi shpejtësinë transmetuese e cila do të jetë më e madhe, interferenca do të jetë më e vogël dhe throughput më i lartë.
Kodimi për sistemet MIMO
Ekzistojnë disa lloje të kodimit, por në temën tonë interes të veçantë do të ketë kodimi i blloqeve i cili edhe paraqet një nga teknikat e përdorura te sistemet MIMO.
Te kodimi i blloqeve mesazhi (sinjali i hyrjes) ndahet në blloqe ku secili përmban k bita. Këtyre blloqeve ju shtojmë bitat redundantë për të krijuar një bllok me gjatësi n=k+r. Blloku i fituar me n bita quhet fjalëkod. Bitat shtesë shtohen për redundancë sepse redundanca mundëson detektimin e gabimeve dhe korrigjimin e tyre. Numri i blloqeve në hyrje të koderit do të jetë 2k blloqe dhe përmes kodimit kemi fituar 2n fjalëkode. Meqë n>k, edhe numri i fjalëkodeve është më i madh se i blloqeve fillestare. Dallimi në bit prej n-k përdoret për kontrollim të gabimeve. Mund të themi se ekzistojnë 2n-2k fjalëkode me gjatësi n të cilat nuk janë valide. Këto fjalëkode invalide nevojiten te marrësi, sepse kur ai e pranon një fjalëkod invalid e di se të dhënat janë korruptuar gjatë transmetimit dhe e “hedh” bllokun.
Te sistemet MIMO kemi përmendur deri tash diversitetin hapësinor dhe multipleksimin hapësinor. Si karakteristikë tjetër e tyre janë edhe teknikat e kodimit të bazuara në hapësirë, të cilat paraqiten për herë të parë në sistemet pa tela.
Bllok kodet hapësirë-kohë
Te sistemet MIMO kemi përdorim të disa antenave në dërgues e disa në marrës, ndërsa transmetimi i sinjaleve bëhet nga rrugë të ndryshme dhe meqë mjedisi transmetues është pa tela, secili sinjal do të ndikohet nga zbehja. Ky është një dallim qenësor në krahasim me antenat të cilat janë të vendosura në rrugë përballë njëra-tjetrës, që nënkupton se sinjali do të ndjekë vetëm atë rrugë dhe do dihet saktësisht se cila antenë e ka dërguar sinjalin. Te sistemet MIMO kemi nevojë të përdorimit të kodimit për të identifikuar sinjalet e dërguara nga antena. Kodimi që hasim te MIMO është kodimi në blloqe, e një ndër teknikat e përdorura është kodimi i blloqeve hapësirë-kohë. Këto kode përdoren për të mundësuar transmetimin e shumë kopjeve të informatave që vijnë nga burimet e ndryshme përmes disa antenave që i vendosim në hyrje dhe të mundësohet një transferim i besueshëm i këtyre të dhënave te marrësi. Të dhënat kodohen para transmetimit dhe iu shtohet redundaca për të mundësuar korrigjimin dhe detektimin nga gabimet. Edhe pse bllok kodet kanë redundancë, ato do të ndikohen nga zbehja e kanalit, mirëpo disa do të mbërrijnë te marrësi më pak të korruptuara, varësisht nga ndikimi. Skema që paraqet hapat e parë të bllok kodeve hapësirë-kohë është skema Alamouti.
Skema Alamouti
Rasti më i thjeshtë i skemës është prezantuar për herë të parë në vitin 1998 dhe paraqet rastin kur një antenë është në marrës e dy janë në dërgues. Te antenat me krijim të rrezes (beamforming) informacioni i gjendjes së kanalit (Channel State Information- CSI) është i ditur, që do të thotë se marrësi e di nga cila antenë dhe nga cila rrugë do e marrë sinjalin dhe në të njëjtën kohë se nga çfarë do të ndikohet ai sinjal gjatë transmetimit në kanal. Në praktikë jo çdoherë mund të kesh këtë informacion, andaj kodet Alamouti prezantojnë rastin tipik të përdorshëm në praktikë kur CSI nuk dihet.
Le të themi se dy simbole do dërgohen në të njëjtën kohë në slotin kohor 1 nga dy antenat transmetuese. Antena e parë transmetuese TX1 transmeton sinjalin x1, e ajo TX2 sinjalin x2. Slotin kohor ndryshe mund ta konsiderojmë si perioda e parë transmetuese. Në periodën e dytë transmetuese antena e parë do transmetojë sinjalin −x2∗, ndërsa antena e dytë do transmetojë x1∗. Figura më poshtë e paraqet mënyrën e dërgimit të sinjaleve: parapamje|450x450px|Kodimi Alamouti i simboleve Si shprehje e përgjithshme merret ajo më poshtë për sinjalin e pranuar në dalje:
Në periodën e parë transmetuese do të fitojmë sinjalin y1 në dalje:
Simboli (sinjali) i pranuar pas periodës së dytë transmetuese është y2:
Sinjalin e dytë e konjuktojmë dhe fitojmë:
Tani si shprehje matricore të të dy sinjaleve që i fitojmë në marrës është paraqitur ajo më poshtë:
Këto matrica lehtë mund t’i shënojmë si vektorë, ku është vektori i zhurmës Gaussiane:
Nëse e operojmë vetinë hermission (produkti i brendshëm) në dy vektorët  dhe   do fitojmë vlerën zero. Nga kjo mund të përfundojmë se këta dy vektorë janë ortogonalë të njëri-tjetrit:
Pasiqë vektorët dhe janë ortogonalë, kodet Alamouti ndryshe njihen edhe si bllok kode ortogonale hapësirë-kohë (OBTBC).
Si pjesë e dekodimit (perspektiva e marrësit) mund të fitohet lehtë sinjali që është dërguar nga antena 1 nëse performohet algoritmi që largon nga shprehja sinjalin x2. Njëjtë veprohet edhe për përfitim të sinjalit të antenës së dytë, duke larguar inteferencën e shkaktuar nga x1.
Nëse e krahasojmë performancën e kodeve Alamouti me atë të antenave beamforming e kuptojmë se performanca është e njëjtë, duke marrë parasysh se marrësi nuk ka informacion për gjendjen e kanalit dhe në të njëjtën kohë po pranon sinjale nga dy antena. Dallimi qëndron te fakti që fuqia e transmetimit do të përgjysmohet për shkakun se kemi nga dy sinjale që transmetohen në dy slote kohore, pra secila nga gjysmë fuqie, në krahasim kur vetëm një antenë dërgon. Humbja në fuqi në këtë rast është 3 dB. Njësoj do të ndodhë nëse shtohen më shumë antena në hyrje, që nënkupton se fuqia transmetuese ndahet në aq vende sa është numri i antenave.
Kodet Alamouti kanë hapur rrugën e krijimit të bllok kodeve hapësirë-kohë, meqë konsiderohen si rasti më i thjeshtë. Poashtu duke u bazuar në këto kode është hapur rrugë në implementim të më shumë antenave në dalje e në hyrje, që është themel i sistemeve MIMO.
Bllok kodet hapësirë-kohë
Suksesi i kodeve Alamouti qëndron në faktin se pa njohje të gjendjes së kanalit mund të arrihet një performancë e lartë dhe marrësi mund të implementojë një algoritëm të thjeshtë për dekodim. Këto kode mund të praktikohen leht dhe të gjejnë zbatim të madh. Kufizimi i vetëm qëndron te fakti që përdoren pak antena transmetuese. Si përgjithësim i kodeve Alamouti konsiderohen bllok kodet hapësirë-kohë (STBC), ku aplikohet një numër më i madh i antenave në hyrje e dalje.
Le të jetë MT numri i antenave transmetuese dhe p numri i periodave kohore për transmetim të një blloku të simboleve të koduara. Para se të kodohen simbolet do të modulohen, duke përdorur modulimet si PSK (phase-shift keying) ose QAM (quadrature amplitude modulation) ku secili bosht përmban 2m pika (m- numri i bitëve). Le të shënojmë me k numrin e sinjaleve të moduluara (s1, s2,...,sk) të cilat më pas hyjnë në koderin hapësirë-kohë për të gjeneruar sekuenca të sinjaleve paralele MT me gjatësi p. Në këtë rast matrica transmetuese S është e madhësisë MT x p. MT sekuencat transmetohen njëkohësisht nga MT antena në perioda kohore p. Numri i simboleve që koderi i merr në hyrje është k. Numri i periodave transmetuese kohore është p. Shkalla e bllok kodeve hapësirë-kohë definohet si raporti në mes të numrit të simboleve që koderi i merr në hyrje dhe numri i simboleve të koduara në hapësirë dhe kohë nga secila antenë. Ky raport jepet me shprehjen:
parapamje|500x500px|Bllok-diagrami për skemën e kodeve hapësirë-kohë Skema e koderit për bllok kodet hapësirë kohë është paraqitur në figurë.
Hyrjet në matricën e transmetimit S zgjidhen të jenë k simbolet e moduluara s1, s2,...,sk dhe konjuksionet e tyre s1 *, s2 *,...,sk*. Kjo matricë është konstrukuar për dizajnet ortogonale. Njësoj si te kodet Alamouti, edhe këtu rreshtat dhe kolonat janë ortogonal të njëra-tjetrës (produkti i brendshëm i secilit është zero). Bazuar në algjebrën lineare, nëse rreshtat e matricës janë ortogonalë, ata konsiderohen të jenë të pavarur. Praktikisht, të gjitha antenat kontribojnë në një rresht të matricës, pra që të gjitha dërgojnë simbolet e tyre dhe matematikisht shprehen në të njëjtin rresht, pra për periodë kohore të njëjtë. Meqë secili rresht është i pavarur, ato do të ndikohen nga zbehja ndryshe dhe kjo bën që në dalje të fitohen simbole ndryshe të deformuara dhe zgjedhen ato që janë më të “mira”. Kjo është edhe dobia e këtyre bllok kodeve. Përdorimi i ortogonalitetit na mundëson të fitohet diversitet i plotë dhe i lejon marrësit të përcaktojë saktë sinjalet e dërguara nga antena të ndryshme. Matricat me nga dy e katër antena transmetuese do të dukeshin si më poshtë:
Kodet e shtresëzuara hapësirë-kohë
Duke përdorur llojet e kodimit si ai hapësirë-kohë është arritur diversiteti hapësinor në masa të kënaqshme, duke marrë parasysh ndikimin e zbehjes së kanalit në sinjale. Me këto lloje të kodimit është arritur të mënjanohet kjo zbehje, mirëpo nuk është arritur shkallë shumë e lartë transmetimi. Për sinjalet që e kanë këtë kërkesë, pra të transmetohen në shkallë të larta, këto lloje të kodimit nuk janë edhe shumë fleksibile. Që kur u vërejt kjo u shtuan përpjekjet për të krijuar një teknikë të re kodimi që mundëson edhe diversitetin hapësinor, por edhe transmetim të shpejtë. Më 1996 Foschini i pari paraqiti kodet e shtresëzuara hapësirë-kohë (Layered Space-Time Codes – LST). Si dy lloje më të njohura i kemi kodet horizontale të shtresëzuara HLST dhe ato diagonale të shtresëzuara DLST. Përveç këtyre janë paraqitur edhe arkitektura të tjera për këtë lloj të kodimit. parapamje|400x400px|Bllok-diagrami për skemën e kodeve të shtresëzuara hapësirë-kohë Për të përshkruar procesin marrim parasysh se n antena janë të vendosura në dërgues e m në marrës. Fillimisht sekuencat e biteve të informacionit do t’iu nënshtrohen demultipleksimit në mënyrë që të ndahen në nënsekuenca dhe secila nga to futet në koderin e saj. Koderët janë një-dimensionalë (1-D). Si dalje e secilit koder 1-D është sekuenca e simboleve s_\tau, .Varësisht nga lloji i kodimit, horizontal apo diagonal, nga simbolet e kësaj sekuence do të krijohet matrica e fjalëkodeve. Këtë matricë po e shënojmë me C, ku çdo element i saj përfaqëson sinjalin që duhet të transmetohet nga antena dërguese. Sinjalin e shënojmë me c_\tau^k, ku k është rreshti i matricës, ndërsa τ kolona. Në këtë rast ky sinjal do të transmetohet nga antena k në slotin kohor \tau.
Me CC janë paraqitur kanalet e koduara, ndryshe kodet e zgjedhura (constituent codes CC).
Sinjali i pranuar nga antena pranuese l në slotin kohor \tau është r_\tau^1. Siç po shihet nuk pranohet i njëjti sinjal i dërguar, e kjo për arsyjet që janë përmendur edhe më lart ku kemi thënë se duhen marrë paraysh vetitë e kanalit dhe kushtet e transmetimit që përfshijnë mjedisin pa tela i cili ndikohet nga interferenca dhe zhurmat. Këto të fundit i paraqesim me v_\tau^1. Ky sinjal mund të paraqitet me shprehjen:
parapamje|550x550px|a) Simbolet që do dërgohen nga secila antenë te HLST; b) Matrica C e HLST HLST
Një rregull e vendosjes së simboleve nga sekuenca s_\tau^kështë që simbolin nga CC ta transmetojmë çdoherë nga antena transmetuese k. P.sh. nga figura lart, simbolet nga CC 1 t’i transmetojmë me antenën 1. Kjo paraqet një shtresëzim horizontal HLST. Në këtë rast kuptojmë se nga demultipleksimi do të krijohen k nënsekuenca, secila me simbole të ndryshme. Çdo simbol të nënsekuencës do e vendosim në rreshtin e matricës, p.sh nga sekuenca e parë në rresht të parë dhe këto simbole të këtij rreshti do të dërgohen nga antena e parë. Njësoj do të ndodhë me rreshtin e dytë, e kështu me radhë. Grafikisht është paraqitur përmes figurës a, duke u bazuar edhe në figurën më lart, ndërsa matrica me disa anëtarë të marrë në mënyrë të rëndomtë në fig b. parapamje|350x350px|Matrica C e DLST DLST Rregull tjetër e vendosjes së simboleve nga sekuencat është edhe ajo diagonale, ndërsa si kodim njihet si Diagonally Layered Space-Time. Edhe këtu sekuenca e biteve të informacionit do të demultipleksohet dhe secila sekuencë do të hyjë në koderin e saj, mirëpo simbolet e sekuncave në dalje të secilit koder nuk do të vendosen në rreshta të matricës C, por në diagonale. Në këtë mënyrë secili element i sekuencës në dalje të koderit të parë, si shembull, do të vendoset në diagonale të matricës, ndërsa në rreshta të matricës do t’i kemi elementet e të gjitha sekuencave, p.sh. në rresht të parë elementet e para të secilës antenë rresht të dytë elementet e dyta, e kështu me radhë. Në këtë rast antena do të dërgojë elementet e diagonales respektive të matricës. Në këtë mënyrë antena e parë dërgon elementet e diagonales së parë, antena e dytë elementet e diagonales së dytë, e kështu me radhë. Procesi dhe matrica janë paraqitur grafikisht në dy figurat më poshtë. Duke u bazuar në figurë, antena 0 do të dërgojë elementin e parë të saj, në këtë rast α0. Pas kësaj, në slotin kohor të dytë, antena 0 do dërgojë α1, ndërsa në të njëjtën kohë antena 1 do të dërgojë simbolin β0. Në slotin e tretë (pra njëkohësisht), antena 0 do dërgojë α2, antena 1 β1, antena 2 γ0, e kështu me radhë.
Aplikimi i sistemeve MIMO
Meqë komunikimet multimediale janë bërë shumë popullore, edhe kërkesat për transmetime me shpejtësi të madhe po rriten çdo ditë. MIMO konsiderohet si një teknologji e cila u vë në punë për të plotësuar këto kërkesa dhe me të cilën arrihen shpejtësi më e lartë transmetimi dhe mbulueshmëri më e madhe në qelizat e telefonisë mobile, edhe pse fuqia transmetuese dhe gjerësia e brezit transmetues nuk kanë nevojë të rriten. Kohëve të fundit shumë teknologji janë të gatshme të mbështesin MIMO-n.
MIMO në LTE
Teknologjia MIMO është përdorur në mënyrë të suksesshmë në disa versione të LTE ndër vite. Kur versioni 8 dhe 9 të LTE-së u lëshuan në përdorim në fillim nuk u përdorën më shumë sesa një antenë për transmetim në pajisjen e përdoruesit. Në versionin 10 u provuan një numër i madh i skemave dhe MIMO zuri vend bazik në të. MIMO u aplikua në disa mënyra në LTE dhe modele të reja u prezantuan si multipleksimi hapësinor me unazë të mbyllur. Në LTE MIMO u përdor për të përmirësuar shkallën e transmetimit në downlink, mbulueshmërinë dhe throughput-in. Karakteristikat e LTE MIMO i kemi paraqitur më poshtë:
Te SU-MIMO hasim multipleksim, me të cilin arrihet shpejtësi prej 150 Mbps për dy antena transmetuese në downlink dhe 300 Mbps për katër antena transmetuese për downlink. Ekzistojnë dy lloje të multipleksimit në SU-MIMO: multipleksimi hapësinor me unazë të mbyllur dhe ai me unazë të hapur.
MIMO në LTE-Advanced
LTE-Advanced, si edhe nga emri, është një teknologji e ngjashme me LTE, veçse ka avancuar në shumë aspekte dhe ka arritur performancë më të mirë se LTE. Disa nga vetitë e kësaj teknologjie janë paraqitur në tabelën më poshtë: Për të arritur këto vlera është nevojitur konfigurimi i antenave me 8 x 8 antena transmetuese për dowlink dhe 4 x 4 antena transmetuese për uplink. Përveç përdorimit të numrit të madh të antenave transmetuese, lloj i teknologjisë MIMO e cila ka zë vend te LTE-Advanced është transmetimi/marrja shumëpikëshe e koordinuar (coordinated multipoint transmit/receive) në të cilën antenat e shumë qelizave vendosen në atë mënyrë që antenat e qelizave fqinje muhnd të kontribuojnë për të përmirësuar kualitetin e sinjalit të pranuar në UE/eNodeB, si dhe për të larguar interferencën.
Këtu shihet se antenat e qelizave 1, 2 dhe 3 dërgojnë të njëjtat të dhëna te UE. Edhe këtu UE duhet të dërgojë informacione si CQI, PMI dhe RI në mënyrë që të dhënat që pranohen të dihen saktësisht nga cila qelizë kanë ardhur. Në UE kryhet edhe demodulimi.
MIMO në WiMAX
WiMAX është teknologji e cila mbështetet në standardin IEEE 802.16. Për të arritur transmetim me shkallë të më lartë dhe për të përmirësuar performancën, WiMAX u mbështet në përdorim të teknologjisë MIMO. Disa nga vetitë e MIMO-s që i gjejmë në WiMAX janë:
MIMO në 5G
Kërkesa për shpejtësi më të lartë transmetimi dhe sisteme më të besueshme bëri që të zhvillohet gjenerata e pestë 5G e rrjeteve të komunikimit pa tela. Kapaciteti i këtyre sistemeve duhet të arrijë të jetë 1000 herë më i madh se te 4G LTE/LTE-Advanced, efiçienca spektrale 10 herë më e madhe, që do të thotë 10 Gbps për përdorues me mobilitet të ulët dhe 1Gbps për përdorues me mobilitet më të madh. Për të arritur këto vlera disa veti poashtu janë dashur të përmirësohen te 5G. Për të mundësuar që pajisjet të kenë jetëgjatësi të baterisë, efiçienca e energjisë (e cila matet me bit/Joule) duhet të përmirësohet për 10 herë. Vënja në punë e një numri masiv të pajisjeve pritet të bëhet këtë vit (2020). Në vend të OFDM, për 5G pritet të implementohet Filter Bank Multi-Carrier (FBMC), ku secili nënbartës do të filtrohet nga një filtër, ashtu që brezi mbrojtës mund të reduktohet. Cyclic Prefix (CP) të cilin e kemi parë më lart te OFDM nuk do të jetë i nevojshëm. Te 5G kërkohet që qelizat të jenë më të dendura, por më të vogla. Për të arritur këtë, kërkuesit kanë vënë në përdorim numër të madh të antenave dhe teknikave përcjellëse të tyre për të arritur gjitha synimet e performancës.
Çelësi i Tiranës 2002 : udhërrëfyesi praktik i kryeqytetit
Çelësi i Tiranës 2002 : udhërrëfyesi praktik i kryeqytetit libër i botuar në Tiranë nga Gazeta "Çelësi", në vitin 2002. Faqe 280.
Fetah Podvorica
Fetah Podvorica (1968) është elektrokimist, profesor universitar dhe anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë si dhe anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave, Arteve dhe Letërsisë të Dijon-it, në Francë.
Biografia
Shumica e punimeve shkencore nga lëmi i Elektrokimisë i janë botuar në revistat e American Chemical Society, Royal Chemical Society dhe Elsevierit. Ka patentuar 2 patente lidhur me mveshjen e sipërfaqes së metaleve me shtresa organike, njërin në Evropë dhe tjetrin në ShBA. Licenca e patenteve sot shfrytëzohet për veshje të stenteve me filma organikë të komercializuara nga kompania Sinomed në Kinë. Ka bashkë-organizuar një Simpozium shkencor në kongres ndërkombëtar të International Society of Electrochemistry i mbajtur në Durban (2019, Afrikë e Jugut) si dhe ka mbajtur prezentime me gojë të tilla si i ftuar ose si i përzgjedhur në Pekin (viti 2009, Kinë), Nicë (2010, Francë), Saint Malo (2015, Francë), Hagë (2016, Holandë), Bologne (2018, Itali), Tiranë (2021 dhe 2022). Ka organizuar tryezën shkencore me titull “Materialet Kompozite” më 6 prill 2018 në kuadër të Seksionit të ShN të ASHAK-ut e cila ka patur karakter ndërkombëtar. Ka marr pjesë në disa projekte shkencore në nivel vendi dhe në Francë.
Është anëtar i rregullt i American Chemical Society nga viti 2005 dhe International Society of Electrochemistry nga viti 2008. Prof. Podvorica është sekretar i redaksisë së botimit të revistës Research, botuar nga Seksioni i Shkencave të Natyrës së ASHAK-ut. Është editor i asocuar i revistës Chemistry Africa, botuesi Springer dhe është zgjedhur zv.udhëheqës i divizionit të Elektrokimisë molekulare në kuadër të International Society of Electrochemistry për periudhën 2023-2024. Është recensent i mëse 30 revistave shkencore të botuara nga American Chemical Society, Royal Society of Chemsitry dhe në kuadër të Elsevier-it. Ka qenë recensent i projekteve shkencore të dorëzuara në kuadër të CNRS- Francë (Qendra kombëtare për kërkim Shkencor), Israel Research Council, si dhe disa Universitete të Belgjikës.
Ka botuar 3 kapituj librash, në lëminë e kripërave të aril diazoniumit, nga shtëpitë botuese Wiley Taylor & Francis dhe Springer. Ka udhëhequr deri më tani 6 PhD si dhe 2 post doktorantë dhe ka marr pjesë si kryetar ose anëtar i jurisë në 10 mbrojtje të temave të PhD në Francë dhe Itali. Në vitet 2002-2005 ka qenë sekretar i Departamentit të Kimisë; 2007-2010 ka udhëhequr studimet e doktoratës në FSHMN të, Universitetit të Prishtinës, 2014-2015 ka qenë prorektor në Universitet të Prishtinës Gjatë viteve 2007-2011 ka qenë anëtar i Këshillit Kombëtar për shkencë i zgjedhur nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. Në vitin 2021 është zgjedhur përsëri anëtar i Këshillit Kombëtar të Shkencës për një mandat tjetër.
Më 2016 u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës ndërsa prej janarit të vitit 2018 është zgjedhur sekretar i Seksionit të Shkencave të Natyrës të ASHAK-ut. Më 25 mars 2017 u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave, Arteve dhe Letërsisë të Dijon-it, Francë. Ligjëratën inauguruese në këtë institucion e ka mbajtur më 10 prill 2019.
Më 27 maj 2021 u zgjodh anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.
Është shpallur shkencëtar i vitit 2013 nga Ministria e Arsimit, e Shkencës dhe e Teknologjisë të Kosovës ndërsa në vitin 2019 është shpërblyer prej rektorit të UP-së me mirënjohje për arritje të lartë shkencore dhe kontribut të çmuar në ngritjen e Universitetit të Prishtinës në ranglista ndërkombëtare të vlerësimit të universiteteve.
Sistemet Multiple-Input-Multiple-Output (MIMO)
MIMO në 5G
Si sfidë për aplikimin e teknologjisë MIMO te 5G është nevoja për të pasur informacion për kanalin, të cilën e kemi quajtur Channel State Information-CSI. Sa më shumë antena që përdoren, aq më shumë rritet CSI. Tjetër sfidë është paraqitur te kodimi dhe detektimi i gabimeve, meqë nëse kemi numër të madh të antenave transmetuese, e më të vogël të antenave pranuese, me anë të parakoduesve, procesi i kodimit mund të shkojë shumë më lehtë, duke përdorur teknikat e përshkruara në kapitullin e kaluar. Mirëpo nëse numri i antenave transmetuse është i krahasueshëm ose më i vogël se i atyre pranuese, procesi i kodimit do të fillojë të bëhet më kompleks, sepse koduesit duhët të impelemtohen të pajisjet marrëse, e cila e rritë edhe koston. Gjithsesi gjenerata 5G është e ardhmja e teknologjive pa tela, andaj edhe përmirësimet e bëra kanë kërkuar shumë kosto, por të kërkesat e parashtruara do të plotësohen, sidomos me implemetim të sistemeve MIMO.
Le Creusot
Që nga vitet 1990, qyteza ka zhvilluar kredencialet e saj të turizmit. Le Creusot është qendra e dytë e arsimit e Burgonjës me ITU e saj dhe qendrën universitare Condorcet.
Transporti
Rreth 5 kilometra në jug-lindje të qytetit ndodhet Stacioni i Le Creusot TGV.
Binjakëzimet
Le Creusot është e binjakëzuar me:
Mehmet Aqif Pasha
parapamje|Mehmet Aqif Pasha Mehmet Aqif Pasha (1822-1893), i njohur edhe si Arnavut Mehmet Akif Pasha dhe Kalkandereli Mehmed Akif Pasha, ishte një burrë shteti shqiptar nga Tetova dhe guvernator i Perandorisë Osmane.
Nga viti 1860 deri në vitin 1893, ai ishte guvernatori i nëntë krahinave:
Mes marsit 1874 dhe qershorit 1875, Mehmet Aqif u emërua Ministër i Drejtësisë. Përveç kësaj, ai ishte kryetar i Këshillit të Shtetit (Şura-yı Devle).
Çelësi i Tiranës 2003 : udhërrëfyesi praktik dhe harta e kryeqytetit
Çelësi i Tiranës 2003 : udhërrëfyesi praktik dhe harta e kryeqytetit libër i botuar në Tiranë nga Gazeta "Çelësi", në vitin 2003. Faqe 312.
Agronom
Agronom Specialist në fushën e agronomisë; organizues i prodhimit bujqësor mbi baza shkencore.
Burimi
http://www.fjalori.shkenca.org/
Mbi siparunt
Mbi siparunt : poezi, me autore Naime Beqiraj, red. Ali Podrimja. Botuar në Prishtinë në vitin 1990 nga "Rilindja". Libri ka 48 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Dharmaraxha Ratha
Dharmaraja Ratha është një monument në kompleksin e Pancha Rathave në Mahabalipuram, në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit, në distriktin Kancheepuram të shtetit indian Tamil Nadu. Është një shembul monolitik i Arkitekturës shkëmbore të Indisë. I datuar nga fundi i shekullit të VII, i është atribuar mbretërimit të Mahendravarmanit I dhe të birit të tij Narasimhavarmani I (630–680 i e.s.; i quajtur edhe Mamalla, ose "luftëtari i madh") i mbretërisë Pallava. I gjithë kompleksi është nën përgjegjësinë e Archaeological Survey of India (ASI). Është pjesë e Grupit të monumenteve në Mahabalipuram që janë shpallur trashëgimi botërore e UNESCO-s që nga viti 1984. E ngjashme me një karrocë (ratha), është skalitur nga një shkëmb i vetëm i gjatë graniti në ngjyrë rozë. Megjithëse ndonjëherë gabimisht referohet si tempull, struktura nuk u shenjtërua si tempull për shkak se nuk u përfundua pas vdekjes së Narasimhavarmanit I. Struktura është emërtuar sipas emrit të Pandavas më të madh të eposit të Mahabharatas,  megjithëse emërtimi nuk është i mbështetur nga të dhënat historike. I është kushtuar Shivas.
Gjeografia
Struktura gjendet në Mahabalipuram (më parë i njohur si Mammallapuram) në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit në distriktin Kancheepuram. Është afërsisht 56 km në jug të qytetit Chennai (më parë i njohur si Madras), kryeqyteti i shtetit indian Tamil Nadu, ndërsa nga Chengalpattu është rreth 32 km larg.
Historia
Pesë rathat kanë qenë të rëndësishme për zhvillimin e Arkitekturës së tempujve indianë. Ashtu si Pancha Rathat e tjera, Dharmaraja Ratha është ndërtuar nga guri, një imitim i një versioni të mëparshëm prej druri. Megjithëse është konsideruar si një tempull monolitik, termi "tempull" është i gabuar pasi pesë rathat nuk u përfunduan asnjëherë, siç dëshmohet nga shtrati shkëmbor i pa skalitur në majë, kështu që rathat as u shenjtëruan ndonjëherë si tempuj as nuk zhvilluan ceremoni fetare. Statusi i papërfunduar i të pesë rathave i është atribuar vdekjes së mbretit Narasimhavarman I në vitin 668 të e.s.. Madje emri epik i lidhur me Pandavat nuk është i mbështetur nga të dhënat historike. Bashkë me mjaft monumente të tjera, rathat fituan statusin e trashëgimisë botërore të UNESCO-s në vitin 1984 si "Grupi i monumenteve në Mahabalipuram". Duke marrë në konsideratë përmasat e mëdha dhe pikturat në këtë ratha, ndërtimi i saj mund ti atribuohet dy mbretërve të Dinastisë Pallava, njëri ishte Narasimhavarmani I Mamalla dhe pasuesi i tij Parameshvaravarmani I (mbishkrimi i të cilit gjendet në to. Emërtimi i saj si Dharmaraja Ratha është gjithashtu i justifikuar si më e madhja e të gjitha rathave dhe Dharmaraja ishte vëllai më i madh i Pandava-ve. Kjo ratha është e ngjashme në projekt me Arjuna Rathan, por ka përmasa më të mëdha, me një kat shtesë.
Arkitektura
Të gjitha Pancha Rathat janë rreshtuar në një drejtim veri-jug dhe ndajnë një plintë të përbashkët. Ato nuk kanë pararendëse në arkitekturën indiane dhe kanë shërbyer si modele për ndërtimin e tempujve më të mëdhenj në traditën dravidiane të Indisë së Jugut së arkitekturës së tempujve. Megjithëse të prera nga shkëmbinj monolitik, ato janë skalitur në formën e tempujve strukturorë dhe kështu të konsideruar si formë tempulli “gati monolitik”. Dharmaraja Ratha është më e shquara arkitektonikisht nga pesë rathat dhe gjithashtu më e larta dhe më e madhja. Ratha është e drejtuar nga perëndimi dhe është shumë e pasur me skulptura. Ka tre kate duke përfshirë katin përdhes. Plani i katit përdhes është një katror prej 8.5 metrash dhe ka një lartësi prej 11 metrash nga niveli i terrenit deri në majë të çatisë. Është e hapur në të katërta faqet dhe façatat në të tërë faqet janë të mbajtura nga dy kolona dhe dy gjysëm-kolona me këndet që formojnë një pjesë integrale të sistemit të mbajtjes për katet e sipërme. E skalitur nga një shkëmb i vetëm graniti ngjyrë rozë, bashkë me tre ratha të tjera në një bllok të vetëm guri të orientuar në drejtimin veri-jug, është një trithala ose me tre kate  vimana, katrore në plan, me veranda të hapura dhe një kullë piramidale të shkallëzuar. dhe një shikhara tetëkëndore në krye. Pjesa e sipërme e kullës përbëhet nga zbukurime modelesh me përmasa të vogla të faltoreve të quajtura kudus. Në këndet e shenjtërores gjenden shumë skulptura që paraqesin Shivan; Harihara, Brahma-Sasta, Skanda, Brahma, Ardhanarisvara (gjysëm Shiva dhe gjysëm Parvati) dhe Krishna janë portretizuar përgjatë një portreti të mbishkruar të një mbreti, i supozuar të jetë Narasimhavarmani I, që porositi ndërtimin e tempullit. Trungjet e kolonave janë të vendosura mbi luanë të ulur. Kati i dytë përmban imazhe të shumta, me portretizime të mëtejshme të Shivës si Gangadara dhe Natesa si dhe Vishnu duke qëndruar mbi Garuda dhe Kaliya Mardhana.
Veçoritë
Ikonografikisht, skalitjet prej guri në këtë ratha shihen për herë të parë, si në historinë e dinastisë Pallava ashtu dhe në atë të Indisë së Jugut. Tre katet e saj janë zbukuruar me ikona të skalitura. Në katin përdhes, ndodhen tetë nike në faqet e jashtme që përmbajnë edhe mbishkrime të mbretërve që ndërtuan rathat; muri perëndimor ka dy ikona të Shivës (me katër krahë në posturën sambhaga), nikja e afërt paraqet prap Shivën me katër krahë, por këtë herë me jatamukuta (flloku i mbledhur sipër kokës); faqja veriore ka po ashtu dy nik me njërën duke portretizuar Brahman me katër krahë dhe të zbukuruar ndërsa nikja tjetër ka një ikonë të Harihara-s (kombinim i Hari-t (Vishnu) dhe Hara-s (Shiva), me katër krahë; në dy niket e faqes lindore njëra ka Ardhnarishvara-n (gjysëm mashkull (Shiva) dhe gjysëm femër (Shakti)) si dhe Skanda-n si Brahmasasta, në niken tjetër; në faqen jugore janë dy nike, një me Shivën duke qëndruar në posturën sambhaga (me titujt i shkruar në krye të nikes si "Srimegha (reja e begatisë) dhe ‘Trailokyavardhana, dhuruesi i begatisë në tre botë") dhe një tjetër portretizim i mbretit Pallava Narasimhavarmani I Mamalla. Korniza e katit përdhes shtrihet në të gjitha krahët me motive të pazakonta kudusesh (baxha dritaresh në formë patkoi) me një fytyrë njerëzore brenda. Poshtë kornizës në faqen perëndimore është një frizë horizontale e gana-ve duke mbajtur varëse që është hyrja kryesore për te ratha. Korniza ka gjithashtu skalitje të pazakonta faltoresh gjatësore të ndërlidhura me manastire të mbuluara dhe kuduset janë një veçori e përbashkët te faltoret dhe manastiri. Në katin e parë të rathas (që mund të shihet duke u ngjitur në një palë shkallë të lëvizshme pasi nuk janë ndërtuar me shkallë) dymbëdhjetë nike të dekoruara me imazhet e Kankalamurti-t, Vinadhara-s, Shivës duke kërcyer, Shivës me Candesha-n, Gangadhara-n, Vishnu-n, Kalari-n, Vrsabhantikamurti-n, Andhakasurasamhamurti-n, Krishna-n me figurina grashë me oferta, dvarpalat (portierët) dhe priftërinjtë e tempullit. Në katin e dytë, që është në një formë të përfunduar, janë vendosur qela në të dy krahët e hollit me nike. Hyrjet për te qelat janë të shoqëruara nga dvarpala anash. Në një qelë, është skalitur paneli më i hershëm i Somaskanda në të cilin Parvati është ulur përballë Shivës ndryshe nga panelet e tjera në faltore të tjera. Megjithëse është regjistruar një vrimë kllape dhe një hulli për të kulluar ujin, treguese e adhurimit të kryer këtu në të shkuarën, Shiva Linga aktualisht mungon. Faqja veriore në këtë kat ka një qelë me pesë nike, ku njëra prej tyre ka pamjen e Chandra-s (hëna) e shoqëruar nga ndjekësit e përkushtuar. Faqja lindore ka po ashtu pesë nike; imazhi kryesor i tyre është Surya (dielli) i shoqëruar nga dy ndjekës besnikë. Faqja jugorë ka po ashtu pesë nike; me Shivën të shoqëruar nga dy ndjekës besnikë.