cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jehan de Vezelay
Unë shoh dhe e di
Ruaju prej tërbimit të tij shtazarak, ti, që jeton në mijëvjeçarin që vjen pas mijëvjeçarit.
Pema e Vitit të Ri
Origjina
Zakoni i ngritjes se pemës se Krishtlindjeve mund te gjurmohet historikisht ne shekullin e 15 ne Livonia (sot Estoni dhe Letoni) ne shekullin e 16 ne Gjermaninë veriore. Sipas dokumentave përdorimet e para te pemës se Krishtlindjeve datojnë ne Estoni ne 1441, 1442 dhe 1514 ne "Vëllazërinë e Kokzinjve" ti cilët ngritën një peme për pushimet ne shtëpinë e tyre te vëllazërisë ne Reval (tani Talin). Ne natën e fundit te festimeve, pema u dërgua ne sheshin e qytetit ku pjesëtaret e vëllazërisë kërcyen rreth pemës. Ne 1584 pastori dhe kronisti Balthasar Russow shkroi një tradite te konsoliduar për ngritjen e një bredhi te dekoruar ne sheshin e tregut, ku te rinjtë, shkonin me "një tufe me vasha e gra, fillimisht duke kercyre e kënduar e me pas ndizeshin dritat e pemës". Ne ketë periudhe shoqëritë e ndryshme filluan ngritjen e pemëve te zbukuruara ne hollët apo portat e tyre. Ingeborg Weber-Kellermann (profesor ne Marburg i etnologjisë) gjeti një kronike te shoqërisë Bremen, shoqëri e viteve 1570 e cila raporton se si një peme e vogël ishte zbukuruar me molle arra lule letre.
Jehan de Vezelay
Unë shoh dhe e di
1. Vizion i shtetit Izrael e fuqisë së Islamit në fund shekullin e 20-të.
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Ne fillimet e shekullit te 18, përdorimi i pemës se krishtlindjeve u be tradite ne qytezat e Reinland-it te sipërm, por nuk ishte shpërndare akoma neper zonat rurale. Pema e krishtlindjeve qëndroi si tradite për një periudhe relativisht te gjate ne Reinland-in e sipërm. Po ashtu si krishtlindjet, pema e krishtlindjeve u detyrua te pranohej nga Kisha Katolike e Romes sepse ajo nuk mund te ndalonte përdorimin e saj.
Jehan de Vezelay
Unë shoh dhe e di
2. Ai kumtoi zbulimin e Amerikës dhe përmend Atlantikun përtej Gjibraltarit.
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Tradita u përplas ne Kanada ne dimer te vitit 1781 nga ushtaret Brunswick te pozicionuar ne provincën e Quebec-ut për te ruajtur koloninë nga sulmet e amerikaneve.
Tenesini
Tenesini është një element kimik me simbolin Ts dhe numrin atomik 117.
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Ne fillim te shekullit pasardhës, shekullit te 19, zakoni i pemës për periudhën e krishtlindjeve u be e njohur midis aristokrateve dhe e praktikuar edhe nga familjet mbretërore deri ne Rusi. Princesha Henrietta e Nassau-t prezantoi pemën e krishtlindjeve ne Vjene ne vitin 1816, dhe zakoni u përhap ne te gjithë Austrinë për pak vite. Ne France pema e krishtlindjeve e pare u paraqit nga dukesa d'Orlèans.
Jehan de Vezelay
Unë shoh dhe e di
3. Me një fjali, Zhan de Vezele lë prapa mijëvjeçarin e dytë, ngritja e kombeve dhe luftërat që i ndajnë ata.
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Ne Britani, pema e krishtlindjeve paraqit fillimisht ne familjen mbretërore ne fillim te shekullit te 19 dhe me pas, nga një postim ne gazete te mbretëreshës Victoria ne moshën 13-vjecare, tradita filloi te përhapej ne te gjithë vendin pak nga pak. Ajo shkruante se për krishtlindje, pas darkës familja mblidhej te salloni ku priteshin miqtë. Aty ndodheshin dy tavolina te rrumbullakëta dhe mbi to qëndronin 2 pema te mëdha te zbukuruara me drita dhe ëmbëlsira. Poshtë, përreth tyre qëndronin dhuratat. Pas martesës se saj me kushëririn gjerman Princin Albert, ne 1841 ky zakon u be akoma me i përhapur ne Britani.
Jehan de Vezelay
Unë shoh dhe e di
4. Demokracia ?
6. Vizion nga shembja e Perandorisë Sovjetike, që për Zhan de Vezele shënon fundin e mijëvjeçarit të dytë dhe fillimin e të tretit, "labirinti i padepërtueshëm", rrugët e të cilit u ndriçuan nga profecitë e tij.
Roentgeniumi
Roentgeniumi është një element kimik me simbolin Rg dhe numrin atomik 111.
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Një gdhendje ne dru te familjes mbretërore që qëndronin pranë pemës mbrëmjen e krishtlindjes u kopjua nga amerikanet ne vitin 1850. Godey, i cili kopjoi gdhendjen, e kopjoi atë ekzaktesisht siç ishte përveç kurorës se mbretëreshës dhe mjekrës se Princit Albert. Një foto, ripublikim i gdhendjes se Godey-t u shpërnda shpejt neper vend. Ne 1860 u be një kopje tjetër, dhe deri ne 1870 te gjithë amerikanet e kishin tradite tashme pemën e krishtlindjeve.
Lista e basketbollistëve të NBA-së nga Republika e Kongos
thumb|350px|[[Republika e Kongos në hartën e botës.]] Kjo është .
Pema e Vitit të Ri
Shekujt e 18-te dhe 19-te
Edhe pse sipas fakteve zyrtare pema e krishtlindjeve ka mbërritur ne Amerike ne shekullin e 19, ne disa vende që kane pasur lidhje me Gjermaninë thuhet se pema e krishtlindjeve ka shkuar me përpara ne Amerike. Një nga datat e para kur supozohet te jete bere pema e vitit te ri ne Amerike është viti 1777.
Shekulli i 20-te
Shume qytete dyqane apo qendra te ndryshme vendosin ne ambientet e tyre një peme publike si Rich's Great Tree ne Atlanta, pema e krishtlindjeve The Rockfeller Center ne Nju Jork. Përgjatë 1970-1980 pema e krishtlindjeve me e madhe ne bote vendosej çdo vit ne pronësinë e The National Enquirer, Florida. Kjo tradite u kthye ne një nga ngjarjet me te mëdha e spektakolare ne historinë e Florida-s veriore.
Tradita botërore e vendosjes se pemës se krishlindjeve dhe këtyre festimeve e bëjnë ketë periudhe te vitit madhështore duke mare parasysh edhe konkurrimet për madhësinë e pemës apo pemën me te bukur ne nivel botëror. Ndezja e dritave shpesh shoqërohet me ceremoni.
Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Bosnjës dhe Hercegovinës
Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Bosnjës dhe Hercegovinës ose Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine është themeluar në vitin 1951. Fillimishtë quhej "Shoqëria Shkencore e Bosnjës dhe Hercegovinës" (Naučno društvo Bosne i Hercegovine - NDBiH) e pas vitit 1966 riformulohet si Akademi e Shkencave dhe e Arteve e Bosnjës dhe Hercegovinës.
Pabesia e një ambasadori në Tiranë
Pabesia e një ambasadori në Tiranë me autor: Xhovani Shyti, është një libër i botuar në vitin 2014 nga "Belina H". Eshtë i vetmi libër i llojit politik investigativ që trajton një nga skandalet më të mëdha në fushën e diplomacisë së pasviteve '90. Personazh të tij janë figura të njohura politike dhe të qeverisjes, por edhe të fushës së diplomacisë perëndimore të perfshire në atë që autori e etiketon si pabesi jo vetëm në kurriz të shqiptarëve të përfshirë në anarkinë e vitit të mbrapshtë '97, por edhe pabesi ndaj unionit perëndimor pjesë të ushtrisë së të cilit kishin zbritur në tokën e shqiponjave për të fashitur hedhjen në erë të rendit e qetësise publike.
Provinca Phuket
Phuket (Tajlandisht: ภูเก็ต) është një nga provincat (changwat) e Tajlandës. Provinca përbëhet nga ishulli Phuket, ishulli më i madh i vendit, dhe 32 ishuj tjerë të vogla jashtë bregdetit të saj. Ishulli Phuket është e lidhur nga ura Sarasin dhe provinca Phang Nga në veri.
Historia
thumb|left|Ambasadori francezë [[Alexandre de Chaumont me Mbretin Narai]] Eksploruesi portugez Fernão Mendes Pinto mbërriti në Siam më 1545. Llogaritë e tij për vendin shkojnë përtej Ayutthayas dhe përfshijnë një llogari mjaft të detajuar të porteve në jug të Mbretërisë. Pinto ishte një nga eksploruesit e parë evropianë për të detajuar Phuket në llogaritë e tij të udhëtimit. Ai i referohej ishullit si 'Junk Ceylon', një emër që portugezët përdorën për Phuket Island në hartat e tyre. Junk Ceiloni përmendet shtatë herë në llogaritë e Mendes Pinto. Pinto tha se Junk Ceylon ishte një port destinacioni ku anijet tregëtare bënë ndalesa të rregullta për furnizime dhe dispozita. Sidoqoftë, gjatë shekullit të 16-të, ishulli ishte në rënie për shkak të piratëve dhe shpesh deteve të papërshtatshme dhe të paparashikueshme, të cilat penguan anijet tregëtare për të vizituar Junk Ceilonin. Pinto përmendi disa qytete të tjera të rëndësishme portuale në llogaritë e tij, duke përfshirë Patani dhe Ligor, e cila është dita moderne Nakhon Si Thamarat.
Pabesia e një ambasadori në Tiranë
Permbajtja e librit ngrihet mbi fakte e ngjarje reale të nxjerra nga blloku i shënimeve të autorit, që prej rreth 30 vitesh operon në fushën e gazetarisë si profesionist, por dhe në dokumenta zyrtare shkresore. Përveç këtyre, autori citon më shumë se shtatëdhjetë burime referuese, që e përforcojnë dhe e bëjnë më të besueshem gjithsa përshkruhet në përmbajtje të tekstit.
Provinca Phuket
Historia
Në shekullin e 17-të, holandezët, anglezët dhe, pas viteve 1680, francezët garuan për mundësinë për të tregtuar me ishullin e Phuket (i njohur më pas si "Jung Ceylon"), i cili ishte një burim i pasur me kallaj. Në shtator 1680, një anije e kompanisë franceze të Indisë Lindore vizitoi Phuket dhe u nis me një ngarkesë të plotë të kallajit.
Pabesia e një ambasadori në Tiranë
Libri ka njohur dy botime dhe një i tretë është duke u përgatitur nga autori që i e ka pasuruar përmbajtjen me fakte e të dhëna të zgjeruara rreth përfshirjes së politikës me aktivitete kriminale të evidentuara nga një sër raportesh të shërbimeve sekrete perëndimore.
Provinca Phuket
Historia
Një apo dy vjet më vonë, mbreti siamez Narai, duke kërkuar zvogëlimin e influencës holandeze dhe angleze, e cilësuar si guvernator i Phuket një misionar mjekësor francez, René Charbonneau, anëtar i misionit Siam të Shoqata e Misioneve të Jashtme të Parisit. Charbonneau mbeti si guvernator deri në vitin 1685.
Në vitin 1685, Mbreti Narai konfirmoi monopolin e kantonit francez në Phuket për ambasadorin e tyre, Alexandre de Chaumont. Ish-kryekamarieri i Chaumont, Sieur de Billy, u emërua guvernator i ishullit. Sidoqoftë, francezët u dëbuan nga Siam pas revolucionit siamez të vitit 1688. Më 10 prill 1689, Desfarges udhëhoqi një ekspeditë për të ri-kapur Phuket për të rivendosur kontrollin francez në Siam. Okupimi i tij i ishullit nuk çoi në asgjë, dhe Desfarges u kthye në Puducherry në janar 1690.
Birmanezët sulmuan Phuket në vitin 1785, Francis Light një kapiten i kompanisë britanike të Indisë Lindore, duke kaluar pranë ishullit, njoftoi administratën lokale se ai kishte vërejtur forcat birmaneze që po përgatiten për të sulmuar. Pas një rrethimi njëmujor të kryeqytetit, Birmania u detyrua të tërhiqej më 13 mars 1785. Gratë u bënë heroina lokale, duke marrë titullin mbretëror Thao Thep Kasattri dhe Thao Si Sunthon nga një mbret i nderuar Rama I. Gjatë mbretërimit të Mbretit Chulalongkorn (Rama V), Phuket u bë qendra administrative e provincave jugore që prodhonin kallaj. Në vitin 1933, Monthon Phuket (มณฑล ภูเก็ต) u shpërbë dhe Phuket u bë provincë.
Klima
Sipas klasifikimit të klimës Köppen, Phuket ka klimë tropikale musone. Për shkak të afërsisë me ekuatorin, gjatë vitit, ka pak ndryshime në temperatura. Qyteti ka një mesatare vjetore të lartë prej 32 °C dhe një ulje vjetore prej 25 °C. Phuket ka një sezon të thatë që zgjat nga dhjetori deri në mars dhe një sezon të lagësht që mbulon tetë muajt e tjerë. Megjithatë, si shumë qytete që kanë një klimë tropikale të musonit, Phuket sheh disa reshje edhe gjatë sezonit të saj të thatë.
Itinerarium Antonin Augusti
Itinerarium Antonin Augusti është një itinerar që është përpiluar në bazë të një harte të kohës së Antoninëve, me sa duket të kohës së sundimit të Karakallës (212 - 218)
Iliada
Iliada (greqishte e lashtë: Ἰλιάς, Iliás) ose Kënga e Ilionit, është një poemë epike greke e lashtë, në heksameter daktilik, tradicionalisht e atribuar Homerit. Vendosur gjatë Luftës së Trojës – rrethimi dhjetëvjeçar i qytetit të Trojës (Ilioni) nga një koalicion i shteteve ake – tregon për betejat dhe ngjarjet gjatë javëve të një grindje midis mbretit Agamemnon dhe luftëtarit Akil.
Edhe pse historia mbulon vetëm disa javë në vitin e fundit të luftës, Iliada përmend shumë nga legjendat greke rreth rrethimit; ngjarjet e mëhershme, si mbledhja e luftëtarëve për rrethimin, shkaku i luftës dhe shqetësimet që lidhen me të, duket të shfaqen afër fillimit. Pastaj tregimi epik merr ngjarjet që profetizohen për të ardhmen, siç është vdekja e afërt e Akilit dhe rënia e Trojës, megjithëse tregimi mbaron para se të ndodhin këto ngjarje. Megjithatë, pasi këto ngjarje janë paracaktuar gjithnjë e më shumë, kur mbaron, poema ka dorëzuar një tregim pak a shumë të plotë të Luftës së Trojës.
Iliada çiftëzohet me diçka të një vazhdimësie, Odiseja, poema epike tjetër që atribuohet Homerit.
Së bashku me Odisejan, Iliada është ndër veprat më të vjetra të letërsisë perëndimore, dhe versioni i saj i shkruar është datuar zakonisht rreth shekullit VIII p.e.s. Sipas Michael Nagler, Iliada është një poemë më e ndërlikuar se Odiseja.
HOMERI DHE ILIADA E TIJ
Sikurse poezia epike dhe lirike që i paraprijnë poezisë dramaturgjike dhe gjinive e llojeve të tjera letrare, ashtu edhe eposet homerikë, bashkë me autorin e tyre legjendar, i prijnë gjithë letërsisë antike greko-romake dhe asaj gjithevropiane. Shikuar nga aspekti i vlerave historike, sot ekziston bindja e përgjithshme se Homeri ka një vend të veçantë në gjithë historinë e letërsisë evropiane ose, thënë figurativisht, për botën letrare ai është si një mbret dhe qëndron mbi poetët e tjerë.
Admirimi që kanë pasur grekët e vjetër për Homerin dhe për këngët e tij ndryshon krejtësisht nga ai që mund të kemi ne ndaj një poeti bashkëkohor, sepse vlera historike e të gjithë poetëve të mëvonshëm mbetet mbrapa Homerit në çdo pikëpamje. Dihet se grekët Iliadën dhe Odisenë nuk i kanë konsideruar libra të shenjtë, sikur bie fjala hebrenjtë Biblën ose arabët Kuranin, sepse ata në Homerin shikonin artistin, i cili në asnjë moment nuk ishte profet ose vizionar i tyre, por letrar dhe dijetar i dijes njerëzore me porosi jo të shpallura, por të krijuar në mënyrë njerëzore. Në Shtetin e tij Platoni shkruan: “Glauk, kur të takohesh me ata njerëz, të cilët thonë se Homerin duhet lexuar dhe studiuar vazhdimisht që t’i përmirësojnë rrethanat njerëzore dhe tërë jetën ta kalojnë sipas mësimit të tij, përshëndeti me respekt, si njerëz më të mirë të botës, duke u pajtuar me ta se, vërtet, Homeri është poeti më i madh dhe i pari ndër poetët e tragjedisë.”
Ky poet dhe veprat e tij zënë një vend qendror në të gjithë letërsinë antike, pse me origjinalitetin dhe përsosurinë artistike të tyre, kanë ushtruar ndikesë më të madhe mbi poetët e mëvonshëm grekë, romakë dhe të tjerë. Epërsia e tij mbështet në vlera të pamohueshme, që janë: teknika e përsosur epike e këngëve homerike, shprehja e pasur artistike, gjuha artificiale dhe shumë karakteristike e tyre, vargu “heroik” shumë e qëlluara, formulat e shpeshta të poezisë gojore e tjera. Në këtë mënyrë mund të thuhet se pa njohjen solide të këngëve homerike nuk mund të ndriçohet e as të kuptohet drejt zhvillimi i mëvonshëm i mendimit letrar, evropian përgjithësisht: thembra e Akilit, bukuria e Helenës, besnikëria e Penelopës, shkathtësia e Odiseut etj., janë bërë proverbiale dhe si figura stilistike janë mishëruar në letërsinë botërore, kurse Olimpi (grek) i Homerit, i cili atëbotë ka paraqitur njerëzinë e gjithëmbarshme, duke i shprehur shoqërinë e perëndive, të rrethuar nga heronjtë, shembëlltyrat e jetës së përditshme, në artin e fjalës së shkruar është bërë pronë e të gjitha kulturave.
Letërsia antike është më e vjetra dhe njëkohësisht më e njohura në letërsinë evropiane: ajo përmban veçori ballkanike dhe bazament parahomerik dhe mbështetet në kulturën e shumë popujve të tjerë kontinentalë dhe mesdhetarë që i zë ngoje edhe vetë Homeri. Prandaj edhe këtu, duke i dhënë lexuesit në dorë Iliadën shqip, shtrohen disa momente me rëndësi, si përkitazi me poezinë parahomerike ashtu edhe me autorësinë e këngëve homerike, me përmbajtjen dhe formën artistike-letrare të krijimit të tyre. Për lexuesin shqiptar interes të veçantë zgjon gjithsesi edhe përkthimi i Iliadës nga Gjon Shllaku, si një fenomen letrar i gjithë historisë së letërsisë së përkthyer shqiptare.
Që në fillim duhet thënë gjithashtu se pikërisht Homeri është poeti më i lexuar i të gjitha kohëve, ngase, sipas të dhënave statistikore të UNESCO-s për vitet 1950-55, Iliada dhe Odiesa qenë veprat më të përkthyera nga poezia e gjithëmbarshme botërore. Edhe ky moment është i jashtëzakonshëm, sepse të jesh më i pari dhe përsëri të mbetesh më i miri, duket sikur të ishte e pabesueshme.
Në shqip
Në gjuhën shqipe kjo vepër gëzon dy variante të përkthyera, përkatësisht nga Gjon Shllaku dhe Ilia Ballauri.
Bizhuta
Bizhuta është një fshat në Komunën Papër në Rrethin e Elbasanit të Shqipërisë.
Banhofi
Banhofi fjalë e shqiptuar nga fjala e përbërë gjermane Bahnhof. Shih : Stacioni i Trenit
Ky termë për stacionin e trenit është përdorur nga mërgata shqiptare në vendet ku gjuhë zyrtare është gjuha gjermane pas viteve ´99-ta dhe pas kthimit të tyre në atdhe është bërë i njohur edhe për një pjesë të popullsis së Kosovës.
Fjala gjermane është e përbërë nga Bahn në kuptimin udhë, vijë, trajektore dhe Hof në kuptimin shtallë, ahër apo hangar i gjedheve, korridor apo shtëpi fisniku a bujku, varësisht nga biseda mund të ketë edhe kuptime tjera.
Rrjeti hekurudhorë është dominues i qarkullimit të përgjithshëm në Gjermani, në anën tjetër në Kosovë (10 000 km2 distanca të vogla) deri në vitet 2000 në përgjithësi ka qenë dominues rrjeti i qarkullimit rrugorë (autobusëve). Kjo edhe ka shkaktuar që për shumë mërgimtarë Kosovarë, stacioni i trenit të jetë kuptuar vetëm në mënyrë abstrakte. Pas rënies në kontakt direkt me stacionin e trenit dhe fillimit të përvetësimit të gjuhës gjermane e kanë përvetësuar fjalën "Bahnhof". Këtë fjalë e kanë shqiptuar si “banhof” dhe lakuar (“banhofi”) në bisedat ndërmjet tyre.
Përderisa folësit gjermanët këtë fjalë e përdorin edhe për stacionin qendrorë të autobusëve (zakonisht gjenden së bashku me atë të trenit) mërgimtarët e përdorin vetëm për stacionin e trenit. Për nën-stacionet e autobusëve në gjuhën gjermane përdoret termi "Vend ndalim i autobusit". Kohëve të fundit (2005) për stacionin kryesorë të autobusëve, në Gjermani përdoret shkurtesa "ZOB".
Rhodiumi
Rhodiumi është një element kimik me simbolin Rh dhe numrin atomik 45.
Lista e basketbollistëve të NBA-së nga Republika Domenikane
thumb|350px|[[Republika Domenikane në hartën e botës.]] Kjo është .
List of foreign NBA players Baloncestistas extranjeros de la NBA
Mërgata në Rumani
Burimet e para ndërlidhen me lashtësinë trako-ilire. Pastaj vijnë ato mesjetare, kur në vitin 1595, për të rishpëtuar nga invazioni osman, në bazë të një raporti diplomatik, kalojnë Danubin 15.000 shqiptarë, dhe vendosen në trojet rumune të Oltenisë. Thuhet “për të rishpëtuar”, duke pasur parasysh faktin se pas vdekjes së Skënderbeut, për ta shpëtuar fenë dhe identitetin kombëtar, shqiptarë të shumtë shpërngulen në Itali dhe në Bullgari. Në bazë të burimeve shkencore, konstatohet se “Në shekullin XIX, erdhi radha e komuniteteve shqiptare nga Bullgaria të vijnë në Rumani, në një numër të madh, sidomos si pasojë e luftërave që, në fillim të shekullit XIX, u transferuan nga Principatat rumune në territorin e Bullgarisë veriore dhe të Serbisë. Ky eksponim i papritur, në në një varietet rreziqesh ekstreme, të pasigurisë totale të jetës kolektive, shkaktoi shpërngulje masive të shqiptarëve të gjendur në fshatrat kompakte në veri-lindje të Bullgarisë. Këto fshatra ishin : Arnautlar, Eskiarnautlar (pranë Varnës), Turkarnautlar (pranë Pllovdivit), Kara Arnaut dhe Bejatnaut (pranë Razgradit). Lokaliteti Beitnaut quhej dhe Arbënash (sot Poroishte). Po ashtu dhe fshatin Arnëut Kujushi (sot Dloina, pranë Dobriçit, sot, Tolbuhin). Fshati Kara Arnaut quhej Arbënashi i vogël” (90).
Grande Prairie
Grande Prairie është një qytet (city) në Provincën Alberta, Kanada. Komuna ka një sipërfaqe 62.3 km² dhe popullsi 50227 banorë.
Kultura ukrainase
Kultura ukrainase dhe traditave të Ukrainës dhe ukrainasve etnik. Ukraina ka një kulturë dhe histori të përbashkët me të kombet fqinje, që daton nga shekulli i IX dhe në Tokën e Rus-it. Tradita të përbashkëta ndajnë kultura e Rusisë, Ukrainës, Polonia, Bjellorusia, Cosakët e ukrainës dhe popujt Turke të Azisë Qendrore. Traditat ukrainase janë ndikuar shumë nga Kisha ortodokse lindore dhe traditat nga mitologjia Sllave. Epoka Sovjetike unifikoi kulturat e shumë kombeve të palidhura me një gjuhë të përbashkët.
Traditat
parapamje|Ikona e krishtlindjeve, Adhurimi i barinjve, nga koleksioni i Muzeut Ivan Honchar. Artist i panjohur, c. 1670.
Dasmat
Dasmat tradicionale ukrainase kanë shumë ritualeve, të cilat përfshijnë muzikë dhe valle, pija dhe ushqimi, si dhe turmat e njerëzve. Dasma përbëhet nga tre pjesë të veçanta që mund të zgjasë me ditë ose edhe javë. Së pari ka një fejesë, pastaj një ceremoni, e ndjekur nga një festë e madhe. Në fejesa, dhëndëri duhet të shkoj te prindërit e nuses për marrëveshjen e kompensimit/shpërblimit që do të paguaj për nusen dhe të kërkojë bekimin e prindërve të saj. Ka shumë histori në folklorin ukrainas një nuse që vidhet nga dhëndri pa u paguar paguar shpërblimin. Shpesh, nusja e vjedhur është e gatshme dhe çifti arratiset pa lejen e prindërve të saj. Nga ana tjetër, nusja mund të refuzojë një ofertë e martesës, në të cilin rast, është e zakonshme për prindërit që të takojnë dhëndrin në derë me një kungull për të përcjellë mesazhin. Pasi ata të arrijnë një marrëveshje, dasma zyrtare zhvillohet në një kishë, shpesh në një ceremoni grupore me çiftet e tjera. Një festë vijon në shtëpi me pjesëmarrjen e të gjithë komunitetit.
Gjuhë
Gjuha kryesore është gjuha ukrainase. djathtas|parapamje|Universiteti Chernivtsi
Feja
Feja është praktikuar në të gjithë vendin. Kisha Ortodokse Lindore dhe Katolike Lindore dhe Katolike Romake janë tre fe më të praktikuar gjerësisht. Kisha Ortodokse e Ukrainës është më e madhja në vend.
Llupsat
Llupsati është një fshat në komunën Dhivër në rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Kultura ukrainase
Kuzhina
parapamje|Borshi ukrainas me smetana Ushqimi është një pjesë e rëndësishme për të kulturën ukrainase. Ushqimet e veçanta përdoren në Pashkë, si dhe Krishtlindje. Gjatë Krishtlindjeve, për shembull, njerëzit përgatitin ëmbëlsirën kutia, e cila është një përzierje e kokrrizave të gatuara të grurit, fara lulekuqe, mjaltë, dhe bukë e veçantë e ëmbël.
Kantoni Messei
Kantoni Messei (frëngjisht: Canton de Messei) është një kanton në departamentin Orne, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Messei. Ka sipërfaqe 135.37km2 dhe popullsi 7636 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Messei aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Itinerarium Burdigalensis - Hierosolymitanum
Itinerarium Burdigalensis - Hierosolymitanum është një itinerar i përpiluar në vitin 333 nga një njeri me prejardhje nga Akuitania. Në këtë Itinerar përshkruhet rruga nga Burdigala (Francë) në Jerusalem dhe kthimi.
Palladiumi
Palladiumi është një element kimik me simbolin Pd dhe numrin atomik 46.
Abcoude
Abcoude është një qytezë në De Ronde Venen, provinca Utrecht në Holandë me sipërfaqe km² dhe popullsi banorë.
Lista e basketbollistëve të NBA-së nga Domenika
thumb|350px|[[Domenika në hartën e botës.]] Kjo është .
List of foreign NBA players Baloncestistas extranjeros de la NBA
Zhiva
Zhiva apo Merkuri është një element kimik me simbolin Hg dhe numrin atomik 80. Është i vetëm metal në gjëndje të lëngët.
Livermoriumi
Livermoriumi është një element kimik jashtëzakonisht radioaktiv me simbolin Lv dhe numrin atomik 116. E mori emrin për nder të laboratorit Lawrence Livermorium në të cilin vepronte Robert Livermorium, zbuluesi i elementit në fjalë.Zbulimi i tij erdhi si rezultat i punës së madhe gjatë viteve 2000 deri 2006, si dhe bashkëpunimit me institutit rus për kërkime nukleare në Dubna. Livermoriumi mund të prodhohet vetëm në laborator. Ai ka katër izotope të njohura deri tani, të cilat kanë numër të masës në mes 290 dhe 293. Edhe izotopi i pestë me numër të masës 294 është gjetur, por nuk është zyrtarizuar ende. Gjendet në periodën e 7 dhe në grupin e 16 të sistemit periodik të elementeve parapamje|Pozita e Livermoriumit në sistem periodik
Dermish
Dermishi është një fshat në komunën Dhivër në rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Broshka
Broshka është një fshat në Komunën Papër në Rrethin e Elbasanit të Shqipërisë.
Lista e basketbollistëve të NBA-së nga Franca
thumb|350px|[[Franca në hartën e botës.]] Kjo është .
List of foreign NBA players Baloncestistas extranjeros de la NBA
Homeri
Veprat
Sot, vetëm Iliada dhe Odisea lidhen me emrin 'Homeri'. Në antikitet, një numër i madh veprash të tjera i atribuoheshin ndonjëherë, duke përfshirë Himnet Homerike, Konkursi i Homerit dhe Hesiodit, Iliada e Vogël, Nostoi, Thebaid, Cypria, Epigoni, mini-epike komike Batrachomyomachia ( "Lufta e bretkosave dhe miut"), Margitët, Kapja e Oechalisë dhe Fokai. Këto pretendime nuk konsiderohen autentike sot dhe nuk ishin aspak të pranuara botërisht në botën e lashtë. Ashtu si me morinë e legjendave që rrethojnë jetën e Homerit, ato tregojnë pak më shumë se rëndësinë e Homerit në kulturën e lashtë greke.
Studimi i Homerit është një nga temat më të vjetra në studim, që daton që nga lashtësia.Megjithatë, qëllimet e studimeve homerike kanë ndryshuar gjatë mijëvjeçarëve. Komentet më të hershme të ruajtura mbi Homerin kanë të bëjnë me trajtimin e tij ndaj perëndive, të cilin kritikët armiqësorë si poeti Ksenofani i Kolofonit e denoncuan si të pamoralshme.Thuhet se alegoristi Theagenes of Rhegium e ka mbrojtur Homerin duke argumentuar se poemat homerike janë alegori. Iliada dhe Odisea u përdorën gjerësisht si tekste shkollore në kulturat e lashta greke dhe helenistike.Ato ishin veprat e para letrare që u mësuan të gjithë studentëve. Iliada, veçanërisht librat e saj të parë, u studiuan shumë më tepër se Odisea gjatë periudhave helenistike dhe romake.
Poezitë ishin të kompozuara në heksametër daktilik pa rimë; Metri grek i lashtë ishte i bazuar në sasi dhe jo në stres. Homeri përdor shpesh fraza të caktuara si epitete ('Odiseu dinak', 'Agimi me gishta rozë', 'Athina me sy bufi ', etj.), formula homerike ('dhe më pas iu përgjigj [ai/asaj], Agamemnoni, mbreti i njerëzve ', 'kur doli në dritë Agimi me gishta trëndafili i lindur herët', 'kështu foli ai/ajo'), shëmbëlltyra, skena tipi, kompozim unaze dhe përsëritje.
Molibdeni
Molibdeni është një element kimik me simbolin Mo dhe numrin atomik 42.
Shendrë
Shendra është një fshat në komunën Dhivër në rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Lista e basketbollistëve të NBA-së nga Gjeorgjia
thumb|350px|[[Gjeorgjia në hartën e botës.]] Kjo është .
List of foreign NBA players Baloncestistas extranjeros de la NBA
Niobiumi
Niobiumi është një element kimik me simbolin Nb dhe numrin atomik 41.
My Northern Western
My Northern Western është një film shqiptaro-gjerman i vitit 1994.
Kantoni Roubaix-Ouest
Kantoni Roubaix-Ouest (frëngjisht: Canton de Roubaix-Ouest) është një kanton në departamentin Nord, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Roubaix. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 56032 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Roubaix-Ouest aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
Kantoni Seclin-Nord
Kantoni Seclin-Nord (frëngjisht: Canton de Seclin-Nord) është një kanton në departamentin Nord, rajonin Nord-Pas-de-Calais në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Seclin. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 33185 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Seclin-Nord aktualisht përbëhet nga 7 komuna.
Teknetiumi
Teknetiumi është një element kimik me simbolin Tc dhe numrin atomik 43.
Grazhdan (Livadhja)
Grazhdani është një fshat në komunën Livadhja në rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Gravë
Grava është një fshat në komunën Livadhja në rrethin e Sarandës të Shqipërisë.
Lugaj
Lugaj është një fshat në Komunën Papër në Rrethin e Elbasanit të Shqipërisë.
Kantoni Briouze
Kantoni Briouze (frëngjisht: Canton de Briouze) është një kanton në departamentin Orne, rajonin Basse-Normandie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Briouze. Ka sipërfaqe 160.33km2 dhe popullsi 4633 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Briouze aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Pandeli Sotiri
Pandeli Sotiri (Selckë, 1843 - Selanik, 1892) ka qenë themeluesi i Mësonjëtores së Korçës dhe një ndër rilindësit shqiptarë që kontribuan në përhapjen dhe mësimin e gjuhës shqipe.
Biografia
U lind më 1843 në Selckë të krahinës së Lunxhërisë, Gjirokastër, Shqipëri.Vilajetin e Janinës (sot Njësia administrative Pogon). Së bashku me Petro Nini Luarasin mori mësimet e para në Qestorat nga Koto Hoxhi.
Sotiri qe anëtar i Komitetit Qendror për Mbrojtjen e të Drejtave të Kombësisë Shqiptare të krijuar në Stamboll më 1877 dhe degëzimin e tij Shoqërinë e të shtypurit shkronja shqip. Në korrik të vitit 1881 u organizua në Bukuresht një mbledhje e atdhetarëve shqiptarë të asaj kolonie, të cilët formuan Shoqërinë “Deg’ e Shoqërisë së Stambollit”. Pas krijimit të kësaj Shoqërie, shkuan në Bukuresht Jani Vretoja e Pandeli Sotiri, të dërguar nga Shoqëria e Stambollit.
Më 1884 mori përsipër botimin e të përkohshmes së parë që shkruhej krejtësisht në gjuhën shqipe, "Drita", që u botua së pari nga Petro Poga. Sidoqoftë, Sotirit iu desht të nxirrte një leje të re dhe ta riemërtonte, duke e quajtur "Dituria".
Më 1887 Sotirit iu mundësua leja nga vëllezërit Frashëri që të hapte shkollën e njohur si Mësonjëtorja e Korçës, e cila u hap në shtëpinë e Mandi Terpos. Iu desht të ikte në Greqi të njëjtin vit, duke ia lënë drejtimin shkollës zëvendësit të tij, Thanas Sinës.
Sotiri vdiq më 1892, i hedhur nga kati i tretë nga grekomanët në Selanik, organizuar nga e shoqja dhe kunati i tij.
Pas vrasjes së prindërve, detyrohet të largohet në Austri së bashku me vëllain e tij Koto Sotirin. Studimet e larta i kreu në Vjenë,ku u diplomua për mjekësi. Gjatë shkollimit në Austri, Pandeliu mësoi shumë nga kultura gjermane duke e zotëruar mirë atë, gjuhën frënge si dhe pa harruar dhe gjuhën shqipe. Gjithashtu edhe mësimet e marra në Qestorat nga Koto Hoxhi dhe mësues të tjerë, në shqip dhe greqisht e pajisën atë me njohuri dhe kulturë të gjuhëve të huaja. Tërë veprimtarinë e tij, Pandeliu ia kushtoi Lëvizjes për Çlirimin Kombëtar dhe ndonëse studioi për mjekësi, ai u lidh me arsimin, shkollën, publicistikën, në shërbim të asaj lëvizjeje. Kudo që shkoi në Turqi, Rumani, Egjipt, u shqua për aftësi organizative në krijimin e shoqërive të revistave që kontribuan në zhvillimin e arsimit kombëtar dhe në edukimin e vetëdijes kombëtare. Qe një nga 27 anëtarët e grupit që themeluan Shoqërinë e Stambollit. Së bashku me Jani Vreton shkoi në Bukuresht si përfaqësues i kësaj shoqërie për të ndihmuar shoqërinë e atjeshme. Me gjithë kushtet e vështira, Pandeli Sotiri punoi pa u lodhur në fushën e botimeve shkollore. Ai dha një kontribut të shquar në themelimin e Shkollës së parë Kombëtare Shqipe “Mësonjëtorja e Korçës” që u hap më 7 Mars 1887 si drejtor i saj, duke krijuar kështu një traditë të mirë sidomos në drejtim të udhëheqjes së shkollës dhe të administrimit të saj duke qenë se ishte vetë i pari që dha në këtë shkollë mësimin e gjuhës shqipe.
Veprimtaria
Rreth vitit 1870, Pandeli Sotiri u zhvendos në Stamboll ku nëpërmjet Koto Hoxhit bie në kontakt dhe miqësi me vëllezërit Frashëri, Jani Vreton, Kostadin Kristoforidhin etj. Stambolli qe kthyer në një qendër të vërtetë pune, bashkëpunimi e miqësie mes shqiptarëve. Midis 27 patriotëve që themeluan “Shoqërinë e Stambollit” në Bukuresht për të ndihmuar në mbarëvajtjen e Shoqërisë ‘Drita’ ishte dhe ai i Pandeli Sotirit. Pas Bukureshtit kaluan në Egjipt ku hodhën bazat e një pune të mirë për të ardhmen për t’u lidhur me një shoqëri të vetme ‘Bukuresht-Stamboll-Egjipt”. Me kthimin e tyre në Stamboll, shoqëria e ngritur në këtë qytet 2 vjet më parë, filloi përpjekjet për aktivitetin për shkollën që do të hapej në Korçë. I përfshirë tërësisht në lëvizjen atdhetare dhe me një perspektivë të qartë për të ardhmen, me gjithë kushtet e vështira të punës në atë kohë, punoi pa u lodhur sëbashku me të tjerë në fushën e botimeve shkollore dhe iu përvesh punës përgatitore për themelimin e revistave brenda perandorisë turke. Nëpërmjet një veprimtarie intensive kulturore, Pandeliu formon shoqërinë ‘Vëllazëria Shqiptare”, e cila me një pamje kulturore që kishte nxorri revistën “Prometeu”. Duke mos pasur dot lejen për botimin e një reviste shqip, së bashku me Petro Pogën që e drejtoi këtë revistë nga 22 qershor 1883 e deri më 15 maj 1884, mundën të punonin rreth kësaj të përkohshmeje duke nxjerrë 12 numra, që u kthye në një tribunë për lartësimin kulturor të atdhetarëve të shoqërisë e të tjerëve duke botuar lëndë historike, studime për fizikën, biologjinë, shkrime për autorë të njohur si Viktor Hygo, Emil Zola, Moxart etj.
Në vend të “Prometeut” që u ndalua më 10 gusht të vitit 1884 nisi të botohej revista “Drita-Dituria” që ndihmoi në përhapjen e idesë kombëtare dhe të njohurive shkencore në gjuhën amtare. Kjo revistë u bë organi i dytë shqip pas ‘Fiamuri i Arbrit” që Jeronim De Rada e botonte 1 vit më parë në Kalabri. Pas tërheqjes së Petro Pogës drejtimin e revistës e mori Pandeliu i cili u dallua për shkrimet e tij “ Statistikat Botërore” pjesë nga romani “Të ngjarat e Telemakut” me kushtin e domosdoshëm që përmbajtja e lëndës së çdo numri të revistës të dërgohej në Ministrinë e Arsimit të Perandorisë para se të dërgohej në shtyp dhe me këtë rast Pandeliu ia ndërron emrin nga ‘Drita’ në ‘Dituria’. Veç këtyre hartoi dhe shkrimet anti-klerikale. Kjo revistë kulturore mujore e përbërë nga 16 faqe, e shprehte misionin e vet si në titull ashtu dhe në përmbajtje, misionin e madh atdhetar, iluminist,në përhapjen e diturisë te shqiptarët, të zgjimit e rritjes së ndjenjave atdhetare, të ndriçimit të mendjes së shqiptarëve me njohuri nga historia e letërsisë, nga shkencat e tjera shoqërore e natyrore sidomos nga matematika elementare e dituri natyre. Që në kryeartikullin e parë të saj, theksohet dashuria për nënën, babain, motrën, vëllain, familjen, miqtë, të afërmit që çojnë në dashurinë për Atdheun. Një peshë të madhe zënë në këtë revistë shkrime të Naim dhe Sami Frashërit dhe Jani Vretos. ‘Dituria’ u bë e njohur në Shqipëri, në Itali tek arbëreshët dhe më gjerë duke ngjallur një interesim mjaft të madh. Duke lexuar numrat e revistës arrijmë në përfundimin se: Së pari: Pandeli Sotiri është një personalitet i shquar i kulturës shqiptare dhe i mbarë çështjes kombëtare. Organi që ai drejtoi përshkohet i tërë nga dëshira për t’iu treguar shqiptarëve se ç’janë dhe cila është historia e tyre. Së dyti: Vëllezërit Frashëri, Jani Vreto dhe Pandeli Sotiri mbajnë peshën kryesore të shkrimeve. Ata kanë gjetur tek Pandeliu atdhetarin e aftë që kryen me kompetencë e kulturë drejtimin e atij organi që i përfaqëson edhe ata, e krijimtarinë e studimet e tyre. Së treti: Shkrimet e tij ishin në funksion të drejtpërdrejtë të lartësimit kulturor, të shqiptarëve dhe të evidentimit të tipareve e vlerave të mëdha letrare. Së katërti: Në këtë revistë trajtoheshin problemet shoqërore, ato të moralit, ku zgjerohen konceptet mbi nevojën e njeriut për dituri, për të njohur natyrën, punët e mira dhe të dobishme. Edhe edukata e punës zë një vend të rëndësishëm. Së pesti: Trajton problemet e arsimit, shkollës, mendimit pedagogjik letrar, karakterin edukativ të mësuarit, trajtimin didaktik të lëndës dhe duke marrë në konsideratë veçoritë e moshave mbështetur në baza psikiko-pedagogjike.
Bazat Historike të Rilindjes
Rilindja Shqiptare me të përbashkëtat por edhe me ato veçoritë e veta nga Rilindja Evropiane si një rrymë fillimisht e “abetareve” do të fuqizohej dalëngadalë në ditët e ngjeshura me veprimtari të shekullit XIX derisa të bëhej një rrymë e fuqishme mbarëshqiptare, politike, gjuhësore, letrare, arsimore, shkencore, fetare, sociale, me një theks tepër të veçantë atdhetar, me shqetësimin e përpjekjet e mëdha konkrete për ringjalljen e afrimin e kombit shqiptar. Rilindja shqiptare nëpërmjet duarve të mësuesve, kalon nga caku i abetareve që hynë pa miratimin e askujt në shoqëri vëllezërish shqiptar, në drejtim organesh politike, në hartime platformash shtetërore për autonominë e përparimin e Shqipërisë. Pasi fuqizoi masat, Rilindja Shqiptare drejtoi Lidhjen e fuqishme të shqiptarëve të Prizrenit, dhe përgatiti strukturat e mbrojtjes. Këto i bëri njëkohësisht edhe duke qenë se ishte një rrymë e fuqishme iluministe dhe revolucionare. Rilindja me dallgëzimet e veta nuk mund të bënte përpara pa një gjuhë e letërsi shqiptare, pa abetaret e Veqilharxhit, pa librat e Naimit. Që në vitet ’40-të shekullit të XIX, Naum Veqilharxhi vlerësonte lart mësimin dhe diturinë. “Më të mirën gjë që njohu njeriu-shkruante ai,- ish të mësuarit”, prandaj kërkonte që populli shqiptar të merrte si shembull kombet e përparuara të botës me qëllim që edhe ai një ditë të vihej në radhën e kombeve të qytetëruara. Ndërsa Sami Frashëri shkruante: “Në ka një gjë, për të cilën shqiptarët duhet të kujdesen më tepër, ajo padyshim është Diturija”. Porosia e Naim Frashërit me karakter sa pedagogjik dhe patriotik: “Mësojeni fëmijën tuaj të dijë më shumë se ju, se ata janë për një kohë më tej nga koha juaj”, mbeti dhe mbetet gjithnjë aktuale. Duke e konsideruar shkollën si portën e natyrshme të arsimit kombëtar, rilindasit vlerësonin lart edhe rolin e familjes e veçanërisht të nënës në edukimin e fëmijëve. Platformën e parë të shkollës kombëtare e përpunuan Rilindasit tanë. Të dhënat e para të së cilës i dha Naum Veqilharxhi, më pas u plotësuan nga Kostandin Kristoforidhi, Hasan Tahsini, Pashko Vasa, Jani Vreto e deri tek Platforma e njohur e Naim dhe Sami Frashërit duke u nisur nga teza se: Pa emancipim kulturor nuk mund të kemi emancipim politiko-shoqëror.
Pandeli Sotiri do të linte mjekësinë për të drejtuar shoqërinë shqiptare, organin letraro-pedagogjik shqiptar “Drita-Dituria” për të organizuar e drejtuar një shkollë model, një shkollë kombëtare shqipe nga gjuha, iluministe nga përmbajtja dhe laike e masive të përbashkët për tërë besimet fetare.Vetëm shqiptarët ishin përjashtuar  nga gjuha amtare sipas Dekretit të Gjylhanesë kur ky Dekret i vitit 1839 i garantonte të gjithë kombësisë lirinë e arsimit në gjuhën amtare. Preteksti ishte ndarja fetare: myslimanët si pjesëtarë të kombësisë osmane dhe shqiptarët ortodoksë si pjesëtarë të kombësisë greke. Kostandin Kristoforidhi me shqipërimet e veta apo Jani Vreto e vëllezërit Frashëri e deri tek Daut Boriçi autor i abetares, inspektor i arsimit e drejtues i Lidhjes së Shqiptarëve të Prizrenit për Shkodrën, nga De Rada apo Hoxha Hasan Tahsini “Mësues të popullit” tashmë të ligjëruar na çojnë në përfundimin paraprak se Rilindja e mësuesit nuk ndahen, se mësuesit e Rilindjes janë në ballë të atij mendimi e veprimi politiko-shoqëror shqiptar. Kjo luftë për shkollën e parë kombëtare mori që në fillim karakter të mprehtë politik.Lufta e mësuesve dhe e masave për shkollën, letërsinë dhe alfabetin ishin degë të lëvizjes kulturore rilindase dhe u bënë kolona kryesore për krijimin e shtetit shqiptar. Me gjithë presionet e shumta të armiqve të kombit, mësuesit nuk u tërhoqën, ata u bashkuan në shoqëri duke tërhequr pas vetes arsimtarë të tjerë arsimdashës që të krijonin alfabetin e shqipes, të zhvillonin letërsinë shkollore, të kthenin shkollat e huaja në shkolla shqipe.
Kësaj veprimtarie i paraprinë: Naum Veqilharxhi, Kostandin Kristoforidhi, Stefan Konomi, Daut Boriçi, duke u ndihmuar edhe nga punonjësit e letërsisë artistike si: Thimi Mitko, Zef Jubani, Preng Doçi, Ndue Bytyçi etj. Rilindasit tanë i përballuan me dinjitet problemet e shumta teorike dhe praktike që u dolën përpara duke u hapur horizonte mbarësie arsimit dhe shkollës sonë të asaj kohe. Pandeli Sotiri, Naim e Sami Frashëri, Jani Vreto, Kostandin Kristoforidhi e deri tek Aleksandër Xhuvani u frymëzuan nga mendimi pedagogjik evropian, tek i cili njohën mendimin shoqëror, të rejat e shkencave shoqërore e shkencore. Në kushtet e Shqipërisë së robëruar, mësuesit dhe atdhetarët e tjerë nuk mund të zgjidhnin çështjen e shkollës kombëtare jashtë kërkesave e luftës politike për të fituar autonominë siç e kërkonte dhe synonte Lidhja Shqiptare e Prizrenit. Prandaj u morën edhe disa masa si caktimi i alfabetit unik të shqipes, botimi i Abetares dhe themelimi më 12 tetor 1879 i Shoqërisë së Shkronjave Shqipe, e cila merrte përsipër të organizonte në Shqipëri, sistemin arsimor kombëtar, të botonte tekstet shkollore dhe të siguronte botime të tjera. Pas shtypjes së Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, mori hov edhe veprimtaria shoviniste. Në Korçë kishte tre shkolla turke, katër shkolla greke dhe asnjë shkollë shqipe ndonëse popullsia ishte krejt shqiptare. Edhe në qendër të shoqërisë ku punohej në kushte më të vështira deri në gjendje ilegaliteti, Samiu si kryetar i Shoqërisë qëndronte përkrah Naim Frashërit, Koto Hoxhit, Jani Vretos e Pandeli Sotrit.
Në Rumani funksiononte edhe Shoqëria Drita e cila ishte formuar në Bukuresht më 1881, si degë e Stambollit por që dalëngadalë do të punonte si e pavarur. Në atë degë mjaft mësues gjetën fushë veprimtarie dhe si mësimdhënës edhe në përgatitjen e disa teksteve shkollore e në shtypjen e tyre. Mendimi pedagogjik i Rilindjes trajtoi probleme themelore e parimore të shkollës të teorisë së mësimit dhe edukatës. Disa nga tiparet e përgjithshme të saj janë: Së pari: Në tërë veprimtarinë e tyre gjatë periudhës së Rilindjes, mësuesit u ndalën në çështjen e kombit, të zhvillimit, të përparimit, për fatet e popullit dhe të bashkimit të tij duke përdorur gjithë rrugët e mundshme. Së dyti: Ata vlerësuan gjuhën shqipe si një lëndë e fushë me rëndësi jetike, për vetë ekzistencën e kombit me bindjen se pa gjuhë nuk ka komb dhe se pa gjuhë të njësuar nuk ka komb të njësuar dhe se asimilimi i gjuhës është asimilimi i kombit. Së treti: Ata kishin si tipar të përbashkët se jo vetëm ishin mësues por edhe mësimdhënës e njëkohësisht edhe autorë tekstesh. Së katërti: Zhvillon mësimin sipas programeve mësimore me kahje të Evropës. Kjo Lëvizje Kombëtare përmbushte interesat mbarë kombëtare të të gjithë popullit shqiptar.
Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip
Çështja shqiptare ishte bërë prezent në mënyrë këmbëngulëse në Lidhjen Shqiptare të Prizrenit. Pikërisht në këtë kohë, Rilindasit e shquar formuan shoqatën patriotike-kulturore, arsimore me qendër në Stamboll duke afirmuar edhe rrugën iluministe drejt realizimit të strategjisë së përbashkët për të gjithë shqiptarët dhe arsimimin e popullit. Kjo shoqëri e formuar më 12 tetor 1879 pas një përgatitje paraprake nga “Komiteti Qëndror për Mbrojtjen e të Drejtave të Kombësisë Shqiptare” të kryesuar nga Sami Frashëri, pati për drejtues Abdyl Frashërin, Pashko Vasën, Jani Vreton, Koto Hoxhin, Hasan Tahsini dhe Pandeli Sotirin. Ndër emrat e parë që nënshkruan ‘Platformën e Shoqërisë e të Shtypurit Shkronja Shqip’ ishte dhe ai i Pandeli Sotirit. Kështu fillon një punë e organizuar për të mësuarit e ndritur të kombit, të ngjallurit e gjuhës shqipe e të bashkuarit të dialekteve të saj. U miratua dhe alfabeti i përbashkët i gjuhës shqipe sipas projektit të Sami Frashërit, ‘Alfabeti i Stambollit’ me anë të cilit u botua “Alfabetare e Gjuhës Shqipe”. Me botimin e saj u krijua mundësia e librave shkollorë. Pandeliu u mor me krijimin e vatrave për botimin e librave duke njohur domosdoshmërinë e tyre për arsimin e popullit, për sqarimin politik dhe social si dhe për zhvillimin dhe emancipimin e njerëzve. Prandaj ngriti e mbështeti idenë për të krijuar ‘Shoqërinë e Stambollit për Vivlla Shqipe’. Në Stamboll kishte vështirësi të ndryshme sidomos nga mos miratimi i shtypjes së tyre dhe faktorë të tjerë çensurorë. Për këtë arsye Pandeli Sotiri bashkë me Jani Vreton dërgohen në Bukuresht ku ishte një koloni e njohur shqiptarësh. Me veprimtarinë e Rumanisë u krijua lidhja nga Sami Frashëri në të cilën u mblodhën 1700 franga për të shtypur libra shqip. Dërgimi i Pandeli Sotirit dhe Jani Vretos i dha një shtytje forcimit të degës që me 24 dhjetor 1884 do të pagëzohej me emrin “Drita”. Kështu u mblodhën 15.000 franga dhe u krijua vatra e përgatitjes së librave dhe e grumbullimit të dorëshkrimeve dhe porositjen e shkronjave në Vjenë. Dhe kështu u themelua Shtypshkronja shqipe që mori emrin ku u ngrit “ Shtypshkronja e Bukureshtit”.
Mësonjëtorja Shqipe Kombëtare e Korçës, 7 mars 1887
Në hapësirën shqiptare po shtoheshin pa reshtur shkolla të huaja sidomos ato greke si dhe shkolla fetare të ndryshme. Dërgimi i Pandeli Sotirit në Korçë ishte një mision i rëndësishëm historik, jo vetëm thjeshtë një emërim mësuesi apo drejtori. Misioni Pandeliut ishte të drejtonte e të zhvillonte vetë punën e mësuesit të gjuhës shqipe. Kjo shkollë do të ishte kombëtare në të gjitha pikëpamjet dhe laike njëkohësisht, do të ishte shkolla e të gjithëve. Do të organizonte shoqërinë të shërbente për të ruajtur dhe zhvilluar gjuhën shqipe. Rrethi i Korçës po tregonte një interes të theksuar.
Pandeliu la punën e tij dhe largohet nga Stambolli për në Korçë duke sjellë me vete 150 abetare. Shkolla mbahej me ndihmën e shoqërive të mërgimit e të qytetarëve vendas e administruar prej një Këshilli të fshehtë të përbërë nga Thimi Mitko, Orhan Pojani, Vani Kosturi. Praktika demokratike e trajtimit të nxënësve duke u dhënë fëmijëve të varfër libra e fletore e pena pa pagesë, flet për një organizim paraprak të Komitetit të shkollës. Pandeli Sotirit iu caktuan 10 lira turke në muaj sëbashku me Thanas Sinën ndërsa Hafiz Aliu, personalitet kulturor, mësues i gjuhës turke do të zhvillonte mësimin pa pagesë.
Dita e parë e shkollës, më 7 mars 1887 ishte kthyer në një festë të vërtetë popullore për të gjithë qytetin. Atë ditë u paraqitën 35 nxënës më vonë arriti në 60 nxënës, e vitin e dytë në 200 nxënës. Përpara nxënësve, prindërve e atdhetarëve të tjerë që erdhën në këtë ngjarje të shënuar jo vetëm për Korçën por për mbarë vendin, mbajti fjalim Pandeli Sotiri i cili foli në mënyrë të veçantë për interesimin e fëmijëve, për shkollën e gjuhën shqipe. Ai ishte jo vetem një mësues i dashur por edhe frymëzuesi i tyre. Të nesërmen më 8 mars 1887, Thimi Marko i shkruante shqiptarëve të Bukureshtit: Dëshira jonë u mbarua, shkolla shqipe u hap… Hapja e kësaj shkolle përbënte një ngjarje të veçantë në historinë e arsimit shqiptar sepse ishte një kurorëzim i përpjekjeve të përbashkëta të shoqërive atdhetare të mërgimit. Kjo shkollë fillonte realizimin e programeve të organizmave të brendshme e të jashtme për ruajtjen e kultivimin e gjuhës shqipe. Kjo kërkesë ishte parashikuar në Programin e Komitetit të Stambollit (shtator 1879) në Programin e Shoqërisë së Prizrenit (nëntor 1878) dhe në programin e Shoqërisë së të Stypurit Shkronja Shqip (tetor 1878). Përveç gjuhës amtare, në shkollë mësohej shkrim, këndim, gramatikë, histori, gjeografi, aritmetikë, mësim natyre, gjuhë turke, greqisht, frengjisht. Shkolla u bë një qendër e fëmijëve të klasave të ndryshme. Po në atë vit u hapën edhe shkolla të tjera në Pogradec, Kolonjë, Berat, Vlorë, Gjirokastër. Pandeliu arriti të siguronte botimet “Abetarja” dhe “Shkronjëtorja” (gramatika) që Sami Frashëri kishte botuar më parë, “Numratorë” dhe ‘Mirëvetia’ të Jani Vretos, “Këndonjëtorja”; ‘Historia e Përgjithshme’; ‘Vjersha për mësonjëtoret e para’; Bazat e Bujqësisë si dhe ‘Abetarja” e Gasper Benusit. Ai hodhi bazat për një punë pasionante didaktike të kufizuar.