cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poliçani
Poliçani është një qytet i vogël në pjesën qendër-jugore të Shqipërisë, bën pjesë në Qarkun e Beratit. I populluar prej afro 10.000 banorësh, qyteti është i rrethuar nga disa kodra, nga të cilat mendohet të ketë prejardhjen edhe emri i tij (poli - shumë (nga greqishtja) dhe çan - kodër (në gjuhën kineze, duke pasur parasysh kontributin kinez të dhënë për ndërtimin e kombinatit, që më vonë do ti jepte jetë edhe vet qytetit)).
Historia
Qyteti është ndërtuar në vitet '60 (1960) nga qeveria komuniste, qëllimi i së cilës ishte të krijonte një qytet industrial për prodhimin e armëve dhe municioneve. Qyteti është ndërtuar në vitet '60 ( 1960 ) nga qeveria komuniste, qëllimi i së cilës ishte të krijonte një qytet industrial për prodhimin e armëve dhe municioneve. Lindja  e  qytetit  të  Poliçanit  ka  mbetur  e fiksuar  në  kujtesën  e  banorëve  vendas,  si qyteti që zbuti pasojat e krizës ekonomike të zonës  dhe  ushtroj  ndikim  të  ndjeshëm  në përmirësimin e gjendjes materiale dhe rritjen e nivelit të jetesës së saj. Poliçani  ka qene një  fshat  i  vogël  për t’u  transformuar  më  vonë  në  një  qytet industrial. Në vitin 1961-1966 u kthye në një kantier  ndërtimi,  me  objektiv  ngritjen  e Uzinës  Mekanike  për  prodhime  ushtarake, që  më  vonë  do  të  formonte  Kombinatin Mekanik  Ushtarak,  i  cili ndodhet  në pjesën jugore të qytetit. Me  fillimin  e  prodhimeve  ushtarake, thithjen  e  një  fuqie  punëtorë  të konsiderueshme nga disa rrethe të vendit, në vitin  1966-1967  u konsolidua  qyteti  i Poliçanit  me  një  bazë  të fuqishme  të industrisë mekanike dhe asaj ushtarake.
Ka qenë për një kohë të gjatë një qytet "fantazmë" rreth së cilit nuk dihej shumë, kjo për motive sigurie.
Gjeografia
Qyteti ndodhet në lartësinë 519 m m.n.d por prania e lumit Osum i jep qytetit një klimë të tipit mesdhetar, me të katra stinët.
Natyra e Poliçanit është e larmishme dhe komplekse, ajo përbëhet nga fushat, luginat, kodrat e deri tek majat më të larta e të thepisura të mbuluara nga dëbora në 5-6 muaj të vitit. Relievi i Poliçanit shtrihet nga lartësitë rreth 200 m mbi nivelin e detit në luginën e Osumit deri në 2417 m në majën  “Çuka Partizane”, në malin e Tomorit. Format kryesore të relievit janë: luginat, kodrat dhe vargjet malore të cilat formojnë një mozaik të vërtetë.
Lugina e Osumit: shtrihet në veriperëndim të Poliçanit midis  lartësive 200 – 300 m dhe 500 – 600  m. Kjo  luginë ka  strukturë  sinklinale  (terrigjenët  e përberë nga shkëmbinjtë flishorë). Zgjerimet më të mëdha të kësaj lugine janë në Jaupas, Strorë dhe në veri të qytetit të Poliçanit, kurse ngushtimet takohen në sektorin Hambull – Çorovodë.
Mali  i  Tomorit: Në një largësi prej 10 km nga qyteti i Poliçanit ndodhet mali i “Tomorit” me lartësi 2379 m, maja më e lartë e tij  “Çuka Partizane” me lartësi 2417 m mbi nivelin e detit si dhe “Qafa e Kulmakut” me lartësi prej1430 m mbi nivelin e detit. Mali i Tomorit ka potenciale të  mëdha  natyrore  për  turizmin  alpin,  për  eksplorimin  nga  turistët  shqiptarë  dhe  të  huaj, gjeografët,  biologët  etj. Mali  i  Tomorit  dhe  Kulmakut  është  shpallur    monument  natyror    me VKM nr.102 datë 15.01.1996. “Parku Kombëtar i  Malit të Tomorrit” shtrihet në lindje të rrugës nacionale Çorovodë – Poliçan – Berat.
Klima : Qyteti  i  Poliçanit ka klimë mesdhetare. Ai  ndodhet  në  zonën klimatike  mesdhetare    – kodrinore,  me  dimër relativisht  të  ftohtë,  verë  të nxehtë  dhe  reshje  jo  të shumta,   kjo  si  rrjedhojë  e pengimit  të  erërave shiprurëse nga malet e larta.
Hidrografia :  Në  pjesën veriperëndimore  të  qytetit qyteti  të  Poliçanit ndodhet lumi  i  Osumit. Ujërat  e  të cilit përdoren  për  furnizimin e qendrave  të  banuara,  për prodhimin  e  energjisë elektrike  dhe  për  ujitjen  e kulturave bujqësore.
Demografia
Popullsia  e  Poliçanit ka pasur një  luhatje  ndër  vite. Në  vitin  1985 numri i  popullsisë  ishte rreth 6500 banorë, duke pësuar një rritje progresive në vitin 1989 me rreth 11 000 banorë. Pas vitit  1990  për  shkak  të  emigracionit,  lëvizjes  së  lirë,  kërkimit  të  një  jete  dhe  ekonomie  më  të mirë,  popullsia pësoi një ulje për të arritur në vitin 2001 në 10 471 banorë. Lëvizjet e banorëve nga qyteti i vogël i Poliçanit drejt qendrave të mëdha të banimit, kanë sjellë një rënie drastike të popullsisë duke regjistruar në vitin 2009 rreth 10 000 banorë.
Aktualisht numri i  popullsisë  së  Poliçanit  është  8372  banorë  dhe  2792  familje. Numri  i lindjeve në qytetin e Poliçanit është  70 lindje/vit dhe numri i vdekjeve 35 vdekje/vit.
Popullsia  e  Bashkisë  Poliçan  përbën  rreth  4.7 %  të  popullsisë  totale  në  qarkun  e  Beratit. Sipas të dhënave trendi i rritjes së popullsisë së qytetit të Poliçanit, në periudhën 2004-2011  ka qene 2% ndërkohë që popullsia në Shqipëri dhe në qarkun e Beratit ka pasur rënie sipas censusit të vitit 2011, 16-25% në nivel qarku dhe 8 % në nivel kombëtar. Rritja e popullsisë të këtij qyteti ka ardhur duke u rritur gjatë dekadës së fundit për shkak të migrimit  të  njerëzve  nga fshatrat përreth. Gjithashtu  vihet  re  dhe  një tendencë tjetër që  kanë banorët e qytetit të Poliçanit për tu larguar në zonat urbane më të mëdha.
Popullsia e Bashkisë  Poliçan do të ndryshoje per shkak të ndarjes  së re territoriale (Ligji nr. 115/2014, datë 31.7.2014 “Për ndarjen administrativo - territoriale të njësive të qeverisjes vendore në Republikën e Shqipërisë”) duke ju bashkangjitur njesia vendore Vërtop me fshatrat (Mbrakull, Vërtop, Kapinovë, Zgërbonjë, Vodicë, Fushë Peshtan,Peshtan, Drenovë, Lybeshë, Tomor i madh, Tomor i vogël, Bregas), dhe njesia vendore Tërpan Me fshatrat ( Tërpan, Teman, Paraspuar, Tozhar, Vokopolë, Dodovec, Rehovë, Zhapokikë, Çorogjaf, Panarit, Plashnik i Madh, Lugas, Zhitom i Madh, Zhitom i Vogël).
Ekonomia
Ekonomia e qytetit përqendrohet akoma në industrinë e armëve, në të cilën është e punësuar pjesa dërrmuese e qytetit. Pas ngjarjes së Gërdecit mendohet se pjesë të tjera të Kombinatit, të mbetura në harresë, do të riaktivizohen për vazhdimin e procesit të demontimit të armëve. Ky proces do të bëjë të mundur që një pjesë e mirë e punëtorëve të specializuar dhe me eksperiencë që i kanë kushtuar jetën këtij Kombinati, pas daljes në pension të parakohshëm të mund të rikthehen në punë.
Në Poliçan gjendet edhe një fabrikë e vogël dhe modeste birrë, e cila duke përdorur një ujë shumë të mirë e të kristaltë si ai i Bogovës ka pasur sukses të konsiderueshëm duke shitur edhe në qytetet fqinjë si Çorovodë e Berat, por edhe në Tiranë në sasi modeste.
Aktivitetet tregtare janë zakonisht ndërmarrje të vogla biznesi si dyqane ushqimore, veshmbathje, bare, restorante, internet center, etj.
Aktivitetet bujqësore praktikohen në fushat e "Kullusmës", të cilat ndodhen rreth 2 km nga qyteti, terrene këto para rënies së regjimit në pronësi të shtetit dhe me rënien e këtij të fundit iu shpërndanë qytetarëve. Kultivohen më së tepërmi grurë, misër, fasule dhe perime të shumëllojshme. Në kodrat që rrethojnë qytetin kultivohen ulliri, gështenjat, arrat, fiqtë, qershitë dhe rrushi. Prej rrushit nxirret pikë së pari rakia, e cila konsiderohet më e mira në rang vendi. Gjithashtu në lagjen Kalluç ndodhet edhe një serë, edhe kjo e trashëguar prej regjimit komunist, me një sipërfaqe prej 0,5 km² e cila është në gjendje punë dhe administrohet nga fermerë lokalë.
Kultura
Pallati i Kulturës, i cili ndodhej në qendër të qytetit, kishte sallë kinemaje dhe teatri, bibliotekë, sallë provash muzikore, ambient konferencash e mbledhjesh. Kjo ndërtesë vitet e fundit është rikonstruktuar por ende në të nuk është prezent asnjë projekt kulturor, ndërkohë që në vitet kur kjo qendër ishte funksionale qyteti merrte jetë dhe frymë nga kinemaja, biblioteka dhe aktivitetet muzikorë që zhvilloheshin në të.
Rrësheni
Rrësheni është nje qytet në Shqipëri me rreth 9 200 banorë, kryeqendër e Bashkisë Mirditë. Ka një katedrale shumë të bukur, që është ndërtuar pas vitit 2000. Dikur zona ku sot shtrihet qyteti i Rrëshenit quhej Fushë Lumth.
Historia
Historia e Rreshenit eshte e madhe.Fillon qe nga koherat Ilire ,kahe qe mbipopullonte zona e Mirdites se sotme dhe vazhdon deri ne mbreterite Arberore.
Lidhje të jashtme
https://web.archive.org/web/20190829032217/http://mirditaturistike.com/
Taxh Mahali
Taxh Mahali është një mauzole monumental në bregun jugor të lumit Yamuna në qytetin indian të Agras emri i të cilit do të thotë ‘’Kurora e Pallatit’’ ). Ai u porosit në vitin 1632 nga perandori mogul Shah Jahan (mbretërimi 1628–1658), për të bujtur varrin e gruas së tij të parapëlqyer, Mumtaz Mahal. Varri është pjesa qendrore e një kompleksi 17 hektarë, që përfshin një xhami dhe një shtëpi mysafirësh dhe është i vendosur në kopshte formale, të kufizuar nga tre krahë me mure me bedena.
Ndërtimi i mauzoleut përfundoi thelbësisht në vitin 1643, por punimet vijuan në fazat e tjera të projektit për 10 vjet të tjerë. Kompleksi besohet se është përfunduar tërësisht në vitin 1653 me një kosto të vlerësuar rreth 32 milionë rupi, që mund barazohet afërsisht me vlerën e 52.8 miliardë rupive të sotme (827 milionë dollarë). Projekti i ndërtimit përfshiu rreth 20 000 artizanë nën drejtimin e një bordi arkitektësh të udhëhequr nga arkitekti i borrit të perandorit, Usta Ahmad Lahauri. Megjithatë Ramadan Sokoli, në veprën e tij studimore "16 Shekuj" shkruan se arkitekti është shqiptari Mehmet Isai nga Opari i Korçës.
Taxh Mahali është shpallur Monument i Trashëgimisë Botërore i UNESCO-s në vitin 1983 si një "xhevahir i artit mysliman në Indi dhe një nga kryeveprat e admiruara universalisht trashëgimisë botërore". I përshkruar nga laureati i Çmimit Nobel në letërsi Rabindranath Tagore si "pikë loti në faqen e kohës", ai vlerësohet nga shumë si shembulli më i mirë i Arkitekturës Mogule dhe një simbol i historisë së pasur të Indisë. Taxh Mahali tërheq 7–8 milionë vizitorë në vit. Në vitin 2007, u përfshi në iniciativën e Shtatë Mrekullive të Reja të Botës (2000–2007).
Frymëzimi
Taxh Mahali u porosit nga perandori Shah Jahan në vitin 1631, për tu ndërtuar në kujtim të gruas së tij Mumtaz Mahal, një princeshë persiane, që vdiq duke lindur fëmijën e tyre të 14-të, vajzën Gauhara Begum. Ndërtimi i Taxh Mahalit filloi në vitin 1632. Oborri perandorak që dokumentoi pikëllimin e Shah Jahanit pas vdekjes së Mumtaz Mahalit, ilustron historinë e dashurisë si frymëzuese të ndërtimit të Taxh Mahalit. Mauzoleu kryesor u përfundua në vitin 1643, ndërtesat përreth dhe kopshti u përfunduan rreth dhjetë vjet më vonë.
Arkitektura dhe dizajni
Taxh Mahali përfshin dhe vijon traditat e dizajnit të Arkitekturës Perse dhe asaj më të hershme Mogule. Frymëzimi specifik erdhi nga ndërtesat timuride dhe mogule duke përfshirë Gur-e Amir-in (varri i Timurit, pararendësi i Dinastisë Mogule, në Samarkandë), Varri i Humayunit, Varri i Itmad-ud-Daulah-ut (ndonjëherë i quajtur Taxhi Foshnje), dhe Xhama Masxhidi i vetë Shah Jahanit në Delhi. Ndërsa ndërtesat e mëparshme mogule ndërtoheshin kryesisht me gurë të kuq ranorë, Shah Jahani promovoi përdorimin e mermerit të bardhë të zbukuruar me gurë gjysëm të çmuar. Ndërimet nën patronazhin e tij arritën nivele të reja rafinimi.
Varri
Varri është epiqendra e të gjithë kompleksit të Taxh Mahalit. Është një strukturë e madhe prej mermeri të bardhë, që qëndron mbi një plintë katrore dhe konsiston në një ndërtesë simetrike me një iwan (portë në formë harku), e kryesuar nga një kuplë e madhe me majëz. Si shumica e varreve mogule, elementet bazë janë me origjinë perse.
Struktura bazë është një kub i madh shumë-dhomësh me kënde të prera që formojnë një strukturë të barabartë tetëkëndore që është afërsisht 55 m e gjatë në secilin krahë. Secila brinjë e iwanit është e strukturuar me një pishtak të madh (qemer me dy ballkone të ngjashëm të vendosur në të dy krahët. Ky motiv i pishtakëve të mbivendosur është kopjuar në zonat e këndeve të prerë, duke e bërë dizajnin tërësisht simetrik në të gjithë krahët e ndërtesës. Varrin e kornizojnë katër minare, në secilin kënd të plintës përballë këndeve të prerë. Dhoma kryesore bujt sarkofagët falls të Mumtaz Mahalit dhe Shah Jahanit; varret e vërtetë ndodhen në një nivel më poshtë.
Veçoria më spektakolare e mauzoleut është kupola prej mermeri që kurorëzon varrin. Kupola është afërsisht 35 m e lartë, afërsisht e njëjtë me gjatësinë e bazës dhe e theksuar nga "tamburi" cilindrik që është afërsisht 7 m i lartë. Për shkak të formës së saj, kupola quhet shpesh një ‘’kupolë qepë’’ ose amrud (kupolë guava). Kreu është dekoruar me një dizajn zambaku që shërben edhe për të theksuar lartësinë e saj. Forma e kupolës theksohet nga katër kupola më të vogla çhatri të vendosura në këndet e saj, që kopjojnë formën e qepës së kupolës kryesore. Kupola është lehtësisht asimetrike. Bazat e tyre me kolona hapen mbi çatinë e varit duke e lejuar dritën në brendësi. Majëzat e larta dekorative (guldasta) zgjaten nga skaji i mureve bazë dhe mundësojnë një përforcim pamor të lartësisë së kupolës. Motivi i zambakut përsëritet si te çhatrit ashtu dhe te guldastat. Kubeja dhe çhatrit janë të kryesuar nga një majëz e artë që përzien elementet dekorative tradicionale perse dhe hindu.
Majëza kryesore fillimisht u bë prej ari por u zëvendësua nga një kopje e bërë prej bakri të praruar në fillim të shekullit të XIX. Kjo karakteristikë mundëson një shembull të qartë të bashkimit të elementeve dekorative perse dhe hindu. Majëza është kurorëzuar nga një gjysëm-hënë, motiv tipik islamik, cepat e të cilës janë të drejtuar nga qielli.
Minaret, që janë secila mbi 40 m e lartë, paraqesin prirjen e dizenjuesit ndaj simetrisë. Ato janë dizenjuar si minare funksionuese—një element i xhamive, i përdorur nga muezinët për ti thirrur myslimanët në lutje. Secila minare është e ndarë efektivisht në tre pjesë të barabarta nga dy ballkone që rrethojnë trungun. Në krye të kullës ndodhet një ballkon përfundimtar i kurorëzuar nga një çhatri që pasqyron dizajnin e atyre të varrit. Çhatrit ndajnë të gjitha të njëjtët elemente dekorative të një dizajni zambaku të kurorëzuar nga një majëz e artë. Minaret u ndërtuan pak jashtë plintës në mënyrë që në rast rrëzimi, një incident i shpeshtë me shumë ndërtime të larta të periudhës, materialet e kullave të prireshin të binin larg nga varri.
Dekorimet e jashtme
Dekorimet e jashtme të Taxh Mahalit janë ndër më të rafinuarat e Arkitekturës Mogule. Me ndryshimin e zonës së sipërfaqes, dekorimet përpunohen në mënyrë proporcionale. Elementet dekorative u krijuan duke vendosur bojë, stuko, zbukurime gurësh ose skalitje. Në përputhje me ndalimin islamik kundër përdorimit të formave antropomorfike, elementet dekorative mund të klasifikohen në kaligrafi, forma abstrakte dhe motive bimore. Përgjatë gjithë kompleksit ndodhen syre nga Kurani që përfshijnë si elemente zbukuruese. Studimet e fundit sugjerojnë se pasazhet u zgjodhën nga Amanat Khan-i.
Kaligrafia u krijua nga një kaligraf i quajtur Abdul Haq, të cilit Shah Jahani i dha titullin "Amanat Khan" si shpërblim për "virtuozitetin e tij verbues". Pranë rreshtave nga Kurani në bazën e brendshme të kupolës është shkruar: "Shkruar nga qenia e parëndësishme, Amanat Khan Shirazi". Një pjesë e madhe e kaligrafisë është hartuar në shkrimin e ekstravagant ‘thuluth’ të bërë me gdhendje kuarci të kuq ose mermeri të zi në panele mermeri të bardhë. Panelet më të lartë janë shkruar pak më të mëdhenjë për të pakësuar efektin pjerrësisë kur shihet nga poshtë. Kaligrafia në cenotafet prej mermeri në varr është veçanërisht e hollësishme dhe delikate.
Format abstrakte janë përdorur në të gjithë kompleksin, veçanërisht te plintat, minaret, portiku, xhamia, xhavabi dhe, në një masë më të vogël, në sipërfaqen e varrit. Kupolat dhe qemeret e ndërtesave në gurë ranorë janë punuar me vizatime zbukuruese em hulliza për të krijuar forma të stërholluara gjeometrike. Zbukurime në ‘’opus spicatum’’ përcaktojnë hapsirën midis shumë elementeve bashkuese. Zbukurimet e bardha janë përdorur në ndërtesat me gurë ranorë, ndërsa zbukurimet e errëta ose të zeza në ato me mermer të bardhë. Zonat me llaç të ndërtesave prej mermeri janë ngjyrosur me një ngjyrë kontrastuese që krijon një grupim kompleks modelesh gjeometrike. Dyshemetë dhe shëtitoret përdorin pllaka kontrastuese ose blloqe me modele mozaikësh.
Mbi muret e ulëta të varrit janë vendosur dado mermeri të bardhë të skalitura me basorelieve realiste lulesh dhe bimësh kacavjerrëse. Mermeri është lëmuar për të përforcuar hollësitë elegante të skalitjeve. Strukturat e dadove dhe hapsira midis harqeve është dekoruar me gdhendje në ‘’pietra dura’’ tepër të stilizuara, përgjithësisht bimë gjeometrike, lule dhe fruta. Gurët zbukurues janë prej mermeri të verdhë, kuarci të kuq dhe xhade, të lëmuar dhe niveluar në sipërfaqen e mureve.
Dekorimi i brendshëm
Dhoma e brendshme e Taxh Mahalit shkon përtej elementeve dekorative tradicionale. Punimet zbukuruese gdhendëse nuk janë në ‘pietra dura’, por gurë të çmuar dhe gjysëm të çmuar. Dhoma e brendshme është një tetëkëndësh me dizajnin që lejon hyrjen nga çdo faqe, megjithëse vetëm dera e drejtuar nga kopshti në jug përdoret. Muret e brendshëm janë rreth 25 m të lartë dhe të kurorëzuar nga një brendësi "false" kubeje e dekoruar me një motiv diellor. Hapsirën e përcaktojnë tetë harqe pishtakë në nivelin e tokës dhe, si për jashtë, çdo pishtak i ulët është i kurorëzuar nga një i dytë në mes të murit. Katër hareqet e sipërm qëndrorë formojnë ballkone ose zona shikimi, ku çdo dritare e jashtme ballkoni ka ekrane të stërholluar xhali të skalitur në mermer. Përveç dritareve të ballkoneve, drita hyn nëpërmjet hapjeve të mbuluara me çhatri në kënde. Xhalit që kufizone me cenotafet janë të përbërë nga tetë panele të skalitur me punim të stërholluar çpues. Sipërfaqet e mbetura janë zbukuruar në hollësi elegante me gurë gjysëm të çmuar që formojnë bimë të gërshetuara kacavjerrëse, fruta dhe lule. Çdo mur i dhomës është dekoruar mjeshtërisht me basorelieve dadosh, gdhendje të stërholluar guri dhe panele të rafinuara kaligrafike që pasqyrojnë, në hollësi, elementet e dizajnit që shihen përgjatë pjesës së jashtme të kompleksit.
Tradita myslimane e ndalon dekorimin e rafinuar të varreve. Kështu, trupat e Mumtazit dhe Shah Jahanit u vendosën në një kriptë relativisht të thjeshtë poshtë dhomës kryesore me fytyra të kthyera djathtas në drejtim të Mekës. Cenotafi i Mumtaz Mahalit është vendosur në qendrën e saktë të dhomës kryesore mbi një bazë drejtkëndore mermeri 1.5 me 2.5 m. Si baza ashtu dhe varroshi janë zbukuruar në mënyrë të stërholluar me gurë të çmuar dhe gjysëm të çmuar. Mbishkrimet kaligrafike mbi varrosh identifikojnë dhe lavdërojnë Mumtazin. Mbi kapakun e varroshit ndodhet një tabletë e ngritur drejtkëndore që sugjeron një tabelë shkrimi. Cenotafi i Shah Jahanit ndodhet përkrahë të Mumtazit në anën perëndimore, që është i vetmi element asimetrik në të gjithë kompleksin. Cenotafi i tij është më i madh sesa i gruas, por pasqyron të njëjtët elemente: një varrosh më i madh mbi një bazë pak më të lartë i dekoruar mjeshtërisht me gurë të gdhendur dhe kaligrafia që e identifikon atë. Mbi kapakun e varroshit është skalitur një kuti e vogël pene.
Kutia e penës dhe tabela e shkrimit janë ikona tradicionale, mortore mogule që dekorojnë si varroshet e burrave ashtu dhe të grave. Kaligrafia në anët e varrit të vërtetë të Mumtaz Mahalit paraqet Nëntëdhjetë e Nëntë Emrat e Zotit. Varri i Shah Jahanit mban një mbishkrim kaligrafik që lexon: "Ai udhëtoi nga kjo botë për në sallën e gostisë së Përjetësisë natën e 26 të muajit të Raxhabit, në vitin 1076 hixhra".
Kopshti
Kompleksi është i vendosur përreth një charbaghu të madh katror 300 m. Kopshti përdor rrugica të ngritura që ndajnë secilën nga katër zonat e kopshtit në 16 parcela të fundosura me shtrate lulesh. Në mes të rrugës midis varrit dhe portikut në qendër të kopshtit ndodhet një depozitë e ngritur mermeri me një pellg pasqyrues të vendosur në aksin veri-jug për të pasqyruar pamjen e mauzoleut. Depozita e ngritur prej mermeri quhet Al Hawd al-Kawthar që do të thotë "Ujëmbledhësi i Teprisë" premtuar Muhametit.
Gjetiu, kopshti planifikohet me shëtitore pemësh dhe çesma. Kopshti ‘’charbagh’’, një dizajn i frymëzuar nga Kopshtet Perse, u fut në Indi nga Baburi, perandori i parë mogul. Ai simbolizon katër lumenjtë që rrjedhin në Xhenet dhe imitojnë Kopshtin e Parajsës të rrjedhur nga paridaeza persian, që do të thotë 'kopësht i rrethuar me mur'. Në tekstet mistike islamike të Periudhës Mogule, Parajsa përshkruhet si një kopësht ideal teprie me katër lumenj që rrjedhin nga një burim ose mal qendror, që e ndan kopshtin në veri, perëndim, jug dhe lindje.
Kryevidh
Kryevidhi është një fshat në komunën Kryevidh në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Taxh Mahali
Kopshti
Shumica e charbaghëve mogulë janë drejtkëndorë me një varr ose pavijon në qendër. Kopshti i Taxh Mahalit është i pazakontë në elementin kryesor, varrin, që është i vendosur në skajin e kopshtit. Me zbulimin e Mahtab Bagh-ut ose "Kopshtit të Dritës së Hënës" në anën tjetër të lumit Yamuna, interpretimi i Archaeological Survey of India është se vetë lumi Yamuna u përfshi në dizajnin e kopshtit dhe u projektua të përfaqësonte një nga lumenjtë e Parajsës. Ngjashmëritë në planimetri dhe karakteristika arkitekturore me Kopshtet Shalimar sugjerojnë se kopshtet janë projektuar nga i njëjti arkitekt, Ali Mardani. Përshkrimet e hershme të kopshtit tregojnë morinë e bimësisë, duke përfshirë trëndafila, dafodilë dhe fruta. Me rënien e Perandorisë Mogule, Taxh Mahali dhe kopshtet e tij degraduan po ashtu. Nga fundi i shekullit të XIX, Perandoria Britanike kontrollonte më shumë se tre të pestat e Indisë dhe mori kontrollin e Taxh Mahalit. Ajo e ndryshoi peizazhin sipas shijeve të tyre, duke i ngjarë kështu lëndinave formale të Londrës.
Ndërtesat periferike
Kompleksi i Taxh Mahalit është i kufizuar në tre krahë nga mure me bedena, me gurë të kuq ranorë; ndërsa krahu tjetër i drejtuar nga lumi është i hapur. Jashtë mureve ndodhen mjaft mauzoleumë shtesë, duke përfshirë ata të grave të tjera të Shah Jahanit dhe një varr më i madh për shërbëtorin e parapëlqyer të Mumtazit.
Porta kryesore (darwaza) është një strukturë monumentale e ndërtuar kryesisht prej mermeri dhe përkujtuese e Arkitekturës Mogule të perandorëve më të hershëm. Harkadat e saj pasqyrojnë formën e harkadave të varrit dhe harqet e tij pishtakë përfshijnë kaligrafinë që zbukuron varrin. Tavanet sferikë kanë dizajne të stërholluar gjeometrike si ata që gjenden në ndërtesat e tjera prej guri ranor në kompleks.
Në skajin e largët të kompleksit ndodhen dy ndërtesa të mëdha prej guri të kuq ranor që pasqyrojnë njëra-tjetrën. Pjesa e mbrapme e ndërtesave paralelizojnë muret perëndimore dhe lindore. Ndërtesa perëndimore është një xhami, ndërsa tjetra është xhavabi, megjithëse u ndërtua për balancim arkitekturor mund të ketë shërbyer si shtëpi mysafirësh. Dallimet mes dy ndërtesave përfshijnë mungesën e mihrabit të xhavabit dhe dizajni gjeometrik i dyshemeve, ku dyshemeja e xhamisë është projektuar me skicimin e 569 qilimave të lutjeve në mermer të zi. Dizajni bazë i një salle të gjatë të xhamisë të kurorëzuar nga tre kube të ngjashme është i ngjashëm me të tjerët e realizuar nga Shah Jahani, veçanërisht Masxhid-i Xhahan-Numa, ose Xhama Masxhidi i Delhit. Xhamitë mogule të kësaj periudhe e ndajnë sallën e shenjtërores në tre zona duke përfshirë një shenjtërore kryesore dhe shenjtërore pak më të vogla në anët e tjera. Te Taxh Mahali, secila shenjtërore hapet drejt një kubeje të gjerë sferike.
Ndërtimi
Taxh Mahali është ndërtuar mbi një parcelë toke në jug të qytetit të rrethuar me mure të Agras. Shah Jahani i ofroi Maharaxha Jai Singh-ut një pallat të madh në qendër të Agras në shkëmbim të terrenit. Një sipërfaqe prej pak a shumë 1.2 hektarësh u gërmua, u mbush për të pakësuar depërtimin e ujit dhe u nivelua 50 m mbi bregun e lumit. Në zonën e varrit, u gërmuan puse dhe u mbushën me gurë dhe çakull për të formuar themelet e mauzoleut. Në vend të kallamave të bambusë, punëtorët ndërtuan një skeleri kolosale prej tullash që pasqyronte varrin. Skeleria ishte e stërmadhe sa përgjegjësit e punëtorëve e vlerësuan se do të merrte vite për tu çmontuar.
Taxh Mahali u ndërtua duke përdorur materiale nga e gjithë India dhe Azia. Besohet se për të transportuar materialet u përdorën më shumë se 1000 elefantë. Mermeri i bardhë i tejdukshëm u soll nga Makrana në Raxhastan, kuarci i kuq nga Panxhabi, xhada dhe kristali nga Kina. Bruzi u soll nga Tibeti, ‘lapis lazuli’ nga Afganistani, safiri nga Sri Lanka, ndërsa karneliani nga Arabia. Në tërësi, u gdhendën për zbukurime njëzet e tetë tipe gurësh të çmuar dhe gjysëm të çmuar mbi mermer të bardhë.
Sipas legjendës, Shah Jahani dekretoi se kushdo mund të mbante tulla të marra nga skeleria dhe kështu ajo u çmontua nga fshatarët përgjatë natës. Për të transportuar mermerin dhe materialet e tjera për në sitin e ndërtimit u ndërtua një platformë dheu të ngjeshur 15 kilometra (9.3 milje) dhe skuandrat e njëzet ose tridhjetë blloqe të tërhequr nga qe dhe elefantë me karro të ndërtuara apostafat. Për të ngritur blloet në pozicionin e dëshiruar u përdor një sistem i stërholluar tërheqjeje ‘shtylle dhe trari’. Uji u mor nga lumi nga një seri purësh, një mekanizëm me kova dhe litarë, i vënë në lëvizje nëpërmjet kafshëve, në një depozitë të madhe të ngritur në një depozitë të madhe shpërngarjeje. Kalohej në tre depozita dytësore, nga të cilat tejçohej për në kompleks.
Plinta dhe varri morën pak a shumë 12 vjet për tu përfunduar. Pjesët e tjera të kompleksit morën edhe 10 vjet shtesë dhe u përfunduan në radhën minaret, xhamia dhe xhavabi dhe portiku. Duke qenë se kompleksi u ndërtua në faza, ekzistojnë mospërputhje në datat e përfundimit, për shkak të opinionit të ndryshëm mbi "përfundimin". Ndërtimi i vetë mauzoleut u përfundua thelbësisht në vitin 1643, ndërsa puna vijoi me ndërtesat e tjera dytësore. Vlerësimet e kostos së ndërtimit variojnë për shkak të vështirësive në vlerësimin e kostove sipas kohës. Kosoja e përgjithshme është vlerësuar rreth 32 milionë rupi, që është rreth 52.8 miliardë rupi të tanishëm indianë (rreth 827 milionë dollarë).
Koha pas ndërtimit
Abdul Hamid Lahauri në librin e tij Badshah Nama i referohet Taxh Mahalit si rauza-i munawwara, që do të thotë varri i ndriçuar ose i shquar. Menjëherë pas përfundimit të Taxh Mahalit, Shah Jahani u hoq nga pushteti nga djali i tij, Aurangzebi dhe u vendos nën arrest shtëpie në Fortesën e Agras në afërsi. Pas vdekjes së tij, Aurangzebi e varrosi atë në mauzole përkrahë gruas së tij. Në shekullin e XVIII, sunduesit Xhat të Bharatpurit pushtuan Agrën dhe sulmuan Taxh Mahalin, dy llampadarët, një prej agati, ndërsa tjetri prej argjendi, që ishin të varur mbi cenotafin kryesor, u grabitën nga ta, bashkë me ekrane ari dhe argjendi. Kanbo, një historian mogul, tha se mburoja prej ari që mbulonte majëzën 4.6 metra të lartë në krye të kupolës kryesore gjithashtu u hoq gjatë plaçkitjes Xhate.
Nga gjysma e dytë e shekullit të XIX, disa pjesë të ndërtesave ishin në degradim. Gjatë kohës së Kryengritje Indiane të 1857-ës, Taxh Mahali u dëmtua nga ushtarët britanikë, që shkulën gurët e çmuar dhe ‘lapis lazuli-n’ nga muret e tij. Në fundin e shekullit të XIX, mëkëmbësi i mbretit, Lord Curzon urdhëroi një projekt restaurimi gjithëpërfshrirës, që u përfundua në vitin 1908. Ai urdhëroi gjithashtu një llampadar të madh në dhomën kryesore, të modeluar sipas një të tilli në një xhami të Kairos. Gjatë kësaj kohe, kopshti u rimodelua me lëndina të stilit britanik që shihen akoma në kompleks.
Kërcënimet
Në vitin 1942, qeveria ngriti një skeleri për ta fshehur ndërtesën në paraprirje të sulmeve të Forcave Ajrore Japoneze. Skeleria u ndërtua përsëri gjatë luftrave Indiano-Pakistaneze të viteve 1965 dhe 1971, për tiu fshehur avionëve bombardues.
Kërcënime më të reja vijnë nga ndotja mjedisore gjatë brigjeve të Lumit Yamuna, duke përfshirë dhe shiun acid, për shkak të Mathura Oil Refinery, që u kundërshtua nga direktivat e Gjykatës Supreme të Indisë. Ndotja e ka kthyer Taxh Mahalin të verdhë. Për të ndihmuar në kontrollin e ndotjes, Qeveria Indiane ka krijuar Taj Trapezium Zone (TTZ), një zonë 10 400 km2 përreth monumentit, ku ekzistojnë standarte strikte për ndotjen.
Së fundmi janë ngritur shqetësime për integritetin strukturor të mauzoleut për shkak të degradimit të nivelit të ujit nëntokësor në basenin e Lumit Yamuna, që është duke rënë në rreth 1.5 m në vit. Në vitin 2010, në disa pjesë të mauzoleut u shfaqën krisje dhe minaret që rrethojnë monumentin po tregonin shenja animi, pasi themelet prej druri të mauzoleut mund të jenë degraduar për shkak të mungesës së ujit. Megjithatë politikanët kanë përmendur se minaret janë projektuar të anohen pak nga jashtë, për të parandaluar rënien e tyre mbi mauzoleum në rast tërmeti. Në vitin 2011, u raportua se disa parashikime thonë se varri do të rrëzohet brenda 5 vjetëve.
Turizmi
Qyteza e vogël në jug të Taxh Mahalit, e njohur si Taxh Ganxhi ose Mumtazabad, u ndërtua fillimisht me karavanserai, pazare dhe tregje për tu shërbyer nevojave të vizitorëve dhe punëtorëve. Listat e destinacioneve të rekomanduara të udhëtimeve e paraqesin shpesh Taxh Mahalin, që shfaqet gjithashtu në mjaft lista të Shtatë Mrekullive të Botës, duke përfshirë edhe listën e shpallur së fundmi të Shtatë Mrekullive të Reja të Botës, një sondazh i bërë së fundmi me 100 milionë vota.
Kompleksi është i hapur nga ora 06:00 e mëngjesit deri në orën 19:00 mbasdite, përveç të premtes, kur kompleksi hapet për lutjet në xhami midis orës 12:00 dhe 14:00. Kopleksi është hapet për tu vizituar gjatë natës, dy ditë para dhe dy ditë pas ditëve me hënë të plotë, duke përjashtuar të premtet dhe muajin e ramazanit. Për arsye sigurie brenda kompleksit lejohen vetëm pesë pajisje—botila transparentë uji, kamera të vogla, aparate fotografikë, celularë dhe çanta të vogla zonjash.
Legjendat
Që nga ndërtimi i tij, ndërtesa ka qenë burim admirimi pavarsisht kulturës dhe gjeografisë pasi ndjesite personale dhe emocionale i kanë errësuar vlerësimet studimore të monumentit. Sipas një legjende të vjetër Shah Jahani planifikoi një mauzole për tu ndërtuar me mermer të zi si një Taxh Mahal të Zi përgjatë lumit Yamuna. Idea buron nga shkrimet fantastike të Jean-Baptiste Tavernier, një udhëtar evropian që e vizitoi Agran në vitin 1665. Është sugjeruar se Shah Jahani u përmbys nga djali i tij, Aurangzebi përpara se ta ndërtonte atë. Rrënoja mermeri të zi përgjatë lumit në Kopshtin e Dritës së Hënës, Mahtab Bagh, duket se e mbështesin këtë legjendë. Megjithatë, gërmimet e zhvilluara në vitet 1990 zbuluan se ato ishin gurë të bardhë që ishin çngjyrosur duke u bërë të zinj. Një teori më e besueshme për origjinën e mauzoleut të zi u tregua në vitin 2006 nga arkeologët që rindërtuan një pjesë të pellgut në Kopshtin e Dritës së Hënës. Një pasqyrim i errët i mauzoleut të bardhë mund të shihet qartësisht, duke përshtatur fiksimin e Shah Jahanit me simetrinë dhe pozicionimin e vetë pellgut.
Nuk ekzistojnë dëshmi për të mbështetur përshkrimet që përshkruajnë, shpesh në hollësi tmerruese, vrasjet, coptimet dhe gjymtimet që hamendësohej se Shah Jahan u shkaktonte arkitektëve dhe artizanëve të ndryshëm të lidhur me mauzoleun. Disa histori pohojnë se ata që u përfshinë në ndërtim nënshkruan kontrata duke pranuar vetë që të mos kishin bërë ndonjë dizajn të ngjashëm. Pohime të ngjshme janë bërë për shumë ndërtesa të famshme. Nuk ekzistojnë dëshmi për pohimet se Lord William Bentinck, guvernatori i përgjithshëm i Indisë në vitet 1830, me gjasa planifikoi të shkatërronte Taxh Mahalit dhe marr mermerin. Biografi i Bentinck-ut John Rosselli thotë se historia buron nga ngritja e fondeve nga Bentinck-u nga shitja e mermerit të hedhur nga Fortesa e Agras.
Një tjetër mit sugjeron se duke goditja e siluetës së majëzës bënë që të dali ujë. Edhe sot, zyrtarët gjejnë byzylykë të thyer rreth siluetës.
Një teori se Taxh Mahali u projektuan nga një italian, Geronimo Vereneo, qarkulloi për një kohë të shkurtër pasi u promovua në fillim nga Henry George Keene në vitin 1879 që nisej nga një përkthi i veprës spanjolle Itinerario, (The Travels of Fray Sebastian Manrique, 1629-1643). Një tjetër teori se Taxh Mahali u projektua nga francezi Austini i Bordosë u promovua nga William Henry Sleeman bazuar mbi veprën e Jean-Baptiste Tavernier. Këto ide u ripërtëritën nga At Hosten dhe u diskutuan përsëri nga E.B. Havell dhe shërbyen si bazat për teoritë dhe kundërthëniet pasuese.
Nordreisa
Nordreisa është një komunë në qarkun Troms, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 3438 km² dhe popullsi 4710 banorë.
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Pineda Trasmonte
Lidhje të jashtme
Pineda Trasmonte
Kantoni Saint-Amour
Kantoni Saint-Amour (frëngjisht: Canton de Saint-Amour) është një kanton në departamentin Jura, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Amour. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 4256 banorë.
Podstrana
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 9249 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 9075 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 7341 banorë. Popullsia ka ndryshuar me 1.92%.
Kantoni Saint-Amour
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Amour aktualisht përbëhet nga 16 komuna.
Tottenham Hotspur F.C.
Tottenham Hotspur Football Club që referohet si Spurs, është një klub anglez me seli në Tottenham, Londër, që luan në Premier League. Stadiumi i Tottenhamit është White Hart Lane.
Krijimi dhe vitet e hershme (1882–1908)
Klubi u themelua zyrtarisht më 5 shtator 1882 nën emrin Hotspur Football Club nga një grup nxënësish të udhëhequr nga Bobby Buckle. Ata ishin antarë të Hotspur Cricket Club, të cilët krijuan klubin e futbollit me të njëjtin emër me qëllim për të luajtur sport gjatë muajve të dimrit. Një vit më pas, ata kërkuan ndihmë për klubin nga John Ripsher, i cili ishte mësuesi i tyre i Biblës në Kishën All Hallows; ai më pas u bë presidenti i parë i klubit dhe arkëtari i saj. Ripsher ndihmoi dhe mbështeti nxënësit në vitet e para të formimit të klubit, duke i gjetur edhe një vendndodhje të re. Në prill 1884, klubi u riemërua si "Tottenham Hotspur Football Club" për të shmangur një ngatërresë me një tjetër klub londinez të quajtur Hotspur, posta e së cilës ishte dërguar gabimisht në Londrën Veriore. Klubi kishte edhe pseudonime të ndryshme si "Spurs" dhe "the Lilywhites".
Djemtë fillimisht luanin midis tyre dhe ndeshje miqësore kundër ekipeve të tjera lokale. Ndeshja e parë e tyre u zhvillua më 30 shtator 1882 kundër një ekipi lokal të quajtur Radicals, duke u mposhtur 2–0. Ekipi hyri për herë të parë në një kompeticion më 17 tetor 1885, ku ata u ndeshën kundër një ekipi me puntor të një kompanie të quajtur St Albans për trofeun London Association Cup; ata fituan me rezultatin 5–2. Ndeshjet e ekipit filluan të tërhiqnin interesin e komunitetit lokal duke bërë që shikueshmëria në ndeshjet në shtëpi të rritej. Ata luajtën për herë të parë në një kampionat në vitin 1892, në kampionatin jetëshkurtër Southern Alliance.
Dekadat e hershme dhe Liga e Futbollit (1908–1958)
Në vitin 1908, klubi u vendos në divizionin e dytë të ligës së futbollit si siguroi ngjitjen në elitë që në sezonin e parë. Në vitin e parë në elitë, ata përfunduan në vendin e dytë. Në vitin 1912, Peter McWilliam u bë trajneri i ri i klubit; Tottenham e mbylli sezonin 1914–15 në vendin e fundit kur futbolli u ndërpre për shkak të Luftës së Parë Botërore. Pasi lufta mbaroi dhe futbolli rifilloi, Spurs ra në divizionin e dytë, por u rikthyen shpejtë në elitë pasi u shpallën kampion në sezonin 1919–20.
Më 23 prill 1921, McWilliam udhëhoqi klubin drejt triumfit të dytë të Kupën FA, duke mposhtur 1–0 Wolverhampton Wanderers në finale. Në kampionat, ata përfunduan të dytët mbrapa Liverpoolit, por në pesë vitet e ardhshëm nuk arritën më shumë se mesi i renditjes. Spurs ranë nga kategoria në sezonin 1927–28 pasi McWilliam u largua. Në shumicën e kohës në vitet 30' dhe 40', Tottenham luajti në divizionin e dytë, duke pasur rikthime të shkurtra në elitë në sezonet 1933–34 dhe 1934–35.
Ish lojtari i ekipit Arthur Rowe u bë trajner në vitin 1949. Ai zhvilloi një stil loje të re, të quajtur "push and run" (shty dhe vrapo), e cila doli të ishte e suksesshme në vitet e tij të para si trajner. Ai e riktheu ekipin në divizionin e parë pasi fitoi të dytin në sezonin 1949–50. Në sezonin e tij të dytë në krye, Tottenham fitoi për herë të parë në histori titullin e divizionit të parë në sezonin 1950–51. Rowe dha dorëheqjen në prill 1955 për shkak të stresit të mbledhur gjatë drejtimit të klubit. Para se të largohej, Rowe firmosi me një nga lojtarët më të famshëm të asaj kohe, Danny Blanchflower, i cili do të fitonte çmimin FWA Futbollisti i Vitit dy herë me Tottenhamin.
Bill Nicholson dhe vitet e lavdisë (1958–1974)
Bill Nicholson u bë trajneri i ri i ekipit në tetor 1958. Ai do të bëhej trajneri më i suksesshëm në historinë e klubit, duke e udhëhequr atë në fitimin e tre trofeve madhor rresht në fillim të viteve 1960': ata fituan dopietën në vitin 1961, Kupën FA në vitin 1962 dhe Kupën e Fituesve të Kupës në vitin 1963. Nicholson firmosi me Dave Mackay dhe John White në vitin 1959, dy lojtarë që ishin protagonist në fitimin e dopietës, kurse dy vite më pas me Jimmy Greaves, lojtari me më shumë gola në historinë e elitës së futbollist anglez.
Sezoni 1960–61 nisi me 11 fitore rresht, i ndjekur nga një barazim dhe katër fitore të tjera, që në atë kohë ishte nisja më e mirë e një klubi në elitën e futbollit anglez. Titulli i fitua më 17 prill 1961 kur ata mposhtën Sheffield Wednesday në shtëpi me rezultatin 2–1, duke siguruar titullin tre ndeshje para përfundimit. Dopieta u sigurua në fitoren 2–0 kundër Leicester City në finalen e Kupës FA 1960–61. Ishte dopieta e parë në futbollin anglez për shekullin e 20të, dhe e para që nga Aston Villa në vitin 1897. Në vitin e ardhshëm Tottenham fitoi Kupën FA për herë të dytë rresht pasi mposhtën në finale Burnley.
Më 15 maj 1963, Tottenhami u bë ekipi i parë britanik që fiton një trofe evropian pasi mposhtën në finale ekipin spanjoll Atlético Madrid për të fituar Kupën Evropiane të Fituesve të Kupës 1962–63. Ata gjithashtu u bënë ekipi i parë britanik që fitojnë dy trofe të ndryshëm evropian pas fitores së Kupës UEFA 1971–72 me një ekip të rindërtuar që përfshinte lojtarë si Martin Chivers, Pat Jennings, dhe Steve Perryman. Përveç kësaj fitoreje, ata kishin triumfuar edhe në Kupën FA në vitin 1967 dhe dy Kupa Lige (në vitet 1971 dhe 1973). Nicholson fitoi gjithsej tetë trofe në 16 vite si trajner i Tottenhamit.
Nga Burkinshaw te Venables (1974–1992)
Spurs përsuan rënje në fillim të viteve 1970', duke bërë që Nicholson të jepte dorëheqjen pas një nisje të dobët në sezonin 1974–75. Ekipi më pas ra nga kategoria në përfundim të sezonit 1976–77 me Keith Burkinshaw si trajner. Ai e riktheu ekipin në elitë pas vetëm një sezoni, duke ndërtuar një ekip me lojtarë si Glenn Hoddle dhe dy argjentinasit Osvaldo Ardiles dhe Ricardo Villa, afrimet e të cilëve ishin diçka e pazakontë, pasi transferimet e lojtarëve të huaj në Britani ishin të rralla në atë kohë. Ekipi i ndërtuar nga Burkinshaw fitoi edhe Kupën FA në vitet 1981 dhe 1982 si dhe Kupën UEFA në vitin 1984.
Futbolli në Premier Ligë (1992–vazhdon)
Tottenham ishte një nga pesë klubet që shtynë në themelimin e Premier Ligës, e cila u krijua me miratimin e Federatës Angleze të Futbollit, që zëvëndësoi Ligën e Futbollit me këtë kompeticion, e cila u bë elita e re e futbollit anglez. Pavarësisht se me trajner të suksesshëm dhe lojtarë si Teddy Sheringham, Jürgen Klinsmann dhe David Ginola, Tottenham nuk arriti më shumë se mesi i tabelës deri në fund të viteve 2000'. Ata fituan Kupën e Ligës në vitin 1999 nën drejtimin e George Graham dhe sërisht në vitin 2008 nën drejtimin e Juande Ramos. Ekipi u përmirsua nën drejtimin e Harry Redknapp, dhe me lojtarë si Gareth Bale dhe Luka Modrić, ekipi arriti pesë vendet e para në fillim të viteve 2010'.
Në shkurt 2001, Sugar shiti aksionet e tij te ENIC Sports plc, kompani e drejtuar nga Joe Lewis dhe Daniel Levy, dhe hoqi dorë nga statusi si president i klubit. Kjo dyshe më pas do të zotëronte 85% të aksioneve të klubit, me Levyn i cili do të ishte përgjegjës për menaxhimin e klubit. Trajneri aktual është Mauricio Pochettino, i cili u punësua në maj 2014. Të udhëhequr nga Harry Kane, Spurs e mbylli kampionatin e sezonit 2016–17 në vendin e dytëë, rezultati më i mirë që nga sezoni 1962–63. Në UEFA Ligën e Kampioneve 2018–19, Tottenham mposhti Manchester Cityn dhe Ajax për të arritur në finale, duke u bërë klubi i tretë nga Londra që e arrin këtë gjë. Megjithatë, në finale ata u mposhtën nga ekipi tjetër anglez Liverpool me rezultatin 2–0.
Sharrdushk
Sharrdushku është një fshat në komunën Kryevidh në rrethin e Kavajës të Shqipërisë.
Nebil Duraku
Nebil Duraku u lind më 27 mars 1934 në Burojë, Kosovë, është shkrimtar shqiptarë.
Biografia
Kreu shkollën Tregtare-financiare të Kontabilitetit në Pejë. Studioi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Punoi si mësues në disa lokalitete të Drenicës. Punoi mbi tri dekada gazetar: gazetar-reporter i të përditshmes “Rilindja” (1957-1975); redaktor i “Gazetës së delegatëve” të Kuvendit të Kosovës (1975-1977) dhe reporter-redaktor i Televizionit të Prishtinës (1977-1989). Një kohë ishte edhe bashkëpunëtor i disa gazetave dhe revistave që botoheshin në ish-Jugosllavi: “VUS” (Vjesnik u sredu) të Zagrebit, “Delo” të Lubjanës etj. Me shkrime letrare u paraqit për herë të parë më 1952. vazhdoi bashkëpunimin me të gjitha gazetat dhe revistat shqipe që botoheshin në kosovë e më gjerë. Ka kultivuar disa lloje zhanresh letrare në prozë. Librin e parë të tregimeve për fëmijë Topi i larmë e botoi më 1965 në redaksinë “Flaka e vëllazërimit”, në Shkup. Pastaj, botoi romanin e parë Murgesha (1966) në Redaksinë e botimeve “Rilindja” të Prishtinës, nga e cila redaksi më pastaj u botuan edhe romanet Shtrojera (1969, ribotimi 1979), romani Drenusha (1980), librin me tregime Kobi (1983) dhe romani Egjra (1989). Romanin Shtrojera e botoi edhe Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, e Tiranës, më 1983. Gazeta “Flaka e vëllazërimit” e botoi më 1980 në vazhdime romanin Dhengrënësit, ndërsa romanin I treturi e botoi revista letrare “Koha” e Podgoricës (1983), si dhe romanin Murana (1986). Radio Prishtina emetoi radio-dramat Tregtari i kafshatave të dreqit dhe Kah fryn era, kurse televizioni i Prishtinës realizoi dramën televizive Kopshti i pleqërisë. Iu vu në skenë edhe drama Maska e çjerrë. Është autor i librit monografik Ekonomia e Kosovës sot e në perspektivë (1976) dhe i librit-leksikon Shkrimtarët e Kosovës 1943-’83, të botuar më 1984. Nebil Duraku vdiq më 26 tetor 1989 në Zagreb, për të gjetur prehje në varrezat e Prishtinës.
Republika Popullore e Shqipërisë
Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë ishte shteti njëpartiak marksist-leninist që ekzistonte në Shqipëri nga viti 1976 deri në 1992. Nga viti 1944 deri në vitin 1946, shteti i Shqipërisë njihej si Qeveria Demokratike e Shqipërisë dhe nga viti 1946 deri në 1976 quhej Republika Popullore e Shqipërisë.
Gjatë kësaj periudhe, vendi u drejtua nga Enver Hoxha dhe Partia e Punës e Shqipërisë. Ata sunduan Shqipërinë duke vendosur një stil stalinist të administratës shtetërore dhe duke iu përmbajtur politikave që theksonin unitetin kombëtar dhe mbështetjen te prodhimet e brendshme. Kufizimet e udhëtimit dhe të vizave e bënë Shqipërinë një nga vendet më të vështira për t'u vizituar apo udhëtuar. Në vitin 1967, Shqipëria u shpall shteti i parë ateist në botë. Por pas rënies së komunizmit në Shqipëri në vitin 1991, praktikimi i fesë u rrit ngadalë. Shqipëria ishte e vetmja anëtare e Traktatit të Varshavës që u tërhoq zyrtarisht nga aleanca përpara vitit 1990, një veprim i cili u shkaktua nga pushtimi i vendeve të Paktit të Varshavës në Çekosllovaki në gusht 1968. Qeveria zbatoi reforma që synonin modernizimin e Shqipërisë dhe ato rezultuan në përfitime të konsiderueshme në fushën e industrisë, bujqësisë, arsimit, artit dhe kulturës, të cilat kontribuan në një rritje të përgjithshme të standardit të jetesës së popullsisë shqiptare. Megjithatë, këto zhvillime përkonin me represionin politik nga policia sekrete, Sigurimi, me qëllim parandalimin e një kundërrevolucioni. Këtu përfshiheshin largimet nga puna, burgosja në kampet e punës së detyruar dhe ekzekutimet. Zgjedhjet e para shumëpartiake në Shqipërinë Socialiste u zhvilluan më 31 mars 1991 – komunistët fituan shumicën në një qeveri të përkohshme. Republika e Shqipërisë u shpall më 29 prill 1991 dhe zgjedhjet e para parlamentare në vend u mbajtën më 22 mars 1992. Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë u shpërbë zyrtarisht më 28 nëntor 1998 me miratimin e Kushtetutës së re të Shqipërisë.
Konsolidimi i pushtetit dhe reformat fillestare
Më 29 nëntor 1944, Shqipëria u çlirua nga Lëvizja Nacionalçlirimtare. Këshilli Antifashist Nacionalçlirimtar, i formuar në maj, u bë qeveria e përkohshme e vendit.
Qeveria, ashtu si LNÇ, dominohej nga Partia Komuniste e Shqipërisë dhe sekretari i parë i partisë, Enver Hoxha, u bë kryeministër i Shqipërisë. Që në fillim, qeveria e LNÇ-së ishte një regjim komunist i pa maskuar. Në shumicën e pjesës tjetër të asaj që u bë Blloku Lindor, partitë komuniste ishin formalisht pjesë e një qeverie koalicioni për disa vite përpara se të merrnin kontrollin e plotë dhe të krijonin shtete njëpartiake.
Duke lënë mënjanë nacionalistët e Ballit Kombëtar pas bashkëpunimit të tyre me nazistët, LNÇ-ja lëvizi shpejt për të konsoliduar pushtetin e saj, për të çliruar qiramarrësit dhe punëtorët e vendit dhe për të lidhur vëllazërisht Shqipërinë me vendet e tjera socialiste. Mbretit Zog I iu ndalua përgjithmonë kthimi në Shqipëri. majtas|parapamje| Hyrja e partizanëve në Tiranë më 29 nëntor 1944 Ministri i punëve të brendshme, Koçi Xoxe, "një teneqexhi i dikurshëm pro-Jugosllav ", kryesoi gjyqin e shumë politikanëve jokomunistë, të cilët u dënuan si "armiq të popullit" dhe "kriminelë lufte". Shumë u dënuan me vdekje. Të kursyerit u burgosën për vite në kampe pune dhe burgje dhe më vonë u vendosën në fermat shtetërore të ndërtuara në kënetat e thara.
Në gusht 1945, qeveria e përkohshme miratoi reformat e para gjithëpërfshirëse bujqësore në historinë e Shqipërisë. 100 pronarët më të mëdhenj të tokave të vendit, të cilët kontrollonin afërsisht një të tretën e tokës së punueshme të Shqipërisë, kishin penguar të gjitha propozimet e reformës bujqësore përpara luftës. Reformat e komunistëve kishin për qëllim falimentimin e pronarëve të mëdhenj, fitimin e mbështetjes së fshatarëve dhe rritjen e prodhimit të fermave për të shmangur urinë. Qeveria anuloi borxhet e papaguara bujqësore, u mundësoi fshatarëve ujë të lirë për vaditje dhe shtetëzoi pyjet dhe kullotat.