cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argjiro Karanxha
Mbishkrimi në kishë
Por erdhi dita kur studjuesi i monumenteve të kultit kishtar i ndjeri Theofan Popa, publikon në librin e tij: "Mbishkrime të kishave të Shqipërisë", një mbishkrim nga Kisha e Manastirit të Shën Mërisë në Zvërnec të Vlorës. Mbishkrimi ndodhet në dyshemenë e sallës së kishës mbi një pllakë varri prej guri gëlqeror të gjatë 1.87 m e të gjerë 0.67 m. Ai është vendosur në një fushë të sheshtë. Pllaka anash është zbukuruar nga imitimi i dy kolonave korintikë, sipër të cilave qëndron një hark. Mbishkrimi përbëhet nga 3 rreshta dhe përmban këtë tekst: "Këtu prehet Kondos Karanxhas, burrë fisnik me preardhje prej një fisi fisnik, degë fisnike". Poshtë mbishkrimit dora e e një skulptori
Fushë-Verri
Fushë-Verria është një fshat në komunën Vergo në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Tregëti-tregëti
Internet biznes modeli tregëti-tregëti nënkupton atë se edhe oferta edhe kërkesa gjat një procesi te biznesit (pamvarësisht se ofrohet produkt apo shërbim) janë kompani, pra produkti ose shërbimi kalojnë nga biznesi në biznes (nga kompania në kompani).
Poiana Lacului
Poiana Lacului është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 6819 banorësh. Komuna është formuar nga bashkimi i 13 fshatrave: Cătunaşi, Cepari, Dealu Oraşului, Dealu Viilor, Dinculeşti, Găleţeanu, Gărdineşti, Gâlceşti, Metofu, Păduroiu din Deal, Păduroiu din Vale, Poiana Lacului dhe Sămara.
Programi i Moleviçit
Programi i Moleviçit për shpërnguljen e shqiptarëve me dhunë është krijuar më 1941 dhe ka hyrë si pjesë e Doktrinës së shenjt serbe.
Gorana e Madhe
Goranë e Madhe, (malazezisht: Веља Горана/Velja Gorana) është vendbanim në Komunën e Tivarit në Mal të Zi.
Kukull nga çorapja
Kukull nga çorapja (nga angl. sockpuppet) është një llogari përdorimi shtesë aplikuar nga wikipedianë, ku si rregull qëndron jo vetën nuk qëndron hapur respektivisht haptazie lidhur qartë me llogarinë kryesore dhe për këtë emërtohet kukull nga çorapja.
Tregëti-konsumatorë
Internet biznes modeli tregëti-konsumatorë nënkupton atë se oferta bëhet nga ana e një ose disa bizneseve kurse kërkesa gjat një procesi të biznesit (pamvarësisht se ofrohet produkt apo shërbim) bëhet nga një ose disa persona që nuk paraqesin kompani por vetëm persona juridik, pra produkti ose shërbimi kalojnë nga biznesi në konsumatorë(nga kompania në individ).
Breve cronaca normanna
Në librin e tij "Kalaja e Kaninës dhe shkrime të tjera" Eqrem Bej Vlora citon një kronike anonime normane Breve cronaca normanna. Sipas saj gjatë fushatës Normane të vitit 1081 Boemundi i Tarentit pasi pushtoi Vlorën, rrethoi edhe kështjellën e Kaninës. Njerëzit e tij e binden gruan e komandantit bizantin të kështjellës që ta eliminonte të shoqin dhe të hapte portat e fortesës. Kështu u veprua dhe gruan tradhtare e shpërblyen për këtë gjë. Por kur në Vlorë zbarkoi Robert Guiskardi, i ati i Boemundit, ngjarjet morën një tjetër rrjedhe.
Rrok Dodaj
parapamje Lindur më 20 dhjetor 1967 në qytetin e Pukes. Nga viti 1986 deri ne vitin 1990 ka studiuar ne Institutin e Edukimit Fizik. Nga viti 2000 deri ne 2015 ka qene kryetar I Komunes Luf-Qerret gjithashtu ka qene anetare I Keshillit te Qarkut nga viti 2003 deri ne vitin 2015. Eshte anetar i Partise Demokratike qe ne vitin 1991 dhe themelues I deges se Partise Demokratike Puke. Ka patur funksione te ndryshme, duke qene prej vitesh edhe zv. Kryetar I deges se Pukes. Ka drejtuar disa fushata zgjedhore dhe aktualisht eshte kandidat per Bashkine e Pukes.
Senicë
Senica është një fshat në komunën Vergo në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Lista e shkrimtarëve shqiptarë: S
Kjo është lista e shkrimtarëve shqiptarë.
Gorana e Vogël
Goranë e Vogël, (malazezisht: Мала Горана/Mala Gorana) është vendbanim në Komunën e Tivarit në Mal të Zi.
Konsumatorë-konsumatorë
Internet biznes modeli konsumatorë-konsumatorë nënkupton atë se edhe oferta edhe kërkesa gjatë një procesi të biznesit (pamvarësisht se ofrohet produkt apo shërbim) janë konsumatorë, pra produkti ose shërbimi kalojnë nga konsumatorë në konsumatorë (nga individi në individ).
Programi i Drazha Mihajloviqit për shqiptarët
Programi i Drazha Mihajloviqit për shpërnguljen e shqiptarëve me dhunë është krijuar më 1942 dhe ka hyrë si pjesë e Doktrinës së shenjt serbe.
Poienarii de Argeş
Poienarii de Argeş është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 1140 banorësh dhe sipërfaqe km². Komuna është formuar nga bashkimi i 5 fshatrave: Bonceşti, Ceaureşti, Ioaniceşti, Poienarii, Tomuleşti.
Georgios Sinas
Jorgo Sina (greqisht: Γεώργιος Σίνας, gjermanisht: Georg Sina; 20 nëntor 1783 – 18 maj 1856) ishte një sipërmarrës dhe bankier austro-vlleh. Ai u bë babai i një bamirësi tjetër kombëtar grek, Simon Sinas. Ai ishte gjithashtu themeluesi i Observatorit Kombëtar të Athinës.
Jorgo Sina ka lindur në Nish. Familja Sina vinte nga Voskopja, Perandoria Osmane (tani Shqipëria e Jugut). Origjina etnike e familjes është përshkruar si arumune, arumune e helenizuar, ose greke. Pavarësisht nga origjina e tyre etnike, familja Sinas në Vjenë ishte pjesë e klasës social-kulturore greke të tregtarëve, e cila mbante marrëdhënie të ngushta me shtetin e sapothemeluar grek të epokës së tyre. Sinasi në moshë të vogël humbi nënën dhe u rrit nga tezja në Serres (sot në Greqi), ku jetoi në vitet e para të shkollës.
Poturët
parapamje|Poturčenjaci - Të turqizuarit parapamje|Boshnjaku (ilustrim nga viti 1879) Poturët është një shprehje bisedore dhe nënçmuese (pezhorative) e gjuhës së folur që rrjedh nga fjala e gjuhës serbokroate: poturčen - poturčenjak që ka kuptimin "të turqizuarit - ata që janë turqizuar" dhe si e tillë është përdorur zakonisht nga popujt jomuslimanë të Ballkanit për të treguar të gjithë kolonët myslimanë në rajon, pavarësisht nga përkatësia e tyre etno-gjuhësore. Megjithatë, shumica e tyre ishin vërtet turq etnikë. Në Perandorinë Osmane, besimi islam ishte feja zyrtare, me myslimanët që mbanin të drejta të ndryshme nga jomuslimanët. Grupet juridike etno-fetare jomuslimane (dhimmi) identifikoheshin nga miletet e ndryshme ("kombe").
Përmbledhje
Poturica si shprehje përdorej gjithashtu për të treguar të gjitha grupet në rajon që ishin islamizuar gjatë sundimit osman, veçanërisht shqiptarët myslimanë dhe myslimanët sllavë (kryesisht boshnjakët). Për të krishterët e Ballkanit, konvertimi në fenë Islame ishte sinonim i turqizimit, duke iu nënshtruar "sundimit osman dhe përqafimit të mënyrës osmane të jetesës", pra "të bëhesh turk". Në gjuhët sllave të jugut, ka edhe terma prejardhës që shihen më shumë si ofendues ndaj boshnjakëve, si poturiti, poturčiti, poturčenik dhe poturica (dhe që të gjitha në thelb do të thonë "turqë" ose " të turqizuar"). Myslimanët sllavë ndjekin shkollën Hanefite të Islamit Sunit, shkolla më dominuese në Perandorinë Osmane.
Sipas ideologjisë fetare të kristosllavizmit, të krijuar nga Michael Sells, feja ka luajtur një rol kyç në ruajtjen e aleancave dhe identifikimit etnik gjatë konflikteve të trazuara etnike në Evropën Juglindore për shekuj me radhë, që nga Mesjeta e Lartë e në vazhdim. Sells postulon se ekzistonte një "besimi se sllavët janë të krishterë për nga natyra dhe se çdo konvertim nga krishterimi është një tradhti e racës sllave" siç shihet edhe në lëvizjet etnike dhe nacionaliste ortodokse kroate romake dhe ortodokse serbe. Prandaj, myslimanët sllavë nuk konsideroheshin pjesë e farefisnisë së tyre etnike, pasi me konvertimin e tyre në Islam, "ata konsiderohej se janë bërë turq ".
Pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore dhe shpërbërjes së Perandorisë Osmane, të gjithë muslimanët osmanë u bënë pjesë e qytetarisë moderne ose e kombit turk.
Shembuj të ngjashëm
Një fenomen i ngjashëm ekziston në Azinë Juglindore ku termi Bengali ishte sinonim i "myslimanit". Myslimanët Manipuri, të cilët flasin një gjuhë Sino-Tibetane, njihen gjithashtu me emrin Pangal, i cili ishte ajo që Meiteit i quanin muslimanët. Fjala është një korrupsion i Bangalit, dhe fitoi rëndësi në rajon për shkak se bengalët ishin i vetmi grup etnik me shumicë myslimane në rajon. Në shekullin XVII, ekspeditat mogule drejt verilindjes u nisën nga Bengali. Kronikat e Baharistan-i-Ghaibi shënojnë se ushtria e ndryshme Mughal u referua tërësisht si Bangal nga populli Koch. Në Assam dhe Gadishullin Malaj, termi evoluoi për t'iu referuar të gjithë të huajve. Evropianët kolonialë quheshin Boga Bongal (Bengali i bardhë/i huaj) në asamezisht dhe Benggali Putih në Malajzisht.
Pet Shop Boys
Pet Shop Boys është një duo electronic pop anglez, i përbërë nga Neil Tennant (vokal, tastierë, dhe herë pas here kitarë) dhe Chris Lowe (tastierë, dhe herë pas here vokal).
Kopacez
Kopacezi është një fshat në komunën Vergo në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Lista e shkrimtarëve shqiptarë: T
Kjo është lista e shkrimtarëve shqiptarë.
Transporti
Transporti është lëvizja e njerëzve, kafshëve dhe mallrave nga një vend në një vend tjetër. Mënyrat e transportit janë nëpërmjet rrugëve tokësore, ajrore dhe ujore. Në degën e transportit bën pjesë edhe Tregtia dhe Turizmi.
Infrastruktura e transportit përbëhet nga instalimet fikse duke përfshirë rrugët, hekurudhat, rrugët ujore, kanalet dhe tubacionet dhe terminalet si aeroportet, stacionet e autobusëve, depot, terminalet e kamionëve, depot e karburantit (duke përfshirë binarët e karburantit dhe stacionet e karburantit) dhe portet detare. Terminalet mund të përdoren si për shkëmbimin e pasagjerëve dhe ngarkesave, ashtu edhe për mirëmbajtjen.
Automjetet që udhëtojnë në këto rrjete mund të përfshijnë automobila, biçikleta, autobusë, trena, kamionë, njerëz, helikopterë, ujore, anije kozmike dhe avionë.
'''Historia Mjetet e para të transportit të njerëzve përfshinin ecje, vrapim dhe not. Hollimi i kafshëve paraqiti një mënyrë të re për të vënë barrën e transportit në krijesa më të fuqishme, duke lejuar tërheqjen e ngarkesave më të rënda, ose njerëzit që hipin kafshët për shpejtësi dhe kohëzgjatje më të madhe. Shpikje të tilla si rrota dhe slitë ndihmuan transportin e kafshëve më efikas nëpërmjet futjes së automjeteve. Transporti i ujit, duke përfshirë anijet me rresht dhe lundrimin, daton që nga kohra të lashta dhe ishte mënyra e vetme efikase për të transportuar sasi të mëdha ose për distanca të mëdha përpara Revolucionit Industrial.
Revolucioni Industrial në shekullin e 19-të pa një numër shpikjesh ndryshonin rrënjësisht transportin. Me telegrafi, komunikimi u bë i menjëhershëm dhe i pavarur nga transporti i objekteve fizike. Shpikja e motorit të avullit, i ndjekur nga zbatimi i tij në transportin hekurudhor, bëri transportin e tokës të pavarur nga muskujt e njeriut ose të kafshëve. Të dy shpejtësia dhe kapaciteti u rritën me shpejtësi, duke lejuar që specializimi nëpërmjet prodhimit të ishte i vendosur në mënyrë të pavarur nga burimet natyrore. Shekulli i 19-të gjithashtu pa zhvillimin e anijes së avullit, që ngadalësoi transportin global.
Me zhvillimin e motorrit të djegies dhe automobilave rreth vitit 1900, transporti rrugor u bë përsëri më konkurrues dhe filloi transportimi mekanik privat. Rrugët e para "moderne" u ndërtuan gjatë shekullit të 19-të me makadam. Më vonë, asfalti dhe betoni u bënë materialet mbizotëruese dominuese. Në vitin 1903 vëllezërit Wright demonstruan aeroplanin e parë të kontrollueshëm të suksesshëm dhe pas Luftës së Parë Botërore (1914-1918) aeroplani u bë një mënyrë e shpejtë për të transportuar njerëz dhe për të shprehur mallra për distanca të gjata.
Në fillim të historisë së SHBA-ve, korporatat private aksionare zotëronin shumicën e ujësjellësve, urave, kanaleve, hekurudhave, rrugëve dhe tuneleve. Shumica e infrastrukturës së tillë të transportit erdhi nën kontrollin e qeverisë në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, duke kulminuar në shtetëzimin e shërbimit hekurudhor të udhëtarëve ndër-qytet me themelimin e Amtrak. Kohët e fundit, megjithatë, një lëvizje për privatizimin e rrugëve dhe infrastrukturës tjetër ka fituar një farë toke dhe pasuesit.
Kantoni Noyant
Kantoni Noyant (frëngjisht: Canton de Noyant) është një kanton në departamentin Maine-et-Loire, rajonin Pays de la Loire në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Noyant. Ka sipërfaqe 304.75km2 dhe popullsi 6163 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Noyant aktualisht përbëhet nga 15 komuna.
Baleti
Baleti është ajo gjini artistike e cila i shpreh ndjesitë e saj përmes lëvizjeve të shoqëruara me muzikë,shfaqje skeniko-muzikore e trupës vallëzuese. Kjo shfaqje përcillet me skenografi dhe me kostume adekuate. Baza dramaturgjike është libretoja në bazë të së cilës edhe kompozohet përcjellja muzikore e cila në raste të rralla ka këndim apo fjalë të folura.
Baleti është një nga artet dramatike. Baleti e ka vallëzimin dhe lëvizjet skenike si formë shprehëse të krijimit.
Baleti në Shqipëri
Në Shqipëri për sa i përket baletit përpjekjet e para u bënë me tablotë koreografike dhe duke vënë në skenë pjesë të huaja klasike. Më 1956, trupa e baletit u përforcua me profesionistë dhe nisën të vihen në skenë baletë të zhanreve të ndryshme duke ngritur nivelin artistik. Në reporterin e Teatrit të Operas dhe të Baletit u vunë në skenë balete të zhanrit klasik: “Romeo dhe Zhuljeta”, “Paganini” etj. Një etapë e re nisi me krijimin dhe vënien në skenë të veprave nga autorë shqiptarë. Kështu lindi baleti kombëtar me vepra si “Halili dhe Hajria”, “Shote Azem Galica”, “Delina” etj. Shkolla shqiptare e baletit ka nxjerrë gjatë viteve nxënës që kanë spikatur jashtë vendit edhe pas viteve ‘90.
Baleti në Kosovë
Baleti në Kosovë është formuar në vitin 1972 në Prishtinë, në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Njëzet e shtatë balerinët e parë të Trupës së Baletit të Kosovës mbaruan shkollën e baletit në Shkup, Maqedoni. Që nga viti 1972 deri në vitin 1990 ata me sukses u prezantuan para publikut deri në largimin nga forcat serbe në vitin 1990. Pas luftës në Kosovë, dhe pas afro dhjetë vitesh të mosfunksionimit të Trupës së Baletit në Kosovë, hapet shkolla e parë e Baletit, në vitin 2000. Iniciativa për hapjen e kësaj shkolle u morë nga Ahmet Brahimaj, ish balerin në Trupën e Baletit të Kosovës dhe njëkohësisht drejtor i kësaj trupe. Kjo shkollë nxorri gjeneratat e para të balerinëve të cilët tani me sukses arrinë të performojnë para publikut në Kosovë dhe në rajon.
Balerinët më të mirë shqipëtarë të viteve 1955–1995 janë Agron Aliaj (gjithashtu koreograf), Zoica Haxho, Ganimet Vendresha, Petrit Vorpsi (gjithashtu koreograf), Mukades Erabara, Pëllumb Agalliu, Miltiadh Papa, Hajdar Shtuni, Tatjana Sulejmani, Ilir Kerni, Ludmill Cakalli, Lindita Ahmataj, Leonard Xhokaxhiu.
Qafë-Dardhë
Qafë-Dardha është një fshat në komunën Vergo në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Cërnivori
Cërnivor, (Црн Врв/Crn Vrv) ёshtё fshat nё komunën e Studeniçanit, Maqedoni.
Demografia
Sipas regjistrimit të popullsisë së viti 2002, fshati kishte 46 banorë Shqiptarë.
Kantoni Saint-Aubin-du-Cormier
Kantoni Saint-Aubin-du-Cormier (frëngjisht: Canton de Saint-Aubin-du-Cormier) është një kanton në departamentin Ille-et-Vilaine, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Aubin-du-Cormier. Ka sipërfaqe 147km2 dhe popullsi 10874 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Aubin-du-Cormier aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Oxhaqet feudalë
Oxhakët feudalë ishin familjet e mëdha pronare tokash, që përbënin oligarkinë sunduese feudale të Shqipërisë në shek. XVIII e deri në fillim të shek. XX.
Secili oxhak kishte vendosur pushtetin e vet politik e ushtarak dhe e përforconte atë duke krijuar lidhje familjare, aleanca e tarafe brenda e jashtë krahinës. Porta e Lartë mbështetej tek më të fuqishmit prej oxhakëve feudalë, të cilët i lidhi deri diku pas vetes, duke u besuar detyrat më të rëndësishme administrative e ushtarake dhe duke shfrytëzuar, nga ana tjetër, rivalitetin midis tyre. Ndër oxhakët feudalë më të përmendur në Shqipëri gjatë shek. XVIII kanë qenë: Toptanët në Krujë, Velabishtët në Berat, Vlorajt në Vlorë, etj.
Regjistrimet e para kadastrale osmane në Shqipëri
Organizimi i Perandorisë Osmane dhe funksionimi i aparatit të saj shtetëror mbështetej mbi pronën feudale ushtarake, sistemin e timarit. Kjo lloj prone u vendos në Ballkan dhe në Shqipëri gradualisht, që me pushtimet e para osmane të shek. XIV. Por mungojnë burimet historike të shek. XIV për të pasqyruar dinamikën e shtrirjes në kohë e hapësirë të sistemit të timarit.
Dokumenti më i hershëm i zbuluar der tani, për të njohur sistemin agrar që vendosën pushtuesit osmanë në Shqipëri dhe në Ballkan, është një regjistër kadastral i vitit 835 h. (1431-1432), i emërtuar "Regjistri i Sanxhakut Shqiptar" (Defter-i Sancak-i Arvanid). Në të janë përfshirë një pjesë e viseve të Shqipërisë Perendimore, që shtriheshin nga Çamëria deri në lumin Mat. Krahas pasqyrimit të shpërndarjes së timareve në çastin e hartimit të regjistrit, në të ka edhe shënime që u referohen periudhave më të hershme, kohës së sulltan Bajazitit I (1389-1402) dhe të sulltan Mehmetit I (1413-1421).
Të dhënat e regjistrit të vitit 1431-1432 për praninë e sistemit të timarit në Shqipëri që në fund të shek. XIV janë fare të pakta dhe kanë të bëjnë me krahinën e Korçës e të Përmetit. Kurse për kohën e sulltan Mehmetit I janë më të shumta. Ato tregojnë se pas pushtimit prej osmanëve në vitet 1417 e 1418 të kështjellave të Gjirokastrës, të Beratit, të Kaninës etj., ishte bërë një regjistër kadastral dhe ishte formuar Sanxhaku Shqiptar po me atë shtrirje të përafërt që do të kishte edhe në regjistrimin e mëvonshëm të vitit 1431-1432.
Në kohën e sulltan Mehmetit I pushtuesit osmanë kryen regjistrimin themeltar të vendbanimeve, të shtëpive, të pronave tokësore, i grupuan ato nëpër timare të madhësive të ndryshme (sipas funksionit e influencës që kishin spahinjtë), caktuan llojet e taksave dhe sasinë e detyrimeve që familjet e regjistruara duhet t`i paguanin shtetit dhe spahiut të tyre.
Ata synonin të zbatonin sistemin e tyre feudal ushtarak dhe, në radhë të parë, të vendosnin pronësinë feudale osmane mbi tokën, e cila ishte mjeti kryesor i prodhimit. Të gjitha tokat e punueshme, arat, livadhet, kullotat, pyjet, korijet, pavarësisht në duart e kujt ndodheshin, konsideroheshin pronë mirie, d.m.th. pronë shtetërore (araz-i mirye) dhe vetëm një fond i kufizuar tokash u jepej si pronë private (araz-i mulk) komandantëve të shquar ushtarakë. Toka vakuf (erz-i vakfe-tokë e shenjtë) formonte një kategori të veçantë prone, atë të institucioneve fetare.
Nga ana formale juridike pronari i tokave të shpallura mirie konsiderohej Zoti, por ajo administrohej prej sulltanit, i cili konsiderohej halif (mëkëmbës i profetit Muhamed).
Me shpalljen e tokave të regjistruara si pronë mirie, fshatarëve, që ishin pronarë tokash, iu kufizua e drejta në pronat e tyre, kurse fisnikët shqiptarë u zhveshën nga zotërimet e tyre dhe nga favoret që kishin në bazë të së drejtës feudale. Tani tokat e pushtuara hynë në fondin e përgjithshëm tokësor të shtetit osman. Në vartësi me madhësinë e të ardhurave që, sipas funksioneve, rëndësisë e njohjeve, u caktoheshin feudalëve të rinj osmanë, tokat u pjesëtuan në feude të vogla, të mesme dhe të mëdha, që administrata osmane i emërtonte timare, ziamete e hase. Këto prona u shpërndaheshin me kusht ushtarakëve të quajtur spahinj (d.m.th. kalorës), subashë e sanxhakbejlerë, si dhe funksionarëve civilë. Këta i mbanin pronat për aq kohë sa ishin në funksionet përkatëse dhe përmbushnin detyrimet e tyre.
Në fillim administrata osmane në Shqipëri, në pjesën më të madhe të saj, përbëhej nga të huaj. Krahas tyre kishte një numër të konsiderueshëm spahinjsh shqiptarë të islamizuar, të cilët përgjithësisht vinin nga radhët e fëmijëve të fisnikëve që sulltani i kishte marrë si pengje. Kishte edhe një numër të kufizuar spahinjsh shqiptarë të krishterë. Timaret e këtyre të fundit përgjithësisht ishin në zona të thella, mbi të cilat administrata osmane e kishte shumë të vështirë të vepronte.
Krahinat e pushtuara osmanët i ndanin në njësi të ndryshme administrativo-ushtarake. Këto njësi nuk ishin krijesa arbitrare, por mbështeteshin në lidhjet historike e traditën vendase të ndarjeve kishtare e administrative. Sanxhakët ishin njësitë më të rëndësishme administrativo-ushtarake të Perandorisë Osmane.
Sipas burimeve historike, që njihen deri tani, në tokat shqiptare u krijuan, në periudha të ndryshme të shek. XV, disa sanxhakë: pashasanxhaku i Shkupit, sanxhaku i Janinës, Sanxhaku Shqiptar (Sancak-i Arvanid) etj. Më i rëndësishmi prej tyre ishte pashasanxhaku i Shkupit, që kishte 22 nahije gjithsej dhe një shtrirje shumë të gjerë: nga Selaniku në lindje dhe arrinte në perëndim deri në Gostivar e Kërçovë. Burimet më të hershme historike për organizimin e tyre, që kanë arritur të ruhen deri në ditët tona, i përkasin Sanxhakut Shqiptar.
Sanxhaku Shqiptar pati si kryeqendër Gjirokastrën dhe shtrihej nga Çamëria deri në lumin Mat. Ai bënte pjesë në ejaletin e Rumelisë, ku përfshiheshin të gjithë sanxhakët e Ballkanit. Sanxhaku Shqiptar ishte i ndarë në njësi të vogla, në vilajete, ku përfshiheshin disa krahina (nahije).
Në krye të sanxhakut qëndronte sanxhakbeu, komandanti i ushtrisë së sanxhakut që formohej nga disa qindra spahinj. Në krye të vilajetit ishte subashi, komandanti i spahinjve që i kishin timaret në vilajetin përkatës. Subashët vareshin nga sanxhakbeu dhe kishin vetëm funksione ushtarake.
Në çdo vilajet, pranë subashëve ishin kadilerët, kryetarët e zyrës së Sheriatit (Ligji i Shenjtë), të cilët kryenin funksione administrative, civile, gjyqësore dhe fetare. Ata si kryetarë gjyqi, vendosnin jo vetëm në proceset juridike, por edhe ndërhynin në çështjet e shfrytëzimit dhe të ndarjes së timareve. Pranë kadilerëve kishte edhe funksionarë të tjerë të administratës shtetërore osmane. Këta ishin naibët, zëvendësit e kadilerëve, dhe imamët, funksionarët e kultit osman. Në çdo qytet ishte edhe dizdari, komandanti i rojeve të kështjellës. Të gjithë ata ishin të pajisur me timare. Popullsia jo myslimane (e krishterë, etj.) cilësohej raja (e nënshtruar).
Regjistrimi kadastral i vitit 835 h. (1431-1432)
Aparati shtetëror qendror e lokal i Perandorisë Osmane kujdesej për zbatimin e sistemit të timarit, mbi bazën e të cilit ishte ngritur e funksiononte tërë ngrehina politike, ushtarake e administrative e Perandorisë Osmane. Të ardhurat që vileshin nga tatimet e sistemit të timarit mbanin në këmbë gjithë aparatin shtetëror dhe mbulonin shpenzimet e tij. Gjithashtu ushtria e spahinjve, e zotëruesve të timareve, ishte pjesa më e rëndësishme e forcave ushtarake osmane që zbatonte sistemin e timarit, që mbante në këmbë Perandorinë Osmane dhe që, nëpërmjet luftërave pushtuese, zgjeronte kufijtë e saj.
Kujdesin e veçantë, që kishte aparati shtetëror për zbatimin e sistemit të timarit, e tregojnë më së miri procesi i regjistrimeve kadastrale të herëpashershme dhe shënimet e shumta anësore me të cilat janë pajisur regjistrat përkatës. Hartuesit e kadastrave (eminët) dërgoheshin nga kryeqyteti për të bërë regjistrimet. Në bazë të dekreteve (berateve), që sulltani u kishte lëshuar spahinjve, eminët shkonin fshat më fshat për të regjistruar shtëpitë, pronat e tatimet që duhej të vileshin. Në përfundim të këtij procesi eminët hartonin regjistrat e hollësishëm (mufasal defteri). Gjithashtu ata bënin edhe kopje të përmbledhura të tyre, siç është edhe regjistri kadastral i vitit 835 h. (1431-1432), që është zbuluar në arkivat turke. Ai është i pajisur me shënime anësore që janë bërë vazhdimisht, deri në vitin 1455, për të pasqyruar zëvendësimin e spahinjve të mëparshëm me të rinj, ndryshimet që pësonin timaret, duke i zmadhuar ose zvogëluar ato, si dhe krijimin e timareve të reja me fshatra e grupe familjesh që zbuloheshin si të paregjistruara e të fshehura etj. Prandaj herë pas here ndërmerreshin regjistrime të reja, nëpërmjet të cilave administrata qendrore e ajo lokale siguronte pasqyra më të plota e të sakta për funksionimin e sistemit të timarit. Në këtë kuadër u ndërmor edhe regjistrimi i vitit 835 h. (1431-1432), nga i cili është zbuluar një kopje e përmbledhur e tij. Ai është regjistri kadastral më i hershëm për Ballkanin i hartuar nga administrata osmane dhe i zbuluar deri më tani. Kjo kopje është e ndarë rastësisht në dy pjesë, nga të cilat vetëm njëra është botuar në vitin 1954 prej historianit turk Halil Inalçik. Në të janë shënuar emrat e ndarjeve administrative e të qendrave të banimit, emrat e spahinjve, llojet e tatimeve që paguheshin e madhësia e tyre e shënuar në akçe (monedhë osmane) etj.
Ashtu si gjatë regjistrimit të kohës së sulltan Mehmetit I, edhe me regjistrimin e ri të vitit 835 h. (1431-1432), Gjirokastra vazhdoi të ishte kryeqendra e Sanxhakut Shqiptar dhe në këtë sanxhak ishin përfshirë krahinat nga Çamëria deri në lumin Mat. Ai ishte i ndarë në 11 vilajete, të cilat më vonë do të quhen kaza: vilajeti i Gjirokastrës, i Këlcyrës, i Kaninës, i Beratit, i Tomoricës, i Skraparit, i Pavël-Kurtikut, i Çartallozit, i Krujës, i Përmetit dhe i Korçës. Dy vilajetet e fundit janë përfshirë në pjesën e pabotuar të regjistrit osman të vitit 835 h. Si sanxhakbe i Sanxhakut Shqiptar u caktua Ali bej Evrenozi.
Krahas krahinave që ishin përfshirë në Sanxhakun Shqiptar, shënimet anësore të regjistrit të vitit 835 h. (1431-1432) tregojnë se ndërkohë osmanët kishin regjistruar edhe rajone të tjera shqiptare. Sipas tyre, në një regjistër të veçantë e të panjohur deri tani ishin shënuar zotërimet e Gjon Kastriotit. Në këto regjistra nuk u përfshinë zotërimet veneciane në Shqipëri.
Sipas regjistrit të vitit 835 h. në Sanxhakun Shqiptar ishin rreth 475 timare, duke përfshirë edhe shtesat e bëra gjatë viteve të mëvonshme. Shumica e timareve, afro 80% e tyre, u ishte dhënë spahinjve myslimanë të huaj, midis të cilëve kishte edhe osmanë. Pjesa tjetër ishin spahinj shqiptarë myslimanë apo të krishterë. Këta, veçanërisht spahinjtë e krishterë, ishin caktuar në rajone të thella, ku administrata osmane e kishte vështirë të vepronte. Në raste të tilla eminët nuk shkelnin fare nëpër fshatra dhe i regjistronin banorët e tyre formalisht, sipas regjistrit të mëparshëm ose deklarimit të spahinjve. Kështu u veprua për fshatrat e rajonit të Këlcyrës, për fshatrat e viseve përgjatë rrjedhjes së lumit Shkumbin etj.
Rrjedhimet e sistemit të timarit
Vendosja e sistemit të timarit ndryshonte raportet e pronësisë mbi tokën, që ishte çështja themelore për jetën ekonomike, shoqërore e politike të vendit dhe që përcaktonte shkallën e zhvillimit të marrëdhënieve feudale.
Si trashëgim nga e drejta bizantine, për shekuj të tërë toka në tërësi konsiderohej se i përkiste sovranit (perandorit, mbretit etj.). Në këtë mënyrë ishin motivuar detyrimet që popullsia kishte ndaj pushtetit shtetëror qendror për prodhimet e tokës dhe që përbënte atë pjesë të rentës që merrte shteti bizantin (renta qendrore). Pjesa tjetër e rentës u përkiste individëve të veçantë, përfaqësuesve të shtresës së pasur, që ishte në krye të jetës ushtarake, politike e ekonomike në provinca. Një rentë e tillë, e ndarë në dy pjesë, krijonte marrëdhënie që në njërën apo tjetrën formë kufizonin të drejtat e pronësisë private mbi tokën. Mbi këtë formë të rentës qe ngritur e kishte vepruar institucioni feudal bizantin i pronies. Me kalimin e kohës kornizat kufizuese mbi të drejtat e pronësisë mbi tokën erdhën duke u shkelur gjithnjë e më shumë, derisa institucioni i pronies në fakt pushoi së vepruari dhe përgjithësisht toka kishte kaluar në pronësi private të plotë deri në shitblerjen e saj.
Me zbatimin e sistemit të timarit, pushtuesit osmanë realisht rivendosën pronien bizantine dhe prekën shtresat e ndryshme shoqërore, sidomos fisnikërinë shqiptare, e cila përgjithësisht u zhvesh nga pronat e veta. Vetëm një pjesë e përfaqësuesve të saj u integruan në radhët e spahinjve e të drejtuesve të shtetit osman. Këta, si dhe individë nga shtresat e tjera, qofshin edhe të ulëta, që futeshin në radhët e luftëtarëve osmanë dhe dalloheshin në luftime, merrnin timare dhe poste të ndryshme, madje edhe në viset shqiptare. Si vendas ata duhej të zbusnin pakënaqësinë e shqiptarëve ndaj pushtuesve të huaj dhe të ndihmonin në vendosjen e sistemit të timarit. Edhe disa familje që ishin caktuar për ruajtjen e mirëmbajtjen e kështjellave e të ngushticave nga kalonin rrugët, osmanët i lironin nga një pjesë e detyrimeve për t`i lidhur me pushtetin e tyre. Elementë të tjerë nga radhët e fisnikërisë shqiptare u përfshinë në shtresën e spahinjve e të funksionarëve osmanë nëpërmjet institucionit të iç-ogllanit (pazhë) dhe të gulamit (djalë i rritur).
Dokumentet dëshmojnë se, qysh kur nisën sulmet për pushtimin e tokave shqiptare, osmanët i kushtuan vëmendje shtresës së fisnikëve. Krahas prirjes për mënjanimin e përfaqësuesve të pabindur të kësaj shtrese, aty ku qëndresa ishte e dobët, në rajonet ku vendosja e pushtetit osman ishte e vështirë, pushtuesit u përpoqën të përdornin elementë nga radhët e fisnikërisë shqiptare për të neutralizuar pakënaqësinë dhe qëndresën e tyre. Për këtë ata përdorën marrëdhëniet e vasalitetit dhe i detyronin fisnikët shqiptarë të dërgonin bijtë e tyre të vegjël si pengje në oborrin e sulltanit, si iç-ogllanë (pazhë). Këtu ata konvertoheshin në fenë islame dhe edukoheshin me frymën e besnikërisë ndaj sulltanit. Pas një dekade, kur mendohej se ishin formuar si osmanllinj të vërtetë, ata pajiseshin me timare të mëdha dhe ofiqe të larta, sipas aftësive që tregonin. Nëpër institucionin e iç-ogllanit kaluan i biri i Gjon Kastriotit, Skënderbeu, i biri i Teodor Muzakës, Jakup Beu, i biri i Gjon Zenebishit, Hamza Beu etj.
Sistemi i timarit preku thellë edhe shtresën e gjerë të fshatarësisë pronare tokash, së cilës deri diku iu kufizua shitblerja e tokës si e drejtë thelbësore e pronësisë reale mbi të. Nën sistemin e timarit toka konsiderohej pronë e shtetit dhe fshatari nuk mund ta braktiste atë. Vetëm me lejen e spahiut ai mund t`ia shiste atë një personi tjetër me kusht që blerësi të punonte tokën, të përmbushte të gjitha detyrimet ndaj shtetit e spahiut dhe t`i paguante këtij të fundit një taksë të veçantë, atë të tapisë, që lidhej me aktin e blerjes. Sistemi i timarit e përkeqësoi gjendjen e fshatarësisë si pronare tokash, e vendosi atë nën detyrime të shumta dhe nën varësinë e feudalëve të huaj osmanë. Duke u shpallur të gjitha tokat si pronë shtetërore (mirie), fshatarët ish-pronarë ndiheshin si të zhveshur nga pronat e tyre.
Para pushtimit osman fshatarët përgjithësisht i paguanin kryezotit të tyre të dhjetën e prodhimeve bujqësore, një dukat dhe obrokun (që ishte 4 grosh = 2/9 e dukatit) për çdo shtëpi. Kurse tani nën sistemin e timarit u rrit llojshmëria dhe madhësia e detyrimeve ndaj shtetit dhe timarlinjve (spahinjve). Këta të fundit u merrnin për vete fshatarëve yshyrin (e dhjeta), si taksë në natyrë për të gjitha prodhimet bujqësore e çdo aktivitet tjetër ekonomik, ispenxhën, taksë në të holla që ishte 25 akçe për familje fshatare jomyslimane (të krishterë etj.), 22 akçe për familje myslimane (e njohur me emrin resmi-çift) dhe ishte më e vogël për beqarët e moshës madhore, si dhe për familjet e drejtuara nga gra që u kishin vdekur burrat. Gjithashtu spahinjtë merrnin taksën e tapisë së tokës, kur ajo shitej apo trashëgohej nga fëmijët, taksën e martesës, gjoba të ndryshme etj. Kurse shteti merrte xhizjen, taksë që e paguanin për familje popullsitë jomyslimane (rajatë) që ishte në masën e 45 akçeve në vit, xhelepin, taksë e blegtorisë, të dhjetën e gjakut, që ishte një tribut vjetor me djem të vegjël, të cilin ishte e detyruar ta jepte çdo qendërbanim për të mbushur radhët e ushtrisë së jeniçerëve. Çdo familje, pavarësisht nga besimi, paguante avarizin e divanit, që ishte detyrim në të holla për Këshillin e Lartë të shtetit turk. Gjithashtu ato kishin edhe një varg detyrimesh specifike, si p.sh. mbulimin e shpenzimeve të ushtrisë kur ajo shkonte në luftë etj.
Pesha e detyrimeve të mësipërme rëndohej edhe më shumë prej abuzimeve që bëheshin gjatë vjeljes së tyre me dhunë nga aparati i fuqishëm ushtarako-administrativ i Perandorisë Osmane që, për nga ashpërsia, ishte i pakrahasueshëm me atë të sundimtarëve vendas të mëparshëm. Sa kohë që Perandoria Osmane vazhdonte të zgjeronte kufijtë e saj, spahinjtë nuk i kushtonin vëmendjen e duhur mbarëvajtjes së timareve, sepse të ardhurat që vilnin prej tyre ishin më të vogla nga ato që siguronin nëpërmjet grabitjeve gjatë luftërave pushtuese apo shtypjes së kryengritjeve e revoltave të ndryshme. Kur dalloheshin nëpër luftime, spahinjtë e ushtarët e tjerë osmanë në viset e sapopushtuara merrnin timare më të mëdha nga ato që kishin pasur më parë. Sipas së drejtës feudale osmane, spahiu e mbante timarin për aq kohë sa përmbushte detyrimin e pjesëmarrjes në luftë bashkë me pajisjet personale luftarake sa herë ta thërrisnin eprorët e tij. Kur timari i siguronte spahiut deri në 5 mijë akçe të ardhura në vit, duhej të shkonte në luftë vetëm dhe, për çdo 5 mijë akçe të ardhura më tepër, ai duhej të merrte me vete nga një ushtarak të armatosur (xhebeli).
Pozita e spahinjve, si zotërues timaresh, konsiderohej e përkohshme dhe e pasigurtë, prandaj veprimtaria e tyre karakterizohej nga abuzimet, grabitjet e krime të shumta, po ashtu siç vepronin edhe gjatë fushatave ushtarake. Vetë kronistët osmanë bashkëkohës me ngjarjet e mësipërme dëshmojnë për dhunën e spahinjve, për shkretimin e krahinave të tëra gjatë fushatave ushtarake të tyre, për grabitjen e pasurive të tundshme e të patundshme të banorëve të viseve që sulmoheshin, të gjësë së gjallë, si dhe të fëmijëve e të të rriturve, të cilët shiteshin si skllevër.
Poienarii de Muscel
Poienarii de Muscel është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 3574 banorësh dhe sipërfaqe 38.57 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 5 fshatrave: Groşani, Jugur, Poienari, Şerbăneşti, Valea Îndărăt.
Rrapo Dervishi
Rrapo Dervishi ishte Ministër i Ekonomisë Komunale i Shqipërisë nga 28 qershori i vitit 1980 deri më 23 nëntor të vitit 1982. Dervishi ka qënë deputet në nëntë legjislatura, si dhe drejtues i luftës antifashiste.
Umreja
parapamje|240px|Një foto e një [[myslimani me veshje të Ihramit (në të djathtë)]] Umre (Arabisht: عُمرَة‎) është pelegrinazh i myslimanëve në Mekë. Myslimanë mund ta bëjnë umren në çdo kohë, në kontrast me Haxhillëkun e cila bëhet në një muaj të caktuar. Në gjuhën arabe, Umre do të thotë „“vizita e një vendi të popullarizuar”. Në Sheriat, Umre do të thotë bërja Tavaf rreth Qabes dhe Sai mes Sefa dhe Merve, që të dyja bëhen pas veshjes së Ihramit.
Përshkrimi i Umres
Umreja përbëhet prej katër gjërave: Ihrami, tavafi (ecja rreth Qabes), Sa'i mes Sefa dhe Merves dhe rruatja e kokës ose shkurtimi i flokëve.
Ihrami
Kur pelegrini hyn në Ihram, ai duhet të ndryshoj veshjet dhe të bëj gusël (pastrimi i gjithë trupit) dhe mund të përdorë çdo parfumë në kokën dhe mjekrrën e tij, nuk ka rëndësi edhe nëse gjurmët e parfumit janë edhe pas hyrjes në Ihram. Pas kësaj pelegrini vendos veshjet e Ihramit përveç gruas që ka gjakderdhje pas lindjes ose me menstruacione dhe nëse ka ardhur namazi i obligueshëm, ai duhet ta fal, përndryshe ai fal me namazin sunnet. Pas kësaj, pelegrini drejtohet kah kible dhe hyn në ihram.
Pastaj ai reciton Telbije:
“Lebejk Allahum lebejke, Lebejk La Sherike Leke Lebejk. Inne el-hamde, Ue n-Ni'mete, Leke uel Mulk, La Sherike Leke.”
Pelegrini duhet të recitoj Telbije, sidomos ku ndryshon vendin ose kohën si p.sh kur shkon në një vend të lartë ose kur zbret në një vend të ulët, kur fillon nata ose dita. Përshkruhet se Muhrimi (personi që hyn në Ihram) duhet të recitoj Telbijen prej momentin të hyrjes në Ihram deri sa të filloj Tavafin. Kur ta fillon Tavafin, ai nuk duhet ta recitoj Telbijen.
Tavafi
Kur pelegrini hyn në Xhaminë e Shenjtë, ai hynë me këmbën e djathtë. Ai duhet të shkoj te Guri i Zi për ta filluar Tavafin. Ai duhet ta prekë dhe ta puth Gurin e Zi, por për shkak se ka shumë njerëz dhe është e pamundur, atëhere kthehet kah Guri i Zi dhe e ngrit dorën duke thënë “Allahu Ekber”, por pa e puth dorën. Ai duhet të ecë kah ana e djathtë, në anën e majtë duhet të jetë Qabja, dhe kur ai arrin në Corner jemenas, ai duhet ta prekë, por pa e puth dorën dhe nuk duhet të thënë “Allahu Ekber”, por nëse nuk mundet atëhere të vazhdoj të ecë pa i shqetësuar të tjerët. Çdo herë që kalon Gurin e Zi, ai duhet të drejtohet kah ajo dhe të thotë 'Allahu Ekber', dhe në pjesën tjetër të tavafit të tij duhet të recitojë çfarëdo që ai dëshiron nga dhikri, lutjet dhe Kurani.
Pelegrini duhet të bëj dy gjera në Tavaf:
1. Zbulimi i shpatullës së djathtë nga fillimi i tavafit deri në fund. Kjo bëhet duke e vendosur mes të veshjes së sipërme nën sqetullën e djathtë dhe skajet e veshjes së sipërme mbi supe të majtë. Kur pelegrin ta përfundojë tavafin, ai duhet ta kthejë veshjen e tij të sipërme, ashtu siç ishte para tavafit, sepse koha për të veshur atë me një shpatull të zbuluar është vetëm në tavaf.
2. Në tri turnet e para, pelegrini duhet të ec shpejtë me hapa të shkurta. Në turnin e katër, ai duhet të ec normal.
Kur pelegrini ka përfunduar shtatë turne të tavafit, ai duhet të mbulojë shpatullën e tij të djathtë dhe pastaj të shkojë në Stacionin e Ibrahimit (Maqaam Ibraaheem) dhe të recitojë fjalët:
"“Merrni vendin e Ibrahimit – vend të kryerjes së namazit!” – Edhe Ibrahimit edhe Ismailit i kemi rekomanduar: “Faltoren (Qaben) Time pastronie për ata që e vizitojnë, dhe që banojnë aty, dhe për ata të cilët kryejnë namazin”. (Bekare 2:125)"
Ai pastaj fal dy rekate prapa Stacionit të Ibrahimit dhe kur e përfundon, ai duhet të shkoj te Guri i Zi dhe ta prekë, nëse nuk mundet mund të largohet pa bërë me dorë.
Lista e shkrimtarëve shqiptarë: TH
Kjo është lista e shkrimtarëve shqiptarë.
Umreja
Sa'i
Pastaj ai shkon tek vendi i Sa'i dhe kur afrohet te Safa, ai duhet të recitoj:
"Safaja dhe Merva janë shenja të fesë së Perëndisë, prandaj ai që viziton Qaben ose bën Umre, s’ka kurrfarë gjunahi nëve viziton ato (të dyja); ai që bën vepër të mirë, - me të vërtetë, Perëndia është falenderues dhe i Gjithëdijshëm. (Bekare 2:158)"
Pastaj ai duhet të ngjitet në es-Safa derisa ta shohë Qaben, atëherë ai duhet të drejtohet kah ai dhe të ngrejë duart e të lavdërojë Allahun dhe të bëjë du'a (lutje) ashtu siç dëshiron. Ai duhet ta përsërisë atë tri herë, dhe të bëjë du'a në mes. Ai duhet të recitojë këtë dhikër pastaj të bëjë du'a, pastaj recitojë atë përsëri dhe të bëjë du'a, dhe recitoni atë për të tretën herë, pastaj zbret në el-Marva dhe nuk bën dua pas herës së tretës.
Ajeti 125 të sures Bekare recitohet kur arrin në Safa vetëm në fillim të sa'i. Nuk është e pëlqyeshme të përsëritet çdo herë kur arrin në Sefa dhe Merve.
Rruatja e kokës ose shkurtimi i flokëve
Kur të ketë përfunduar shtatë turne (të saa'it), ai duhet ta rruajë kokën nëse është mashkull ose të prerë disa nga flokët e tij. Nëse ai e rruon kokën, ai duhet të rruajë tërë kokën dhe, nëse ai e prenë flokët, duhet të prerë nga të gjithë kokën. Rruajtja është më e mirë se prerja sepse profeti Muhammed u lut tri herë për ata që i rruan kokën dhe një herë për ata që i prenë flokët.
Sa i përket grave, ato duhet të shkurtojnë gjatësinë e gishtit nga flokët e tyre.
Forca e Re Demokratike
Forca e Re Demokratike është parti politike me qendër në Ulqin, Mali i Zi. Ideologjia kryesore është mbrojtja e intereseve të shqiptarëve në Mal të Zi.
Bajka
Bajka'' është një fshat në komunën Vergo në rrethin e Delvinës të Shqipërisë.
Përkulja dhe rënia e tiranisë shqiptare 1957-2010
Përkulja dhe rënia e tiranisë shqiptare 1957-2010 Publicistikë me Autor Spartak Ngjela. Shtëpia botuese: UET Press. Viti i botimit 2011. Faqet e librit 640. ISBN 978-99956-39-54-8
"...koshienca njerëzore kishte krijuar qytete të lira, tregtinë e lirë, shtetin institucionale me anë të parlamentit. Ky proces kishte nisur dhe në dy shekuj e kishte përfunduar Revolucionin Industrial, në një kohë kur arti dhe letërsia kishin krijuar një moment të ri shpirtëror në jetën njerëzore. Përfundimisht, ishte krijuar njeriu i lirë, personaliteti i tij, njeriu autonom në një kohë postindustriale e postmoderne; kishte shpërthyer pluralizmi dhe dija ishte organizuar qartësisht me anën e sistemeve logjike. Intelekti po bënte jetën e vet postrelativiste. Kurse ne kishim mbetur të izoluar në një jetë të errët që mendonte për bukën e përditshme e aspak për dije dhe që bëntë jetën nën hijen e një perandorie, e cila nuk i kishte sjellë njerëzimit asgjë veç shkatërrimit të vlerave."
"Jo çdo ngjarje është fakt historik, kurse vetë fakti historik ka nevojë për interpretim. Duhet ta kuptojmë botën - ka thënë Albert Anjshtajni - jo mbi bazën e gjërave që ndodhin, por mbi bazën e marrëdhënieve. Ky është relativizmi dhe sigurisht që ne jemi postrelativistë e prandaj na shqetësojnë marrëdhëniet. Por, duke u qëndruar këtyre marrëdhënieve, "A ka një logjikë të historisë?" pyet Osvald Shpengleri, e mandej shton: "Përtej gjihtë elementeve shkakësore dhe të pakalkulueshme, a ka diçka të cilën ne mund ta quajmë strukturë metafizike të humantitetit historik?...shkurt, e gjithë historia, ka një metafizikë të humantitetit historik dhe, po ashtu, e gjithë historia është e bazuar mbi arketipat e përgjithshëm biografikë."
"Kultura, nëse nuk e çliron njeriun nga skllavëria, nuk ka asnjë lloj funksioni qytetërues. Kultura perëndimore europiane e individualitetit dhe e personalitetit e mundi kulturën europiane lindore të kolektivitetit."
Pink Panther
Pink Panther (shq. Pink Panteri) është një film amerikan 2006. Aktoret e filmit janë : Beyonce Knowles (Këngëtare), Emily Mortimer, Jean Reno, Kevin Kline. Producenti i këtij filmi është Robert Simonds.
Përmbajtja
Filmi hapet kur kryeinspektori Dreyfus Charles transmeton një gjysme-finale te ndeshjes mes Kinës dhe Francës. Trajneri francez Yves Gluant shkon poshtë stadiumit me një unaze ne dore Pink Panther. Trajneri sulmohet dhe Pink Panther u humb. Dreyfus fton ne hetim një inspektor idiot Zhak Closeau. Skuadra vazhdon hetimin dhe filmin e shoqëron çdo here e qeshura. Ne një restorant italian ku Zhak ka qene me te dashurën e tij a ndez restoranti dhe këtë gjë inspektori e përsërit përsëri. Kur Papes iu vjodh unaza inspektori idiot me skuadrën e tij shkuan te hetojnë. Papa rrëfen çdo gjë qe ndodhi atë nate. Inspektori idiot veshi rrobat e Papes dhe herën e dyte ai pa dashur bie prej ballkonit. Por nuk vritet. Kur skuadra tani me e heq inspektorin prej pune inspektori idiot zbulon diçka. Se Xania (Beyonce) ka vjedhur Panterën Roze. Inspektori idiot shpëtoi Panterën Roze dhe besoj tani me se nuk është idiot por INSPEKTORI HERO.
Popeşti (Argeş)
Popeşti (Argeş) është një komunë në qarkun Argeş në Rumani. Ka një popullsi prej 2326 banorësh. Komuna është formuar nga bashkimi i 4 fshatrave: Palanga, Popeşti, Purcăreni, Slobozia.
Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)
Ky fjalor :
- Përmban rreth 75000 fjalë
- Pasqyron arritjet më të fundit të gjuhësisë shqiptare në fonetikë, gramatikë dhe leksikologji.
- Pasqyron shkallën e sotme të standardizimit të shqipes.
- Sjell një varg risish si në përmbajtje dhe në paraqitjen grafike.
- Përmban, përveç njësive leksikore, edhe qindra emërtime gjeografike e shprehje të huaja.
- Ka propozime të shumta për zgjidhje të reja sistemore.
- Ka të dhëna të plota gramatikore për format e fjalëve, sidomos për fjalët me forma të parregullta.
- Ka një tërësi fjalësh të leksikut intelektual e popullor të të gjitha trevave.
Kantoni Saint-Malo-Nord
Kantoni Saint-Malo-Nord (frëngjisht: Canton de Saint-Malo-Nord) është një kanton në departamentin Ille-et-Vilaine, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Saint-Malo. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 29312 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Saint-Malo-Nord aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Lokomotiva tip T669
thumb|Lokomotiva T669 - 1060 Lokomotiva tip T669 është thuajse gjithëpërfshirës në rrjetin hekurudhor të Shqipërisë. Lokomotiva ČSD-e tipit T 669.0 (qe 1988: seria 770) eshte nje lokomotive disel dhe elektrike e ish heurudhave shteterore Cekosllovake (ČSD).
Parimi është kthimi i energjisë në rrymë elektrike dhe përmes saj vënia në lëvizje e motorit. Më vonë Shqipëria bleu nga Kina,  me klering, lokomotiva të ngjashme. Vetëm më vonë, pas viteve '70 të shek. XX, bleu nga Gjermania Lindore disa lokomotiva dizel edhe me rrymë elektrike.
Trivia
Shqipëria (HSH) porositi 61 copë (klasi T669.1001 - T669.1061 të importuara në 6 parti të vogla midis viteve 1968-1990),
Rreth viteve '80 të shek. XX në Kombinatin Metalurgjik të Elbasanit janë përdorur si lokomotiva edhe kamionë të tipit IFA (prodhim i Gjermanisë Lindore) me rrota vagonash.
Shih edhe
Lokomotiva 700 Českomoravská Kolben-Daněk
Dinastia Ming
Dinastia Ming kishte forcuar pushtetin e centralizuar qendror, por, për shkak të mediokritetit, ose për shkak të miturisë, disa perandorë mund nuk pyesnin për çështjet shtetërore dhe si pasojë, gjatë viteve të disa perandorëve, pushteti kishte rënë në duart e eunukëve. Sektet e eunukëve grumbullonin si të tërbuar pasuri nëpërmjet përvetësimit dhe shantazhit dhe persekutonin ministrat e ndershëm, prandaj politika e dinastisë Ming korruptohej gjithnjë e më tepër dhe kontradiktat shoqërore acaroheshin dita ditës. Në periudhën e mesme të dinastisë Ming, ndodhën shumë herë kryengritje të fshatarëve, por u shtypën.
Dinastia Ming pati një politikan të njohur me emrin Zhang Ju Zhong, i cili zbatoi reformën me iniciativën e vet. Ai rregulloi radhët e funksionarëve, mori masa për zhvillimin e bujqësisë dhe për sistemimin e lumenjve dhe bashkoi taksat e ndryshme në një të tërë, gjë e cila lehtësoi në një shkallë të caktuar barrët e popullit.
Në kontrast me gjendjen e dinastisë së mëparshme, bujqësia u zhvillua gjatë dinastisë Ming. U zhvillua relativisht shpejt ekonomia e tekstileve, porcelanit, gizës, bakrit, letrës, ndërtimit të anijeve e të tjera. U zgjeruan edhe shkëmbimet ekonomiko-kulturore me vende të tjera. Në ato vite, eksperti kinez i navigacionit Zheng He 7 herë kreu me sukses lundrim oqeanik drejt perëndimit, duke arritur në më se 30 vende dhe rajone të Azisë dhe të Afrikës. Mirëpo, në periudhën e mesme të dinastisë Ming, Kina pësoi invazione dhe trazira nga Japonia, Spanja, Portugalia, Holanda e vende të tjera.