cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kontrolli i lindjeve
Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Qendrat e Shteteve të Bashkuara për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve ofrojnë udhëzime për sigurinë e metodave të kontrollit të lindjes tek gratë me kushte specifike mjekësore. Metodat më efektive të kontrollit të lindjes janë sterilizimi me anë të vazektomisë tek meshkujt dhe lidhja e tubave tek femrat, pajisjet intrauterine (IUD) dhe kontrolli i implant i lindjes. Kjo pasohet nga një sërë metodash të bazuara në hormone, duke përfshirë pilula orale, arna, unaza vaginale dhe injeksione. Metodat më pak efektive përfshijnë barrierat fizike si prezervativët, diafragmat dhe sfungjerët e kontrollit të lindjes dhe metodat e ndërgjegjësimit për fertilitetin. Metodat më pak efektive janë spermicidet dhe tërheqja nga mashkulli para ejakulimit. Sterilizimi, megjithëse është shumë efektiv, zakonisht nuk është i kthyeshëm; të gjitha metodat e tjera janë të kthyeshme, shumë menjëherë pas ndalimit të tyre. Praktikat e sigurta të seksit, të tilla si përdorimi i prezervativëve për meshkuj ose femra, mund të ndihmojnë gjithashtu në parandalimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme. Metodat e tjera të kontrollit të lindjes nuk mbrojnë nga sëmundjet seksualisht të transmetueshme. Kontrolli urgjent i lindjes mund të parandalojë shtatzëninë nëse merret brenda 72 deri në 120 orë pas seksit të pambrojtur. Disa argumentojnë se mos kryerja e seksit është gjithashtu një formë e kontrollit të lindjes, por edukimi seksual vetëm me abstinencë mund të rrisë shtatzënitë adoleshente nëse ofrohet pa edukim për kontrollin e lindjes, për shkak të mospërputhjes.
Tek adoleshentët, shtatzënitë janë në rrezik më të madh për rezultate të dobëta. Edukimi gjithëpërfshirës seksual dhe qasja në kontrollin e lindjes ul shkallën e shtatzënive të padëshiruara në këtë grupmoshë. Ndërsa të gjitha format e kontrollit të lindjes mund të përdoren përgjithësisht nga të rinjtë, kontrolli i kthyeshëm i lindjes me veprim të gjatë si implantet, DIU-të ose unazat vaginale janë më të suksesshme në uljen e shkallës së shtatzënisë adoleshente. Pas lindjes së një fëmije, një grua që nuk ushqen ekskluzivisht me gji mund të mbetet përsëri shtatzënë pas katër deri në gjashtë javë. Disa metoda të kontrollit të lindjes mund të fillojnë menjëherë pas lindjes, ndërsa të tjerat kërkojnë një vonesë deri në gjashtë muaj. Në gratë që ushqejnë fëmijën me gji, preferohen metodat vetëm me progestin sesa pilulat e kombinuara të kontrollit të lindjes nga goja. Në gratë që kanë arritur në menopauzë, rekomandohet që të vazhdohet kontrolli i lindjes për një vit pas periudhës së fundit.
Rreth 222 milionë gra që duan të shmangin shtatzëninë në vendet në zhvillim nuk po përdorin një metodë moderne të kontrollit të lindjes. Përdorimi i kontrollit të lindjes në vendet në zhvillim ka ulur numrin e vdekjeve gjatë ose rreth kohës së shtatzënisë me 40% (rreth 270,000 vdekje u parandaluan në 2008) dhe mund të parandalonte 70% nëse plotësohej kërkesa e plotë për kontrollin e lindjes. Duke zgjatur kohën ndërmjet shtatzënive, kontrolli i lindjes mund të përmirësojë rezultatet e lindjes së grave të rritura dhe mbijetesën e fëmijëve të tyre. Në botën në zhvillim, të ardhurat, pasuritë dhe pesha e grave, si dhe shkollimi dhe shëndeti i fëmijëve të tyre, përmirësohen të gjitha me akses më të madh në kontrollin e lindjeve. Kontrolli i lindjes rrit rritjen ekonomike për shkak të më pak fëmijëve të varur, më shumë grave që marrin pjesë në fuqinë punëtore dhe përdorimit më të vogël të burimeve të pakta.
Bellegarde, Tarn
Bellegarde është një komunë në Francë. Bellegardebën pjesë në departamentin Tarn të rajonit Midi-Pyrénées. Komuna ka një popullsi prej 384 banorë dhe sipërfaqe 11.1 km².
Operacioni afër Vicës
Operacioni afër Vicës ndodhi më 28 Prill 2001 kur luftëtarët e UÇK-së i zunë në pritë 16 forca speciale maqedonase afër fshatit Vicë, duke vrarë 8 ushtarë maqedonas të Ushtrisë së Maqedonisë, të cilët ishin nisur drejt fshatit Sellcë të Tetovës për të luftuar kundër UÇK-së.
Schiltigheim
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Schiltigheim ( French ,  ; Alsasisht : Schelige [ˈʃelikə] ; Schiltigheim ; Shqip: Shiltighajmi) është aktualisht një komunë në departamentin Bas-Rhin në Grand Est.
Banorët quhen Scheligemer në alsasisht.
Është periferia më e madhe e qytetit të Shtrasburgut dhe është ngjitur me të në anën veriore të Strasburgut. Në vitin 2017, Schiltigheim ishte komuna e tretë më e populluar në Bas-Rhin (pas Strasburgut dhe Haguenaut ), me një popullsi totale prej 31,894.
Historia
majtas|parapamje|267x267px| Kisha katolike Sainte Famille në Shiltighajm. Qyteti daton në shekullin e 9-të, kur u rrit rreth kështjellës Sciltung dhe kishës Bothebür në një vend të quajtur Skitingsdtböhel.
E drejta për arsim
E drejta për arsim është njohur si një e drejtë njerëzore në një numër konventash ndërkombëtare, duke përfshirë këtu Konventën Ndërkombëtare për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore e cila e njeh të drejtën për arsim fillor falas, të detyrueshëm, nismëtar, për të gjithë, një detyrim për zhvillimin e arsimit të mesëm të arritshëm për të gjithë, veçanërisht nga nisma progresive e arsimit të mesëm falas, si dhe nga një detyrim për të zhvilluar një qasje të barabartë në arsimin e lartë. Sot, pothuajse 70 milion fëmijë në të gjithë botën janë të penguar të shkojnë në shkollë çdo ditë. Që nga viti 2015, 164 shtete ishin palë nënshkruese të dokumentit në fjalë.
Vështrim
E drejta për arsim përfshin gjithashtu një përgjegjësi për të siguruar arsim themelor (bazik) për individët që nuk kanë mbaruar arsimin fillor në shkolla dhe/ose kolegje. Përveç këtyre, qasja në dispozitat e arsimit ose e drejta në arsim përfshin detyrimet e nxënësve dhe studentëve për të shmangur diskriminimin në të gjitha nivelet e sistemit arsimor, për të vendosur standarde minimale të arsimit dhe për të përmirësuar cilësinë e arsimit.
Charbogne
Charbogne është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Charbogne ka një popullsi prej 212 banorë dhe sipërfaqe 9.06 km², me një dendësi prej 23 banor/km².
E drejta për arsim
Vështrim
Të drejtat e fëmijëve mbrohen gjerësisht nga një numër i madh instrumentesh ndërkombëtarë dhe rajonalë, që përfshijnë të drejtat e njeriut, të drejtën humanitare dhe ligjin për refugjatët. Fëmijët përfitojnë nga të drejtat që përfshihen në traktatet e përgjithshme. Përveç kësaj, një numër dokumentesh të veçanta janë hartuar për të siguruar mbrojtje të veçantë për fëmijët me aftësi të kufizuar dhe për të siguruar zhvillimin e shëndetshëm dhe pjesëmarrjen aktive të rinjve në shoqëri.
Të drejtat e fëmijëve mbulojnë çdo aspekt të jetës së fëmijëve dhe adoleshentëve, të cilat mund të  kategorizohen  si më poshtë:
Baza ligjore ndërkombëtare
E drejta për arsim reflektohet edhe në të drejtën ndërkombëtare në nenin 26 të Deklaratës Universale të të Drejtave të Njeriut dhe nenet 13 dhe 14 të Konventës Ndërkombëtare për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore.
Në Evropë, neni 2 i Protokollit të parë të 20 Marsit të vitit 1952 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut thotë se e drejta e arsimit njihet si e drejtë e njeriut dhe kuptohet se krijon një të drejtë në arsim. Sipas Konventës Ndërkombëtare për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore, e drejta për arsim përfshin të drejtën për arsim fillor falas, të detyrueshëm për të gjithë, një detyrim për të zhvilluar arsimin e mesëm të arritshëm për të gjithë në veçanti nga futja progresive e arsimit të mesëm falas, si si dhe një detyrim për të zhvilluar një qasje të barabartë në arsimin e lartë në veçanti nga progresi i arsimit të lartë falas. E drejta për arsim përfshin gjithashtu një përgjegjësi për të siguruar arsim bazë për individët që nuk kanë mbaruar arsimin fillor. Përveç këtyre aksesit në dispozitat e arsimit, e drejta për arsim përfshin edhe detyrimin për të eleminuar diskriminimin në të gjitha nivelet e sistemit arsimor, për të vendosur standarde minimale dhe për të përmirësuar cilësinë arsimore.
Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në Strasburg ka zbatuar këtë normë për shembull në çështjen gjuhësore belge. Neni 10 i Kartës Sociale Evropiane garanton të drejtën e arsimit profesional.
Përkufizimi
Arsimi përbëhet nga udhëzime zyrtare institucionale. Në përgjithësi, instrumentet ndërkombëtare përdorin termin në këtë kuptim dhe e drejta e arsimit, e mbrojtur nga instrumentet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, i referohet kryesisht arsimit në një kuptim të ngushtë. Konventa e UNESCO - e vitit 1960 kundër diskriminimit në arsim përcakton arsimin në nenin 1 (2) si: "të gjitha llojet dhe nivelet e arsimit, (përfshirë edhe) qasjen në arsim, standardin dhe cilësinë e arsimit dhe kushtet në të cilat jepet. "
Në një kuptim më të gjerë, edukimi mund të përshkruaj "të gjitha aktivitetet me të cilat një grup njerëzor u transmeton pasardhësve të tij një sistem të njohurive dhe aftësive dhe një kod moral që i mundëson grupit të mbijetojë". Në këtë kuptim edukimi i referohet transmetimit në një gjeneratë të mëvonshme të atyre aftësive të nevojshme për kryerjen e detyrave të jetës së përditshme, dhe tejkalimit të mëtejshëm të vlerave shoqërore, kulturore, shpirtërore dhe filozofike të komunitetit të veçantë. Kuptimi më i gjerë i arsimit është njohur në nenin 1 (a) të Rekomandimit të UNESCO - më 1974 në lidhje me Edukimin për Mirëkuptim Ndërkombëtar, Bashkëpunimin dhe Paqen dhe Edukimin në lidhje me të drejtat e njeriut dhe liritë themelore. "'I gjithë procesi i jetës shoqërore, me anë të të cilit individët dhe grupet shoqërore mësojnë të zhvillohen me vetëdije dhe për përfitimin e komuniteteve kombëtare dhe ndërkombëtare, tërësinë e aftësive të tyre personale, qëndrimet, aftësitë dhe njohuritë.'" Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut ka përcaktuar arsimin në një kuptim të ngushtë si "mësimdhënie ose udhëzime ... në veçanti për transmetimin e njohurive dhe zhvillimin intelektual" dhe në një kuptim më të gjerë si  "i gjithë procesi me të cilin, në çdo shoqëri, të rriturit përpiqen të transmetojnë bindjet e tyre, kulturën dhe vlerat e tjera tek të rinjtë ".
Claire Cunningham
thumb|djathtas|220px|Claire Cunningham në shtator 2017 Claire Cunningham (lindur më 1977) është një koreografe Skoceze dhe kërcimtare që performon në paterica;  Ajo krijon kërcimet dhe skulpturat që përfshijnë paterica për njerëzit e të gjitha aftësive.
Jeta
Cunningham ka lindur me osteoporozë, një sëmundje kockore progresive. Ajo jetoi në Ayrshire, por tani jeton në Glasgow. Ajo ka punuar me Teatrin Kombëtar të Skocisë.
Kërcimi i saj në 2014 "Më jepni një arsye për të jetuar" bazohet në paraqitjen e "gjymtyrëve" në veprën e piktorit holandez Hieronymus Bosch. Ajo e dedikoi këtë punë për të protestuar ndaj shkurtimeve britanike për financimin dhe për programin nazist të Eutanazisë.
Tempulli Pavalavannam
Tempulli Pavalavannam ose Tiru Pavala Vannami është një tempull hindu kushtuar perëndisë Vishnu, i vendosur në qytetin e Kanchipuramit në shtetin indian Tamil Nadu. I ndërtuar në Stilin Arkitekturor Dravidian, tempulli është lartësuar nga Divya Prabandha, kanoni i hershëm mesjetar tamil i shenjtëve alvarë nga shekujt e VI–IX. Për rrjedhojë është klasifikuar si një nga 108 Divya Desamët kushtuar Vishnut, që në këtë tempull adhurohet si Pavalavannar Perumali dhe bashkëshortes së tij Lakshmi si Komalavalli. Tempulli besohet se ka qenë ndërtuar nga Dinastia e hershme Chola, me kontribute të mëvonshme nga ajo mesjetare Chola dhe mbretërit Vijayanagara. Tepulli ka tre mbishkrime në muret e tij, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Cholas I (1070–1120) dhe një nga ajo e Rajadhiraja Cholas (1018-54). Një mur graniti rrethon tempullin, duke përfshirë të gjitha faltoret dhe dy pellgjet me ujë. Në tempull ndodhet një raxhagopuram shtatë katësh, kulla e portikut të tempullit. Pavalavannari besohet se i është shfaqur të diturit Naimisaranya. Në tempull zhvillohen gjashtë rituale të përditshme dhe tre festa vjetore, nga të cilat më e shquara është festa e Brahmotsavamit, e zhvilluar gjatë muajit tamil të Aavanit (gusht–shtator). Tempulli mirëmbahet dhe administrohet nga Bordi i Besimit Hindu dhe Përkrahjes së Bamirësisë i Qeverisë së Tamil Nadusë.
Domethënia fetare
Nga 12 alvarët (shenjtë të shquar të traditës vaishnavite) tre prej tyre, përktësisht Peyalvari, Thirumalisai Alvari dhe Thirumangai Alvari kanë kënduar lavde mbi format e ndryshme të hyjnisë së këtij tempulli. Gjithashtu shumë acharya (mësues më të rëndësishëm se gurutë) kanë shkruar këngë mbi format e ndryshme të hyjnisë së këtij tempulli. Tempulli është i drejtuar nga perëndimi dhe binjakët aswinë kanë adhuruar hyjninë në këtë tempull.
Gustav Mahler
Gustav Mahler (7 korrik 1860 - 18 maj 1911) ishte kompozitor austriak dhe një nga dirigjentët më kryesorë të brezit të tij. Si kompozitor ai veproi si një urë midis traditës austro-gjermane të shekullit të 19-të dhe modernizmit të fillimit të shekullit të 20-të. Edhe pse gjatë jetës së tij statusi i tij si dirigjent ishte i palëkundshëm, muzika e kompozuar prej tij fitoi popullaritet të gjerë vetëm pas një periudhe të një neglizhimi relativ që përfshinte ndalimin e performancës së saj në pjesën më të madhe të Evropës gjatë epokës naziste. Pas vitit 1945 kompozimet e tij u rizbuluan dhe u përkrahën nga një brez i ri dëgjuesish. Më pas, Mahler u bë një nga veprat më të shpeshta dhe të regjistruara të të gjithë kompozitorëve, një pozicion që ai e ka mbështetur në shekullin e 21-të.
Lindur në Bohemi (asokohe pjesë e Perandorisë Austriake) si një hebre gjermanofolës i rrethanave të përulura, Mahler shfaqi prirjen e tij muzikore që në moshë të re. Pasi u diplomua në Konservatorin e Vjenës në vitin 1878, mbajti një sërë postesh me rëndësi të mëdha në teatrot e operës së Evropës, duke arritur kulmin në emërimin e tij më 1897 si drejtor i Operës së Gjykatës së Vjenës (Hofoper). Gjatë dhjetë viteve të tij në Vjenë, Mahler u konvertua në katolicizëm për t'u siguruar nga kundërshtia dhe armiqësia e frymës antisemite. Megjithatë, prodhimet e tij inovative dhe këmbëngulja për standardet më të larta të performancës e siguruan reputacionin e tij si një nga dirigjentët më të mëdhenj të operës, veçanërisht si interpretues i veprave skenike të Wagner, Mozart dhe Tchaikovsky. Në fund të jetës së tij ai shkoi në New York, ku u bë drejtor i Metropolitan Opera dhe i Orkestrës Filarmonike të qytetit.
Niveli i Mahlerit është relativisht i kufizuar; për pjesën më të madhe të kompozimit të jetës së tij ishte domosdoshmërisht një aktivitet me kohë të pjesshme, ndërsa ai fitoi jetesën e tij si dirigjent. Përveç veprave të hershme, të tilla si një lëvizje nga një kuartet i pianos i përbërë kur ai ishte student në Vjenë, veprat e Mahler janë përgjithësisht të dizajnuara për forcat e mëdha orkestrale, koret simfonike dhe solistët e operës. Këto vepra ishin shpesh të diskutueshme kur u kryen së pari dhe disa ishin të ngadalshëm për të marrë miratim kritik dhe popullor; Përjashtimet përfshinin Simfoninë e Dytë, Simfoninë e Tretë dhe premierën triumfuese të Sinfonisë së Tetë të vitit 1910. Disa nga pasardhësit e menjëhershëm muzikor të Mahler përfshinin kompozitorët e Shkollës së Dytë Vjenez, sidomos Arnold Schoenberg, Alban Berg dhe Anton Webern. Dmitri Shostakoviç dhe Benjamin Britten janë ndër kompozitorët e shekullit të 20-të që admiruan dhe u influencuan nga Mahler. Instituti Ndërkombëtar Gustav Mahler u themelua në vitin 1955 për të nderuar jetën dhe punën e kompozitorit.
Infeksioni
parapamje|300x300px Infeksioni është pushtimi i indeve nga patogjenët, shumimi i tyre dhe reagimi i indeve strehuese ndaj agjentit infektiv dhe toksinave që ata prodhojnë. Një sëmundje infektive, e njohur gjithashtu si sëmundje e transmetueshme ose sëmundje ngjitëse, është një sëmundje që vjen nga një infeksion.
Infeksionet mund të shkaktohen nga një gamë e gjerë patogjenësh, më së shumti nga bakteret dhe viruset. Pritësit mund të luftojnë infeksionet duke përdorur sistemin e tyre imunitar. Pritësit e gjitarëve reagojnë ndaj infeksioneve me një përgjigje të lindur, që shpesh përfshin inflamacion, e ndjekur nga një përgjigje adaptive.
Kodra Chandragiri
Chandragiri është një nga dy kodrat në Shravanabelagola në shtetin indian Karnataka, ndërsa kodra tjetër është Vindhyagiri. Në këtë kodër gjendet një numër i madh tempujsh dhe monumentesh xhainiste
Historia
Historia e dokumentuar që rrethon kodrën fillon në vitin 300 p.e.s. kur Shruthakevali Bhadrabahu dhe Chandragupta Maurya vizituan vendin në mënyrë që të arrinin paqen shpirtërore. Kodra e vogël e ka marr emrin e saj Chandra nga fakti se Chandragupta ishte i pari rishi që jetoi dhe meditoi këtu. Emri i hershëm i kodrës ishte Kalbappu dhe dominon historinë e qytetit të Shravanabelagolas midis shekullit të III p.e.s. dhe shekullit të XII. Tradita xhainiste e lidh perandorin mauryan Chandragupta dhe mësuesin e tij Bhadrabahu me këtë vend. Nga një tërësi prej 106 monumentesh të gjetura në Shravanabelagola, 92 gjenden në kodrën e vogël Chandragiri. Nga këta, rreth 56 monumente murgjish dhe 5 nga ta i përkasin shekullit të VII dhe të VIII. Kjo ka bërë që kodra të jetë mjaft popullore.
Vendndodhja
Kodra gjendet rreth 929 metra mbi nivelin e detit dhe rreth 61 metra mbi nivelin e terrenit si dhe gjendet në veri-perëndim të qytetit. Në majë të saj mund të gjenden të shpërndara një shtrirje e gjerë shkëmbinjsh graniti, me popla të mëdha dhe të vogla.
Afera e inceneratorëve
Si afera ose çështja e inceneratorëve njihet vargu i hetimeve për dhënien me koncesion të inceneratorëve të Elbasanit, Fierit dhe Tiranës.
Inceneratori i Elbasanit (2014)
Koncesioni i parë u dha në 2014 për inceneratorin e Elbasanit. Kompania Albtek Energy sh.p.k. bën ofertë të pakërkuar, qeveria brenda dy muajsh mori vendimin për ndërtimin e inceneratorit, bëri termat e referencës dhe shpalli garën. Në garë mori pjesë vetëm Albtek Energy, që fitoi kontratën me vlerë rreth 22 milionë euro. Draft-kontrata parashikonte ndërtimin e inceneratorit brenda 16 muajve, por në kontratën e nënshkruar, afati i punimeve është 7 vjet.
Taivassalo
Taivassalo (Taivassalon kunta), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Finlanda Perëndimore, dhe është pjesë e rajonit Finlanda Jugperëndimore.
Afera e inceneratorëve
Inceneratori i Fierit (2016)
Integrated Technology Services sh.p.k. me të njëjtën zyrë si Albtek Energy sh.p.k. dhe njësoj si ajo bëri ofertë të pakërkuar te Ministria e Mjedisit. Qeveria shpalli garën në vitin 2016 ku mori pjesë vetëm Integrated Technology Services dhe fitoi kontratë me vlerë 25 milionë euro. Draft-kontrata parashikonte përfundimin e punimeve për 2 vjet, ndërsa kontrata përfundimtare për 6 vjet.
Inceneratori i Tiranës (2017)
Ministria e Mjedisit mori një letër me propozim të pakërkuar nga një kompani që ende nuk ekzistonte dhe tre muaj më vonë kompania u regjistrua në Holandë. Në vitin 2017, qeveria shpalli tenderin dhe kompania fitoi kontratën koncesionare 30-vjeçare, me vlerë 128 milionë euro.
Hetimet
Hetimet filluan në vitin 2020.
Akuzat
Gjatë procedurave të shpronësimit të tokës ku do të ndërtohej inceneratori i Fierit, Bllako në bashkëpunim me ish-ministrin e Mjedisit, Lefter Koka dhe Kryetarit të Komisionit të Shpronësimit, Pëllumb Abeshi kanë falsifikuar dokumentet duke e cilësuar tokën arë si tokë truall për të rritur vlerën e dëmshpërblimit. Me vendim qeverie, shteti ka paguar 46 299 060 lekë për shpronësimin e tokës ku u ndërtua inceneratori i Fierit. Si rrrjedhojë, ka rezultuar një dëm ekonomik në buxhetin e shtetit në vlerën 16 288.344 lekë.
Nga hetimet e SPAK kanë rezultuar të dhëna se deputeti Bllako, kur ishte Sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Mjedisit dhe më pas Drejtor i Përgjithshëm i Agjencisë Kombëtare të Ujësjellësit, ka favorizuar shoqërinë koncesionare “Integrated Technology Waste Treatment Fier”, kundrejt marrjes në mënyrë të tërthortë të përfitimit të parregullt në shumën prej 14,964,900 lekë.
Të arrestuarit
Arrestimet e para për inceneratorin e Elbasanit 2021. Vala e dytë e arrestimeve, kësaj radhe për inceneratorin e Elbasanit dhe të Fierit bashkë, ndodhi në vitin 2022. Më 29 mars 2022, Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (GJKKO) ka lëshuar 14 urdhër-arreste me kërkesë të SPAK-ut. U arrestuan 10 të dyshuar (4 me arrest shtëpie), teksa rëndohen sërish akuzat për Lefter Kokën dhe Klodian Zoton, i pari ndodhej në arrest burgu, ndërsa i dyti ndohet në arrati.
SPAK-u akuzon gjithashtu Alqi Bllakon (deputet-PS) për korrupsion dhe shpërdorim detyre kur ka qenë Sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Mjedisit dhe më pas Drejtor i Përgjithshëm i Agjencisë Kombëtare të Ujësjellës-Kanalizimeve dhe Infrastrukturës së Mbetjeve. Duke qenë se Bllako është deputet, SPAK-u duhet të autorizohet nga Kuvendi i Shqipërisë për arrestimin e tij.
Referime
https://spak.al/2022/03/29/njoftim-46/
https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/03/29/3-inceneratoret-qe-u-kane-marre-miliona-euro-shqiptareve/
https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/03/29/3-emrat-e-njohur-mes-te-arrestuarve-per-inceneratoret/
https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/03/29/spak-kerkon-arrestimin-e-deputetit-te-ps-se/
https://www.monitor.al/spak-tregon-abuzimet-me-inceneratoret-e-fierit-dhe-elbasanit/
Beteja e Haraçinës
Beteja e Haraçinës ishte një përleshje e armatosur midis luftëtarëve shqiptarë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe forcave të armatosura maqedonase të Ushtrisë së Maqedonisë (ARM) në fshatin Haraçinë, afër Shkupit e cila u zhvillua në Qershor të vitit 2001. Kjo betejë konsiderohet si më e diskutueshme në të gjithë Luftën e vitit 2001 në Maqedoni, me përfshirjen e përfaqësuesve më të lartë të NATO-s: Javier Solana, George Robertson dhe Piter Feith. Në ndalimin e sulmeve të forcave maqedonase dhe me tërheqjen e luftëtarëve shqiptarë të UÇK-së nga Haraçina, u bë një kthesë kryesore në krizën ushtarake, që do të thoshte se ajo do të zgjidhej më tej me mjete politike dhe ndërmjetësim të NATO-s, në vend të mjeteve ushtarake.
Prapaskena
Kriza e Haraçinës konsiderohet të jetë pika kthese në konflikt, dhe një nga ngjarjet e saj më të diskutueshme.
Më 12 qershor 2001, një grup prej disa qindra luftëtarëve të UÇK-së morën kontrollin e fshatit të përzier etnikisht Haraçinën, që ndodhet vetëm 8 kilometra nga skaji i kryeqytetit Shkupi. Komandanti i forcave të UÇK-së në Haraçinë, Komandant Hoxha, paralajmëroi se nëse ushtria maqedonase nuk i ndërpret sulmet e saj, UÇK-ja do të shënjestrojë pozicionet strategjike në Shkup, duke përfshirë "aeroportin, rafineritë e naftës, stacionet policore në qytete dhe instalimet e tjera qeveritare". Komandant Hoxha u tha gazetarëve se njerëzit e tij kishin mortaja 120 mm dhe deklaroi se "Unë do të filloj të sulmoj stacionet e policisë dhe aeroportin, qeverinë dhe parlamentin – gjithçka që mundem me mortajat tona 120 mm". Sipas Komandant Hoxhës, kërkesa kryesore e luftëtarëve ishte të përfshihej në bisedimet mbi të ardhmen kushtetuese të vendit – diçka e përjashtuar në mënyrë eksplicite nga qeveria.
Kapja e Haraçinës shkaktoi një eksod të mëtejshëm të refugjatëve, shumë prej të cilëve ikën nga veriu në Kosovën fqinje. Qeveria maqedonase nuk iu përgjigj zyrtarisht ultimatumit të UÇK-së, por raportet thanë se ajo kishte rritur sigurinë rreth objekteve kryesore.
Kriza e Haraçinës bëri një presion gjithnjë e më të fortë diplomatik mbi qeverinë maqedonase, nga NATO dhe BE, për një zgjidhje politike të konfliktit. Vëmendja që tërhoqi krizën e Haraçinës ishte aq e madhe sa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Xhorxh Robertson dhe shefi i sigurisë i Bashkimit Evropian Havier Solana vizituan Maqedoninë për të forcuar përpjekjet për një zgjidhje politike të konfliktit. Kriza gjithashtu zgjeroi ndarjen brenda qeverisë për çështjen e qasjes drejt zgjidhjes së konfliktit. Kryeministri dhe Ministri i Brendshëm ishin në favor të një vazhdim të ofensivave të suksesshme nga mars dhe maj të vitit 2001, ndërsa presidenti është shtyrë për një zgjidhje politike.
Gjatë takimit të tij me Solanën, Presidenti Trajkovski premtoi se do ta zgjidhë krizën e Haraçinës me dialog politik. Sidoqoftë, pas disa takimeve të "Trupit Koordinues për zgjidhjen e krizës", si dhe me "Komandën për mbrojtjen e qytetit të Shkupit", më 18 qershor u vendos të ekzekutohet një operacion ushtarak për shkatërrimin e UÇK-së në Haraçinë. Plani u përgatit nga gjenerali Pande Petrovski dhe duhej të zbatohej nga policia dhe këmbësoria me artilerinë dhe mbështetjen ajrore të ushtrisë. Përfaqësuesit e NATO-s në Maqedoni nuk ishin të informuar për vendimin.
Fillimi i Betejës
Operacioni nga forcat maqedonase të sigurisë filloi në orën 4:30 të 21 qershorit me një breshëri artilerie nga ushtria. Ushtria maqedonase përdori fuqinë më të madhe të zjarrit, me helikopterë që u përdorën për të sulmuar objektivat në fshat. Në mbrëmje, detashmenti i 6-të i Ministrisë së Brendshme, si dhe njësia e Policisë Speciale "Tigrat", filluan një sulm nga drejtimi i periferisë fqinje të Singeliç. Ky sulm u koordinua me një sulm nga një togë tanku nga drejtimi i Bërnjarcës, duke e prerë kështu Haraçinën nga veriu. Pas përplasjeve fillestare në anën veriore, forcat maqedonase ngadalë iu afruan varrezave të fshatit dhe luftëtarët e UÇK-së përforcuan pozicionet e tyre rreth xhamisë së re.
Sulmi në pjesën lindore të pozicioneve të mbajtura nga UÇK-ja shkoi edhe më ngadalë për shkak të rezistencës më të fortë, veçanërisht në vendin e quajtur "Bell Kamen" (një kilometër nga Haraçina). Vetëm kur u dërguan përforcime për të ndihmuar sulmin nga ana jugore, "Bell Kamen" ra në duart e policisë. Luftëtarët e UÇK-së u tërhoqën nga Bell Kameni, duke lënë pas shumë nga pajisjet e tyre. Lartësia 354 në perëndim të fshatit u kap gjithashtu gjatë ditës së parë, duke u hapur rrugën forcave të sigurisë për të hyrë në fshat. Në fund të ditës së parë të operacionit, policia maqedonase arriti të depërtojë në fshat nga veriu dhe perëndimi, por përparoi shumë ngadalë për shkak të rezistencës së fortë nga UÇK-ja. Në lindje dhe në jug policia maqedonase u pozicionua përkohësisht në hyrje të fshatit.
Ditën e dytë, forcat maqedonase vazhduan t'a nënshtrojnë Haraçinën e mbajtur nga UÇK-ja në një breshëri artilerie të rëndë. Operacionet gjatë ditës së dytë filluan me një fluturim zbulimi nga aeroplani i modelit Sukhoi Su-25. Ajo u pasua nga një bombardim artilerie, tank dhe helikopteri mbi pozicionet në fshat. Helikopterët e Ushtrisë maqedonase të modelit MI-24 u vërsulën në fshat, duke qëlluar në mënyrë të përsëritur në zonën nga e cila UÇK-ja kishte kërcënuar se do të bombardonte kryeqytetin e Maqedonisë dhe aeroportin e saj. Policia maqedonase, e mbështetur nga zjarri me mortaja, kreu sulme këmbësorie në fshat nga ana lindore dhe bëri që të miturit të përparonin drejt qendrës. Nga ana perëndimore, policia përparoi deri në xhaminë e re, duke lënë vetëm qendrën më të gjerë të fshatit në duart e UÇK-së. Një zëdhënës i ushtrisë maqedonase tha se këmbësoria kishte rimarrë një të tretën e fshatit si pjesë e një ofensive të madhe gjatë ditës së dytë të betejës. Ditën e dytë luftëtarët shqiptarë bënë një rezistencë të ashpër dhe beteja u zhvillua për çdo shtëpi. Rezistenca e UÇK-së arriti kulmin gjatë ditës së tretë të sulmit të forcave maqedonase, kur 4 ushtarë maqedonas u vranë nga UÇK-ja. Komandanti i njësisë speciale të policisë "Tigrat" Stojanço Angellov u plagos rëndë gjatë një përpjekjeje për të depërtuar në qendër të fshatit.
Forcat maqedonase të sigurisë rifilluan sulmin e tyre kundër luftëtarëve shqiptarë për një ditë të tretë, pavarësisht presionit ndërkombëtar për një armëpushim. Një zëdhënës i qeverisë njoftoi se ishte i sigurt se rebelët do të mposhteshin brenda katër ose pesë ditëve. Gjatë ditës së tretë të betejës, policia deklaroi se kontrollonte dy të tretat e fshatit dhe po sulmonte qendrën e fshatit ku u ndesh me rezistencë të ashpër. Në avancim drejt qendrës së fshatit, forcat e sigurisë bombarduan çdo pikë të re të UÇK-së me predha artilerie dhe tanke, dhe vetëm më pas u dërguan në polici. Kjo taktikë u krijua për të rraskapitur luftëtarët të cilët, sipas burimeve të inteligjencës, kishin vetëm furnizime të kufizuara.
Spiro Koleka
Emri Spiro Koleka mund t'i referohet dy politikanëve shqiptarë, njëri i pas-pavarësisë dhe tjetri i pas-Luftës së Dytë Botërore:
Beteja e Haraçinës
Fillimi i Betejës
Sidoqoftë, në ditën e katërt të betejës Presidenti Trajkovski urdhëroi forcat maqedonase që të ndalonin menjëherë të gjitha operacionet.
Ndalimi i Luftimeve
Ngjarjet që ndodhën në ditën e katërt të operacionit konsiderohen si pjesa më e diskutueshme e konfliktit dhe ende mistifikohen nga shumë teori konspirative.
Sipas gjeneralit Pande Petrovski, i cili ishte në krye të operacionit, më 25 qershor në orën 9:00 të mëngjesit, ai u thirr nga Presidenti dhe iu tha të ndalte operacionin. Petrovski, megjithatë, urdhëroi që operacioni të vazhdonte. Në orën 12:45, presidenti telefonoi përsëri gjeneralin Petrovski dhe tha:
"Gjeneral dua që deri në orën 13:00 të ndalohen të gjitha aktivitetet tuaja në Haraçinë, dhe ju do të shkoni në hotelin "Bellvi" për t'u takuar me të dërguarit e NATO-s. Mos guxoni të përdorni aviacionin, mos luani lojëra, unë tashmë shpjegova se çfarë po ndodh!"
Petrovski urdhëroi ndalimin e aktiviteteve ushtarake nga forcat e sigurisë dhe u nis drejt hotelit "Bellvi" ku takoi ekipet televizive, diplomatët e huaj, përfaqësuesit e qeverisë dhe përfaqësuesit e kabinetit të Presidentit. Ai u informua se të gjithë po prisnin ardhjen e Havier Solanës në orën 16:00.
Gjatë takimit të mbajtur të njëjtën ditë me zyrtarin e lartë të politikës së jashtme të BE -së, Havier Solana, qeveria maqedonase ra dakord të ndërpresë plotësisht aktivitetet e tyre ushtarake në Haraçinovë dhe t'i lejojë luftëtarët e UÇK-së të largohen nga fshati i rrethuar. Pas bisedimeve midis Presidentit Boris Trajkovski dhe Havier Solana, qeveria maqedonase njoftoi zyrtarisht se kishte përfunduar ofensivën e saj kundër UÇK-së në Haraçinën. Sipas raporteve të mediave perëndimore, bisedimet me sa duket ishin "jashtëzakonisht të ashpra", me forcat maqedonase të sigurisë që ngurronin të braktisnin betejën, ata ishin të bindur se do të fitonin.
Të nesërmen, trupat maqedonase hynë në Haraçinë, duke hequr kështu kërcënimin strategjik për kryeqytetin.
Polemikat
Që nga viti 2001, ka pasur dy versione të ngjarjeve që kanë ndodhur në ditën e katërt të operacionit të forcave të sigurisë maqedonase.
Sipas versionit të parë, të mbështetur nga përfaqësuesit e NATO-s dhe bashkëpunëtorët më të afërt të Presidentit Trajkovski, evakuimi i luftëtarëve nga Haraçina u kërkua personalisht nga Presidenti, në mënyrë që të parandalonte përshkallëzimin e konfliktit në një Luftë Civile. Që nga fillimi i operacionit në Haraçinë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Lordi Xhorxh Robertson e përshkroi sulmin maqedonas ndaj UÇK-së që e mbajti Haraçinën si "çmenduri" dhe "marrëzi e plotë". Në një deklaratë të formuluar fort, Lordi Robertson gjithashtu i kërkoi qeverisë të ndërpresë armiqësitë pasi Maqedonia, paralajmëroi ai, ishte "në prag të një lufte të përgjakshme civile".
Sipas përfaqësuesit të NATO-s Peter Feith, si dhe gjeneralit amerikan Antony Tata, qeveria maqedonase vendosi të kërkojë nga përfaqësuesit e NATO-s që të negociojnë një largim të forcave të UÇK-së nga fshati, në mënyrë që të parandalohen sulmet e mundshme me mortaja mbi kryeqytetin, i cili ishte brenda rrezes, përfshirë Aeroporti ndërkombëtar dhe rafineria e naftës. Sipas historisë zyrtare, pavarësisht përparimeve fillestare, forcat maqedonase të sigurisë nuk arritën të rimarrin pjesën më të madhe të fshatit nga UÇK-ja. Gjithashtu, ata pretendojnë që UÇK-ja nuk kishte municion, ujë dhe ushqim – duke i bërë ata më të dëshpëruar për të filluar të qëllonin objektiva në qytet ose të aktivizonin grupe sabotimi brenda qytetit. Sipas versionit të parë të tregimit, operacioni u ndërpre dhe evakuimi u kërkua personalisht nga Presidenti.
Sipas versionit të dytë, të mbështetur nga Ljube Boshkovski dhe gjenerali Pande Petrovski, ndalimi i operacionit të forcave të sigurisë maqedonase ndodhi për shkak të një "ultimatumi të NATO-s". Gjegjësisht, sipas gjeneralit Pande Petrovski, i cili ishte përgjegjës për operacionin në anën maqedonase, ai u thirr nga Presidenti në orën 9:00 të mëngjesit të 25 qershorit dhe iu tha se gjoja "Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s e kishte thirrur atë personalisht duke i thënë që të ndërpresë operacionin sepse kishte gazetarë amerikanë të bllokuar në Haraçinë". Petrovski, megjithatë, urdhëroi që operacioni të vazhdonte. Në faqen 111 të kujtimeve të tij, gjeneral Petrovski thotë më tej se:
Përshkrimi i Petrovskit për këto rrethana kohët e fundit është lidhur me deklaratat e bëra nga Glenn Nye, një zyrtar i departamentit të shtetit në Ambasadën Amerikane në Maqedoni. Gjegjësisht, gjatë zgjedhjeve të kongresit të vitit 2002 në SHBA, Nye zbuloi se ndërsa ishte caktuar në Maqedoni dhe Kosovë, në 2001 ai organizoi shpëtimin e 26 qytetarëve amerikanë të cilët ishin ngujuar pas linjave të UÇK-së.
Studiuesit Mark Curtis dhe Scott Taylor, pohojnë se të huajt që përmend Nye ishin këshilltarë nga kompania ushtarake amerikane (MPRI). Megjithatë, komentuesit përfshirë ish-këshilltarin presidencial Stevo Pendarovski, i cili ishte zëdhënës i Ministrisë së Brendshme në kohën e konfliktit, kanë hedhur poshtë pretendime të tilla si mistifikime dhe teori konspirative, duke deklaruar se nuk ka pasur instruktorë amerikanë në Haraçinë.
Protesta në Shkup
Të njëjtën natë para ndërtesës së parlamentit në Shkup një protestë, e organizuar nga refugjatët maqedonas të Haraçinës, u përshkallëzua në një revoltë masive pasi atyre iu bashkuan anëtarët e forcave të sigurisë dhe mijëra protestues civilë. Protestuesve iu bashkuan policët nga Avtokomanda (një periferi në Shkup, afër Haraçinës) të cilët kishin marrë pjesë në betejë. Ata erdhën të armatosur me armë dhe pushkë automatike dhe po kërkonin të dinin pse operacionet ishin ndalur dhe pse luftëtarët e UÇK-së u lejuan të evakuoheshin.
Protestuesit hynë në ndërtesën e Parlamentit dhe kërkuan të flisnin me Presidentin duke bërtitur "tradhti" dhe "dorëheqje", dhe duke tallur vendimin e Trajkovskit për të lejuar luftëtarët të merrnin armët kur ata tërhiqeshin. Demonstruesit depërtuan një kordon policie, hodhën gurë nëpër dritare, dhe shkatërruan plotësisht Mercedesin e Ministrit të Brendshëm, Boshkovski të parkuar para ndërtesës. Disa policë dhe gazetarë u plagosën në përleshje, megjithëse asnjë nuk dukej se ishte lënduar rëndë. Policia nuk përdori forcë në përpjekjen për të qetësuar turmën.
Barberaz
Barberaz është një komunë në Francë. Barberaz bën pjesë në departamentin Savoie të rajonit Rhône-Alpes. Komuna ka një popullsi prej 4838 banorë (regjistrimi 2006) dhe sipërfaqe 3.79 km².
Grupi Komunist i të Rinjve
Grupi komunist i të Rinjve ndryshe Grupi i të Rinjve ishte një fraksion i Grupit komunist të Korçës me veprimtari të shtrirë në vitet 1940-1941.
Themelimi
Grupi fillimisht përbëhej në dy pjesë, njëra që udhëhiqej nga Sadik Premte e tjetra nga Anastas Lula dhe Sadik Stavileci. Para se të formonin këtë grup, anëtarët kishin pasur një veprimtari aktive si degë e Grupit të Korçës. Fillesat e këtij grupi ishin pikësëpari pas dështimit të kryengritjes së Fierit të 1935. Bisedat rreth kësaj kryengritjeje bënte që të tuboheshin shumë studentë republikanë prej Institutit Teknik ku Premte ishte nxënës dhe gjimnazit të shtetit. Shkëputja e Anastas Lulës nga Grupi i Korçës dhe bisedat me Premten çuan në formimin e grupit të tyre.
Grupi u bashkua në sajë të revoltës ndaj padrejtësive, më 1935 rrahën drejtorin e shkollës sepse e akuzonin për padrejtësi. Revoltë kjo që çoi në përjashtimin e 20 nxënësve, që iu dha jo vetëm një profil, por edhe solidaritet për t'u bashkuar. Gjer më 1939 nuk kishin lidhje organike dhe as veprimtari mirëfilli të përbashkëta me grupimet e tjera komuniste. Përkthenin në shqip dhe lexonin Marksin, Engelsin, Lenin, madje edhe Trockin sepse nuk kishin dijeni se ishte i ndaluar.
Në këtë grup kishte një prani të rëndësishme elementi kosovar që kishin shkuar në Shqipëri për t'u shkolluar. Kjo vinte prej shijes që u kishte lënë denoncimi i traktatit të Londrës nga ana e Leninit si dhe iluzioni se Bashkimi Sovjetik do të ishte zgjidhja e çështjes kombëtare.
Bréchaumont
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Bréchaumont (Brückensweiler ; Alzasisht: Bruckedswiller ; Shqip: Brykensvajleri) është aktualisht një komunë në departamentin Haut-Rhin në Alzasë.
Politika e Maqedonisë së Veriut
Politika në Maqedoninë e Veriut zhvillohet në kuadrin e një republike demokratike përfaqësuese parlamentare, ku kryeministri është kreu i qeverisë dhe i një sistemi shumëpartiak. Pushteti ekzekutiv ushtrohet nga qeveria. Pushteti legjislativ i është dhënë si qeverisë ashtu edhe parlamentit. Gjyqësori është i pavarur nga ekzekutivi dhe legjislativi.
Sistemi politik
Sistemi politik i Maqedonisë së Veriut përbëhet nga tre degë: Legjislativ, Ekzekutiv dhe Gjyqësor. Kushtetuta është ligji më i lartë i vendit. Institucionet politike konstituohen me vullnetin e qytetarëve të saj me votim të fshehtë në zgjedhje të drejtpërdrejta dhe të përgjithshme. Sistemi i saj politik i demokracisë parlamentare u krijua me Kushtetutën e vitit 1991, e cila përcakton parimet bazë të demokracisë dhe garanton lirinë demokratike qytetare. Zgjedhjet për deputetë në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut mbahen në tetor. Kuvendi përbëhet nga 123 deputetë, të cilët zgjidhen për një periudhë katërvjeçare. Nga ky numër, 120 zgjidhen proporcionalisht në 6 njësi zgjedhore nga 20 secila, dhe 3 sipas parimit të shumicës, konkretisht për diasporën (në varësi të pjesëmarrjes) (territori i Republikës së Maqedonisë së Veriut përfaqëson një zonë zgjedhore). Në Listën e Përgjithshme Zgjedhore për zgjedhjen e deputetëve në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut janë regjistruar rreth 1.5 milionë votues në 2.973 vendvotime. Votimi për përfaqësuesit bëhet sipas sistemit të listave.
Qeveria
Pushteti i presidentit është mjaft i kufizuar me të gjitha pushtetet e tjera ekzekutive që i janë dhënë asaj që Kushtetuta e përshkruan si qeveria, dmth, kryeministrit dhe ministrave.
Ministrat:
Kabineti aktual
Kabineti aktual është koalicion i LSDM-së, Bashkimit Demokratik për Integrim, Partisë së Re Socialdemokrate, Partisë Liberal Demokratike, Partisë për Emancipimin e Plotë të Romëve të Maqedonisë, Partisë Demokratike të Turqve dhe Partisë për Lëvizjen e Turqve në Maqedoni.. Anëtarët e kabinetit të Maqedonisë së Veriut zgjidhen nga Kryeministri dhe miratohen nga Parlamenti kombëtar, por pozitat e caktuara të nivelit të kabinetit zgjidhen si nga Presidenti ashtu edhe nga Kryeministri dhe miratohen nga Parlamenti.
Qeveria e re më 28 shkurt 2023
Dega legjislative
Kuvendi ( Sobranie ) ka 120 anëtarë, të zgjedhur për një mandat katërvjeçar, me përfaqësim proporcional. Ka ndërmjet 120 dhe 140 vende, aktualisht janë 120; anëtarët zgjidhen drejtpërdrejt në njësitë zgjedhore shumëvendore me votim proporcional me listë të mbyllur. Ekziston mundësia që tre persona të zgjidhen drejtpërdrejt në zonat zgjedhore të diasporës me shumicë të thjeshtë votash me kusht që të ketë pjesëmarrje të mjaftueshme në votime. Zgjedhjet e fundit që u mbajtën ishin më 11 dhjetor 2016, ndërsa raundi i dytë u mbajt në një qendër votimi më 25 dhjetor 2016. Zgjedhjet e ardhshme do të mbahen në vitin 2020. Rezultati i këtyre zgjedhjeve ishte si vijon: përqindje e votave sipas partive/koalicionit - VMRO-DPMNE 38.1%, koalicioni LSDM 36.7%, BDI 7.3%, Lëvizja Besa 4.9%, AfA 3.1%, PDSh 2.7%, të tjera 7.2%; mandatet sipas partive - VMRO-DPMNE 51, koalicioni LSDM 49, BDI 10, Lëvizja Besa 5, AfA 3, PDSh 2; Shënim - 3 vendet për diasporën mbetën të paplotësuara sepse asnjë nga kandidatët nuk e fitoi pragun minimal prej 6500 votash. Vendet sipas partisë/koalicionit që nga maji 2019 - koalicioni qeverisës 68 (koalicioni LSDM 49, BDI 10, Lëvizja Besa 3, PDSh 2, 5 të tjera), koalicioni opozitar 52 (koalicioni VMRO-DPMNE 48, Lëvizja Besa 2, AfA 2); përbërja - meshkuj 75, femra 45, përqindja e femrave 37,5%
Dega gjyqësore
Pushteti gjyqësor ushtrohet nga gjykatat, me sistemin gjyqësor që drejtohet nga Gjykata e Lartë Gjyqësore, Gjykata Kushtetuese dhe Këshilli Gjyqësor Republikan. Kuvendi emëron gjyqtarët, nga të cilët 22 janë në Gjykatën e Lartë dhe 9 në Gjykatën Kushtetuese. Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë të emëruar nga Këshilli Gjyqësor, një organ prej 7 anëtarësh profesionistësh ligjorë, dhe të emëruar nga Kuvendi; Gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese emërohen nga Kuvendi për mandate 9-vjeçare të pa rinovueshme
Ndarjet administrative
Me miratimin e një ligji të ri dhe zgjedhjet e mbajtura në 2005, funksionet e qeverisjes vendore ndahen midis 78 komunave (општини, opštini; njëjës : општина, opština). Kryeqyteti, Shkupi, qeveriset si një grup prej dhjetë komunash të referuara kolektivisht si "Qyteti i Shkupit". Komunat në Maqedoninë e Veriut janë njësi të vetëqeverisjes lokale. Komunat fqinje mund të krijojnë marrëveshje bashkëpunimi.
Marrëdhëniet me jashtë
Maqedonia e Veriut është anëtare e ACCT, BIS, CE, CEI, EAPC, EBRD, ECE, FAO, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMOC , Interpol , IOM (vëzhgues), ISO, ITU, NATO, OPCW, OSBE, PCA, PFP, OKB, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UPU, WCL, WCO, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO (vëzhgues)
Marrëdhëniet më të dukshme me vendet e tjera përfshijnë: Greqinë, Kinën, SHBA-në dhe Kosovën.
Kodra Vindhyagiri
Vindyagiri është një nga dy kodrat e qytetit të Shravanabelagolas në shtetin indian Karnataka. Ndërsa kodra tjetër është Chandragiri. Kodra është e famshme për statujën gjigande të Gomateshëaras.
Vendndodhja
Kodra është rreth 1002 metra mbi nivelin e detit dhe ngrihet 133 metra mbi nivelin e terrenit. Kolosi i Gommateshwaras në krye të saj mbizotëron gjithë luginën. Mitologjia xhainiste thotë se kolosi i parë i Bahubalit u vendos nga Bharata në Paudanapura. Statuja e Gommateshwaras është një statujë monolitike 17 metra e lartë. Ajo i është kushtuar shenjtit të hyjnizuar xhainist Bahubali. Statuja u ndërtua rreth vitit 983 dhe është një nga statujat më të mëdha në botë. Ndërtimi i statujës u financua nga ministri dhe komandanti i dinastisë perëndimore Ganga, Chavundaraya. Në vitin 981, Chavundaraya, e shndërroi një shkëmb në krye të kodrës në një kolos. Duke zgjedhur një hapësirë strategjike midis poplave, ai ndërtoi gjithashtu edhe një portikë (Akhanda Bagilu i tanishëm) me një panel të madh të Gajalakshmit që zbukuron porcionin e tij të sipërm.
Haraucourt
Haraucourt është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin Ardennes të rajonit Grand Est. Haraucourt ka një popullsi prej 749 banorë dhe sipërfaqe 11.53 km², me një dendësi prej 65 banor/km².
Kontrolli i trafikut ajror
parapamje|Kulla e kontrollit të trafikut ajror të Aeroportit Ndërkombëtar të Mumbait ([[India|Indi).]] Kontrolli i trafikut ajror (ATC) është një shërbim i ofruar nga kontrollorët e trafikut ajror me bazë tokësore (të quajtur edhe operatorë të kullave të kontrollit, CTO) të cilët drejtojnë aeroplanët në tokë dhe përmes një seksioni të caktuar të hapësirës ajrore të kontrolluar, dhe mund të ofrojnë shërbime këshilluese për avionët në hapësirën ajrore të pakontrolluar. Qëllimi kryesor i ATC në mbarë botën është të parandalojë përplasjet, të organizojë dhe përshpejtojë rrjedhën e trafikut ajror dhe të sigurojë informacion dhe mbështetje për pilotët.
Kontrollorët e trafikut ajror monitorojnë vendndodhjen e avionëve në hapësirën e tyre ajrore të caktuar me radar dhe komunikojnë me pilotët me radio. Për të parandaluar përplasjet, ATC zbaton rregullat e ndarjes së trafikut, të cilat sigurojnë që çdo avion të mbajë një sasi minimale të hapësirës boshe rreth tij gjatë gjithë kohës. Në shumë vende, ATC ofron shërbime për të gjithë avionët privatë, ushtarakë dhe komercialë që operojnë brenda hapësirës së saj ajrore. Në varësi të llojit të fluturimit dhe klasës së hapësirës ajrore, ATC mund të lëshojë udhëzime që pilotëve u kërkohet t'u binden, ose këshilla (të njohura si informacioni i fluturimit në disa vende) që pilotët, sipas gjykimit të tyre, mund t'i shpërfillin. Piloti në komandë është autoriteti përfundimtar për funksionimin e sigurt të avionit dhe, në rast urgjence, mund të devijojë nga udhëzimet e ATC në masën e nevojshme për të ruajtur funksionimin e sigurt të avionit të tij.
Gjuha
Në përputhje me kërkesat e Organizatës Ndërkombëtare të Aviacionit Civil (ICAO), operacionet ATC kryhen ose në gjuhën angleze ose në gjuhën e përdorur nga stacioni në terren. Në praktikë, përdoret gjuha amtare në atë rajon; megjithatë, anglishtja duhet të përdoret sipas kërkesës.
Beteja e Mateçit
Beteja e Mateçit u zhvillua nga 26 Maji deri më 6 Qershor 2001 ndërmjet Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe Ushtrisë Maqedonase (ARM), e mbështetur nga Policia e Maqedonisë (MPB). Tanket maqedonase më 26 Maj 2001, kishin arritur të depërtojnë gati në brendi të fshatit Mateç. Mirëpo, luftëtarët e UÇK-së i sulmuan ashpër forcat maqedonase në fshatin Mateç dhe e detyruan armikun të tërhiqet mbrapa. Pas tërheqjes së forcave maqedonase, luftëtarët shqiptarë të UÇK-së e pushtuan fshatin Mateç më 6 Qershor 2001 dhe e morën nën kontroll Stacionin Policor të fshatit Mateç.
Sulmi fillestar i UÇK-së
Më 25 maj 2001, pas luftimeve të ashpra midis luftëtarëve të UÇK-së dhe forcave maqedonase në fshatrat e afërta Vaksincë dhe Sllupçan, dhjetëra luftëtarë të UÇK-së hynë në Mateç dhe sulmuan stacionin e policisë lokale.
Reagimi i Maqedonisë
Më 26 maj, forcat maqedonase filluan një sulm në shkallë të gjerë mbi pozicionet e UÇK-së. Maqedonasit arritën të rimarrin pjesën më të madhe të Mateçit dhe ta shtyjnë UÇK-në deri në periferi të fshatit.
Gjatë sulmit një ushtar maqedonas u plagos nga zjarri i mortajave të UÇK-së.
Ibrahim Jakova
Ibrahim Jakova (Gjilan, 1888 - 1975) qe ushtarak i lartë dhe deputet.
Beteja e Mateçit
Kundërsulmi i UÇK-së dhe faza kryesore luftarake
Në të njëjtën ditë në fshat u dërgua një kolonë e ushtrisë maqedonase prej rreth 20 automjeteve të blinduara, 3 tanke T-55 dhe një autobus me policë. Më vonë atë ditë Ushtria Maqedonase përdori gjithashtu helikopterë Mi-24, artileri dhe tanke për të shënjestruar pozicionet e dyshuara guerile në Mateç.
Luftimet rifilluan të nesërmen, ku UÇK-ja qëlloi pesë predha mortajash 120 milimetrash.