Shaban_Mangjolli
Një jete te tere për atdheun
Qëmtimet neper lashtësitë historike ,zakonisht i bëjnë specialiste te fushave te caktuara por,te ne ngjan edhe ndryshe,ato barten dhe si kujtime,duke i len brezi brezit amanet. S’do mend se kjo lehtëson. punën e atyre qe ndajnë mendjen për t’u rrekur këtyre problemeve .Ketë e provova edhe vet ,kur zura te shkruaj për atdhetarin e madh,i cili ter jetën ja kushtoj atdheut,për luftëtarin e pa epur ,Shaban Mangjollin. MANGJOLLET,një histori ne vete. Dhe,siç theksova ne fillim ,atë e shpjegojnë ata vete... Rrënjët tona shpien tej e tej ne Shqipëri ,saktësisht nga Tropoja. Te paret tan ishin mjeshtër te Magjeve/magje punues ne zë dhe nga kjo cilësi u mbetet mbiemri MANGJOLLI. Para shumë e shumë vitesh ,tre vëllezër u shkëputen qe andej dhe erdhën ne Kosove .Këtu u ndan dhe u degdisen një vëlla shkoj ne Gjyrgjevik te Klinës ,një ne Polac te Skenderajt (ku nga kjo derë doli edhe atdhetari Hasan Prishtina),dhe i treti ne Mikushnice,trungu i te cilit ende bulon... Trungu i lashte trimërie. Ne lagjen MANGJOLLAJ te Mikushnices ,aty bri malit qarrishte ,jetonte dhe gjallonte një burrë babagjan i quajtur Zymer Mangjolli,me te shoqen Halimen nga Polaci i Skenderajt. Token e varfër e te paket e punonte me mund e për gazep. Shtëpia e tyre gumëzhinte nga tët fëmijët gjashtë djem dhe dy vajza. Ramadani,Tahiri, Lahu,Rexha Shabani ,dhe Maksuti dhe vajzat Nurija e e Elfija. Ai konak kishte ber emër për mikpritje,për bujari,për trimëri,për mençuri. Oxhaku i tyre gjhithmon kishte nxjerr njerëz te pushkës e te mendjes.Djali i madh Ramadani vajti xhyneli ne vend te djalit te Rruke Traxhes si ushtar i Mbretit dhe ne luftë humbi dhe nuk u kthye kurrë. Edhe i katërti Rexhau nis asaj rruge dhe mbi dytmbdhjete vjet shërbeu si ushtar i mbretit. Nga ato luftëra u kthye i xhymt duke humbur njërin sy dhe dorën e këputur nga bombat ne byluzuk,por u kthye i gjallë ne Kosove. Kurse ne mesin e vëllezërve tjerë,me i dalluari ishte djali i pestë,Shabani i cili u lind me 1873 ne Mikushnice. Ai rritej burrërohej taman si nje malësor i racës se vjetër Dardane,i gjate shtathedhur,i pashëm,pedant dhe shuam i zhdërvjell .Nga te paret trashëgoi bujarin,mençurin dhe trimërinë. Shaban Mangjolli rrugën e Kaqakkllekut e nisi shumë herët,me 1906-1910 por viti me i rendesishem ishin vitet nga 1912 pas shpalljes se Pavarësisë se Shqipërisë i cili u betua se do te luftoj deri ne Çlirim,kurse hapat e par i beri me Miqet nga Gradice me Lec e Mehmet Gradicen me te cilët u betuan për liri duke mos njohur asnjë pushtet i cili kishte për qellim shtypjen e Kosovës dhe me pushkën ne dorë i mbeti besnik ter jetën. Mire po krahas luftëtareve te lirisë shtoheshin edhe spiunet dhe afit, te cilët e përcillnin veprimtarin e tyre atdhetare hap pas hapi. Kështu i ngjau edhe trimit te Mikushnices. Një nate kur ai duke shkuar tek motra Nurija ne Dubovc te Zenel Shalakut një afi vendas e kishte par dhe kishte shkuar ne Galice e kishte lajmuar Xhandarmerinë dhe kështu pas pak shtëpia e tyre ishte rrethuar nga ta. Xhandarmeria e kishte thirrur te zotin e shtëpisë i cili ishte dhëndri i Shaban Mangjollit qe te dorëzoj Kaçakun qe mban brenda për ndryshe do te digjet dhe do te behet shkrumb e hi. Ai e kishte pyetur Kaçakun se ç’do te bënte Shaban Mangjolli ju përgjigj se unë nuk mundem te dorëzohem por mund ta nisim luftën dhe pas një lufte te rreptë qe bën Shabani qan shtigje,por pasojat qen te mëdha u plagos rend dhëndri i tije dhe u dogj shtëpia dhe e zen te gjalle dhe e dërgojnë ne Mitrovice parandej Pozheravac ne Serbi ne burg ku edhe atje vdes .Shaban Mangjolli pasi qan rrethimin shkon ne Galice tek Azem Galica dhe ne Kullën e tije i rrëfen se çka i kishte ndodhur pasi qe ai veç kishte filluar ti jepte mend hafijeve/spiuneve/... Kështu i ndodhi edhe atij spiuni te cilit Azemi veq dy here i kishte terhjek vrejtjen për punet e tije te ndyra por kësaj radhe i tha Shabanit se do tja terhjekum vrejtjen per gjithmonë... Shaban MANGJOLLI,pos me Azem Bjten qe e kishte edhe Kapedan,ishte vllazeruar heret me Bajram Zenen Mehajn dhe me Emin Latin Mehajn si dhe kishte krijuar një rreth te gjer te shkove ane mban Kosovës dhe Shqipërisë ai kishte lidhje miqësore te ngushta me Lec dhe Mehmet Gradicen,lut Gllanasellen Bjarm Delin Bajram e Xhem Ternavcin Rexhep Xhelin me Halit Bjaramin me Mehmet Konjuhin me Hasan Prishtinen Mursel Ahmet Delin dhe familjen e Ram Islamit nga Prekazi, Hazir Radisheven, Zenel Ujkanin me Bek Galicen me Fazli Baranin, Imer Devetakun nga Ferizaji me Tafe Shytin nga Oshlani qe e kishte dhe mik shtëpie e shumë shoke tjerë ne ter Kosovën dhe Shqipërinë. Jeta e maleve ishte shumë e vështire .Jete Komitësh ma. Here here ,për te kaluar dimrin e egër ,ata kalonin edhe ne Shqipëri. Kalonin neper Qafe- thane,për plote me rreziqe. Eshte interesant takimiu i Shabanit me Mehmet Konjuhin .Dy trimat ishin nisur drejt Alpeve Shqiptare. Diku ne bjeshke te Junikut takohen,i ndërrojnë cigaret dhe duke kuvenduar njihen ne mes vete. Sa çudi secili kishte dëgjuar për njeri tjetrin por kurrë me par nuk ishin pare. Te gëzuar dhe te bashkuar, vazhdojnë deri ne Shkodër. Mërzia dhe malli për familje e gërryente si gangrene mallkuar .Një nate Shabani beri mendjen top dhe vendoste kthehej ne shtëpinë vet. Te nesërmen doli dhe shkoj te mixha Deli Mnagjolli. Mire po çka ndodhi?!Sa keq e rrethuan Xhandarët sa keq pushkën e nuk e kishte me vete e kishte len ne Kulle. Mire po disi arriti te dal pa u hetuar aty afër ne Mal dhe pas kësaj ai mberti pa pushke dhe u nis për ne Gradice te Lec Grtadica te cilit i rrëfen se çka i kishte ndodhur sot ne Mikushnice. Leci i sugjeron dhe me vete ja jep mixhen e Mehmet Gradices Beqirin qe te shkojnë ne Terrnavc te një mik dhe ta marrin një pushkë pasi qe e kishte len aty. Duke arrit aty te Poillat e Terrnavcit hasin ne Xhandarmerinë austro-hungareze dhe pasi i ligjitimojn duarlidhur i dërgojnë ne Mitrovice. Hajde,mendje hajde. Për taksirat kur e marrin vesh se kush janë i dërgojnë ne Burgun e Vjenës dhe atje i mbajnë plot dy vjet,Pas prishjes se Austro-Hungarisë Këta e shfrytëzojnë rastin dhe arratisen .Me mund te madh,duke hequr te zitë e ullirit, sa kemb,sa me ndonje kamion,duke kaluar neper Slloveni e xhith bregedein ne Kroaci,Mal te Zi, arrijnë ne Kosove. Shabani arrin ne Fshatin Kllodernice aty ku e kishte motrën Elfijen te martuar dhe nga dera e saj kërkon pak buke ku disa fëmije duke lozur e thërrasin nenën e tyre qe ti sjell pak bukë këtij njeriu qe lypte. Ajo i sjell pak bukë mire po Shabanit i ishte rrit mjekra dhe as kush nuk e njohu pasi merr bukën kërkon edhe do djathë pasi motra i ndexhon zërin e njeh dhe aty alevinoset...