cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mensch ärgere dich nicht
Rregullat e lojës
Kjo do të thotë që çdo lojë futet në rreth në fushën e "fillimit", lëviz (në drejtim të orës) mbi bordin dhe më në fund hyn "brenda" zonës. Lojtari i parë me të gjitha figurat që ka "brenda" zonës fiton ndeshjen.
Lojtarët hedhin një zar dhe mund të luajnë figurat sipas numrave të zarës që ka hedhur.
Hedhja e numrit gjashtë do të thotë sjellja e një figure në lojë (duke e vendosur një nga "jashtë" në fushën e "fillimit") dhe hedh përsëri zarin. Nëse një figurë është në fushën e "fillimit" dhe ka ende figurë në zonën "jashtë", ajo duhet të zhvendoset sa më shpejt që të jetë e mundur. Nëse një figurë nuk mund të futet në lojë atëherë çdo figurë tjetër në lojë duhet të lëvizet nga numri i hedhur, nëse kjo është e mundur. Kushtojini vëmendje se duke hedhur zarin vazhdimisht pa lëvizur është e ndaluar dhe nga çdo hedhje i zarit duhet të bëni një lëvizje.
Miniera e Bulqizës
300px|parapamje|Miniera dhe qyteti i Bulqizës Miniera Bulqizë është një minierë e madhe e vendosur në Shqipërinë qendrore në Qarkun Dibër, 40 km lindje të kryeqytetit, Tiranës. Bulqiza përfaqëson rezervën më të madhe të kromit në Shqipëri dhe një nga më të mëdhatë në Evropë me rezerva të vlerësuara prej 2.82 milion ton xehe që klasifikojnë 45.83% metal krom.
Përmbledhje
Miniera e Bulqizës është pjesë e Masivit të Bulqizës, një 370 km2 zonë e cila ka një trashësi shkëmbi 4 km dhe 6 km dhe përmban 65 depozita dhe dukuri të verifikuara të kromit. Depozita është eksploruar në thellësi deri në 1300 m dhe rezervat gjeologjike arrijnë në 12 milion ton, nga të cilat 7.5 milion ton vlerësohen mbi 38% metal kromi.
Miniera Bulqizë filloi të funksionojë në 1942. Midis 1942 dhe 1944 prodhoi mineral kromi vetëm nga dukuritë. Në 1948 filloi prodhimi nga miniera. Prodhimi i përgjithshëm i kombinuar i xehes së kromit nga miniera midis 1948 dhe 2006 arriti në 13,075,500 ton. Niveli më i thellë i minierës është Niveli XVI i cili arrin një thellësi prej 440 m Rezervat e xehes së kromit të minierës ndahen në dy kategori mbi dhe nën Nivelin XVI. Rezervat e provuara të xehes të vendosura mbi Nivelin XVI arrijnë në 690,000 ton xehe që klasifikojnë 46.75% metal kromi. Rezervat e provuara të xehes të vendosura nën Nivelin XVI arrijnë në 2,126,800 ton xehe që klasifikojnë 44.91% metal krom. Rezervat totale të minierës arrijnë në 2.82 milion ton xehe që klasifikojnë 45.83% metal krom. Që nga viti 2001, miniera është në pronësi të kompanisë kanadeze Empire Mining Corporation. Miniera e Bulqizës është një nga tetë minierat shqiptare të kromit që ka rezerva mbi 1 milion ton mineral kromi.
Çeshme e gurit Beledije
Çeshme e gurit Beledije është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 479/77.
Celje
Celje ( Cilli  ) është një vendbanim, qytet dhe qendër e komunës në Slloveni. Në Celje gjendet selia e Rajonit të Savinjskës.
Cerknica
Cerknica (Zirknitz, Circonio) është një vendbanim, qendër e komunës dhe një qytet zyrtar në Slloveni, në rajonin Primorsko - notranjska.
Muret e Portës (Porto Romano)
Muret e Portes (Porto Romano) është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Durrësit, në qarkun e Durrësit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkeologji", i miratuar me numër "''586/4874, 17.03.1948 / 23.09.1971'".
Conteville
Conteville (Shqip: Kotvila ) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Julia
Julia, roman me autore Violeta Allmuça. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2004. Libri ka 176 faqe.
Xhamia e Emin Pashës
Xhamia e Emin Pashës është një monument i trashëgimisë kulturore në Prizren, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër 371/87.
Ménévillers
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Ménévillers (Shqip: Menvijeri) është një komunë në departamentin Oise në Francën veriore.
Ndërtim me tulla në Rrugen Vasil Kuqi
Ndërtim me Tulla (tablinium) në Rrugen Vasil Kuqi është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Durrësit, në qarkun e Durrësit, Shqipëri.
Stefan de Vrij
Stefan de Vrij ( Holandisht: [ˈsteːfɑn də ˈvrɛi̯]; lindur më 5 shkurt 1992) është një futbollist profesionist holandez i cili luan si mbrojtës për klubin italian Internazionale dhe kombëtaren holandeze.
Mazuby
Mazuby është komunë në departamentin Aude në jug të Francës.
Stefan de Vrij
Ai e filloi karrierën e tij me klubin lokal VV Spirit, kurse si profesionist debutoi me Feyenoordin në moshën 17 vjeç. Ai shpenzoi pesë vite me klubin Eredivisie, ku për pak kohë shërbeu edhe si kapiten, para se në korrik 2014 të bashkohej me Lazion.
Një lojtar i kombëtares holandeze që nga viti 2012, De Vrij ka zhvilluar më shumë se 30 paraqitje me ekipin. Ai ishte pjesë në Kupën e Botës 2014 ku Holanda përfundoi e treta, si dhe u zgjodh në ekipin e turnamentit nga Castrol Performance Index.
Jeta e hershme
De Vrij u rrit në Ouderkerk aan den IJssel, në jug të Holandës. Ai është djali më i ri i Jan de Vrij, i cili luajti për klubin lokal VV Spirit, ku Stefan filloi karrierën e futbollit. Vëllezërit e tij më të mëdhenj Niels dhe Eric luajtën futboll të vegjël, por ndoqën rrugë të ndryshme.
Feyenoord
parapamje|De Vrij në stërvitje me [[Feyenoord në 2012|alt=|majtas|180px]]
De Vrij filloi karrierën e tij si futbollist me VV Spirit, një klub lokal i qytetit të tij të lindjes Ouderkerk aan den IJssel; ai shpenzoi atje pesë sezone. Në moshën 10 vjeç, ai mori pjesën në ditën e talenteve të Feyenoord. Pas disa seancave stërvitore dhe një ndeshje miqësore kundër ARC, De Vrij iu kërkua që të bashkohej me sektorin e të rinjëve të klubit. Te vv Spirit, De Vrij luante shpesh si mesfushor qëndror, por më pas u kthye në mbrojtës pasi kaloi te Feyenoord. Ai pati një zhvillim të shpjetë në klub. Pasi luajti me ekipin nën-15, De Vrij kërceu direkt në ekipin nën-17, duke mos luajtur fare me nën-16.
Gjatë sezonit 2012–13, De Vrij zëvëndësoi Ron Vlaar si kapiten. Megjithatë, pas një vargu paraqitjesh negative në sezonin e ardhshëm, atij j'u hoq shiriti deh në fillim i kaloi sulmuesit italian Graziano Pellè dhe më pas zëvëndës-kapitenit Jordy Clasie pasi Pellè pati probleme disiplinore.
Lazio
Më 30 korrik 2014, De Vrij u bashkua me klubin e Serie A Lazio për një shifër të pacaktuar. Duke folur rreth kësaj lëvizje, De Vrij tha: "Lazio e vërtetoi që më donte vërtet dhe jam shumë i lumtur që e kreva këtë lëvizje. Shpresoj të bëhem mbrojtësi më i kompletuar në Itali." Mediat besonin se ai do t'i bashkohej trajnerit Louis van Gaal, i cili drejtoi Holandën, te klubi anglez Manchester United.
Ai debutoi zyrtarisht për klubin më 24 gusht në ndeshjen e raundit të tretë të Coppa Italias kundër ekipit të divizionit të tretë Bassano Virtus. De Vrij la shenjën e tij duke shënuar golin e tretë të fitores 3–0. Një javë më vonë, ai luajti ndeshjen e parë në Serie A me Lazion që e nisi kampionatin me një disfatë 3–1 ndaj Milanit në San Siro. Më 21 shtator, ai doli me karton të kuq në minutën e 85të të ndeshjes ndaj Genoa të cilën Lazio e kishte dominuar; kjo gjë rezultoi fatale pasi Genoa shënoi dy minuta më vonë me anë të sulmuesit Mauricio Pinilla. Lazio arriti deri në finalen e kupës, ku u përballën me Juventusin; ai luajti vetëm 45 minuta dhe u zëvëndësua nga Keita Baldé me ekipin që humbi ndeshjen 1–2.
Më 11 shtator 2016, De Vrij shënoi golin e tij të parë në elitën e futbollit italian, duke i dhënë ekipit të tij një barazim ndaj Chievos.
Në mars 2018, drejtoi sportiv Igli Tare konfirmoi se De Vrij do të largohej nga klubi pas përfundimit të sezonit me parametër zero.
Internazionale
Pas disa muajsh spekullime, më 28 maj 2018, De Vrij lajmëroi se ai do të bashkohej me Interin duke nisur nga 1 korriku. Ai u prezantua dhjetë ditë më vonë ku firmosi një kontratë deri në qershor 2023. De Vrij mori fanellën me numrin 6 dhe debutoi në ndeshjen hapëse të sezonit ndaj Sassuolos më 19 gusht. Ai shënoi golin e parë një javë më vonë, duke i dhënë avantazhin e përkohshëm Interit 2–0 përball Torinos në shtëpi në një barazim 2–2. Në shtator 2018, De Vrij luajti ndeshjen e tij të 100të në Serie A në triumfin 2–1 në shtëpi ndaj Fiorentinës. Ai gjithashtu zhvilloi paraqitjen e parë sezonale në Ligën e Kampioneve në javën e parë të fazës së grupeve kundër Tottenham Hotspur; De Vrij asistoi me kokë golin e fitores të Matías Vecinos në minutën e 92të. Ai luajti 5 nga 6 ndeshjet në fazën e grupeve, me Interin që u eliminua pasi e mbylli Grupin B në vendin e tretë; pavarësisht se kishte pikë (8) dhe golavarazh (–1) të barabartë me Tottenhamin, klubi anglez u kualifikua për shkak të rregullit të golit jashtë fushe. Zikaltrit u transferuan në fazën me eliminim direkt të Ligës së Evropës, ku në ndeshjen e kthimit të raundit të 16-tave më 14 mars 2019, gabimi i De Vrij në kontrollin e topit i kushtoi Interit eliminimin nga gjermanët e Eintracht Frankfurt, që u kualifikuan me rezultatin e përgjithshëm 1–0. Tre ditë më vonë, De Vrij shënoi në ndeshjen e Derby della Madonnina kundër rivalëve të Milanit, duke ndihmuar ekipin e tij të fitoj 3–2, të rimarr vendin e tretë në kampionat, dhe të fitoj dy herë brënda një sezoni në kampionat që nga sezoni 2011–12.
Të rinjtë
Zhvillimi i shpejt i De Vrij te Feyenoord ra në sy, dhe ai shpejt u bë pjesë e ekipeve të të rinjëve. Më 21 nëntor 2007, Holanda nën-16 fitoi një ndeshje miqësore me Ukrainën; De Vrij luajti për 90 minuta të plota duke debutuar.
Ai gjithashtu luajti në UEFA Kampionatin Evropian nën-17 2009 në Gjermani. Ekipi holandez, i mbëshetur edhe nga kontigjenti i fortë prej shtatë lojtarësh nga Feyenoordi, arriti deri në finale ku u mposht nga vendi mikpritës me rezultatin 2–1. Ai ishte në pozicionin e qëndër-mbrojtësit sëbashku me Dico Koppers, dhe luajti në çdo ndeshje të Holandës në turnament pa u zëvëndësuar asnjëherë, duke dhënë një kontribut të shquar. Me vendin e dytë të arritur në Evropian, Holanda nën-17 siguroi kualifikimin për në Kupën e Botës 2009 në Nigeri.
Ekipi i parë
Më 7 maj 2012, De Vrij ishte në listën paraprake prej 36 lojtarësh të Holandës për UEFA Euro 2012, si dhe një nga nëntë lojtarët pa luajtur ende asnjë ndeshje me ekipin e parë. Megjithatë, trajneri Bert van Marwijk nuk e përfshiu në listën përfundimtare. Më 15 gusht, De Vrij debutoi zyrtarisht nën drejtimin e trajnerit Louis van Gaal në distafën 4–2 nga Belgjika në një ndeshje miqësore.
Ai ishte një nga katër mbrojtësit e Feyenoord që u thirr nga Van Gaal për të luajtur në Kupën e Botës 2014. Në ndeshjen e parë të Holandës në turnament, kundër Spanjës më 13 qershor, De Vrij shkaktoi një penallti të diskutueshme në minutën e 26të pasi Diego Costa goditi këmbën e tij dhe u rrëzua. Xabi Alonso shënoi për t'i dhënë avantazhin Spanjës. Megjithatë, holandezët kthyen gjithçka, me De Vrij që shënoi golin e tretë të tyre, goli i tij i parë ndërkombëtar, duke kontribuar në një fitore 5–1. Ai luajti në çdo ndeshje të Holandës në turnament; tulipanët arritën një vend të tretë. Ai, sëbashku me Arjen Robben, ishin të vetmit lojtarë nga Holanda që u zgjodhën në ekipin e turnamentit.
Në ndeshjen e parë të Holandës për kualifikueset e UEFA Euro 2016 kundër Republikës Çeke më 9 shtator 2014, De Vrij shënoi golin e barazimit momental me një gjuajtje me kokë por holandezët në fund u mposhtën 2–1. De Vrij luajti ndeshjen e parë si kapiten gjatë një ndeshje miqësore kundër Spanjës më 31 mars 2015, ku ai e mori shirin pas zëvëndësimit të Wesley Sneijder si dhe shënoi një nga golat e fitores 2–0 në Amsterdam ArenA.
Klube
<references group="lower-alpha"/>
Lazio
Kombëtarja
Holanda U17
Holanda
Ali el-Kari
djathtas|parapamje| Faqja e parë e Përmbajtjes së Handschrift Landberg 295 në Bibliotekën Shtetërore të Berlinit, e cila ka një koleksion të madh të punës së el-Kariut Nur ad-Din Ebu el-Hasan Ali ibn Sultan Muhammed al-Hiravi al-Kari ( Arabsht الهروي القاري ; v. 1605/1606), i njohur si Mulla Ali el-Kari ( ملا علي القاري  ) ishte një dijetar mysliman.
Ai lindi në Herat, ku mori arsimimin themelor islamik. Pas kësaj, ai udhëtoi në Mekë el-Mukarrame dhe studioi nën dijetarin Shejh Ahmed Ibn Haxher el-Hajtami Makki, dhe el-Kari përfundimisht vendosi të qëndronte në Mekë el-Mukarrame ku mësoi, vdiq dhe u varros.
Ai konsiderohet në qarqet e Hanefit të jetë një nga mjeshtrat e haditheve dhe Imam i fikhut, komentit kuranor, gjuhës, historisë dhe tasavuf. Ai ishte një hafiz ( i Kur'anit ) dhe një kaligrafi i famshëm i cili shkroi një Kur'an çdo vit.
El-Kari ka shkruar disa libra, duke përfshirë komentimin el-Mirkat në Mishkat el-Masabih në disa vëllime, një komentar për dy-vëllimet e Kadi Ijadit Esh-Shifa, një koment mbi Shama'il Tirmidhiu, dhe një koment me dy vëllime mbi përmbledhjen e el-Gazaliut të Ihja - s me titull Ayn al-'ilm wa zayn al-hilm (pranvera e dijes dhe stolitë e të kuptuarit). Ai gjithashtu shkroi Tohfat al-A'ali Sharh bad 'al-Amali, një ekspozitë e Qasida Bad'ul Amali.
Puna e tij më e njohur është një koleksion lutjesh (dua), të marra nga Kur'ani dhe Hadithi, i quajtur Hizb-ul-Azam. Koleksioni është i ndarë në shtatë kapituj, duke dhënë një kapitull për çdo ditë të javës. Kjo punë nganjëherë gjendet në një koleksion me Dalail al-Khayrat.
Kompleksi i Lidhjes së Prizrenit
Kompleksi i Lidhjes së Prizrenit është një kompleks muzeor dhe monument i trashëgimisë kulturore në qytetin historik të Prizrenit, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "arkitekturor", i miratuar me numër 414/77 dhe ndodhet nën mbrojtjen e shtetit. Kompleksi ka qenë pjesë e külliye-s së Gazi Mehmet Pashës e ndërtuar më 1537.
Historia
Kompleksi i Lidhjes së Prizrenit, si tërësi urbanistike dhe arkitektonike në aspektin hapësinor shtrihet në bërthamën e vjetër të qytetit të Prizrenit dhe ka vlerë të veçantë kulturore, historike, arsimore, shoqërore dhe ambientale. Ky kompleks ndodhet në mes të lumit Lumbardhi i Prizrenit, Kompleksit të Marashit (Mësonjëtorja - Ders'hanja), Rrapit të Marashit, dhe shpateve të Kalasë së Prizrenit. Në kuadër të Kompleksit ndodhen Ndërtesa e Lidhjes së Prizrenit, Muzeu, Biblioteka dhe Leximorja, Galeria e Arteve, Medreseja, Xhamia e Gazi Mehmet Pashës, Tyrbeja si dhe objektet e banimit. Këto objekte të arkitekturës folklorike janë të shprehura si objekte të veçanta dhe në varg. Në fund të shekullit XIX dhe në fillim të shekullit XX, gjatë restaurimeve dhe rindërtimeve në objektet e banimit shihet qartë ndikimi i Barokut Evropian me një përzierje të neoklasicizmit, gjë që formon pamjen specifike të këtyre objekteve.
Në vitin 1946 Kompleksi i Lidhjes së Prizrenit u emërtua "Sheshi i Lidhjes së Prizrenit" dhe u regjistrua si vlerë e posaçme në Raportin Teknik të UNESKO-s. Pas viteve '50 të shekullit XX fillojnë rrënimet masive të objekteve të vjetra duke zgjeruar rrugët, duke ndryshuar rrjedhën e lumit Lumbardh në emër të "modernizimit" të qytetit. Tani nga ky Kompleks kanë mbetur pak objekte banimi të ruajtura sikurse që janë shkatërruar edhe disa pjesë të medresesë. Në vitin 1968 për arsye të ndërtimit të rrugës bëhet rrënimi i objekteve buzë lumit derisa vetëm ndërtesa e Rezidencës Qeveritare të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dislokohet për disa metra në perëndim. Edhe në vitet 1976/78 bëhen ndërhyrje të rëndësishme duke rrënuar disa objekte të Kompleksit të Gazi Mehmed Pashës për të formuar Muzeun e Lidhjes së Prizrenit për nder të 100 vjetorit të saj. Gjatë luftës së fundit në vitin 1999 digjet tërësisht ndërtesa e Rezidencës Qeveritare të Lidhjes së Prizrenit e cila rindërtohet në qershor të vitit 2000.
Qarkori i Partisë në Arapaj
Qarkori i Partisë në Arapaj është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e Durrësit, në qarkun e Durrësit, Shqipëri.
Futurologjia
Futurologjia (futurizmi ose studimet e së ardhmes) është studimi sistematik, ndërdisiplinor dhe holistik i avancimit social dhe teknologjik dhe tendencave të tjera mjedisore, shpesh me qëllim të eksplorimit se si njerëzit do të jetojnë dhe punojnë në të ardhmen. Teknikat parashikuese, të tilla si parashikimi, mund të zbatohen, por studiuesit e studimeve bashkëkohore të së ardhmes theksojnë rëndësinë e eksplorimit sistematik të alternativave. Në përgjithësi, ajo mund të konsiderohet si një degë e shkencave shoqërore dhe një shtrirje në fushën e historisë. Studimet e së ardhmes (të quajtura në mënyrë bisedore "e ardhmja" nga shumë prej praktikuesve të fushës) kërkon të kuptojë se çfarë ka të ngjarë të vazhdojë dhe çfarë mund të ndryshojë në mënyrë të besueshme. Kështu, një pjesë e disiplinës kërkon një kuptim sistematik dhe të bazuar në model të së shkuarës dhe të tashmes, dhe të eksplorojë mundësinë e ngjarjeve dhe tendencave të ardhshme.
Vështrim i përgjithshëm
Futurologjia është një fushë ndërdisiplinore që grumbullon dhe analizon tendencat, me metoda laike dhe profesionale, për të hartuar të ardhme të mundshme. Ai përfshin analizimin e burimeve, modeleve dhe shkaqeve të ndryshimit dhe stabilitetit në një përpjekje për të zhvilluar largpamësinë. Në mbarë botën, fusha përmendet në mënyra të ndryshme si studime të së ardhmes, kërkime të së ardhmes, largpamësi strategjike, futuristikë, të menduarit për të ardhmen, të ardhme dhe futurologji. Studimet e së ardhmes dhe largpamësia strategjike janë termat më të përdorur në fushën akademike në botën anglishtfolëse.
Parashikimi ishte termi origjinal dhe u përdor për herë të parë në këtë kuptim nga H.G. Wells në vitin 1932. "Futurologjia" është një term i zakonshëm në enciklopedi, megjithëse përdoret pothuajse ekskluzivisht nga jopraktikuesit, të paktën në botën anglishtfolëse. "Futurologjia" përkufizohet si "studimi i së ardhmes". Termi u krijua nga profesori gjerman Ossip K. Flechtheim në mesin e viteve 1940, i cili e propozoi atë si një degë të re të dijes që do të përfshinte një shkencë të re të probabilitetit. Ky term ka rënë nga favori në dekadat e fundit, sepse praktikuesit modernë theksojnë rëndësinë e të ardhmes alternative, të besueshme, të preferueshme dhe të shumëfishtë, në vend të një të ardhmeje monolitike, dhe kufizimet e parashikimit dhe probabilitetit, kundrejt krijimit të të ardhmes së mundshme dhe të preferueshme.
Tre faktorë zakonisht i dallojnë studimet e së ardhmes nga kërkimet e kryera nga disiplina të tjera (edhe pse të gjitha këto disiplina mbivendosen, në shkallë të ndryshme). Së pari, studimet e së ardhmes shpesh shqyrtojnë tendencat për të hartuar të ardhme të mundshme dhe të preferuara së bashku me rolin që "kartat e egra" mund të luajnë në skenarët e ardhshëm. Së dyti, studimet e së ardhmes zakonisht përpiqen të fitojnë një pamje holistike ose sistematike bazuar në njohuri nga një sërë disiplinash të ndryshme, duke u fokusuar përgjithësisht në kategoritë STEEP sociale, teknologjike, ekonomike, mjedisore dhe politike. Së treti, studimet e së ardhmes sfidojnë dhe shpalosin supozimet pas pikëpamjeve mbizotëruese dhe pretenduese për të ardhmen. Kështu e ardhmja nuk është e zbrazët, por e mbushur me supozime të fshehura. Për shembull, shumë njerëz presin rënien e ekosistemit të Tokës në të ardhmen e afërt, ndërsa të tjerë besojnë se ekosistemi aktual do të mbijetojë pafundësisht. Një qasje largpamëse do të kërkonte të analizonte dhe të nxjerrë në pah supozimet që mbështesin pikëpamje të tilla.
Futurologjia nuk përqendrohet përgjithësisht në parashikimet afatshkurtra si normat e interesit gjatë ciklit të ardhshëm të biznesit, ose të menaxherëve ose investitorëve me horizonte kohore afatshkurtra. Shumica e planifikimit strategjik, i cili zhvillon qëllime dhe objektiva me horizont kohor prej një deri në tre vjet, gjithashtu nuk konsiderohet si e ardhme. Planet dhe strategjitë me horizonte më të gjata kohore që tentojnë në mënyrë specifike të parashikojnë ngjarje të mundshme në të ardhmen janë padyshim pjesë e fushës. Të mësuarit për zhvillimet afatmesme dhe afatgjata mund të vërehet ndonjëherë që në shenjat e tyre të hershme. Si rregull, studimet e së ardhmes në përgjithësi kanë të bëjnë me ndryshimet e ndikimit transformues, dhe jo me ato të një shtrirjeje në rritje ose të ngushtë.
Fusha e së ardhmes përjashton gjithashtu ata që bëjnë parashikime të së ardhmes përmes mjeteve të pretenduara mbinatyrore.
Për të përfunduar një studim të së ardhmes, zgjidhet një fushë për ekzaminim. Domeni është ideja kryesore e projektit, ose ajo që kërkon të përcaktojë rezultati i projektit. Domenet mund të kenë një fokus strategjik ose eksplorues dhe duhet të kufizojnë qëllimin e kërkimit. Ai shqyrton se çfarë do të diskutohet, dhe më e rëndësishmja, nuk do të diskutohet në hulumtim. Praktikuesit e së ardhmes studiojnë tendencat duke u fokusuar në linjat bazë STEEP (Sociale, Teknologjike, Ekonomike, Mjedisore (Environments) dhe Politike). Eksplorimi i linjës bazë ekzaminon mjediset aktuale STEEP për të përcaktuar tendencat normale, të quajtura vija bazë. Më pas, praktikuesit përdorin skenarë për të eksploruar rezultate të ndryshme të së ardhmes. Skenarët shqyrtojnë se si e ardhmja mund të jetë e ndryshme.
1. Skenarët e kolapsit kërkojnë të përgjigjen: Çfarë ndodh nëse vijat bazë STEEP bien në rrënim dhe nuk ekzistojnë më? Si do të ndikojë kjo në kategoritë STEEP?
2. Skenarët e transformimit: eksploroni të ardhmen me bazën e shoqërisë që kalon në një gjendje "të re". Si preken kategoritë STEEP nëse shoqëria ka një strukturë krejtësisht të re?
3. Ekuilibri i ri: shqyrton një ndryshim të tërë në strukturën e domenit. Çfarë ndodh nëse vija bazë ndryshon në një bazë "të re" brenda të njëjtës strukturë të shoqërisë?
Historiku
Johan Galtung dhe Sohail Inayatullah argumentojnë në Macrohistory and Macrohistorians se kërkimi për modele madhështore të ndryshimit shoqëror shkon deri në Sima Qian (145-90 pes) dhe teoria e tij e cikleve të virtytit, megjithëse vepra e Ibn Khaldun (1332–1406) si Mukaddimah do të ishte një shembull që është ndoshta më i kuptueshëm për sociologjinë moderne. Shembujt e hershëm perëndimor përfshijnë " Utopinë " e Sir Thomas More, botuar në vitin 1516, dhe bazuar në "Republikën" e Platonit, në të cilën një shoqëri e ardhshme ka kapërcyer varfërinë dhe mjerimin për të krijuar një model të përsosur për të jetuar. Kjo vepër ishte aq e fuqishme sa utopitë, që fillimisht do të thotë "anskundi", kanë ardhur të përfaqësojnë të ardhme pozitive dhe përmbushëse në të cilat plotësohen nevojat e të gjithëve.
Disa themele intelektuale të studimeve të së ardhmes u shfaqën në mesin e shekullit XIX. Isadore Comte, i konsideruar si babai i filozofisë shkencore, u ndikua shumë nga vepra e socialistit utopist Henri Saint-Simon, dhe diskutimi i tij për metamodelët e ndryshimit shoqëror parashikon studimet e së ardhmes si një dialog shkencor.
Në vitin 1845, Scientific American, revista më e vjetër e botuar vazhdimisht në SHBA, filloi të botojë artikuj rreth kërkimit shkencor dhe teknologjik, me fokus në implikimet e ardhshme të një kërkimi të tillë. Kjo do të pasohej në vitin 1872 nga revista Popular Science, e cila synonte një lexues më të përgjithshëm.
Zhanri i fantashkencës u themelua në fund të shekullit XIX, me shkrimtarë të shquar, duke përfshirë Zhyl Vernin dhe H.G. Wells, duke vendosur historitë e tyre në një botë të imagjinuar të së ardhmes. parapamje|216x216px| Rachel Carson, autore e cila ndihmoi në nisjen e lëvizjes mjedisore dhe një drejtim të ri për kërkimin e së ardhmes.
Arsimi
Arsimi dhe edukimi në fushën e studimeve të së ardhmes është zhvilluar prej disa kohësh. Duke filluar në Shtetet e Bashkuara në vitet 1960, ajo është zhvilluar që atëherë në shumë vende të ndryshme. Arsimi i së ardhmes inkurajon përdorimin e koncepteve, mjeteve dhe proceseve që i lejojnë nxënësit të mendojnë në një plan afatgjatë, rrjedhimisht dhe me imagjinatë. Në përgjithësi futurologjia i ndihmon studentët të:
Ekziston një dokumentacion i plotë i historisë së arsimit dhe edukimit të së ardhmes, për shembull në veprën e Richard A. Slaughter (2004), David Hicks, Ivana Milojević e shumë të tjerë.
Ndërsa studimet e së ardhmes mbeten një traditë relativisht e re akademike, institucione të shumta terciare në mbarë botën e studiojnë atë. Këto variojnë nga programe të vogla, ose universitete me vetëm një ose dy klasa, te programet që ofrojnë certifikata dhe përfshijnë studime të së ardhmes në diploma të tjera, (për shembull në planifikim, biznes, studime mjedisore, ekonomi, studime zhvillimore, studime shkencore dhe teknologjike). Programe të ndryshme formale të nivelit Master ekzistojnë në gjashtë kontinente. Së fundi, disertacionet e doktoraturës në mbarë botën kanë përfshirë studimet e së ardhmes (shih p.sh Rohrbeck, 2010; von der Gracht, 2008;  Hines, 2012 ). Një studim i fundit dokumentoi rreth 50 raste të studimeve të së ardhmes në nivelin terciar.
Një program i futurologjisë ofrohet në Universitetin Tamkang, Tajvan. Studimet e së ardhmes është një kurs i kërkuar në nivelin universitar, me nga tre deri në pesë mijë studentë që marrin mësime në baza vjetore në Institutin e Studimeve të së Ardhmes është një program MA. Vetëm dhjetë studentë pranohen çdo vit në program. E lidhur me programin është edhe revista Journal of Futures Studies.
Programi më i gjatë i studimeve të së ardhmes në Amerikën e Veriut u krijua në vitin 1975 në Universitetin e Houston-Clear Lake. Ai u zhvendos në Universitetin e Hjustonit në vitin 2007 duke u riemëruar Parashikimi. Programi u krijua me besimin se nëse historia studiohet dhe mësohet në një mjedis akademik, atëherë kështu duhet të jetë e ardhmja. Misioni i saj është të përgatisë futuristët profesionistë. Kurrikula përfshin një përzierje të teorisë thelbësore, një kornizë dhe metoda për kryerjen e punës dhe një fokus në aplikimin për klientët në biznes, qeveri, organizata jofitimprurëse dhe shoqëri në përgjithësi.
Që nga viti 2003, mbi 40 institucione të arsimit të lartë në mbarë botën ofronin një ose më shumë kurse në studimet e së ardhmes. Federata Botërore e Studimeve të së Ardhmes ka një studim gjithëpërfshirës të programeve dhe kurseve globale të së ardhmes. Fondacioni i Studimeve të Përshpejtimit mban një listë të shënimeve të programeve të studimeve të së ardhmes pasuniversitare fillore dhe të mesme.
Gradishta e Belshit
Gradishta e Belshit (apo Kalaja e Belshit) në krahinën e Dumre-së është një monument i trashëgimisë kulturore në Belsh, rrethi i Elbasanit, në qarkun e Elbasanit, Shqipëri. Ky monument është i llojit "", i miratuar me numër "586 e 4874 më 17.03.1948 e 23.09.1971".
Futurologjia
Arsimi
Një Program MA në Studimet e së Ardhmes është ofruar në Universitetin e Lirë të Berlinit që nga viti 2010.
Një program MScSc dhe PhD në Studimet e së Ardhmes ofrohet në Universitetin e Turkut, Finlandë.
Shkolla e Biznesit e Universitetit Stellenbosch në Afrikën e Jugut ofron një PGDip në Studimet e Ardhshme, si dhe një diplomë MPhil në Studimet e Futuriste.
Ndërsa largpamësia është zgjeruar për të përfshirë një gamë më të gjerë shqetësimesh sociale, janë trajtuar të gjitha nivelet dhe llojet e arsimit, duke përfshirë arsimin formal dhe joformal. Shumë vende kanë filluar të zbatojnë Parashikimin në politikën e tyre arsimore. Disa nga programet janë renditur më poshtë:
Nga fillimi i viteve 2000, arsimtarët dhe pedagogët filluan të krijonin në mënyrë të pavarur të studimeve të së ardhmes (nganjëherë të referuara si të menduarit për të ardhmen) në mjediset e klasës K-12. Për të përmbushur nevojën, organizatat jofitimprurëse të së ardhmes hartuan plane kurrikulare për të furnizuar edukatorët me materiale mbi këtë temë. Shumë nga planet e kurrikulës u zhvilluan për të përmbushur standardet e përbashkëta bazë. Metodat e arsimit dhe edukimit të studimeve të së ardhmes për të rinjtë zakonisht përfshijnë aktivitete bashkëpunuese të përshtatshme për moshën, lojëra, të menduarit sistematik dhe ushtrime për ndërtimin e skenarëve.
Ka disa organizata të përkushtuara për të çuar më tej përparimin e Parashikimit dhe Studimeve të së Ardhmes në mbarë botën. Teach the Future thekson praktikat arsimore largpamëse të përshtatshme për shkollat K-12. Universiteti i Hjustonit ka një program diplomimi të nivelit Master (MS) përmes Kolegjit të Teknologjisë, si dhe një program certifikimi për ata që janë të interesuar në studime të avancuara. Departamenti i Shkencave Politike në Universitetin e Hawaii Manoa ka Qendrën Kërkimore të Hawait për Studimet e Ardhshme e cila ofron një Master (MA) përveç një doktorature (Ph.D. ).
Fantashkenca
Wendell Bell dhe Ed Cornish e pranojnë fantashkencën si një katalizator për studimet e ardhshme, duke sjellë në mendje vizionet e së nesërmes. Potenciali i trillimeve shkencore për të ofruar një “vizion social imagjinativ” është kontributi i tij në studimet e së ardhmes dhe perspektivën publike. Sci-fi produktiv paraqet skenarë të besueshëm, normativë. Jim Dator ia atribuon konceptet themelore të "imazheve të së ardhmes" Wendell Bell, për sqarimin e konceptit të Fred Polak në Imazhet e së Ardhmes, siç zbatohet për studimet e së ardhmes. Ngjashëm me të menduarit e skenarëve të studimeve të së ardhmes, vizionet e mbështetura empirikisht për të ardhmen janë një dritare në atë që mund të jetë e ardhmja. Megjithatë, ndryshe nga studimet e së ardhmes, shumica e veprave fantastiko-shkencore paraqesin një alternativë të vetme, përveç nëse rrëfimi trajton afate të shumta kohore ose realitete alternative, si në veprat e Phillip K. Dick, dhe një mori veprash të ekranit të vogël dhe të madh. Pamela Sargent thotë: "Fantazia shkencore pasqyron qëndrimet tipike të këtij shekulli". Ajo jep një histori të shkurtër të botimeve fantastiko-shkencore me ndikim, si The Foundation Trilogy, nga Isaac Asimov dhe Starship Troopers, nga Robert A. Heinlein. Perspektivat alternative vërtetojnë fanta-shkencën si pjesë e "imazheve" të paqarta të së ardhmes.
Brian David Johnson është një futurist dhe autor që përdor fantashkencën për të ndihmuar në ndërtimin e së ardhmes. Ai ka qenë futurist në Intel dhe tani është futurist rezident në Universitetin Shtetëror të Arizonës. "Puna e tij quhet 'future casting'—duke përdorur studime etnografike në terren, kërkime teknologjike, të dhëna të tendencave dhe madje edhe fantashkencë për të krijuar një vizion pragmatik të konsumatorëve dhe informatikës." Brian David Johnson ka zhvilluar një udhëzues praktik për përdorimin e fantashkencës si një mjet për studimet e së ardhmes. Prototipi i Fantashkencës kombinon të kaluarën me të tashmen, duke përfshirë intervista me autorë të shquar të trillimeve shkencore për të ofruar mjetet e nevojshme për të "dizajnuar të ardhmen me fantashkencë".
1. Zgjidhni konceptin tuaj shkencor dhe ndërtoni një botë imagjinative
3. Pasojat, për mirë ose për keq, ose të dyja, të shkencës ose teknologjisë mbi njerëzit dhe botën tuaj
4. Pika e përkuljes njerëzore
5. Reflektim, çfarë mësuam?
“Një prototip i plotë fantastiko-shkencor (SFP) është 6-12 faqe, me një strukturë popullore; një hyrje, punë në sfond, histori fiktive (shumica e SFP), një përmbledhje e shkurtër dhe një përmbledhje (refleksion). Më shpesh, prototipet e trillimeve shkencore ekstrapolojnë shkencën aktuale përpara dhe, për rrjedhojë, përfshijnë një grup referencash në fund.
Ian Miles rishikon The New Encyclopedia of Science Fiction, duke identifikuar mënyrat se si Fantashkenca dhe Studimet e së Ardhmes “fekondohen, si dhe mënyrat në të cilat ato ndryshojnë dukshëm”. Fantashkenca nuk mund të konsiderohet thjesht Studime të së Ardhmes të trilluara. Mund të ketë synime të tjera përveç largpamësisë ose "parashikimit, dhe nuk shqetësohet më shumë për formimin e së ardhmes se çdo zhanër tjetër i letërsisë". Nuk duhet kuptuar si një shtyllë e qartë e studimeve të së ardhmes, për shkak të mospërputhjes së saj të kërkimit të integruar të së ardhmes. Për më tepër, Dennis Livingston, një kritik i revistës së letërsisë dhe Futures thotë: "Përshkrimi i shoqërive vërtet alternative nuk ka qenë një nga pikat e forta të fantashkencës, veçanërisht" parashikon normativë të preferuar. Pikat e forta të zhanrit si një formë e të menduarit futurist diskutohen nga Tom Lombardo, i cili argumenton se fantashkenca e zgjedhur "kombinon një nivel shumë të detajuar dhe konkret të realizmit me spekulimet teorike mbi të ardhmen", "adreson të gjitha dimensionet kryesore të së ardhmes. dhe i sintetizon të gjitha këto dimensione në vizione integruese të së ardhmes, dhe "pasqyron të menduarit bashkëkohor dhe futurist", prandaj "mund të shihet si mitologjia e së ardhmes".
Romane fantastiko-shkencore për futuristët:
Ermali (roman)
Ermali, roman me autor Rexhep Hoxha. Botuar në Prishtinë, në vitin 2000. Libri ka 192 faqe.
Rockstar (Nickelback song)
"Rockstar" është këngë e rok grupit kanadez Nickelback nga albumi i tyre i peste All The Right Reasons (2005).
Tessa Thompson
c Tessa Lynn Thompson (lindur më 3 tetor 1983) është një aktore amerikane, këngëtare dhe kompozitore. Roli i saj ishte në filmin e pavarur të Tina Mabry, Mississippi Damned (2009). Ajo fitoi njohje të mëtejshme për rolet kryesore të saj si Nyla Adrose në filmin dramatik " Color For Girls" (2010), aktivist i të drejtave civile Diane Nash në filmin dramatik historik Selma (2014), Bianca Taylor në filmin dramë të sportit Creed (2015) vazhdim Creed II (2018), Valkyrie në film superhero Thor: Ragnarok (2017), Josie Radek në science-fiction film horror Annihilation (2018), dhe Detroit në science-fiction komedi film Na vjen keq të shqetësojë ty (2018).
Në televizion, Thompson ka luajtur si Jackie Cook në dramën misterioze Veronica Mars (2005-2006), Sara Freeman në periudhën e dramës kriminale Bakër (2012-2013), dhe Charlotte Hale në thriller shkencore HBO Westworld (2016-pranishëm ).
Karriera
parapamje| Thompson në vitin 2014
Teatri
Në vitin 2002, Thompson bëri debutimin e saj në skenën profesionale në prodhimin e The Tempest të kompanisë Shakespeare të grave në Los Anxhelos. Në vitin 2003, Thompson u shfaq si Juliet në Romeo dhe Juliet: Antebellum New Orleans, 1836 me Teatrin @ Boston Court në Pasadena të Kalifornisë, e cila i dha asaj një nominim NAACP Theatre.
Në 2016, Thompson u shfaq në garën off-Broadway të Lydia R. Diamond luajnë Smart People në Teatrin e dytë të skenës, ku luan së bashku me Mahershala Ali , Joshua Jackson dhe Anne Son.
Televizioni
Thompson bëri paraqitjen e saj të parë televizive në një episod të vitit 2005 të serisë CBS Cold Case në rolin e një lezbike nga vitet 1930. Në të njëjtin vit, ajo u bë e famshme ndërsa ajo u ul në rolin e Jackie Cook në serialin e dramës Veronika Mars UPN / CW, ku luante një seri të rregullt sezonesh. Në vitin 2006, ajo u shfaq në dramën mjekësore të ABC -së Gray's Anatomy. Në vitin 2007, ajo ishte një pjesë e hedhur në dramën afatshkurtër të CW Hidden Palms, duke portretizuar Nikki Barnes. Ajo ka punuar në rolet e yjeve të ftuar në Jeta dhe Praktika Private, dhe u shfaq në sezonin e katërt të Heronjve.
Në vitin 2010, ajo kishte një rol të ftuar si gruaja e një detektivi në Detroit 187. Në vitin 2012, ajo kishte një rol të ftuar si vajza e Gavin Doran, Sasha, në 666 Park Avenue. Në vitin 2013, ajo luajti në serialin e parë të bakrit të BBC America. Në vitin 2016, ajo filloi një rol kryesor në serinë dramatike të HBO -së, Westworld, si drejtoreshë e bordit Charlotte Hale.
Film
djathtas|parapamje| Thompson me [[Sylvester Stallone dhe Michael B. Jordan promovojnë Creed në 2015 ]] Shfaqja e parë e filmit të shkurtër të Thompson ishte në xhirimin e filmit horror të vitit 2006, kur një i huaj thirret duke luajtur rolin e Scarlett. Thompson u pa tjetër përballë Mary Elizabeth Winstead në filmin vallëzimi Bëni të ndodhë në 2008.
Në vitin 2010, Thompson u shfaq në adaptimin e skenës së Tyler Perry për vajzat me ngjyrë, pasi ajo iu drejtua direkt Perry për të qënë pjesë e filmit. Në vitin 2014, ajo luajti si Samantha White në Justin Simien 's Sundance - komedi Të nderuar të Bardhë Njerëzit. Në të njëjtin vit, Thompson luajti si aktiviste e të drejtave civile Diane Nash në Martin Luther King Jva Ava DuVernay Selma biopik. Në vitin 2015, ajo u shfaq në Ryan Coogler 's Rocky vazhdim Creed, dhe në Nate Ruess ' film të shkurtër Grand romantike.
Në prill 2016, Thompson ishte pjesë e kastit Valkyrie në Marvel Universe Cinematic film superhero Thor: Ragnarok, i cili u shfaq më 3 nëntor, 2017. Më pas ajo u shfaq në filmin horror " Annihilation", i cili u lancua më 23 shkurt 2018. Në qershor 2017, Thompson u hodh në komedinë science-fiction Sorry for Bother You, cila u lirua më 6 korrik 2018. Ajo përsëriti rolin e saj si Bianca Taylor në Creed II, e cila u lirua më 21 nëntor 2018.
Ajo gjithashtu do të ketë një rol starring në Men In Black me spin-off film, Men In Black: International. Filmi, i cili e bashkon atë me Thor: Ragnarok bashkë-yll Chris Hemsworth, është vendosur për lirim më 14 qershor 2019.
Muzika
Thompson është gjithashtu një këngëtare-kompozitore. Ajo në të kaluarën ka qenë një anëtare e Los Angeles me bazuar në shpirtin elektro indian Kap një fantazmë,  dhe  ka kontribuar në soundtracks për  Creed dhe Creed II , për të cilin ajo ka bashkë-shkruar dhe ka kryer disa këngë me producentin Moses Sumney.
Miniera e Qaf-Buallit
Miniera Qaf-Buall filloi të funksionojë në 1983. Midis 1983 dhe 1985 ajo prodhoi mineral kromi vetëm nga dukuritë. Në vitin 1989 filloi prodhimi nga miniera. Prodhimi i përgjithshëm i kombinuar i xehes së kromit nga miniera midis 1989 dhe 2006 arriti në 6,000 ton. Niveli më i thellë i minierës është Niveli +420 i cili arrin një thellësi prej 420 m Rezervat e xehes së kromit të minierës ndahen në dy kategori mbi dhe nën Nivelin +420. Rezervat e provuara të xehes të vendosura mbi Nivelin +420 arrijnë në 1.500.000 ton mineral të klasifikuar 39.44% metal kromi. Rezervat e provuara të xehes të vendosura nën Nivelin +420 aktualisht nuk vlerësohen ose llogariten, por pritet të klasifikohen mbi 40% metal kromi. Rezervat totale të minierës arrijnë në 1.5 milion ton xehe që klasifikojnë 39.44% metal krom. Që nga viti 2006 miniera nuk është e zënë dhe asnjë aktivitet ekonomik nuk është regjistruar në vend. Miniera e Qaf-Buallit është një nga tetë minierat shqiptare të kromit që ka rezerva mbi 1 milion ton mineral kromi.
Arkitektura Maurjane
Arkitektura Mauryane përfshin ndërtimet e realizuara gjatë periudhës së Perandorisë Mauryane (Shekulli IV p.e.s. deri në Shekullin e II p.e.s.), që ishte perandoria e parë që sundoi mbi shumicën e nënkontinentit indian. Përfaqëson një tranzicion të rëndësishëm në artin indian nga përdorimi i drurit në përdorimin e gurit. Shtyllat, stupat dhe tempujt e shpellave janë shembujt më të shquar të artit të përkrahur nga mbretërit Mauryanë, veçanërisht Ashoka.
Sipas Niharranjan Ray, shuma totale e thesarit Mauryan të artit përfshin mbetjet e pallatit mbretëror dhe qytetit të Pataliputra-s, një tra monolitik në Sarnath, Bodhimandala ose altari që qëndron në katër shtylla në Bodhgaya, sallonet Chaitya të gërmuara në Barabar dhe kodrat Nagarjuni të Gaya-s duke përfshirë shpellën Sudama që mban mbishkrime që datojnë në vitin e dymbëdhjetë të mbretërimit të Ashoka-s, kollonat pa dhe me edikte, skulpturat e kafshëve që kurorëzonin kolonat me relieve kafshësh dhe bimësh që dekorojnë abacinë e kapiteleve dhe gjysëm-frontonin e paraqitjes së një elefanti të gdhendur në një shkëmb në Dhauli.
Ananda Coomaraswamy argumentoi se arti Mauryan mund të thuhet se përbëhet nga tre faza kryesore. Faza e parë ishte vazhduese e traditës Para-Mauryane, e cila gjendet në disa shembuj të paraqitjes së perëndive vedike (shembujt më domethënës janë relievet e Surya-s dhe Indras në shpellat Bhaja). Faza e dytë përbëhej nga arti oborrtar i Ashoka-s, i gjetur në mënyrë tipike në kolonat monolitike në të cilat janë shkruar ediktet e tij dhe faza e tretë ishte fillimi i arkitekturës prej tulle dhe guri, si në rastin e stupas origjinale në Sanchi, trari i vogël monolitik në Sanchi dhe shpella Lomash Rishi në shpellat Barabar, me façatën e saj të zbukuruar, që riprodhon format e strukturave prej druri.
Ndërsa periudha shënoi një tranzicion të dytë të përdorimit të tullës dhe gurit, druri ishte akoma materiali i parapëlqyer. Kautilya në Arthashastra këshillon përdorimin e tullës dhe gurit për jetëgjatësinë e tyre. Megjithatë ai i kushton një seksion të madh masave kundër zjarrit në ndërtesat prej druri duke vënë kështu në dukje popullaritetin e tyre. Megasteni përmend se kryeqyteti Pataliputra ishte i rrethuar nga gardhe masive druri, me frëngji të hapura nëpërmjet të cilave harkëtarët mund të qëllonin. Kishte gjashtëdhjetë e katër porta dhe 570 kulla. Sipas Strabonit, kolonat shkëlqyese të pallatit ishin të zbukuruara me bimë të arta dhe zogj të argjendët. Pallati qëndronte në një park të gjerë të mbushur me pellgje me peshq. Ishte i pajisur me një larmi të madhe pemësh dhe shkurresh dekorative. Gërmimet e kryera nga Spooner dhe Waddell kanë sjellë në dritë mbetjet e ndërtesave të stërmëdha prej druri në Bulandibagh dhe Kumrahar, të dyja pranë Patna-s. Mbetjet e një prej ndërtesave, një sallon me 80 kolona në Kumrahar janë me domethënie të veçantë. Nga 80 kolonat prej guri, që dikur qëndronin në platforma druri dhe mbanin një çati prej druri, Spooner ishte i aftë të zbulonte gjithë pjesën e poshtme të të paktën njërës në gjendje pothuaj të përkryer. Wshtë pak a shumë e ngjashme me një kolonë ashokase, e lëmuar, e lustruar dhe e bërë prej guri Chunar. Shumë stupa si ato në Sanchi, Sarnath dhe me gjasa në Amaravati ishin fillimisht të ndërtuara si ndërtime prej tulle gjatë mbretërimit të Ashoka-s. Fatkeqësisht ato u rindërtuan shumë herë përgjatë kohës, duke na lënë të dhëna të rralla për strukturën e tyre fillestare.
Kolonat Mauryane ishin të skalitura në dy tipe gurësh. Disa ishin me gurë me njolla të kuqe dhe të bardha nga rajoni i Mathura-s, të tjerat prej guri ranor të lëmuar me ngjyrë të vërdheme zakonisht me njolla të vogla të zeza të nxjerë në Chunar afër Varanasi-t. Uniformiteti i stilit në kapitelet e kolonave sugjeron se ato ishin të gjitha të skalitura nga artizanë nga i njëjti rajon. Duket se në këtë mënyrë, guri transportohej nga Mathura dhe Chunari në site të ndryshme ku kishin për tu vendosur kolonat dhe aty guri prehej dhe skalitej nga artizanët Atyre u jepej një lustrim karakteristik i skulpturës Mauryane. Këto kolona u ngritën kryesisht në rrafshinat e Gangut. Ato ishin të mbishkruara me ediktet e Ashoka-s me Dhamma ose drejtësi. Kapiteli me kafshë si një paraqitje e shkëqyer realiste, më të shquarit e të cilëve janë kapitelet e luanëve të Sarnathit, kapiteli i demit të Rampurva-s dhe kapiteli i luanit të Lauria Nandangarh. Rreth këtyre kapiteleve janë hedhur shumë hamendësime mbi ngjashmërinë e tyre me kapitelet akemenide.
Leucemia
Leukemia është kancer i cili fillon në indin që krijon gjakun. Për të kuptuar kancerin, është e rëndësishme të dihet se si formohen qelizat normale të gjakut.
Qelizat normale të gjakut Shumica e qelizave të gjakut zhvillohen nga qelizat në palcën e kockave që quajtura qeliza amë. Palca kockore është një material i butë në qendër të kockave. Qelizat amë janë qeliza bazë të cilat mund të shndërrohen në lloje të ndryshme të qelizave të gjakut. Qelizat e gjakut u takojnë tre grupeve, dhe secila prej tyre kryen punë specifike:
• Leukocitet - Qelizat e bardha të gjakut ndihmojnë luftimin e infeksioneve. Ka disa nën lloje të qelizave të bardha të gjakut.
• Eritrocitet - Qelizat e kuqe të gjakut bartin oksigjenin nga mushkëritë deri te çdo qelizë tjetër në organizëm dhe largojnë dyoksidin e karbonit në kahe të kundërt.
Qelizat leukemike Te një person me leukemi, palca e kockave krijon qeliza anormale të bardha të gjakut. Qelizat anormale quhen qeliza leukemike, Ndryshe nga qelizat normale, qelizat leukemike nuk vdesin kur duhet. Ata mund të mbledhin qeliza normale të gjakut, qeliza të kuqe të gjakut dhe pllakëza rreth vetes. Kjo e bën të vështirë për qelizat normale ta kryejnë punën e tyre.
Ekzistojnë dy lloje të leukemisë: ajo kronike dhe leukemia akute, të cilat bazohen kryesisht në atë se sa shpejt sëmundja paraqitet dhe përkeqësohet. Te leukemia kronike, përkeqësimi i sëmundjet zakonisht ndodh ngadalë, ndërsa te ajo akute, zakonisht përkeqësohet shpejt.
Leukemia kronike Në fazat e hershme të leukemisë kronike, qelizat leukemike ende mund të bëjnë një pjesë të punës të qelizave të bardha normale. Njerëzit mund të mos kenë simptoma së pari. Megjithatë, mjekët shpesh e kuptojnë se pacienti ka leukemi kronike gjatë ndonjë kontrolli rutinë – edhe kur nuk ka asnjë simptomë. Gradualisht, leukemia kronike përkeqësohet. Derisa numri i qelizave leukemike në qarkullimin e gjakut rritet, njerëzit fillojnë të shfaqin simptoma, si ënjtje e nyjave limfatike ose infeksione. Kur simptomat paraqiten, ato fillimisht janë të buta dhe përkeqësohen gradualisht.
Leukemia akute Në rastin e leukemisë akute, qelizat leukemike nuk mund të bëjnë asnjërën prej punëve të qelizave të bardha normale të gjakut. Numri i qelizave leukemike rritet me shpejtësi, prandaj leukemia akute zakonisht përkeqësohet shpejt. Llojet e leukemisë po ashtu mund të grupohen bazuar në llojin e qelizave të bardha të gjakut që preken. Leukemia mund të fillojë në qelizat limfoide ose mieloide. Leukemia që prek qelizat limfoide quhet leukemi limfoide, limfocistike ose limfoblastike (në varësi prej stadit prej kur qelizat fillojnë të deformohen). Leukemia e cila prek qelizat mieloide quhet leukemia mieloide, mielogjene ose mieloblastike.
Ka katër lloje më të shpeshta të leukemive: Leukemia kronike limfocitike – prek qelizat limfoide dhe zakonisht zhvillohet ngadalë. Njerëzit që më së shumti diagnostikohen me këtë lloj janë mbi moshën 55 vjeçare. Fëmijët po thuajse kurrë nuk preken nga ky lloj i leukemisë.
Leukemia kronike mieloide – prek qelizat mieloide dhe zhvillohet ngadalë fillimisht. Prek kryesisht të rriturit.
Leukemia akute limfocitike (limfoblastike) – prek qelizat limfoide dhe zhvillohet me shpejtësi. Është lloji më i shpeshtë i leukemisë që prek fëmijët. Ky lloj po ashtu prek edhe të rriturit.
Leukemia akute mieloide – prek qelizat mieloide dhe zhvillohet me shpejtësi. Paraqitet edhe te të rriturit edhe te fëmijët.
Leukemia me qeliza në formë fijëzore – është një lloj më i rrallë i leukemisë kronike.
Kur ju ose dikush i afërm ka kancer, është normale të mendoni se çfarë mund ta ketë shkaktuar këtë sëmundje. Askush nuk e di me saktësi se çfarë e shkakton leukeminë. Mjekët rrallë e dinë se pse një person preket nga leukemia dhe të tjerët jo. Megjithatë studimet kanë treguar disa faktorë të rrezikut të cilët shkaktojnë gjasat që një person të preket nga kjo sëmundje. Faktorët e rrezikut mund të jenë të ndryshëm për lloje të ndryshme të leukemisë:
Terapia me rrezatim: Një burim tjetër i niveleve të larta të rrezatimit është trajtimi mjekësor për kancer dhe sëmundje të tjera. Terapia me rrezatim mund të shtojë rrezikun për paraqitjen e leukemisë.
Diagnostikimi me rreze-X: Rrezet X dentale ose për metoda tjera diagnostiko (si CT) i ekspozojnë njerëzit ndaj niveleve më të ulëta të rrezatimit. Nuk dihet ende nëse këto nivele të ulëta të rrezatimit te fëmijët dhe te të rriturit mund të ndikojnë në paraqitjen e leukemisë. Studiuesit janë duke analizuar nëse rrezatimet X mund të rritin rrezikun për këtë sëmundje. Ata po ashtu studiojnë nëse skanimet me CT në fëmijëri mund të ketë ndonjë ndikim në këtë drejtim.
Pirja e duhanit: Pirja e duhanit rrit rrezikun për leukemi akute mieloide.