cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Besim Zekthi
Folku shqiptar dhe etnosi, një ndër traditat më të papërsëritshme në historinë e përfaqësimit të identitetit tonë kombëtar në botë, një nga resurset më të pasura të visarit tonë shpirtëror, nuk mund të kuptohet pa vallën popullore dhe vetë ajo në gjënezën e saj, deri sot, nuk mund të identifikohet më kurrëçka tjetër, vetëm me “Vallja e shqipes”, apo “Festë të madhe ka sot Shqipëria”. Ndërsa shoqëritë zhvillohen dhe ne përpiqemi të jemi në një hap me ta dhe modernizimin që pa asnjë mëdyshje, ka prekur dhe përfaqësohet dhe nga ndryshimet në art, folku në tërësi dhe vallja popullore në veçanti, dëshmojnë se janë maja të dimensionit tonë artistik dhe shpirtëror. Dhe vallja popullore në ecurinë e saj, në mëvetësimin e saj, si traditë dhe vlerë kombëtare shqiptare, nuk mund të kuptohet pa përfaqësuesin e saj më të spikatur, Besim Zekthi. Artikulimet për Zekthin janë të shumta, veç morisë së çmimeve, titujve dhe ndërimeve, që kanë ndjekur për katër dekada. Ndonëse në kufinjtë e 71 viteve jetë, ai është ende ai burrë shtatlartë, i hijshëm e plot rrezatim jete dhe shprehije emotive. Tek ai arti në tërësi dhe vallja në veçanti, kanë skalitur tiparet e një personazhi që rrezaton. Gjithçka tek ai është përplot, megjithëse në rrëfenjën për jetën dhe veprimtarinë e tij në art, nuk ka gjasa të japë dorëheqje. Madje ai nuk nguroi të nxirrte dhe një sekret profesional. Bëhet fjalë në lidhje me ambicjet e tij artistike, një aktivitet që do të bëjë në vitin 2008, ku kryesisht do të dominojnë krijimtaritë e tija koreografike, natyrisht pa lënë jashtë skenës vallet që bënë epokë, ekzekutimi i të cilave i dha atij nderime dhe vlerësime në të gjithë botën. Ai nuk hezitoi të na bënte me dije dhe për pagëzimin që i ka vënë paraprakisht këtij promocioni folk, “Shqipja më dha krahë”. Nuk e e fsheh, se kanë qënë “Vallja e shqipes”, “Festë të madhe ka sot Shqipëria”, etj, të cilat e kanë bërë atë kaq të famshëm, kaq popullor dhe identitetin tonë kulturor një trofe në skenat prestigjiozë të folkut. Ndjenjat e kombit tonë janë jashtëzakonisht të prekshme. Për shembull, vallja “Kreshnikët e lirisë”, siç i thotë populli “Vallja e shqipeve”, që është e filmuar në Krujë, këto karaktere vallesh, qofshin këto të Jugut, Shqipërisë së Mesme, apo Veriut kanë domethënien e tyre, kanë fjalën e tyre, kanë shprehinë e tyre. Me të vërtetë është pa gojë, por shpirti, interpretimi, sytë komunikojnë aq bukur me popullin saqë duket sikur çdo gjë cicëron, çdo gjë flet, kështu janë vallet dhe ai interpretim që i kemi bërë ne kësaj kulture kombëtare. Kam bindjen se uji do të shkojë në rrjedhën e vetë, atje ku duhet të shkojë. Çdo gjë mund të harrohet, kultura e kombit nuk mund të harrohet. Nuk mund të ketë komb pa një kulturë të traditës, të lashtësisë, të jetës, aty ku ka lindur ai komb dhe aty ku ka pasqyruar jetën, historinë, punën, vajin, gëzimin, vallen, këngën, instrumentin, kostumin popullor, të gjitha këto janë shkrirë në historinë e kombit tonë. Janë monumentet e kulturës, ajo s’diskutohet, por monumente më të gjalla se sa mund të jenë vallet dhe këngët e historisë së kombit tonë nuk ka.
Ku dhe si janë të vendosura zanafilat e para të ngjizjes suaj për nga ai talenti padiskutueshëm dhe ajo famë që mban të mbështjellë si në një brerorë shëndritëse Besim Zekthin ?
Fillimet e janë të vendosura në fëmijërinë time, në lëvizjet e atëhershme, në aktivitetet e shtëpive të pionierit, siç quheshin asokohe. Më 1952 prezantohem në Filarmoninë e Shtetit, ku bënin pjesë pothuaj të gjithë hallkat e veprimtarisë kulturore artistike të kohës. Të gjithë jepnin shfaqje në Teatrin Popullor, ku drejtor ishte Kol Jakova. Më 1957 u ndje nevoja e ndarjes së institucioneve, Teatri i Operas dhe Baletit, Teatri Kombëtar. Po në këtë vit u krijua Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore, të cilin e drejtonte “Artisti i Popullit”, Çesk Zadeja.
Prezenca e disa profesorëve rus ka qenë shumë e frutshme dhe ndikoi në rritjen profesionale dhe forcimin e tabanit popullor. Mund të nominoj për kontributin e dhënë, profesor Georgi Perkun, Boris Ramazin. Kjo ndihmesë e profesorëve rusë, në bashkëpunim me koreografin Gëzim Kaceli, Panajot Kanaçi, kanë ndikuar në zhvillimin, jo vetëm profesional por dhe shpirtëror të valles popullore shqiptare. Atë kohë u krijuan disa punë më vlerë dhe që do të mbetnin të pavdekshme në memorien artiskike të shqiptarëve, si “Vallja e shqipeve”, “Komitët e lirisë”, të Engjëll Tërshanës.
Tashmë ju do të hidhni hapin më të rëndësishëm të personalitetit tuaj artistik dhe konkretisht ju do të kishit dhe punët tuaja në vallen popullore shqiptare ?
Po. Krijimtaria ime, e cila është produkt i një eksperience të çmuar dhe të vlerësuar. Do të ishin “Motivet e Librazhdit”. Në 100-vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit mora përsipër një përgjegjësi të guximshme, të përpunoj vallën kosovare. Përpunimi im koreografik do të mbante vulën në vallen “Dasma e Rugovës”, e cila i kushtohej kryengritjes së famshme të Rugovës.
Krahas një trajtimi profesional dhe një vlerësimi që i bëhej kulturës popullore në përgjithësi dhe valles popullore në veçanti, natyrshëm që frytet e punës, përpjekjeve dhe triumfit të shpirtit artistik do ti vilnim kudo ku Ansambli i Këngëve dhe Vallëve Popullore do të ngjitej në skenë. Por kulmin përfaqësimi kulturës tradicionale shqiptare e pati në Dizhin të Francës, në vitin 1970, ku u vlerësuam me Gjerdanin e Artë. Ai ishte arritja më e madhe e asaj kohe për artin dhe kulturën shqiptare në skenat prestigjioze botërore. Të mos harrojmë se ishim në Francë, në vendin e kulturës, sikurëse nuk duhet mënjanuar dhe sfidat e përfaqësuesve të vendeve të tjera që morën pjesë në këtë aktivitet.
Në këtë larushi aktivitetesh dhe pjesëmarrjesh, a do të kishit ndonjë eksperiencë, e cila ka lënë gjurmë në përvojën tuaj si e mrekullueshme dhe e paharrueshme ?
Ishte viti 1971, pra një vit pas famës së Dizhonit, në Ohër të Maqedonisë. Atë vit organizohej Festivali i Ohrit. Ishte kontakti i parë i kulturës shqiptare me atë të trojeve etnike. Në Ohër deri në atë vit nuk mbahej mend një pjesëmarrje dhe një popullaritet kaq i madh. Ishin aty që nga Shkupi, Kërçova, Dibra e Madhe, Struga, Manastiri, etj. Kudo përballeshe me bashkatdhetarë, me mallin që shpërthente me lotë dhe dashurinë që nuk mund të ndeshej askund tjetër me aq zjarr. Përfaqësues të kulturave dhe traditave të gadishullit ballkanik vlerësuan maksimalisht performancën dhe përmbajtjen, shpirtin dhe sharmin e artit shqiptar. Ata pranuan hapur dhe publikisht, se kultura dhe tradita artistike e popullit shqiptar është maja e kulturës së Ballkanit.
'''Megjithëse vend i izoluar, kultura ka mundur t’i thyej hekurat e rrethimit të diktaturës dhe të përfaqësojë shpirtin dhe temperamentin e këtij populli nëpër botë. Madje Ansambli i Këngëve dhe Vallëve Popullore ka një hartë të pasur të gjeografisë artistike, a mund të na rifreskoni kujtesën ?''
Nga Azia në Afrikë e në Evropë. Në Egjiptin e lashtë të piramidave deri në Kartagjenë, Algjeri e Marok, nga Kina në Kore, Vietnam e Kamboxhia, Francë e Itali, Danimarkë e Norvegji, Suedi e Finlandë. Është vërtetë një larmi shtetesh dhe skenash ku trupa jonë është ngjitur me duartrokitje dhe ka zbritur me trofe, nderime dhe vlerësime maksimale. Kudo kemi shkuar dhe kudo kemi marrë vlerësime dhe ovacione të publikut, i cili e ka mirëpritur dhe ka dashuruar menjëherë kulturën popullore shqiptare. Flamuri ynë është valëvitur në sa e sa skena dhe kudo është nderuar.
“Festë të madhe ka sot Shqipëria” është një nga vallet më të spikatura dhe që ka pasur një jehonë dhe që të godet emocionalisht edhe sot për sfondin e saj kombëtar, virtuozitetin e vënies në skenë, natyrisht që ka zanafillën e saj ?
Me rastin e 50-vjetorit të Festës së Flamurit në Vlorë, isha i ftuar, sigurisht për të kërcyer. Në një program qeveritar që do të mbahej atë natë, për nder të festës ndodhej një grup kosovarësh që rrinin në Rrushbull. Ata kanë pasur një rapsod, të quajtur Dervish Shaqja, një rapsod që rrallë e sjellë historia e tokës si për Kosovën ashtu edhe për Shqipërinë. Atëherë, për të përshëndetur nga ana e Kosovës këtë natë feste të 50-vjetorit të Flamurit ishte zgjedhur grupi i Dervish Shaqes. Dhe si fillonte kënga e Dervishit? “Festë të madhe ka sot Shqipëria, këngë e valle për jetën e re, brohorasin të gjithë nga zemra, rrofsh sa malet, o jubile”. Kjo këngë pas një viti, u bë himni i valles “Festë të madhe ka sot Shqipëria”. Këtu filloi embrioni i kësaj valleje, nga kënga madhështore e jubileut të flamurit dhe që u bë simbol i kulturës kombëtare shqiptare në gjithë botën, deri në Gjerdanin e Artë në Francë. Me krijimtarinë e kësaj valleje u mor profesori im, “Artisti i Popullit”, Panajot Kanaçi. Sigurisht në bashkëpunim edhe me valltarin, se e do një bazament njeriu se ku duhet të mbështetet, e unë shumë herë isha inspirues i krijimit për profesor Panajotin, ai gjente tek unë figurën, jo vetëm artistike, por gjente figurën shpirtërore të valles shqiptare.
Natyrisht që edhe sot vallja luhet dhe spikasin penetrime të përvojave të huaja, madje edhe kur lëvrohet tabani kumtohet një vullnet dhe emocion që përçohet tek spektatori, ju çfarë mendoni për sot ?
Natyrisht që interpretimi ka nevojë për shumë punë. Shumë, ose pothuaj të gjithë kanë kaluar përvojën arsimorë për profesionin, por mund të mbarosh disa shkolla dhe nuk arrin atë që spektatori është i gatshëm ta marrë. mish populli në interpretimin e tij. Unë gjithë jetën time rëndësinë më të madhe ia kam vënë interpretimit, çfarë ka dashur shpirti i popullit me thënë me atë. Në qoftë se nuk ke arritur ta zbërthesh shpirtërisht, nuk ke bërë asgjë, je një kukull, nuk ke asnjë vlerë, prandaj fatkeqësia është se në këto raste mjeshtrit e mëdhenj duhet të punojnë jashtëzakonisht shumë me këta elementë të rinj që janë mësuar të kërcejnë gjoja në mënyrë moderne, do të thosha, është pseudomoderne, nuk është absolutisht moderne, moderne është ajo që është antike, janë monumentet e kulturës, janë piramidat e Egjiptit. Kanë nevojë për një punë shumë të imët, shumë profesionale, në mënyrë që të mos e zhveshin vallen nga shpirti i popullit. Unë e kam mishnu popullin tim shpirtërisht. Në radhë të parë i kam dhënë shpirtin, pastaj i kam dhënë krahët.
Kush ka qenë kërcimi i fundit i juaji në një skenë prestigjiozë dhe a mendosi se ai do të jetë i fundit ?
'''Çfarë do të mendonte Besim Zekthi për prurjet e fundit muzikore në përgjithësi dhe atë koreografike në veçanti. A mendoni se ndikimet e kulturave të huaja do të kërcënojnë traditën e këngës dhe vallës popullore shqiptare ?'''
Montalisht edhe mund të flasësh për një kërcënim të mundshëm, por unë nuk do ta shikoja këtë si një rrezik për traditën e shkëlqyer të kulturës popullore shqiptare. Gjithë këto prurje i konsideroj si një ndikim kalimtar në kulturën tonë. Ata nuk mund të ndikojnë në ndryshimin apo tjetërsimin e tabanit të kulturës popullore dhe shpirtin e folkut.
Kush janë planet e afërta artistike për mjeshtrin Besim Zekthi ?
Më 2008 do të jem me një krijim timin koreografik të titulluar “Shqipja më dha krahë”. Po punoj për këtë projekt. Mendoj se kjo do ti shërbejë një rigjallërim të emocioneve dhe shpirtit shqiptar. Vallet shqiptare janë të mrekullueshme.
Navarro County (Texas)
Navarro është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Esat Stavileci
Karriera Akademike
Po në këtë vit, si njëri prej studentëve më të dalluar të gjeneratës, u zgjodh si asistent për lëndën e së drejtës administrative. Studimet pasuniversitare i përfundoi në Fakultetin juridik të Universitetit të Zagrebit, ndërsa studimet e së drejtës së krahasuar në Fakultetin ndërkombëtar të Strasburgut në Francë, ku mori Diplomën e studimeve të larta të së drejtës së krahasuar, pasi kishte ndjekur katër semestra universitare në fushën e së drejtës ndërkombëtare në Francë, Itali, Holandë dhe në Venezuelë. Mbrojti me sukses doktoraturën në shkenca juridike në Fakultetin juridik të Universitetit të Sarajevës në vitin 1974.
Esat Stavileci ka ushtruar funksione të rëndësishme shoqërore dhe shtetërore, brenda dhe jashtë fakultetit. Ishte prodekan i Fakultetit juridik, drejtor i Entit për Hulumtime juridike, kryeredaktor i revistës shkencore "Përparimi", kryeredaktor i revistës "E drejta-Pravo", drejtor i studimeve pasuniversitare, shef i Katedrës së shkencave juridiko-politike, ndër themeluesit e "Vjetarit" të Shoqatës së Pavarur të Juristëve të Kosovës, dhe të revistës së parë juridike në gjuhën angleze tek ne. Përveç se në Fakultetin juridik dhe në Fakultetin filozofik, dega e historisë, ligjëroi tema të veçanta edhe në Fakultetin juridik të Tiranës, Sofjes dhe Jenës. Është angazhuar si profesor edhe në Universitetin e Tetovës. Ka marrë pjesë në shumë konferenca brenda dhe jashtë vendit. Është laureat i Shpërblimit të dhjetorit të Kosovës për vitin 1978. Profesor ordinar është që nga viti 1979. Është anëtar-korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës. Ka botuar shumë artikuj, monografi e studime. Merret me probleme të terminologjisë juridike.
Kantoni Eygurande
Kantoni Eygurande (frëngjisht: Canton d'Eygurande) është një kanton në departamentin Corrèze, rajonin Limousin në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Eygurande. Ka sipërfaqe 192.73km2 dhe popullsi 2679 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Eygurande aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Lumi i Vollgës
Emri i Volgës në gjuhë të ndryshme:
1834
Mbi vitin 1834.
Vdekje
Dimitri Mendeleev,kimist i famshem (20 shkurt 1834).
Yjet ndritin lart
Yjet ndritin lart me autor Naum Prifti, red. Eqrem Basha. Botuar në Pejë në vitin 2002 nga "Dukagjini". Libri ka 275 faqe. ISBN 9951050174
As Miço, as Muço : skica dhe tregime humoristike
As Miço, as Muço : skica dhe tregime humoristike, me autor Naum Prifti. Botuar në Tiranë në vitin 2003 nga "Toena". Libri ka 232 faqe dhe me ilustrime.
1916 (album)
1916 është një album i vitit 1991 i grupit heavy metal Motörhead. Disku arriti tek pozita numër 24 e klasifikimeve angleze.
Newton County (Texas)
Newton është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Vllahinë
Vllahina është një fshat në komunën Vllahinë në rrethin e Vlorës të Shqipërisë.
Orteqet
right|thumb|300px
Një formë ndryshe nga erozioni i akullnajave, e cila gjithashtu shkaktohet nga grumbullimi i borës, është erozioni i  ortekëve të borës. Këta janë masa të mëdha bore, të cilat nga viset e larta malore lëshohen përgjatë luginave, duke marrë me vete vegjetacion dhe material shkëmbor. Atje ku erozioni mund të jetë i madhë, ata pas vetes lënënjë terren të zhveshur. Ortekët ndodhin atëherë një sasi shumë e madhe e borës grumbullohet në një terren të rrëpirët, veçanërisht nëse gjendet mbi një shtresë me dendësi të ndryshme, në tëcilën vjen deri te baraspesha jo e qëndrueshme dhe e cila shërben si një rrafsh rrëshqitjeje. Nën ndikimin e gravitacionit ose nga ndonjë dridhje siç është kalimi i një skiatori apo ushtima e një zhurme, masa e borës fillon të rrëshqasë dhe ndërsa ajo lëshohet tatëpjetës së malit, me vete merr edhe sasi të tjera të borës, gjatë së cilës ajo arrin një vëllim shumë të madh.
Tre vetë kapërcejnë malin (libër)
Tre vetë kapërcejnë malin me autor Naum Prifti, zgjodhi Azem Shkreli, red. Anton Pashku. Botuar në Prishtinë në vitin 1972 nga "Rilindja". Libri ka 151 faqe.
Kurra
Kurra' (arab. قَارِئ, qāriʾ, shumës قُرَّأ, qurrā; shq. "këndues, lexues") është personi i cili këndon Kur'anin sipas rregullave të texhvidit. Nuk është e detyrueshme për lexuesin që ta mbaj mend përmendsh Kuranin, por ai duhet ta lexojë sipas rregullave dhe me zë të ëmbël.
1835
Mbi vitin 1835.
Naim Berisha
Naim Berisha ka kryer studimet e larta në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë, në degën Gjuhë-Letërsi, Tiranë. Më pas ka punuar si mësues muzike, gjuhë- letërsie, drejtues kulture në terren dhe në ushtri në qytetin e Peshkopisë, në qytetin e Burrelit dhe më pas në Tiranë ka punuar si gazetar. Që nga viti 1998 ai punon dhe jeton në Londër. Ai, tashmë, është autor i pesëmbëdhjetë librave artistikë. E ka nisur krijimtarinë me librin poetik "Ngado sytë e vajzës" më 1993, pasuar me vëllimet e tjera poetike: "Lejlekët e lumit tim", "Hiq dorë", "Zog i qiellit", "Le të vijnë vajzat", "Njëzet lumenj rrjedhin në klasën time", "Ç'm'i ra vrugu gjethit t'verës". Të tjerë libra të autorit janë: "Nata e një lypësi" (tregime), "Kafshët në kuvend" (poemë fabulike), "Djallëzia e kafshëve" (fabula), "Vetëvrasja e shpirtit" (roman), "Bjeshkët e dashurisë" (roman) etj.
Arushi që shkruante me dorën e majtë
Arushi që shkruante me dorën e majtë : përrallë për fëmijët e moshës së ulët shkollore, me autor Naum Prifti, piktor Bujar Zajmi, red. Tuni Papuçiu. Botuar në Tiranë në vitin 1974 nga "Naim Frashëri". Libri ka 21 fletë me ilustrime.
Nolan County (Texas)
Nolan është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Radio Dodona
Radio Dodona ka filluar punën me 10 gusht 2000 në Drenas, nga një staf entuziastes. Fillimisht ka transmetuar program 16 orësh nga ora 8.00 deri në ora 24.00. Që nga viti 2002 transmeton program 24 orë. Është medium i pavarur, e cila vetëfinancohet. Gjatë vitit 2002 është mbështetur materialisht nga OSBE-ja dhe atë në shumë prej 3.800 €.
Ka një staf të kualifikuar prej tetë punëtorësh nga të cilët 6 janë gazetarë, folës dhe moderator ndërkaq 2 janë operator.
Lidhje të jashtme
www.radiododona.com
Grirja e shpirtit
Grirja e shpirtit : tregime dhe novela, me autor Naum Prifti. Botuar në Tiranë në vitin 2008 nga "Çabej". Libri ka 315 faqe. ISBN 9789992733929
Pär Lagerkvist
Pär Fabian Lagerkvist (Växjö, 23 maj 1891 - Stockholm, 11 nëntor 1974), shkrimtar suedez. Fitues i Çmimit Nobel për letërsi, për vitin 1951.
Kantoni Descartes
Përbërja aktuale
Kantoni Descartes aktualisht përbëhet nga 9 komuna.
Rrëfime në dy kohë
Rrëfime në dy kohë me autor Bajram Karabolli. Botuar në Tiranë në vitin 2010 nga "Dudaj". Libri ka 248 faqe. ISBN 9789994301522
Jorba
Jorba është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Anoia, të provincës Barcelona, në Katalonia.
March ör Die
March ör Die është një album i vitit 1992 i grupit heavy metal Motörhead.
Stephens County (Texas)
Stephens është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sabirabad (rajon)
Sabirabad është një  pjesë e rajonit ekonomik Aran në Azerbajxhan. Sipas regjistrimeve të vitit 2011 përllogaritet se ka një popullsi prej 155400 banorësh. Sipërfaqja e është 1470 km².
Plaku dhe deti
Plaku dhe deti (titulli origjinal: The Old Man and the Sea) është një novelë e shkruar nga shkrimtari amerikan Ernest Hemingwa y në vitin 1951 në Kubë, dhe karell në vitin 1952. Ishte vepra e fundit madhore fiksion e prodhuar nga Heminguej dhe botuar gjatë gjalljes së tij.
Sabirabad (rajon)
Referime
Sabirabad
Plaku dhe deti
Vepra - një nga më të famshmet e autorit - rrotullohet rreth Santiagos, një peshkatar i moshuar që përpiqet të kapi një peshk Marlin në largësi të. Plaku dhe deti ka fituar çmimin Pulitzer për Fiksion (Pulitzer Prize for Fiction) në vitin 1953 dhe është cituar mjeshter komiteti i Nobelit si një nga veprat që kontribuan në dhënien e Nobelit në Letërsi për Hemingwayn në vitin 1954.
Permbajtja
Kemi të bëjmë me dy kundërvënie të ndryshme : Plakun në perëndim të jetës se tij dhe detin e paskajë, ate fuqi te pambarueshme. Personazhi kryesor Santiago është perzierje e vetë ekzistencës njerëzore kundrejt dallgëve të shkumëzuara të jetës me përplot zhgënjim e pabesi. Santiago lufton me tërë fuqinë e tij të mplakur dhe për çudi të fatit ai del fitimtar.
Kjo vepër është grishje e njëmendtë për rrugën e qarte të racës njerëzore : trazimi i përpjekjes për përvijimin e jetës në kushte sado të rënda.
Është një luftë e pabarabartë ndërmjet njeriut dhe natyrës por që gjithsesi i lejon njeriut të masë forcat e veta. Njeriu plaket ndërsa natyra mbetet po e njëjtë, deti mbetet po i pamase dhe i pabesë. Ne qendër te veprës "Plaku dhe Deti" është plakuSantiago, një peshkatar i zoti. me pas plaku shkoi prap ne shtepi
Starr County (Texas)
Starr është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Plaku dhe deti
Permbajtja
Personazhet
Djali
Plaku santiago
Peshku Marlin
Peshkaqeni
"Autori"
Ernest Hemingway lindi me 21 korrik 1899.Ai ishte nje novelist amerikan, shkrimtar i historive te shkurtera dhe gazetar. I perket shkrimtareve te periudhes klasike te letersise amerikane. Ernest Hemingway ne profilin e tij shkrimtaresk perfaqeson ne menyre te shkelqyer realizimin letrar ne SHBA. Ai prodhoi pjesen me te madhe te punes se tij midis mesit te viteve 1920 dhe 1950 dhe fitoi cmimin NOBEL ne Letersi ne vitin 1954. Ai vdiq me 2 korrik 1961, 2 jave para 62 vjetorit te tij.
Marlin
_
Katër stinët me përralla
Katër stinët me përralla / përkth. dhe përshtat. Naum Prifti, red. Brikena Çabej. Botuar në Tiranë në vitin 1982 nga "Naim Frashëri". Libri ka 242 faqe : me ilustrime.
Shënime: Letërsia arbëreshe.
Mertiraj
Mertiraji është një fshat në komunën Vllahinë në rrethin e Vlorës të Shqipërisë.
1837
Mbi vitin 1837.
Vdekje
Me 27 janar te vitit 1837 u vra autori i njohur rus Aleksander S. Pushkin.
Kantoni Châtellerault-Sud
Përbërja aktuale
Kantoni Châtellerault-Sud aktualisht përbëhet nga 3 komuna.
La Liga 1932-33
Sezoni i La Liga 1932-33 filloj më 27 nëntor, 1932 dhe mbaroj më 28 mars, 1933.Real Madrid C.F. ishte fitues në këtë sezon, ky klub këtë vit ka fituar titullin e dytë në La Liga.
Ekipet pjesmarrëse
La Liga 1932–33 ishte i përbërë nga këto klube:
Tabela finale
Poz=Pozicioni, Ek=Ekipi , Nd=Ndeshje , Fi=Fitore , Bar=Barazime , Hu= Humbje , Gsh=Gola të shënuar , Gp=Gola të pësuar , Gd=Diferenca e golave.
Ta mendojmë : satirë, humor
Ta mendojmë : satirë, humor, me autor Shyqyri Fejzo, red. Naum Prifti. Botuar në Tiranë në vitin 1991 nga "Naim Frashëri". Libri ka 159 faqe.
Krahina Autonome e Korçës
Ishte 26 dhjetori, i vitit 1916. Lufta e Parë Botërore ose Lufta e Madhe, siç thuhej shpesh, ishte në zhvillim e sipër. Shqipëria ishte bërë shesh beteje, midis forcave ndërluftuese. Ushtritë italiane dhe franceze, kishin zënë Shqipërinë e Jugut, kurse ushtritë austro–hungareze e bullgare, Shqipërinë e Mesme. Në Korçë, ishin vendosur forcat pushtuese greke. Rreziku i copëtimit dhe aneksimit të Shqipërisë së Jugut, nga shovinistët grekë, ishte i madh. Pikërisht në këtë periudhë kaq të vështirë, forcat patriotike ngritën popullin në këmbë, për t'i dalë zot vendit. Në krahinën e Korçës, vepronin çetat e Themistokli Gërmenjit dhe Sali Butkës. Gjithashtu patriotët, veçanërisht Themistokli Gërmenji, duke përfituar nga rasti i shtrirjes së ushtrisë franceze në Korçë dhe në qarkun e saj, ngritën një komision, dhe në emër të popullsisë së krahinës, u kërkuan forcave franceze, largimin e grekëve nga Korca dhe ngritjen e një administrate shqiptare.
Kështu, autoritetet franceze të pushtimit, u ndodhën përballë një lëvizjeje të fuqishme patriotike shqiptare, që kërkonte me çdo kusht largimin e pushtuesve grekë, nga Korça. Francezët ishin të interesuar të shuanin “vatrat e zjarrit” dhe të kishin siguri e qetësi, në prapavijat e tyre. Për këtë arsye, komandanti francez i zonës së Korçës, koloneli Dekoen, sipas udhëzimeve të komandës së Armatës së Lindjes, vendosi të largonte nga Korça, venizelistët grekë dhe hyri në bisedime me udhëheqësit e lëvizjes shqiptare.
Ishte pikërisht, 10 dhjetori 1916. Sipas njoftimeve që jep gazeta “Adriatiku”,e cila dilte asokohe në Korcë, por jo shumë e njohur, ajo ditë u kthye në një festë të vërtetë. Njerëzit u mblodhën në shkollën e Shën Gjergjit, që në orën 9:00 të mëngjesit. Aty, vjen Themistokliu dhe paria e Korçës. Ndërsa përpara prefekturës, ushtarët francezë, veshur me uniformë festive, qëndronin për nder armë. Themistokliu u rrëfeu njerëzve shkakun e mbledhjes : - Do të deklarohet vetëqeverisja e Shqipërisë, - tha ai, - prandaj, duhet të kemi vëllazëri e dashuri midis nesh. Foli gjithashtu, z. Vasil Kondi.
Më tej, komisioni prej katërmbëdhjetë vetash, shtatë të krishterë dhe shtatë myslimanë, u nisën për në prefekturë. Në këtë komision, që mori përsipër barrën e kujdesjes për vendin dhe u paraqit përpara kolonelit, bënin pjesë : Rafail Adhami, Kostandin Nocka, Nikolla Vangjeli, Vasil Singjeli, Vasil Kondi, Llambro Mborja, Thimi Cale, Shaqir Shabani, Tefik Rushiti, Hysen Dishnica, Emin Rakipi, Qani Dishnica, Sali Babani dhe Haki Shemshedini. Aty i priti koloneli, Dekoen dhe oficerë të tjerë francezë, veshur me uniforma ushtarake dhe me grada. Dr. Haki Mborja i drejtohet komandantit francez e i tregon qëllimin e ardhjes së tyre. Komandanti i priti me buzëqeshje, duke thënë, se duhet bërë protokoll. U bë protokolli.
Sipas protokollit të 10 dhjetorit, qyteti i Korçës, Bilishti, Kolonja, Opari dhe Gora, formonin një krahinë “autonome”, që do të administrohej nga shqiptarët, nën mbrojtjen e autoriteteve franceze. Krahina do të administrohej nga një këshill administrativ, i përbërë prej katërmbëdhjetë vetash, i cili do të kishte edhe xhandarmëri për të mbajtur rregullin. Gjuha zyrtare në kërkesa, ankesa e kontrata, do të ishte shqipja dhe flamuri i Krahinës “autonome”, ai shqiptar, me një shirit të trengjyrëshit francez. Si u bënë këto biseda, të cilat u përkthyen nga dr. Noke, protokolli u firmos nga të dyja palët. Pastaj, Themistokliu doli në ballkon dhe ngriti flamurin. Ushtria franceze i rrinte për nder flamurit, kurse populli thërriste me gëzim : - Rroftë Shqipëria !- Dikush këndonte e dikush hidhte valle. Entuziazëm, një ditë e vërtetë festive ! Paskëtaj, nën tingujt e muzikës, ushtarët parakaluan me armët ngjeshur. Themistokliu me shokët, hynë brenda, uruan njëri - tjetrin dhe u nisën për në katundari. Dekoeni i përcolli buzagaz, deri tek porta. Në katundari, komisioni i kërkoi Themistokliut, të marrë drejtimin e policisë. Ai pranoi dhe pjesëmarrësit e uruan. Sekretar i përgjithshëm u zgjodh, Petro Harizi.
Krahina “autonome” e Korçës, pati rëndësi të madhe dhe ishte sukses i shënuar, i forcave patriotike shqiptare. Ajo, megjithëse pati autonomi të kufizuar, arriti të sigurojë mjaft të drejta për popullin, të krijojë kushte qetësie dhe zhvillimi ekonomik, si dhe të paralizojë veprimtarinë shoviniste greke, në Shqipërinë e Jugut.
Duke shfletuar më tej, gazetën "Adriatiku", njihemi hap pas hapi me veprimtarinë e krahinës "autonome" të Korçës dhe arritjet e saj. Këshilli administrativ i krahinës, në të cilin, rolin kryesor e luante Themistokli Gërmenji, ndonëse mbante detyrën e prefektit të policisë, hartoi mjaft rregullore për administratën publike, për financat, arsimin, policinë, gjyqet, buxhetin, etj. Kujdes iu kushtua sidomos, zhvillimit ekonomik të krahinës. Masa të rëndësishme u morën edhe për arsimin. Shkollat greke u mbyllën, për t'u hapur gjashtëdhjetë shkolla fillore shqipe, gjithashtu edhe një shkollë e mesme. Bashkë me francezët, u arrit të ngrihet një sistem i rregullt postar, të shtypen pulla të reja, si dhe monedha të krahinës "autonome".
Marrëdhëniet e Themistokliut dhe të funksionarëve të tjerë, të këshillit administrativ, me forcat franceze dhe sidomos, me kolonelin Dekoen, kanë qenë të mira dhe pozitive. Në nr. 10 të gazetës, mësojmë se, më 25 dhjetor, në Gazino të Korçës, ushtarët francezë dhanë një koncert, ku u mblodhën pesëqind franga. Këto franga, u ndanë për të varfëritë e qytetit. Kurse, me rastin e Vitit të Ri, Themistokli Gërmenji i dhuroi kolonelit, Dekoen, një dyfek me çark dhe një kobure, të larë me ar. Edhe më simbolike, ishte dhurata e grave të shoqërisë “ Ylli i mëngjesit''. Ato kishin përgatitur për kolonelin, një tapita të qëndisur me dy patkonj të bashkuar, në mes, flamuri shqiptar dhe ai francez, me fytyrën e Skënderbeut.
Krahina “autonome” pati veprimtari edhe në drejtime të tjera. Në nr. 30 të gazetës, jepet lajmi, se posta po vepron. Por, meqenëse markat e para të zëna prej grekëve u sosën, u vendos që të dalin marka të reja ( pulla). Dhe ato dolën. Ishin të bukura në formë. Në qendër, shqiponja me dy krerë, në krye, fjala "Korçë", në të majtë vetëqeverisje, në të djathtë, 'Shqipëri'' dhe në mes, vlefta e markës. Pak a shumë, këto fjalë ishin vënë edhe në monedhat e reja, që u prenë, njëfragëshe e poshtë. Ushtarit francez, i cili gdhendi klishenë e monedhave, iu dhurua një orë e florinjtë.
Lajme, njoftime të ndryshme dhe urdhra të prefektit të policisë, shohim edhe në numrat e tjerë të gazetës. Krahina "autonome" e Korçës, u interesua dhe mori masa edhe për ruajtjen e pyjeve, për higjienën e pastërtinë, për çmimet, për furnizimin e popullit me drithë, e deri tek tabelat që duhet të vinin tregtarët, në dyqanet e tyre. Në urdhrin Nr. 10, thuhet se, tregtarët duhet të rrëzojnë tabelat që kanë vënë në gjuhë të huaj dhe t'i shkruajnë ato, në gjuhën amtare. Francezët vendosën marrëdhënie të mira edhe me taborët e Sali Butkës dhe prijësit e tjerë, të kësaj kazaje.
Pas kësaj, komanda franceze në Korçë, më 16 shkurt 1918, abrogoi protokollin e datës, 10 dhjetor, dhe krahinën e Korcës, e mori drejtpërdrejt nën administrimin e saj. Megjithëkëtë, autoritetet ushtarake franceze, nuk guxuan të zhduknin të gjitha fitoret e arritura nga përpjekjet dhe lufta e patriotëve shqiptarë. Në krahinë vazhdoi të ngrihej flamuri shqiptar, krahas atij francez, dhe shkollat që u hapën, e vazhduan mësimdhënien.
Me mbarimin e Luftës së Parë Botërore, në maj, të vitit 1920, forcat franceze u larguan nga Korça, duke marrë fund kështu edhe krahina “autonome” e Korçës. Populli i kujton ata, si aleatë në ato çaste të vështira dhe krahinën “autonome”, si një sukses të asaj periudhe, që ndikoi drejtpërdrejt, në ruajtjen e tërësisë tokësore të atdheut tonë, 92 vjet më parë. Ata u larguan, duke lanë pas kujtimin e mirë dhe varret e ushtarëve francezë, këtu në Korçë, sikurse edhe liceun francez, që edukoi për dekada të tëra, brezat e rinj.
Jorgji Pano
Jorgji Pano i Aleksandrit i lindur në (Tiranë, 10 tetor 1893 - janar 1970) ishte arsimtar i njohur dhe patriot nga familja ortodokse Vllehët Pano e cila përmendet në Kodikun e Kishës së Shën Prokopit në vitin 1828. Arsimin 7 vjeçar e kreu në shkollën e Bashkësisë Ortodokse të Tiranës kurse arsimin e mesëm e vijoi në gjimnazin grek të Manastirit, të cilin e mbaroi në prill të vitit 1912.
Kllezna e Poshtme
Këlleznë e Poshtme, (malazezisht: Доња Клезна/Donja Klezna) është vendbanim në Komunën e Ulqinit.
Demografia
Sipas censusit të fundit të popullsisë të vitit 2011, në Këllezë të Poshtme jetonin 126 banorë.
Struktura e popullsisë
Sipas regjistrimi të popullsisë së vitit 2003, ky vendbanim ka pasur 261 banorë. Gati të gjith (97.35%) banorët janë të përkatësisë Shqiptare.
Linear A (shkrim)
Die Linearschrift A ist neben der Kretischen Hieroglyphenschrift eines der beiden Schriftsysteme der minoischen Kultur Kretas. Sie wurde vom 17. bis ins 15. Jahrhundert v. Chr. verwendet und konnte bisher nur ansatzweise entziffert werden.
Përshkrimi
.
Kiameti
Në eskatologjinë islame, Dita e Ringjalljes (arabisht: يوم القيامة, romanizuar: Yawm al-qiyāmah) besohet të jetë vlerësimi përfundimtar i Zotit për njerëzimin. Emra të tjerë për të në Kuran janë Dita e Llogarisë, Dita e Fundit dhe Çasti (al-sā'ah). Sekuenca e ngjarjeve (sipas besimit më të përhapur) është asgjësimi i të gjitha krijesave, ringjallja e trupit dhe gjykimi i të gjitha qenieve të ndjeshme. Në këtë kohë të gjithëve u tregohen veprat dhe veprimet e tyre në lidhje me drejtësinë.
Besimi në Ditën e Ringjalljes konsiderohet një parim themelor i besimit nga të gjithë myslimanët: ai është një nga gjashtë kushtet e besimit. Sprovat dhe mundimet që lidhen me të janë të detajuara si në Kuran ashtu edhe në hadith (thëniet e Muhamedit), dhe ato janë komentuar dhe shpjeguar në komentet e shpjeguesve dhe autoriteteve të rëndësishme islame si el-Gazali, Ibën Kethiri, Ibën Maxhe, Muhamed el-Buhari dhe Ibën Huzejme. Çdo njeri, mysliman dhe jomusliman njësoj, besohet se do të mbahet përgjegjës për veprat e tij dhe se do të gjykohet nga Allahu në përputhje me rrethanat.
Koha
Koha e saktë kur supozohet të ndodhin këto ngjarje është e panjohur, megjithatë thuhet se ka shenja të mëdha dhe të vogla që do të ndodhin afër kohës së Kijametit (koha e fundit). Besohet se para kohës së Kijametit, dy fise të rrezikshme, të liga, të quajtura Jexhuxh dhe Mexhuxh, lirohen nga një mur i ngjashëm me digën, të cilin Allahu e bën më të fortë çdo ditë. Shenja të tjera janë ardhja e Isait biri i Merjemës (Jezusi), shfaqja e Antikrishtit (Dexhalli), dielli që lind nga perëndimi dhe përbindëshi i tokës. Ardhja e shiut të mëshirës që do t'i bëjë njerëzit të ri-rriten nga عجز (sacrum) e tyre. Shumë vargje të Kuranit, veçanërisht ato të mëparshmet, mbizotërohen nga ideja e afrimit të Ditës së Ringjalljes.
Enigma (projekt muzikor)
thumb|right|ENIGMA
Enigma është një projekt muzikor i nisur nga Michael Cretu (sqt.: majkëll Kretu) dhe gruaja e tij Sandra Chretu në vitin 1990. Michael është producent dhe kompozitor ; Sandra shpesh pajis këngët e Enigmës me zëra (vokale). Çifti ka punuar gjithashtu së bashku nën emrin Sandra. Pesë studio albume janë prodhuar nën emrin e projektit. Po punohet për të gjashtin, parashikuar të publikohet nga fundi i vitit 2006.
Jorquera
Jorquera është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Albacete, të provincës Andalusia. Jorquera ka 477 banorë (2009), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 67.97 km2.
Enigma (makinë)
thumb|150px|Makina gjermane e (de)kodimit ENIGMA. Në historinë e kriptografisë "Enigma" ishte një makineri shifrore (numerike) që përdorej për të shifruar (koduar) dhe deshifruar (dekoduar) mesazhet sekrete (e fshehta). Më saktë Enigma është një makineri elektro-mekanike me rrotëza. Ky aparat hyri në treg në vitet 1920, u përvetësua dhe u përdor në ushtri dhe shërbimet e fshehta shtetërore nga shumë kombe, por më tepër nga Gjermania naziste para dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore. Shpikësi i makinës "Einigma" është elektroinxhinieri gjerman Artur Sherbius (1878-1929). Fjala enigma (αίνιγμα) rrjedh nga greqishtja dhe do të thotë gjëegjëzë.
Historia
Familja e Enigmës përfshinte dizajne të shumta. Më të vjetrat ishin modele reklamë që datojnë që në vitet '20. Duke filluar nga mesi i viteve '20, ushtria gjermane filloi të përdorë Enigmë, duke përdorur një seri numrash të cilët ndryshonin për shkaqe sigurie.Vende të ndryshme miratuan ose përshtatën dizajnin për makinat e tyre të shifrave. Rreth 100,000 makineri Enigmë u ndërtuan. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, aleatët shitën makinat e kapura Enigmë, të cilat konsiderohen edhe tani si të sigurta në vendet në zhvillim.
Modelet reklamë
Më 23 shkurt 1918, Arthur Scherbius aplikoi për një patentë mbi makinat shifrore që përdornin helika. Scherbius dhe E. Richard Ritter themeluan firmën Scherbius & Ritter. Ata iu drejtuan me dizajnin e tyre Marinës Gjermane dhe Zyrës së Jashtme, por asnjë nga agjensitë nuk ishte e interesuar. Scherbius & Ritter pastaj ia caktoi të drejtat e patentës Gewerkschaft Securitas,e cila themeloi Chiffriermaschinen Aktien-Gesellschaft (Korporata e Rezervave të Makinave të Shifrave) më 9 korrik 1923; Scherbius dhe Ritter ishin në bordin e udhëheqësve.
Enigma A
Chiffriermaschinen AG filloi reklamimin e një makinerie me helika -Modeli Enigma A-, e cila u shfaq në Kongresin e Bashkimit Postar Postar në vitin 1924. Makina ishte masive dhe e rëndë, duke përfshirë një makinë shkrimi. Kishte përmasa 65 × 45 × 38 cm dhe peshonte rreth 50 kilogramë.
Gurban Gurbanov
Gurban Gurbanov  (azeriturqisht: Qurban Qurbanov), i lindur më 13 prill 1972 në Zaqatala është një futbollist ndërkombëtar në pension nga Azerbajxhani, aktualisht është menaxher i Karabakh. Ai ka luajtur në pozicionin përpara. Duke filluar nga me klubin lokal Kur në 1988, Gurbanov pati një karrierë 18-vjeçare profesionale të dekoruar. Ai shënoi 178 gola në 399 ndeshje kampionat. Me 13 gola në 63 ndeshje, ai është gjithashtu golashënuesi kryesor i Azerbajxhanit në ndeshjet ndërkombëtare.
Gurbanov ka fituar një total prej 8 trofeve; 6 si lojtar dhe 2 si manaxher.
Jeta personale
Në vitin 2012, ai bëri fushatë për të ndaluar dhunën kundër grave.
Kocul
Koculi është një fshat në komunën Vllahinë në rrethin e Vlorës të Shqipërisë.
Koculi është një nga fshatrat më të vjetër dhe historikë të krahinës së Labërisë. Një vendbanim i hershëm Ilir, në Kocul janë gjetur objekte të ndryshme arkeologjike të cilat ndodhen ne Muzeun Etnografik në Vlorë dhe Muzeun Historik Kombëtar në Tiranë. Këto objekte i përkasin periudhës së hershme të Epokës së Gurit.
Sipas historisë së fshatit në Kocul familjet e vjetra kane qenë Gjatajt, Idrizajt, Pashajt, dhe Malajt. Gjatajt janë familja e Osmën Haxhiut e cila më vonë u shpërngul në Armen. Fiset e Pashajve dhe Malajve rrjedhin nga një trung familjar dhe u përkasin dy vëllezërve Pasho (Pashaj) dhe Malo (Malaj).
Qazim Kociu ose Qazim Koculi sic njihet më gjerë i përket fisit të Malajve.
Fisi i Pashajve ndahet në 4 degë: Zagolli (ose Pashajt e sotëm), Shaska (nga rrjedh fisi Shaska), Aliu (nga pasardhësit e ti cilit ka edhe me mbiemër Shaska edhe Pashaj), dhe Nuredini i cili ka qenë kajmekam i Turqisë në Egjipt dhe nuk ka lënë pasardhës.
Në vitin 1903 familja Shaska mbaroi në Kocul ndërtimin e shtëpisë së tyre e cila sipas documentave të asaj kohe ishte shtëpia më e madhe e Shqipërisë së Jugut. Ndërtimi i kësaj shtëpie zgjati 28 vjet dhe gjithë guri i shtëpisë u transportua nga 100 mushka prej Drashovicës.
Në komision e Luftës së Vlorës, kishte 3 koculas nga 12 anëtarët e komisionit. Këta ishin Duro Shaska, Qazim Kociu (Koculi), dhe Osmën Haxhiu (me origjinë nga familja Gjata nga Koculi).
Ne vitin 1924, pas vdekjes së Duro Shaskës, i vëllai Hate Shaska në kujtim të vëllait, ndërtoi me fondet e tij Xhaminë e Koculit e cila ishte një ndërtesë mjaft impresionuese. U prish në vitin 1982.
Koculi ka pasur personazhe mjaft të spikatur në historinë e Shqipërisë. Me një bukuri të rrallë, pronat e Koculit fillonin nga Trubulli  në bregun e Vjosës  (kufi me Rromësin dhe Karbunarin) deri në Kropisht (duke përfshirë Gërnecin dhe Vllahinën), dhe vazhdonin deri në kufi me Vezhdanishtin dhe Peshkopinë. Fshati ka pasur marrëdhënie nëpërmjet krushqive me zonën e Kurveleshit, me Mallakastrën, dhe me zonën e Tepelenës.
Bijtë e bijat e Koculit sot janë të shpërndarë në vende të ndryshme të Shqipërisë dhe të botës. Ata ndihen krenarë për historinë e tyre të lashtë dhe kontributin që të parët e tyre kanë dhënë për Shqipërinë.
Peter Schubert (Diplomat)
Peter Schubert (* 4. shkurt 1938 ne Dresden; † 1. tetor 2003 ne Berlin) ka qene nje Albanolog. Ai punoi për me tepër se 35 vjet ne diplomatischen Dienst te DDR und war unter anderem ambasador ne Albanien.
Lumi i Amazonës
parapamje|300px|right|Ujëmbledhësi i Lumit Amazona parapamje|right|300px|Rrjedha e Amazonas nëpër Pyjet e pashkelura Amazona (Rio Amazonas) është lum në Amerikën Jugore i cili ka ndërtuar sistemin më të madh ujor në botë. Amazona rrjedh nëpër Peru, Brazil dhe pjesërisht si lum kufitar nëpër Kolumbi. Burimi i Amazonës gjendet në malet Ande, prej nga lumi rrjedh në drejtim të perendimit. Amazona ka disa lumenj burimor, më së shpeshti merret si lum burimor Ukajali, rrallë Mranon. Amazona bashkë me Ujakalin dhe lumin Apurimak ka gjatësi rreth 7100 km, ndërsa gjatësia e Amazonës me Maronin arrinë rreth 6400 km. Në rrjedhjen e mesme, nga grykderdhja Javari e deri te grykderdhja Rio Negro, Amazona bart emrin Solimôes. Në këtë pjesë gjerësia e lumit arrinë edhe deri në 20 km, derisa në rrjedhën e poshtme edhe deri në 100 km. Prurja maksimale në grykëderdhje arrinë 300 000 m kub në second (prurja mesatare arrinë rreth 120 m³/s), përkatësisht sasia më e madhe e ujit se e të gjithe lumenjve të Evropës sëbashku. Kjo sasi e madhe e ujit të ëmbël shkakton fenomenin se uji në Oqeanin Atlantik edhe 400 km nga grykëderdhja edhe më tutje është i ëmbël. Lumin Amazona e zbuloi dhe e kaloi në vitin 1541 hulumtusi spanjol Fransisko de Orelana.
Peter Schubert (Diplomat)
Jeta
Nga viti 1956 deri me 1959 Peter Schubert studioi si nje nga gjermanet e pare an der soeben eröffneten Universität Tirana albanische Sprache, Literatur und Geschichte. 1961 erlangte er an der Humboldt-Universität in Berlin sein Diplom in Sprachwissenschaften mit einer Arbeit zum albanischen Alphabet.
Lumi i Amazonës
Rrjedhat
Rrjedhat kryesore nga ana e djatht e Amazonës janë:
Peter Schubert (Diplomat)
Jeta
1962 trat Schubert in den diplomatischen Dienst der DDR ein und arbeitete bis 1971 im Außenministerium. In dieser Zeit war er auch zweimal in Tirana stationiert. 1971-1973 war er zum Aufbaustudium an der Diplomatischen Akademie des Außenministeriums der Sowjetunion in Moskau. Bis 1989 war er dann wieder als Balkanexperte für das DDR-Außenministerium tätig. 1989-1990 erlebte seine Diplomatenlaufbahn ihren Höhepunkt und ihr Ende: Peter Schubert war der letzte Botschafter der DDR in Tirana. In dieser Funktion erlebte er gleichzeitig den Zusammenbruch der kommunistischen Systeme in Ostdeutschland und Albanien.
1838
Mbi vitin 1838.
Peter Schubert (Diplomat)
Jeta
Die deutsche Wiedervereinigung erzwang für den DDR-Diplomaten eine völlige berufliche Neuorientierung. Schubert nutzte sein Expertenwissen und seine Verwurzelung in Albanien als Berater für Politik und Wirtschaft und engagierte sich bei der Stiftung Wissenschaft und Politik in Forschungsprojekten mit Bezug zu Albanien und Kosovo.
Ne Shqipëri Peter Schubert von Wissenschaftlern und auch von Politikern der unterschiedlichsten Parteien als Freund und Ratgeber sehr geschätzt.
Lumi i Amazonës
Rrjedhat
Rrjedhat kryesore nga ana e majtë janë:
Qytet kryesore të cilë jan të vendosur buzë Amazonës janë:
Hollandez
Hollandez ose hollandezë mund të referohet tek :
Shasi
Shasi (malazisht: Šas/Шас, në kohën mesjetare: Svač/Свач) është vendbanim rural në Anën e Malit, Komuna e Ulqinit. Në literaturë ndeshet me emra të ndryshëm, si: Suatio, Suaço, Sovacci, Svacio, Scaç, Fshas, Saffazi etj.
Historia
Qyteti mesjetar i Shasit gjendet në pjesën verilindore të Ulqinit në një lëndinë mbi Liqenin e Shasit ndodhet. Tani është gërmadhë e pabanuar me njerëz. Si i tillë konsiderohet ndër qytetet më atraktive "të vdekura", (në vitin 1443, përmendet si katun. ) në bregdetin Adriatik.
Mesjeta
Shasi për herë të parë në dokumente të shkruara përmendet në shek. IX si qytet peshkopal (latinisht: Svacia Civitas). Rreth vitit 1183 e pushtoi Stefan Nemanja dhe bashkë me qytetet tjera ia bashkangjiti Rashkës. Mongolët e shkatërruan tërësisht në vitin 1242, ndërsa e rindërtoi mbretëresha Helena Anzhuine. Plotësisht u shkretua kur u pushtua nga osmanët në vitin 1571. Sipas Marin Bicit, në vitin 1610 Shasi ka pasur 365 kisha, që përkon me numrin e ditëve të një viti, por sot në këto rrënoja mund të dallohen vetëm tetë kishë nga të cilat dy janë më të mëdhaja: katedralja e Kishës së Shën Gjonit, e ndërtuar me stil gotik dhe Kisha e françeskanëve të Shën Mërisë, të lashta rreth 1300 vjet. Të gjitha kishat në Shas kanë qenë të zbukuruara me dekorime arkitektonike dhe freska, e në disa edhe tani dallohen gjurmët e ngjyrave në mure. Pjesët e mbetura të fortesës gjenden në shkrepa mbi Liqenin e Shasit, kurse paralagjja në vazhdim kah perëndimi. Hyrjen në qytet me sipërfaqe prej 15 hektarë e kanë bërë të mundshëm dy porta. Hulumtimet e para arkeologjike të qytetit të Shasit janë bërë në tetor e nëntor të vitit 1985. Me këtë rast u gjetën rreth pesëdhjetë monedha metalike, nga të cilat një e arit, tri të argjendta, kurse të tjerat janë të bronzta. Tri paratë më të vjetra janë nga periudha bizantine nga fundi i shek. XII deri në mesin e shek. XIII.
Nga koha e qeverisë së Nemanjës janë dy copa parash - bizantin e serb; monedhat e shumta nga qytetet fqinje i takojnë çerekut të fundit të shek. XIV, ndërsa nga tri monedha metalike janë të Tivarit, të Kotorrit dhe të qytetit të panjohur. Zbulimet më të vjetra nga qyteti i Shasit i takojnë periudhës parahistorike. Periudha antike nuk është vërtetuar në Shas. Disa copëzime helenike të qeramikës që janë gjetur në pjesën lindore të Shasit tregojnë se është e mundshme që në atë pjesë të tij të gjendet një shtresë helenike. Qyteti mesjetar u formua në kohën e hershme të periudhës bizantine, kurse zgjati në kontinuitet deri me paraqitjen e turqve, respektivisht përafërsisht deri me pushtimin e Shkodrës ose edhe më vonë.
Mjaft të pasur janë zbulimet e vorbëisve, edhe pse nuk janë të përfaqësuara të gjitha epokat. Më së shumti janë gjetur enë shtëpiake. Copëzat e shekullit VI janë të pakta, por me siguri besohet se ato i takojnë rrafshit ilir nga koha e Marvikisë dhe Iraklisë. Vorbësia sllave është e përfaqësuar në të gjitha shtresat nga shek. VII deri në shek. XI. Gati e gjithë vorbësia shtëpiake e shekullit të hershëm mesjetar i takon rrafshit kulturor serb, por kah fundi i jetës së Shasit vërehet prezenca e enëve të importuara, me siguri me origjinë venedikase. Zbulimet e stolive nuk janë të pranishme vetëm si separate në varreza, por edhe në shtresa. Në stoli bizantine bëjnë pjesë qaforet me margaritar xhami, vathë e thjeshtë, unazat, tri pulla korale e disa katramëza. Gjatë gërmimit janë gjetur edhe shumë sende tjera nga hekuri, midis të cilëve pjesë nga pajime shtëpiake: (veriga, pyka, çivi, brava e të ngjashme) pastaj pjesë të arm
Në vitin 1985 Akademia e Shkencave të Serbisë me nguti nderpreu hulumtimet, kur vërejten se kan tëbëjnë me nji qytet të lashtë shqiptarë.Sipas prof. Aleksander Qilikov në muzeun etnografik të Ulqinit ruhen 100objekte nga qyteti i Shasit.
Përveq Shasit, në periudhen veneciane rreth Liqenit të Shkodres ishin edhe qytetet e Drishti, Danjës dhe Sardës.
Demografia
Sipas censusit të fundit të popullsisë të vitit 2011, në Shas jetonin 238 banorë.
Struktura e popullsisë
Sipas regjistrimi të popullsisë së vitit 2003, ky vendbanim ka pasur 268 banorë. Të gjith banorët janë të përkatësisë Shqiptare.
Ochiltree County (Texas)
Ochiltree është një nga 254 Countet në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Dialektika
Dialektika është shkencë që studion ligjet më të përgjithshme të lëvizjes e të zhvillimit të natyrës, të shoqërisë dhe të mendimit. Po ashtu edhe metodat shkencore të njohjes që i shohin sendet dhe dukuritë në lidhje e varësi reciproke, në lëvizje, në ndryshim e në zhvillim të pandërprerë, që pranojnë kontradiktat, unitetin e luftën e të kundërtave dhe i shohin këto si burimin e brendshëm të lëvizjes e të zhvillimit në natyrë, në shoqëri e në mendimin njerëzorë.
Dialektika (greq. διαλεκτική, dhialektiki) në Greqinë e lashtë ishte një lloj kuvendimi, pyetje-përgjigjesh, ku shkëmbeheshin mendimet dhe argumentet e arsyeshme për të arritur deri tek e vërteta.
Dialektika hegeliane
Ne thelb te kesaj dialektike eshte triada e peocesit te njohjes. Thelbi i kesaj metode shprehet sipas triades: Teze-Antiteze-Sinteze. Faza e pare: Ne fillim ngrihet teza, e cila perkon me nje realitet te caktuar. Faza e dyte: Ne kete faze tema kundershtohet pra kthehet ne antiteze. Ky veprim nuk eshte vetem negativ pasi na jep mundesine te gjejme elementet kontradiktore dhe te mund te kalojme ne nje faze tjeter. Faza e trete: Pasi gjejme argumentet kunder mberrijme ne nje teze te re dmth ne nje purfundim t ri.
Arti parahistorik
Në historinë e arti parahistorik është gjithë i prodhuar para-shkrimit, kulturat parahistorike duke filluar diku nga historia e vonë gjeologjike dhe përgjithësisht duke vazhduar deri sa kjo kulturë zhvilloi shkrimin apo metoda të tjera regjistruese. Në këtë pikë fillon arti antik për kulturat më të vjetra shkruese. Data e mbarimit për çfarë përmbledh termi arti parahistorik ndryshon shumë ndërmjet pjesëve të ndryshme të botës.