cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lista e ISO 639-3 kodeve
n
nab nac nad nae naf nag nah naj nak nal nam nan nao nap naq nar nas nat nau nav naw nax nay naz nba nbb nbc nbd nbe nbf nbg nbh nbi nbj nbk nbl nbm nbn nbo nbp nbq nbr nbs nbt nbu nbv nbw nbx nby nca ncb ncc ncd nce ncf ncg nch nci ncj nck ncl ncm ncn nco ncp ncr ncs nct ncu ncx ncz nda ndb ndc ndd nde ndf ndg ndh ndi ndj ndk ndl ndm ndn ndo ndp ndq ndr nds ndt ndu ndv ndw ndx ndy ndz nea neb nec ned nee nef neg neh nei nej nek nem nen neo nep neq ner nes net nev new nex ney nez nfa nfd nfg nfk nfl nfr nfu nga ngb ngc ngd nge ngg ngh ngi ngj ngk ngl ngm ngn ngo ngp ngq ngr ngs ngt ngu ngv ngw ngx ngy ngz nhb nhc nhd nhe nhf nhg nhh nhi nhj nhk nhm nhn nho nhp nhq nhr nhs nht nhu nhv nhw nhx nhy nhz nia nib nid nie nif nig nih nii nij nik nil nim nin nio nir nis nit niu niv niw nix niy niz nja njb njd njh nji njj njl njm njn njo njr njs njt nju njx njy nka nkb nkc nkd nke nkf nkg nkh nki nkj nkk nkm nkn nko nkp nkr nks nku nkw nkx nky nkz nla nlc nld nle nlg nli nlj nlk nll nln nlo nlr nlu nlv nlx nly nma nmb nmc nmd nme nmf nmg nmh nmi nmj nmk nml nmm nmn nmo nmp nmq nmr nms nmt nmu nmv nmw nmx nmy nmz nna nnb nnc nnd nne nnf nng nnh nni nnj nnk nnl nnm nnn nno nnp nnq nnr nns nnt nnu nnv nnw nnx nny nnz noa nob noc nod noe nof nog noh noi nok nom non noo nop noq nor nos not nou nov now noy noz npa npb nph npn npo nps npu npy nqg nqk nqm nqn nra nrb nrc nre nrg nri nrl nrm nrn nrp nrr nrt nrx nrz nsa nsc nse nsg nsh nsi nsk nsl nsm nsn nso nsp nsq nsr nss nst nsw nsx nsz nte nti ntj ntk ntm nto ntp ntr nts ntw nty ntz nua nuc nud nue nuf nug nuh nui nuj nul num nun nuo nup nuq nur nus nut nuu nuv nuw nux nuy nuz nvh nvm nwa nwb nwc nwe nwi nwm nwr nwx nwy nxa nxd nxe nxg nxi nxj nxl nxm nxn nxr nxu nxx nya nyb nyc nyd nye nyf nyg nyh nyi nyj nyk nyl nym nyn nyo nyp nyq nys nyt nyu nyv nyw nyx nyy nza nzb nzi nzk nzm nzs nzu nzy
o
oaa oac oar oav obi obl obm obo obr obt obu oca occ och oci oco ocu oda odk odt odu ofo ofs ofu ogb ogc oge ogg ogn ogo ogu oht ohu oia oin ojb ojc ojg oji ojp ojs ojv ojw oka okb okd oke okh oki okj okk okl okm okn oko okr oks oku okx ola old ole olm olo oma omb omc ome omg omi omk oml omn omo omp omr omt omu omw omx ona onb one ong oni onj onk onn ono onr ons ont onu onw onx ood oog oon oor oos opa ope opk opm opo opt opy ora orc ore org orh ori ork orm orn oro orq orr ors ort oru orv orw orx orz osa osc osi oso osp oss ost osu osx ota otb otd ote oti otk otl otm otn otq otr ots ott otu otw otx oty otz oua oub oue oui oum oun owi owl oyb oyd oym oyy ozm
p
pab pac pad pae paf pag pah pai paj pak pal pam pan pao pap paq par pas pat pau pav paw pax pay paz pbb pbc pbe pbf pbg pbh pbi pbl pbn pbo pbp pbr pbs pbt pbu pbv pby pbz pca pcb pcc pcd pce pcf pcg pch pci pcj pck pcl pcm pcn pcp pcr pcw pda pdc pdi pdn pdo pdt pdu pea peb pec ped pee pef peg peh pei pej pek pel pem pen peo pep peq pes pev pex pey pez pfa pfe pfl pga pgg pgi pgk pgn pgs pgu pgy pha phd phg phh phk phl phm phn pho phq phr pht phu phv phw pia pib pic pid pie pif pig pih pii pij pil pim pin pio pip pir pis pit piu piv piw pix piy piz pjt pkb pkc pkg pkh pkn pko pkp pks pkt pku pla plb plc pld ple plg plh pli plj plk pll plm pln plo plp plq plr pls plt plu plv plw ply plz pma pmb pmc pme pmi pmj pmk pml pmm pmn pmo pmq pmr pms pmt pmu pmw pmx pmz pna pnb pnc pne png pnh pni pnm pnn pno pnp pnq pnr pns pnt pnu pnv pnw pnx pny pnz poa pob poc pod poe pof pog poh poi poj pok pol pom pon poo pop poq por pos pot pou pov pow pox poy ppa ppe ppi ppk ppl ppm ppn ppo ppp ppq ppr pps ppt ppu ppv pqa pqm prb prc prd pre prg prh pri prk prl prm prn pro prp prq prr prs prt pru prv prw prx pry prz psa psc psd pse psg psh psi psl psm psn pso psp psq psr pss pst psw psy pta pth pti ptn pto ptp ptr ptt ptu ptv ptw pua pub puc pud pue puf pug pui puj puk pum pun puo pup puq pur pus put puu puw pux puy puz pwa pwg pwm pwn pwo pwr pww pxm pye pym pyn pyu pyx pyy
q
qua qub quc qud que quf qug quh qui quj quk qul qum qun qup quq qur qus qut quu quv quw qux quy quz qva qvc qve qvh qvi qvj qvl qvm qvn qvo qvp qvs qvw qvy qvz qwa qwc qwh qwm qws qwt qxa qxc qxh qxi qxl qxn qxo qxp qxq qxr qxs qxt qxu qxw qya
r
raa rab rac rad rae raf rag rah rai raj rak ral ram ran rao rap raq rar ras rat rau rav raw rax ray raz rbb rcf rdb rea reb ree reg rei rej rel rem ren rer res ret rey rga rge rgk rgr rgs rgu rhp ria rie rif ril rim rin rir rit riu rjb rjg rji rka rkb rkh rkm rma rmb rmc rmd rme rmf rmg rmh rmi rmk rml rmm rmn rmo rmp rmr rms rmt rmu rmv rmw rmx rmy rna rnd rng rnn rnp rnw roa rob roc rod roe rof rog roh rol rom ron roo rop ror rou row rpn rpt rri rro rsb rsi rsl rth rtm rtw rub ruc rue ruf rug ruh rui ruk run ruo rup ruq rus rut ruu ruy ruz rwa rwk rwm rwo rwr rws ryn rys ryu
s
saa sab sac sad sae saf sag sah saj sak sam san sao sap saq sar sas sat sau sav saw sax say saz sba sbb sbc sbd sbe sbf sbg sbh sbi sbj sbk sbl sbm sbn sbo sbp sbq sbr sbs sbt sbu sbv sbw sbx sby sbz sca scb sce scf scg sch sci sck scl scn sco scp scq scs scu scv scw scx sda sdb sdc sdd sde sdf sdg sdh sdi sdj sdl sdm sdn sdo sdp sdr sds sdt sdu sdx sdz sea seb sec sed see sef seg seh sei sej sek sel sen seo sep seq ser ses set seu sev sew sey sez sfs sfw sga sgb sge sgg sgh sgi sgl sgm sgo sgp sgr sgt sgu sgw sgx sgz sha shb shc she shg shh shi shj shk shl shm shn sho shp shq shr shs sht shu shv shw shx shy shz sia sib sic sid sie sif sig sih sii sij sik sil sim sin sip siq sir sis siu siv siw six siy siz sja sjb sjd sje sjg sjk sjl sjm sjn sjo sjp sjr sjs sjt sju sjw ska skb skc skd ske skf skg skh ski skj skk skl skm skn sko skp skq skr sks skt sku skv skw skx sky skz slb slc sld sle slf slg slh sli slj slk sll slm sln slp slq slr sls slt slu slv slw slx sly slz sma smb smc smd sme smf smg smh smj smk sml smm smn smo smp smq smr sms smt smu smv smw smx smy smz sna snb snc snd sne snf sng snh sni snj snk snl snm snn sno snp snq snr sns snu snv snw snx sny snz soa sob soc sod soe sog soh soi soj sok sol som son soo sop soq sor sos sot sou sov sow sox soy soz spa spb spc spd spe spg spi spk spl spm spo spp spq spr sps spt spu spx spy sqa sqh sqi sqm sqn sqo sqq sqs sqt squ sra srb src srd sre srf srg srh sri srj srk srl srm srn sro srp srq srr srs srt sru srv srw srx sry srz ssb ssd sse ssf ssg ssh ssi ssj ssk ssl ssm ssn sso ssp ssq ssr sss sst ssu ssv ssw ssx ssy ssz sta stb stc std ste stf stg sth sti stj stk stl stm stn sto stp stq str sts stt stu stw sua sub suc sue suf sug suh sui suj suk sul sum sun suq sur sus sut suu suv suw sux suy suz sva svb svc sve svk svr svs svx swa swb swc swe swf swg swh swi swj swk swl swm swn swp swq swr sws swt swu swv sww swx swy sxc sxe sxg sxk sxl sxm sxn sxo sxr sxs sxu sxw sya syb syc syi syk syl sym syn syo syr sys syw sza szb szc szd sze szg szk szn szp szv szw
t
taa tab tac tad tae taf tag tah taj tak tal tam tan tao tap taq tar tas tat tau tav taw tax tay taz tba tbb tbc tbd tbe tbf tbg tbh tbi tbj tbk tbl tbm tbn tbo tbp tbr tbs tbt tbu tbv tbw tbx tby tbz tca tcb tcc tcd tce tcf tcg tch tci tcj tck tcl tcm tcn tco tcp tcq tcs tct tcu tcx tcy tcz tda tdb tdc tdd tdf tdg tdh tdi tdj tdk tdl tdn tdo tdq tdr tds tdt tdu tdv tdx tdy tea teb ted tee tef teg teh tei tek tel tem ten teo tep teq ter tes tet teu tev tew tex tey tfi tfn tfo tfr tft tga tgb tgc tgd tge tgf tgg tgh tgi tgk tgl tgo tgp tgq tgr tgs tgt tgu tgv tgw tgx tgy tha thc thd the thf thh thi thk thl thm thp thq thr ths tht thu thv thw thx thy thz tia tic tid tie tif tig tih tii tij tik til tim tin tio tip tiq tir tis tit tiu tiv tiw tix tiy tiz tja tjg tji tjm tjn tjo tjs tju tka tkb tkd tke tkf tkk tkl tkm tkn tkp tkq tkr tks tkt tkw tkx tkz tla tlb tlc tld tle tlf tlg tlh tli tlj tlk tll tlm tln tlo tlp tlq tlr tls tlt tlu tlv tlw tlx tly tlz tma tmb tmc tmd tme tmf tmg tmh tmi tmj tmk tml tmm tmn tmo tmp tmq tmr tms tmt tmu tmv tmw tmx tmy tmz tna tnb tnc tnd tne tnf tng tnh tni tnj tnk tnl tnm tnn tno tnp tnq tnr tns tnt tnu tnv tnw tnx tny tnz tob toc tod toe tof tog toh toi toj tol tom ton too top toq tor tos tot tou tov tow tox toy toz tpa tpc tpe tpg tpi tpj tpk tpl tpm tpn tpo tpp tpq tpr tpt tpu tpv tpw tpx tpy tpz tqb tql tqm tqn tqo tqp tqq tqr tqt tqu tqw tra trb trc trd tre trf trg trh tri trj trl trm trn tro trp trq trr trs trt tru trv trw trx try trz tsa tsb tsc tsd tse tsf tsg tsh tsi tsj tsk tsl tsm tsn tso tsp tsq tsr tss tsu tsv tsw tsx tsz tta ttb ttc ttd tte ttf ttg tth tti ttj ttk ttl ttm ttn tto ttp ttq ttr tts ttt ttu ttv ttw ttx tty ttz tua tub tuc tud tue tuf tug tuh tui tuj tuk tul tum tun tuo tuq tur tus tut tuu tuv tux tuy tuz tva tvd tve tvk tvl tvm tvn tvo tvs tvt tvw tvy twa twb twc twd twe twf twg twh twi twl twn two twp twq twr twt twu tww twx twy txa txb txc txe txg txh txi txm txn txo txq txr txs txt txu txx txy tya tye tyh tyi tyj tyl tyn typ tyr tys tyt tyu tyv tyx tyz tza tzb tzc tze tzh tzj tzm tzn tzo tzs tzt tzu tzx tzz
u
uam uan uar uba ubi ubm ubr ubu uby uda ude udi udj udl udm udu ues ufi uga ugb uge ugn ugo ugy uha uhn uig uis uiv uji uka ukg ukh ukl ukp ukq ukr uks uku ukw ula ulb ulc ulf uli ulk ull ulm uln uma umb umc umd umg umi umm umo ump umr ums umu una und une ung unk unm unp unz uok upi upv ura urb urc urd ure urf urg urh uri urk url urm urn uro urp urr urt uru urv urw urx ury urz usa ush usi usk usp usu uta ute utp utr utu uum uun uur uuu uve uvh uvl uwa uya uzb uzn uzs
v
vaa vae vaf vag vah vai vaj val vam van vao vap var vas vau vav vay vbb vec ved vel vem ven veo vep ver vgr vic vid vie vif vig vil vin vis vit viv vka vki vkj vkk vkl vkm vko vkp vkt vku vky vlp vlr vls vma vmb vmc vmd vme vmf vmg vmh vmi vmj vmk vml vmm vmo vmp vmq vmr vms vmu vmv vmw vmx vmy vmz vnk vnm vnp vol vor vot vrs vrt vsi vsl vum vun vut
w
waa wab wac wad wae waf wag wah wai waj wal wam wan wao wap waq war was wat wau wav waw wax way waz wba wbb wbe wbf wbh wbi wbj wbk wbl wbm wbp wbq wbr wbt wbv wbw wca wci wdd wdg wdj wdu wea wec wed weh wei wem weo wep wer wes wet weu wew wfg wga wgg wgi wgo wgw wgy wha whg whk whu wib wic wie wif wig wih wii wij wik wil wim win wir wit wiu wiv wiw wiy wja wji wka wkd wkw wla wlc wlg wli wlk wll wlm wln wlo wlr wls wlu wlv wlw wlx wly wma wmb wmc wme wmh wmi wmm wmn wmo wms wmt wmw wnb wnc wnd wne wng wni wnk wnm wno wnp wnu woa wob woc wod woe wof wog woi wok wol wom won woo wor wos wow woy wpc wra wrb wrd wre wrg wrh wri wrl wrm wrn wrp wrr wrs wru wrv wrw wrx wry wrz wsa wsi wsk wsr wss wsu wsv wtf wti wtk wtm wtw wua wub wud wuh wul wum wun wur wut wuu wuv wux wuy wwa wwo wwr www wxa wya wyb wyr wyy
x
xac xad xae xag xah xai xal xam xan xao xap xaq xar xas xat xau xav xaw xay xba xbc xbi xbm xbo xbr xbw xbx xcb xcc xce xcg xch xcl xcm xcn xco xcr xct xcu xcv xcw xcy xdc xdm xdy xeb xed xeg xel xem xep xer xes xet xeu xfa xga xgf xgl xgr xha xhc xhd xhe xho xhr xht xhu xhv xia xib xii xil xin xip xir xiv xiy xka xkb xkc xkd xke xkf xkg xkh xki xkj xkk xkl xkm xkn xko xkp xkq xkr xks xkt xku xkv xkw xkx xky xkz xla xlb xlc xld xle xlg xli xln xlo xlp xls xlu xly xma xmb xmc xmd xme xmf xmg xmh xmi xmj xmk xml xmm xmo xmp xmq xmr xms xmt xmu xmv xmw xmx xmy xmz xna xnb xng xnh xnn xno xnr xns xod xog xoi xok xom xon xoo xop xor xow xpc xpe xpg xpi xpm xpn xpo xpp xpr xps xpu xpy xqt xra xrb xre xri xrm xrn xrr xrt xrw xsa xsb xsc xsd xse xsh xsi xsj xsk xsl xsm xsn xso xsp xsq xsr xss xst xsu xsv xsy xta xtb xtc xtd xte xtg xti xtj xtl xtm xtn xto xtp xtr xts xtt xtu xty xtz xua xub xuf xug xuj xum xuo xup xur xut xuu xve xvi xvn xvo xvs xwc xwe xwg xwl xwo xwr xxk xzh xzm
y
yaa yab yac yad yae yaf yag yah yai yaj yak yal yam yao yap yaq yar yas yat yau yav yaw yax yay yaz yba ybb ybd ybe ybh ybi ybj ybl ybm ybn ybo ybx yby ycl ycn ydd ydg ydk yds yea yec yee yei yej yel yen yer yes yet yeu yev yey ygm ygr ygw yhd yia yib yid yif yig yih yii yij yik yil yim yin yio yip yiq yir yis yit yiu yiv yix yiy yiz yka ykg yki ykk ykm yko ykr yky yla yle ylg yli yll ylm ylo ylr ylu yly yma ymb yme ymg ymh ymj ymk yml ymm ymn ymp yms ymt ynd yng ynh ynk ynl ynn yno yns ynu yob yog yoi yok yom yon yor yos yox yoy ypl ypw yra yrb yre yri yrk yrl yrn yrs yrw ysc ysl ysn yso ysp ysr yss yua yub yuc yud yue yuf yug yui yuj yuk yul yum yun yup yuq yur yus yut yuu yuw yux yuy yuz yva yvt ywa ywl ywm ywn ywq ywr ywt ywu yww yym yyu
z
zaa zab zac zad zae zaf zag zah zai zaj zak zal zam zao zap zaq zar zas zat zau zav zaw zax zay zaz zca zdj zea zeg zen zga zgr zha zhb zhi zho zhw zia zib zik zim zin zir ziw ziz zka zkb zkg zkh zkk zko zkp zkr zkt zku zkv zkz zma zmb zmc zmd zme zmf zmg zmh zmi zmj zmk zml zmm zmn zmo zmp zmq zmr zms zmt zmu zmv zmw zmx zmy zmz zna znd zne zng znk zns zoc zoh zom zoo zoq zor zos zpa zpb zpc zpd zpe zpf zpg zph zpi zpj zpk zpl zpm zpn zpo zpp zpq zpr zps zpt zpu zpv zpw zpx zpy zpz zra zrg zrn zro zrp zrs zsk zsl zsr ztc zte ztg ztl ztm ztn ztp ztq zts ztt ztu ztx zty zua zuh zul zum zun zuy zwa zxx zyp
Njerëz dhe ngjarje
Njerëz dhe ngjarje : tregime me autor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1961 nga "Naim Frashëri". Libri ka 127 faqe.
Bucaramanga
Bukaramanga është qytet në Kolumbi. Ai është kryeqyteti i departamentit të Santanderit. Bukaramanga ka ekonominë e pestë më të madhe nga ana e PBB-së në Kolumbi, ka normën më të ulët të papunësisë dhe ka popullsinë e tetë më të madhe në vend, me 530.900 banorë. Bukaramanga ka mbi 160 parqe të shpërndara në të gjithë qytetin dhe quhet ndryshe "La Ciudad de Los Parques" ("Qyteti i Parqeve") dhe "La Ciudad Bonita de Colombia" ("Qyteti i Bukur i Kolumbisë").
Bukaramanga është rritur me shpejtësi që nga vitet 1960. Floridablanca, Giron dhe Piedecuesta janë të lidhura në mënyrë të pazgjidhshme gjeografikisht dhe komercialisht me Bukaramangën, dhe tani të gjithë së bashku formojnë zonën metropolitane të Bukaramangës në Kolumbi me 1.276.329 banorë.
Bagëti e Bujqësi
parapamje|Naim Frashëri
Bagëti e Bujqësija është poemë e shkruar nga shkrimtari shqiptar Naim Frashëri e cila është botuar për herë të parë në Bukuresht më 1886 në të përkohshmen "Drita".
Subjekti
E mbajtur si kryevepra e tij, në këtë poemë baritore barinj dhe katundarë shfaqen përsëpari në skenën letrare toske. Ata janë diçka më shumë se elementë zbukurues në përshkrimin peizazhit fshatarak. I përmalluar pas fshatit ku ishte lindur e rritur, Naimi e përshkruan në mënyrë idilike, ku asgjë nuk e cënon euforinë mistike dhe të gjitha konfliktet gjejnë pajtim dhe fashitje.
Bucaramanga
Ekonomia
Një aktivitet industrial i zhvilluar në Bukaramanga që ka fituar njohje kombëtare është industria e këpucëve. Kjo është arësyeja pse Shoqata e Prodhuesve të Këpucëve, Asoinducals, ndodhet në këtë qytet. Sektori i prodhimit të këpucëve ka një treg të madh në shkallë kombëtare dhe ndërkombëtare në vende të tilla si Argjentina, Brazili, Kanadaja, Ekuadori, Italia, disa ishujt të Karaibeve, Shtetet e Bashkuara, Peruja, Venezuela dhe Meksika. Ekziston edhe një industri e madhe e veshjeve. Ka një numër në rritje të qendrave të kërkimeve teknologjike në fusha të ndryshme të tilla si energjia, gazi, nafta, korrozioni, asfalti, lëkura dhe mjeteve të zhvillimit agro-industrial, midis të tjerave.
Bagëti e Bujqësi
Subjekti
O malet' e Shqipërisë e ju o lisat' e gjatë! Fushat e gjëra me lule, q'u kam ndër mënt dit' e natë! Ju bregore bukuroshe e ju lumenjt' e kulluar! Çuka, kodra, brinja, gërxhe dhe pyje të gjelbëruar! Do të këndonj bagëtinë që mbani ju e ushqeni, O vendëthit e bekuar, ju mëndjen ma dëfreni. Ti Shqipëri, më jep nderë, më jep emrin shqipëtar, Zëmrën ti ma gatove plot me dëshirë dhe me zjarr.
Bucaramanga
Ekonomia
Qyteti ka Zonën Industriale Chimitá që ndodhet në perëndim të qytetit pranë qytetit të Giron, shumë kompani nga specialitete të ndryshme si Terpel kanë fabrikat e prodhimit atje. Gjithashtu qyteti ka një nga fabrikat kryesore të prodhimit të birrës Bavareze.
Bagëti e Bujqësi
Ribotime
U ribotua më 2001 nga shtëpia botuese "Dituria" në vëllimin me titullin "Bagëti e bujqësia, Lulet e verës, Vjersha të tjera"..
Bucaramanga
Ekonomia
Regjistrimi i vitit 2005 paraqet këto shifra, 16.5% e objekteve janë të angazhuar në aktivitete industriale, 52,1% janë të angazhuar në veprimtari tregtare, 29.8% janë të angazhuar në sektorin e shërbimeve dhe 1,6% janë të angazhuar në aktivitete të tjera. Tre presje shtatë përqind e familjeve të Bukaramangës zhvillojnë një aktivitet ekonomik në shtëpitë e tyre. Bizneset të cilat kanë 0 deri në 10 të punësuar janë më të zakonshme në sektorin e tregëtisë dhe përbëjnë 54,4% të saj. Bizneset që kanë midis 10 dhe 50 të punësuar përbëjnë 41,7% të sektorit të shërbimeve. Sa për sektorin rural të qytetit, shifrat tregojnë se 75,9% të shtëpive rurale janë të zëna nga fermerët. Nga këto shtëpi, 70,1% merren me bujqësi, 94,1% rritin bagëti, dhe 5,6 merren me rritjen e peshqve. Këto të dhëna arrijnë në përfundimin se shumica e shtëpive në të njëjtën kohë zhvillojnë 2 ose 3 të këtyre aktiviteteve.
Falë zhvillimit komercial dhe të biznesit në qytet, Bucaramanga ka pozicionuar veten si një qytetet e mbledhjeve dhe ngjarjeve, që ka si infrastrukturë Qendrën e Ekspozitave dhe Panaireve, CENFER. Shumë panaire dhe ekspozita në të gjitha degët e sektorët ekonomikë kombëtare kryhen atje çdo vit.
Poezi të zgjedhura për fëmijë (Zihni Sako)
Poezi të zgjedhura për fëmijë me autor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1977 nga "Naim Frashëri". Libri ka 84 faqe.
Sk Tomorri
Sk Tomorri - Sporti i mundjes në qytetin e Beratit ka një histori të lashtë por fillon të garoje në mënyre zyrtare në kampionatin kombëtar rreth viteve 1960. Emra beratasish që kanë lënë mbresa kanë qenë : Hajri Dhelpra (aktualisht trajner i U21), Gazmend Dhelpra, Sherif Dhelpra, Fatmir Keli, Ibrahim Keli (aktualisht trajner i kategorise Senior), Dorian Shehu, Kreshnik Bendo.
Gran Colombia
Gran Colombia (, "Kolumbia e Madhe") është emërtimi historiografik për shtetin, i njohur atëherë thjesht si Kolumbia, që përfshinte pjesën më të madhe në veri të Amerikës Jugore dhe një pjesë të jugut të Amerikës Qendrore nga viti 1819 deri më 1831. Shteti përfshinte territoret e Kolumbisë së sotme, Ekuadorit, Panamasë dhe Venezuelës pjesë të Perusë veriore dhe Brazilit veriperëndimor. Termi Gran Colombia përdoret historiografikisht për ta dalluar atë nga Republika tanishme e Kolumbisë, e cila është gjithashtu emri zyrtar i ish-shtetit.
Në kohën e krijimit të saj, Gran Colombia ishte vendi më prestigjioz në Amerikën Spanjolle. John Quincy Adams, atëherë Sekretar i Shtetit dhe president i ardhshëm i Shteteve të Bashkuara, pretendoi se ishte një nga kombet më të fuqishëm në planet. Ky prestigj, i shtuar shtatit personal të Simón Bolívar, rezultoi në lëvizje pavarësie në Kubë, Republikën Dominikane dhe Porto Riko që dëshironin të formonin një shtet të lidhur me republikën.
Por njohja ndërkombëtare e legjitimitetit të shtetit Gran Colombia u tërbua nga kundërshtimi evropian ndaj pavarësisë së shteteve në Amerikë. Austria, Franca dhe Rusia njohën pavarësinë në Amerikën vetëm nëse shtetet e reja pranuan monarkë nga dinastitë evropiane. Për më tepër, Kolumbia dhe fuqitë ndërkombëtare nuk ranë dakord rreth shtrirjes së territorit kolumbian dhe kufijve të saj.
Gran Colombia u shpall përmes Ligjit Themelor të Republikës së Kolumbisë, të lëshuar gjatë Kongresit të Angosturës (1819), por nuk erdhi në jetë derisa Kongresi i Cúcuta (1821) shpalli Kushtetutën e Cúcuta.
Glluva
është vendbanim në Ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë.
Gran Colombia
Gran Kolumbia u konstituua si një shtet unitar centralist. Ekzistenca e tij u shënua nga një luftë midis atyre që mbështetën një qeveri të centralizuar me një presidencë të fortë dhe atyre që mbështetën një formë të qeverisjes së decentralizuar, federale. Në të njëjtën kohë, një ndarje tjetër politike u shfaq midis atyre që mbështetën Kushtetutën e Cúcuta dhe dy grupeve që kërkuan të heqin dorë nga Kushtetuta, ose në favor të ndarjes së vendit në republika më të vogla ose mbajtjen e unionit, por krijimin e një presidence edhe më të fortë. Fraksioni që favorizonte rregullin kushtetues bashkohej rreth Nënkryetarit Francisco de Paula Santander, ndërsa ata që mbështetën krijimin e një presidence më të fortë u drejtuan nga Presidenti Simón Bolívar. Të dy kishin qenë aleatë në luftën kundër sundimit spanjoll, por nga 1825, mosmarrëveshjet e tyre ishin bërë publike dhe ishin një pjesë e rëndësishme e paqëndrueshmërisë politike që nga ai vit e tutje.
Gran Colombia u shpërbë në vitin 1831 për shkak të ndryshimeve politike që ekzistonin midis mbështetësve të federalizmit dhe centralizmit, si dhe tensioneve rajonale midis popujve që përbënin republikën. Ai u fut në shtetet pasardhëse të Kolumbisë, Ekuadorit dhe Venezuelës; Panama u nda nga Kolumbia në vitin 1903.
Ka pasur përpjekje për ribashkimin e Gran Colombia që nga ndarja e Panamasë në vitin 1903. Njerëzit në favor të ribashkimit quhen "unionistas" ose unionistë. Në vitin 2008, Agjencia e Lajmeve Bolivarian raportoi se presidenti i atëhershëm i Venezuelës, Hugo Chávez, njoftoi propozimin e një restaurimi politik të Gran Colombia, nën Revolucionin Bolivarian.
Fari i Aleksandrisë
thumb|Fari i Aleksandrisë, skicë nga arkeologu Hermann Thiersch, [[1909 ]] Egjipt, viti 280 para e.s. Që kur Aleksandri i Madh i liroi egjiptianët nga dominimi persian, lidhjet mes grekëve dhe egjiptianëve u forcuan aq shumë sa mbreti i tyre, Ptolomeu II, ishte me origjinë greke. Ky bashkëpunim i grekëve dhe egjiptianëve ishte më i dukshëm në kryeqytet, Aleksandri. Themeluar prej Aleksandrit të Madh në vitin 332 para e.s., ky qytet i zhvilluar u bë vatra më e rëndësishme e kulturës helene. Por këtë herë mrekullia nuk do të jetë një tempull, as ndonjë lloj tjetër monumenti ose ndërtese, por një kullë. Kjo kullë do të shërbente për të udhëhequr anijet e shumta që mbërrinin në brigjet e Aleksandrisë. Mbreti vendosi të ndërtonte një kullë që të identifikonte vendin dhe qytetin nga shumë larg. Për këtë përdorën ishullin e vogël të Faros, përballë portit. Arkitekti Sastro drejtoi punimet, që, sa më shumë ecnin jepnin një pamje të mrekullueshme. Kur përfundoi, kulla ishte më shumë se 120 m. Në majë të saj kishte pasqyra metalike për të treguar pozicionin e saj ditën, duke reflektuar dritën e diellit dhe natën për mungesë të dritës ndizej zjarr (vatër). Kjo mrekulli do të rezistonte shumë, rreth 1600 vjet deri në shekullin XIV, kur tërmetet do ta shembnin. Emri i mrekullisë ishte "Kulla e Farit" dhe i linte mbrapa të gjitha ndërtimet e bëra deri në atë kohë që kishin për qëllim të udhëhiqnin anijet.
Zymber Kelmendi
Për opinionin e gjërë, Zymnberi u bë i njohur me rastin e zgjedhjes së tij në Këshillin Drejtues të Teatrit Kombëtar të Kosovës më 15 korrik 2011.
Ditar 2, Enver Hoxha
Ditar 2, i Enver Hoxhës përmbledh vitet 1958 - 1959. Shtëpia Botuese "8 nëntori" Tiranë, 1987. Faqe 559.
Përmban periudhat:
janar - mars 1958 - prill - qershor 1958
- Treguesi i emrave
- Treguesi gjeografik dhe i emërtimeve të tjera
Kantoni Haut-Nebbio
Kantoni Haut-Nebbio (frëngjisht: Canton du Haut-Nebbio) është një kanton në departamentin Haute-Corse, rajonin Corse në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Murato. Ka sipërfaqe 349.17km2 dhe popullsi 2170 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Haut-Nebbio aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Populli dhe feja
Populli dhe feja me autor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1967 nga "Naim Frashëri". Libri ka 34 faqe.
Andon Qesari
Andon Qesari (Qeparo, 27 qershor 1942 - 13 shkurt 2021) ka qenë një aktor dhe regjisor shqiptar.
Më 1966 u diplomua për aktor në shkollën “Aleksandër Moisiu”. Pas diplomimit emërohet aktor në teatrin profesionist të Vlorës. Në vitin 1972, kalon pedagog në ILA. Në vitin 1975 rifillon aktivitetin e tij artistik si aktor, por në Teatrin Kombëtar.
Ka interpretuar shumë role, duke filluar nga Besniku “Shënomëni dhe mua”, Feni “Furnalta”. Emërohet përfundimisht aktor i TK në 1977. Realizoi më vonë Vurmi “Intrigë dhe dashuri”, Qamil Beu “Epoka para gjyqit”, Aleksi “Doktori pacient”, Luixhi “Tragjedia e Deas”, Zeusi “Prometeu”, At Kormili “Monserati”, Kryetari “Vizita e damës plakë”, Ksanthi “Ezopi”, Komisari “Opertunesku” “Kapuleti” “Romeo e Zhulieta”, Berlingu “Vizita e inspektorit”, Konti “Fernando Krafi më ka shkruar një letër”, etj. Ka interpretuar edhe në disa filma artistikë. I suksesshëm edhe si regjisor: “Karnavalet e Korçës”, “Pallati 176”, “Nën dritat e skenës”, “Në jetë”, “Valsi i Titanikut”, etj. Është nderuar me titullin “Artist i Merituar”.
Filmografia
2007—Sekretet.........................................................................Dekoruesi
1996—Tingujt i harresës...............................................................
1994—Dashuria e fundit...............................................................Shefi i policisë
1990—Inxhinieri i minierës............................................................Drejtori
1989—Kthimi i ushtrisë së vdekur....................................................Ministri i Luftës
1988—Stolat në park...................................................................Regjisori
1987—Bota e padukshme..............................................................Zv/Ministri
1987—Në emër të lirisë................................................................Syrjai
1987—Tela për violinë.................................................................Doktor Kozmai
1984—Fushë e blertë fushë e kuqe......................................................
1983—Fraktura.........................................................................Nëpunësi
1980—Dëshmorët e monumenteve...................................................Hesler,kapiteni Austriak
1977—Ata ishin katër.............................................................Bilali, Komandanti i Shtabit Partizan
1976—Pylli i lirisë.......................................................................Një nga dy ballistët
Peace TV Shqip
Pershkrimi
Që nga data 20 gusht 2009 Peace TV Shqip ka transmetuar një mori emisionesh që i përgjigjen një game të gjerë shikuesish. Qofshin këto emisione që janë të lidhura me raportet që duhet të ketë njeriu me Zotin, emisione që flasin për raportet ndërnjerëzore, emisione kontaktuese ku shikuesit mund të gjejnë përgjigje për pyetjet e tyre, apo edhe emisione që synojnë largimin e keqkuptimeve mbi Islamin dhe paraqitjen e drejtë të tij sipas Kur’anit dhe Sunnetit autentik, gjithnjë nën hijen e metodologjisë së paraardhësve të devotshëm.
Andon Qesari
Filmografia
1975—Në fillim të verës...............................................................Shefi i Policisë Sekrete Fashiste
Peace TV Shqip
Disa nga ligjëruesit
250px|thumb|right|[[Enis Rama - Çka thotë feja (drejtpërdrejtë)]] 250px|thumb|right|Ekrem Avdiu - Ecim së bashku (drejtpërdrejtë) 250px|thumb|right|Alaudin Abazi - Duke kërkuar përgjigjen 250px|thumb|right|Ismail Bardhoshi - Të drejtat në Islam 250px|thumb|right|Agim Bekiri - Imuniteti i besimtarit 250px|thumb|right|Ahmed Kalaja - Ilustrim praktik mbi Islamin 250px|thumb|right|Muhamed Dërmaku - Kam një problem (drejtpërdrejtë) 250px|thumb|right|Zëri i arsyes - me protagonistë të ndryshëm 250px|thumb|right|Enes Goga - Mëshira që mungon 250px|thumb|right|Sedat Islami - Arti i të ftuarit në Islam
Andon Qesari
Filmografia
1967—Ngadhënjim mbi vdekjen......................................................Skënderi
Peace TV Shqip
Emisionet
Disa nga emisionet e realizuara deri më tani në Peace TV Shqip:
Emisionet e fundit mund ti shikoni në faqen zyrtare të PeaceTV-së.
Rreth disa elementeve të përbashkëta ndërkombëtare në përrallat shqipe dhe veçoritë e tyre kombëtare
Rreth disa elementeve të përbashkëta ndërkombëtare në përrallat shqipe dhe veçoritë e tyre kombëtare me autor Zihni Sako. Botuar në Tiranë në vitin 1965. Libri ka 10 faqe.
Shënime : Kumtesë mbajtur në Konferencën e I-rë të Studimeve Albanologjike (15-21 Nëntor)
Montpelje
Montpellier (Frëngjisht: ) është një qytet në Francë. Montpellier bën pjesë në departamentin Hérault të rajonit Languedoc-Roussillon. Qyteti ka një popullsi prej 253.712 banorësh (regjistrimi 2007) dhe sipërfaqe 56,88 km². Për nga popullsia është Emri i 8 më i madh në Francë.
Historia
Montpellier është një nga të qytetet e pakta më të mëdha të francës pa sfond antik.
Referime e parë e shkruar daton nga 985, edhe pse Montpellieri nuk kishte ende asnjë shenjë qyteti por, ishte thjesht një fshat. Qyteti filloi të zhvillohet me shpejtësi. Për një kohë ishte nën sundimin spanjoll, por Franca e fitoi bashkë me zonën Bas Languedoc. Nga këtu vinin sasi të mëdha të erëzave dhe bimëve lindore.
Në shek. XII qyteti u bë i famshëm për barnat dhe mjekët. Në 26 tetor 1239 Papa Nikolla IV i dha shkollës mjekësore statusin e universitetit, i cili kishte fakultete ekzistuese në mjekësi, juridikë, dhe artistikë. Universitetet Montpellier qëndron krenar në më shumë se shtatë shekuj dhe vazhdon të veprojë ende.
Në shek. XIV qyteti u dëmtua tepër nga luftërat fetare dhe pas Revolucionit Francez filloi ta humbë rëndësinë. Megjithatë qyteti i rifitoi meritat në shekullin e kaluar.
Gjeografia
Me krijimin e rretheve të reja në lindje dhe në jug të qytetit (Antigone, pastaj Richter dhe më pas Marianne Port) qyteti ka filluar të përqëndrohet më tepër drejt detit.
Demografia
Histogramë (Përpunim grafik nga Wikipedia)
Klima
Montpellier ka klimë tipike mesdhetare, me dimër me shi dhe verë shumë të thatë, përveçse në gusht kur zakonisht bie shi dhe bubullima disa herë. Temperatura mesatare vjetore është 14.7 °C dhe numrin e orëve me diell në vit është 2618.
Binjakëzime
Montpellier është binjakëzuar me:
Shtetet e Bashkuara të Amerikës
Shtetet e Bashkuara të Amerikës (zakonisht të njohura si Shtetet e Bashkuara, SHBA ose Amerika, anglisht United States of America) janë një republikë federale kushtetuese, e përbërë prej 50 shtetesh dhe një qarku federal. Vendi shtrihet kryesisht në Amerikën e Veriut, ku dyzet e tetë shtete të ngjitura dhe Washington, D.C., qarku i kryeqytetit, ndodhen midis oqeaneve Atlantik dhe Paqësor, në kufi me Kanadanë në veri dhe Meksikën në jug. Shteti i Alaskës ndodhet në veriperëndim të kontinentit dhe kufizohet me Kanadanë në lindje dhe Rusinë në perëndim përtej Ngushticës së Beringut. Shteti i Hawait është arkipelag në mes të Paqësorit. SHBA-të gjithashtu zotërojnë disa territore, treva ishullore, në Karaibe dhe Oqeanin Paqësor.
Kombi amerikan u themelua nga trembëdhjetë kolonitë e Britanisë së Madhe, ndodhur përgjatë bregdetit Atlantik. Më 4 korrik 1776, ato nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë, që shpalli pavarësinë e tyre nga Britania e Madhe dhe formimin e një bashkimi kooperativ. Shtetet kryengritëse mposhtën Britaninë e Madhe në Luftën Revolucionare Amerikane, luftën e parë të suksesshme të kolonive për pavarësi. Kuvendi i Filadelfias përpiloi Kushtetutën e tashme të Shteteve të Bashkuara më 17 shtator 1787; miratimi i saj në vitet vijuese i bëri shtetet pjesë të një republike të vetme me qeveri të fuqishme qendrore. Karta e të Drejtave, e përbërë nga 10 amendamentet e para kushtetuese si garanci e të drejtave dhe lirive themelore qytetare, u ratifikua më 1791.
Etimologjia
Më 1507, hartografi gjerman Martin Waldseemüller punoi hartën e botës dhe përdori emrin Amerikë ("America") për hemisferën perëndimore në nderim të eksploruesit dhe hartografit italian Amerigo Vespuçi. Kolonitë e mëparshme britanike e përdorën për herë të parë emrin modern të vendit në Deklaratën e Pavarësisë, duke shpallur "njëzëri pavarësinë e trembëdhjetë Shteteve të bashkuara të Amerikës," miratuar nga "Përfaqësuesit e Shteteve të bashkuara të Amerikës" më 4 korrik 1776. Emri i sotshëm u finalizua më 15 nëntor 1777, kur Kongresi i Dytë Kontinental nxori Nenet e Konfederatës, i pari prej të cilëve thotë, “Stili [emri] i kësaj Konfederate do të jetë “Shtetet e Bashkuara të Amerikës”. Forma e shkurtër “Shtetet e Bashkuara” (United States) është gjithashtu standarde. Trajta të tjera përfshijnë "U.S.", "USA" dhe "America" në anglisht dhe "SHBA"/"ShBA" e “Amerikë/Amerika” në shqip. Emra bisedimorë në anglisht përfshijnë "U.S. of A." (SHB të A-së) dhe "the States" (Shtetet). "Columbia", dikur emër i përhapur për Shtetet e Bashkuara vinte nga emri i Kristofor Kolombit; ai shfaqet në emrin e Distriktit të Kolumbias.
Mënyra standarde për t'iu referuar një qytetari të SHBA-së është "amerikan". Në anglisht si dhe në shqip, fjala "amerikan" përdorë rrallë për t’iu referuar njerëzve që nuk kanë lidhje me Shtetet e Bashkuara. Në anglisht emrat "United States", "American" dhe "U.S." përdoren edhe në cilësi të mbiemrit për t’iu referuar vendit ("American values," "U.S. forces").
Togfjalëshi "Shtetet e Bashkuara" kryesisht përdoret në shumës në gjuhën shqipe, ndërsa shkurtimi SHBA përdoret në njëjës (SHBA, SHBA-ja, SHBA-së etj.) në Shqipëri ose në shumës (SHBA, SHBA-të, SHBA-ve, etj) në Kosovë. Në anglisht togëfjalëshi "United States" u përdor fillimisht në numrin shumës — p. sh. "the United States are" — sikur që është rasti në Amendamentin e Trembëdhjetë të Kushtetutës së SHBA-ve, miratuar më 1865. Pas Luftës civile u bë e zakontë që emri të përdorej në njëjës — p. sh. "the United States is." Njëjësi është trajta standarde ; shumësi ruhet në idioma si "these United States" (këto Shtete të Bashkuara).
Gjeografia dhe mjedisi
left|thumb|Pamje satelitore e topografisë së SHBA-ve kontinentale Hapësira e përgjithshme tokësore e SHBA-së kontinentale (pjesa ku shtetet kufizohen drejtpërsëdrejti me njeri tjetrin) është afro 768 milion hektarë. Hawaii, që përfshin një arkipelag në Paqësorin qendror, në jugperëndim të Amerikës Veriore, ka mbi 1,6 milion hektarë. Pas Kanadasë dhe Rusisë, Shtetet e Bashkuara janë vendi i tretë ose i katërt më i madh për nga sipërfaqja e përgjithshme, duke u renditur para ose pas Kinës. Renditja varet nga mosmarrëveshja territoriale mes Kinës dhe Indisë dhe mënyra e llogaritjes së sipërfaqes së SHBA-së: “CIA World Factbook” jep 9,826,630 km², statistikat e Kombeve të Bashkuara tregojnë 9.629.091 km², ndërsa Enciklopedia Britanike 9.522.055 km². Duke përfshirë vetëm sipërfaqen tokësore, Shtetet e Bashkuara janë të tretat në madhësi, menjëherë pas Rusisë dhe Kinës dhe pak para Kanadasë.
thumb|right|Vargmali Teton, pjesë e Maleve Shkëmbore (Rocky Mountains) Rrafshi bregdetar i Atlantikut zëvendësohet nga pyjet dhe kodrat e përsëritshme të Piemontit. Malet Apalashe e ndajnë bregun lindor prej Liqeneve të Mëdha dhe pllajave të Mesperëndimit. Lumi Misisipi-Mizuri, sistemi lumor i katërti më i gjatë në botë, rrjedh kryesisht veri-jug përmes qendrës së vendit. Stepat e rrafshëta e pjellore të Rrafshinave të Mëdha zgjerohen drejt perëndimit, të ndërprera nga treva malore në juglindje. Malet Shkëmbore (Rocky Mountains), në kufirin perëndimor të Rrafshinave të Mëdha, shtrihe nga veriu në jug përgjatë tërë vendit, duke arritur lartësinë më të madhe se 4.300 metra në Kolorado. Më në perëndim ndodhet Pellgu i Madh dhe shkretëtirat si ajo Mojave. Vargmalet Sierra Nevada dhe Cascade shtrihen në drejtim të bregut të Paqësorit. Në lartësi prej 6.194 metrash, Mali McKinley i Alaskës është maja më e lartë e vendit. Vullkanet aktive janë të zakonshme në ishujt Aleute dhe Aleksandër të Alaskës dhe Havai përbehet nga ishuj vullkanikë. Supervullkani që gjendet në Parkut Kombëtar Yellowstone në Malet Shkëmbore është veçoria më e madhe vullkanike e kontinentit.
right|thumb|upright|Shqiponja e shogët, shpendi kombëtar i Shteteve të Bashkuara nga 1782 Shtetet e Bashkuara, me madhësinë dhe larmninë gjeografike, përfshijnë shumicën e llojeve të klimave. Në lindje të meridianit të 100-të, klima vargon prej asaj të lagësht kontinentale në veri në atë të lagësht nëntropikale në jug. Cepi jugor i Floridës ka klimë tropikale, sikurse Hawaii. Rrafshinat e Mëdha në perëndim të meridianit të 100-të janë gjysmë të thata. Shumë prej maleve perëndimore kanë klimë alpine. Klima është e thatë në Pellgun e Madh, shkretinore në jugperëndim, mesdhetare në bregdetin e Kalifornisë, si dhe oqeanike në bregdetin e Oregonit, Washingtonit dhe në Alaskën jugore. Pjesa dërmuese Alaksës ka klimë nënarktike ose polare. Moti ekstrem nuk është i rrallë — shtetet që lagen nga Gjiri i Meksikës i nënshtrohet uraganeve dhe shumica e tornedove (dredhëzave) të botës ngjajnë në SHBA, kryesisht në Shtegun e Tornadove në mesperëndim.
Ekologjia e SHBA-së konsiderohet “megadiverse”: afro 17 mijë specie të bimëve enëzore gjendet në SHBA-në kontinentale dhe në Alaskë, si dhe mbi 1.800 specie bimë lulesh gjenden në Hawaii, prej të cilave disa ndodhen edhe në SHBA-në kontinentale. Shtetet e Bashkuara janë atdhe i mbi 400 specieve të gjitarëve, 750 shpezëve, 500 zvarranikëve dhe ujëtokësorëve. Rreth 91 mijë specie të insekteve janë të njohura. Ligji për Speciet e Rrezikuara i vitit 1973 mbron speciet e kërcënuara dhe të rrezikuara si dhe vendbanimet e tyre, që mbikëqyren nga organ i veçantë i qeverisë federale. Ka 58 parqe kombëtare dhe qindra parqe, pyje dhe hapësira zoologjike që menaxhohen nga qeveria federale. Në tërësi, qeveria zotëron 28,8% të hapësirës tokësore. Kjo hapësirë është kryesisht e mbrojtur, ndonëse disa jepen me qesim për shpime për naftë dhe gaz, xehetari, industrinë e drurit, ose rritjen e gjedheve; 2,4% përdoret për qëllime ushtarake.
Amerikanët vendës dhe ardhësit evropianë
Popujt indigjenë të dheut amë të SHBA-ve, përfshirë edhe vendësit e Alaskës, mërguan nga Azia. Ata filluan të vinin së paku 12 mijë deri më 40 mijë vjet më parë. Disa, sikurse kultura parakolumbiane e Misisipit, zhvilluan bujqësi të avancuar, arkitekturë të lartë, si dhe shoqëri të nivelit shtetëror. Pas fillimit të vendosjes së evropianëve në hemisferën perëndimore, miliona amerikanë vendës vdiqën nga epidemi të sëmundjeve të importuara sikurse lija.
majtas|parapamje|Anija Mayflower barti pelegrinët (Pilgrims) në Botën e Re më 1620, siç pikturohet nga William Halsall në “Mayflower në limanin e Plymouthit,” 1882 Më 1492, eksploruesi gjenovez Kristofor Kolombi, i kontraktuar nga kurora spanjolle, mbërriti disa prej ishujve të Karaibeve, duke shënuar kontaktit e parë me popullsinë vendëse. Më 2 prill 1513, konkistadori spanjoll Juan Ponce de León zbarkoi në tokën që e quajti “La Florida” — ardhje e parë e dokumentuar e evropianëve në trevën amë që sot i përket SHBA-ve. Përnguljet spanjolle në rajon u ndoqën nga koloni në SHBA-të e sotme jugperëndimore, të cilat tërhoqën mijëra banorë përmes Meksikës. Tregtarët francezë të leshit themeluan avanposte në Francën e Re rreth Liqeneve të Mëdha; Franca eventualisht pretendoi një copë të madhe të brendisë së Amerikës së Veriut, deri te Gjiri i Meksikës. Përngulja e parë e suksesshme e anglezëve ishte kolonia e Virgjinisë në Jamestown më 1607 dhe Plymouth i pelegrinëve më 1620. Më 1628 u dha leja për koloninë e Gjirit të Masaçusetsit, gjë që rezultoi në valë të mërgimeve; kah viti 1634, Anglia e Re kishte rreth 10 mijë kolonë puritanë. Mes fundviteve 1610 dhe Revolucionit Amerikan, rreth 50 mijë të dënuar u shpunë në kolonitë britanike të Amerikës. Duke filluar më 1614, holandezët u vendosën në rrjedhën e poshtme të lumit Hudson, duke përfshirë Amsterdamin e Ri në ishullin e Manhattanit.
Më 1674, holandezët ia lëshuan trevën e tyre në Amerikë Anglisë; krahina e Holandës së Re u riemërua Nju Jork. Shumë imigrantë të ri, sidomos në jug, ishin shërbëtorë me kontratë — rreth dy të tretat e të gjithë imigrantëve të Virgjinisë mes viteve 1630 dhe 1680. Kah fundi i shekullit, skllevërit afrikanë po bëheshin burimi parësor i punës së detyruar. Me ndarjen e Karolinës në dy koloni më 1729 dhe kolonizimi i Gjeorgjisë më 1732, u themeluan trembëdhjetë kolonitë britanike që do të krijonin Shtetet e Bashkuara. Të gjitha kishin qeveri vendore me zgjedhje të hapura për shumicën e njerëzve të lirë, me përkushtim në rritje për të drejtat e lashta të anglezëve dhe një ndjesi të vetëqeverisjes që nxiste republikanizmin. Të gjitha kolonitë legalizuan tregtinë me skllevër afrikanë. Lindshmëria e lartë dhe vdekshmëria e ulët, bashkë me imigrimin e vazhdueshëm, bënë që popullsia e kolonive të rritej me shpejtësi. Lëvizja e ringjalljes së krishterë e viteve 1730 dhe 1740 e njohur si Zgjimi i Madh cyti interesim në religjion dhe liri fetare. Në Luftën kundër Francezëve dhe Indianëve, forcat britanike morën Kanadën nga francezët, por popullsia frëngjishtfolëse mbeti politikisht e izoluar nga kolonitë jugore. Duke përjashtuar amerikanët vendës të Shteteve të Bashkuara (të njohur si amerikanët indianë), të cilët qenë zhvendosur, këto trembëdhjetë koloni kishin një popullsi prej 2.6 milion banorësh më 1770, rreth një e treta e popullsisë së Britanisë; gati çdo i pesti amerikan ishte skllav. Ndonëse të nënshtruar nga tatimit britanik, kolonët amerikanë nuk gëzonin përfaqësim në Parlamentin e Britanisë së Madhe.
Pavarësia dhe zgjerimi
thumb|Shpallja e Pavarësisë, nga John Trumbull, 1817–18 Tensione midis kolonive amerikane dhe britanikëve gjatë periudhës revolucionare të viteve 1760 dhe fillimviteve 1770 çuan në Luftën Revolucionare Amerikane, që zgjati nga 1775 deri më 1781. Më 14 qershor 1775, Kongresi Kontinental, i tubuar në Filadelfi, themeloi Ushtrinë Kontinentale nën komandën e George Washingtonit. Duke proklamuar se “të gjithë njerëzit krijohen të barabartë” dhe të pajisur me “të drejta të patjetërsueshme”, Kongresi nxori Deklaratën e Pavarësisë, të hartuar kryesisht prej Thomas Jeffersonit, më 4 korrik 1776. Kjo datë tani festohet çdo vit si Dita e Pavarësisë së Amerikës. Më 1777, Nenet e Konfederatës themeluan një qeveri të dobët federale që funksionoi deri më 1789.
Pas disfatës britanike ndaj forcave amerikane të ndihmuara nga francezët, Britania e Madhe njohu pavarësinë e Shteteve të Bashkuara dhe sovranitetin e shteteve mbi trevat në perëndim të lumit Misisipi. Një kuvend kushtetues u organizua më 1787 nga përkrahësit e një qeverie të pushtetshme qendrore, me të drejtën për të tatuar. Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara u ratifikua më 1788, ndërsa Senati, Shtëpia e Përfaqësuesve dhe kryetari — George Washington — për herë të parë morën detyrën më 1789. Karta e të Drejtave, që ia ndalon qeverisë federale kufizimin e të drejtave vetjake dhe garanton një sërë mbrojtjesh ligjore, u miratua më 1791.
Qëndrimi ndaj skllavërisë po ndryshonte; një dispozitë kushtetuese e mbronte skllavërinë deri më 1808. Shtetet e veriut e shfuqizuan skllavërinë mes viteve 1780 dhe 1804, duke i lënë shtetet e jugut si mbrojtëse të këtij “institucioni të pazakontë”. Zgjimi i Dytë i Madh, që filloi me shekullin XIX, e bëri evangjelizmin forcë shtytëse për reformave të ndryshme shoqërore, përfshirë çrrënjosjen e skllavërisë.
right|thumb|Zgjerimi territorial sipas datave Etja amerikane për zgjerim drejt perëndimit parapriu një sërë luftërash me indianët dhe politikën për heqjen e indianëve që i shpronësoi ata nga toka e tyre amtare. Blerja e Luizianës, trevës së pretenduar nga Franca, nën udhëheqjen e kryetarit Thomas Jefferson më 1803, pothuajse e dyfishoi madhësinë e vendit. Lufta e 1812-ës, që u shpall kundër Britanisë për arsye të ndryshme dhe përfundoi me barazim, e forcoi nacionalizmin amerikan. Një varg inkursionesh ushtarake të SHBA-së në Floridë e shtynë Spanjën t’ia kalonte Amerikës Floridën bashkë me treva të tjera të Gjirit të Meksikës më 1819. Shtetet e Bashkuara e aneksuan Republikën e Teksasit më 1845. Koncepti i quajtur “Manifest Destiny” (Fati i Qartë) u popullarizua gjatë kësaj kohe. Traktati i Oregonit më 1846 me Britaninë i dha SHBA-së kontroll mbi veriperëndimin e sotëm amerikan. Fitorja amerikane në Luftën Meksikano-Amerikane rezultoi në shkëputjen më 1848 nga Meksika të Kalifornisë dhe një pjese të mirë të rajonit të sotëm jugperëndimor. Mësymja e Arit në Kaliforni gjatë viteve 1848-49 solli edhe më shumë imigrantë drejt perëndimit. Hekurudhat e reja bënë të mundshëm zhvendosjen për ardhësit dhe rritën konfliktin me amerikanët vendës. Gjatë një gjysmëshekulli, deri në 40 milion bizonë amerikanë (buffalo) u therën për lëkurën dhe mishin e tyre dhe për të lehtësuar zgjerimin e hekurudhave. Humbja e bufalëve, si burim parësor për indianët e rrafshinës, ishte goditje ekzistenciale për shumë kultura vendore.
Lufta Civile dhe industrializimi
thumb|left|Beteja e Gettysburgut, litografi nga Currier & Ives, rr. 1863 Tensionet mes shteteve skllavopronare dhe atyre të lira shfaqeshin në argumente rreth të drejtave të qeverisë federale dhe atyre shtetërore, si dhe në konflikte të dhunshme rreth zgjerimit të skllavërisë në shtete të reja. Abraham Lincolni, kandidat i Partisë Republikane shumicë kundër skllavërisë, u zgjodh kryetar më 1860. Para se të bënte betimin, shtatë shtete skllavopronare shpallën ndarjen e tyre — të cilën qeveria federale e cilësoi ilegale — dhe formuan Shtetet e Konfederatës së Amerikës. Me sulmin e Konfederatës më Fort Sumter, filloi Lufta Civile Amerikane dhe katër shtete të tjera skllavopronare iu bashkëngjitën Konfederatës. Proklamata e Emancipimit e Lincolnit e ngarkoi Unionin me detyrën e përfundimit të skllavërisë. Me fitoren e Unionit më 1865, tri amendamente të Kushtetutës së SHBA-ve siguruan liri për gati katër milion afro-amerikanë, që kishin qenë skllevër, iu dha shtetësinë amerikane, si dhe të drejtën e votës. Lufta dhe vendimi i saj çoi në rritje të theksuar të pushtetit federal.
thumb|Imigrantët zbarkojnë në Ellis Island, Nju Jork, 1902 Pas luftës, vrasja e Lincolnit radikalizoi politikat republikane të rindërtimit, që synonin riintegrimin dhe ringritjen e shteteve jugore duke siguruar njëherësh edhe të drejtat e skllevërve të sapoçliruar. Kompromisi i 1877-ës rreth zgjedhjeve të kontestuara presidenciale të vitit 1876 i dha fund rindërtimin; ligjet Jim Crow shpejt ua hoqën të drejtat shumë afro-amerikanëve. Në veri, urbanizimi dhe një fluks i paparë imigrantësh nga Evropa jugore dhe lindore përshpejtuan industrializimin e vendit. Vala e imigrimit, që zgjati deri më 1929, ofroi fuqi punëtore dhe e transformoi kulturën amerikane. Zhvillimi i infrastrukturës kombëtare i hapi rrugë rritjes ekonomike. Masakra e Wounded Knee (Gjurit të Lënduar) më 1890 ishte konflikti i fundit ushtarak i përmasave të mëdha i Luftave Indiane. Më 1893, monarkia indigjene në Paqësor, Mbretëria e Hawait u përmbys nga një grusht shteti udhëhequr nga banorë amerikanë; Shtetet e Bashkuara e aneksuan arkipelagun më 1898. Triumfi në Luftën Spanjollo-Amerikane të njëjtin vit demonstroi se Shtetet e Bashkuara ishin fuqi botërore dhe u përcollën nga aneksimi i Porto Rikos, Guamit dhe Filipineve. Këto të fundit fituan pavarësinë e tyre një gjysmëshekulli më vonë; Porto Riko dhe Guami mbeten territore amerikane.