cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Këmbana e mërgimtarit
Këmbana e mërgimtarit : publicistikë, me autor Zef Përgega, red. Marash Mirashi, red. Ndue Dedaj. Botuar në Detroit në vitin 2003, libri ka 138 faqe.
Shënime: Letërsia shqipe, kronika, historia, shqiptarë, studime sociale, Federata panshqiptare Vatra, njerëz të shquar dhe kultura.
Vivaise
Vivaise është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Vivaise ka një popullsi prej 751 banorë dhe sipërfaqe 9.02 km², me një dendësi prej 83 banor/km².
Cut Copy
Cut Copy (ndonjëherë e stilizuar si Cut/Copy) është një grup synth-pop australian i formuar në vitin 2001 nga DJ Dan Whitford (vokal, tastierë dhe kitarë). Fillimisht një projekt i inçizuar në shtëpi, grupi tani gjithashtu përfshin Tim Hoey (kitarë), Ben Browning (bas kitarë), dhe Mitchell Scott (bateri). Grupi ka lansuar pesë studio albume dhe disa EP dhe singles. Cut Copy arritën sukses madhor në vitin 2008 me albumin e tyre të dytë In Ghost Colours. Disa nga këngët e tyre më të njohura janë "Lights & Music", "Hearts on Fire" dhe "Take Me Over".
Komposto
parapamje|240px|Një komposto me [[Raveni|raven dhe mollë (djathtas)]] Komposto (nga frëngjishtja compote që do të thotë përzierje) është një ëmbëlsirë me origjinë nga Evropa mesjetare, e përbërë nga fruta të plota ose copa në shurup sheqeri. Frutat e plota gatuhen në ujë me sheqer dhe erëza. Shurupi mund të kalohet me vanilje, lëvore limoni ose portokalli, shkopinj kanellë ose pluhur, karafil, erëza të tjera, bajame të bluara, kokos të grirë, fruta të ëmbëlsuar ose stafidhe. Kompostoja shërbehet ose e ngrohtë ose e ftohtë.
Historia
Komposti konform besimit mesjetar se frutat e gatuara në shurup sheqeri balancuan efektet e lagështisë në trup. Emri rrjedh nga fjala latine compositus, që do të thotë përzierje. Në Anglinë mesjetare së vonëshme ajo u shërbye në fillim të pjatës së fundit të një ahengu (ose nganjëherë e dyta nga tre pjatat), e shoqëruar shpesh nga një supë i trashë me krem. Gjatë Rilindjes, ajo u shërbye e ftohur në fund të darkës. Për shkak se ishte i lehtë për t’u përgatitur, i bërë nga përbërës të lirë dhe nuk përmbante produkte të qumështit, kompostoja u bë një element kryesor i familjeve hebraike në të gjithë Evropën. Në frëngjishten moderne, termi i referohet pureve me fruta zakonisht të pangopur pa copëza frutash, siç është salcë molle.
Tulipani shqiptar
Tulipa albanica është një lloj tulipani endemik që rritet vetëm në Republikën e Shqipërisë, në qarkun e Kukësit. Është lloj i rrezikuar pasi rritet në një territor më të vogël se 80 hektarë, ose më të vogël se 1 km2 dhe rrezikohet jashtë mase nga aktiviteti minerar në zonë. Tulipani shqiptar ngjan me tulipanin e Sardenjës, Tulipa scardica dhe me Tulipa schrenkii, por dallon nga to pasi ka gjethe me valëzim si dhe është i ndryshëm nga ana gjenetike.
Përshkrimi
Tulipa albanica është një lloj bime shumëvjeçare me qepujkë/qepore, që rritet deri në 15-40 cm. Qeporja është vezake në sferik e me 1.5 - 2.5 cm në diametër. Kërcelli është i drejtë, pa fije, glaukoz me ngjyrë gri-jeshile dhe gjethet, të cilat variojnë nga 3 - 5 të tilla arrijnë një madhësi prej rreth 10–25 cm gjatësi nga 1–3.5 cm gjerësi dhe janë glaukoze e të valëzuara me ngjyrë gri-të gjelbër. Ato rriten në mënyrë alternative përgjatë kërcellit ku më të ultat i kanë skajet e izoluara fort.
Kërcelli mbart një lule të vetme të madhe, të ngritur, kampanulare. Tulipani shqiptar gjendet në dy ngjyra, të verdhë dhe të kuq.
Shpërdarja
Tulipa albanica rritet kryesisht në pjesën verilindore të Republikës së Shqipërisë, në Bashkinë Kukës, Qarku Kukës, kryesisht në Kolsh, Surroj e Mamëz. Nga vizitat në terren rezulton se Tulipa albanica gjendet kryesisht në terrene serpentinore. Popullata të vogla e të veçuara janë gjetur dhe në zonën qëlerore në Lugun e Keq, Gabrricë, Domaj, e deri në Lurë. Në 2021-2022, Instituti i Politikave Mjedisore gjeti popullata të veçuara e të vogla edhe në bregun e Drinit të Bardhë në Koritnik, në Has dhe në Gjallicë. Gjithsesi, popullatat janë tejet të vogla dhe të rrezikuara në mënyrë kritike nga veprimtaria njerëzore.
Ruajtja
Instituti i Politikave Mjedisore në Shqipëri, ka ndërmarrë një projekt për ruajtjen dhe shumimin e tulipanit shqiptar, me synimin përhapjen e llojit dhe në zona të tjera në qarkun e Kukësit, dhe sigurimin e mbrojtjes zyrtare të zonës ku rritet tulipani. Më 22 prill 2020, Bashkia Kukës shpalli habitatin e Tulipa albanica prej 72 ha si zonë të mbrojtur vendore, vendim që u ratifikua më 30 Prill 2020 nga Prefekti i Qarkut të Kukësit. Instituti i Politikave Mjedisore ka nisur procedurën për shpalljen e habitatit të tulipanit shqiptar në Surroj si Zonë e Mbrojtur nën administrimin e Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura. Habitati i tulipanit shqiptar, përveç tulipanit, përmban edhe disa bimë të tjera endemike shqiptare.
Tradita të detarisë në Shqipëri
Shqiptarët trashëgojnë tradita të lashta të detarisë. Në periudhën e ilirëve fisi i parë më i përmendur për detari të zhvilluar ishin japodët dhe pas tyre liburnët me anijet liburnide të famshme. Nën mbretërinë e Agronit, Teutës e Gentit fuqia detare ilire u rrit. Nën pushtimin romak, bizantin e venedikas, aftësitë për detari të vendësve u shfrytëzuan për fuqizimin e flotave të sunduesve. Me principatat shqiptare të mesjetës traditat e detarisë u përtërinë. Balshajt, Topiajt u përpoqën të krijonin flotat e tyre tregtare e luftarake. Në shek.XVII-XVIII vetëm Ulqini kishte 500 mjete lundrimi të ndërtuara në vend. Detaria shqiptare filloi të bjerë në shek.XIX për arsye të konkurrencës nga shoqëritë e mëdha evropiane të lundrimit.
Dinastitë iliro - shqiptare me famë botërore
Dinastitë iliro - shqiptare me famë botërore : prej djalit të Akilit tek familja e Ahmet Zogut. Libër me autor Nikollë Loka, red. Ndue Dedaj. Botuar në Tiranë në vitin 2004 nga "Mirdita". Libri ka 160 faqe. ISBN 9994368001
Shënime: Historia, ilirë, shqiptarë, Perandoria bizantine, mbretër dhe sundimtarë, gjenealogjia, biografia.
Shërbimi Federal i Sigurisë (Rusi)
parapamje|283x283px|Stema e Shërbimit Federal të Sigurisë të Rusisë Shërbimi Federal i Sigurisë i Federatës Ruse (FSB), rusisht: Федеральная служба безопасности Российской Федерации (ФСБ России, Federal'naya sluzhba bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii), paraardhësi i tij i menjëhershëm ishte Shërbimi Federal i Kundërzbulimit (FSK), i cili u riorganizua në FSB në 1995. Tre komponentët kryesorë pasardhës strukturorë të ish-KGB-së që mbeten administrativisht të pavarura nga FSB-ja janë Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme (SVR), Shërbimi Federal i Mbrojtjes. (FSO), dhe Drejtoria kryesore e Programeve Speciale të Presidentit të Federatës Ruse (GUSP).
Përgjegjësitë kryesore janë brenda vendit dhe përfshijnë kundërzbulimin, sigurinë e brendshme dhe kufitare, kundër-terrorizmin dhe mbikëqyrjen, si dhe hetimin e disa llojeve të tjera të krimeve të rënda dhe shkeljet e ligjit federal. Selia e saj është në sheshin Lubyanka, në qendër të Moskës, në ndërtesën kryesore të ish-KGB-së. Drejtori i FSB-së emërohet nga presidenti i Rusisë dhe i përgjigjet drejtpërdrejt atij.
Në vitin 2003, përgjegjësitë e FSB-së u zgjeruan duke përfshirë Shërbimin e Rojës Kufitare dhe një pjesë të madhe të Agjencisë Federale të Komunikimit dhe Informacionit të Qeverisë (FAPSI); kjo do të përfshinte aktivitetet e inteligjencës në vendet që dikur ishin anëtarë të Bashkimit Sovjetik, punë e kryer më parë nga Shërbimi i Pestë i KGB-së. SVR kishte nënshkruar në vitin 1992 një marrëveshje për të mos spiunuar ato vende; FSB nuk kishte marrë asnjë angazhim të tillë.
Baby, Seine-et-Marne
Baby është një komunë në Francë. Baby bën pjesë në departamentin Seine-et-Marne të rajonit Île-de-France. Komuna ka një popullsi prej 71 banorë dhe sipërfaqe 4.12 km².
Trembëdhjetë Kolonitë
Popullsia koloniale u rrit nga rreth 2,000 në 2,4 milion midis viteve 1625 dhe 1775, duke zhvendosur amerikanët vendas. Kjo popullatë përfshinte njerëz që i nënshtroheshin një sistemi skllavërie i cili ishte i ligjshëm në të gjitha kolonitë para Luftës Revolucionare Amerikane. Në shekullin e 18-të, qeveria britanike operoi kolonitë e saj nën një politikë të merkantilizmit, në të cilën qeveria qendrore administronte zotërimet e saj për përfitimet ekonomike të vendit amë.
Trembëdhjetë kolonitë kishin një shkallë të lartë të vetëqeverisjes dhe zgjedhjeve lokale aktive, dhe ata i rezistuan kërkesave të Londrës për më shumë kontroll. Lufta Franceze dhe Indiane (1754–1763) kundër Francës dhe aleatëve të saj Indianë çoi në tensione në rritje midis Britanisë dhe Trembëdhjetë Kolonive. Gjatë viteve 1750, kolonitë filluan të bashkëpunonin me njëra-tjetrën në vend që të merreshin drejtpërdrejt me Britaninë. Këto aktivitete ndër-koloniale kultivuan një ndjenjë të identitetit të përbashkët amerikan dhe çuan në thirrje për mbrojtjen e "të drejtave të kolonistëve si anglezë", veçanërisht parimin "ska taksim pa përfaqësim". Konfliktet me qeverinë britanike për taksat dhe të drejtat çuan në Revolucionin Amerikan, në të cilin kolonitë punuan së bashku për të formuar Kongresin Kontinental. Kolonistët luftuan Luftën Revolucionare Amerikane (1775–1783) me ndihmën e Mbretërisë së Francës dhe, në një shkallë shumë më të vogël, të Republikës Holandeze dhe Mbretërisë së Spanjës. Pak përpara shpalljes së pavarësisë, Trembëdhjetë Kolonitë përbëheshin nga New Hampshire, Massachusetts, Connecticut, Rhode Island, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, Virginia, Carolina North, Carolina South dhe Georgia.
Kolonitë britanike
Në vitin 1606, mbreti James I i Anglisë u dha statuti me qëllim krijimin e vendbanimeve të përhershme në Amerikë. London Company themeloi Colony and Dominion of Virginia në vitin 1607, kolonia e parë angleze e vendosur përgjithmonë në kontinent. Plymouth Company themeloi Koloninë Popham në lumin Kennebec, por ishte jetëshkurtër. Këshilli i Plymouth për New England sponsorizoi disa projekte kolonizimi, duke arritur kulmin me Koloninë Plymouth në vitin 1620 e cila u vendos nga separatistët anglezë puritanë, të njohur sot si pelegrinët. Holandezët, suedezët dhe francezët gjithashtu krijuan koloni të suksesshme amerikane, afërsisht në të njëjtën kohë me anglezët, por ata përfundimisht u futën nën kurorën angleze. Trembëdhjetë kolonitë ishin të plota me krijimin e Provincës së Xhorxhisë në vitin 1732, megjithëse termi "Trembëdhjetë Koloni" u bë aktual vetëm në kontekstin e Revolucionit Amerikan.
Revolucioni Amerikan
parapamje|upright=1.50|Harta e Trembëdhjetë Kolonive (e kuqe) dhe zonat e afërta koloniale (1763–1775) pak para Luftës Revolucionare
Në përgjigje, kolonitë formuan organe të përfaqësuesve të zgjedhur të njohur si Kongresi Provincial dhe kolonistët filluan të bojkotojnë mallrat britanikë të importuara. Më vonë në vitin 1774, 12 koloni dërguan përfaqësues në Kongresin e Parë Kontinental në Filadelfia. Gjatë Kongresit të Dytë Kontinental, kolonia e mbetur e Xhorxhisë dërgoi gjithashtu delegatë.
Nga pranvera e vitit 1775, të gjithë zyrtarët mbretërorë ishin dëbuar dhe Kongresi Kontinental priti një kongres të delegatëve për 13 kolonitë. Ajo ngriti një ushtri për të luftuar britanikët dhe e quajti George Washington komandantin e saj, bëri traktate, shpalli pavarësinë dhe rekomandoi që kolonitë të shkruanin kushtetuta dhe të bëheshin shtete. Kongresi i Dytë Kontinental u mblodh në maj 1775 dhe filloi të koordinojë rezistencën e armatosur kundër Britanisë. Ajo themeloi një qeveri që rekrutoi ushtarë dhe shtypi paratë e saj. Gjenerali Uashington mori komandën e ushtarëve Patriotë në Anglinë e Re dhe i detyroi Britanikët të tërhiqeshin nga Bostoni. Në vitin 1776, Trembëdhjetë Kolonitë shpallën pavarësinë e tyre nga Britania. Me ndihmën e Francës dhe Spanjës, ata mundën Britanikët në Luftën Revolucionare Amerikane. Në Traktatin e Parisit (1783), Britania njohu zyrtarisht pavarësinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Popullsia
Popullsia koloniale u rrit në një çerek milioni gjatë shekullit të 17-të, dhe në gati 2.5 milion në prag të Revolucionit Amerikan. Vlerësimet nuk përfshijnë fiset indiane jashtë juridiksionit të kolonive. Perkins (1988) vë në dukje rëndësinë e shëndetit të mirë për rritjen e kolonive: "Më pak vdekje midis të rinjve do të thoshte që një pjesë më e lartë e popullsisë të arrinte moshën riprodhuese, dhe vetëm ky fakt ndihmon për të shpjeguar pse kolonitë u rritën kaq shpejt".
Deri në vitin 1776, rreth 85% e paraardhësve të popullsisë së bardhë e kishin origjinën në Ishujt Britanikë (Anglez, Irlandez, Skocez, Uellsian), 9% me origjinë gjermane, 4% holandez dhe 2% Huguenot francez dhe pakica të tjera. Mbi 90% ishin fermerë, me disa qytete të vogla që ishin gjithashtu porte detare që lidhnin ekonominë koloniale me Perandorinë më të madhe Britanike. Këto popullata vazhduan të rriteshin me një shpejtësi të shpejtë gjatë fundit të shekujve 18 dhe fillimit të shekujve 19, kryesisht për shkak të niveleve të larta të lindjeve dhe relativisht të ulëta të vdekjeve. Emigracioni ishte një faktor i vogël nga viti 1774 deri më 1830.
Skllevërit
Skllavëria ishte e ligjshme dhe praktikohej në të gjitha Trembëdhjetë Kolonitë. Në shumicën e vendeve, përfshinte shërbyes shtëpiak ose punëtorë të fermave. Ishte me rëndësi ekonomike në plantacionet e duhanit të orientuara nga eksporti i Virxhinias dhe Maryland dhe në plantacionet e orizit dhe indigos të Karolinës së Jugut. Rreth 287,000 skllevër u importuan në Trembëdhjetë Kolonitë për një periudhë 160 vjeçare, ose 2% e vlerësuar prej 12 milionësh të marrë nga Afrika në Amerikë përmes tregtisë së skllevërve në Atlantik. Pjesa më e madhe shkoi në kolonitë e sheqerit në Karaibe dhe Brazil, ku jetëgjatësia ishte e shkurtër dhe numrat duhej të plotësoheshin vazhdimisht. Nga mesi i shekullit të 18-të, jetëgjatësia ishte shumë më e lartë në kolonitë amerikane.
Shifrat u rritën me shpejtësi përmes një niveli shumë të lartë të lindjeve dhe shkallës së ulët të vdekshmërisë, duke arritur gati katër milion me regjistrimin e vitit 1860. Nga viti 1770 deri në vitin 1860, shkalla e rritjes natyrore të skllevërve të Amerikës së Veriut ishte shumë më e madhe sesa për popullsinë e çdo kombi në Evropë dhe ishte gati dy herë më e shpejtë se ajo në Angli.
Feja
Protestantizmi ishte përkatësia fetare mbizotëruese në Trembëdhjetë Kolonitë, megjithëse kishte edhe katolikë, hebrenj dhe deistë, dhe një pjesë e madhe nuk kishin asnjë lidhje fetare. Kisha Anglikane u krijua zyrtarisht në pjesën më të madhe të Jugut. Lëvizja puritane u bë kisha kongregacionale dhe ishte lidhja fetare e vendosur në Massachusetts dhe Connecticut në shekullin e 18-të. Në praktikë, kjo do të thoshte që të ardhurat nga taksat alokoheshin për shpenzimet e kishës. Famullitë anglikane në Jug ishin nën kontrollin e rrobave lokale dhe kishin funksione publike të tilla si riparimi i rrugëve dhe ndihma e të varfërve.
Kolonitë ishin fetarisht të larmishme, me konfesione të ndryshme protestante të sjella nga emigrantë britanikë, gjermanë, holandezë dhe të tjerë. Tradita e reformuar ishte themeli për prerjet presbiteriane, kongregacionale dhe kontinentale të reformuara. Huguenotët francezë krijuan kongregacionet e tyre të reformuara. Kisha holandeze e reformuar ishte e fortë në mesin e holandezëve amerikanë në Nju Jork dhe Nju Xhersi, ndërsa Luteranizmi ishte i përhapur në mesin e emigrantëve gjermanë. Gjermanët gjithashtu sollën forma të ndryshme të Anabatizmit, veçanërisht varietetin Menonite. Predikuesi baptist i reformuar Roger Williams themeloi Plantacionet e Providencës të cilat u bënë Kolonia e Rhode Island dhe Plantacionebe të Providencës. Hebrenjtë ishin grumbulluar në disa qytete portuale. Familja Baltimore themeloi Maryland dhe solli katolikë të tjerë nga Anglia. Katolikët u vlerësuan në 1.6% të popullsisë ose 40,000 në vitin 1775. Nga 200-250,000 irlandezë që erdhën në Koloni midis viteve 1701 dhe 1775 më pak se 20,000 ishin katolikë, shumë prej të cilëve fshehën besimin e tyre ose lanë për shkak të paragjykimeve dhe diskriminimit. Midis viteve 1770–1775, 3.900 katolikë irlandezë mbërritën nga pothuajse 45,000 emigrantë të bardhë (7,000 anglezë, 15,000 skocezë, 13,200 skocezë-irlandezë, 5,200 gjermanë). Shumica e katolikëve ishin rekusantë anglezë, gjermanë, irlandezë ose zezakë; gjysma jetonte në Maryland, me popullsi të madhe edhe në New York dhe Pennsylvania. Presbiterianët ishin kryesisht imigrantë nga Skocia dhe Ulster që favorizonin vendin e mbrapa dhe rrethet kufitare.
Kuakerët ishin vendosur në Pensilvani, ku ata kontrolluan guvernatorin dhe legjislaturën për shumë vite. Ata ishin gjithashtu të shumtë në Rhode Island. Baptistët dhe Metodistët po rriteshin me shpejtësi gjatë Zgjimit të Parë të Madh të viteve 1740. Shumë prerje sponsorizuan misione te indianët vendas.
Tauresiumi
Tauresiumi sot i njohur si Gradisht, është një vend arkeologjik në Maqedoninë e Veriut, afërsisht 20 km në juglindje të kryeqytetit Shkup. Tauresium është vendlindja e Perandorit Bizantin Justinian I (rreth viti 482) dhe Mbretit Theodahad të Ostrogothëve (480).
Përmbledhje
Tauresiumi ndodhet në Komunën Zelenikovo, pranë fshatit Taor, rreth 20 km në juglindje të Shkupit. Vendi u zbulua nga arkeologu britanik Arthur Evans në fund të shekullit XIX. Sipas biografit të Justinianit Prokopi, Perandori lindi në Tauresium në vitin 482, më saktësisht në kështjellën Baderiana, e cila është pranë fshatit modern Bader.
Tauresiumi dhe kështjella Baderiana u shkatërruan nga një tërmet në vitin 518 dhe epiqendra e tërmetit ishte në qytetin e afërt të Skupit. Si një gjest mirënjohjeje për vendlindjen e tij, Justiniani I rindërtoi qytetin. Sipas gërmimeve që janë bërë deri më tani, vlerësohet se pjesët më të vjetra të Tauresiumit datojnë nga shekulli IV dhe kjo pjesë më e vjetër është një kështjellë me katër kulla të njohura si Tetrapirgia. Lidhur me Baderianën, Prokopi thotë se ajo është një kështjellë e vendosur me çudira të shekullit IV-VI. Baderiana ose Baderi modern ndodhet 6 km në lindje të Tauresiumit dhe Taorit.
Kalesija
Kalesija është qytezë dhe komunë në veri-lindje të Bosnjës dhe Hercegovinës. Qyteti Kalesija ndodhet në lindje të Tuzlës. Administrativisht pjesë e Kantonit Tuzllës dhe Federata e Bosnjës dhe Hercegovinës.
Në zonën e komunës Kalesija ka gjashtë shkolla fillore. Ato gjenden në Kalesija Rainci Epërme, Gojcinu, Memiqi, Vukovije dhe Tojshiqi.
1991
Në vitin 1991 regjistrimi tregoi se, komuna e Kalesijas kishte 41,795 banorë:
2013
Në 2013 regjistrimi tregoi se, komuna e Kalesijas kishte 33,053 banorë:
Lidhje të jashtme
Koordinatat: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Kalesija&params=44_27_N_18_52_E_region:BA_type:city <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 44°27'N 18°52'  / <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">44.450°N 18.867°D / 44.450; 18.867   ]
Xhamia e Kuqe (Pejë)
Xhamia e Kuqe është një monument i trashëgimisë kulturore në Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
Shtëpia e Muhamer Shabanit, Përlepnicë, Gjilan
Shtëpia e Muhamer Shabanit gjendet në fshatin Përlepnicë të komunës së Gjilanit.Shtëpia është ndërtuar në dekadën e fundit të shek. të XIX-të, pikërisht më 1880.Është e vendosur në vend të rrafhsët, dhe ka vlera arkitekturale, artistike e estetike.Është objekt me karakter të banimit familjar e që në vetvete përmban elemente shqiptare. Shtëpia në bazë është kënddrejtë dhe ka përdhesën dhe katin me strukturë të murimit prej guri, druri dhe qerpiçi.Gjatë murimit të katit përdhesë janë perdorur gurë dhe hatulla si përforcim të mureve konstruktive.Në katin përdhesë ka qenë ahuri për kafshë, ndërsa në kat shtëpia e zjarrit - oda e burrave.Mirëpo për shkak te nevojave familjare, (ngase gjyshi i Samiut, Tasimi, kishte 10 fëmijë), dhoma e zjarrit është zhvendosur nga kati në përdhesë,ku është bërë edhe ndërtimi i oxhakut, i cili nuk ishte më parë.Kati i shtëpisë, ka koridorin, prej nga dilet në pjesën ballore të shtëpisë, ku është ballkoni i hapur dhe i dal jashtë, i cili përkundër derës që nuk e ka ruajtur gjendjen origjinale, është mjaft i ruajtur dhe përmban të gjitha elementet e kohës së ndërtimit, që karakterizohet me punim nga druri dhe ka tre shtylla modeste në formë katrore.Në kat janë katër dhoma ku brendësia e tyre veçohet me tavanet, raftet, vitrina, hamamet (banjot),oxhaqet si dhe dritaret e kohës të ruajtura në mënyrë mjaft të mirë. Sipas të dhënave të familjarëve, shtëpia është ndërtuar nga Shaban aga stërgjyshi i Muhamerit, i cili ishte djali i Ahmetit.Shtëpia e Muhamer Shabanit, përveç vlerave kulturore, ka edhe vlera historike,pasi që në këtë shtëpi kishte qëndruar Isa Boletini gjatë kohës kur kishte ardhur për punë të tregtisë.Kur kalonte në këto anë, si dhe në Përlepnicë,ai si vendqëndrim e kishte shtëpinë e Shaban agës. Pavarësisht se kjo shtëpi, në periudha të ndryshme ka pësuar renovime,ndërtimi themelor nuk ka ndryshuar.Tani pronari Muhamer Shabani ia ka kthyer, pothuajse në mënyrë të tërësishme, gjendjen fillestare, origjinalitetin që e kishte më parë.
Shoqata Humanitare Bamirëse e Kosovës “Nënë Tereza”
parapamje Shoqata Humanitare Bamirëse e Kosovës “Nënë Tereza” (The Kosova Humanitarian and Charitable Society "Mother Teresa") është një organizatë joqeveritare (OJQ) në Prishtinë, Kosovë.
Historiku
Shoqata Humanitare Bamirëse e Kosovës “Nënë Tereza” është themeluar më 10 maj 1990 si organizatë joqeveritare (OJQ) dhe si e tillë ishte e para e këtj lloji në Kosovë. Gjatë viteve 90-ta kjo shoqatë humanitare ishte edhe frymë e solidaritetit tradicional, e sidomos në kohën kur popullit iu ngritën virtytet për mbijetesë dhe mos nënshtrim ndaj regjimit të asaj kohe. Ajo ka punuar për të zhdukur varfërinë në Kosovë, përmes sigurimit të ndihmave dhe mjeteve financiare për ndryshime të qëndrueshme për njerëzit e varfër dhe shtresën më të cenuar të shoqërisë nga uria, dhuna dhe sëmundjet.
Fabian Barcata dhe ditari i tij shqiptar : një misionar i vjetër austriak "Më shqiptar se shqiptari"
Fabian Barcata dhe ditari i tij shqiptar : një misionar i vjetër austriak "Më shqiptar se shqiptari" / [ditari] Fabian Barcata ; [përg.] Ndue Dedaj ; përkth. ditarin Angjelina Luka ; red. Bardhok Pulaj. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Mirdita". Libri ka 178 faqe dhe me foto.
Shënime: Studime sociale, kisha katolike, etnologjia shqiptare, misionarë kristianë, françeskanë, ditarë.
Këshillat nacionalçlirimtare në Kosovë : (1941-1945)
Këshillat nacionalçlirimtare në Kosovë : (1941-1945) libër me autor Ali Hadri. Botuar në Prishtinë nga Enti i Historisë së Kosovës, në vitin 1974. Faqe 205.
Bibliotekat në Kosovë dhe qasja në informata
Bibliotekat në Kosovë dhe qasja në informata libër me autor Vehbi Miftari. Botuar në Prishtinë nga Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës, në vitin 2004. Faqe 91. ISBN 9951-13-007-0
Kosova në Lojërat Evropiane 2015
Kosova mori pjesë si një vend sovran në Lojërat Evropiane 2015, organizuar në Baku, të Azerbajxhanit nga data 12 deri më 28 qershor 2015.
Sporte
Meqenëse pavarësia e Kosovës është ende e kontestuar Kosova kishte të drejtë të merrte pjesë në akuatikë (zhytje, not, not i sinkronizuar dhe vaterpolo), Ciklizëm (BMX, Biking Mountain dhe Road), Gjimnastikë (Acrobatic, Aerobic, Artistic, Rhythmic dhe Trampoline), Karate dhe Mundje.
Shenjëtari
Kosova morri pjesë me një shigjetar mashkull dhe një femër, duke e lejuar atë gjithashtu të garojë në garën e ekipit të përzier.
Filantropia
Filantropia do të thotë dashuria ndaj njerëzimit. Një përkufizim tjetër konvencional është "iniciativa private, për të mirën publike, duke u fokusuar në kualitetin e jetës", e cila kombinon një traditë humaniste origjinale me një aspekt shkencor social, një koncept i cili është zhvilluar në shekullin XX. Përkufizimi gjithashtu shërben edhe për dallimin nga filantropia me përpjekjet biznesore, të cilat janë iniciativa private për të mirën private, ose ato publike ku me përpjekjet e qeverisë, të cilat janë iniciativa publike për të mirën publike, për shembull, duke u përqendruar në ofrimin e shërbimeve publike. Një person që ushtron veprimtari filantropiste quhet filantrop.
Filantropia ka tipare dalluese nga bamirësia; sepse jo të gjitha aktivitetet bamirëse janë edhe aktivitete filantropiste. Një ndryshim tjetër i cituar shpesh është se bamirësia ka për qëllim lehtësimin e dhimbjes së një problemi të veçantë social, ndërsa filantropia përpiqet për të adresuar rrënjët e problemit — dallimi proverbial në mes të dhurimit të një peshku një njeriu të uritur, kundrejt aftësimit (mësimit) të tij për të peshkuar.
Etimologjia
Në shek. II CE, Plutarku përdori konceptin grek "philanthrôpía" për të përshkruar qeniet superiore njerëzore. Gjatë Mesjetës, philanthrôpía ishte zëvendësuar nga bamirësia e Caritasit, dashuria vetëmohuese, të vlerësuara për shpëtimin dhe për ikjen nga purgatori. Filantropia ështe modernizuar nga Sir Francis Bacon në vitin 1600, i cili kryesisht është dalluar me përpjekjet e tij për parandalimin e zotërimit të kësaj fjale nga ana e hortikulturës. Francis Baconi konsideronte se philanthrôpía është sinonim për "të mirat", të cilat lidhen me konceptin e virtytit të Aristotelit, si shprehi e vetëdijshme e sjelljes së mirë. Samuel Johnson e përcaktoi filantropinë thjesht si "dashuria e njerëzimit, natyrë e mirë". Ky përkufizim ende mbijeton edhe sot dhe shpesh është cituar si "dashuri e njerëzimit."
Drejtësia dhe politika : refleksione të një juristi
Shënime: Sundimi komunist 1945-1991, e drejta, rrëfime vetjake.
Agjencia e Sigurisë Ushtarake (Serbi)
parapamje|Distinktivi i Agjencisë së Sigurisë Ushtarake. Agjencia e Sigurisë Ushtarake (serbisht: Војнобезбедносна агенција / Vojnobezbednosna agencija, shkurt. ВБА / VBA) është një agjenci ushtarake serbe e sigurisë dhe kundërzbulimit nën Ministrinë e Mbrojtjes.
Direktiva e Agjencisë së Sigurisë Ushtarake është për të ofruar siguri në sistemin e mbrojtjes (planifikimin, organizimin dhe realizimin e detyrave dhe aktiviteteve që kanë të bëjnë me funksionin e kundërzbulimit dhe sigurisë).
Misionet dhe Objektivat e Agjencisë
Agjencia e Sigurisë Ushtarake ka për detyrë zbulimin, ndjekjen, ndalimin, shtypjen dhe përgjimin e kërcënimeve. Këto detyra janë:
Brenda juridiksionit të saj, Agjencia e Sigurisë Ushtarake kryen ato detyra të përcaktuara në nenin 7 të Ligjit për Agjencitë e Sigurisë. Në bazë të ligjit, anëtarët e Agjencisë kanë kompetencë:
1946–1992
Më 31 janar 1946, pas miratimit të Kushtetutës së Republikës Federative të Jugosllavisë, u krijua Departamenti i Sigurimit të Shtetit. Më 13 mars 1946, seksioni i tretë i Departamentit të Sigurimit të Shtetit u anulua dhe u shndërrua në shërbimin e sigurimit ushtarak me emrin Shërbimi i Kundërzbulimit. Më 1 mars 1948, Drejtoria e Departamentit të Kundërzbulimit bëhet pjesë e GS të Ushtrisë Jugosllave dhe bëhet departamenti XII.
1992–2002
Më 20 maj 1992 kur u krijua Ushtria e RF të Jugosllavisë, organet e sigurisë iu bashkëngjitën GS të Ushtrisë Jugosllave.
2002–tani
Pas shpërbërjes së Administratës së Sigurisë, agjencisë ushtarake të kundërzbulimit të RF të Jugosllavisë, në bazë të vendimit për ndryshim organizativ dhe mobilizues u krijuan dy agjenci të veçanta. Këto dy janë: Agjencia e Inteligjencës Ushtarake (VOA) dhe Agjencia e Sigurisë Ushtarake (VBA). Agjencia e Sigurisë Ushtarake u krijua zyrtarisht më 1 shtator 2003.
Me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes më 29 shtator 2003, u formua Agjencia e Sigurimit Ushtarak si njësi organizative në kuadër të Ministrisë së Mbrojtjes. Më 23 dhjetor 2004, Agjencia e Sigurisë Ushtarake iu prezantua publikut si njësi e pavarur organizative e Ministrisë së Mbrojtjes. Agjencia e Sigurisë Ushtarake ka filluar funksionimin që nga 1 janari 2004.
Dilkusha Kothi
Dilkusha Kothi është një vilë e rrënuar e i fillimit të shekullit të XIX e ndërtuar në stilin e Barokut Anglez në zonën e qetë të Dilkushas në Lucknow në shtetin indian të Uttar Pradeshit. Sot ka vetëm pak kulla dhe muret e jashtme që ruhen si monument, megjithëse kopshtet e gjera mbeten akoma. Vila u bombardua gjatë përfshirjes së saj në rrethimin e Lucknowt në vitin 1857 bashkë me Sikandar Baghun, The Residency dhe shkollën e afërt La Martiniere.
Historia
Vila u ndërtua rreth vitit 1800 nga majori britanik me qëndrim në Lucknow Gore Ouseley, një mik i sunduesit të Oudhit, Nawab Saadat Ali Khan. Fillimisht u projektua si një vilë gjuetie për Nawabët e Oudhit, megjithëse më vonë u përdor gjithashtu si një rezidencë verore. Ndryshime u bënë në dizajnin e saj nga mbreti nawab, Nasiruddin Haider (1827-1837). Ndërtesa kishte mure koncentrikë dhe nuk kishte oborr të brendshëm siç ishte traditë në arkitekturën Indiane. Në këtë mënyrë ndërtesa kishte një gjurmë më të vogël dhe nuk shtrihej përgjatë një sipërfaqeje të madhe, por ishte më e lartë se arkitektura tradicionale vendore. Si ndërtesa pranë saj, La Constantia, ajo është e vendosur në brigjet e lumit kryesor të Lucknowt, lumi Gomti. Dizajni përmban një ngjashmëri të madhe me stilin e Seaton Delaval Hall në Northumberland të Anglisë. Seaton Delaval Hall u ndërtua në vitin 1721 dhe u projektua nga Sir John Vanbrugh, që projektoi gjithashtu edhe Blenheim Palace. Dilkusha Kothi është paraqitur në një album të rrallë të hershëm nga fotografi Samuel Bourne, që daton nga vitet 1864-1865. Aktorja britanike Mary Linley Taylor u befasuan aq shumë nga Dilkusha Kothi sa e emërtoi shtëpinë e saj në Seoul sipas emrit të tij. Ajo shpjegoi se "Nga ai moment në Indi kur pa për herë të parë Dilkushan, pallatine kënaqësisë së zemrës, po ëndërroja për këtë monument kur i vura shtëpisë sonë emrin 'Dilkusha'."
Fluturimi me Balon
Thuhet se në vitin 1830, Dilkusha Kothi ishte vendi për një fluturim me balon të hershëm nga "një anglez". Kjo histori është më pak e njohur duke parë se francezi Claude Martin, që ka qenë një fqinj kur pallati i tij i Constantias, më vonë La Martiniere Boys College, nisi në vitet 1790. Ai kishte organizuar gjithashtu një fluturim me balon në Lucknow dhe ai vdiq përpara demostrimit. Fluturimi i vitit 1830 u pa nga mbreti Nasir-ud-Din Haider dhe një numër i madh i oborrtarëve të tij.
1857
Në vitin 1857 vila u mbajt nga kryengritësit indianë dhe u ri mor me forcë nga forcat britanike nën udhëzimet e krye-komandantit britanik Sir Colin Campbell. Ka qenë raportuar se gjenerali britanik Sir Henry Havelock vdiq më 24 nëntor 1857, por burime të tjera raportojnë një vdekje më pak të lavdishme nga dizenteria, megjithëse kjo ishte pothuajse në mënyrë të pa-shmangshme e shkaktuar nga rrethimi. Pozicionet luftarake të vitit 1857 janë paraqitur në hartën ilustruese. Harta ilustruese tregon si territoret ishin në qendër të veprimtarisë ushtarake britanike në shtator dhe nëntor të vitit 1857. Kopshtet e Dilkushas janë djathtas poshtë. Në veri-perëndim përgjatë lumit Gomti është La Martiniere dhe më tej përgjatë lumit është Rezidenca e Sir Henry Lawrence. Këto tre ndërtesa luajtën një rol thelbësor në kryengritjen e Lucknowt bashkë me Sikandar Baghun. Kjo ndërtesë pësoi bombardime të rënda nga artileria britanike.
Në vijim të kryengritjes u dhanë një numër i madh medaljesh, por më e rëndësishmja prej tyre përmban mesazhin "rrethimi i Lucknowt". Megjithëse fotografia më sipër daton nga viti 1858 tregon pak shënja me rëndësi të dëmtimit, një fotografi e marr në vitin 1898 e tregon ndërtesën në rrënoja, gjë që tregon se rrënimi kryesor nuk ka ardhur si rrjedhojë e rrethimit të vitit 1857.
Sot
Sot kopshtet vizitohen nga pak njerëz, për të cilën thuhet se është rezultat i mungesës së publicitetit. Një numër më i madh vizitorësh e vizitojnë atë gjatë dimrit, kur turistët e huaj zhvillojnë piknikët normalë familjarë, nxënës shkolle dhe çifte të rej. Archaeological Society of India (ASI) ka bërë punime për të parandaluar degradimin e mëtejshëm, duke përfshirë mirëmbajtjen e kopshtit dhe riparime të vogla. Monumenti mendohet se meriton më tepër publicitet nga ASI, që është subjekt i mungesës së fondeve. Është pohuar se "Dilkusha Kothi është me gjasa një nga monumentet më të bukura në qytetin historik të Lucknowt".
Në letërsi
Monumenti përmendet shpesh te libri i E. M. Forster-it A Passage to India. Në libër ndodhet një pallat i quajtur Dilkusha, që është një imitim i një rezidence origjinale angleze.
Western Wall Plaza
Western Wall Plaza (Western Wall Plaza רחבת הכותל המערבי) është një Katror në lagjen hebreje (Jerusalem) e qytetit të vjetër të Jerusalemit përkrah Western Wall e vendosur në anën lindore të sheshit.
Java e bibliotekës në Kosovë : 7-13 prill 2003
Java e bibliotekës në Kosovë : 7-13 prill 2003 libër nga Sali Bashota (kryered.). Botuar në Prishtinë nga Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës, në vitin 2004. Faqe 131. ISBN 9951-13-006-2
Java e bibliotekës në Kosovë : 19-24 prill 2004
Java e bibliotekës në Kosovë : 19-24 prill 2004 libër nga Sali Bashota (kryered.). Botuar në Prishtinë nga Biblioteka Kombëtare dhe Universitare e Kosovës, në vitin 2005. Faqe 112. ISBN 9951-13-014-3
George Friedman
thumb|240px|George Friedman George Friedman (lindi më 1 shkurt 1949) është një analist gjeopolitik amerikan i lindur në Hungari, dhe strateg në çështjet ndërkombëtare. Ai është themeluesi dhe kryetari i Ardhmërisë Gjeopolitike, një botim në internet që analizon dhe parashikon rrjedhën e ngjarjeve globale. Para themelimit të Ardhmave Gjeopolitike, ai ishte kryetari i Stratfor, firma private për botimin dhe konsulencën e inteligjencës që themeloi në vitin 1996. Friedman dha dorëheqjen nga Stratfor në maj 2015.
Xhamia e Kullës së Sahatit
Xhamia e Kullës së Sahatit ose Xhamia Sahat-Kulle është një monument i trashëgimisë kulturore në Pejë, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor".
George Friedman
Jeta e hershme dhe arsimi
Friedman lindi në Budapest, Hungari nga prindërit hebrenj që i mbijetuan Holokaustit. Familja e tij ikën në Hungari kur ishte fëmijë për të shpëtuar nga regjimi komunist, duke u vendosur fillimisht në një kamp për personat e zhvendosur në Austri dhe më pas të emigruar në Shtetet e Bashkuara. Atje, ai ndoqi shkollat publike në New York City dhe ishte një projektues i hershëm i lojërave të kompjuterizuara të luftës. Friedman përshkruan historinë e familjes së tij si "një histori shumë klasike e refugjatëve që bëjnë një jetë të re në Amerikë". Ai mori një bachelor në City College of New York, ku ai u diplomua në shkenca politike, dhe një doktoraturë në qeveri në Cornell University.
Karriera
Para hyrjes në sektorin privat, Friedman informoi rregullisht komandantët e vjetër në shërbimet e armatosura, si dhe Zyrën e Vlerësimeve Neto, Qendrën Teknike SHAPE, United States Army War College, Universitetin e Mbrojtjes Kombëtare dhe Korporatën RAND, për çështjet e sigurisë dhe mbrojtjes kombëtare.
Friedman ndoqi filozofinë politike me punën e tij të hershme duke u përqëndruar në marksizëm, si dhe konflikt ndërkombëtar, përfshirë ekzaminimin e marrëdhënieve SHBA-Bashkimi Sovjetik nga një perspektivë ushtarake. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, ai studioi potencialin për një konflikt SHBA-Japoni dhe bashkëautor i The Coming War with Japan në vitin 1991.
Në vitin 1996, ai themeloi Stratfor, një kompani private e inteligjencës dhe parashikimit dhe shërbeu si drejtor ekzekutiv i kompanisë dhe oficer kryesor i inteligjencës. Zyra qendrore e Stratfor është në Austin, Texas. Ai dha dorëheqjen nga Stratfor në maj 2015.
Reputacioni i Friedman si një parashikues i ngjarjeve gjeopolitike bëri që revista New York Times të komentojë, në një profil, "Ka një tundim, kur jeni rreth George Friedman, ta trajtoni atë si një Magic 8-Ball."
Në The Next Decade, Friedman argumenton se si administratat amerikane të vitit 2010 do të duhet të krijojnë ekuilibra rajonalë të fuqisë, disa prej të cilave janë shqetësuar. Friedman koncepton menaxhimin e suksesshëm të SHBA-së në çështjet botërore, jo vetëm duke zbatuar vende drejtpërdrejt, por duke krijuar marrëdhënie konkurruese, të cilat kompensojnë njëra-tjetrën, në rajone të ndryshme të botës. Për shembull, në të kaluarën, Iraku ekuilibroi Iranin, dhe aktualisht Japonia ekuilibron Kinën. Friedman pohon se kjo është dekada ku SHBA si fuqi duhet të piqet për të menaxhuar fuqinë dhe ekuilibrin e saj si një perandori dhe republikë e paqëllimtë.
Friedman ka një libër të ri, aktualisht planifikuar të dalë në qarkullim më 12 nëntor 2019 nga Doubleday. Ndërsa fillimisht ishte planifikuar të dalë në janar të vitit 2018, ajo u vonua pesë herë para se të caktohej data e tanishme e lëshimit. Titulli i punës ishte The New American Century: Crisis, Endurance, and the Future of the United States, por më pas u ndryshua në The Storm Before the Calm: America's Discord, the Coming Crisis of the 2020s, and the Triumph Beyond.
Populli i shqipeve të malit
Populli i shqipeve të malit : një kontribut në "arkeologjinë" e Drejtësisë dhe antropologjinë sociologjike të Ballkanit. Libër me autor Walther Peinsipp, përkth. nga gjerm. Gladiola Kraja, red. Ndue Dedaj. Botuar në Tiranë në vitin 2005 nga "Mirdita". Libri ka 221 faqe. ISBN 9994368060
Vivières
Vivières është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Aisne të rajonit Hauts-de-France. Vivières ka një popullsi prej 415 banorë dhe sipërfaqe 13.96 km², me një dendësi prej 30 banor/km².
Uindhuk
Uindhuk është kryeqyteti dhe qyteti më i madh në Namibia, ndodhet në qendër të Namibisë.
Klima
Gjatë muajve të verës, ditët janë të nxehta, ndërsa netët janë të ftohta. qershori, korriku dhe gushti janë muajtë të dimrit, ku bie pak shi ose asnjëherë. Temperatura minimale në dimër arrijnë mes −5 dhe 18 °C. Netët janë zakonishtë të ftohta.
Aeroporti
Aeroporti ndërkombëtar Hosea Kutako ndodhet në lindje të qytetit. Është aeroporti më i madh në Namibia.
Raketa ajër-tokë
parapamje|250x250px|Një pilot inspekton një raketë AGM-65 Maverick në A-10 Thunderbolt II të tij. Një raketë ajër-sipërfaqe (ASM) ose raketë ajër-tokë (AGM) është një raketë e projektuar për t'u lëshuar nga avionët ushtarakë në objektiva në tokë ose në det. Ekzistojnë gjithashtu bomba rrëshqitëse të drejtuara pa fuqi që nuk konsiderohen raketa. Dy sistemet shtytëse më të zakonshme për raketat ajër-tokë janë motorët e raketave, zakonisht me rreze më të shkurtër veprimi dhe motorët reaktivë më të ngadaltë, me rreze më të gjatë. Disa raketa ajër-tokë të projektuar nga sovjetikët fuqizohen nga ramjet, duke u dhënë atyre rreze të gjatë dhe shpejtësi të lartë.
Filozofia kineze
parapamje|272x272px|Simboli Yin & Yang i rrethuar nga 'ba gua' në Guangxi. Filozofia kineze e ka origjinën në periudhën e pranverës dhe vjeshtës (春秋) dhe periudha e Shteteve ndërluftuese, gjatë një periudhe të njohur si " Njëqind shkollat e mendimit ", e cila u karakterizua nga zhvillime të rëndësishme intelektuale dhe kulturore. Megjithëse pjesa më e madhe e filozofisë kineze filloi në periudhën e Shteteve ndërluftuese, elementët e filozofisë kineze kanë ekzistuar për disa mijëra vjet. Disa mund të gjenden në I Ching ( Libri i Ndryshimeve ), një përmbledhje e lashtë e hamendjes, e cila daton të paktën në 672 p.e.s.
Në periudhën e Shteteve të luftës, u formuan shkollat kryesore filozofike të Kinës, të quajtura nga Sima Tan - Konfucianizmi, Legalizmi dhe taoismi - së bashku me disa filozofi të tjerë që më vonë u harxhuan në harrim, si Agrikulturalizmi, Mohizmi, Natyralizmi Kinez dhe Logikët. Edhe në shoqërinë moderne, konfucianizmi vazhdon të jetë një doktrinë themelore për sjelljen e mirë në shoqërinë kineze.
Besimet e hershme
Filozofia kineze ka pasur gjithmonë një lidhje të fortë me parashikimin, astronomine, religjionin tradicional kinez dhe paganizmin kinez. Këto aspekte janë pjesë e sistemit gjerësisht të pranuar të mendimit kinez dhe kanë ndikuar thellë në kulturën dhe shoqërinë kineze.
Periudha e pranverës dhe vjeshtës
Rreth vitit 500 pes, pasi shteti Zhou u dobësua dhe Kina kaloi në periudhën e pranverës dhe vjeshtës, nisi periudha klasike e filozofisë kineze. Kjo njihet si "Zhu Zi Bai Jia" (諸子百家; zhūzǐ bǎijiā; "dijetarë të ndryshëm, njëqind shkolla"). Kjo periudhë konsiderohet si epoka e artë e filozofisë kineze. Nga shumë shkolla të formuara në këtë kohë dhe gjatë periudhës së Shteteve të luftës që i pasoi, katër prej tyre me ndikim më të madh ishin konfucianizmi, daoizmi (shpesh shkruhet si "taoizëm"), mohizmi dhe legalizmi.
Konfucianizmi
parapamje|Statuja e Konfucit te Tempulli i Konfucit (Pekin, Kinë) Konfucianizmi është një shkollë filozofike e zhvilluar nga mësimet e Konfucit të mbledhura dhe të shkruara nga dishepujt e tij pas vdekjes së tij në "Analektet", si dhe nga vepra e Mencius në "Mencius" dhe Xunzi në "Xunzi". Ai paraqet një sistem të mendimit moral, social, politik dhe fetar që ka pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në historinë, mendimin dhe kulturën kineze deri në shekullin e 20-të. Konfucianizmi arriti kulmin e tij të ndikimit gjatë dinastive Tang dhe Song, nën një lëvizje të ri të quajtur Neo-Konfucianizëm. Konfuci zgjeroi idetë e pranishme të fesë dhe kulturës kineze për të përshkruar periudhën kohore dhe mjedisin e kaosit politik gjatë periudhës së Shteteve ndërluftuese.
Taoismi
Taoismi u ngrit si një filozofi dhe më vonë u zhvillua edhe si një fe bazuar në tekstet e Tao Te Ching (Dào Dé Jīng, atribuohet Laozi) dhe Zhuangzi (Zhuang Zhou, pjesërisht i atribuohet Zhuangzi). Fjala "Dao" nënkupton literalisht 'rrugë' ose 'udhë'. Megjithatë, në taoizëm, ajo përdoret shpesh për të treguar një forcë metafizike që përfshin të gjithë universin, por që nuk mund të përshkruhet ose përjetohet në mënyrë direkte.
Të gjitha shkollat kryesore filozofike kineze kanë hetuar mënyrën e duhur për të jetuar një jetë morale, por në taoizëm, kjo krijon kuptime më abstrakte, duke u përqendruar në mosveprim (wu wei), forcën e butësisë, spontanitetin dhe relativizmin. Edhe pse është një rival i konfucianizmit, një shkollë e moralit aktiv, ky rivalitet komprometohet dhe i jepet perspektiva nga idetë "praktiko konfucianizmin nga jashtë, taoismin nga brenda".
Legalizmi
Filozofi Han Fei sintetizoi metodat e paraardhësve të tij, të cilat historiani i famshëm Sima Tan i quajti pas vdekjes Legalizëm.
Në filozofinë e Han Feit, një sundimtar duhet të qeverisë nga lista i mëposhtëm:
Mohizmi
Mohizmi (Moizmi), i themeluar nga Mozi (墨子), promovon dashurinë universale për të arritur një përfitim reciprok. Filozofia e tij përqendrohet në idean se të gjithë njerëzit duhet të duan njëri-tjetrin në një mënyrë të barabartë dhe të paanshme, duke synuar të shmangin konfliktin dhe luftën. Mozi ishte kundër ritualit konfucian, dhe vendosi një theks të veçantë në mbijetesën pragmatike përmes bujqësisë, forcimit të fortifikimeve dhe krijimit të shtetit.
Mohizmi kundërshtonte idenë e stabilitetit të traditave dhe argumentonte se qeniet njerëzore kishin nevojë për një udhëzues jashtë traditave për të identifikuar cilat tradita janë të pranueshme. Kështu, udhëzuesi moral duhet të inkurajojë dhe promovojë sjellje shoqërore që maksimizojnë përfitimin e përgjithshëm. Për të mbështetur teorinë e tij, Mozi solli konceptin e "Vullnetit të Qiellit", megjithatë, në vend që të ishte një filozofi fetar, filozofia e tij përdor koncepte të ngjashme me utilitarizmin.
Logjistë
Logjikët (Shkolla e Emrave) ishin të interesuar për logjikën, paradoksat, emrat dhe realitetin (ngjashëm me rregullimin konfucian të emrave). Logjikani Hui Shi ishte një rival miqësor i Zhuangzi, që argumentonte kundër taoismit në një mënyrë të lehtë dhe humoristike. Një logjikan tjetër, Gongsun Long, ka krijuar dialogun e famshëm "Kur një kali i bardhë nuk është një kali".
Agrikulturalizmi
Agrikulturalistët besonin se një qeveri ideale, modeluar sipas qeverisjes mështetëse të Shennongut, duhej të udhëhiqej nga një mbret i dashamirës, i cili bashkëpunonte me popullin në punën e fushave. Mbreti bujqësor nuk merrte pagesë nga qeveria nëpërmjet thesareve shtetërore; jetesa e tij vinte nga fitimet e arritura duke punuar në tokat bujqësore, jo nga pozita e tij drejtuese. Në kundërshtim me konfucianët, agrikulturalistët nuk e pranonin ndarjen e punës, duke argumentuar se politikat ekonomike të një vendi duhet të mbështeten në një vetëmjaftim egalitar. Agrikulturalistët mbështetën fiksimin e çmimeve, ku të gjitha mallrat e ngjashme, pa marrë parasysh dallimet në cilësi dhe kërkesë, vendosen me një çmim të njëjtë të pandryshueshëm. Agrikulturalizmi ishte një filozofi shoqërore dhe politike agrare që mbështetej në komunalizmin utopik fshatar dhe egalitarizmin. Filozofia bazohet në idenë se zhvillimi i bujqësisë është origjina e shoqërisë njerëzore dhe shoqëritë themelohen në "prirjen natyrore të njerëzve për bujqësi".
Filozofia e epokës së hershme perandorake
Dinastia Qin, e themeluar nga Qin Shi Huang, shfuqizoi shkollat mohiste dhe konfucianiste, duke i caktuar Legalizmin si filozofinë zyrtare. Ndërkaq, gjatë dinastisë së hershme Han, ideologjia taoiste-realistike e Huang-Lao dhe Legalizmi vazhduan të kenë ndikim, derisa perandori Wu i Han miratoi konfucianizmin si doktrinë zyrtare. Konfucianizmi dhe taoismi u bënë forcat kryesore të mendimit kinez deri në prezantimin e Budizmit.
Në veçanti, gjatë dinastisë Han, Konfucianizmi u afirmua si një shkollë filozofike e fortë, dhe mendimtari Dong Zhongshu luajti një rol të rëndësishëm në integrimin e konfucianizmit me shkollën Zhongshu dhe teorinë e Pesë Elementeve. Dong Zhongshu poashtu promovoi shkollën e Tekstit të Ri, që e konsideronte Konfucin si një figurë hyjnore dhe një udhëheqës shpirtëror të Kinës, duke parashikuar dhe promovuar ideën e Paqes Universale.
Sidoqoftë, ekzistonte edhe një shkollë e Tekstit të Vjetër, e cila kishte një qasje tjetër ndaj konfucianizmit. Kjo shkollë mbështeste përdorimin e veprave konfuciane të shkruara në gjuhën e lashtë (nga kjo arrihet emri Teksti i Vjetër), duke i konsideruar ato më të besueshme. Në mënyrë të veçantë, ata kritikonin ideën se Konfuci ishte një figurë hyjnore, duke e parë atë thjesht si një njeri të urtë dhe të vdekshëm.
budizmi
Budizmi u shfaq në Kinë në shekullin e 1 pas Krishtit, duke u sjellë nga India përmes rrugëve të mëndafshit. Së pari, Budizmi u prit me skepticizëm nga intelektualët kinezë, por më vonë u bë një forcë e rëndësishme në peizazhin kulturor dhe filozofik të Kinës. Në fillim, Budizmi u përshtat në kontekstin kinez dhe u krijua një fushë e gjerë e literaturës dhe studimeve budiste.
Në kohën e Dinastisë Tang, në shekullin e 7-9, u zhvillua një lloj sinergjie midis Budizmit dhe taoismit, i njohur si "Budizmi Dharmaloka" ose "Tao-Budizmi". Ky fenomen paraqiste një përzierje të doktrinave dhe praktikave të dy feve, duke përfshirë meditimin, ritualet, etikën dhe konceptet e veçanta filozofike. Shkollat e Budizmit Dharmaloka kombinonin elementet taoiste, buddhiste dhe konfuciane për të krijuar një synim të përbashkët për arritjen e zgjidhjes së mëshirës, zgjuarsisë dhe harmonisë. Shembujt më të spikatur me meritë filozofike janë Sanlun, Tiantai, Huayan dhe Chan (Zen). Budizmi ka një aspekt shpirtëror që plotëson veprimin e neo-konfucianizmit, me neo-konfucianët e shquar që mbrojnë forma të caktuara të meditimit.