cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gjitari
Sistemi riprodhues
Gjymtat e gjirit janë të specializuara për prodhimin e qumështit, burimi kryesor i të ushqyerit për të sapolindurit. Monotremat ndryshe nga gjitarët e tjerë nuk kanë gji si shumica e gjitarëve, por ata kanë gjëndra të qumështit.
Endotermi
Pothuajse të gjithë gjitarët janë endotermikë ("gjak të ngrohtë"). Shumica e gjitarëve gjithashtu kanë flokë për t'i mbajtur ata të ngrohtë. Ashtu si zogjtë, gjitarët mund të ushqejnë ose të gjuajnë në moti dhe klimat tepër të ftohta për reptilët dhe insektet ektothermik (" gjak të ftohtë"). Endotermia kërkon shumë energji ushqimore, kështu që gjitarët hanë më shumë ushqim për njësi të peshës trupore sesa shumica e zvarranikëve. Gjitarët e vegjël  hanë shumë për madhësinë e tyre. Një përjashtim i rrallë, miu-urith e zhveshur prodhon pak nxehtësi metabolike, prandaj ajo konsiderohet si një operative poikiloterm. Zogjtë janë gjithashtu endotermikë, kështu që endotermia nuk është unike për gjitarët.
Tokësor
Shumica e vertebrorëve - amfibët, zvarranikët dhe disa gjitarë të tillë si njerëzit dhe arinjtë - janë plantigrade, duke ecur në të gjithë pjesën e poshtme të këmbës. Shumë gjitarë, të tillë si macet dhe qentë,duke ecur në këmbët e tyre, gjatësia më e madhe e hapave duke lejuar më shumë shpejtësi. Gjitarët digitigrade janë gjithashtu të aftë në një lëvizje të qetë. Disa kafshë të tilla si kuajt janë të pafalshëm, duke ecur në majat e gishtërinjve të tyre. Kjo edhe më tej rrit gjatësinë e tyre të përparimit dhe kështu shpejtësinë e tyre. Disa gjitarë, domethënë majmunët e mëdhenj, dihen gjithashtu të ecin me këmbët e tyre, të paktën për këmbët e tyre të para. Disa gjitarë janë dyfish, duke përdorur vetëm dy gjymtyrë për lëvizje, të cilat mund të shihen për shembull, njerëzit dhe majmunët e mëdhenj. Speciet bipedale kanë një fushë më të gjerë vizioni sesa katërkëmbëshit, ruajnë më shumë energji dhe kanë aftësinë për të manipuluar objektet me duart e tyre, gjë që ndihmon në ushqyerjen. Në vend të ecjes, disa lëvizin dukeu hedhur, të tilla si kanguri dhe miu kangur.
Aerial
Lakuriqt e natës janë gjitarë e vetëm që mund të fluturojnë me të vërtetë. Ata fluturojnë nëpër ajër me një shpejtësi konstante duke lëvizur krahët e tyre lart dhe poshtë (zakonisht me disa lëvizje të përparme). Për shkak se kafsha është në lëvizje, ekziston një fluks ajri në raport me trupin e tij, i cili, i kombinuar me shpejtësinë e krahëve, gjeneron një rrjedhë më të shpejtë të ajrit që lëviz mbi krahun. Kjo gjeneron një vektor forca ngritëse që tregon përpara dhe lart, dhe një vektor forca tërheqëse që tregon prapa dhe lart. Komponentët e lart përmendur të këtyre kundërveprojnë gravitetin, duke mbajtur trupin në ajër, ndërsa përbërësi i përparëm siguron nxitjen për të luftuar të dyja tërheqjet nga krahët dhe nga trupi në tërësi.
Krahët e lakuriqve të natës janë shumë më të hollë dhe përbëhen nga kocka më shumë se zogjtë, duke i lejuar lakuriqve të natës të manovrojnë më saktë dhe të fluturojnë me më shumë ngritje dhe më pak zvarritje. Duke i palosur krahët në drejtim të trupit të tyre në ngritje, ata përdorin 35% më pak energji gjatë fluturimit se zogjtë. Sipërfaqja e krahëve të tyre është e pajisur me receptorë të ndjeshëm ndaj prekjes në grusqe të vogla të quajtura qeliza Merkel, e gjetur edhe në majat e gishtave të njeriut. Këto zona të ndjeshme janë të ndryshme në lakuriqr e natës, pasi çdo përplasje ka një flokë të vogël në qendër, duke e bërë atë edhe më të ndjeshëm dhe duke lejuar lakuriqin të zbulojë dhe të mbledhë informacion rreth ajrit që rrjedh mbi krahët e tij dhe të fluturojë më me efikasitet duke ndryshuar formën e krahëve të saj në përgjigje.
Fosorial
parapamje|186x186px|[[Skeda:Taupe doree.jpg|parapamje|175x175px|[[Wambati gjysëm-fosorial (majtas) kundrejt urithit të artë plotësisht fossorial (djathtas) |lidhje=Special:FilePath/Taupe_doree.jpg]]]] Krijesat fosorial jetojnë në mjedise nëntokësore. Shumë gjitarë fosorial u klasifikuan nën Insektivora, tani të ndarë si hundgjati, iriqi dhe urithi. Gjitarët fosorial kanë një trup fusiform, më të trashë në shpatulla dhe duke u ngushtuar në bisht dhe hundë. E pamundur për të parë në strofkat e errëta, shumica kanë sytë të degjeneruar, por degjenerimi ndryshon mes specieve; Për shembull,wambati janë vetëm gjysmë fosorial dhe kanë sytë shumë të vogjël por funksionale, në stomakun marsupial plotësisht sytë janë degjeneruar dhe të padobishme,urithi I artë kanë sytë rreshtor dhe kapakun e artë të kapelëska një shtresë të lëkurës që mbulon sytë. Flapët e veshëve të jashtëm janë gjithashtu shumë të vogla ose mungojnë. Gjitarët vërtet fosorial kanë këmbë të shkurtra, të forta si forca është më e rëndësishme se sa shpejtësia për një gjitar fosorial, por gjitarët gjysmë- fosorial kanë këmbët cursorial. Shumica kanë siskota të mëdha për të parandaluar që papastërtia të fluturojë në gojë.
Ujore
Gjitarët plotësisht ujorë, cetacët dhe sirenët, kanë humbur këmbët dhe kanë një bisht të butë për të çuar përpara ujin. Lëvizja fliper është e vazhdueshme.Balenat notojn duke lëvizur bishtin e tyre dhe trupin e ulët lart dhe poshtë, propelling veten përmes lëvizjes vertikale, ndërsa flippers tyre janë përdorur kryesisht për drejtues. Anatomia e tyre skeletore u lejon atyre të jenë notarë të shpejtë. Shumica e llojeve kanë një bisht për dorsal për të parandaluar që ata të kthehen me kokë poshtë në ujë. Flukët e sirenianëve ngrihen lart e poshtë në goditje të gjata për të lëvizur kafshën përpara dhe mund të shtrembërohen për t'u kthyer.
Gjitarët gjysmë-ujorë, si pinipidët, kanë dy palë flipers në front dhe mbrapa, para-flipers dhe hind-flipers. Bërrylat dhe këmbët janë të mbyllura brenda trupit. Përveç trupave të tyre të racionalizuar, ata kanë rrjete të butë të tufës së muskujve në lëkurën e tyre që mund të rrisin rrjedhën laminare dhe të lehtësojnë kalimin e tyre nëpër ujë.Ata mbështeten në flipersin e tyre të parave për lëvizje në një mënyrë si të krahut të ngjashme me pinguinin dhe breshkat e detit. Krahasuar me karnivorant tokësor, gjymtyrët e përparme reduktohen në gjatësi, gjë që i jep muskujt lvizje në shpatull dhe nyjet e bërrylit përparësi më të madhe mekanike; flipers e pasme shërbejnë si stabilizues. Gjitarët e tjerë gjysëm-ujorë përfshijnë, hipopotamët , lundrat dhe platipusët. Hippos janë shumë të mëdha gjitarë gjysmë-ujore, dhe trupat e tyre fuçi-formë kanë graviportal strukturat skeletore.
Sjellja
parapamje|Majmunët e vervetit përdorin të paktën katër thirrje të ndryshme alarmi për grabitqarët e ndryshëm.
Komunikimi dhe vokalizimi
Gjitarët sinjalizojnë me mjete të ndryshme. Shumë japin vizuale sinjale anti-grapiqar, si kur dreri dhe gazela stot , sinqerisht duke treguar gjendjen e tyre i aftë dhe aftësinë e tyre për të ikur.Shumë gjitarë përdorin shenjën e parfumit , ndonjëherë ndoshta për të ndihmuar në mbrojtjen e territorit, por ndoshta me një sërë funksionesh brenda dhe mes llojeve
Ushqyerja
Disa gjitarë janë omnivorë dhe shfaqin shkallë të ndryshme karnivorizmit dhe herbivorizmit, përgjithësisht mbështetur në favor të një më shumë se tjetri. Meqenëse bimët dhe mishi janë tretur ndryshe, ekziston një preferencë për njëra mbi tjetrën, sikurse në arinjtë ku disa lloje mund të jenë kryesisht mishngrënës dhe të tjerët kryesisht me barishtore. Ata janë të grupuar në tri kategori: mesokarnivori (50-70% mish), hiperkarnivori (70% dhe më e madhe e mishit), dhe hipokarnivori (50% ose më pak e mishit). Dhëmbëzimi i hipokarnivorëve përbëhet nga dhëmbë të shurdhër, të trekëndëshit carnasial të destinuara për bluarjen e ushqimit. Megjithatë, hiperkarnivorët kanë dhëmbë konik dhe karnasials të mprehtë për qëllim të prerjes, dhe në disa raste nofulla të forta për shkatërrimin e kockave, si në rastin e hienave, duke i lejuar ata të konsumojnë eshtra; disa grupe të zhdukura, sidomos Machairodontinae , kishin dhëmbët e qenit si shpatë.
Shumë gjitarë, në mungesë të kërkesave ushqimore të mjaftueshme në një mjedis, e shtypin metabolizmin e tyre dhe e ruajnë energjinë në një proces të njohur si letargji. Në periudhën përpara letargjis, gjitarët më të mëdhenj, si arinjtë, bëhen polifagikë për të rritur yndyrn, ndërsa gjitarët më të vegjël preferojnë të mbledhin dhe të fshehin ushqimin. Ngadalësimi i metabolizmit shoqërohet nga një rënie e nivelit të zemrës dhe frymëmarrjes, si dhe një rënie në temperatura të brendshme, të cilat mund të jenë rreth temperaturës së ambientit në disa raste. Për shembull, temperaturat e brendshme të akullnajave të tokave arktike mund të bien në -2.9 ° C (26.8 ° F), megjithatë kokën dhe qafën gjithmonë qëndrojnë mbi 0 ° C (32 ° F).
Inteligjenca
Në gjitarët inteligjent, siç janë primatët, truri është më i madh në krahasim me pjesën tjetër të gjitarëve të tjerë. Inteligjenca në vetvete nuk është e lehtë për t'u definuar, por indikacionet e inteligjencës përfshijnë aftësinë për të mësuar, përputhet me fleksibilitetin e sjelljes.Mijntë, për shembull, konsiderohen të jenë shumë inteligjente, pasi ata mund të mësojnë dhe të kryejnë detyra të reja, një aftësi që mund të jetë e rëndësishme kur ata kolonizojnë një vendbanim të freskët. Në disa gjitarë, grumbullimi i ushqimit duket të jetë i lidhur me inteligjencën: një dre që ushqehet me bimë ka trurin më të vogël se një mace, e cila duhet të mendojë të tejkalojë pres së saj. parapamje|Një [[bonobo “peshkon” për termitet me një shkop]] Përdorimi i mjeteve nga kafshët mund të tregojë nivele të ndryshme të të mësuarit dhe njohjes. Përdorimi i mjeteve, siç janë shimpanzetë që përdorin degë për të "kapur" termite, mund të zhvillohen duke shikuar të tjerët të përdorin mjete dhe madje mund të jetë një shembull i vërtetë i mësimit dhe dhënies së kafshëve. Mjetet madje mund të përdoren në zgjidhjen e pazëllave në të cilat kafsha duket të përjetojë një "moment Eureka". Gjitarët e tjerë që nuk përdorin mjete, si qentë, gjithashtu mund të përjetojnë një moment Eurekan.
Madhësia e trurit është konsideruar më parë si një tregues i rëndësishëm i inteligjencës së një kafshe. Meqenëse shumica e trurit përdoret për mbajtjen e funksioneve trupore, raportet më të mëdha të trurit në masë të trupit mund të rrisin sasinë e masës së trurit në dispozicion për detyra më komplekse njohëse. Analiza allometrike tregon se shkalla e madhësisë së trurit të gjitarëve në përafërsisht eksponentin ⅔ ose ¾ të masës trupore. Krahasimi i madhësisë së trurit të një kafshe të veçantë me madhësinë e trurit të pritur bazuar në analiza të tilla alometrike siguron një koeficient të encefalizimit që mund të përdoret si një tregues tjetër i inteligjencës së kafshëve.Balenat sperm kanë masën më të madhe të trurit të çdo kafshe në tokë, mesatarisht 8,000 centimetra kub (490 në3 ) dhe 7.8 kilogramë (17 lb) në meshkuj të pjekur.
Vetëdijesimi duket të jetë një shenjë e të menduarit abstrakt. Vetë-ndërgjegjësimi, megjithëse jo i përcaktuar mirë, besohet të jetë pararendës ndaj proceseve më të avancuara siç janë arsyetimi metakognitiv. Metoda tradicionale për matjen e kësaj është testi i pasqyruar, i cili përcakton nëse një kafshë posedon aftësinë e vetë-njohjes. Gjitarët që kanë 'kaluar' provën e pasqyrës përfshijnë elefantët aziatikë (disa kalojnë, disa nuk e bëjnë);  shimpanzetë; bonobët;  orangutangët;  njerëzit, nga 18 muaj ( faza pasqyrë );  delfinët hundshishe, balena vrasëse;  dhe balena e rreme vrasëse.
Struktura shoqërore
parapamje|[[Elefanti|Elefantët femra jetojnë në grupe të qëndrueshme, bashkë me pasardhësit e tyre.]] Eusocialiteti është niveli më i lartë i organizimit shoqëror. Këto shoqëri kanë një mbivendosje të gjeneratave të të rriturve, ndarjen e punës riprodhuese dhe kujdesin bashkëpunues të të rinjve. Zakonisht insektet, të tilla si bletët, milingonat dhe termitët, kanë sjellje euseale, por tregohen në dy lloje të brejtësve: miu-urith i zhveshur  dhe miu-urith Damaraland. parapamje|[[Delfini|Delfinët janë të njohur për inteligjencën e tyre dhe udhëtojnë në grupe]] Preokomiteti është kur kafshët shfaqin më shumë se vetëm bashkëveprimet seksuale me anëtarët e të njëjtit lloj, por nuk përmbushin kualifikimin si eusocial. Kjo është, kafshët presocial mund të shfaqin jetesë komunale, kujdesi bashkëpunues i ndarjes së re ose primitive të punës riprodhuese, por ato nuk shfaqin të gjitha tiparet thelbësore të kafshëve eusocial. Njerëzit dhe disa lloje të Callitrichidae (marmotat dhe tamarinët ) janë unike midis primateve në shkallën e tyre të kujdesit bashkëpunues të të rinjve. Harri Harlow ngriti një eksperiment me majmunët rhesus, primatët presocialë, në vitin 1958; rezultatet e këtij studimi treguan se takimet shoqërore janë të domosdoshme në mënyrë që majmunët e rinj të zhvillohen si mentalisht ashtu edhe seksualisht.
Një shoqëri atomike-fusion është një shoqëri që ndryshon shpesh në madhësinë e saj dhe përbërjen, që përbëjnë një grup të përhershëm social të quajtur "Grupi prind". Rrjetet e përhershme sociale përbëhen nga të gjithë anëtarët individualë të një komuniteti dhe shpesh ndryshojnë për të ndjekur ndryshimet në mjedisin e tyre. Në një shoqëri fusion-fusion, grupi kryesor i prindërve mund të thyejë (fission) në nëngrupe të vogla të qëndrueshme ose individë për t'u përshtatur me rrethanat mjedisoreose sociale. Për shembull, një numër i meshkujve mund të ndahen nga grupi kryesor për të kërkuar ose ushqyer me ushqim gjatë ditës, por gjatë natës ata mund të kthehen për t'u bashkuar (bashkimit) grupit kryesor për të ndarë ushqimin dhe për të marrë pjesë në aktivitete të tjera. Shumë gjitarë e shfaqin këtë, siç janë primatët (për shembull orangutët dhe majmunët merimangë),  elefantët,hiena me njolla, luanët, dhe delfinët.
Disa gjitarë janë krejtësisht monogame, që do të thotë se ata bashkohen për jetën dhe nuk marrin partnerë të tjerë (madje edhe pas vdekjes së bashkëshortit origjinal), si me ujqërit dhe lundrat. Ka tre lloje të poligamisë: një ose shumë burra dominues kanë të drejta të mbarështimit ( polygyny ), meshkujt e shumtë që femrat bashkohen me (polyandry), ose meshkujt e shumtë kanë marrëdhënie ekskluzive me femra të shumëfishta (polygynandry). Është shumë më e zakonshme që të ndodhë çiftimi polygynous, i cili, duke përjashtuar, vlerësohet të ndodhë deri në 90% të gjitarëve. Çiftëzimi Lek ndodh në harem, ku një ose disa meshkuj mbrojnë haremin e tyre të femrave nga meshkujt e tjerë të cilët përndryshe do të martoheshin me femrat,.
Të gjithë gjitarët më të lartë (me përjashtim të monotremes) ndajnë dy përshtatje të mëdha për kujdesin e të rinjve: lindja e gjallë dhe laktacioni. Këto nënkuptojnë një zgjedhje të gjerë të një shkalle kujdesi prindëror. Ata mund të ndërtojnë fole dhe gërmime për të rritur të rinjtë e tyre, ose t'i ushqejnë dhe ruajnë shpesh për një periudhë të zgjatur kohe. Shumë gjitarë janë të përzgjedhur nga K, dhe investojnë më shumë kohë dhe energji në të rinjtë e tyre se sa të përzgjedhur. Kur dy kafshë bashkohen, ata të dy ndajnë një interes në suksesin e pasardhësve, edhe pse shpesh në ekstreme të ndryshme. Femrat e gjitarëve shfaqin njëfarë shkalle të agresionit të nënave, një shembull tjetër i kujdesit prindëror, i cili mund të jetë në shënjestër kundër femrave të tjera të llojeve ose të rinjve të femrave të tjera; megjithatë, disa gjitarë mund të "hanë" foshnjat e femrave të tjera, dhe kujdesen për to. Meshkujt e gjinjve mund të luajnë një rol në rritjen e fëmijëve, si me tenreqe, megjithatë kjo ndryshon specie në specie, madje edhe brenda të njëjtit gjini. Për shembull, meshkujt e makakos bisht derr ( Macaca nemestrina ) nuk marrin pjesë në kujdesin e fëmijës, ndërsa meshkujt e makakot japonez ( M. fuscata ) të bëjë.
Në kulturën njerëzore
Gjitarët jo njerëzë luajnë një shumëllojshmëri të roleve në kulturën njerëzore. Ata janë kafshët shtëpiake më të njohura, me dhjetëra milionë qen, mace dhe kafshë të tjera, duke përfshirë lepujt dhe minjtë që mbahen nga familjet në mbarë botën. Gjitarët si mamuthët, kuajt dhe drerët janë ndër subjektet më të hershme të artit, duke u gjetur në pikturat e shpellave të Paleoliteve të Sipërme si në Lascaux. Artistë të mëdhenj si Albrecht Dürer, George Stubbs dhe Edwin Landseer janë të njohur për portretet e tyre të gjitarëve. Shumë lloje gjitarësh janë gjuajtur për sport dhe për ushqim; dreri dhe derri i egër janë veçanërisht të njohura si kafshët e lojës. Gjitarët si kuajt dhe qentë janë gjerësisht të nxitur për sport, shpesh të kombinuara me bastin mbi rezultatin. Ekziston një tension mes rolit të kafshëve si shoqërues ndaj njerëzve dhe ekzistencës së tyre si individë me të drejta të tyre. Gjitarët luajë më tej një shumëllojshmëri të gjerë të roleve në literaturë, film, mitologjinë dhe fenë.
Përdorimet dhe rëndësia
parapamje|Kafshët janë mbajtur për qumësht për mijëra vjet. Gjitarët shtëpiak përbëjnë një pjesë të madhe të kafshëve për mish në mbarë botën. Ato përfshijnë (2009) rreth 1.4 miliardë kafshë, 1 miliardë dele , 1 miliard derra , dhe (1985) mbi 700 milionë lepuj. Kafshët shtëpiake të punës duke përfshirë gomari dhe kuajt janë përdorur për punë dhe transport nga origjina e bujqësisë, numri i tyre në rënie me ardhjen e transportit të mekanizuar dhe makinerisë bujqësore. Në vitin 2004 ata ende siguronin rreth 80% të fuqisë për fermat kryesisht të vogla në botën e tretë dhe rreth 20% të transportit botëror, përsëri kryesisht në zonat rurale. Në rajonet malore të papërshtatshme për automjete me rrota, kafshët vazhdojnë të transportojnë mallra. Qeniet e gjitarëve ofrojnë lëkurë për këpucë, veshje dhe tapiceri. Leshi nga gjitarët, përfshirë dele, dhi dhe alpaka, është përdorur për shekuj me radhë për veshje. Gjitarët i shërbejnë një rol të madh në shkencën si kafshë eksperimentale, si në hulumtimet themelore biologjike, si në gjenetikë,  dhe në zhvillimin e barnave të reja, të cilat duhet të testohen në mënyrë të plotë për të demonstruar sigurinë e tyre. Miliona gjitarë, sidomos minj, përdoren çdo vit në eksperimente. Një miu i zhdukur është një miu i modifikuar gjenetikisht me një gjen të inaktivuar, i zëvendësuar ose i ndërprerë me një copë artificiale të ADN-së. Ato mundësojnë studimin e gjeneve të sekuencuara, funksionet e të cilave janë të panjohura. Një përqindje e vogël e gjitarëve janë primatë jo-njerëzorë, të përdorur në hulumtime për ngjashmërinë e tyre me njerëzit.
Charles Darwin, Jared Diamond dhe të tjerë kanë vënë në dukje rëndësinë e gjitarëve të zbutur në zhvillimin neolitik të bujqësisë dhe të qytetërimit , duke shkaktuar që fermerët të zëvendësojnë gjahtarët në mbarë botën. Ky kalim nga gjuetia dhe grumbullimi në tufat e bagëtive dhe kulturat në rritje ishte një hap i madh në historinë njerëzore. Ekonomitë e reja bujqësore, të bazuara në gjitarët e zbutur, shkaktuan "ristrukturimin rrënjësor të shoqërive njerëzore, ndryshimet në mbarë botën në biodiversitetin, dhe ndryshime të rëndësishme në formën e tokës dhe atmosferën e Tokës ... rezultate të rëndësishme".
Hibridet
Hibridet janë pasardhës që rezultojnë nga mbarështimi i dy individëve gjenetikisht të dallueshëm, të cilat zakonisht do të rezultojnë në një shkallë të lartë të heterozigozitetit, ndonëse hibridet dhe heterozigotët nuk janë sinonim. Hibridizimi i qëllimshëm ose i rastësishëm i dy ose më shumë llojeve të kafshëve të lidhura ngushtë përmes mbarështimit në robëri është një aktivitet njerëzor që ka ekzistuar për mijëvjeçarë dhe është rritur për qëllime ekonomike. Hibridet midis nën-llojeve të ndryshme brenda një specie (si në mes të tigrit bengal dhe tigërit siberian) njihen si hibride brenda-specifike. Hibridet ndërmjet llojeve të ndryshme brenda të njëjtit gjini (të tilla si midis luanëve dhe tigrat) njihen si hibride ose kryqe interspecifike. Hibridet midis gjinive të ndryshme (të tilla si midis deleve dhe dhive) njihen si hibride ndërgjene. Hibridet natyrore do të ndodhin në zonat hibride, ku dy popullime të llojeve brenda të njëjtit lloj ose lloje që jetojnë në të njëjtat zona ose në zonat ngjitur do të ndërthuren me njëri-tjetrin. Disa hibride janë njohur si specie, si ujku i kuq(megjithëse kjo është kontradiktore). parapamje|[[Skeda:Rau Quagga on Devils Peak.jpg|parapamje|Një [[kuaga e vërtetë, 1870 (majtas) kundrejt një brez-mbrapa kuaga , 2014 (djathtas)]]]] Racave të pastërta speciet e egra evoluar në një ekologji të caktuar mund të kërcënohen me zhdukje përmes procesit të ndotjes gjenetike, hibridizimi pakontrolluar, introgression swamping gjenetik që çon në homogjenizimin ose jashtë konkurrencës nga heterosic specie hibride. Kur popujt e rinj importohen ose seleksionohen nga njerëzit, ose kur modifikimi i habitatit sjell specie të izoluara më parë në kontakt, zhdukja në disa lloje, veçanërisht varietete të rralla, është e mundur. Për shembull, të rrezikuarit bualli i egër uji është më i kërcënuar me zhdukjen nga ndotja gjenetike nga bualli i zbutur i ujit. Zhdukjet e tilla nuk janë gjithmonë të dukshme nga pikëpamja morfologjike. Disa shkallë të rrjedhës së gjeneve janë një proces normal evolucionar, megjithatë, hibridizimi kërcënon ekzistencën e specieve të rralla.
Kërcënimet
parapamje|Biodiversiteti i llojeve të gjitarëve të mëdhenj në kontinent para dhe pas ardhjes së njerëzve  atje Humbja e specieve nga komunitetet ekologjike, largimi, kryesisht udhëhiqet nga aktiviteti njerëzor. Kjo ka rezultuar në pyje bosh, komunitete ekologjike të varfura nga vertebrorët e mëdhenj. Në rastin e zhdukjessë Kuaternarit, vrasja masive e varietetit megafaunale përputhej me paraqitjen e njerëzve, duke sugjeruar një ndikim njerëzor. Një hipotezë është se njerëzit, gjitarët e mëdhenj, të tillë si mamuthi leshator , i çoj drejt zhdukjes. Llojet e ndryshme parashikohen të zhduken në të ardhmen e afërt,  mes tyre rinocerontët , primatët ,  pangolinat ,  dhe gjirafat. Gjuetia vetëm kërcënon qindra lloje gjitarësh anembanë botës. Shkencëtarët pohojnë se kërkesa në rritje për mishin po kontribuon në humbjen e biodiversitetit, pasi kjo është një nxitës i rëndësishëm i shpyllëzimit dhe shkatërrimit të habitatit ; habitatet e pasura me specie, të tilla si pjesë të rëndësishme të pyjeve të Amazonës, po konvertohen në tokë bujqësore për prodhimin e mishit. Sipas Indeksit i jetëssë egër  2016 i Fondit Botëror të Jetës së Egër, popullsia globale e kafshëve të egra ka rënë 58% që nga viti 1970, kryesisht për shkak të shkatërrimit të habitateve, mbi-gjuetisë dhe ndotjes. Ata projektojnë se në qoftë se trendet e tanishme vazhdojnë, 67% e kafshë të egra mund të zhduket nga 2020. Një tjetër ndikim është mbi-gjueti dhe joshjen, të cilat mund të zvogëlojë popullsinë e përgjithshme të kafshëve të egra,  në veçanti ato të vendosura në afërsi të fshatrave. Efektet e gjuetisë mund të duken veçanërisht në tregtinë e fildishit me elefantët afrikanë. Gjitarët detarë janë në rrezik nga ngatërrimi i mjeteve të peshkimit, sidomos të cetaceve, me vdekje të hedhura nga 65,000 në 86,000 individë në vit.
Vëmendje u kushtohet llojeve të rrezikuara në nivel global, veçanërisht përmes Konventës për Diversitetin Biologjik, të njohur ndryshe si Marrëveshja e Rio, e cila përfshin 189 shtete nënshkruese që janë të përqendruara në identifikimin e llojeve dhe habitateve të rrezikuara. Një tjetër organizatë e dukshme konservimi është IUCN, e cila ka një anëtarësi prej mbi 1,200 organizatave qeveritare dhe joqeveritare.
Zhdukjet e kohëve të fundit mund t'i atribuohen drejtpërdrejt ndikimeve njerëzore. IUCN karakterizon zhdukjen 'e kohëve të fundit', pasi ato që kanë ndodhur në të kaluarën në pikën e prerjes 1500,  dhe rreth 80 lloje gjitarësh janë zhdukur që nga ajo kohë dhe 2015. Disa lloje, të tilla si dreri i Pere Davidit  janë zhdukur në të egra dhe mbijetojnë vetëm në populate në robëri. Specie të tjera, të tilla si pantera e Floridës, janë ekologjikisht të zhdukura , duke mbijetuar në numër kaq të ulët sa që në thelb nuk kanë ndikim në ekosistem. Popullata të tjera janë vetëmt ë zhdukur në vend, ende ekzistuese diku tjetër, por të reduktuar në shpërndarje, si me zhdukjen e balenave gri në Atlantik.
Oropesa, Spanjë
Lidhje të jashtme
Oropesa
Feti Hetemi
__NOINDEX__
Dokumentari për jetën dhe veprën e Dr. Feti Hetemit
Oda
parapamje|300px|Një odë tipike shqiptare. Oda është një dhomë e zakonshme në një shtëpi tradicionale shqiptare, e përdorur për mikpritjen. Ajo merret si dhoma më e madhe dhe më e mirë e shtëpisë e cila ka vatrën dhe është e pajisur me disa zbukurime tradicionale shqiptare që vijojnë kryesisht nga mesjeta por edhe më herët.
Përshkrimi
Oda përdoret nga i zoti i shtëpisë për të pritur dhe argëtuar mysafirët. Zakonisht, pritësi dhe të ftuarit në odë janë burra të moshuar dhe burra të martuar. Deri në fund të shekullit XX, gratë dhe djemtë e rinj nuk lejoheshin të hynin në dhomë. Në oda, burrat flasin, marrin diskutime politike dhe këndojnë këngë epike deri në orët e vona. Gjatë një seance në odë, ngjarjet dhe traditat historike trashëgohen gojarisht përmes diskutimeve dhe këngëve.
Në odat, dijet u shpërndanë brez pas brezi përmes këngëve dhe tregimeve epike. Gjatë shekullit XIX dhe XX – për të kundërshtuar ndalimet turke dhe serbe të gjuhës shqipe – odat u përdorën në mënyrë të fshehtë për mësime në shqip. Në Jugosllavi, shumë oda të Kosovës u shndërruan në klasa dhe shkolla shtëpiake për të ringjallë dhe ruajtur arsimin shqip.
Drnish
Drniš (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Šibenik-Knin në Kroaci.
Kantoni Marvejols
Kantoni Marvejols (frëngjisht: Canton de Marvejols) është një kanton në departamentin Lozère, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Marvejols. Ka sipërfaqe 211.39km2 dhe popullsi 7879 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Marvejols aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
Gjynoqarë
Gjynoqara është një fshat në komunën Ruzhdije në rrethin e Fierit të Shqipërisë.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1677
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Felnac
Felnak është një komunë në qarkun Arad në Rumani. Ka një popullsi prej 3.073 banorësh dhe sipërfaqe 51,20 km2. Komuna është formuar nga bashkimi i 2 fshatrave: Călugăreni dhe Felnac.
Historia
Kjo komunë përmendet për herë të parë në vitin 1330. Dikuar në të kaluarën në këtë zonë ekzistonte një kështjellë e shekullit XIV, e cila u shkatërrau një herë dhe rindërtuar rreth 1500, për t'u prishur përfundimisht në 1699. Atraksionet kryesore janë aktualisht dy kisha, një ortodokse rumune dhe një ortodokse serbe.
Medreseja e Isa Beut
Medreseja e Isa Beut është një shkollë e mesme islame e orientuar në përgatitjen arsimore profesionale dhe bën pjesë në rangun e shkollave të mesme fetare. Ajo ndodhet në Kondovë, në pjesën perëndimore të Shkupit.
Historiku
Medreseja “Isa Beu” vazhdon traditën e medresesë se dikurshme me të njëjtin emër, e themeluar në shekullin XV, me ardhjen e osmanllinjve në këto troje. Ajo mban emrin e themeluesit të saj Isa Beut, i cili ka qenë i biri i Is’hak Beut, serhat muhafizit ose mbrojtësit të njohur të Shkupit. Kjo medrese, në të kaluarën ka prezantuar institucionin më të lartë arsimor dhe njihej si shkollë më me famë në Rumeli. Nga Vakëfnameja e Isa Beut kuptojmë se ai përveç Medresesë ka themeluar bibliotekën dhe xhaminë që mbajnë edhe sot e kësaj dite emrin e tij. Xhamia e Isa Beut është ndërtuar në vitin 1475 dhe është njëra nga xhamitë më të bukura të Shkupit.
Medreseja që nga themelimi e deri më sot ka pushuar së punuari disa herë, për shkak se godina e Medresesë është shkatërruar nga luftërat dhe fatkeqësitë e tjera. Për herë të parë ka pushuar më 1689, kur gjenerali austriak, Pikolomini me ushtrinë e tij, e dogji Shkupin. Gërmadhat e mureve të godinës së saj, pas këtij shkatërrimi, u ruajtën deri në fillim të Luftës së Dytë Botërore.
Me tërheqjen e osmanllinjve nga trojet tona, Medreseja e Isa Beut, me iniciativën e prijësve fetarë dhe intelektualëve të atëhershëm, më 1932 u rindërtua, kështu që në vitin 1936 u krijuan kushte për të filluar me punë të rregullt. Njëkohësisht u reformua edhe programi i saj dhe ajo fitoi statusin e shkollës së mesme. Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo sërish pushoi një kohë të gjatë, deri në vitin 1979, kur Bashkësia Islame solli vendimin për rindërtimin e saj. Pas shumë peripecish objekti i ri u ndërtua në fshatin Kondovë dhe në vitin shkollor 1984/85 filloi procesi edukativo-arsimor.
Gjatë shkollimit katërvjeçar nxënësit dëgjojnë 30 lëndë, nga të cilat si gjuhë amtare mësohen maqedonishtja, shqipja dhe turqishtja; a arabishtja si gjuhë profesionale kurse anglishtja si gjuhë e huaj.
Që nga fillimi, në medrese punojnë mësimdhënës me përgatitje përkatëse profesionale. Shkollimi në Medrese është falas. Edhe përkundër ndërprerjes së punës gjatë historisë së saj Medreseja “Isa Beu” ka luajtur një rol të rëndësishëm në ngritjen e nivelit edukativo-arsimor e fetar të myslymanëve në këto troje, duke dhënë kontribut të çmueshëm për përgatitjen e kuadrove të ndryshme të cilët profesionalisht angazhohen në prezantimin dhe kultivimin e këtyre vlerave.
Pas vendimit të cilën e solli Mexhlisi Shura i BFI në RM, që kishte të bëj me shkollimin e rregullt të gjinisë femërore, pasuan aktivitetet për hapjen e Degës së femrave të medresesë së "Isa Beut", nga më 24.06.2004 u mbajë provimi i parë pranues për Degën e femrave, për vitin shkollorë 2004/2005. Ëndrra e kamotshme u realizua më 31. 08. 2004, ku u bë hapja solemne e degës së femrave të Medresesë së Isa Beut në Tetovë. Vërtetë ky ishte një sihariq për të cilin popullata myslimane prej kohësh e priste. Kjo paralele tani vazhdon me punë aktive, nga dhe vërehen edhe frytet e para që dalin nga aktivitetet e nxënëseve në sfera të ndryshme edukativo kulturore.
Gjinia femerore gjithnjë e më tepër po shfaqin interesim për të mësuar e studjuar shkencat islame, andaj, BFI ishte e detyruar të ndërmarr gjithçka për t'ua realizuar të drejtën e shkollimit fetar, për këtë qëllim është në ndërtim e sipër godina e re e Paraleles në fjalë në Tetovë që do të ket kapacitet nga 250-300 nxënëse, kurse më 29.07.2008 u bë hapja solemne e godines së Paralels së shtrirë të Medresesë Isa Beu për vajza në Gostivar me kapacitet prej 120-180 nxënëse. Kurse në Shkup aktualisht në Paralelen e shtrirë të Medresesë Isa Beu per vajza, po e ndjekin mësimin mbi 80 nxënëse. Lokali i kësaj paralele është i huazuar dhe së shpejti BFI do të vendos gurthemelin e godinës së re me kapacitet deri në 300 nxënëse.
Hünenberg
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Vepra 34, Enver Hoxha
Vepra 34, me Autor Enver Hoxha, ky vëllim përfshin periudhën nëntor 1966 - janar 1967. Shtëpia Botuese "8 nëntori" Tiranë, 1981. Faqe 419. Botohet me vendim të Komitetit Qëndror të Partisë së Punës të Shqipërisë.
Përmbajtja:
- Partia dhe populli i kanë drejtuar sytë te kongresi - 1 nëntor 1966
- Raport në Kongresin e 5-të të PPSH - 1 nëntor 1966 -
I. Gjendja ndërkombëtare dhe politika e jashtme e Shqipërisë Socialiste - Raport në Kongresin e 5-të të PPSH -
II. Plotësimi i planit të tretë pesëvjeçar dhe drejtimet kryesore të zhvillimit të ekonomisë - Raport në Kongresin e 5-të të PPSH -
IV. Thellimi i mëtejshëm i revolucionit ideologjik e kulturor - Raport në Kongresin e 5-të të PPSH -
V. Lufta e PPSH-së kundër revizionizmit modern për mbrojtjen e pastërtisë së marksizëm-leninizmit - Përfaqësia ka të drejtën të diskutojë hapur - 5 nëntor 1966
- Kongresi ishte shprehja më e lartë e unitetit, e forcës dhe e pjekurisë së partisë - 8 nëntor 1966
- Do t'i kryejmë me nder të gjitha detyrat - 8 nëntor 1966
Lindesnes
Lindesnes është një komunë në qarkun Vest-Agder, Norvegji. Komuna ka një sipërfaqe 317 km² dhe popullsi 4661 banorë.
Vepra 34, Enver Hoxha
- nëntori është një muaj i lavdishëm për ne - 28 nëntor 1966 - Mbledhja e "partive komuniste" komplot revizionist - 13 dhjetor 1966
Lindesnes
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Vepra 34, Enver Hoxha
- Kujdes të madh në punën me gratë e të rejat - 16 dhjetor 1966 - Të zbatojmë kritere shkencore për forcimin e përbërjes së partisë - 19 dhjetor 1966
- Përsosja e strukturës organizative të partisë - 19 dhjetor 1966
Menzingen
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Vepra 34, Enver Hoxha
- Mos u ndani asnjëherë nga studimi i teorisë marksiste-leniniste 28 dhjetor 1966
- Zbatimi i normave të partisë është jetike - 16 janar 1967 - Ju jeni nga ata që natën e bëjnë ditë - 21 janar 1967
- Në gur ju do të fiksoni përjetë veprën madhështore të partisë dhe të popullit tonë - 27 janar 1967
- Lënda
Ormaiztegi
Ormaiztegi është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Goierri, të provincës Gipuzkoa, në Komunitetin e Baskisë. Ormaiztegi ka 1323 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 6.77 km2.
Neuheim
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1676
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Kantoni Boos
Kantoni Boos (frëngjisht: Canton de Boos) është një kanton në departamentin Seine-Maritime, rajonin Haute-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Boos. Ka sipërfaqe 108.31km2 dhe popullsi 35567 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Boos aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Ura e Shtrenjtë
është një fshat në komunën Postribë në rrethin e Shkodrës të Shqipërisë.
Discogs
Discogs, shkurt për diskografi, është një website dhe bazë e të dhënave të informacionit rreth regjistrimeve audio, duke përfshirë lëshimet komerciale, lëshimet promovueseetj. Serverat e Discogs, aktualisht të hostuar nën emrin e domenit discogs.com, janë në pronësi të Zink Media, Inc, dhe janë të vendosura në Portland, Oregon, Shtetet e Bashkuara.
Big Brother (reality show)
Big Brother (shqip: Vëllai i madh) është një reality show ku, në çdo sezon, një grup njerëzish banojnë së bashku në shtëpinë e Big Brother, të izoluar nga bota e jashtme por të përcjellur vazhdimisht nga kamerat televizive. Çdo sezon zgjat rreth tre muaj, dhe zakonisht janë më pak se 16 pjesëmarrës. Banorët përpiqen të fitojnë një shumë parash duke iu shmangur eliminimeve periodike nga shtëpia. Idea për këtë shfaqje erdhi gjatë një sezoni për ide të reja në shtëpinë prodhuese John de Mol (pjesë e pavarur e Endemol) më 4 shtator, 1997. Transmetimi i parë i Big Brother u mbajt në Holandë më 1999 në Veronica TV.Që atëherë ka qenë një shfaqje shumë e kërkuar në thuajse 70 vende. Emri i shfaqjes vjen nga novela distopiane e George Orwell më 1949 Nineteen Eighty-Four.
Oberägeri
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Oristà
Oristà është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Osona, të provincës Barcelona, në Katalonia.
Lidhje të jashtme
Oristà
Rrustem Rrustemi
Rrustem Rrustemi  u lind më 30 gusht 1947 në fshatin Kokaj tëGjilanit. Është mësues, pedagog dhe gazetar shqiptarë.
Biografia
Rrustem Rrustemi ka mbaruar Normalen dhe Fakultetin e Filologjisë në Universitetin e Prishtinës - dega Gjuhë dhe Letërsi Shqipe.
Dekadat e punës dhe të veprimtarisë publike i nisi me arsimimin dhe edukimin e shkollarëve parauniversitar. Ishte mësimdhënësi i parë në shkollën ”Liria” të sapo hapur më 1967 në vendlindjen e tij.
Nga viti 1977 deri më 1985 i përkushtohet gazetarisë në Radio Televizionin e Prishtinës: gazetar dhe redaktor në Programin Informativ-Politik. Është autor dhe moderator i shumë emisoneve debatuese politike, i disa dokumentarëve televiziv, repotrazheve, editorialeve, fejtoneve publicistike, etj., të emetuar dhe të botuar në mediet e Kosovës e të ish-Jugosllavisë. Më 1985 e deri në suprimimin e autonomisë së Kosovës nga Serbia, ishte i angazhuar në redaktimin e publikimeve politike të kohës dhe këshilltar politik i ish-kryetarit të Këshillit Ekzekutiv të Kuvendit të Kosovës. Dëshmitar dhe pjesëmarrës i shumë ngjarjeve, kthesave dhe thyerjeve vendimtare politike të historisë më të re të Repubilkës së Kosovës. Profesionin e gazetarisë e ushtroi edhe pas lufte deri në pensionim, me disa ndërprerje, në të përditshmën “Kosova Sot”. Ndërkohë, Radio France Internationale (RFI)në Paris - Seksioni në gjuhën shqipe, në vitin 2000, e angazhoi korrespodent nga Kosova, prej nga raportoi deri në fund të dhjetorit 2009, kur ky medium ndërkombëtar radio-difuziv mbylli emisionet në shqip. Aktualisht vazhdon edhe më tej të merret me shkrime publicistike dhe letrare. Libri “Patkoi me katër harqe”, është romani i tij i parë me tematikë nga lufta e fundit në Kosovë.
Kantoni Mende-Nord
Kantoni Mende-Nord (frëngjisht: Canton de Mende-Nord) është një kanton në departamentin Lozère, rajonin Languedoc-Roussillon në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Mende. Ka sipërfaqe 140.72km2 dhe popullsi 9003 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Mende-Nord aktualisht përbëhet nga 5 komuna.
Udhëheqës të shteteve në vitin 1675
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shronjës.
Sufe
parapamje|Zona e Suffah në [[Xhamia e Profetit|Xhaminë e Profetit|350x350px]] Sufe (الصُّفّة Al-Ṣuffah, As'habus-Suffah ose دكة الأغوات Dikkat al-Aghawāt) ishte një strehë që ishte në dispozicion në anën e pasme të Xhamisë së Profetit gjatë periudhës së Medinës (622-632) të Islamit të hershëm. Fillimisht ishte në dispozicion në cepin verilindor të xhamisë dhe Muhamedi urdhëroi që të mbulohej me gjethe palme për të siguruar hije, prandaj u quajt Al-Suffah ose Al-Zullah (الظلة); dmth hije. Ajo u zhvendos disa dekada më vonë në një vend tjetër në xhami gjatë një projekti zgjerimi.
Trashëgimia
Për shkak të mungesës së vendeve të punës të shkaktuar nga një kombinim i bojkotit tregtar dhe kërcënimit ushtarak, anëtarët e Ashab al-Suffah kishin pak të ardhura. Vlerësohet se al-Suffah mbante deri në 300 njerëz në të njëjtën kohë, por ata thjesht po rriteshin dhe zvogëloheshin në numër. Ata mund të kishin arritur në rreth 400 anëtarë gjithsej, dhe zgjati rreth nëntë vjet derisa ata u pasuruan para vdekjes së Muhamedit. Më vonë, secili prej tyre u bë sundimtar ose emir.
Vendndodhja
Kur el-Uelid ibn Abdulmelik, kalifi umajad, zgjeroi xhaminë, vendndodhja e Al-Suffah u ndryshua në vendin ku tani quhet: Dikkat Al-Agawat.
Risch
është një komunë në kantonin Zug të Zvicrës.
Sufe
Vendndodhja
Anëtari më i shquar i Ashab al-Suffah ishte Ebu Hurejre, siç dëshmohet në hadith. Anëtarët studionin sheriatin ose Kuranin nga Muhamedi ose nga dikush i caktuar drejtpërdrejt prej tij. Gjatë kohës së luftës, ata që ishin të aftë iu bashkuan ushtrisë.
Afërdita Demaku
Afërdita Demaku e lindur me 1 Prill te vitit 1978 Abria e Epërme Drenices
Jetëshkrimi
Aferdita Demaku e lindur me 1 Prill 1978 Ajo kendon kengen e mirefillte shqipe me shume zemer. Kenget e fundit folklorike e radhisin "yll mbi yjet" e muzikes sone popullore te deritanishem. Nga tere krijimtaria e saj, ajo lirisht mund te konsiderohet kengetare e muzikes folklorike, e muzikes patriotike, muzikes popullore, dhe muzikes popullore moderne. Viti 2022 e nxori si solisten me te mire sot ne kete zhaner te muzikes shqiptare. Lindi ne Abri te Eperme te Drenices. Ne skene eshte paraqitur qe prej viteve te '90,si femije i talentuar dhe eshte shperblyer me vendin e pare, kudo mori pjese neper Festivale kenge te filloristeve, por edhe si antare e SHKA "Xhemal Abria", qe po e drejtonte vellau i saj.
Nje dite, si nxenese e klases se peste i ishte lutur vellaut ta merrte ne ushtrimet e SHKA-se "Xhemail Abria" dhe kishte vendosur te provoje te kendoje nje kenge. Kur ajo nisi kengen, te gjithe antaret mbeten gojehapur dhe qe nga ajo dite, Aferdita u be solistja numer nje e kesaj shoqerie. Talentin e saj per kendim e ka zbuluar mesuesi dhe vellau i saj, gje e cila e ben qe te merr pjese ne shume shoqeri kulturore artistike ne Abri, Drenas dhe Prizren. Albumi i saj i pare eshte edituar ne vitin 1995 i titulluar "Larg atdheut", autor i te cilit eshte Fadil Demaku, ndersa deri tani ka edituar dhjetera sish. Ajo ka pasur shume bashkpunime me kengetare te ndryshem, por si me te dalluar kane qene kengetaret: Bujar Qamili, Mahmut Ferati, Remzije Osmani, Vellezerit Krasniqi, Aziz Murati e shume te tjere.
Duga Resa
Duga Resa (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Karlovac në Kroaci.
Afërdita Demaku
Jetëshkrimi
Afërdita eshte e martuar me Besnik Janovën, kane dy femije: Shqipdonën dhe Shqiprimin. Kenget e saja me se shumti jane te shkruara nga Fadil Demaku, Milaim Islami, Arsim Bunjaku, Bekim Bislimi, Gafur Murati e te tjere. "Bashkepuntoret dhe ndihmesit e mi janë të shumtë, të cilët i falënderoj për përkushtimin e seriozitetin që kanë pasur ndaj punës dhe vullnetit tim. Ata janë fillimisht familja e cila më përkrah shumë, vëllai im Fadili, i cili më ka shkruar tekste, orkestruesit Adrian Kastrati, Florent Boshnjaku, Virusi, Shpejtim Gashi. Prej fillimit të karrierës më së shumti kam punuar në studion Etno Myzik te Burim Krasniqi. Nga aty kam nxjerr shumë hite. Punë të mire e shumë të suksesshme kam arritur me Agim Gashin, do ta përmendi këngën, Gëzuar Pavarësia, Gyrbetqari im, Kush po të bëhet nuse… ", deshmone Aferdita.
Duga Resa
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 5930 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 5989 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 6601 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.99%.
Trigun
Trigun (origjinali トライガン) është një serial manga dhe anime prodhuar nga Madhouse Production, shfaqur për herë të parë në vitin 1998. [2] Seriali anime, me ndryshime të shumta nga versioni manga përbëhet nga 26 seri, ndërkohë që manga përbëhet nga 3 volume me nga 20 kapituj (origjinali me titullin Trigun) dhe 14 volume nga 102 kapituj (nga vazhdimi i origjinalit nën titullin Trigun Maximum / トライガンマキシマム / Toraigan Makishimamu).
Xhamia e Kalasë, Ulqin
Xhamia e Haxhi Halil Skurës e njohur edhe si Xhamia e Kalasë në Ulqin është një ndërtesë që ka shërbyer si xhami deri më 1974. Duke u bërë më pas pjesë e repartit arkeologjik të Muzeut të Ulqinit dhe duke u quajtur Kishë-Xhamia e Ulqinit.
Trigun
Seriali ndjek udhëtimin aventuresk të Vash the Stampid (njeriu që kërkohet për 60 000 000 000 $$) në planetin "Toka e Askujt" (sipas serialit manga). Gjatë udhëtimit shpjegohen ngjarje të ndryshme të origjinës së planetit dhe nofkës së personazhit kryesor i emëruar nga njerëzit si Tajfuni Humanoid.
Momentalisht seriali renditet i 40-ti në listën e Anime Nfo. me 8.4 / 10 pikë sipas 171 vlerësimeve. Seriali është publikuar në 8 volume DVD. Seriali manga i këtij titulli ka shitur rreth 30 000 kopje sipas ICV2. [1] Lloji i Trigun, është krahasuar me seriale të tjera të ngjashme si Cowboy Bebop dhe Outlaw Star. [3] Sipas ANN një film me të njëjtin titull është në zhvillim. [4]
Historia
Trigun tregon historitë e Vash the Stampede. Gjithçka që dihet rreth tij është se bëhet fjalë për një njeri shumë të rrezikshëm i gjatë, bjond, me një kapelë të kuqe, një armë të madhe dhe mbi të gjitha me një çmim mbi kokën e tij prej 60 miliard $$, i njohur në mbarë botën me pseodunimin Tajfuni Humanoid për shkak të gjithë fatkeqësive të shumta që le pas kur kalon nëpër qytete. Por natyra e vërtetë e këtij njeriu misterioz nuk është të jetë një i keq dhe pashpirt që të gjithë e imagjinojnë; Vash në realitet është një tip paqësor, gjithmonë gati për të ndërhyrë për të shpëtuar të tjerët dhe vetëm me dy pasione të mëdhaja: vajzat e bukura dhe petullat e ëmbla. E gjithë historia zhvillohet në sipërfaqen e një planeti të largët dhe me shkretëtirë, Gunsmoke, i ndriçuar nga dy diej dhe i rrethur nga 5 hëna, i kolonizuar një shekull më parë nga miliona anije kozmike të ardhura nga Toka dhe që i përkisnin projektit Seeds. Wshtë një botë e ashpër dhe e egër, në të cilën kolonët njerëzorë e kanë të vështirë të mbajnë një ekzistencë dinjitoze dhe regresioni i vazhdueshëm i teknologjisë ( Bota e Tringun është shumë e nagjshme me West-in e vjetër amerikan) dhe grindjet e dy familjeve antike rivale. I fajësuar edhe për shktërrimin e July City, dy agjentë të kompanisë Bernardell vendosen në hapat e tij me shpresën që ta gjejnë.
Afërdita Demaku
Jetëshkrimi
Në Qershor 2003, Aferdita Demaku merr pjesë në PoliFest 2003 me këngën "Xhelozia".
Në Qershor 2004, Aferdita Demaku merr pjesë në PoliFest 2004 me këngën "Ti Je Larg Meje".
Në vitin 2004, Aferdita Demaku publikon albumin "Si Nje Maturante".
Në vitin 2005, Aferdita Demaku publikon albumin "Dy Zemra".
Në vitin 2006, Aferdita Demaku publikon albumin "U Kall Atmosfera".
Në Qershor 2008, Aferdita Demaku merr pjesë në Polifest 2008 me këngën "Gurbetqari Im".
Në vitin 2008, Aferdita Demaku publikon albumin "Gurbetqari Im".
Në vitin 2008, Aferdita Demaku publikon albumin "Dita E Dasmës".
Në vitin 2009, Aferdita Demaku publikon albumin "Po Marrim Nuse".
Në vitin 2011, Aferdita Demaku publikon albumin "Kenge Te Vjetra Folklorike".
Në vitin 2011, Aferdita Demaku publikon albumin "Kokan Mbledh Qikat Per Qef".
MusicBrainz
MusicBrainz është një projekt që synon krijimin e një bazë të dhënash të hapur të muzikës. Ngjashëm me projektin freedb, ajo u themelua në përgjigje të kufizimeve të vendosura në CDDB. Megjithatë, MusicBrainz ka zgjeruar objektivat e saj për të arritur përtej një depo kompakt disku metadata për të bërë një bazë të dhënash të strukturuar e të hapur në internet për muzikë.
Xhamia e Kalasë, Ulqin
Historia
Gjatë sundimit të Venedikasve, në Kala më 1510 u ndërtua një kishë katolike, e quajtur Kisha e Shën Mërisë, e cila pas rënies së Ulqinit nën Perandorinë Osmane u shëndrrua në Xhaminë e Sulltan Selimit II. Ishte ajo e ashtuquajtur Xhamia e Mbretit, sepse nuk kishte vakëf nga ku sigurohej ekzistenca e saj, por shërbyesit e saj paguheshin nga buxheti i perandorisë. Haxhi Halil Skura më 1693 ndërtoi minaren prej gurit të latuar, në pjesën e poshtme në një bazament katror, e që ngushtohet kah pjesa e sipërme. Funksionin e vet fetar kjo xhami e ndërpreu më 1878, gjegjësisht prej pushtimit të parë të Ulqinit nga Principata e Malit të Zi. Pjesa e sipërme e minarëse u shkatërrua në vitin 1937. Në kuadër të këtij objekti fetar ka ekzistuar edhe mejtepi.
Afërdita Demaku
Jetëshkrimi
Më datë 22 Qershor 2012, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Dashnor Pa Dashuri".
Më datë 31 Korrik 2012, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Jam Drenica".
Më datë 21 Gusht 2012, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Qele Zemren". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Arsim Bunjaku. Videoklipi u prodhua nga Max Production.
Më datë 17 Dhjetor 2012, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Cila Ta La Parfumin". Muzika e këngës u punua nga Burim Krasniqi, teksti u shkrua nga Milaim Islami. Videoklipi u prodhua nga Bleri Production.
Në vitin 2012, Aferdita Demaku publikon albumin "Dashnor Pa Dashuri".
Më datë 12 Prill 2013, Shaqir Cërvadiku, Florim Kleqka & Aferdita Demaku publikojnë videoklipin "Zinxhin A Fukara". Teksti u shkrua nga Izet Rraci.
Më datë 13 Qershor 2013, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Babe E Nane".
Më datë 16 Korrik 2013, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Sfida Ime". Muzika e këngës u punua nga Alban Furtuna, teksti u shkrua nga Milaim Islami. Videoklipi u prodhua nga Bleri Production.
Më datë 27 Korrik 2013, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Esht E Veçant".
Më datë 7 Gusht 2013, Aferdita Demaku & Vullnet Zhuniqi publikojnë videoklipin "Si Motër E Vëlla".
Më datë 28 Shtator 2013, Aferdita Demaku publikon videoklipin "Më Nuk Vuaj Për Tradhtar". Muzika e këngës u punua nga Ilir Berani, teksti u shkrua nga Ilir Berani, ndërsa për orkestrimin u kujdes Florent Boshnjaku. Videoklipi u prodhua nga Bleri Production.
Në vitin 2013, Aferdita Demaku publikon albumin "Sfida Ime".