cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanioni i Piksit
Kanioni i Piksit ndodhet pranë fshatit Fushëbardhë, përgjatë luginës së përroit Homonim. Ky përrua e ka formuar luginën e tij përgjatë boshtit të antiklinalit të Malit të Gjerë(i cili ndërtohet tërësisht nga formacione karbonatike të mesozoi-paleogjenit dhe më pak nga flishe të miocenit të sipërm), duke krijuar kështu një luginë antiklinale, që vende-vende merr formën e kanionit të krijuar në gëlqerorët e kretës së sipërme. Në aspektin gjenetik ky kanion lidhet me veprimtarinë gërryese të ujërave të përroit të Piksit, si dhe me veprimtarinë e karstitm Duke qënë pjësëë e një vëndi gëlqerorë, si pasojë e veprimit të karstit në vende të ndryshme, vëremë forma të tuneleve natyrore. Kanioni është i gjatë rreth 100 m, i thellë rreth 60 m dhe i gjerë rreth 2-3 m. Ka shpate të thepisura dhe në të njëjtën kohë përbën një ekosistem interesant karstik me bukuri befasuese. Njëherazi dallohet edhe për botën e pasur bimore (bimë që kacavirren në shpatet e thepisura) dhe shtazore (midis të cilave dallohen sidomos dhi të egra e pëllumba të egër). Ka vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike e biologjike), didaktike, kulturore, ekologjike dhe turistike. Një kanion turistik jo vetëm për aspektin shlodhës apo relaksues por edhe si një vend ku mund të ushtrohen dhe sporte të ujit ( aventurë, adrenaline etj.) Për të vizituar këtë monument, duhet të merret rruga automobilistike Gjirokastër-Fushëbardhë dhe pastaj vazhdohet më këmbë.
Tarace detare e Kusbabait.
Tarace detare e Kusbabait ndodhet në pjesën lindore të qytetit të Vlorës, në kodrën e Kusbabait, rreth 30 m mbi nivelin e detit. Është tarracë detare pak e njohur. Gjatësia e saj i kalon 200-300 m. Në të gjendet teqeja e Kusbabait. Ka vlera shkencore gjeomorfologjike, didaktike, fetare, turistike.
Civeti i palmave aziatik
Civeti i palmave aziatike ( Paradoxurus hermaphroditus) është një viverrid vendas në Azinë jugore dhe  juglindore. Që nga viti 2008, ai është i listuar në listën e kuqe të IUCN si lloji jo i rrezikuar pasi strehon në një gamë të gjerë të habitateve. Ёshtë shpërndarë gjerësisht me popullsi të mëdha që në vitin 2008. Në Indonezi, ai kërcënohet nga copëzimi dhe tregtia e paligjshme e jetës së egër  .
Karakteristikat
majtas|parapamje|Ilustrimi i kafkës së civetit në librin Histoire naturelle des mammifères parapamje|Profili i civetit Trupi i gjatë dhe i trashë i civetit të palmave aziatike është i mbuluar me flokë të trashë, të dendur që zakonisht janë me ngjyra gri. Ai ka një maskë të bardhë përgjatë ballit, një copë të vogël të bardhë nën secilën sy, një njollë të bardhë në secilën anë të hundës, dhe një vijë të ngushtë të errët midis syve. Muzgu, veshët, këmbët e poshtme dhe gjysma distale e bishtit janë të zeza, me tri rreshta shenjash të zeza në trup. Gjatësia e saj kokë më trup është rreth 53 cm me një bisht të gjatë të pa unifikuar 48 cm. Masa e tij është 2 deri në 5 kg. Gjëndrat e saj aromatike anale lëshojnë një sekrecion të bezdisshëm si një mbrojtje kimike kur kërcënohen ose shqetësohen.
Gama dhe habitati
Civeti i palmave aziatike është vendas në Indi, Nepal , Bangladesh , Bhutan , Myanmar , Sri Lanka , Tajlandë , Singapor , gadishullin malajzia , Sabah , Sarawak , Brunei Darussalam , Laos , Kamboxhia , Vietnami , Kina , Filipinet dhe ishujt Indonezian të Sumatras , Java , Kalimantan , Bavean, dhe Siberut. U prezantua në Irian Jaya, Ishujt e vogjël të Sundës , Maluku , Sulaves dhe Japoni. Prania e tij në Papua Guinea e Re është e pasigurt.
Zakonisht banon në pyje parësore, por gjithashtu paraqitet në dendësi më të ulëta në pyje sekondare dhe të zgjedhura selektive.
Ёshtë gjithashtu e pranishme në parqe dhe kopshte periferike me pemë frutore të pjekur, fiq dhe bimësi të pashqetësuar. Kthetrat e saj të mprehta lejojnë ngjitjen e pemëve dhe ulluqeve të shtëpive. Në shumicën e pjesëve të Sri Lanka, civetët e palmave konsiderohen një telash i madh duke bezdisur njerzit duke bërë zhurmë me zë të lartë duke luftuar dhe duke lëvizur natën.
Evolucioni
Shembujt Palawan dhe Borneo janë gjenetikisht të afërt, kështu që civetët e palmave aziatike në ishullin Palavan mund të jetë shpërndarë nga Borneo gjatë Pleistocenit. Ёshtë e mundur që njerëzit më vonë e futën civetin e palmave aziatike në ishujt e tjerë të Filipineve.
Sjellja dhe ekologjia
parapamje|Civeti i plave aziatike,Tiland parapamje|Civeti me të vegjlit e saj,Indi Civeti i palmave aziatike mendohet se bënë një mënyrë jetese të vetmuar, përveç për periudha të shkurtra gjatë riprodhimit. Ёshtë njëkohësisht kafshë tokësore dhe arbeoral, që tregon një model aktiviteti nate midis mbrëmjes vonë deri pas mesnatës. Zakonisht është aktiv midis agimit dhe 4:00 të mëngjesit, por më pak aktiv gjatë netëve kur Hëna është më e ndritshme.
Sjellja e shënjimit të aromës dhe reagimi i nuhatjes ndaj ekskretimeve të ndryshme si urina, feça dhe sekretimi i gjëndrës perineale ndryshon mes meshkujve dhe femrave. Markimi i aromave duke zvarritur gjëndrën perineale dhe duke lënë sekretimin në substrat u vu re më së shpeshti tek të dy gjinitë. Kohëzgjatja e përgjigjes së nuhatjes ndryshonte dhe varej si nga gjinia, ashtu edhe nga lloji i sekretimit. Civeti i palmës mund të dallojë kafshë të tjera dhe individ të llojit të vetë të të dyve gjinive me anë të sekretimit të gjëndrave perineale.
Ushqyerja dhe dieta
Civeti i palmave aziatike është një omnivorë që ushqehet më së shumti me fruta të tilla si manaferrat dhe frutat. Kështu ndihmon në mirëmbajtjen e ekosistemeve pyjore tropikale përmes shpërndarjes së farave. Ai ushqehet me çiku, mango , rambutan dhe kafe , por edhe gjitarë të vegjël dhe insekte. Ajo luan një rol të rëndësishëm në rigjenerimin natyror të palmave Pinanga kuhlii dhe P. zavana në Parkun Kombëtar Gunung Gede Pangrango. Ai gjithashtu ushqehet me farat e luleve palme, të cilat kur fermentohen bëjnë verë palme, një pije e ëmbël. Për shkak të këtij zakoni, quhet macja vogëlush.
Riprodhimi
Për shkak të zakonit të tij të vetëmisë dhe jetesës natën, dihet pak për proceset dhe sjelljet e tij riprodhuese. Në mars 2010, një çift civetësh të palmave u vëzhgua kur u përpoq të çiftëzohej.Mashkulli copuloi në degën e pemës për rreth pesë minuta. Gjatë asaj periudhe, mashkulli u bashkua me femrën 4-5 herë. Pas çdo bashkimi, dyshja u ndanë për disa momente dhe përsëritën të njëjtën procedurë. Pas përfundimit të çiftëzimit, dyshja u rrëzua për ca kohë, duke lëvizur nga dega në degë në pemë. Kafshët u ndanë pas rreth gjashtë minutash dhe u transferuan në degë të ndryshme dhe pushuan atje.
Gjuetia
Në disa pjesë të gamës së tij, civeti i palmave aziatike janë gjuajtur për mish dhe tregtinë e kafshëve shtëpiake. Në Kinën jugore ajo është gjuajtur gjerësisht. Individë të vdekur u gjetën në fiset lokale, ku u vriste për mishin e tij, në Coimbatore, Tamil Nadu dhe Agra , Uttar Pradesh , midis 1998 dhe 2003 në Indi.
Hideto Takahashi
(lindur më 17 Tetor 1987) është një futbollist japonez.
Civeti i palmave aziatik
Gjuetia
Vaji i nxjerrë nga copa të vogla të mishit të mbajtur në vaj liri në një tenxhere të mbyllur prej balte dhe rregullisht të lagur me gjellë, përdoret indigjenisht si një ilaç për zgjebe.
Hideto Takahashi
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 7 ndeshje.
Civeti i palmave aziatik
Kopi luwak
djathtas|parapamje|Civet i robëruar Kopi luwak është kafe e përgatitur duke përdorur fasule kafeje që i janë nënshtruar tretjes dhe fermentimit në traktin gastrointestinal të civetit të palmave aziatike, i cili quhet luwak në Indonezi. Testimi i madh i reologjisë mekanike të deformimit zbuloi se fasulet e kafesë së civetit janë më të vështira dhe më të brishta në natyrë sesa homologët e tyre të kontrollit që tregojnë se lëngjet tretëse hyjnë në fasule dhe modifikojnë vetitë mikro-strukturore të këtyre fasule. Enzimat proteolitike shkaktojnë prishje të konsiderueshme të proteinave të ruajtjes.
Kopi luwak është bërë tradicionalisht nga feci i civetit të egra, megjithatë, për shkak se ai bëhet një pije e modës, civetët po kapen gjithnjë e më shumë për të prodhuar në masë këtë përzierje. Shumë nga këto civetë janë vendosur në sistemet e kafazit të baterive të cilat janë kritikuar për arsye të mirëqenies së kafshëve. Ndikimi i kërkesës për këtë kafe në modë tek popullatat e palmës së egër nuk është ende i panjohur, por mund të përbëjë një kërcënim të rëndësishëm. Në Indonezi, kërkesa për civetët e palmave aziatike duket se është në kundërshtim me kuotën e vendosur për kafshët shtëpiake.
Konsevimi
Paradoxurus hermaphroditusështë renditur në Shtojcën III nga CITES. Ekziston një kuotë në vend në Indonezi, duke përjashtuar tregtinë nga zona të caktuara, duke vendosur një kapak mbi numrin e civetëve që mund të merren nga të egra, dhe duke lejuar që vetëm 10% e atyre që hiqen nga egra të shiten brenda vendit. Kjo kuotë është injoruar kryesisht nga gjuetarët dhe tregtarët dhe nuk zbatohet nga autoritetet. Ky lloji është bërë e njohur si një kafshë shtëpiake në Indonezi vitet e fundit, duke shkaktuar një rritje të numrave që gjenden në tregjet në Java dhe Bali. Shumica e kafshëve të shitura si kafshë shtëpiake kanë origjinë nga në të egër. Numri i lartë i kafshëve të shikuara, mosrespektimi i kuotës dhe mungesa e zbatimit të ligjeve janë shkaqe për shqetësimin e ruajtjes.
Taksonomia
parapamje|Ilustrimi në librin The fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. – Volume 1 parapamje|Civeti i palmave filipinez Viverra hermaphrodita ishte emri shkencor i propozuar nga Peter Simon Pallas në 1777. Një numër i konsiderueshëm i nënllojeve janë përshkruar midis 1820 dhe 1992. Ato janë renditur sipas vitit të përshkrimit të parë:
Individët e pëshkruar janë individ zoologjik nga viti 1820 and 1992:
Statusi taksonomik i këtyre llojeve nuk është vlerësuar ende.
Në kulturë
Në mitologjinë Filipine, njerëzit e zonës Bagobo besojnë në një qenie të quajtur Lakivot thuhej se ishte një civet i madh dhe i fuqishëm palme që mund të flasë. Lakivot mposhti përbindësha të ndryshëm, përfshirë përbindëshin me një sy Ogassi dhe qeniet që ruanin Pemën e Arit, e cila kishte Lulen e Arit që kërkonte. Ai përfundimisht u shndërrua në një djalë të ri të pashëm dhe u martua me personin të cilit i dha Lulen e Arit.
Bambecque
Bambecque është një komunë në Francë. Bambecque bën pjesë në departamentin Nord të rajonit Nord-Pas-de-Calais. Komuna ka një popullsi prej 719 banorë dhe sipërfaqe 11.81 km².
Tabarnia
parapamje|Shtypi i propozuar për Tabarnia Tabarnia është emri i një pjese të territorit të Bashkësisë Autonome Spanjolle të Katalonia të propozuar nga organizata "Barcelona is not Catalonia" ("Barcelona nuk është Katalonia"), e cila dëshiron të krijojë një bashkësi autonome që bashkohet me disa rajone e provincave të Tarragona dhe Barcelona. Ata konsiderojnë se "ndarja administrative aktuale nuk korrespondon me realitetin" dhe janë në favor të rikuperimit të asaj që ata e quajnë "sovraniteti historik i Qarkut të Barcelona".
Emri është një neologism krijuar nga emrat e Tarragona dhe Barcelona.
Shenja (semiotikë)
Në semiotikë, një shenjë është çdo gjë që komunikon një kuptim që nuk është vetë shenja tek interpretuesi i shenjës. Kuptimi mund të jetë i qëllimshëm siç është fjala e shqiptuar me një kuptim specifik, ose e paqëllimshme, siç është simptoma që është shenjë e një gjendjeje të veçantë mjekësore. Shenjat mund të komunikojnë përmes cilësdo prej shqisave, vizuale, dëgjimore, prekëse, nuhatëse ose shijes.
Shenjat diadike
Sipas Saussure-it (1857-1913), një shenjë përbëhet nga shenjuesi (signifiant), dhe i shenjuari (signifié). Këto nuk mund të konceptohen si njësi të ndara, por më tepër si një hartëzim nga ndryshimet domethënëse në shënimin diferencial të shëndoshë në potencial (korrekt). Shenja Sosyreane ekziston vetëm në nivelin e sistemit sinkronik, në të cilin shenjat përcaktohen nga privilegjet e tyre relative dhe hierarkike të bashkëndodhjes. Prandaj është një keqlexim i zakonshëm i Saussure-it që shenjuesit të jenë gjithçka që dikush mund të flasë, dhe nënshkruhet si gjëra në botë. Në fakt, marrëdhënia e gjuhës me kushtin (ose fjalimi në kontekst) është dhe gjithmonë ka qenë një problem teorik për gjuhësinë (shih. Eseja e famshme e Roman Jakobson "Deklarata e mbylljes: Gjuhësia dhe poetika" etj.)
Një tezë e famshme nga Saussure shprehet se marrëdhënia midis një shenje dhe sendit në botën reale që ajo tregon është një lidhje arbitrare. Nuk ka një marrëdhënie të natyrshme midis një fjale dhe objektit të cilit i referohet, dhe as ka një lidhje shkakësore midis vetive të qenësishme të objektit dhe natyrës së shenjës së përdorur për ta treguar atë. Për shembull, nuk ka asgjë në lidhje me cilësinë fizike të letrës që kërkon shënim nga sekuenca fonologjike 'letër'. Megjithatë, ekziston ajo që Saussure e quajti 'motivim relativ': mundësitë e domethënies së një shenjuesi kufizohen nga përbërja e elementeve në sistemin gjuhësor (shih. Gazeta e Emile Benveniste mbi arbitraritetin e shenjës në vëllimin e parë të punimeve të tij mbi gjuhësinë e përgjithshme). Me fjalë të tjera, një fjalë është e disponueshme vetëm për të marrë një kuptim të ri nëse është e dallueshme nga të gjitha fjalët e tjera në gjuhë dhe nuk ka kuptim ekzistues. Strukturalizmi u bazua më vonë në këtë ide se vetëm brenda një sistemi të caktuar mund të përcaktohet dallimi midis niveleve të sistemit dhe përdorimit, ose "vlerës" semantike të një shenje.
Shenjat triadike
Charles Sanders Peirce (1839–1914) propozoi një teori tjetër. Ndryshe nga Saussure, i cili iu afrua pyetjes konceptuale nga një studim i gjuhësisë dhe fonologjisë, Peirce, i ashtuquajturi babai i shkollës filozofike pragmatiste, shtriu konceptin e shenjës për të përqafuar shumë forma të tjera. Ai e konsideroi "fjalën" të ishte vetëm një lloj i veçantë i shenjës dhe e karakterizoi shenjën si çdo mjet ndërmjetësues për të kuptuar. Ai mbuloi jo vetëm shenjat artificiale, gjuhësore dhe simbolike, por edhe të gjitha pamjet (të tilla si cilësitë e ndjeshme të fisit), dhe të gjithë treguesit (siç janë reagimet mekanike). Ai numëroi si simbole të gjitha termat, fjalitë dhe argumentet interpretimi i të cilave bazohet në konvencion ose zakon, edhe përveç shprehjes së tyre në gjuhë të veçanta. Ai u shpreh se "i gjithë ky univers është i perfuzuar me shenja, nëse nuk përbëhet ekskluzivisht nga shenja". Vendosja e studimit të shenjave të Peirce-it është logjika filozofike, të cilën ai e përcaktoi si semiotike zyrtare, dhe e karakterizoi si një fushë normative që ndjek estetikën dhe etikën, si më themelore se metafizika, dhe si artin e sajimit të metodave të kërkimit. Ai argumentoi se, meqenëse i gjithë mendimi kërkon kohë, i gjithë mendimi është në shenja, se i gjithë mendimi ka formën e konkluzionit (edhe kur nuk është i vetëdijshëm dhe i qëllimshëm), dhe se, si përfundim, "logjika është e rrënjosur në parimin shoqëror", pasi që konkluzioni varet nga një këndvështrim që, në një kuptim, është i pakufizuar. Rezultati është një teori jo e gjuhës në veçanti, por më tepër e prodhimit të kuptimit, dhe ajo hedh poshtë idenë e një marrëdhënieje statike midis një shenje dhe asaj që ajo përfaqëson: objektin e saj. Peirce besonte se shenjat kanë kuptim përmes marrëdhënieve rekursive që lindin në grupe prej tre vetash.
Edhe kur një shenjë përfaqëson një ngjashmëri ose lidhje faktike të pavarur nga interpretimi, shenja është një shenjë vetëm për aq sa është të paktën potencialisht e interpretueshme nga një mendje dhe për aq sa shenja është një përcaktim i një mendjeje ose të paktën një gjysmë mendjeje, që funksionon sikur të ishte një mendje, për shembull në kristalet dhe punën e bletëve - përqendrimi këtu është në veprimin e shenjave në përgjithësi, jo në psikologji, gjuhësi ose studime shoqërore (fushat e ndjekura gjithashtu Peirce).
Peirce më tej karakterizoi tri elementet semiotike si më poshtë:
Vera Bushati
Vera Bushati është një arkitekte shqiptare e diplomuar në Fakultetin e Inxhinierisë në Universitetin e Tiranës në 1969. Në fillimet e karrierës së saj, punoi si inxhiniere dhe krye-inxhiniere në kompaninë e ndërtimit 'Lushnje' deri në 1974. Më pas ka punuar si pedagoge. Ajo gjithashtu ka qënë drejtuese në publikimin e katalogut "Të projektosh për të jetuar, projektueset 1945 - 1990".
Qarku Bergerac
Qarku Bergerac është një qark në Francë, dhe është pjesë e departamentit Dordogne.
Susi Kentikian
Susianna "Susi" Levonovna Kentikian (Սյուզի Կենտիկյան; e lindur si Syuzanna Kentikyan më 11 shtator 1987) është një boksiere profesioniste gjermano-armene. Ajo ka lindur në Jerevan, RSS e Armenisë, por e ka lënë vendin me familjen e saj në moshën pesë vjeçare, për shkak të luftës Nagorno-Karabah. Kentikian ka jetuar në Hamburg që nga viti 1996 dhe filloi karrierën e boksit në moshën dymbëdhjetë vjeç. Pas një karriere amatore të suksesshme, ajo u kthye në profesioniste në vitin 2005 me rastin e nënshkrimit me sponzorin nga Hamburgu, Spotlight Boxing.
Kentikian është një kampion bote dy herë flyweight, duke mbajtur titullin World Boxing Association (WBA) të femrave titull nga viti 2007 deri në vitin 2012, dhe nga 2013 deri më 2017. Përveç kësaj, ajo ishte World Boxing Organization (WBO) flyweight kampion nga 2009 deri në 2012, dhe ka mbajtur titullin  Women's International Boxing Federation (WIBF) që nga viti 2015, të cilin edhe më parë e ka mbajtur nga viti 2007 deri në 2012.
Deri në vitin 2012, Kentikiani mbeti i pamposhtur si profesioniste, duke fituar 16 nga 30 ndeshjet e saj të para me anë të eliminimit ose ndërprerjes. Stacioni televiziv gjerman ZDF ka transmetuar betejat e saj që nga korriku i vitit 2009. Më herët betejat e saj i ka transmetuar stacioni televiziv ProSieben nga viti 2007 deri më 2009. Kentikian ka fituar statusin e vogël si e famshme në Gjermani dhe shpreson të arrijë një popullaritet të ngjashëm me atë të yllit të boksit gjerman, pensionistes Regina Halmich.
Në media
Në fillim të karrierës së saj profesionale, Kentikian u shfaq kryesisht në mediat lokale në Hamburg dhe herë pas here në gazetat gjermane; në veçanti, fëmijëria e saj e vështirë dhe statusi i saj i pasigurt për azil nxori interes në shtyp dhe çoi në krahasime me filmin e boksit Million Dollar Baby. Lartësia e saj prej 1.54m gjithashtu tërhoqi vëmendjen, dhe ajo u quajt "boksierja më e vogël e Gjermanisë" Herët, Kentikiani u konsiderua si një nga talentet më të mëdha në boksin gjerman dhe mediat e përmendën atë si pasardhësin potencial të kampionit botëror të rekordeve Halmich, një qëllim që ajo kishte përcaktuar edhe për veten e saj.
Në vitin 2007, Kentikian u prezantua në një audiencë shumë më të madhe për shkak të bashkëpunimit midis stacionit televiziv gjerman ProSieben dhe promotorit të saj Spotlight Boxing. Përveç transmetimeve të drejtpërdrejta të luftimeve të saj gjatë të ashtuquajturës "ProSieben Fight Night" ajo u shfaq disa herë në emisionin më të popullarizuar të televizionit TV total. Ajo mori pjesë në një seancë pre katër-raunde trajnim me udhëheqësin e emisionit Stefan Raab, dhe ka marrë pjesë në garën argëtuese World Wok Championships, ku ajo u bashkua me Sven Hannawald, Christina Surer dhe Markus Beyer për të fituar konkursin e katër personave. Mbrojtja e saj e parë e titullit botëror, duke luftuar María José Núñez në garën e një ekspozite Raab vs. Halmich, u pa nga 4.69 milion shikues televizivë - lufta e saj më e shikuar deri tani. Një ekip i kameramanëve e vizitoi atë për një vit përpara luftës së parë të kampionatit botëror kundër Karolina Alvarez; dokumentari u transmetua në qershor 2007 në transmetuesin gjerman Das Erste. Një version i shkurtuar me koment në gjuhën angleze u transmetua nga transmetuesi gjerman Deutsche Welle në tetor të vitit 2007. Deri në vitin 2010, Kentikian u bë zëdhënës i organizatës bamirëse armene Lebensbaum Armenien (Pema e Jetës së Armenisë).
Statistikat e boksit profesional
Burimi:
Filip Noga
Filip Noga (Shirokë, 1868 - Raguzë, 1917) i njohur edhe si Philippe Nogga, ka qenë veprimtar i çështjes kombëtare dhe ministër i shtetit shqiptar.
Biografia
U lind në Shirokë më 1868, i biri i Pashko Nogës. Tetë vjeç u shpërngulën si familje dhe Filipi u rrit në Stamboll, ku kreu një shkollë franceze. I vlerësuar në jetën shoqërore të kryeqytetit perandorak, punoi mësues frëngjishteje në familjen e Sadrazemit, Ferid Pashës.
Bashkëpunoi me fletoren kryeqytetase "La Turquie" ku shkroi në gjuhën frënge artikuj për të mbrojtur lëvizjen e Kosovës. Pas Hyrrijetit më 1908 dhe abdikimit të Sulltan Abdyl Hamitit II, ndihmoi gjallërisht Ismail Qemalin, Kristo Meksin dhe të tjerë.
Më 1913 së bashku me Mehmet bej Konicën dhe Rasih bej Dinon, ishte pjesë e delegacionit shqiptar në Konferencën e Londrës, dhe më pas prej në Berlin përpiqej të ulte tonet e alarmit përballë Fuqive të Mëdha, duke mohuar se Ismail Qemali apo Esad Pasha të kishin pasur gisht në komplotin e Beqir Grebenasë. Më 1914 në qeverinë e Turhan pashë Përmetit, emërohet ministër i Financave. U largua nga Shqipëria pas rrethanave që lindën me Kryengritjen e Shqipërisë së Mesme, për shkak të së cilës iu dogj biblioteka dhe dorëshkrimet e veta. Aubrey Herbert, që kish udhëtuar me të, e përshkruante "gjuhëtar dhe muzikant". Ndërroi jetë më 1917 gjatë një udhëtimi në Raguzë.
Eshtrat iu sollën në atdhe 13 vjet pas vdekjes prej të shoqes, duke zbatuar kështu vullnetin e tij të fundëm.
Masato Kudo
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 4 ndeshje dhe ka shënuar 2 gola.
Plazhi i Kallmit
Plazhi i Kallmit gjendet në perëndim të malit të Durrësit, rreth 0.5 m mbi nivelin e detit. Përbën plazh të virgjër, të formuar nga veprimtaria akumuluese e valëve të detare. Është i gjatë 100 m dhe i gjerë 15 m. Ka vlera shkencore gjeomorfologjike, didaktike. Vizitohet duke marrë rrugën këmbësore Plazhi i Currilave-Plazhi i Kallmit.
Lindita Hamolli
Lindita Hamolli
Lindita Hamolli është fizikane, pedagoge dhe studiuese në fusha të shkencës natyrore. Ka lindur më 20 shkurt të 1974-s.
U emërua si fizikane në 1997-n, në Universitetin e Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës. Kryen në 2010-n studimet Master të nivelit të dytë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, merr në 2012-n titullin Doktor i Shkencave në Fizikë dhe Profesor i Asociuar në 2021-shin, po aty në Universitetin e Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës.
Që prej vitit 2010 Lindita punon në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, pranë departamentit të Fizikës. Në punën për doktoraturë u përqëndrua në fushë të astrofizikës, e me studime të mëtejshme shkencore në fushën e dedektimit të objekteve të errëta.
Lindita ka punuar thellësisht në fushën e zbulimit të planeteve jashtëdiellore përmes mikropërthyerjes gravitacionale.
Bambiderstroff
Bambiderstroff është një komunë në Francë. Bambiderstroff bën pjesë në departamentin Moselle të rajonit Lorraine. Komuna ka një popullsi prej 1024 banorë dhe sipërfaqe 11.05 km².
Edukimi shëndetësor në Kosovë
parapamje|Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës- Kosovë. Edukimi shëndetësor(ESH) nënkupton kombinimin e përvojave të të mësuarit për ti ndihmuar individët dhe shoqëritë të përmirësojnë shëndetin e tyre. Kjo arrihet duke rritur njohuritë e komunitetit, ose duke ndikuar në ndryshimin e qëndrimeve të tyre.
Edukimi shëndetësor në Kosovë (ESHK) përkrahet nga Programi për Edukim dhe Promovim Shëndetësor (PEPSH). Edukimi shëndetësor në Kosovë ka qenë i mirënjohur që nga vitet e 80-ta, por u legalizua një vit pas luftës, gjegjësisht në vitin 2000.
Për edukim shëndetësor, rëndësi të madhe kanë lëndët mësimore si: Edukata Qytetare, Edukata Fizike dhe Biologjia. Kapitujt për edukimin shëndetësor janë në fund të librit, dhe si rezultat zakonisht këtyre temave nuk i'u kushtohet vëmendja e duhur.
Promovimi i shëndetit
Ekziston një lidhje e pashkoqitshme ndërmjet termit 'edukimi shëndetësor' dhe 'promovimi shëndetësor'. Promovimi i shëndetit është përhapja e edukimit të shëndetit me ndihmën e institucioneve edukativo-arsimore dhe të ambientit jetësor në përgjithësi. Pra, promovimi i shëndetit u mundëson njerëzve që ta rrisin kontrollin mbi shëndetin e tyre. Ky promovimi bëhet në mjedise të veçanta, të tilla si shkollat, spitalet, vendet e punës, zonat e banuara etj.
Përkufizime
Disa përkufizime të promovimit shëndetësor janë:
Organizata Botërore e Shëndetësisë në vitin 1986 i ka formuluar parimet bazë të promovimit shëndetësor, si vijojnë më poshtë:
Historiku
Termi 'Promovim i Shëndetit‘ së pari e përdori historiani mjekësor, Henry E. SIGERIST në vitin 1945. Henry Sigerist ka përcaktuar katër detyra kryesore të mjekësisë:
Koncepti modern i shkollës promovuese të shëndetit ka  origjinën nga bashkëmendimi i Organizatës Botërore të Shëndetesisë në vitin 1996, dhe Grupit Skocez për Edukimin Shëndetësor i mbajtur ne Skotlandë.
Historiku në Kosovë
lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Flag_of_WHO.svg|parapamje|Logo e Organizatës Shëndetësore Botërore. Deri tani, në përbërjen e Komitetit bëjnë pjesë: perfaqësuesit e Ministrisë së Shëndetësisë, një përfaqësues nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, dy perfaqësues nga Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë (Sektori i Planprogrameve dhe Infrastrukturës), një përfaqësues nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, përfaqësuesi i Institutit Kombëtar te Shëndetësisë Publike , përfaqësuesit e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, UNICEF-it, Organizatës Botërore për Migrim dhe koordinatorja e programit.
Mënyrat e promovimit të shëndetit
Mënyrat më të mira të promovimit shëndetësor nga edukatori i shëndetit janë:
Blerina Sinaimeri
Blerina Sinaimeri është profesoreshë e Shkencave Kompjuterike në Universitetin LUISS Guido Carli në Francë. Ajo ka një phD në Shkenca Kompjuterike nga Universiteti La Sapienza i Romës në vitin 2010.
Edukimi shëndetësor në Kosovë
Promovimi i edukimit shëndetësor në shkolla të Kosovës
Deri tani, vetëm rajoni i Gjakovës ka bërë hulumtime sa i përket kësaj teme. Nga anketat të cilëve iu kanë përgjigjur mësimdhënësit dhe nxënësit, janë mbledhur këto të dhëna. Rezultatet e anketës tregojnë nivel mjaft të ultë të aktiviteteve promovuese në shkollë. Më shumë përgjigje pozitive ka pasur vetëm për disa forma të aktiviteteve, ndërsa është raportuar nivel mjaft i ultë i përkrahjes së organizimeve të aktiviteteve të ndryshme promovuese shëndetësore qoftë nga shkolla, organizatat tjera apo nga institucionet lokale.
“I shëndoshë dhe i lumtur.”
Ky libër, i përpiluar për ESHK, është përgatitur nga autorët Noreen Wetton, Michele McCoy si dhe nga 380 nxënës vullnetarë nga gjashtë shkolla fillore. Libri shërben si udhëzues për zgjerimin e edukimit shëndetësor nëpër shkollat fillore.
Përmbajtja
“I shëndoshë dhe i lumtur” përbëhet gjithsej nga 137 faqe, të cilat ndahen në shtatë kapituj, ose thënë në libër ‘Seksione’.
Libri ka përmbajtje të atillë që e përkrah edukatorin përkatës për planifikimin e orës. Planprogrami i hartuar këtu përfshin: vizatime të cilat pasqyrojnë gjendjen emocionale të fëmijëve, shembuj që duhet të jap edukatori, pyetjet të cilat i duhen bërë fëmijëve, fletë-ushtrimet të cilat duhet t’i përgatis mësuesi, temat specifike në të cilat duhet fokusuar, përgjigjet të cilat duhen pritur nga nxënësi etj. Pra, libri inkurajon edukatorin që lëndën t’a filloj së pari me një klasë, dhe pastaj gradualisht ta bëjnë zgjerimin e saj të mëtutjeshëm nëpër shkollë.
Deri në përfundimin e këtij planprogrami, pritet që fëmijët të jenë më të vetëdijshëm për rëndësinë e edukimit shëndetësor, e aktiviteteve fizike, e të ushqyerit të shëndetshëm, e kujdesjes së shëndetit mendor, për rrezikun e përdorimit të substancave narkotike, mos-mbajtjes së higjenës personale dhe kolektive etj. Gjithashtu, libri udhëzon se ku duhet mbështetur fëmija në raste të përballjes me vëshirësi që i përkasin shëndetit mendor apo fizik, pa marrë parasysh a është personal apo kolektiv.
Nga edukatori pritet që me anë të vizatimeve, përgjigjeve dhe interesimit të fëmijëve të pasqyroj gjendjen e shëndetit (mendor dhe fizik) në fletën e tij/saj analizuese. Të dhënat e përfituara edukatori duhet t’i dërgoj në Ministrinë e Shendetësisë, të cilët me anë të statistikave të mara duhet të ndërmarrin hapa të mëtutjeshme.
Historiku
lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Ministria_e_Arsimit_Sportit_dhe_Rinis%C3%AB.jpg|parapamje|Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit- Kosovë. Politika për edukimin dhe promovimin shëndetësor është hartuar në vitin 2000. Kjo erdhi si pasojë e kërkesave dhe nevojave të të rinjve. PEPSH është degë e formuar nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, rrjedhimisht nga Departamenti i Rinisë/Sektori për Edukim dhe Promovim Shëndetësor, mbështetur në Strategjinë Kosovare për Rini dhe Planin e Veprimit.
Buxheti
Buxheti i PEPSH momentalisht qëndron në 85.000 Euro. Në vitin 2010, atherë kur edhe u përcaktuan parimet e PEPSH, kishin buxhet prej 39.000 Euro.
Bashkëpunimi ndërministror
Për t'i realizuar planet e tyre, PEPSH bashkëpunon me disa komitete.
1.     Mekanizmi Koordinues i Kosovës për HIV/AIDS.
2.     Komitetit ndërministror i shkollave promovuese të shëndetit.
3.     Këshilli ndërministror për mbikëqyrjen e zbatimit të ligjit për duhanin.
4.    Komiteti ndërministror për Rininë.
Objektivat
1.      Zbatimi i Planit të veprimit të rinisë, objektiva e edukimit shëndetësor.
2.      Fuqizimi dhe zgjerimi i shërbimeve shëndetësore miqësore për të rinjtë.
3.      Ndalja e trendit ngritës dhe ulja e numrit të të rinjve me vartësi nga substancat psikoaktive.
4.      Vetëdijesimi i të rinjve për shëndetin riprodhues në përgjithësi (zvogëlimi i numrit të fëmijëve të braktisur, zvogëlimi i aborteve te të rejat etj).
7.      Promovimi i shëndetit të dhëmbëve dhe të gojës.
Fuqizimi dhe zgjerimi i shërbimeve shëndetësore miqësore për të rinjtë
Kjo objektivë ka synim ndihmën e të rinjve me probleme të natyrës: psikologjike, të vartësisë dhe të seksualitetit. Deri në vitin 2017, kur edhe është shkruar raporti, janë formuar rreth 21 organizata joqeveritare të këtilla, me projekte të cilat synojnë të ndihmojnë njerëzit me probleme shëndetësore, mendore apo fizike.
Ndalja e trendit ngritës dhe ulja e numrit të të rinjve me vartësi nga substancat psikotrope
Kjo objektivë synohet të arrihet përmes edukimit të bashkëmoshatarëve (peer education), dhe me zbatimin e aktiviteteve që parasheh Ligji për Mbrojtjen e të Rinjëve dhe Fëmijëve nga konsumi i lëndëve narkotike.
Vetëdijesimi i të rinjve për shëndetin riprodhues në përgjithësi
Ndërprerja e braktisjes së fëmijëve, abortit, planifikohen të bëhen përmes kontributit buxhetor dhe përkrahjes së aktiviteteve, që parasheh Strategjia e shkollave promovuese të shëndetit.
Zbatimi i strategjisë së shkollave promovuese të shëndetit
Kjo objektivë synohet të arrihet në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë; Ministrinë e Shëndetësisë; Ministrinë e mbrojtjes së Ambientit dhe Planifikimit hapësinor. Këto minisitri obligohen, sipas marrëveshjes, të ndajnë mjetet buxhetore për përfundimin e kësaj objektive. Mirëpo, Departamenti i Rinisë nuk e ka nënshkruar këtë marrëveshje ende. Qëllimi tjetër i projektit është bashkëpunimi i ngushtë me qeverinë lokale, e cila është e gatshme për promovimin e shëndetit në Kosovë.
Promovimi i shëndetit të dhëmbëve dhe të gojës
Për shkak se Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë dhe Ministria e Shëndetësisë kanë mungesë të buxheteve, ministritë në fjalë do të bëjmë promovimin shëndetësor në mbështetjen e organizatave joqeveritare.
Historiku i batalionit partizan “Çamëria”
Historiku i batalionit partizan “Çamëria” libër me autor Veledin Kuçuku dhe Myfit Mushi (red.). Botuar në Tiranë nga "Geer", në vitin 2004. Faqe 402.
Tailly
Tailly është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Tailly ka një popullsi prej 172 banorë dhe sipërfaqe 39.31 km², me një dendësi prej 4 banor/km².
Merijärvi
Merijärvi (Merijärven kunta), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Provinca Oulu, dhe është pjesë e rajonit Ostrobothnia Veriore.
Çamëria : nëpërmjet kronikave të kohës : (1902-1940)
Çamëria : nëpërmjet kronikave të kohës : (1902-1940) libër me autor Hajredin Isufi. Botuar në Tiranë nga "Pegi", në vitin 2007. Faqe 526.
Jozef Zamputti
parapamje|160x160px|Jozef Zamputti Jozef Zamputti (Shkodër, 6 nëntor 1946) është profesor matematike dhe regjistrues këngësh dhe koncertesh. Është i biri i medievistit Injac Zamputti. Është diplomuar për Matematikë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës në Tiranë më 1968. Ai jeton ne Itali, në Romë.
Ka regjistruar sistematikisht informacionet per të tridhjetë Festivalet e para te Këngës në Radio-televizion. E filloi këtë aktivitet në adoleshencë, me Festivalin e 1-rë, dhe e vazhdoi deri në largim nga Shqiperia në fillim të viteve '90, me Festivalin e 30-të të këngës.
Shënimet janë mbajtur ndërkohë që kryhej transmetimi direkt ne radio apo televizion.Nëpërmjet tyre ai ka krijuar një arkiv të plotë vetjak, me informacionet për autorët e interpretuesit e krijimeve.Shenimet janë në dorëshkrim, të pabotuara.
Zamputti ka vite qe aktivizohet në platformën Youtube të Google specifikisht në publikim të informacioneve mbi secilën këngë (festivali 1rë - 30të) hedhur si videoklip në këtë medium, duke kontribuar mjaft në njohuritë historike rreth festivaleve, muzikës së lehtë, kompozitorëve, etj.
Në sajë të veprimtarisë së tij, shënimet në Youtube mbi Festivalet 1-30 në RTSH përbëjnë burim informimi e referencë të besueshme. Zamputti njëlloj mbajti shënime për Koncertet e Pranverës "Kur vjen pranvera" nga edicioni i parë 1985 deri në vitin 1990.
Festivalet (1962-1991) dhe Koncertet e Pranverës (1985-1990) të shoqëruar me ndonjë koment janë hedhur nga ai vetë në Wikipedia..
Shënimet e Festivaleve
Fletoret e shënimeve jane gjithsej 6 dhe çdo fletore ka gjysmën me festivalet e Sanremos e gjysmën me festivalet shqiptare, sepse i ka filluar me festivalet e Sanremos (1961), pa e ditur se do të fillonin edhe festivalet e RTSH (1962). Sa për festivalet e Sanremos nuk ka ç'të shtohet në Wikipedia sepse i kanë hedhur vetë italianët me një saktësi të admirueshme. Ndryshimi me festivalet e Sanremos në Wikipedia është se në festivalet tona (1-30) këngët janë në tabela sipas radhës së interpretimit, sepse janë mbajtur shënim drejtperdrejt kur transmetoheshin.
Buzorëzimi
Buzorëzimi (labializimi) është një veçori dytësore artikuluese e tingujve në disa gjuhë. Tingujt e buzorëzuar përfshijnë buzët ndërsa pjesa e mbetur e zgavrës së gojës prodhon një tingull tjetër. Termi zakonisht përdoret për bashkëtingëllore. Te zanoret, përfshirja e buzëve në artikulim mund të quhet edhe rrumbullakim.
Civeti i palmave kafe
Karakteristika
majtas|parapamje|Ilustrimi i nofullës së poshtme. Civeti i palmave kafe ka një pëlhurë uniforme kafe, më të errët rreth kokës, qafës, shpatullave, këmbëve dhe bishtit. Dy lloje janë përshkruar në bazë të ngjyrës së gëzofit, megjithëse ngjyra është jashtëzakonisht e ndryshueshme, duke filluar nga buza e zbehtë ose kafja e lehtë deri në kafen e errët. Bishti i errët ndonjëherë ka një majë të bardhë ose të zbehtë të verdhë. Ai nuk ka shenja të dallueshme në trup ose në fytyrë si tek civetët e palmave aziatike. Një tipar dallues është drejtimi i kthyeshëm i rritjes së flokëve në napë, i ngjashëm me atë tek civeti i palmës së artë ( P. zeylonensis) të Sri Lanka. Ёshtë gati aq i madh sa civeti i palmës së zakonshme, por me një bisht të gjatë dhe me shkëlqim. Masa e trupit të meshkujve varion nga 3,6–4,3 kg, koka dhe gjatësia e trupit 430–620 mm , dhe gjatësia e bishtit nga 380–530 mm. Lloji është përshkruar në 1885 në bazë të një kafkë dhe shkulje të marrë në Kodaikanal nga Z. F. Levinge dhe përcjellë nga Rev. SB Fairbank në Blanford. Blanfordi vuri në dukje foramen e gjatë në qiellzën e përparme. Blanford emëroi llojin për nder të TC Jerdon.
Ekzistojnë dy nënlloje, të nominuarit P. j. jerdoni dhe P. j. kaniscus. Civeti i palmave të Sulavesit është nganjëherë referuar me të njëjtin lloji për shkak të ngjyrës së saj kafe.
Gama dhe habitati
majtas|parapamje|Civeti i palmave kafe në habitatin e saj Shpërndarja e civetit të palmave kafe shtrihet nga maja jugore e Ghatsit perëndimore në Rezervatin e Tigrave të Kalakkad Mundanthurai në Castle Rock në Goa në veri. Ata janë kafshë natë, dhe jo aq të rralla sa regjistrimet e mëparshme të mendimit dhe shikimit të llojeve në Kodaikanal dhe Ootacamund ku më parë konsideroheshin të zhdukur në vend janë një tregues i aftësisë së tyre për të shkuar pa u vënë re.
Buzorëzimi
Dukuria
Buzorëzimi është artikulimi dytësor më i përhapur në gjuhët e botës. Është fonemikisht e zakonshme në familjet e gjuhëve kaukaziane veriperëndimore (p.sh Adyghe), familjet gjuhësore Athabaskan dhe Salishan, ndër të tjera. Ky kontrast është rindërtuar edhe për gjuhën proto-indoevropiane, paraardhësen e përbashkët të gjuhëve indoevropiane; dhe mbijeton në latinisht dhe në disa gjuhë romane. Ajo është gjetur edhe në gjuhët Cushitic dhe Ethio-semite.
Anglishtja Amerikane ka tri shkallë të buzorëzimit: të rrumbullakosura fort (, nistorja ), të rrumbullakosura pak, dhe të parrumbullakosura, të cilat te zanoret nganjëherë quhet 'të hapura'. Këto artikulime dytësore nuk janë universale.
Civeti i palmave kafe
Gama dhe habitati
Civeti i palmave kafe ndodhet në peizazhe të fragmentuara që përmbajnë pyjet me shi tropikal mes fushave të tokave të shfrytëzuara në mënyrë komerciale siç janë plantacionet e çajit dhe kafesë. Aftësia e tyre për të vazhduar në peizazhe të tilla varet nga shfaqja e një larmie të llojeve të pemëve frutore në këto zona siç janë pemët hije në plantacionet e kafesë.
Ekologjia dhe sjellja
parapamje|Civeti i palmave kafe në degë Civetët e palmave kafe janë kafshë të vetmuara dhe të natës. Ata pushojnë gjatë ditës në vendet e shtratit të ditës, të tilla si zgavrat e pemëve, tanganat e hardhisë në tendë, fole gjigande të ketrit indian dhe në degë. Pemët e shtratit ditor janë të mëdha dhe zakonisht ndodhen në stenda të dendura pyjore me lidhje të lartë të tendës. Ndonjëherë pushojnë natën në degë të hapura.
Buzorëzimi
Dukuria
Disa gjuhë, përfshirë Arrernte dhe Mba, kanë forma labiale të kundërta për pothuajse të gjitha bashkëtingëlloret e tyre.
Llojet
Nga 706 inventarë gjuhësorë të anketuar nga, buzorëzimi ka ndodhur më shpesh me segmentet velare (42%) dhe uvularet (15%) dhe më rrallë me dhëmbore dhe alveolare. Me bashkëtingëlloret jomesgjuhore, buzorëzimi mund të përfshijë edhe velarizimin. Buzorëzimi nuk kufizohet vetëm në rrumbullakimin e buzëve.
Civeti i palmave kafe
Dieta
parapamje|Civeti i palmave duke u ushqyer. Civetët e palmave kafe është një gjitarë kryesor i shpërndaries së farave në pyjet e shiut të Ghatsit perëndimor duke qenë kryesisht frutivor dhe shpërndarjen e një grupi të larmishëm të llojeve bimore. Frutat formojnë një pjesë të madhe (97 përqind) të dietës së saj dhe janë regjistruar më shumë se 53 lloje bimësh. Modelet e dietës ndryshojnë ndër vite dhe madje brenda të njëjtit vit. Ato përshtaten me variacionet klimatike të disponueshmërisë së frutave duke ushqyer një gamë të larmishme të llojeve jovertebrore dhe vertebrore. Ata ushqehen me fruta të pemëve, më rrallë ato të bimëve ose shkurreve. Dieta përbëhet kryesisht nga bimë të vogla (me diametër <1 cm), shumë manaferra të farave të farës, së bashku me disa fruta të mëdhenj (> 2 cm) si Palaquium ellipticum, Elaeocarpus serratus, Holigarna nigra, dhe Knema attenuata. .
Konsevimi
Për shkak të gamës së gjerë dhe pranisë së saj brenda disa zonave të mbrojtura, ajo është klasifikuar si lloji jo i rrezikuar. Sidoqoftë, këto zona shpesh nuk kanë shpërndarës të mëdhenj të gjitarëve dhe zogj si pëllumbat të mëdhenj për shkak të humbjes së habitatit dhe gjuetisë. Prandaj, civet palme kafe fiton rëndësi në peizazhe të tilla të prekura nga njeriu si një shpërndarës i rëndësishëm dhe ruan biodiversitetin.
Buzorëzimi
Transkriptimi
Në Alfabetin Fonetik Ndërkombëtar, buzorëzimi i bashkëtingëlloreve velare tregohet me një modifikues w të ngritur ( Unicode U+02B7), si në. (Diku tjetër, kjo diakritikë në përgjithësi tregon buzorëzim dhe velarizim të njëkohshëm.) Ka edhe diakritikë, përkatësisht, për të treguar shkallë më të mëdha ose më të vogla të rrumbullakimit. Këto zakonisht përdoren te zanoret, por mund të ndodhin edhe te bashkëtingëlloret.
Asimilimi
Buzorëzimi gjithashtu i referohet një lloji specifik të procesit asimilues ku një tingull i caktuar bëhet i buzorëzuar për shkak të ndikimit të tingujve buzorë fqinjë. Për shembull, mund të bëhet  kur rrethohet me, ose  mund të bëhet  kur rrethohet me  ose.
Në gjuhët kaukaziane veriperëndimore, si dhe disa gjuhë australiane, rrumbullakimi është zhvendosur nga zanoret te bashkëtingëlloret, duke prodhuar një gamë të gjerë të bashkëtingëlloreve të buzorëzuara dhe duke lënë në disa raste vetëm dy zanore fonemike.
Shpella e Kapinovёs
Shpella e Kapinovёs gjendet afёr fshatit me tё njёjtin emёr. Ështё formuar nё kryqёzimin e thyerjeve tektonike nё shkёmbinjtё gёlqerorё.Ka gjatёsi 300 m,gjerёsi 25 m,lartёsi 15m dhe galeri me mikroforma.Dallohet pёr vlera shkencore gjeomorfologjike, didaktike,ekologjike.Vizitohet sipas rrugёs rurale Berat-(Mbrapull)-Kapinovё.
Çamëria : balada e fustanellave
Çamëria : balada e fustanellave : tregime, dramë me autor Bido Ibrahini dhe Loredan Bubani (red.). Botuar në Tiranë nga "Omsca-1", në vitin 2006. Faqet e librit 192. ISBN 99927-52-77-7
Shpella e Shutresë
Shpella e Shutresë ndodhet afër fshatit Val (Martanesh),900m mbi nivelin e detit.
Përshkrimi
Është shpellë karstike me gjatësi rreth 800m .Ka dy hyrje, njëra në formën e pusit ,rreth 100m të thellë, tjetra përbën një zgavër, rreth 30 m mbi shtratin e përroit të Peshkut(degë e Matit).Më pas vazhdon horizontalisht e përfundon me liqen.U eksplorua pjesërisht nga speleologët italianë të Martina Frankës dhe P.Qirjazi e K.Prifti.Ka vlera gjeomorfologjike,didaktike, turistike.Vizitohet me rrugën Tiranë-Dajt-Bizë-Val rruga këmbësore tek përroi i Peshkut.
Referime
Tekst </ref}}
Oainoni
parapamje|300x300px| Vendndodhja e Oainonit në [[Iliria|Iliri.]] Oainoni ose Oaineoni ishte një qytet antik në Iliri, në Shqipërinë e sotme. Ishte një nga qendrat e fisit ilir Penestët (Penestae). Oaineoni mbronte një rrugë të rëndësishme për në Iliri në brigjet e lumit Aratus. Sipas historianit romak Livius, mbreti Perseus i Maqedonisë pushtoi qytetin kur pushtoi Ilirinë në dimrin e vitit 170/169 p.e.s. Jo larg tij ndodhej qyteti tjetër ilir Draudaku.
Çamëria : vendi, popullsia dhe jeta ekonomike
Çamëria : vendi, popullsia dhe jeta ekonomike monografi me autor Selman Sheme dhe Rami Memushaj (red.). Botuar në Tiranë nga "Progres", në vitin 2005. Faqet e librit 336. ISBN 99927-882-5-9
Yuki Otsu
(lindur më 24 Mars 1990) është një futbollist japonez.
Kombëtarja
Për reprezentacionin japonez ka luajtur 2 ndeshje.
Puberteti i vonuar
Puberteti i vonuar është kur një person ka mungesë ose zhvillim jo të plotë të karakteristikave seksuale specifike, duke kaluar moshën e zakonshme të fillimit të pubertetit. Personi mund të mos shfaqë shenja fizike ose hormonale që puberteti ka filluar. Në Shtetet e Bashkuara, vajzat konsiderohet se kanë pubertet të vonuar nëse nuk kanë zhvillim të gjirit deri në moshën 13 vjeç ose nuk kanë filluar menstruacionet deri në moshën 16 vjeç. Djemtë konsiderohet se kanë pubertet të vonuar nëse u mungon zmadhimi i testikujve në moshën 14 vjeç. Puberteti i vonuar prek rreth 2% të adoleshentëve.
Më së shpeshti, puberteti mund të vonohet për disa vjet dhe të ndodhë akoma normalisht, në këtë rast konsiderohet vonesa kushtetuese e rritjes dhe pubertetit, një variant i zakonshëm i zhvillimit fizik të shëndetshëm. Vonesa e pubertetit mund të ndodhë edhe për shkaqe të ndryshme si kequshqyerja, sëmundje të ndryshme sistemike ose defekte të sistemit riprodhues (hipogonadizëm) ose reagim të trupit ndaj hormoneve seksuale.
Diagnostifikimi fillestar për pubertet të vonuar jo për shkak të një sëmundje kronike përfshin matjen e serumit FSH, LH, testosteronin / estradiol, si dhe radiografinë e moshës së kockave.
Nëse bëhet e qartë se ekziston një defekt i përhershëm i sistemit riprodhues, trajtimi zakonisht përfshin zëvendësimin e hormoneve të përshtatshme (testosteroni / dihidrotestosteroni për djemtë, estradiol dhe progesteroni për vajzat).
Koha dhe përkufizimet
Puberteti konsiderohet i vonuar kur fëmija nuk ka filluar pubertetin kur kanë dy devijime standarde ose rreth 95% të fëmijëve nga prejardhje të ngjashme.
Për vajzat në Amerikën e Veriut, puberteti konsiderohet i vonuar kur zhvillimi i gjirit nuk ka filluar në moshën 13 vjeç, kur ato nuk kanë filluar menstruacionet deri në moshën 16 vjeç, dhe kur nuk ka rritje të rritjes së ritmeve. Për më tepër, përparimi i ngadalësuar përmes shkallës së Tannerit ose mungesa e menarres brenda 3 viteve të zhvillimit të gjirit mund të konsiderohet edhe puberteti i vonuar.
Në Shtetet e Bashkuara, mosha e fillimit të pubertetit tek vajzat varet shumë nga prejardhja e tyre racore. Puberteti i vonuar nënkupton mungesën e zhvillimit të gjirit në moshën 12.8 vjeç për vajzat e bardha, dhe në moshën 12.4 vjet për vajzat e zeza. Mungesa e menstruacioneve sipas moshës 15 vjeç në çfarëdo prejardhje etnike konsiderohet e vonuar.
Tek djemtë e Amerikës së Veriut, puberteti konsiderohet i vonuar kur testikujt mbesin më pak se 2.5 cm në diametër ose më pak se 4 ml në vëllim deri në moshën 14 vjeç. Puberteti i vonuar është më i zakonshëm tek meshkujt.
Megjithëse mungesa e qimeve pubike dhe / ose aksilare është e zakonshme tek fëmijët me pubertet të vonuar, prania e flokëve seksual është për shkak të sekretimit të hormoneve seksuale veshkore që nuk ka lidhje me hormonet seksuale të prodhuara nga vezoret ose testikujt.
Mosha e fillimit të pubertetit varet nga gjenetika, shëndeti i përgjithshëm, statusi socio-ekonomik dhe ekspozimet mjedisore. Fëmijët që banojnë më afër ekuatorit, në lartësi më të ulëta, në qytete dhe zona të tjera urbane zakonisht fillojnë procesin e pubertetit më herët se sa homologët e tyre. Të fëmijët me obezitet ka më shumë gjasa që puberteti të fillojë më herët se të fëmijët me peshë normale. Variacioni në gjenet që lidhen me mbipesha siç janë FTO ose NEGRI janë shoqëruar me fillimin e hershëm të pubertetit. Fëmijët, prindërit e të cilëve filluan pubertetin në një moshë të hershme gjithashtu kishin më shumë të ngjarë ta përjetonin vetë, veçanërisht në gratë kur fillimi i menstruacioneve lidhej mirë midis nënave dhe vajzave dhe midis motrave.
Shkaqet
Vonesa e pubertetit mund të ndahet në katër kategori nga më të zakonshmet: