cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
AES
AES dhe rëndësia e tij
12 cikle për 192 bit celësa dhe
14 cikle për celësat 256 bit.
Rëndësia dhe forca e gjithë AES algoritmit qëndron ne faktin se (128, 192 dhe 256) janë te mjaftueshme për ti mbrojtur informatat e klasifikuara deri ne nivelin sekret.
Ai është i shpejtë si në Software ashtu edhe ne Hardware.
Ndryshe nga DES-i, AES nuk perdor FEISTEL NETWORK.
AES vepron mbi një matricë 4 × 4 bytes, Më AES llogaritjet janë bërë në një fushë të veçantë të fundme.
AES është shifër e specifikuar si një numër i raundeve të përsëritur që konverton plaintext në ciphertext. Çdo raund përbëhet nga disa hapa të përpunimit, duke përfshirë një që varet nga enkriptimi kyç.
Një raund i grupit të kundërt janë aplikuar për të transformuar ciphertextin në plaintext origjinal duke përdorur të njëjtin enkriptim kyç.
Piramida
thumb|250px Piramidat janë varre gjigante. Sipas traditës e besimit egjiptian, pasi vdiste faraoni, trupi i tij futej në një varr gjigant në Piramidë. Në to futeshin mjafte ushqime, stoli, e zbukurime madje dhe skllevër qe duhet te shoqëronin faraonin e tyre. Ndërtimi i piramidave kërkonte kohë të gjatë. Tre janë piramidat më të mëdha: Keopsi, Kefre dhe Mikerino.
AES
Siguria e AES-it
Siguria e AES-it po qëndron në atë së si të mbrojmë dhe të ofrojmë një siguri me të madhe kundër sulmeve që njihen si: Informatika Kuantike". Shumica e çelesave simetrik në përdorim të përbashkët janë të dizajnuar që të kenë siguri të barabartë me gjatësinë e tyre kryesore.
Piramida
Zbulimet arkeologjike kanë treguar se piramidat nuk janë ndërtuar vetëm në Egjipt, por dhe në Amerikën Qendrore, në Evropë.
AES
Siguria e AES-it
Siguria e AES- Algoritmit qëndron në disa tipare, ku në kuadër të të cilave hynë :
Piramida
Ndertimi i piramidës
Ajo u ndërtua nga Faraoni Keops, ka një lartësi prej 136,86 metra, ndërsa gjatësia e çdo brinje të bazës është rreth 227 m. Piramida e famshme përbëhet nga 2500000 blloqe me masë nga 2 deri në 5 tonë secila. Morën pjesë rreth 4-5 mijë puntorë.
Pesha e saj mendohet se i afrohet 6000000 tonelatave, ndërsa blloqet formojnë 203 shkallë, me lartësi mesatare prej 1 metri.
Nga analizat e ndryshme që janë bërë, është përcaktuar se meridiani që kalonte nga maja e piramidës, ndante në dy pjesë të barabarta deltën e lumit Nil dhe përputhej me drejtimin veri-jug, ndërsa lëvizjet e hijes së piramidës shënonin orët e ditës dhe jepnin dhe datat e sakta të ekuinokseve dhe solsticeve.
Por, si është ndërtuar me saktësi, ende nuk dihet. Mendohet se është përdorur teknologji primitive bazuar në, kavot dhe forca e kahut.
Dhoma e Faraonit është ndërtua me blloqe gjigante graniti, ku secila prej tyre peshon 60 ton. Por, edhe pse me kalimin e viteve janë hedhur shumë hipoteza, asnjëra prej tyre nuk ka rezultuar bindëse, ndoshta kjo edhe për faktin se egjiptianët nuk kanë lënë asnjë gjurmë për mënyrat që përdorën për ndërtimin e saj.
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë është një film i zhanrit fantazi i vitit 2010 me regji të David Yates dhe shpërndarë nga Warner Bros. Pictures. Filmi është i pari prej dy pjesëve kinematografike që bazohen në romanin me të njëjtin titull nga J. K. Rowling. Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë, i cili është i shtati dhe i parafundit prej serisë së filmave të Harry Potter, ka si skenarist Steve Kloves dhe si prodhues David Heyman, David Barron, dhe J. K. Rowling.
Piramida
Ndertimi i piramidës
Arkitekti francez, Zhan-Pier Houdin, propozoi një zgjidhje. Sipas tij, pjesa më e madhe e piramidës është ndërtuar nga brenda falë një skele në formë spiraleje deri në kulmin e strukturës së piramidës. Falë kësaj mënyre, ata arritën të ndërtonin edhe dhomën e Faraonit. Ai e shpjegoi me një demostrim virtual.
Kantoni Landivisiau
Kantoni Landivisiau (frëngjisht: Canton de Landivisiau) është një kanton në departamentin Finistère, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 16604 banorë.
Piramida
Modeli virtual
Fillimisht u ndërtua në kompjuter i gjithë monumenti, ku përfshiheshin përmasat e tij gjeometrike, llojet e materialeve të përdorura, dhe pesha e forca e njerëzve që punuan aty, duke krijuar kështu për herë të parë një imitim tredimensional të kantierit të vitit 2500 para Krishtit.
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë
Daniel Radcliffe luan Harri Poterin së bashku me Rupert Grint dhe Emma Watson në rolet e miqve të ngushtë të Harrit Ron Uezlit dhe Hermionë Grenxhërit. Ky film është pasues i Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier dhe ndiqet nga Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë.
Kantoni Landivisiau
Përbërja aktuale
Kantoni Landivisiau aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Piramida
Modeli virtual
Në llogaritjet e hartuesit u futën fërkimi, rezistenca e kavove e litarëve të ndërtuar me materialet e asaj kohe, temperatura.
Megjithatë, Houdin ka kërkuar të vërtetojë në kompjuter hipotezat e ndryshme rreth ndërtimit të saj. Sipas tij, e gjithë kjo "mrekulli" është ndërtuar në tri faza, ndërsa i gjithë ndërtimi ka zgjatur 21 vjet.
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë
Filmi tregon Harri Poterin, i cili është ngarkuar me një punë nga Albus Urtimori me gjetjen dhe shkatërrimin e objekteve me sekretin e pavdekësisë së Lordit Fluronvdekje - Horkrukseve. Filmimi filloi më 19 shkurt 2009 dhe u plotësua më 12 qershor 2010. Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë është shfaqur në gjithë botën në kinematë 2D dhe ato IMAX më 19 nëntor 2010.
Piramida
Faza e parë
Kjo fazë nisi nga viti 1-14, që korrespondon edhe me fillimin e punimeve. Duke shfrytëzuar edhe pjerrësinë natyrale të luginës së Gizës, fillimisht ndërtuan një skelë të jashtme me një pjerrësi rreth 7%, e mjaftueshme për ndërtimin e piramidës deri në lartësinë 43 metra. Kjo skelë bëri të mundur që të ndërtohej më shumë se 70% e gjithë piramidës.
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë
Në fundjavën e parë të filmit në gjithë botën, Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë grumbulloi 330 milionë dollarë, e treta prej serisë për nga përfitimet dhe e para në fillim të vitit 2010, si dhe e 8-ta prej përfitimeve të fillimit të viteve të të gjitha kohërave. Me një shumë totale botërore prej 960 milionë dollarësh, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë radhitet e treta për nga fitimprurja për vitin 2010, pas Toy Story 3 dhe Alice in Wonderland, dhe e treta prej serive të filmave të Harry Potter, pas Dhuratave të Vdekjes Pjesa e Dytë dhe Gurit Filozofal. Filmi, atëbotë u bë i dhjeti prej filmave më fitimprurës të të gjitha kohërave, kurse tani (korrik 2018) është i 42-ti. Përveç kësaj, ky film u nominua në Academy Awards, edicioni i 83-të për prodhimit më të mirë të dizajnimit dhe efektet më të mira vizuale.
Skenari
Hamortët e vrasin Ulërimsin dhe e zëvendësojnë me Pius Trashaluqin, ndërkohë që Ministria i arreston dhe i persekuton magjistarët dhe magjistricat me gjak babanacësh. Gjatë dasmës së Bill Uezlit dhe Flër Delakurit Hamortën kryejnë edhe një sulm, por Patronusi i Kingsli Shekëllbolltit i paralajmëron dasmorët për sulmin dhe shumica e dasmorëve arrin të largohet. Harri, Hermiona dhe Roni Shtrupëzohen në Londër, por edhe atje sulmohen prej Hamortëve në një bar-restorant. Treshja gjen strehim në Grimolld Pllejs 12, ku zbulojnë se R.A.B. nga medaljoni Horkruks është Regulus Arkturus Bleku, vëllai i vogël i Sirius Blekut. Kriçeri, xhuxhi i shtëpisë së Blekëve iu tregon atyre se Mundungus Fleçeri ka hyrë dhe ka vjedhur shumë gjëra, duke përfshirë edhe medaljonin e vërtetë. Dobi dhe Kriçeri e gjejnë Fleçerin, i cili tregon se medaljonin e posedon Dolores Umbrixhi. Duke përdorur Shurupin Shumëlëngjësh, treshja hyn në Ministri dhe gjen se medaljoni është në qafën e Umbrixhit. Harri ysht Umbrixhin, kurse Hermiona merr medaljonin. Të tre ata: Harri, Roni dhe Hermiona, largohen prej aty, por Ronin e plagosin, kështu që ata nuk do të mund të Trupëzohen përsëri derisa ai do të shërohej.
Pas përpjekjeve pa sukses për të shkatërruar Horkruksin, treshja vendos ta mbajnë me radhë për të dobësuar fuqinë e tij. Harri përjeton edhe një vegim të Fluronvdekjes duke e marrë në pyetje e pastaj duke e vrarë një mjeshtër të shkopinjëve magjikë Gregoroviçin, i cili pohon se një djalosh ka vjedhur të famshmin Shkopin Magjik prej Shtogu prej dyqanit të tij.
Derisa Roni e mban medaljonin, atë e pushtojnë ndjenja negative, grindet me Harrin dhe i braktisë Harrin e Hermionën.
Hermiona nxjerr në përfundim se shpata e Grifartit mund t'i shkatërrojë Horkrukset dhe vendos që me Harrin të shkojnë te Gufalla e Godrikut. Ata i vizitojnë monumentet e prindërve të Harrit dhe shtëpinë ku ishin vrarë. E takojnë Batilda Bagshotin që besojnë se ajo mund ta ketë shpatën. Batilda i fton Harrin e Hermionën në shtëpinë e saj dhe zbulohet se, në fakt, ishte Nagini, i cili po e kontrollonte kufomën e Batildës nga brenda saj. Hermiona dhe Harri arratisen në Malin e Dinit, por Hermiona pa dashje i thyen Harrit shkopin magjik teksa e luftonte Naginin.
Hermiona e gjen se hajduti misterioz në vegimet e Harrit është Gelert Grindelvaldi.
Harri sheh një patronus në formë të një drenushe, i cili e çon te një pellg i ngrirë. Shpata e Grifartit gjendet nën akullin e pellgut, të cilin Harri e thyen dhe zhytet brenda pellgut për ta marrë shpatën. Medaljoni që ka rreth qafës e ngulfatë, por Roni arrin dhe e shpëton Harrin. Harri flet Gjarpërisht për ta hapur medaljonin dhe Roni e shkatërron Horkruksin me shpatë. Hermiona dhe Roni pajtohen dhe të tre ata vendosin të shkojnë te Ksenofilius Lovëgudi për të mësuar më shumë rreth simbolit të vizatuar në librin që Urimori i kishte lënë Hermionës.
Hermiona e lexon tregimin e Dhuratave dhe pas një bisede të rëndë, treshja përpiqet të ikë, por i ndalon Lovëgudi. Ai iu tregon atyre se Luna është kidnapuar dhe i thërret Hamortët. Tenton ta japë Harrin në këmbim të Lunës, por Harri, Roni dhe Hermiona zhduken, teksa shtëpia e Lovëgudit shkatërrohet.
Me t'u kthyer te vendi i qëndrimit, treshja ndërtojnë një tendë, por ata i gjejnë Kërkuesit. Hermiona përdor një mallkim për të ndryshuar tiparet e fytyrës së Harrit dhe Rrëmbyesit i dërgojnë ata te Vila e Mallfonjve. Bellatriks Lestrejnxhi i burgosë Harrin dhe Ronin në një qeli me Lunën, Ullianderin dhe qipullin Unçi-unçi. Bellatriksi e torturon Hermionën për t'i nxjerrë informata në lidhje me marrjen e shpatës së Grifartit, për të cilën Bellatriksi thotë se gjendej në dhomën e saj të blinduar në Gringot. Harri kërkon ndihmë, duke komunikuar me një pjesë të thyer të pasqyrës që mbante.
Dobi shfaqet në qeli, për t'i shpëtuar ata. Harri dhe Roni vrapojnë ta shpëtojnë Hermionën dhe fillon një betejë që përfundon me çarmatosjen e Drako Mallfoit dhe të tjerëve. Dobi lëshon një abazhur mbi Bellatriksin, duke e detyruar ta lëshojë Hermionën. Bellatriksi hedh thikën e saj drejt tyre, tamam kur Dobi i merr të gjithë dhe zhduken. Ata mbërrijnë te Vila Guaska dhe vërejnë se thika e Bellatriksit, tragjikisht e kishte therrur Dobin. Harri insiston që Dobin ta varrosin pa përdorur fare magjinë.
Fluronvdekja thyen varrin e Urtimorit dhe vjedh Shkopin Magjik prej Shtogu, të cilin Urtimori e posedonte.
Prodhimi
Pjesa e Parë është filmuar bashkë me Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë prej 19 shkurtit 2009 deri më 12 qershor 2010. Regjisori David Yates që e bëri filmin përkrah drejtorit të fotografisë Eduardo Serra, e cilësuan Pjesën e Parë si vërtetë reale' ; një film rruge është pothuajse si një dokumentar i vërtetë.
Tendenca origjinale për një shfaqje të vetme kinematografike, ideja për të ndarë librin në dy pjesë ishte propozuar prej prodhuesit ekzekutiv Lionel Wigram gjë që David Heyman e quajti krijim urgjent. Heyman fillimisht e vlerësoi negativisht idenë, po Wigram e pyeti: ''Jo, David. Si do ta bëjmë?'' Pas rileximit të librit dhe bisedës me autorin e filmit Steve Kloves, u pajtua me ndarjen.
Prodhimi i filmit u bë te Dartford Crossing për ndjekjen dramatike ku Hagridit me Harrin i zënë pritën Hamortët.
Ndërtimi
Stuard Craig, dizajneri i strukturës për të gjithë filmat Harry Potter u rikthye për dy pjesët finale. Ai tha: ''Ne bëmë një lloj krejt tjetër filmi, që ishte bërë një marrëveshje e shkëlqyer për vendndodhjen. Udhëtuam vërtetë shumë larg, ndërtuam grupazhet dhe ata kaluan një kohë të gjatë në një pyll, shpjegon ai Ndërtuam tërësi pyjesh dhe i harmonizuam ato në pyje të vërteta, kështu që, aty kishte sfida, siç mund ta paramendoni. Craig, së fundi ishte nominuar për Academy Award për punën e tij në Pjesën e Parë''.
Në tendën e dasmës për dasmën e Billit dhe Flërit në Pjesën e Parë, Craig komentoi: ''Në vend që të bëjmë zgjerimin e shtëpisë, gjë që do të dukej e çuditshme dhe "shtëpiake", ne vendosëm ta bëjmë elegante... me shandanë të bërë me mëndafsh dhe të bukur duke pluskuar. Kështu që është një goxha ndryshim me shtëpinë. Për setin e Ministrisë së Magjisë ai vuri në dukje: Kjo është një botë nën tokë; kjo është ministri, kështu që shkuam te ministritë e vërteta, ministritë e babanacëve në Whitehall, në Londër dhe menduam se ministria jonë magjike ishte një lloj universi paralel me këto ministritë reale.''
Craig komentoi edhe për dizajnimin e Vilës së Mallfonjve, duke thënë se është ''një set arkitektural shumë i fortë. Pamja e jashtme është bazuar në një shtëpi elizabetiane, këtu në këtë shtet, që quhet Hardwick Hall, ka dritare të gjera dhe këto dritare janë, si të themi të blinduara. Grilat janë të punuara dhe janë sikurse dritaret e blinduara, kështu ato duken sikur të jenë prezente, një prezencë kërcënuese dhe kështu ato na dhanë bazën për një eksterier të mirë. Tavani magjik i jashtëzakonshëm është i vendosur dhe i rrethuar me dru pyjesh, që vërtetë nuk janë aty, por përsëri është prej mekanizmave që e bëjnë të duket frikësues dhe misterioz.''
Veshjet
Veshjet për Pjesën e Parë janë dizajnuar nga Jany Temime, që ka qenë dizajnerja e veshjeve të produksionit Harry Potter që prej Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit (2004). Temime ishte futur në polemikë në lidhje me punën e saj në fustanin e martesës së Flër Delakurit. Ishte akuzuar se e kishje kopjuar dizajnin prej një fustani të ngjashëm nga Koleksioni i Vjeshtor Alexander McQueen 2008. Ajo foli për fustanin duke thënë se ''deshi që të jetë një fustan dasme për magjistrica dhe jo fustan për Halloween. Fustani është i bardhë, por duhej të përmbante diçka fantastike. Kështu që zbukurim u bë feniksi, zogu, i cili është simbol i dashurisë në njëfarë mënyre, sepse ai rilind dhe dashuria nuk vdes kurrë, ajo lind përsëri.''
Efektet vizuale
Pas punës me çdo film prej I Burgosuri i Azkabanit Double Negative ishte pyetur nëse do të kujdesej për efektet vizuale edhe për vendosjen finale të tregimit, për Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë dhe e Dytë. Duke punuar bashkë me mbikëqyrësin e VFX të filmit Tim Burkle, ekipi ishte udhëhequr nga mbikëqyrësi i VFX-së, David Vickery dhe Prodhuesen e VFX-së, Charlotte Loughlane. Ekipi kryesor përfshinte edhe mbikëqyrësin e 3D-së, Rick Leary dhe mbikëqyrësin s 2D-së, Sean Stranks.
Puna e Double Negative për Pjesën e Parë përfshinte markën Warner Brothers dhe zgjerimin e mjedisit të Shtrofkës me rrethinë. Çështja e mjedisit shtesë u realizua në shtëpinë e Ksenofilius Lovëgudit duke e bërë në 3D dhe duke kulminuar tek sulmi i Hamortëve. Double Negative rregulloi edhe efektet e tymit të Hamortëve. Puna e mbetur përfshinte shortinë Patronus që ndërhyn në dasëm për të informuar mysafirët se Fluronvdekja ka shtënë në dorë Ministrinë e Magjisë.
Kompania për efektet vizuale Framestore prodhoi shumicën e krijesës CGI, sikurse në filmat paraprakë, njësoj si të animuarin Rrëfenja e Tre Vëllezërve, që ishte prodhuar dhe dizajnuar nga Ben Hibon.
Muzika
Kompozitori Nicholas Hooper, që kishte kompozuar Urdhrin e Feniksit dhe Princin Gjakpërzier, nuk u rikthye për Dhuratat e Vdekjes. Në vend të tij Alexandre Desplat, u pajtua të kompozonte Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë. Filmi paraqiti edhe këngën O Children nga Nick Cave and the Bad Seeds.
Marketingu
Fotografia e parë zyrtare për filmin e parë është hedhur më 1 dhjetor 2009, që tregonte Harrin, Ronin dhe Hermionën në një rrugë në Londër. Një klip ishte lëshuar zyrtarisht më 8 dhjetor 2009, bashkë me shfaqjen e Harry Potter dhe Princi Gjakpërzier në Blu-ray dhe DVD. Në kongresin ShoWest të 2010-ës, Alan F. Horn dha premierën me vargje figurash prej të dy filmave. MTV Movie Awards, i vitit 2010 dha edhe më shumë vargje me figura nga tematika e Dhuratave të Vdekjes. Fill pas kësaj, pason publikimi i posterit kryesor zyrtar, që tregon datën e nxjerrjes së Pjesës së Parë dhe të Dytë dhe një kështjellë të shkatërruar Hoguortsi. Intervistat dhe skenat shtesë nga të dyja pjesët u dhanë prej emisionit familjar ABC, që filloi më 8 korrik 2010. Një trailer 2-minutësh për filmin u dha botërisht më 22 shtator 2010. A two-minute trailer for the film was released worldwide on 22 September 2010.
Më 29 shtator 2010, tre postere të personazheve të Pjesës së Parë të Harrit, Ronit dhe Hermionës u publikuan nga Yahoo! Movies. Të nesërmen ishte shfaqur një poster kinemaje për Pjesën e Parë ku dukej treshja duke vrapuar në një pyll. Posteri i kinemasë kishte moton Askund s'është sigurt, dhe versioni tjetër anonim kishte moton Fundi po fillon. Posterë të ndryshëm për personazhet tjerë për Pjesën e Parë ishin nxjerrë më 6 tetor 2010, ku përfshiheshin: Harri, Roni, Hermiona, Lordi Fluronvdekje, Bellatriks Lestrejnxh, Severus Piton dhe Fenrir Grejbek. Më 12 tetor, u lëshuan edhe katër posterë me personazhe të rinj. Posterët kishin temën Mos i beso askujt dhe Ndjekja po fillon.
Më 15 tetor 2010, biletat filluan të shiteshin në Fandango për shfaqjen amerikane të Pjesës së Parë dhe më 19 tetor në Scream Awards 2010 ishte transmetuar një klip prej 50 sekondash, që përmbante skena që s'ishin parë më herët. Më 16 tetor, reklama e dytë televizive, ishte dhënë në Cartoon Network, gjatë një premiere të Scooby-Doo! Curse of the Lake Monster. Më 25 tetor 2010, Yahoo! Movies lëshoi një pjesë ekskluzive të filmit. Më 30 tetor 2010, Entertainment Weekly dha dy pjesë të reja që titulloheshin "Horkruksët" dhe "Tregimi" dhe përmbanin goxha ngjarje që s'ishin parë kurrë. Po atë ditë, faqja e internetit për Harry Potter, Warner Bros. kishte lajmëruar se do të bënte publike dymbëdhjetë pjesë të vogla nga filmi.
Më 3 nëntor 2010, Los Angeles Times kishte lëshuar një klip të zgjeruar të Harrit, kur kishte lënë Shtrofkën për të gjetur Horkruksët, që titullohej "Askush tjetër s'do të vdesë për mua". Më 4 nëntor, një klip i ri ishte publikuar nga faqja e Facebook-ut Harry Potter dhe titullohej "Shtatë Harri Poterat". Edhe dy klipe ishin dhënë në dy ditët e ardhshme, duke përfshirë skenat kur sulmohen në bar-restorantin dhe kur vendosen në Vilën e Mallfonjve.
Shfaqja nëpër kinema
Më 26 gusht 2010, regjisori David Yates, dhe prodhuesit David Heyman dhe David Barron dhe me kryesuesin e Warner Bros. Alan F. Horn u morën me një testim, për Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë në Çikago. Filmi i papërfunduar pati komente të shumta nga testuesit, disa prej të cilëve e emërtuan mahnitës dhe i errët dhe filmi më i përkryer i serisë Harry Potter. Të tjerët thanë se është adoptuar plotësisht romani, normalisht me disa probleme vetjake të librit.
Piramida
Faza e dytë
Faza e dytë përkon me vitet 14-15, vite kur u ndërtua edhe dhoma e Faraonit. Për t‘u ndërtuar ishte e nevojshme që të përdoreshin blloqe graniti, pothuajse 10 herë më të rëndë se ato që janë përdorur për ndërtimin e piramidave.
Në të njëjtën kohë punohej edhe për ndërtimin e galerisë së madhe, që do të përdorej për të ndërtuar dhomën mortore të Faraonit mbi bazën e piramidës.
Në vitet 15-21, piramida ishte drejt përfundimit. Në katin që i korrespondonte me çatinë e dhomës së Faraonit, u bë i mundur ndërtimi i një skele të brendshme, që shkonte përgjatë mureve, deri në kulmin e piramidës.
Ajo ishte e hapur te këndet, gjë që lejonte rrotullimin e masave shkëmbore, që punëtorëve u duhej të transportonin deri në majë. Ajo mbahej nga pesë struktura graniti, që u ngritën përmes një sistemi kundërpeshash.
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë
Shfaqja nëpër kinema
Warner Bros. Pictures ishte gati të jepte Pjesën e Parë të Dhuratave të Vdekjes në formatin 2D dhe 3D. Më 8 tetor 2010, ishte folur se plani për një version 3D të Pjesës së Parë ishte prishur. Warner Bros. Pictures kishte vendosur të jepte Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë në 2D në të dyja kinematë ato tradicionale dhe IMAX, sepse nuk kishin një version 3D të kompletuar. Pavarësisht përpjekjeve që bëmë, nuk kishim mundësi ta kryenim filmin në tërësi dhe ta bënim me standardet më të larta të kualitetit. Pjesa e Parë e Dhuratave të Vdekjes u shfaq në Blu-ray 3D si më i bleri i veçantë. Pjesa e dytë ishte akoma e shfaqur në formatin 2D, 3D dhe IMAX.
Premiera botërore për Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë u mbajt në Leicester Square në Londër më 11 nëntor 2010, me fansa nga e gjithë bota, disa prej të cilëve kishin ngritur kampe për ditë të tëra në shesh. Kjo shfaqje u pasua me premierën belge më 12 nëntor dhe premiera amerikane në New York më 15 nëntor.
Vetëm 48 orë pas hedhjes zyrtare të Pjesës së Parë në Amerikën Veriore, 36 minutat e parë të filmit u përhapën në internet. Edhe para përhapjes, filmi ishte edhe ashtu i pesti prej gjeneratorëve që shitën më së shumti bileta në histori, pasi u shit në 1000 kinema në Shtetet e Bashkuara. Pavarësisht thashethemeve që qarkullonin shumë, gjoja se ajo pjesë që ishte përhapur ishte një marifet reklamimi.
Në Australi, filmi kishte premierën e tij më 13 nëntor në Botën e Filmit Warner Bros. që ndodhet në Bregdetin e Artë, Queensland. Treqind veta morën pjesë në premierë, që ishte shfaqur zyrtarisht e dyta në botë, pas asaj angleze. Premiera e filmit në Kuvajt u dha më 16 nëntor, kurse në Izrael, Estoni e Zelandë të Re u dha më 18 nëntor.
Media shtëpiake
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë u paraqit në disk njësh dhe dysh DVD-je dhe disk tresh Blu-ray më 11 prill 2011 në Mbretërinë e Bashkuar dhe më 15 prill 2011 në Shtetet e Bashkuara. Më 28 janar 2011, në faqen angleze të Facebook-ut për Harry Potter, Emma Watson kishte përmendur se ndjekësit e faqes do të duhej të votonin për mbulojcën që pëlqenin më shumë për Pjesën e Parë të Blu-ray. Mbulcojca me më së shumti vota do të bëhej mbuloja e diskut. Votimi filloi atë ditë. DVD-ja dhe Blu-ray përfshinin tetë skena të fshira, që përmbanin edhe pjesën hapëse prej Pjesës së Dytë ku Harri dhe Ullianderi bisedonin në lidhje me Dhuratat e Vdekjes. Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë kreu mirë shitjet e DVD-ve, duke shitur 7,237,437 copë dhe duke i shtuar edhe 86,932,256 dollarë shumës së përgjithshme të të ardhurave të filmit, duke e bërë atë 1,043,331,967 dollarë.
Suksesi financiar
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë grumbulloi 24 milionë dollarë në Amerikën Veriore vetëm gjatë mesnatës së shfaqjes, duke thyer kështu rekordin për grumbullimet më të larta të serive në natën e parë, të cilin deri atëherë e mbante Princi Gjakpërzier, me 22.2 milionë dollarë. Filmi gjithashtu u bë i treti për fitimin më të lartë për natën e parë nga filmat e asaj kohe, pas The Twilight Saga: Eclipse dhe The Twilight Saga: New Moon, që morën 30 milionë dollarë dhe respektivisht 26.3 milionë dollarë. Ky film theu rekordin edhe për fitimet më të larta për një natë në IMAX, me 1.4 milionë dollarë, duke e kaluar kështu edhe Eclipse që kishte fituar 1 milionë. Të gjitha këto rekorde u thyen më vonë më 2011 nga pasuesi i këtij filmi, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë.
Në Amerikën Veriore filmi mblodhi 61.7 milionë dollarë në ditën e parë, duke e bërë të gjashtin grumbullim më të madh për një ditë të vetme atëkohë. Ky u bë më i larti fitim prej serive të Harry Potter, një rekord ky, të cilin deri atëherë e mbante Princi Gjakpërzier me 58.2 milionë dollarë, para se të thyhej prej Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë, me 92.1 milionë. Filmi grumbulloi një total prej 125 milionë dollarësh në fundjavën e hapjes, duke e bërë më të lartin, që deri atëherë e mbante Kupa e Zjarrit dhe doli përsëri i dyti nga Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë. Ishte gjithashtu i dyti për muajin nëntor, pas The Twilight Saga: New Moon me 142.8 milionë dollarë, i nënti për fundjavën hapëse me fitimet më të larta të të gjitha kohërave në arkën e Amerikës Veriore dhe i dyti për fundjavën hapëse me fitimet më të larta për vitin 2010 në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada pas Iron Man me 128.1 milionë dollarë. Filmi qëndroi në top listë për dy javë duke përfituar edhe 75 milionë dollarë për pesë ditët e ardhshme, duke sjellë gjithsej 219.1 milionë dollarë.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Irlandë dhe Maltë, filmi theu rekordet për fitimet më të larta të së premtës (5.9 milionë funte), të së shtunës (6.6 milionë funte) dhe të së dielës (5.7 milionë funte). Përveç kësaj, filmi bëri fitimin më të lartë njëditësh (6.6 milionë funte) dhe treditësh (18,319,721 funte), rekord ky që mbahej nga Quantum of Solace, i cili kishte mbledhur 15.4 milionë funte. Më 13 janar 2011 u publikua se Pjesa e Parë grumbulloi 52,404,464 funte (86,020,929 dollarë), duke u bërë i dyti për fitimet më të larta për vitin 2010 në atë shtet, pas Toy Story 3 me 73,405,113 funte.
Jashtë Amerikës Veriore, filmi mblodhi 205 milionë dollarë në fundjavën e hapjes, duke u bërë i gjashti, prej gjithë kohës, i pari për vitin 2010 dhe i dyti prej serisë për nga përfitimet, pas Princit Gjakpërzier. Botërisht filmi grumbulloi 330 milionë dollarë në fundjavën e hapjes, duke u rankuar i shtati në diagramin e të gjitha kohërave.
Më 7 prill 2011, Pjesa e Parë përfundoi me 295,983,305 dollarë në SHBA dhe Kanada, duke e bërë të pestin film më fitimprurës për vitin 2010 në ato regjione, dhe 664,300,000 dollarë nga vendet tjera nëpër botë, për një total ndërbotëror prej 960,283,305 dollarësh, i treti për nga fitimet për vitin 2010 pas Toy Story 3 dhe Alice in Wonderland, si dhe i 38-ti botërisht për të gjitha kohërat dhe i treti prej serisë Harry Potter pas Dhuratave të Vdekjes Pjesa e Dytë dhe Gurit Filozofal.
Sipas suksesit në Gjermani, Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë mund të vendosej numër 9 në kutitë për kimematografinë për vendin me gjithsej 28,000 shikues në korrik 2011.
Kritika kinematografike
Faqja e internetit për shqyrtim-grumbullim Rotten Tomatoes i dha filmit një vlerësim miratimi me 79%, duke u bazuar në 261 rishikime, me një rezultat mesatar 7.1/10. Konsensuesi i faqes thotë: "S'mund të bëjë më shumë për hyrjen që ky film prezanton, por Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë është një vendosje e parafundit e filmuar bukur dhe emocionalisht e kënaqshme për seritë Harry Potter." Në Metacritic, që transferon vlerësimet për rishikime, filmi ka një rezultat 65 nga 100, bazuar në 41 kritika, duke shënuar edhe rishikimet përgjithësisht të preferuara. Në CinemaScore, audienca i dha filmit gradën "A" në masën A+ deri në F.
Çmimet
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Parë ishte nominuar për regjinë më të mirë dhe efektet më të mira vizuale në Academy Awards, edicioni i 83-të. Është filmi i dytë në serinë e filmave Harry Potter që nominohet për çmim Oscar për efektet vizuale (i pari është Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit (filmi). Filmi ishte listuar për tetë kategori të ndryshme, duke përfshirë: kinematografia më e mirë, dizajni i prodhimit dhe rezultati origjinal në BAFTA awards, edicioni i 64-të dhe në fund ishte nominuar për efektet vizuale dhe makiazhi i veçantë më i miri.
Piramida
Faza e dytë
Ndërkaq, një tjetër skelë më e vogël i lejonte skuadrës që të punonte në çdo cep, të mos pengonte punën e punëtorëve të tjerë.
Megjithatë, puna ishte e vështirë, rrallë punohej me siguri, për shkak të kushteve të papërshtatshme pasi temperaturat jashtë shkonin rreth 40 gradë në hije.
Rrotullimi i blloqeve ishte i nevojshëm në çdo cep të piramidës dhe bëhej i mundur përmes një argani që kontrollohej nga një numër i vogël punëtorësh. Një teori tjetër është ekzistenca e një skele të brendshme, por arkeologët thonë se për ta ditur si ështe e vërteta, duhet çmontuar piramida.
Faza e tretë
Faza e fundit, lidhet me majën e piramidës. Duke qënë se është e vështirë të manovrosh, për shak të madhësisë e saj të barabartë me 6-7 blloqe betoni dhe formës së saj, pas përfundimit të trupit të piramidës, mendohet se maja është ndërtuar e para.
Sipas studiuesve, maja vendisej në qendër të kantierit, pas përfundimit të dhomës së Faraonit dhe u bë e mundur me sistemin e rrotullimit të kavove. Në praktikë, një grup i vogël punëtorësh i lidhte blloqet në cep me litarë dhe i rrotullonin.
Llogaritjet në kompjuter treguan se litarët në atë kohë ishin në gjendje të duronin rrotullimin e nevojshëm pa u këputur.
Dëmtimet në piramida
Sot, pamja e piramidave që ka humbur disa dhjetëra metra lartësi, për shkak të erozionit (në fillim ishte 146 metra e gjatë) është shumë ndryshe nga ajo që duhej të ishte në vitet e mbretërimit të Keopsit.
Nga brenda ajo ishte e veshur tërësisht nga blloqe gëlqerorë më të vegjël dhe të ngjashëm me ata që edhe sot shihen në majën e piramidave të Kefrenit, pak metra larg saj.
Nuk janë prishur, por janë "pushtuar" për të realizuar ndërtime të tjera, fshatra dhe shtëpi. Edhe brenda piramidat janë plaçkitur. Megjithatë, varret brenda tyre nuk janë dëmtuar.
Herodoti mbi piramidat
Herodoti, është i vetmi person që ka shkruar për proçeset e ndërtimit të piramidave në një nga librat e tij të asaj kohe, përshkruan vetëm mënyrat dhe kohët e ndërtimit të piramidës së Keopsit.
Megjithatë, besueshmëria e pohimeve të tij është subjekt i shumë kritikave. Herodoti flet për përdorimin e një skele të madhe të jashtme, që, sipas llogaritjeve të bëra nga Houdin, duhet të ketë qenë e gjatë 3.3 kilometra për të pasur një pjerrësi të shfrytëzueshme në një largësi kaq të madhe.
Për më tepër, Herodoti tregon fakte që ka zbuluar nga vitet 449 deri në 430 para Krishtit, gjatë qëndrimit të tij në Egjipt, kur mori lajmet nga një prift mbi ndërtimin e piramidës rreth 2 mijë vjet pas ngjarjes.
Kriticizmi i teorisë
Megjithatë, një nga arsyet që kjo teori merret si bazë sot, i detyrohet mungesës së plotë të informacioneve historike mbi metodat e ndërtimit: dokumenti më i vjetër që flet për varrin e Keopsit është i ashtuquajtur "papirusi Westcar" (që e mori emrin nga një udhëtare angleze që e kishte blerë) në vitin 1600 para Krishtit, 900 vjet më parë se piramidat.
Pas Herodotit, të tjerë kanë folur për skelat e mëdha të piramidave, por, në fakt, asnjëri prej tyre nuk kishte mundur kurrë të eksperimentonte funksionin dhe mënyrën se si ishin ndërtuar.
Puna e Houdin, që pati edhe bekimin e egjiptianit të njohur Zahi Hawass, do të shpjegonte edhe enigmat e mbetura të pazgjidhura për shekuj.
Veçanërisht, ishte e çuditshme prania e kanaleve në "galerinë madhe", përveç mungesës së shkrimeve dhe dekoracioneve në mure: për shekuj ishte një mister i pazbuluar, pavarësisht dimensioneve të pashpjegueshme të korridoreve në brendësi të tij, që ishin të gjatë rreth dhjetë metra.
Arkitektura
Egjiptianët e lashtë i ndërtonin piramidat, varret, tempujt dhe pallatet me materiale ndërtimi mjaft të qëndrueshme. Megjithë tërmetet, luftërat dhe kapriçot e natyrës, momumentet arkitekturore egjiptiane duken përtej tokës, një atribut për këtë civilizim madhështor. Ndërtimi i piramidave kërkonte një shkallë të lartë aftësish në fushën e arkitekturës dhe inxhinierisë. Përveç piramidave, ndërtesat egjiptiane ishin të zbukuruara me piktura, imazhe të gdhendura prej guri, hieroglife dhe statuja tri-dimensionale. Arti tregon historinë e faraonëve, përëndive, njerëzve të thjeshtë, botën natyrale të bimëve, zogjtë dhe kafshët. Bukuria dhe madhështia e këtyre vendeve nuk mund të krahasohen. Si ka mundësi që egjiptianët e lashtë arrinin të ndërtonin këto struktura masive duke përdorur rregulla primitive? Kjo mbetet ende një mister. Piramidat spektakolare, të cilat e kanë bërë Egjiptin të famshëm, janë një prej mrekullive më të vërteta të botës. Një prej mistereve më të lashtë në Egjipt, ka të bëjë me ndërtimin e piramidave.
Si ishte e mundur që njerëzit në periudhën e Gurit, të lëviznin blloqe kaq të mëdha guri? Egjiptianët lanë mijëra vizatime nga jeta e tyre e përditshme në Mbretërinë e Vjetër. çuditërisht në asnjë prej tyre nuk tregohet se si janë ndërtuar piramidat.
Piramida është një varr në të katër anët me gurë, që simbolizon malin e shenjtë, orovatjet universale të njerëzimit për të arritur parajsat. Besimet e lashta në ngjitjen e shpirtit njerëzor te Zoti, është qëllimi kryesor pas ndërtimit të piramidave. Edhe sot, piramidat janë metafora për kërkimet e njerëzimit.
Piramidat e para
Periudha e piramidave fillon gjatë Mbretërisë së Vjetër (2650-2134 para Krishtit), kur piramidat e para u ndërtuan nga Mbreti Djoser në dinastinë e tretë. Ndërtimi i tyre vazhdoi deri në vitin 1640 para Krishtit. Gjatë dinastisë së parë dhe të dytë, mbretërit egjiptianë varroseshin në varre të vjetër prej balte.Të vdekurit vendoseshin për t'u prehur në një dhomëz nëntokësore në fund të një kulle.
Mbreti Djoser ndërtoi një administratë të fuqishme me bazë në qytetin Memfis, jo shumë larg qytetit të sotëm Kajro. Një nga zyrtarët e tij ishte një arkitekt i famshëm dhe i shkolluar, i cili kishte projektuar Piramidën Step, varrin e një faraoni në Saqqara, që ngjasonte me rrugën e një ylli në qiell. Ky lloj varri zëvendësoi origjinalet e vjetër mastaba, me gropën e varrit në qendër.
Në dinastinë e katërt, faraoni Snefru ndërtoi piramidat e para të vërteta gjeografikisht në Dahshur, në jug të Saqqara-s. Ai filloi me lëmimin e dy piramidave ekzistuese, që ishin ndërtuar nga paraardhësit e tij. Më pas Snefru ndërtoi dy piramitat e tij.
Piramidat e ndërtuara gjatë dinastisë së pestë kishin në përbërje gurë, mbeturina dhe plithare (tulla prej balte) dhe lyheshin me gëlqere. Kur gëlqerja binte, pjesa mbushëse mes tullave rrezikonte të shkrihej.
Piramidat e fundit
Piramidat e fundit u ndërtuan rreth Dahshur-it dhe Haware-s nga mbretërit e Mbretërisë së Mesme (2040-1640 para Krishtit). Megjithë përpjekjet e konsiderueshme për të fshehur hyrjen për në varre, si dhe përpjekjet për të zbrapsur grabitësit me leje kalimi false, arkitektët dështuan të parandalonin plaçkitjen e piramidave. Si rezultat i kësaj, piramidave njëmijë vjeçare po u vinte fundi. Eksperimenti për të siguruar udhëtimin e mbretërve në përjetësi, doli i jo i suksesshëm. Për këtë arsye faraonët e Mbretërisë së Re iu përkushtuan ndërtimit të varreve në Luginën e Mbretërve. Në një zonë të largët përtej Nilit, nga Luxor dhe Karnak, ata shpresonin t'i shpëtonin fatit të keq të paraardhësve të tyre.
Tempujt egjiptianë
Për një periudhë të gjatë, egjiptianët ndërtuan shumë tempuj përgjatë lumit Nil. Dy prej tempujve më të njohur janë Karnak dhe Luxor. Këto struktura përshtypjelënëse, me kolonat dhe portat e tyre gjigande, u ndërtuan për të nderuar përënditë vendase dhe kombëtare. Tempujt u vendosën aty ku përënditë dhe energjia e tyre hyjnore mund të jetonin të veçuar nga çdo gjë tjetër e botës. Sipas një legjende egjiptiane, tempulli i parë u formësua në një breg toke, e cila lagej nga nga deti i hershëm i quajtur Nun. Forma e parë me jetë, që u duk në atë vend, ishte një bimë të cilën e solli falkoi Hours. Një tjetër variant për këtë histori, e përshkruan lulen e lotusit si lulja e parë në të cilën u shfaq dielli. Pas kësaj u krijuan qeniet njerëzore. Ky moment u quajt Rasti i Parë (First Occasion). Në shenjë mirënjohjeje egjiptianët nisën të ndërtojnë tempuj për të nderuar dhe kujtuar përënditë. Projektimi i tempullit të parë u bë nga përënditë dhe çdo tempull që ndërtohej vinte si një kopje e të parit. Projektimi inkurajoi përënditë që të sillnin forcë hyjnore në rrafshin e tokës. Klerikët punonin në tempuj duke udhëhequr ritualet ditore në nder të përëndive dhe faraonëve, të cilëve u kushtoheshin këto tempuj.
Referime
pnb:اہرام Dumba பிரமிட்டு Tagilo اہرام
Brovina
Brovinë është një vendbanim në komunën e Gjakovës, Kosovë.
Pharmakon
PHARMAKON është film shqiptar i vitit 2012, me regji dhe skenar të Joni Shanaj dhe drejtor fotografie Ji Hwan Park, Ram Shani
Përmbajtja
Filmi tregon historinë e dashurisë midis Brankos, një farmacist i ri dhe Sarës, një studente mjekësie. Një histori dashurie kjo jo e përkrzer e mbushur me dzshime dhe pasiguri. Flitet për një gjenratë të re që e ka të pamundur shkëputjen nga ndikimi i një shoqërie të korruptuar. Branko përpiqet që gjatë marëdhënies së tij të lërë pas një të shkuar të vështirë por gradualisht ai zbulon një botë të ngatarruar e të mistershme.
Interpretojnë
Klevis Bega
Olta Gixhari
Niko Kanxheri
Vasil Goda
Basshunter
Basshunter, Jonas Erik Altberg (lindi më 22 dhjetor 1984 në Halmstad) është këngëtar, producent dhe DJ suedez.
Tragjedia antike greke
Zhanri i tragjedisë e ka origjinën nga Greqia e lashtë. Në të vërtetë, tragjedia greke është karakteristikë e Athinës së lashtë të shekullit V p.e.s. Data e saktë e lindjes së tragjedisë greke është e panjohur. Gara e pare e tragjedisë, Dionisia u mbajt në vitin 534 p.e.s., në periudhën e sundimit të Pisistratit, ndërsa tragjedia e parë që njihet është Persët e Eskilit. Por kjo tragjedi është paraprirë edhe nga tragjedi të tjera të Eskilit si Tespia, Pratina, Priniku të cilat kanë humbur.
Tragjedia zinte një vend të veçantë në shoqërinë athinase. Tragjeditë greke kanë frymëzuar shumë autorë të shekujve pasues e sot përbëjnë një referencë thelbësore, e cila duket në ritrajtimin e subjekteve dhe karaktereve unikë.
Origjina fetare dhe vendi në shoqërinë athinase
parapamje|250px|Dionisi dhe demoët. Viti [[480 p.e.s.]] Origjina religjioze e tragjedisë greke është e sigurt dhe theksohet nga shumë specialistë. Tragjeditë luheshin në Athinë me rastet e festivaleve të Dionisit (ose dionisia), duke përfshirë Dionisian e Madh në fillim të pranverës dhe festivalin Lenaia që mbahej në dhjetor. Këto si dhe konkurset e recitimeve Homerike janë pjesë e garave kult, kulti i Athinës.
Fjala tragjedi nga greqishtja τραγῳδία/tragoidía përbëhet nga τράγος/tragos, "dhia", dhe ᾄδω / Aido, "këndoj." . Pra fjala do të kishte kuptimin "kënga e dhisë". Kështu edhe sipas supozimit të Aristotelit termi tragjedi mund të ketë kuptimin e një forme ditirambi të luajtur nga aktorë të veshur si demonë me lëkurë dhie. Hipoteza të tjera edhe këto të supozuara nga autorë antikë e evokojnë dhinë si çmimi i fituesit të konkursit, ose flijën apo sakrificën e bërë në raste të tilla. Sidoqoftë, është i habitshëm fakti që tragjeditë që kanë mbijetuar, me përjashtim të tragjedisë Bakantet e Euripidit, nuk i kushtohen drejtpërdrejt Donisit,madje ato duken larg këtij kulti.
Ashtu siç thekson H.C. Bardly « aspekti religjioz i festivaleve të dramës greke nuk do të thotë se ato qenë të ndara nga jeta e përditshme e komunitetit (...) aq më pak kur flitej për Dionisin, perëndinë që gëzonte një dashuri të veçantë në zemrat e njerëzve.». Rëndësia e veçantë e dramës në shoqërinë Athinase reflektohet në rolin që luan arkonti, i cili çdo vit zgjidhte tre garues të tragjedisë nga moria e kandidatëve ndërsa Koregët mbështesin barrën financiare të oganizimit. Numri i spektatorëve në Teatrin e Dionisit është një tjetër tregues i rëndësisë së tragjedisë. Shfaqjet ndiqeshin nga së paku shtatëmbëdhjetë mijë spektatorë por duket se Platoni e ekzagjeron disi shifrën kur shkruan në librin Simpozium se “mbi tridhjetë mijë njerëz brohorisnin Agatonin në vitin 416”. Përbërja e audiencës ishte e gjerë: në të pranoheshin të varfrit, metikët dhe të huajt, madje edhe skllevërit që shoqëronin të zotët dhe ndoshta edhe gratë.
Tematika
Tragjedia greke merret me ngatërresën fatale të protagonistit që ka rënë në një situatë të pashpresë. Karakteri tragjik përshkruhet edhe me atributin "faj fajtor". Temat e mbuluara shkojnë nga çështjet filozofik, fetare e deri tek ato ekzistenciale të tilla si: Fati apo perënditë e çojnë protagonistin në një situatë të pazgjidhshme, konflikti tipik i tragjedive greke. Çfarëdo që të bësh, nuk ka asnjë mënyrë për ti shpëruar rrjedhës së paracaktuar të ngjarjeve apo fajit. Një shembull i mirë është Mbreti Edip nga Sofokliu.
Struktura
Tragjedi ka një strukturë karakteristike, në të cilën skenat e dialogut alternohen me këngët e korit. Kjo lejon korin që në këngën e tij të komentojë në mënyrë të përgjithshme mbi atë që është thënë apo bërë në skenë. Tragjeditë fillojnë me një dialog ose monolog shpjegues të quajtur prolog.
Pas prologut, kori hyn në orkestër dhe këndon parodoinë. Kjo pasohet nga një skenë dialogu i quajtur episod, i cili pasohet nga stasimoni i parë. Alternimi i episodeve me stasimonet vazhdon deri në stasimonin e fundit, i cili ndiqet nga skena e fundit e dialogut eksodi. Eksodi përgjithësidht është një skenë dialogu, por në të përfshihen ndonjëherë edhe këngë që quhen kommos.
Këtu është struktura e një tragjedie tipike (disa tragjedi mund të kenë një episod më pak ose më shumë):
Kori
Për lexuesin modern kori është një nga elementët më të huaj të tragjedisë. Kori nuk është i pranishëm në tragjeditë moderne. Në ditët e sotme kori shoqëron forma muzikore si operan, komeditë muzikore etj. Por, tragjedia në kohët antike nuk ishte thjesht një dramë. Gjatë saj kishte edhe pjesë që këndoheshin dhe kërceheshin si nga aktorët ashtu edhe nga kori. Forma moderne më e ngjashme me tragjedinë antike është opera (dhe nëndegët e saj), e cila është një formë dramatike që përmban këngë dhe kërcim.
Në ndryshim nga aktorët, pjesëtarët e korit ishin amatorë që kishin talent për këndim dhe kërcim. Ata parapërgatiteshin nga tragjediani për rolin që do të luanin. Kori standard në periudhën e Eskilit ishte me dymbëdhjetë vetë, ndërsa Sofokliu e rriti numrin në pesëmbëdhjetë. Kori, njëlloj si edhe aktorët, vishte kostume dhe maska.
Funksioni i parë i korit, ishte të këndontë një këngë hyrëse që quhej parodi, gjatë kohës që hynin në orkestër. Porsa kori pozicionohej në orkestër, detyrat e tij dyfishoheshin. Koirfeusi, kryetari i korit, sipas rastit duhej edhe të dialogonte me personazhet. Funksioni më i rëndësishëm i korit tragjik ishte këndimi dhe kërcimi i këngëve korale të quajtura stasima (njëjësi = stasimon). Lexuesi modern i tragjedive antike e ka të vështirë të vlerësojë këto këndë korale të cilave u mundon muzika dhe kërcimi.
Aktorët
Aktorët e tragjedive janë të punësuar dhe të paguar nga shteti dhe u caktoheshin tragjedianëve, ndoshta me short. Nga mesi i shekullit V, tre aktorëve ishin të nevojshme për vënien në skenë të një tragjedie. Sipas rëndësisë së roleve, rend zbritës mendohet se quheshin: protagonisti, term për të përcaktuar aktorin kryesor (përdoret edhe sot në kritikën letrare moderne për të përcaktuar personazhin kryesor), deuteragonisti ose aktori i dytë si dhe tritagonisti aktori i tretë sipas rëndësisë. Protagonisti merr rolin e personazhit më të rëndësishme në tragjedi, ndërsa dy aktorët e tjerë luajnë role më të vogël. Aktorë duke qënë vetëm tre në numër ishin të detyruar të luanian disa role, madje i njëjti aktor mund të luante dy ose më shumë role në të njëjtën skenë.
Osman Taka
Osman Resul Taka (1848-1887) ka qenë një kryengritës i rilindjes kombëtare si edhe një valltar shumë i mirë. Me emrin e tij është lidhur edhe Vallja e Osman Takës.
Tragjedia antike greke
Aktorët
Duke qenë se gratë nuk lejoheshin të merrnin pjesë në pjesët teatrore, aktorët meshkuj ishin të detyruar të luanin rolet e femrave. Luajtja e disa roleve njëkohësisht, meshkuj dhe femra, bëhej e mundur nga përdorimi i maskave, të cilat nuk e lejonin audiencën të identifikonte fytyrën e aktorit si dhe ndihmonin në mosdallimin e tipareve fizike mes burrave që shtireshin si gra. Maska përcaktonte, seksin, moshën dhe shkallën sociale të karakterit. Fakti se kori qëndronte në orkestër gjatë gjithë tragjedisë dhe këndonte e kërcente këngët korale ndërmjet episodeve, i lejonte aktorët që pas episodit të dilnin nga skena, të ndërronin kostumin dhe maskën dhe të luanin përsëri në episodin tjetër pa i lënë publikut idenë e ndërprerjes së shfaqjes.
Osman Taka
Jeta
Ende mungojnë të dhënat për fillimet e jetës së tij. Ai lindi në Konispol, në një nga familjet më të fuqishme e të pasura të qytetit, e cila njihet edhe për Alush Takën, një tjetër patriot. Në 1848 Osmani filloi një revoltë të armatosur kundër Perandorisë Otomane dhe u bë protagonist i saj. Kur u themelua Lidhja e Prizrenit, ai u emërua kryetari i degës së saj në Prevezë. Në të njëjtën kohë ai ishte një valltar i mirënjohur. Pasi forcat osmane shtypën Lidhjen e Prevezës, ata arrestuan më 1886 Osman Takën i cili u akuzua për tradhëti. E burgosën në Janinë dhe e dënuan me vdekje. Kur iu dha dëshira e fundit, ai kërkoi të vallëzonte. Tradita popullore thotë që vallja qe kaq e bukur, saqë xhandarët Shqiptare nuk e ekzekutuan. Por pas disa ditësh ( mbasi dyshohet per nje perpjekje te re kunder Oamaneve) e kapën përsëri dhe e vranë, në Konispol.
Tragjedia antike greke
Aktorët
Natyrisht, detyra kryesore e aktorit ishte të recitonte dialogët e caktuar sipas personazhit. E megjithatë, nuk mbaronte me kaq përgjegjësia e aktorit. Sipas rastit ai këndonte edhe këngë solo ose i shoqëruar nga kori apo aktorë të tjerë (p.sh. këngët e vajtimit të quajtura kommos). Sidoqoftë, kombinimi i aftësive kënduese me ato aktuese, në botën antike ka qenë po aq i rrallë sa është edhe sot.