cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arsimi për të drejtat e fëmijëve
Përveç përmbushjes së detyrimeve ligjore të Konventës për të përhapur vetëdijen për të drejtat e fëmijëve te fëmijët dhe të rriturit, mësimi i fëmijëve për të drejtat e tyre ka përfitimet e përmirësimit të vetëdijes së tyre për të drejtat në përgjithësi, duke i bërë ata më respektues të të drejtave të njerëzve të tjerë dhe fuqizimin e tyre të ndërmarrin veprime në mbështetje të të drejtave të njerëzve të tjerë. Programet e hershme mësimore për të mësuar fëmijët për të drejtat e tyre, në Belgjikë, Kanada, Britani të Madhe dhe Zelanda e Re kanë siguruar prova për këtë. Të drejtat e fëmijëve në shkolla u mësuan dhe u praktikuan si një etikë e "çlirimit të fëmijës" edhe përpara se të shkruhej Konventa e Kombeve të Bashkuara, dhe se kjo praktikë ndihmoi në informimin e BNA - IBE dhe UNESCO rreth vlerave dhe filozofisë së Konventës, megjithëse për fat të keq këto praktika, dhe kjo histori nuk është e pranuar dhe ndërtuar plotësisht as nga Kombet e Bashkuara. Kjo është një nga arsyet që të drejtat e fëmijëve ende nuk janë bërë një themel i shkollave pavarësisht 100 viteve të përpjekjes dhe angazhimit në këtë drejtim.
Ghatet në Varanasi
Ghati Vaccharaja
Besohet se tirthankari i shtatë xhainist, Suparshvanatha ka lindur në afërsi të këtij ghati. Tashmë banohet kryesisht nga familjet xhainiste që jetojnë këtu. Besohet se këtë ghat e ka ndërtuar një tregtar i pasur i Varanasit në vitin 1790 i quajtur Vaccharaja, prej nga ka rrjedhur dhe emërtimi Ghati Vaccharaja. Duke u ngjitur në shkallë nga lumi deri te rruga ndodhen tre nike me idhujt e Shivës, Ganeshës dhe statuja e bukur e Gangës duke qëndruar mbi krokodilin e saj transportues. Këtu organizohet programe kulturore gjatë rasteve të veçanta si Bhajan- dhe Kirtanët. Është një ghat i rehatshëm për banja dhe ushtrime nga banorët vendorë. Ghati Vaccharaja gjendet pranë kthimit drejt Asi Ghatit, në të djathtë është porta hyrëse e tempullit. Bashkë me Ghatin Xhain shtrihen në një sipërfaqe prej 0.26 hektarësh. Nga bregu i Gangut drejt pjesës së sipërme janë ndërtuar shkallë guri. Midis pjesës së sipërme dhe bregut ndodhen shtresat e platformave që përmbajnë tempujt e Shivës dhe Ganeshës. Në vitin 1931 Babu Shekhar Chanda bëri riparime dhe gjithashtu ndërdtoi një faltore për hyjneshën Ganga (Perëndesha personifikuese e lumit Gang). Në pjesën e sipërme janë tempujt e Gopal Mandirit (i ndërtuar në vitin 1968 nga Anandamayi) dhe Akrureshvara Shivës. Struktura e tanishme u bë nga qeveria e Uttar Pradeshit në vitin 1965. Në këtë ghat kryhen rrallë disa festa të veçanta, përveç banjove të përditshme.
Ghati Nishadaraja
Më parë ishte pjesë e Ghatit Prabhu deri në gjysmën e parë të shekullit të XX. Tani këtu shihen një numër i madh varkëtarësh dhe varkat dhe rrjetat e tyre të vogla. Ghati ka Tempullin Nishad Raj, që në fakt u ndërtua nga familjet e varkëtarëve vetëm pak vite më parë. Ghati Nishadaraja gjendet në koordinatat 25.29363°N, 83.0068°W dhe bashkë me Ghatin Panchakota zënë një sipërfaqe prej 0.25 hektarësh. Deri në shekullin e XX Ghati Nishadaraja ishte pjesë e Ghatit Prabhu, por mbizotërimi i banorëve të kastës së varkëtarëve dhe hapje e mëtejshme e një tempulli në përkujtim të mbretit-varkëtar, Nishada, në vitet 1970 i ka dhënë këtë emër. Nishada ishte një hero mitik i peshkatarëve të Periudhës së Ramayanas, që kishte ndihmuar Raman të shkonte përgjatë lumit Gang. Në lagje jetojnë rreth dymbëdhjetë mijë varkëtarë. Me mbështetjen e organizatës së Varkëtarëve në vitin 1946, ky ghat u bë me puka. Ky ghat nuk ndonjë domethënie fetare dhe kulturore.
Ghati Prabhu
Ky ghat u ndërtua në fillim të shekullit të XX nga Nirmal Kumari i Bengalit. Banohet kryesisht nga familjet e varkëtarëve dhe zakonisht këtu lanë rrobat kasta e larësve. Ghati ka domethënie shumë të vogël kulturore dhe shoqërore.
Ghati Panchakota
Në skajin verior të Ghatit Prabhu u ndërtua një pallat dhe një ghat nga mbreti i Panchakotas (në Bengal) në gjysmën e dytë të shekullit të XIX, që i dha emrin Ghati Panchakota. Një seri shkallësh të vogla të çojnë nga ky ghat te pallati ku ndodhen dy tempuj. Në fakt, më parë ky ishte pjesë e ghatit Shivala që me kalimin e kohës u nda në pesë ghate. Duke hyrë nga ana e ghatit gjendet kompleksi i mureve, që përmban një kopësht dhe një pallat; në kopësht ndodhen dy tempuj kushtuar Shivës dhe Kalit. Mbretëresha Vidyadevi jeton në pallat. Ghati është me shkallë puka, por vendi ka pak rëndësi kulturoro-shoqërore.
Ghati Chet Singh
Është një ghat historik i fortifikuar. Pallati i Chet Singh Ghatit u ndërtua në mes të shekullit të XVIII nga Chet Singh-u (1770-1781) si një fortesë e vogël, që qe dëshmitare e betejës së ashpër midis trupave të Warren Hastings dhe Chet Singhut në vitin 1781 që rezultoi në humbjen e Chet Singhut. Kështu kjo fortesë kaloi nën kontrollin e britanikëve. Në fund të shekullit të XIX mbreti Prabhunarayan Singh mori përsëri pronësinë e kësaj fortese. Pjesa veriore e saj iu dhurua grupit të asketikëve Naga, që më vonë ndërtuan manastiret dhe ghatet e tyre, të quajtura Niranjani Ghat dhe Nirvani Ghat. Vendi ka parë një betejë të ashpër midis trupave të Warren Hastings dhe Chet Singh-ut në vitin 1781. Fortesa dhe ghati u morën nga britanikët nga Maharaxha Prabhu Narayan Singh-u në gjysmën e dytë të shekullit të XIX. Fillimisht ky ghat ishte i njohur si Ghati Khirki; Tani ka katër pjesë të njohura si Cheta Singh, Niranjani, Nirvani dhe Shivala. Ghati ka tre tempuj të Shivës që i përkasin shekullit të XVIII. Deri në gjysmën e parë të shekullit të XX ishte mjaft i rëndësishëm kulturoralisht. Këtu organizohej festa e famshme e Budhwa Mangalit, që zhvillohej për shtatë ditë. Për shkak të rrjedhës së fortë të Gangut, njerëzit e shmangin larjen këtu. Ky ghat është rigjallëruar nga qeveria e Uttar Pradeshit në vitin 1958.
Ghati Niranjani
Ky ghat i përket shenjtëve Naga që në vitin 1897 themeluan ‘Niranjani Akharan’. Fillimisht ishte pjesë e Ghatit Cheta Singh. Në këtë ghat gjenden katër tempuj që konsistojnë në padukat (gjurmët e këmbëve) të Niranjani Maharaj-it, Durgas Gaurit, Shankar-it dhe statuja të Gangës. Njerëzit nuk bëjnë banjë këtu për shkak të rëndësisë vogël fetare. Ghatabhere u ribashkuar në vitin 1948 nga qeveria e Uttar Pradeshit. Ghati Niranjani gjendet në koordinatat 25.29385°N, 83.00667°W (pika midis Ghatit Niranjani dhe atij Mahanirvani) dhe bashkë me Ghatin Mahanirvani shtrihen në një sipërfaqe prej 0.65 hektarësh. Ghati Niranjani e ka marrë emrin nga një manastir i famshën i sektit të asketikëve Naga, i quajtur Niranjani, një nga dhjetë Dashanamit. Është e qartë nga një mbishkrim pranë ashramit që kjo “akhara” u vendos këtu në vitin 1897. Përpara kësaj periudhe ajo ishte pjesë e kompleksit mbretëror të Chet Singhut, që më vonë u dhurua nga mbreti asketikëve Naga. Në kompleks ekziston një tempull, i vetmi në Varanasi, kushtuar Karttikeyas, një hyjni i njohur si djali i Shivës dhe komandanti ushtarak i ushtrisë së zotave qiellorë. Historia e adhurimit të Karttikeya shkon deri në periudhën e mbretit Kumaragupta I (413-455 i e.s.), që ishtre vetë një ndjekës i Karttikeyas. Emblemat dhe ikonat e gjetura gjatë gërmimeve arkeologjike në Raj Ghat konfirmojnë adhurimin e Karttikeyas dhe gruas së tij Shashti. Në kompleksin e Niranjani Akharas gjenden tre tempuj, që përmbajnë gjurmën e të diturit të madh Guru Niranjani, Durgas, Gauri-Shankaras dhe Gangas. Për njerëzit e thjeshtë ky ghat nuk rëndësi për festat fetare dhe veprimtaritë kulturore.
Ghati Mahanirvani
Gjendet në skajin verior të Ghatit Nirvani. Është emërtuar sipas sektit Mahanirvani të shenjtëve Naga. Këtu gjendet një Akhara e famshme. Ai ka katër tempuj të vegjël të Shivës të ndërtuar nga mbreti i Nepalit. Sipas legjendës këtu, gjatë shekullit të VII ka jetuar Acharya Kapil Muni i filozofisë Sankhya. Pranë Mahanirvani Akharas gjendest shtëpia e Nënë Terezës. Ghati Mahanirvani gjendet në koordinatat 25.29385°N, 83.00667°W (pika midis Ghatit Niranjani dhe atij Mahanirvani) dhe bashkë me Ghatin Niranjani shtrihen në një sipërfaqe prej 0.65 hektarësh. Në pjesën veriore të Niranjani Akharas është një tjetër grup i të njëjtit sekt të Naga Dashanamitve, i quajtur Mahanirvani prej nga zona ka marr emrin Ghati Mahanirvani. Si Ghati Niranjani, ky ishte më parë pjesë e kompleksit mbretëror të Chet Singh-ut. Në vitin 1915 në këtë vend u vendos kjo akhara. Ky ghat u bë me puka në fillim nga mbreti i Panchakotas në të njëtin vit. Pjesa e sipërme e ghatit u riparua nga qeveria e Uttar Pradeshit në vitin 1988. Në pjesën e brendshme të akharas ndodhen katër faltore të ndërtuara nga mbreti i Nepalit. Sipas burimeve orale në të kaluarën historike i urti mitik Kapila, rreth shekullit të VII, jetonte në ktë vend. Legjendat folklorike tregojnë se Buda kishte bërë një banjë në këtë vend. Gjatë dhe pas Kumbha Melas, Dashnamit dhe asketikët Naga pushojnë dhe qëndrojnë aty. Pranë këtij ghati është Shtëpia e Nënë Terezës, që mbështeste dhe ndihmonte të varfrit, handikapatët dhe njerëzit e sëmurë. Pranë këtij ghati, madje edhe sot, rrjedh një kanalizim i hapur i ujërave. Ky ghat nuk domethënie fetare dhe kulturore.
Ghati Shivala
Në kohët e hershme ka qenë një ghat i rëndësishëm, pro në mesin e shekullit të XIX u nda në disa ghate më të vegjël. Tashmë shihet një nddërtesë kolosale e ndërtuar nga mbreti i Nepalit, Sanjay Vikram Shah. Këtu në shekullin e XIX u ndërtua një tempull i Shivës dhe Brahmendra Matha nga Kashiraj-i. Në këtë ghat nuk zhvillohen veprimtari të rëndësishme kulturore, por këtu bëjnë banjë vetëm disa pelegrinë dhe banorë vendorë. Bashkë me ghatet Gularia dhe Dandi zë një sipërfaqe prej 0.58 hektarësh. Në të kaluarën historike Ghati Shivala ishte i shtrirë gjerësisht mbi ghatet afërta dhe nga mesi i shekullit të XIX kjo zonë u nda në pesë ghate. I pari i të gjithë mbretërve të Banarasit, Balwant Singhu e kishte bërë këtë ghat me shkallë puka në vitin 1767 dhe më vonë në vitin 1770 Chet Singhu e zgjeroi atë gjatë periudhës kur pallati i tij ishte në ndërtim. Një nga pallatet e rëndësishëm pranë ghatit është ndërtuar nga mbreti Sanjay Vikram Shahu në fund të shekullit të XIX, që kishte ndërtuar gjithashtu një Tempull të Shivës. Për mirëqenien e pelegrinëve nga India Jugore, mbreti i Banarasit ka ndërtuar një manastir të emërtuar Brahmendra Matha. Në lagjen e pjesës së sipërme ndodhet faltorja e Hayagriva Keshavas dhe tempulli i Svapaneshvarit, Svapaneshvaras dhe Hanumanit. Deri në mesin e shekullit të XX ky ghat ishte pjesë e celebrimit të madh të Budhva Mangal-it (“E marta e vjetër”), gjatë të cilit zona midis Ghatit Chet Singh dhe Shival ishte plotë me varka të dekoruara, ku pjesë të ndryshme luheshin pjesë të ndryshme koncertesh muzikore. Kjo traditë tani nuk vijon më, megjithatë pak vite më për divizioni kulturor i Uttar Pradeshit e ka rinisur këtë festë në Ghatin Rajendra Pasad dhe në mënyrë më të prirur për të tërhequr turistë perëndimorë. Struktura e tanishme e ghatit u bë në vitin 1988 nga Departamenti i Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit.
Ghati Gularia
Pjesa e zgjatur e Ghatit Shivala është quajtur Ghati Gularia. Në fakt, më herët ky ishte pjesë e Ghatit Dandi. Në vitin 1819 një tregtar i pasur i Vanarasit, Lalluji Agrawal e bëri këtë ghat me shkallë puka. Bashkangjitur me ghatin është një pallat i luftimit tradicional. Ky ghat tashmë është i braktisur. Ky ghat është emërtuar sipas një peme të stërmadhe Gulari, një tip fikusi që nuk është më. Ai u bë me shkallë puka nga Laloo Ji Agrawal-i. Ky ghat ka rëndësi të vogël. Në krye të shkallëve të tij gjenden të shpërndara mbetjet e shtëpive të vjetra. Ghati Gularia gjendet në koordinatat 25.2942°N, 83.00683°W (pika jugore e Ghatit Gularia) dhe bashkë me Ghatet Shivala dhe Dandi zë një sipërfaqe prej 0.58 hektarësh.
Ghati Dandi
Një tregtar i pasur i Vanarasit, Lalluji Agrawal e ndërtoi atë në vitin 1821 me përpjekjet e bashkuara të Babu Sagaramalit. Në pjesën e sipërme të ghatit ndodhet një tempull dhe një vend ndeshjeje. Një degë e Sharadapithas së Dwarakas është aty ku jetojnë asketikët Dandi që mbajnë shkop në dorë dhe përdorin veshje ngjyrë okër. Ghati është quajtur Dandi sipas emrit të kësaj qendre të asketikëve Dandi. Është përmendur nga Sherring (1968). Riparime dhe ristrukturime të mëtejshme u bënë nga qeveria e Uttar Pradeshit në vitin 1958. Ky ghat është i mbizotëruar nga asketikët Dandi që mbajnë shkopinj në duartë e tyre. Ai është mjaft i pastër dhe i pëlqyer për të bërë banjë. Bashkë me ghatet Shivala dhe Gularia shtrihet në një sipërfaqe prej 0.58 hektarësh.
Ghati Hanuman
Besohet se shenjti i madh Tulsidasi ka ndërtuar këtu një tempull të Hanumanit gjatë shekullit të XVIII, që u bë i famshëm si Ghati Hanuman. Emri i vjetër i këtij ghati ishte Ghati Ramesvaram që besohet se u ndërtuar nga vetë perëndia Rama. Tashmë në kufijt e tij të brendshëm është Juna Akhara. Shumë asketikë vairagi jetojnë në tempujt e tij. Zona është e mbizotëruar nga banorët nga India Jugore. Ghati i Hanumanit ndodhet në koordinatat 25.29795°N, 83.00757°W (Hanumadishvara në ghat), ndërsa Tempulli Rameshvara ndodhet në koordinanat 25.2973°N, 83.00708°W. Pancayati Juna Akhara përbëhet prej rreth një qind imazhe dhe statuja të zotave të ndryshëm. Jashtë, përgjatë ghatit në një nike guvë është imazhi i Hanumadishvaras, i lavdëruar në pelegrinazhe të ndryshme. Pak më tej, në shkallët e Ghatit të Karnatakas (Mysores) është një faltore e vogël e Ruru Bhairavas; imazhi i tanishëm prej guri të zi është një vendosje e re në vendin e të vjetrit, që u thye rreth pesëmbëdhjetë vjet më parë. Ghati i Hanumanit gjendet pranë Pancayati Juna Akharas. Ata shtrihen në një sipërfaqe prej 0.19 hektarësh. Në oborrin e brendshëm dhe nëpër nike ka imazhe të Suryas (perëndia e diellit), Vishnut, Shaktit, Ganeshës. Në një faltore të veçuar me çati të sheshtë është një imazh i Vishnut, i bërë prej guri të zi dhe i shtuar në shekullin e XII-XIII. Ghati dhe tempulli e kanë marrë emrine e tyre nga Hanumani, faltorja e të cilit është oborrin e brendshëm në një ndërtesë me çati të sheshtë, që përmban një statujë 2 metra të lartë të Hanumanit. Muri në shenjtërore është pikturuar me piktura të historisë së Ramayanas në stilet e afreskeve të Banarasit. Gjithashtu këtu ka vargje të shkruara nga Ramacaritamanasa. Hyrja bëhet nga perëndimi. Asketikët që jetojnë aty, ose të ngarkuarit me kujdesjen e tempullit-manastir janë konservatorë dhe nuk i dëgjojnë kurr të tjerët. Për më tepër, duke përfituar nga rregullat e buta dhe mangësitë ligjore janë bërë shumë shtesa në zonë që kërcënojnë estetikën dhe trashëgiminë e vjetër.
Ghati i Karnatakas
Ky ghat u ndërtua nga sheteti i Mysores (tani pjesë e shtetit federal të Karnataka) në fillim të shekullit të XX (rreth vitit 1910). Në zonën e tij qëndrojnë disa faltore, ku përfshihet gjithashtu një faltore e Ruru ("Qeni") Bhairava, një nga 8-të Bhairavat që mbrojnë qytetin në të tetë drejtimet kardinale. Ghati i Karnatakas ndodhet në koordinatat 25.29807°N, 83.00743°W (Ruru Bhairava te Ghati i Karnatakas) dhe bashkë me Ghatin Harishchandra shtrihet në një sipërfaqe prej 0.29 hektarësh. Deri në fillim të shekullit të XX Ghati i Karnatakas (ose Mysores) ishte pjesë e Ghatit të Hanumanit, megjithatë rreth vitit 1915 zona u ble nga shteti i Mysores (Karnataka) dhe u zhvillua si ghat i veçantë. Këtu ndodhen një ‘shtëpi qëndrimi për pelegrinët’ (dharmashala) ku shumica strehohen shumica e pelegrinëve nga India Jugore, veçanërisht nga shteti i Karnatakas. Ghati i Hanumanit dhe Karnatakas ndahen nga rrugica me pllaka guri. Në anën e bregut në një nike guri ndodhen imazhet e dëmtuara të Satit dhe të Ruru Bhairavas. Ruru Bhairava është njëri nga tetë gardianët e territorit të brendshëm të Kashit; imazhi i tij i vjetër i dëmtuar u zëvendësua me një të ri rreth një dekadë më parë. Përveç trustit të shetit të Karnatakas që kujdeset drejtpërdrejt për pallatin dhe dharamshalan, nuk ka plane, programe apo strategji të veçanta për mbrojtjen dhe ruajtjen e ghateve. Trusti e mirëmban pronën e tij sipas këndvështrimit të tij, pa ndonjë plan të përcaktuar.
Ghati Harishchandra
Ky është një nga dy ghatet e kremimit dhe disa kohë është përmendur si Adi Manikarnika ("terreni origjinal i kremimit"), pasi këtu gjendet akoma Adi Manikarnika Tirtha. Ky është gjithashtu vendi i vjetër i shenjtë buzë ujit i quajtur Harampapa Tirtha. Ghati Harishchandra bashkë me Ghatin e Karnatakas shtrihet në një sipërfaqe prej 0.29 hektarësh.
Ghati Harishcandra është emërtuar sipas një mbreti të madh mitik të quajtur Harish Chandra. Sipas rrëfenjave të lashta, ai punoi terrenin e kremimit për ruajtjen e të vërtetës dhe bamirësi, por në fund zotat e shpërblyen atë, duke i rikthyer fronin dhe djalin e vdekur. Ky është një nga dy ghatet e kremimit. Ky ghat nuk është përshkruar në mitologjitë e lashta dhe për herë të parë përmendet nga Prinsep-i (1822) dhe Sherring-u (1868), ku të dy e përmendin me emrin Ghati Shmashana. Është hamendësuar se kur qyteti u zgjerua drejt jugut, ghati i kremimit është kopjuar, që është e dukshme nga imazhet e Satit të shekullit të XV-XVI të shpërndara pranë këtij ghati. Mund të pranohet lehtësisht se gjatë shekullit të XV-XVI kishte tashmë një terren aktiv kremimi, ashtu siç përshkruhet te Kedara Amtaragriha Yatra. Në mes të shekullit të XVIII në pikturat e ruajtura në Muzeun Savai Mansingh-II (Jaipur, Raxhastan) ky ghat përmendet si Ghati Shamashana. Te tempujt në krye ndodhen statujat e Harischandrsvaras, Rohitesvaras, Adi Manikarnikesvaras dhe Vrddha Kedaras. Rreth vitit 1740 Narayana Dikshita, një guru fetar i Dinastisë Peshva e restauroi këtë ghat dhe e bëri pjesërisht me shkallë puka. Në pjesën e sipërme te faltoret ndodhen imazhet e Harishcandreshvaras, Rohiteshvaras, Adi Manikarnikeshvaras dhe Vriddha Kedaras. Në breg, në një kullë të hapur është një linga e Shmasaneshvaras. Në vitet 1986-87 këtu u hap një krematorium elektrik, gjithësesi përkrahë kremimeve me dru dhe qymyr, që vazhdojnë; në fakt krematoriumi elektrik funksionon rrallë për shkak të mungesës së furnizimit me energji.
Ghati Lali
Rreth vitit 1778 ky ghat u ndërtua me shkallë puka nga mbreti i Banarasit. Në pjesën e sipërme të tij ndodhet Tempulli i Lambodara Cintamanit dhe Jyestha Vinaykave, Kiratesvara, Jayanta Shiva linga dhe Maha Lakshmi. Zona është e mbizotëruar nga kasta e larësve të rrobave. Ghati Lali ndodhet në koordinatat 25.29918°N, 83.00778°W (Jyeshtha Vinayaka, Ghati Lali) dhe bashkë me Ghatin Vijayanagaram shtrihen në një sipërfaqe prej 0.156 hektarësh. Ghati Lali (ose ndonjëherë i quajtur Lalli), sipas legjendave popullore e mori emrin sipas shenjtit të famshëm mistik të fundit të shekullit të XVIII, Lali Baba, i Champaranit (në Bihar) që kishte krijuar manastirin e tij aty, të njohur si Gudaradas Akhara. Kjo mund të përkrahet nga regjistrimi në hartën e vjetër të Banarasit të përpiluar nga Prinsep në vitin 1822. Në fund të viteve 1770 Raxhai i Banarasit e riparoi pjesërisht dhe bëri një pjesë të tij me puka. Megjithatë rreth vitit 1890 mbreti i Vijayanagaras (India Jugore) bashkë me ndërtimin e një ghati të ri në afërsi e bëri këtë ghat me puka. Në vitin 1988 Departamenti i Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit e ka rindërtuar dhe bërë plotësisht me puka këtë ghat. Në pjesën e sipërme ndodhen faltoret e Lamodara dhe Chintamani Vinayakas. Në breg, në një nike të stërmadhe guri (madhi) ndodhen imazhet e Jyestha Vinayakas, Kirateshvaras, Jayanta Lingas dhe Maha Lakshmit. Shkallët prej guri që lidhin ghatin përbëhen nga mjaft nike që përmbanjë imazhe hyjnore. Pjesa e sipërme e Ghatit Lali u ble nga një manastir i Haridvaras në vitin 1990 dhe është ndërtuar një ndërtesë plotësisht e re, duke e emërtuar në nder të themeluesit të tij Ghati Dandi Svami Bhumananda. Më 22 janar 2007 Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit e njoftuan Sri Vibhusit Swamin për një shkatërrim të rendeve të shtesave të paligjshme të Bhuma Niketanit. Megjithë procesin gjyqësor të prishjes së rendeve për këtë ndërtim të paligjshëm më 22 janar 2007, ndërtimi i paligjshëm vijoi të ekzistonte për 6 vjest, duke dhunuar urdhërin e qeverisë për ndalimin e ndërtimit, por gjithashtu duke uzurpuar ghatet që janë pronë publike. Kur u hetua nga Gjykata e Allahabadit, pse nuk u zbatua urdhëri i shkatërrimit, autoriteti Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit pohoi "se Bhuma Niketani nuk ishte zgjeruar, por vetëm ishte mbuluar me xham të ri". Gjykatësit e Gjykatës së Lartë të Allahabadit e etiketuan këtë raport si "asgjë, veçse një akt për të mbrojtur ndërtimet e paligjshme. Përveç kujdesimit të Trustit Svami Karapatri dhe Trustit Svami Bhumananda, nuk ka plane, programe apo strategji të veçanta veprimi për mbrojtjen dhe ruajtjen e ghateve. Trustet e mirëmbajnë pronën e tyre sipas këndvështrimeve të tyre, pa ndonjë plan të përcaktuar.
Ghati Vijayanagaram
Ky u bë me shkallë puka rreth vitit 1890 nga shteti i Vijayanagaras në Indinë e Jugut. Në krye të tij ndodhet Svami Karapatri Ashrama. Pranë kësaj ndërtese ndodhen faltret e Nilakanthas dhe Nispapesvaras. Ghati Vijayanagara bashkë me Ghatin Lali shtrihen në një sipërfaqe prej 0.156 hektarësh. Pjesa e poshtme e Ghatit Kedara u zhvillua në mënyrë të veçuar si ghat duke e bërë me puka dhe duke ndërtuar një ndërtesë të re pallatore, në stilin arkitekturor Indiano-Jugor, nga mbreti i Vijayanagaras në vitin 1890. Në këtë mënyrë ky ghat u emërtuar Ghati Vijayanagara. Greaves (1909) e ka përmendur këtë ghat me emrin “Ghati Ijanagar”, ndoshta duke e shkruar në mënyrë të gabuar emrin real. Më vonë, mbreti e dhuroi këtë pallat për shenjtin e madh Svami Karapatri-Ji, që ai e përshati si rezidencën e tij duke kaluar shumicën e jetës së tij aty. Tashmë është i njohur si Ashrami Svami Karapatri. Pjesa perëndimore, pranë rrugicës përbëhet nga faltoret e Nispaneshvaras dhe Nilakanthas. Në vitin 1958 ghatin e rikonstruktoi Qeveria e Uttar Pradeshit.
Ghati Kedara
Ky ghat është lartësuar hollësisht te Kashti Khanda si dhe te Kashi Kedara Mahatmya. Ky ghat konsiderohet si vendi i shenjtë i Haramapapa Tirthas. Ghati Kedara gjendet në koordinatat 25.29975°N, 83.00708°W (Tempulli Kedareshvara). Sipërfaqja e zonës kryesore të shenjtë është 0.50 hektarë. Në krye të tij gjendet tempulli i Kedaresvaras, hyjnisë mbrojtëse të segmentit të shenjtë jugor. Faltoret e bashkangjitura me Ghatin Kedar dhe vendin e shenjtë janë: Tarakesvara, Gauri Kunda dhe Vitanka Narasimha. Në fundin e shekullit të XVI Kumarasvami, një ndjekës i përkushtuar i Dattatreyas bëri një manastir bashkangjitur me Tempullin Kedaresvara. Sipas një mbishkrimi Gahadavala ( rreth vitit 1100) pranë këtij ghati gjendet Ghati Svapnesvara, por që tani nuk ekziston më.
Në fillim të ghatit gjendet Gauri Kunda, një pellg i vogël uji që përmban një imazh të mrekullueshëm të Gaurit (Parvati) në murin lindor. Duke u ngjitur në shkallët e rrëpirta, në platformë është një faltore e Tarakeshvara lingas. Kedara është një tesmpull lumor, që qëndron në krye të një ghati mbresëlënës mbi nivelin e ujit mbi kodrën e gjatë që mbështetet nga një majëza e tretë e tridentit simbolik të Shivës. Tempulli është një ndërtesë e madhe, që ngrihet nga brigjet e lumit te i cili një ghat i rafinuar guri zbret në shtratin e lumit Gang. Ai qëndron në mes të oborrit të gjerë, në katër këndet e të cilit janë këtër tempuj të kurorëzuar me kupola. Veranda që shtrihet përreth anës së brendshme të rrethimit përmban mjaft faltore të vogla dhe koleksione të shumta idhujsh. Pelegrinët kryejnë një banjë të shenjtë në Gang dhe mbajnë enë tunxhi të ujit të shenjtë ndërsa ngjiten në shkallët e gjera dhe të rrëpirta për ta ofruar atë në adhurimin e Kedareshvaras.
Ghati Chauki
Ghati Chauki dhe mjediset e tij gjenden në koordinatat 25.30047°N, 83.00675°W (Rukmangeshvara) dhe 25.30155°N, 83.0069°W (Kshemeshvara). Zona shtrihet në një sipërfaqe prej 0.032 hektarësh. Ky ghat është ndërtuar rreth vitit 1790. Ai është i famshëm për pemën e stërmadhe të pipalas (Ficus religiosa) në krye të shkallëve që strehojnë një grup figurash gjarpërinjsh naga. Havell e ka përshkruar këtë ghat kështu: “nën një pemë të vjetër pipala të bukur, ndodhet një faltore e vogël dhe një numër i madh gurësh të vjetër të skalitur me disa gjarprinj të gërshetuar si kaduceu i Mërkurit. Adhurimi i gjarprinjve, veçanërisht si emblema të perëndeshës së Tokës është një nga kultet më të lashta në Indi dhe këta gurë, bashkë me disa stulptura të rafinuara të vendosura në faqen vertikale të platformës që rrethon pemën, janë me gjasa relike të periudhës së hershme budiste”. Në afërsi të kësaj peme ndodhet faltorja e Rukmangesvaras dhe pak më larg qëndron Naga Kupa ("Pusi i Gjarprit"). Me rastin e festës në nder të gjarprinjve, Naga Pancami, që bie në ditën e 5-të të Shravanas (korrik – gusht), këto faltore adhurohen në mënyrë të veçantë. Mendohet gjithashtu se në shekullin e III, bashkë me Ghatin Dashashvamedha, ky ghat ishte një qendër e rëndësishme e mbretërve të Dinastisë Bharashiva Naga, selia e të cilëve ishte në Allahabad (Prayaga). Me ekzistencën e Naga Kupas dhe fragmenteve të imazheve naga të gjetur pranë Naga Kupas, pranë Vindhyacalas, 75 km në jug-perëndim të Varanasit është gjurmuar gjithashtu një lidhje e mëtejshme. Naga është një simbol i pjellorisë dhe miqësisë me kulturën pyjore; Naga është zbukurimi më i dashuri i Shivës, që quhet edhe Naganatha, “perëndia e gjarprinjve”. Pjesa veriore e Ghatit Cauki është emërtuar Kshemeshvara, ose Ghati Someshvara. Në fillim të shekullit të XVIII u ndërtua një Tempull i Shivës, sipas emrit të Kshemakas, një demon ndjekës i Shivës. Në shekullin e XIX aty ndodhej një kanalizim i ujërave të zeza, kështu që Prinsep-i (1822) dhe Sherring-u (1868) të dy e përmendin këtë ghat si Ghati Nala. Gabimisht në shqiptim ky ghat është quajtur Someshvara. Pjesa veriore e ghatit u rikonstruktuar nga Kumara Svami Matha në vitin 1958 dhe në vitet në vijim aty u ndërtua manastiri i Kumar Svamit. Në të njëjtin vit qeveria e Uttar Pradeshit ka ndërtuar të gjitha shkallët e ghatit.
Ghati Kshemesvara/Somesvara
Emri i tij i vjetër ishte Ghati Nala dhe u ndërtua në fillim të shekullit të XVIII. Faltoret e Kesemesvaras dhe Ksemaka Ganas ndodhen në krye të shkallëve. Zona është e mbizotëruar nga banorë bengalezë. Ghati gjendet në koordinatat 25.30137°N, 83.00662°W (Tempulli Kshemeshvara) dhe bashkë me Ghatet Manasarovara dhe Narada shtrihen në një sipërfaqe prej 0.147 hektarësh. Tempulli i Shivës, i shekullit të XIX pranë ghatit besohet se përmban lingën e vendosur nga një shoqëruesit e Shivës, Kshemaka Gana, që është emërdhënësi i tempullit Kshemeshvara që është bërë dhe emri i ghatit. Deri në shekullin e XIX në këtë ghat kalonte një kanal i ujërave të zeza, kështu që ghati mori emrin Ghati Nala në përmendjet e mëparshme, si te Prinsep-i (1822) dhe Sherring-u (1868). Ky kanalizim më vonë u lidh me stacionin e pompimit të ujërave të zeza në Ghatin Cauki. Pjesa e sipërme e ghatit u ble nga manastiri i Kumarasvamit në vitin 1962 që ka ndërtuar një godinë me faltore dhe shtëpi qëndrimi për pelegrinët. Në vitin 1958 qeveria e Uttar Pradeshit ka ndërtuar pukan e këtij ghati. Bazuar në aktivitetet fetare dhe kulturore ky ghat ka domethënie të madhe.
Ghati Manasarovara
Ky ghat u ndërtua nga Raxha Mana Singh-u i Jaipurit rreth vitit 1585 dhe u rindërtua rreth vitit 1805. Në afërsi të tij ndodhen faltoret e Ramës, Lakshamanës dhe Dattatreyës. Ghati Manasarovara bashkë me Ghatet Kshemevara dhe Narada shtrihen në një sipërfaqe prej 0.147 hektarësh. Si një vend natyror për larje dhe vend i shenjtë ghati është përmendur te Giravana-padamanjari (fillimi i shekullit të XVII). Gjatë fundit të shekullit të XVII Raja Man Singhu, mbreti i Amberit (në Raxhastan), ndërtoi një pellg uji (kunda) të quajtur Manasarovara Kunda në zonën e afërt dhe të bërë me shkallë puka. Rëndësia e pellgut të ujit është lavdëruar se ka të njëjtat merita si ai i Liqenit Manasarovara në Tibet. Me këtë perceptim, ghati është quajtur Ghati Manasarovara. Më vonë përsëri në vitin 1805 familja e mbretit e riparoi ghatin dhe zonën përreth. Megjithatë, me kalimin e kohës, me shtimin e popullsisë dhe ndërtimeve të paplanifikuara pellgu i ujit u shndërrua në një pus, të quajtur Manasarovara Kupa, që tashmë ekziston në Ashramin Andhra. Ghati u braktis gjatë fillimit të shekullit të XX; megjithatë në vitin 1958 qeveria e Uttar Pradeshit e ka rindërtuar dhe e ka bërë plotësisht me shkallë puka.
Ghati Narada
Ky ghat u ndërtua nga Svami Sativedananda Dattatreya, një drejtues manastiri nga India Jugore rreth vitit 1788. Po Svami ka ndërtuar tempullin e Dattatreyeshvaras, Dattatreya Mathan dhe mjaft ndërtesa të afërta. Në pjesën e sipërme të tij gjende katër statuja të rëndësishme të Naradesvarës, Atrisvarës, Vasukisvarës dhe Dattatreyesvarës. Gjatë shekullit të XIX faltorja e vjetër e Naradeshvaras u rikonstruktua dhe ghati mori emrin Narada si përmendet nga Greaves (1909). Imazhet e rëndësishme, që ekzistojnë në pjesën e sipërme, janë të Naradeshvaras, Atrishvaras, Vasukishvaras dhe Dattatreyeshvaras. Aty ndodhet një pemë e stërmadhe fikusi të shenjtë nën rrënjët e të cilës ndodhen fragmentet imazhesh që i përkasin shekullit të XII-XIII. Ghati Narada bashkë me Ghatet Kshemevara dhe Manasarovara shtrihen në një sipërfaqe prej 0.147 hektarësh. Sipas legjendës linga e Naradeshvaras u vendos nga i urti i madh legjendar Narada. Ghati i Naradas është përmendur si Ghati Kuvai nga Prinsep-i (1822). Në vitin 1965 qeveria e Uttar Pradeshit bëri riparimin dhe ndërtoi shkallët puka të ghatit.
Ghati Khori
I njohur edhe si Ghati Ganga Mahala, ky ghat u bë me shkallë puka në fundin e shekullit të XIX nga Kavindra Narayana Singh-u. Në krye të kompleksit prej pesë tempujsh paraqitet një pamje e mrekullueshme. Ghati Khori bashkë me Ghatet Pandey dhe Sarveshvara shtrihen në një sipërfaqe prej 0.126 hektarësh. Aktualisht ky ghat është i lënë pas dore në aspektin e veprimtarive fetare kulturore. Madje edhe për banjat e përditshme të shenjta ky ghat nuk parapëlqehet nga vizitorët.
Ghati Pande
Ky ghat u ndërtua rreth vitit 1805 nga Babua Pande, një brahmin i pasur i Chhapras (në Bihar) që ndërtoi një vend ndeshjesh dhe e bëri ghatin me shkallë puka në nder të një luftëtari të famshëm akhara (art marcial indian), prej nga e mori dhe emrin Ghati Babua Pande. Pranë tij ndodhet faltorja e Somesvaras. Në afërsi të këtij ghati qëndron vendi i vjetër i shenjtë i Prabhasa Tirthas, por tashmë është zhvendosur te Ghati Raja. Ghati Pande bashkë me Ghatet Khori dhe Sarveshvara shtrihen në një sipërfaqe prej 0.126 hektarësh. Prinsep-i (1822) e përmend atë si Ghati Panree; në fakt ai në shumicën e rasteve e ka ngatërruar emërtimin e tyre. Siç përmendet te Giravan-padamanjari (shekulli i XVII) ky përshkruhet si Ghati Sarveshvara. Në fakt, Ghati Babua Pande është pjesa jugore e Ghatit Sarveshvara. Në afërsi të tij qëndron bregu i vjetër i ujit i Prabhasa Tirthas, por tashmë ritualet në emër të Prabhasa Tirthas kryhen pranë Ghatit Raja. Panorama e këtij ghati ka qenë e mbizotëruar nga Dhobit (larësit) aq shumë sa Motichand-i (1985) e ka përshkruar si Ghati Dhobi. Vendi i ndeshjeve i hapur nga Babua Pande është simboli i këtij ghati. Aty ndodhet gjithashtu edhe një shtëpi qëndrimi për pelegrinët (Dharamshala). Në afërsi ndodhet një tempull i Someshvaras. Ghati u rikonstruktua në vitin 1965 nga qeveria e Uttar Pradeshit.
Ghati Sarvesvara
Ghati Sarveshvara është përmendur te Giravan-padamanjari (shekulli i XVII), që dëshmon historinë e tij. Megjithatë, hapësira e përgjithshme e ghatit u bë me shkallë puka nga Mathura Pande në fundin e shekullit të XVIII. Pranë këtij ghati gjenden Ganga Kesava Tirtha dhe statuja e Servesvaras. Ghati Sarveshvara gjendet në koordinatat 25.30345°N, 83.00865°W (Tempulli Sarveshvara) dhe bashkë me ghatet Pande dhe Khori shtrihen në një sipërfaqe prej 0.126 hektarësh.
Ghati Chausatthi
Ky ghat është përshkruar te Kashi Khanda që përshkruan ghatin dhe imazhet e yogineve dhe përmend dy Jala-Tirtha (“ujë i lidhur me vendet e shenjta”), Yogini Tirthan dhe Agatsya Tirthan. Hyjnesha Causatthi dhe ghatet e lidhura me të janë përmendur te Giravana-padamanjari (1600-60). Ky ghat kishte privilegjin të ofronte strehim për një studiues të madh të sansktritishtes, Madhusudan Sarasvatin (1540-1623). Deri në shekullin e XVIII imazhi kryesor i Chausatthi Devit ndodhej te Rana Mahali, një pallat i afërt, megjithatë më vonë u zhvendos në vendin e tanishëm. Në fundin e shekullit të XVI ghti u bë me shkallë puka nga mbreti Pratapaditya, që u shkatërrua pjesërisht me kalimin e kohës. Rreth vitit 1670 mbreti i Udaipurit (në Raxhastan) e rikonstruktoi dhe zgjeroi ghatin dhe më vonë e bëri me shkallë puka. Më vonë në shekullin e XIX ghati u rikonstruktua dhe u riparua plotësisht nga mbreti Digpatiya (i Champaranit në Bihar). Struktura e tanishme u bë në vitin 1807. Në gjendjen e tanishme ghati u bë me shkallë puka në vitin 1965 nga qeveria e Uttar Pradeshit.
Numri 64 (chausatha) i është atribuar simbolizmit drejtimor si dhe lidhjes midis hyjneshave-nëna dhe hyjneshave ndihmëse të tyre, ose bazuar në ndarjen e hapësirës (tetë drejtimet) në tokë dhe në mbretërinë qiellore; duke u krijuar kështu sipas arketipit të simbolizmit të numrit 64. Tempulli i Chausatthi Devit ndodhet sipër ghatit, por aty ndodhen vetëm 60 imazhe të yogonive, katër imazhet e mbetur janë në vende të ndryshme. Në kompleksin tempullor ndodhen imazhe të vjetra të Kalit, hyjneshë folklorike, Shivës, Ganeshës dhe Kartikeyas. Mes 64 imazheve të yoginëve, vetëm 16 ekzistojnë tashmë në Varanasi. Të gjitha janë në afërsi të Causatthi Devit, d.m.th. Gajananas, “kokë-elefantit” dhe Mayurit, “kokë-palloit”, në shkallët e ghatit. Yoginit konsiderohen se janë grupi më i lashtë i hyjneshave. Ghati Chausatthi ndodhet pranë Rana Mahalit në koordinatat 25.30487°N, 83.00875°W (Tempulli Chausatthi Devi) dhe bashkë me Ghatin Digpatiya shtrihen në një sipërfaqe prej 0.30 hektarësh. Në natën e 12-të të Caitras (mars-prill) shumë pelegrinë kryejnë vizitë në Tempullin e Yoginit dhe bëjnë banjë rituale në këtë ghat. Një rast tjetër i rëndësishmë tërheqjeje është mbrëmja e ditës së Holit – një festë plotë ngjyra që paraqet fillimin e Caitras, kur në këtë ghat kryhen homazhe rituale.
Ghati Rana Mahala
Në fakt, kjo është një pjesë e zgjatuar e Ghatit Chausatthi, i ndërtuar po nga mbreti i Udaipurit rreth vitit 1670. Në krye të tij ndodhet faltorja e Vakratunda Vinayakas, një nga 56 të tilla. Ghati Rana Mahal gjendet në koordinatat 25.3047°N, 83.00975°W (qendra e Ghatit Rana Mahal) dhe shtrihet në një sipërfaqe prej 0.06 hektarësh. Bashkangjitur me pjesën veriore të Ghatit Causatthi, pallati në ghat u ndërtua rreth vitit 1670 nga mbreti Rana Jagatsingh i Udaipurit dhe kështu është emërtuar Ghati i Rana Mahalit. Gjatë pelegrinazhit të tij në Varanasi, mbreti u strehua në këtë pallat. Pallati është një shembull i veçant i stilit të arkitekturës së Raxhastanit. Pallati ka tre veranda të drejtuara nga lumi Gang dhe dritare me grila guri që janë shembull tjetër i mjeshtrisë artizanale. Nga bregu i lumit drejt pjesës së sipërme në çdo pesë shkallë ndodhet një platformë. Në pjesën e sipërme të shkallëve në veri dhe jug ka nike që përmbajnë Shiva linga. Në afërsi të tij, në pjesën e sipërme ndodhet një faltore e Vakratunda Vinayaka.
Ghati Darabhanga
Mbreti i Darabhangas (në Bihar) në vitin 1915 Bashkë me ndërtesën madhështore përgjatë ghatit ndërtoi dhe një tempull të madh të Shivës në zonën Nilakantha. Ndërtesa përgjatë ghatit paraqet kolona masive të stilit grek. Në kryet të tij qëndron faltorja e Kukutesvaras. Ghati Darbhanga ndodhet në koordinatat 25.30558°N, 83.00943°W (Qendra e Ghatit Darbhanga) dhe bashkë me Ghatin Munshi dhe zonën e tyre të afërt shtrihet në një sipërfaqe prej 0.052 hektarësh. Ndërtesa e pallatit të Ghatit Darbhanga është bërë me gurë ranorë Chunari, me veranda të bukura dhe kolona greke. Shkallët e forta për çatinë u ndërtuan në vitin 1930. Kjo zonë ka qenë e rëndësishme në kontekstin puranik, por ky pallat është gjithashtu i rëndësishëm për madhështinë dhe stilin e tij arkitekturor.
Në vitin 1994 Pallati Darbhanga u ble nga Clarks Hotel Group, që e emërtoi atë Brajrama Palace dhe planifikoi ta shndërronte në një hotel me pesë yje. Ata tashmë e kanë shkatërruar pothajse gjysmën e strukturës së vjetër nga mbrapa. Perimetri i tij i mbrapëm është duke u zgjeruar dhe duke u lartësuar më tej në mënyrë që të behet i përshatshëm për tu përdoret si hotel. Megjithëse për hotelin do të ishte një projekt i bukur me një pamje që do të tërhiqte turistë të pasur të klasit të lartë nga perëndimi, me rritjen e infrastrukturës thelbësore të shërbimeve i gjithë mjedisi do të përballej me një problem të madh ndotjeje, depresion shoqëroro-psikologjik dhe jetë të përditshme më të vështirë. Dëshmitë fotografike tregojnë se ndërtesa e vjetër u shkatërrua dhe se çfarë qëndron tani është një ndërtim shumë më i lartë dhe i gjerë dhe kështu është plotësisht i paligjshëm. The Clarks Hotel Group nuk është e interesuar në mbrojtjen dhe ruajtjen e trashëgimisë, sensit estetik dhe mbështetjes së mirëqenies së bashkësisë vendore. Falë disa organizatave aktive shoqërore, që me mbështetjen e banorëve vendorë dhe gjykatës tashmë e kanë ndalur procesin e shkatërrimit dhe shndërrimit në hotel.
Ghati Munshi
Ghati u ndërtua nga Sridhara Narayana Munshi, ministri i financave të shtetit të Nagpurit, në vitin 1912 si një zgjatim i Ghatit Darabhanga. Pas vdekjes së tij në vitin 1924 kjo pjesë e ghatit u emërtua në nder të tij. Në vitin 1915 mbreti brahmin i Darbhangas (në Bihar) e bleu këtë ghat dhe e zhvilloi në formën që më vonë u njoh si Ghati Darbhanga. Në fakt, ky është një formë e zgjeruar e Ghatit Munshi. Ghati Munshi bashkë me Ghatin Darbhanga dhe zonën e tyre të afërt shtrihet në një sipërfaqe prej 0.052 hektarësh.
Ghati Ahilyabai
Ghati Ahilyabai gjendet në koordinatat 25.30557°N, 83.01045°W (pjesa e mbrapme qendrore në anën e argjinaturës) dhe bashke me bllokun e pallatit shtrihet në një sipërfaqe prej 0.23 hektarësh. Në vendin e sitit të vjetër të Ghatit Kevelyagiri, rreth vitit 1778 mbretëresha Ahilyabai Holkar e Indores e bëri këtë ghat me shkallë puka. Për herë të parë emri i një personi iu çua ghatit. Ajo ishte gjithashtu përgjegjëse për rindërtimin e Tempullit Visvesvara në vitin 1777, siç është edhe sot,. Emri i vjetër i ghatit ishte Ghati Kevalagiri, por në vitet 1778-1785 ghati u zgjerua dhe u rindërtuar tërësisht nga mbretëresha Maharani Ahilyabai Holkar e Madia Pradeshit. Në nder të saj ghati u emërtua Ghati Ahiyabai. James Prinsep (1831) e ka përmendur me emrin Ghati Kevalgiri, që tregon se ghati ishte i njohur me këtë emër deri atëherë. Më vonë, Sherring-u (1868) e përmend me emrin Ghati Ahilyabai, duke pasqyruar ndryshimin e emrit.
Movlazada Mahammad
thumb|240px|Movlazada Mahammad Movlazada Mahammad Hasan Ismayil oglu Shakavi (Azerbajxhan: Mövlazadə Məhəmməd Həsən Ismayıl oğlu Şəkəvi; 1854-1932) ishte alim dhe dijetar azerbajxhanas dhe Shejh ul-Islam i gjashtë i Kaukazit. Ai u bë përkthyesi i parë që përktheu Kuranin në gjuhën azerbajxhanase. Ai botoi Kitab al-bayan fi tafsir al-Quran më 1908 - botim me dy vëllime të përkthimit të Kuranit dhe tefsir (komentim) dhe u ribotua më 1990.
Ghatet në Varanasi
Ghati Dashashwamedha
Ghati Dashashwamedha është ghati kryesor dhe me gjasa më i vjetri në Varanasi i vendosur pranë Tempullit Kashi Vishwanath. Besohet se Brahma e krijoi këtë ghat për të mirëseardhur Shivën dhe për të flijuar dhjetë kuaj gjatë Dasa-Ashwamedha yajnas së kryer aty. Sipas mitit të lidhur me Divodasan, Zoti Brahma (" krijuesi" në trinitetin e zotave hindu) në këtë vend kreu flijimin e dhjetë kuajve (dasa-asvamedha). Burimet historike tregojnë se në këtë vend dinastia hindu e shekullit të II, Bhara Siva Naga, kreu flijimin e dhjetë kuajve. Kashi Khanda e përshkruan lavdinë e këtij ghati në shumë vargje të saj.
Me të janë të lidhur dy mite hindu: Sipas njërit, Brahma e krijoi atë për të mirëseardhur perëndinë Shiva. Sipas tjetrit, Brahma flijoi dhjetë kuaj, gjatë Dasa-Ashwamedha yajnas së zhvilluar këtu. Një grup priftërinjsh kryejnë përditë në mbrëmje në këtë ghat "Agni Poojan" (Adhurimi i Zjarrit) që i kushtohen Shivës, Lumit Gang (i hyjnizuar si perëndesha Ganga), Suryas (Diellit), Agnit (Zjarrit) dhe të gjithë universit. Sipër dhe pranë këtij ghati ndodhen gjithashtu tempuj kushtuar Sulatankesvaras, Brahmesvaras, Varahesvaras, Abhaya Vinayakas, Gangas (Gangu si një hyjneshë) dhe Bandi Devit, që janë të gjithë vende të rëndësishme pelegrinazhi. Këto faltore janë të lidhura me mjaft itinerare të rëndësishme pelegrinazhi dhe aty një grup priftërinjsh kryen "Agni Puxha" (sanskritisht: "Adhurimi i Zjarrit") në mënyrë të përditshme në mbrëmje në këtë ghat si një kushtim për Shivën, Gangan, Suryan (Dielli), Agnin (Zjarri) dhe gjithë universin. Gjatë të martave dhe festave fetare zhvillohen aarti të veçanta. Pjesa jugore e ghatit u bë me shkallë puka në vitin 1740 nga Bajirao Peshava dhe më vonë rreth vitit 1774 nga Ahilyabai Holkari i lndores. Ghati Dashashvamedha ndodhet në koordinatat 25.30642°N, 83.01027°W (pjesa e poshtme e Ghatit Dashashvamedha) dhe 25.30693°N, 83.01083°W (pjesa e sipërme e Ghatit Dashashvamedha). Të dy zonat shtrihen në një sipërfaqe prej 0.54 hektarësh dhe zotërohen nga Korporata Bashkiake e Varanasit.
Përshkrimi dhe historia
Ghati Dashashvamedha është ghati më i rëndësishëm dhe më aktiv në aspektin historik dhe vazhdimësisë së traditave. Ky ghat është i ndarë në dy pjesë; midis dy pjesëve është Ghati Prayaga që është kopje e qytetit të shenjtë të Prayagas (Allahabadit), i vendosur 128 km në perëndim. Ky ghat mendohet se është siti i parë i regjistruar historik i lidhur me mbretin Bhara Shiva Nagas të shekullit të II të e.s., që pas mundjes së Perandorisë Kushane kreu flijimin e kuajve që Shiva ta falte Dinastinë e tyre. Në mitologjinë e lashtë puranike ky ghat është lartësuar si Rudrasara (“vendi i ujit të Rudrës/Shivës”). Sipas një miti tjetër të lashtë, perëndia Brahma (“krijuesi”) kreu flijimin (-medha) e dhjetë (Dash-) kuajve’ (-ashva) në këtë vend, nga e ka marrë dhe emrin. Brahmeshvara linga me katër koka (pjesa e sipërme) është marrë si dëshmi e vërtetësisë së kësaj rrëfenje. Kashi Khanda regjistron shumë vargje që përshkruajnë lavdinë e këtij ghati. Deri në shekullin e XVIII ky ghat ishte i shtrirë gjerësisht, por që më vonë u nda në shumë ghate si Ghatet Ahilyabai, Shitala, Prayaga dhe Ghoda. Imazhe të tjera hyjnore përfshijnë Varaheshvaran, Abhaya Vinayakan, Gangan (“Hyjnesha e Gangut”) dhe Bandi Devin. Këta imazhe dhe faltoret janë të lidhura me mjaft itinerare të rëndësishme pelegrinazhi. Balaji Bajirao ndërtoi formën e tanishme të këtij ghati në vitet 1738-40 dhe më vonë në vitin 1775 nga Ahilyabai Holkari shtetit të Indores. Struktura e tanishme e shkallëve prej guri u ndërtua nga qeveria e Uttar Pradeshit në vitin 1965. Në të dy pjesët e Ghatit Dashashvamedha ndodhen faltore të Nënës Ganga, hyjnesha e lumit. Duke ecur përreth mund të krijohet një ide e veprimtarive fetare dhe dyqaneve të lidhur me shitjen e objekteve rituale. Ghati i pasues i afërt ishte i njohur më parë si Ghati Ashva/Ghoda (“kali’) në kujtim të kalit padron të përdorur në ritualet e flijimit të kuajve të zhvilluar në shekullin e II të e.s.. Në vitin 1979 në mënyrë që të nderohej presidenti i parë i Republikës së Indisë, Dr. Rajendra Prasad (1950-1962), ghati u emërtua Ghati Rajendra Prasad. Gjatë ditës së 10-të të Jyeshthas (maj-qershor) festohet adhurimi i Gangas në shkallë të gjerë në Tempullin e Gangas në krye të ghatit. Kjo ditë e shenjtë përkujton zbritjen e Gangas në tokë (në Haridvara). Banja e shenjtë me rastin e eklipseve diellore dhe hënore ashtu si dhe ditës së nisjes së periudhës së banjës rituale në muajt e Paushas dhe Maghas (dhjetor-janar), janë ngjarje të rëndësisme festive në këtë vend.
Ghati Prayaga
Pjesët e poshtme dhe të sipërme të Ghatit Dashashvamedha degëzohen nga një tjetër ghat, Ghati Prayaga, që është kopje e qytetit të shenjtë të Prayagas (Allahabadit), që gjendet 128 km në perëndim. Besohet se duke bërë banjë të shenjtë aty mundësohet saktësisht i njëjti përfitim fetar si në Prayaga. Deri në fillim të shekullit të XIX aty kalonte një kanal nga Benia Talabi deri te Godaulia (i përmendur si Godavari nga i cili ka rrjedhur emri Godaulia) përpara se të derdhej në Gang, që degëzohej në dy rrjedha nga një ishull i vogël. Më vonë kanali u mbulua dhe u shndërrua në rrugën Godaulia-Dashashvamedha – siç është edhe sot. Ky itinerar i vjetër është paraqitur në hartën e Prinsep-it në 1822. Me kalimin e kohës ishulli i vogël u shndërrua në një tjetër ghat, Ghati Prayaga.
Prayaga, e njohur si "Tirtharaja" (mbreti i tirthave), qëndron në pikiëtakimin e lumenjve Gang, Yamuna dhe Sarasvati (tashmë i tharë). Zakonisht besohet se duke kryer ritualet dhe banjën e shenjtë këtu mundësohet saktësisht e njëjta dobi fetare si në vetë Prayaga (80 km më në perëndim). Dobia e kësaj zone është lartësuar te Kashi Khanda. Rreth gjendjes së tanishme, Eck thekson se "sot, megjithatë, emri Ghati Prayaga, ndërsa është pikturuar në mënyrë të bujshme në tempullin që qëndron midis dy degëve të Dasasvamedhas, zakonisht nuk përdorej. Dhe madje tempulli aty, plotësisht i rrënuar, përdoret vetëm nga varkëtarët që depozitojnë pajisjet e tyre në shenjtëroren e tij". Zona e tempullit dhe ghatit u rikonstruktuan nga mbretëresha e Digpatias (në Bengalin Perëndimo). Në këtë vend besimtarët bëjnë banjë kryesisht gjatë gjithë muajit të Maghas (janar-shkurt). Ghati Prayaga ndodhet në koordinatat 25.30647°N, 83.01048°W (Tempulli Prayageshvara) dhe 25.30662°N, 83.01052°W (Tempulli Shulatankeshvara). Ghati dhe zona përreth tempujve shtrihet në një sipërfaqe perej 0.039 hektarësh. Tempulli Prayaga është tërësisht i braktisur dhe përdoret kryesisht vetëm nga varkëtarët që një shenjtëroren e tij depozitojnë pajisjet e tyre. Duke u ngjitur në verandën e Tempullit Prayaga mund të shihet panorama lumore. Për të gjithë muajin e Maghas (janar-shkur) besimtarët, kryesisht femrat, e përdorin këtë vend për të bërë banjë. Ghati u ndërtua dhe rikonstruaktua nga mbretëresha e Dighapatias (në Bengal), H. K. Devi në fillim të shekullit të XIX; që mund të verifikohet nga mbishkrimet në shkallë. Mbretëresha ndërtoi gjithashtu edhe Tempullin Prayageshvara në të njëjtën kohë. Tempulli përbëhet nga një shenjtërore e brendshme (garbhagriha), ndërsa kjo e fundit përmban imazhet Pancayatanave, dmth. Vishnut, Suryas, Ganeshës, Durgës dhe Shivës. Pjesa e sipërme e tempullit është ndërtuar në stilin nagara të arkitekturës hindu. Në vitin 1977 Lalitanarayan Khandelvala (Bhagalpur, Bihar) ndërtoi shkallët e afërta me mermer. Pranë tij është faltorja e Shulatankeshvaras, një lingë e stërmadhe. Ky imazh kopjon hyjninë mbrojtëse të Prayagas. Shenjtërorja e brendshme është e rrethuar nga rreth qind linga, pothuajse të gjitha përkushtimore të vendosura nga besimtarë të pasur. Imazhe të tjera të rëndësishme përfshijnë Narayanan, Hanumanin, Bhairavan, Kshetra Devi Ghantankaran dhe Ganeshën (Abhaya Vinayaka është një mes 56).
Ghati Rajendra Prasad
Ky ghat u riemrtua në vitin 1979 në nder të presidentit të parë të Indisë (1950-1962), Rajendra Prasad (1884-1963) dhe u bë me shkallë puka nga Korporata Bashkiake e Varanasit. Në fakt, ky ghat ishte zgjatimi verior i Ghatit Dasasvamedha. Deri në fundin e shekullit të XIX në ghat qëndronte një statujë guri e një kali që dëshmonte "flijimin e dhjetë kuajve" nga Bhara Siva Nagas në shekullin e II, prej nga e kishte marr emërtimin e vjetër "Ghati Ghoda" ("Ghati i Kalit"). Besohet se ky kal është zhvendosur në Tempullin Sankatmochana. Sipas mitit këtu kanë bërë banjë shërbëtorët e Bhara Siva Nagas. Ghati Rajendra Prasad gjendet në koordinatat 25.30728°N, 83.01113°W (qendra e Ghatit Rajendra Prasad) dhe shtrihet në një sipërfaqe prej 0.283 hektarësh. E gjithë zona e ghatit zotërohet nga Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit.