cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinem Kobal
Jeta personale
Kobal filloi të takohet me futbollistin turk Arda Turan, ku ishte lojtarë i klubit F.C. Barcelona në këtë kohë dhe i kombëtares turke në gusht 2009. Ata u fejuan në janar 2010, por më vonë u ndanë në vitin 2013. Më 14 maj 2016, me aktorin turk Kenan Imirzalıoglu.
Letersia Spanjolle e Rilindjes
Poezia: Manrique dhe nisja e romance-s
Midis veprave që përmendnin më shumë autorët italianë qenë ato të Miçer Francisco Imperial, që me sonetet dhe poemat e tij alegorike u frymëzua nga Dante Alighieri; ndërsa Ferrant Sánchez-i me Decir de las vanidades del mundo është ai që përzien bashkë me njëmbëdhjetë rrokëshat me shije italiane, dymbëdhjetë rrokëshat më të përshtatshëm për ritmet dhe tingujt e spanjishtes. Ndërsa Juan de Mena (1411-1456) qe autori i El laberinto de fortuna, ose Las trescientas (Treqintat, emër që tregon numrin e strofave me të cilat është formuar vepra), tjetër vepër që i referohej Dantes për përmbajtjen (vizione onirike me komponente të fortë simbolike) dhe një metrikë që, duke i besuar oktavave, kërkon ti afrohet akoma krijimeve në italisht. Shembulli kryesor i 'cancionero-s' janë Coplas a la muerta de su padre të Jorge Manrique (1440-1478), nipi i Gómez Manrique (1412-1490); metrika e veprës paraqet skemën 8a-8b-4c-8a-8b-4c. Tema ka të bëjë me vdekjen, të trajtuar me qetësi dhe aty për aty: vdekja paraqitet si pika ideale e barazisë që i vendos të gjithë në të njëjtin plan, duke anulluar diferencat shoqërore. Referimet ndaj botës klasike, të shpeshta në veprat mesjetare, mungojnë te Coplas: dhe pikërisht vepra e Manrique-s vendoset si mbyllje ideale e Mesjetës spanjolle.
Romance është një krijim tipik i poezisë së lartë, të kultivuar, fortësisht e lidhur me traditën orale të këngëvve, dhe në mënyrë të vecantë me chanson de geste. Te romance muzikaliteti është thelbësor dhe në fakt gati të gjitha romance-t (përveç një përmbledhjeje të publikuar në Shekullin e XVII) duhet të këndoheshin. Romance-s i detyrohet edhe futja e një kombinacioni të ri metrik, që mban të njëjtin emër; José María Valverde e shpjegon kështu metrikën e realizimit të romance-ve:
"Vargu bëhet tetërrokësh (apo mo mirë, me tetë plus tetë rrokje), siç e kishin zakon ata të 'canciones', të organizuara në njësi prej katër tetërrokëshash, duke u përsëritur ose variuar herë pas here në këndimin e dy të fundit, ose katër, me një rimë të vecantë me karakter të vazhduar."
- José María Valverde
Këtu, romance dallon nga kompozimet zakonisht të përdorura në letërsinë italiane, si tetërrokëshi, pasi spanjishtja kërkon një shpërndarje të ndryshme të thekseve (me distancë më të madhe se ata të italishtes, të përdorur, te tetërrokëshi, çdo katër rrokje). Struktura paraqet veçanti të tjera: për shembull, në vend që të filloi dhe mbaroi gradualisht, romances ka një fillim dhe fund të menjëhershëm, për të rritur përmbajtjen e misterit të veprës. Karakteristikat e lart përshkruara, gjithësesi, janë për tu konsideruar indikative, pasi disa përmbledhje romance-sh të periudhave të ndryshme, si ato të hartuara nga Ramón Menéndez Pidal ose Dámaso Alonso, paraqesin romance rrënjësisht të ndryshme midis tyre. Romance-ja pati përhapje dhe popullaritet të madh në Katërqintën, sa që ishte të shumtë ata që e dinin përmendësh, pavarësisht kushteve ekonomike dhe niveli i tyre i arsimimit. Romance-ja kontribuoi edhe në llojin e spanjishtes arkaike të folur në popullsitë hebreje sefardite, të Selanikut dhe të tjerë me origjinë spanjolle, pasi fakti që kishin mësuar përmendësh këto kompozime ndikoi në njohjen e gjuhës. Në mes të Shekullit të XVI u shfaqën shumë romanceros, dmth. përmbledhje romances-ash, që bëheshin të shkruara, të shtypura në letër dhe jo më të përcjella gojarisht (për më tepër, natyra pastërtisht gojore e romances-ave i çoi shumë prej tyre në pësimin e shumë variacioneve në përmbajtje). Në kundërshtim me atë që ndodhte ndonjëherë në letërsinë mesjetare, te romances magjia është argument shumë pak i trajtuar dhe madje gati plotësisht i injoruar. Romances kanë përbërë një pjesë themelore të letërsisë spanjolle, aq sa e ruajtën popullaritetin edhe gjatë El Siglo de Oro-s, duke u bërë një traditë e vërtetë.
Midis italianistëve të kësaj epoke qenë Iñigo López de Mendoza, markezi i Santillana-s (1398-1458) dhe Enrique de Villena (1384-1434 ) që përktheu Komedinë Hyjnore.
Proza: Celestina dhe kronistët
Proza e Katërqintës spanjolle pa dy lëvizje kryesore, kronikat dhe shembujt e parë të 'novela-s' dhe të dytën te ajo teatrale. Prirjet e reja humaniste u shtrinë edhe te kronikat, duke i shëndruar gjuhën: megjithëse mbetën gjithmonë vepra me frymëzim popullor, ato nisën të përshkruanin realitetin në një prozë më të rafinuar dhe artistike. Midis kronistëve të ndryshëm të periudhës, janë për tu përmendur Fernán Pérez de Guzmán (autor i Mar de historias), Hernando del Pulgar, Gonzalo Chacón, Diego Enríquez del Castillo dhe Mosén Diego de Valera (këta dy kronistë mbretëror) si dhe Gutierre Díaz de Games, autor i El Victorial. Autorë të kritikave më pak aderente me realitetin dhe me më shumë elemente fantastike janë Pedro de Corral (Crónica sarracina) dhe Ruy González de Clavijo, të cilët realizuan dy libra udhëtimesh (Andanças e viajes de Pero Tafur por diversas partes del mundo avidos dhe Vida y hazañas del Gran Tamorlán). Përveç kronikave, vazhduan përrallat morale: një shembull është Libro de los gatos, me autor anonim; ndërsa Enrique Pacheco-s realizoi disa vepra me përmbajtje të pazakontë. Gjithësesi, ngjarja e rëndësishme në prozën spanjolle të Shekullit të XV është lindja e romanit (La novela). Duke nisur nga vepra të mëparshme si La Gran Conquista de Ultramar dhe El caballero Zifar, u formuan karakteristikat e para të romanit kalorsiak spanjoll; ndërsa romani sentimental, u përfaqësua nga El siervo libre de amor, vepër e Juan Rodríguez de la Cámara që frymëzohej nga romanet italiane dhe në mënyrë të veçantë nga Cárcel de amor i Diego de San Pedro, libër i publikuar në 1492 që pati sukses të madh në dy shekujt pasues. Cárcel de amor u krahasua, në përmbajtje dhe formë, me Dhimbjet e të riut Werther të Johann Wolfgang von Goethe. Në 1499 u publikua një libër i shkruar nga Fernando de Rojas dhe i titulluar Tragicomedia de Calisto y Melibea, i njohur edhe si La Celestina. Autori pohon se e kishte gjetur të përfunduar aktin e parë dhe se e zgjeroi veprën deri sa ta bënte të arrinte gjashtëmbëdhjetë akte gjatësi (21 në botimin e vitit 1502): Celestina tregon një histori dashurie midis dy të rinjve, Callisto-s dhe Melibea-s, që pas një zhvillimi intensiv përmbyllet me vdekjen e të dyve. Vepra është një lloj «romani i dialoguar», megjithëse nuk përmban elemente teatrale; Personazhi më i veçantë është Celestina, e moshuara që në vepër ka detyrën ti bënte të takoheshin dy të dashuruarit, e pajisur me një gjuhë «të gjallë dhe të drejtpërdrejtë». I gjithë romani është i karakterizuar nga «ashpërsia» dhe «pesimizmi»: rikthehet referimi nga frymëzimit klasik, vecanërisht i bazuar te poetët latinë.
Një tentativë për të shkruar vepra teatrale i detyrohet Gómez Manrique-s: dy shkrime të tij, Representación del Nacimiento de Nuestro Señor dhe Lamentaciones fechas para Semana Santa, megjithëse jo me rëndësi të madhe, janë ndër shembujt e parë të teatrit në letërsinë spanjolle. Gjinia teatrale, në fakt, ishte injoruar gjatë gjithë Mesjetës dhe Manrique ofroi një impuls të izoluar dhe paraprirës që do të vazhdohej pastaj nga Juan del Encina, autor i églogas (përshtatje të Eglogave të Virgjilit ), dhe gjatë Siglo de Oro.
El Siglo de Oro (1492-1681)
I ashtuquajturi Siglo de Oro (shekulli i artë) është ajo periudhë në të cilën kultura spanjolle përjetoi një lulëzim të madh, me aktivitete të zjarrta letrare dhe pushteti të madh politik. Nuk ka njëtrajtësi burimesh për sa i përket datës së fillimit të kësaj periudhe: për disa është 1492, viti i zbulimit të Amerikës; ndërsa të tjerë tregojnë vitin 1516, data e hipjes së Karlit të V një fron. Ndërsa për të treguar fundin e 'Shekullit të Artë', përgjithësisht është përdorur viti 1681, me vdekjen e Calderón de la Barca-s. Zakonisht, Shekulli i Artë ndahet në tre periudha të mëdha: 1516-1555 (mbretërimi i Karlit V); 1555-1635 (nga mbretëria e Filipit II deri në vdekjen e Lope de Vega-s); 1635-1681 (deri pikërisht në vdekjen e Pedro Calderón de la Barca-s). Në gjysmën e parë të Shekullit të XVI qenë themelore veprat e Bartolomé Torres Naharro dhe të portugezit Gil Vicente. Veçanërisht i dyti, autor i shkrimeve si në spanjisht ashtu dhe në portugalisht, kontribuoi në formimin e themeleve që, në të ashtuquajturën «periudhë tranzicioni» midis Katërqintës dhe Shekullit të Artë, do të ripërdoreshin nga shkrimtarët në dekadat pasuese për hartimin e veprave të tyre.
Periudha e parë (1516-1555)
Periudha e parë e Siglo de oro-s u karakterizua nga një mentalitet i hapur ndaj ndikimeve kulturore të ardhura nga Italia dhe Amerika. Humanizmi, gjithmonë e më i pranishëm në Spanjë, bëri që të mernin famë idetë e Erazmit të Rotterdamit, mendimi i të cilit, megjithëse jo i vendosur në kundërshti të plotë me besimin katolik, mori megjithatë forma kritike përkundrejt hierarkive kishtare, duke sjellë një koncept «besimi» më të lidhur me brendësinë e individit sesa pjesëmarrjen në porositë e kishës. Këto ide morën emrin erasmizëm, dhe u përhapën nga disa autorë si Juan dhe Alfonso Valdés. Besimi në aftësitë dhe në mundësitë e njeriut çoi në futjen e shkencës në art: kjo u zbatua në mënyrë të veçantë në letërsi.
Poeti më i madh i kësaj periudhe është Garcilaso de la Vega (1505-1536) që bëri të njohur metrikën e poezisë rilindase italiane. De la Vega, duke u frymëzuar nga veprat e Petrarkës, shtoi elemente të reja muzikaliteti, tashmë të shfaqur me shkrimet e Juan Boscán (autor i pasur me ndikime italiane, veçanërisht të marra nga Pietro Bembo dhe Bernardo Tasso). Në kuadër të poezisë lirike qe në këtë mënyrë Garcilaso de la Vega figura mbizotëruese e fazës së parë të Shekullit të Artë: karakteristikat e tij thellësisht rilindase – poezia si «zëri i dashurisë», dashuri e idealizuar dhe gjithmonë e paarritshme, intimiteti i vargjeve, eleganca e stilit – impresionuan shumë autorë bashkëkohës dhe ata menjëherë pas tij, që shpejt u frymëzuan nga ai. Viti 1542, me publikimin e lirikave të de la Vega-s dhe Boscán-it, i dha rrugë stilit të ri poetik spanjoll.
Për sa i përketë prozës, faza e parë e Siglo de oro pa prirje të ndryshme: një nga ato është «proza didaktike», eksponentët kryesor të të cilës qenë vëllezërit Valdés, Juan Valdés dhe Alfonso Valdés, mbështetës të erasmizmit. Në përmbajtjen e veprave të tyre, të dy kritikonin korrupsionin e pranishëm në Kishë; ndërsa në këndvështrimin e stilit Juan Valdés deklaron nevojën për një prozë që vendoset ndërmjet thirrjeve latine dhe afërsisë së stilit të popullit, duke e paraqitur te Diálogo de la lengua i tij. Vëllezërve Valdés mund tu bashkohet Cristóbal de Villalón, edhe ai autor veprash të pasura me opinione kritike. Predikuesi Antonio de Guevara (1480-1545) qe kronisti i Karlit V: Epístulas familiares të tij patën shumë sukses në Spanjë, ndërsa jashtë qe shumë i përhapur shkrimi i tij i quajtur Relox de príncipes y Libro de Marco Aurelio; Guevara kontribuoi në lindjen e 'eufuizmit' në territorin anglez.
Amadís de Gaula qe romani më i rëndësishëm kalorsiak e periudhës: ai inauguroi pikën maksimale të ekspansionit të kësaj gjinie letrare (te e cila bëri pjesë një tjetër roman, Palmerín de Oliva, i publikuar në 1511 dhe ai shumë i lexuar). Por ngjarja kryesore në fushën e prozës letrare qe futja e romanit pikaresk. Si hapsja e rrugës së kësaj gjinie qe vepra Lazarillo de Tormes: realizmi i librit, që i kundërvihej idealizmit dhe abstragimit të romaneve kalorsiakë, përfaqëson një formë evazive, zbavitjeje, por e ndryshme përkundrejt asaj të ofruar nga veprat kalorsiake; protagonisti, pícaro (mashtruesi) tregon me cinizëm dhe zhgënjim, me tone ndonjëherë shakatore, duke e marr jetën si ti vinte. Pícaro-ja është i shtrënguar të jetoi në një botë ku është e nevojshme të ndeshesh me armë të pandershme; megjithëse, nuk është një personazh negativ, duke parë se e bën se ska alternativa. Stilistikisht romani pikaresk solli me vete risi të rëndësishme: në radhë të parë, mungesa e një çështjeje qendrore, e zëvendësuar nga një prozë narrative e lirshme, gjithmonë në vetë të parë; në radhë të dytë, ndryshoi këndveshtrimin: duke munguar një problem që të fokusoi vëmendjen e lexuesit, ai zhvendoset te personaliteti i protagonistit, të shfaqur nga veprimet dhe nga mendimet e rrëfimtarit.
Prodhimtaria teatrale u rrit, duke parë sasinë e madhe të autorëve që iu përkushtuan realizimit të teksteve të kësaj gjinie: përveç të lartpërmendurve Gil Vicente dhe Torres Naharro, kontribuan edhe Fernán López de Yanguas dhe Lucas Fernández.
Periudha e dytë (1555-1635)
Ndërsa periudha e dytë, ajo e mbretërimit të Filipit të II, pa një ngurtësi më të madhe, një rigorozitet të futur dhe inkurajuar nga luftrat fetare të pranishme në Evropë në ata vite.
Poezia
Kjo fazë e dytë pa të lindëte dy shkolla të reja poetike: ajo seviljane (e Seviljes) dhe ajo salmankase (dmth. e Salamankës). E para, e drejtuar nga Fernando de Herrera (1534-1597), karakterizohej nga një stil i gjallë, i pasur dhe elokuent; nga e dyta eksponenti më i madh qe frati Luis de León, teolog i pallatit, filolog dhe poet shumë i vëmendshëm ndaj pastërtisë gjuhësore, sa të krijonte një alfabet të ideuar posaçërisht për poetët, për ti ndihmuar në shqiptimin e vargjeve. Midis elementeve kryesorë të shkollës seviljane ishte Baltasar de Alcázar (1530-1606); për shkollën salamankase mund të përmenden Francisco de Medrano (1570-1607) dhe Francisco de Aldana (1537-1578). Luis de León, me stilin e tij «të kthiellët dhe klasikexhant», qe midis poetëve më të vlefshëm të epokës së tij: i mbyllur në burg për akuzat e herezisë të bëra nga kundërshtarët, aty shkroi veprat e tij më domethënëse. Në poezitë e León-it gjenden aspekte me frymëzim klasik (harmonia universale e marr nga Pitagora dhe Platoni) si dhe humanist (përpjektja për të njohur sekretet e Gjithësisë) dhe një stil i ngritur, me vëmendje të madhe te kadenca e vargjeve.
Në poezinë epike u kërkua të riprodhohej në «oktava reale italiane» një poemë kombëtare: gjithësesi, ky synim nuk u arrit. Epika u çua përpara midis epopeve fetare të shkruara nga Cristóbal de Virués, Diego de Hojeda dhe Lope de Vega si dhe epopetë historike si ato të Pedro de la Vezilla Castellanos, Juan Rufo Gutiérrez dhe Juan de la Cueva, ose La Araucana e Alonso de Ercilla-s, vepër mbi pushtimin e Kilit e frymëzuar nga Eneida. Autorë të tjerë epikë janë Luis Barahona de Soto (1548-1595) dhe Bernardo de Balbuena (1582-1625).
Lirika baroke pati dy përfaqësues të rëndësishëm: Francisco de Quevedo dhe Luis de Góngora. Luis de Góngora (1551-1627) mund të konsiderohet një pararendës i shkollës seviljane, në virtyt të stilit latinexhant, forca e imazheve dhe përdorimi i shpeshtë i hiperbolave. Poezitë e Góngora-s i dhanë jetë një rryme të re, të quajtur «kulturorizëm» ose «gongorizëm», fortësisht të kundërshtuara nga bashkëkohësit Lope de Vega dhe Francisco de Quevedo, që do të kërkonin ta tallnin me satira dhe kritika. Veprat më të rëndësishme të Góngora-s qenë Fábula de Polifemo y Galatea (1612) dhe Soledades (1613); këto të fundit i dhanë origjinë një «revolucioni estetik» të mirëfilltë, për shkak të përdorimit të fjalëve të pazakonta, thellësisht të frymëzuara nga latinishtja, me rendin e fjalëve shpesh të përmbysur, referimet e shpeshta te mitologjia që kontribuoi në krijimin e një «gjysëm errësire irreale» të paparë ndonjëherë, nga e cila ndonjëherë dalin papritur imazhe të çuditshme. Francisco de Quevedo, i lindur në Madrid në 1580 nga një familje me origjinë fisnike, qe një poet dhe prozator «me mendim të thellë», një nga figurat më të rëndësishme për el Siglo de Oro. Shkroi shumë vepra të pasura me satira dhe kritika ndaj kategorive të veçanta të personave (si për shembull mjekët, avokatët, gratë etj.): Quevedo qe autor i zhdërvjelltë, pasi në jetën e tij shkroi libra teologjie dhe filozofie si Providencia de Dios, politikë si Marco Bruto, i frymëzuar nga stoicizmi, kritike letrare dhe veçanërisht satire humoristike. Historia de la vida del Buscón është një parodi e romanit pikaresk ku figura e pícaro-s është çuar në ekstrem, ashtu si përmbajtja; në të gjitha veprat e Quevedo-s haset një humorizëm i spikatur, i përdorur për të përshkruar gjithëçka, që nga vizionet infernale deri te bujtinarët dhe rojet gjyqësore. Ai qe autori kryesor konceptist dhe në shkrimet e tij poetike mund të identifikohet një mendim i ngjashëm me atë të ekzistencializmit të mëvonshëm.
Midis poetëve që nuk morën pjesë në konvencionet e poezisë baroke, duke parapëlqyer një stil më pak të ndërlikuar dhe formal, më të kthjellët, qenë Lupercio de Argensola (1559-1613) dhe Bartolomé Leonardo de Argensola (1561-1634), dy vëllezër, Alonso Fernández de Andrada dhe Francisco de Rioja (1583-1659). Ndërsa midis të tjerëve, që nuk i përkitën të ashtuquajturës «linja anti-baroke» por u shkëputën megjithatë nga baroku, mund të përmenden Luis Barahona de Soto, Andrés Rey de Artieda, Pedro de Espinoza dhe Juan de Jáuregui; me prirje akoma më të ndryshme qe vepra e dy kontëve: Juan de Tassis y Peralta, kont i Villamediana-s, që shkroi vepra ku tregohet me këmbëngulje pesimizmi, dhe Diego de Silva y Mendoza, kont i Salinas-it, i pajisur me një stil më të gjallë por më pak formal, i pasur me introspeksione psikologjike.
Proza
Zhvillim dhe lartësim të madh pati letërsia fetare, ose «mistike». Ajo arriti pikën e famës kulminante në gjysmën e dytë të Pesëqintës, falë veprave të San Giovanni della Croce (1542-1591), frati Luis de Granada (1504-1588) apo Shën Teresa d'Ávila (1515-1582). Ky rikthim te letërsia fetare ndodhi në vazhdim të lëvizjes rilindase që, ndërsa nga ana letrare solli futjen e shkencës në art, nga ajo fetare solli një kujdes më të madh për individin, që përpiqej të bashkohej me figurën hyjnore nëpërmjet brendësisë së vetë dhe jo më duke ndjekur (dhe madje ndonjëherë kapërcyer) direktivat e kishës. Luis de Granada u vu në dukje për forcën e oratorisë së vetë dhe për vëmendjen ndaj natyrës (prirje kjo që e çoi të dyshohej si iluminist nga Inkuizicioni, që arriti ti ndaloi veprat e tij për pak kohë); Ndërsa Pedro Malón de Chaide qe një agustinian që, ndryshe nga Alonso de Orozco, imitoi letërsinë profane në përpjekje për ta përballte me stilin e vetë. Vepra e Shën Teresa de Ávila, e lindur si Teresa de Cepeda y Ahumada, fillimisht qe e përkushtuar ndaj meditimit, për tu maturuar pastaj, në vazhdim të një vizioni, në një letërsi më aktive dhe të gjallë, të pasur me imazhe të gjalla dhe nga proza spontane dhe tradicionaliste, ku ndonjëherë shfaqen disa popullarizma. Shkrimi më i rëndësishëm i Teresa-s është Vida, ku ofron interpretimin e vetë të disa «çështjeve shpirtërore». San Giovanni della Croce, dishepull i Shën Teresa-s, lindi me emrin Juan de Yepes në Fontiveros; me Cántico espiritual ai përshkroi ekstazat e tij në një gjuhë fortësisht simbolike, e pasur me citime dhe lirizëm.
Ndërsa për sa i përket romanit u regjistrua një gjini e re, romani pastoral, ku personazhet janë pjesëtarë të botës fshatare, zakonisht barinjë. Kjo gjini ka origjinë në shkrimet italiane me ambjentim bukolik si për shembull Ninfale fiesolano i Giovanni Boccaccio-s, ose Carmen Bucolicum i Petrarkës. Ata janë libra me përmbajtje të lehtë, me histori dashurie me portagonistë barinjë dhe fshatarë, të karakterizuar nga një farë shkëputjeje nga realiteti nëpërmjet përshkrimit të peizazheve idilike të jashtme nga shoqëria dhe nga kontaminimet e saj. Shembulli i parë i këtij tipi tekstesh është Diana, vepra në spanjisht e shkrimtarit portugez Jorge de Montemayor (1520-1561); në ndjekje të linjës qe Lope de Vega me Arcadia-n dhe Miguel de Cervantes me Galatea-n, dhe kështu romanet pastorale patën sukses të madh. Një tjetër gjini romani që pa dritën është romani moresk, në të cilin arabi spanjoll merr rolin e personazhit kryesor, duke u idealizuar. Pas veprës së parë të kësaj gjinie, Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa, gjinia u bë e njohur me Guerras de Granada, e shkruar nga Ginés Pérez de Hita (1554-1619).
Miguel de Cervantes (1547-1616) konsiderohet si romancieri më i madh spanjoll i të gjitha kohëve dhe ndikimi i tij mbi letërsinë spanjolle qe i tillë sa spanjishtja është përkufizuar si «gjuha e Cervantes-it» dhe atij i është dedikuar Istituti i gjuhës dhe kulturës spanjolle. Pas La Galatea e vitit 1585, romani Don Kishoti i Mançës (El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha), kryevepra e Cervantes-it u publikua në dy kohë, pjesa e parë në 1605 dhe e dyta në 1615, pas shfaqjes së një vazhdimi 'pirat' me autor Alonso Fernández de Avellaneda. Te Qujote Cervantes zbulon "përmasën e katërt" të shkrimit narrativ, duke inauguruar epokën e gjatë dhe të larmishme të romanit modern. Formimi kulturor i Cervantes-it u zhvillua në fazën e kalimit midis shekullit të XVI në klimën e Rilindjes së plotë dhe kalimit nga Rilindja te baroku gjeti te ai një interpretues thellësisht të rrënjosur në problemet e njeriut të asaj kohe. Në veprën e Cervantes-it vërehet nevoja për të zbuluar ëndrrën, fantazinë, të panjohurën, çmendurinë, instinktin për të sjellë në jetë vetëdijen njerëzore.
Teatri spanjoll i Rilindjes
Teatri spanjoll e nis Rilindjen me një vepër mjeshtërore, La Celestina, e Fernando de Rojas (1499 dhe 1502), një prurje e fortë në favor të realizmit që u vazhdua nga vepra të tjera të gjinisë çelestineske si La lozana andaluza (1528) e Francisco Delicado dhe Segunda Celestina (1534) e Feliciano de Silva mes të tjerave, paraprirëse e fiksioneve të idealizuara të librave kalorsiakë (Amadís de Gaula, 1508, Palmerín de Inglaterra, 1547-1548 dhe Tirante el Blanco, 1511 përkthimin e tij në gjuhën kastiliane); të romanit pastoral (Los siete libros de la Diana (1559) e Jorge de Montemayor); të romanit moresk (Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa, 1565) dhe të romanit sentimental (Cárcel de amor, 1492, i Diego de San Pedro dhe Proceso de cartas de amores, 1548, i Juan de Segura). Vazhdoi teatri i gjysmës së parë të shekullit të XVI me figurat e shquara si dhe muzikantin Juan del Encina dhe Églogas e tij, të Gil Vicente dhe Tragicomedia de Don Duardos e tij, të Bartolomé Torres Naharro me komeditë romane të përfshira në Propalladia-n e tij (1517 dhe 1520) dhe, megjithëse në gjysmën e dytë të shekullit të XVI, Lope de Rueda me Pasos e tij komike (1567) që i parprinte entremés-it, Jerónimo Bermúdez me Nises e tij, tragjedi klasiciste mbi mitin e famshëm të Inés de Castro; Miguel de Cervantes, me po aq klasicisten El cerco de Numancia (1585) dhe komeditë e tij mbi robërit si dhe formula skenike revolucionare të feniksit të gjeniut Lope de Vega (1562-1635), autori më prodhimtar i teatrit botëror dhe dishepujt e tij të parë Guillén de Castro (1569–1631) dhe Juan de la Cueva (1543-1612).
Alagoas
Alagoas (AL) është një shtet në veri-lindje të Brazilit, ka një sipërfaqe prej 27.768 km² dhe një popullsi 3.015.912 banorë, vlerësuar sipas vitit 2005.
Gjeografia
Alagoas kufizohet në veri nga shteti Pernambuco, në perëndim nga shteti Bahia, shteti Sergipe në jug dhe në lindje nga Oqeani Atlantik. Lumi San Francisco shënon kufirin jugor. Përgjatë bregdetit ka shkëmbinj nënujorë koralorë dhe plazhe. Në brendësi të kodrave bregdetare ka reshjeve të mjaftueshme për kultivimin e kallam sheqerit, i cili dominon peisazhin. Mbetjet e fundit të Pyjeve të Atlantikut kanë mbijetuar në majat e kodrave. Pika më e lartë e shtetit është Serra Santa Cruz që arrin 844 m mbi nivelin e detit.
Ekonomia
Ekonomia është kryesisht bujqësore dhe është e bazuar në plantacione e mëdha te kallam sheqerit dhe të duhanit në një masë më të vogël. Bollëku i kallamsheqerit ka çuar në zhvillimin e industive distiluese. Një aktivitet tjetër i rëndësishëm industrial është edhe nxjerrja e kripës, naftës dhe gazit natyror. Industria kimike ka pasur një zhvillim të madh, pas ndërtimit në vitin 1979 të qendr♪7s industriale të Tabuleiro rrethinat e Maceió.
Turizmit është zhvilluar së tepërmi këto 20 vitet e fundit dhe Maceió nga një port i vogël i fjetur është kthyer në një qendër turistike. Një tjetër destinacion turistik është União dos Palmares, ku në shekullin e shtatëmbëdhjetë u organizua arratisja e skllevërve nga Quilombo e Palmares.
Tempulli i Jeruzalemit
parapamje|200px|Rikrijim artistik i tempullit të parë të [[Jeruzalemit, sipas përshkrimeve biblike.]] parapamje|200px|Model i [[Tempulli i Dytë|Tempullit të Dytë të Jeruzalemit.]] Tempulli i Jeruzalemit (hebraisht: בית המקדש, shqiptimi  Bet HaMikdash fj.p.fj. "Shtëpia e Shenjtë"; arabisht: معبد القدس, shqiptimi Mabid el-Kudys) është, sipas Biblës, ndërtesa fetare e ndërtuar nga hebrenjtë për të strehuar arkën e besëlidhjes. Ai ndodhej në Malin e Tempullit (Har HaBajit) në qytetin e vjetër të Jeruzalemit. Sipas besimit hebraik, ishte "froni" këmbëmbështetës figurativ i pranisë së Perëndisë (hebr. "shehina") në botën lëndore.
Çmohej nga feja hebraike si ndërtesa më e rëndësishme e më e shenjtë. Tempulli është shkatërruar dhe rindërtuar disa herë.
Tempulli i Parë u ndërtua nga Mbreti Salomon brenda shtatë vjetevë në qindvjeçarin e 10-të p.e.r. në vitin 957 p.e.r. Ai ishte qendra e jehudizmit të lashtë dhe pika kryesore e riteve hebraike për mijëra vjet. Tempulli zëvendësoi tabernakullin e Moisiut dhe tabernakujt e Shilohit, Novit, dhe Givonit si qendra kryesore e fesë hebraike. Tempulli i Parë u shkatërrua nga Babilonët në vitin 586 p.e.r., dhe u rindërtua shtatedhjetë vjet më vonë nga Kiri i Madh në vitin 516 p.e.r. Qindra vjet më pas u ripërtëri nga Herodi rreth viteve 20 p.e.r. Tempulli i Dytë u shkatërrua nga Romakët në vitin 70 e.r. Të gjitha muret e jashtme qendrojnë ende, megjithëse tempulli vetë është rrënuar që prej gati 2000 vjetësh, dhe për shumë vjet besohej se muri perëndimor i ndërtesës ishte muri i vetëm që i kishte mbijetuar kohës.
Faltorja islame, Xhamia e Gurit, qendron në anën e tempullit që nga qindvjeçari i 7-të, dhe Xhamia el Aksa, pothuaj nga e njëjta periudhë, po ashtu ndodhet në oborrin e tempullit të atëhershëm.
Eskatologjia hebraike parashikon ndërtimin e Temullit të Tretë në Jeruzalem përpara ardhjes së mesiahs, prandaj, përkrahës të Jahudizmit ortodoks dhe konservativ presin ndërtimin e tij.
Kostandin Leka
thumb|180px|Portret i shkrimtarit dhe shkencëtarit Kostandin M. Leka Kostandin M. Leka (Trieste, 1932 - 2013) ishte fizikan, shkrimtar fantastiko-shkencor, specialist i foto-kinematografisë dhe sistemeve multimediale-audiovizive, krijues në radio dhe televizion. Kostandin Leka si e thërrisnin me nderim kolegët Profesor Leka është dhe ati i kantautorit të njohur Gjergj Leka. Autori lindi në Trieste të Italisë nga nënë italiane (triestine) dhe baba shqiptar nga Durrësi, për arsye se familja e atit kishte emigruar për arsye ekonomike në Trieste. Por, shumë shpejt u kthyen familjarisht në Durrës, ku filloi klasat e para të shkollës fillore. Pas mbarimit të gjimnazit iu dha e drejta e studimit në Institutin e Lartë Bujqësor, i cili sa ishte hapur. Duke pasur që në vogëli pasionin e aparaturave dhe i dalluar në degën e Fizikës, pranoi ta shkëmbente me studimin në Institutin Dyvjeçar Matematikë-Fizikë, duke përfunduar pastaj Fakultetin e Shkencave të Natyrës, dega Fizikë me temën "Mbi rritjen artificiale të kristaleve".Kostandin Leka, i cili që nga viti 1990 ishte vendosur në Trieste të Italisë, së bashku me të shoqen, këngëtaren e njohur klasike, Rozmari Jorganxhi dhe familjen njihet për romanet fantastiko-shkencore dhe sidomos në programet Radiotelevizivë në RTSH dhe në konkurset shkencore si organizues sipas një skenari spektakël me muzika të zgjedhura, këngëtarë dhe dramatizime me aktorë të njohur të kohës.
Jeta profesionale
Deri në vitin 1989 ka qenë profesor fizike e matematike, fillimisht në Politeknikumin “7 nëntori” e më pas në Universitetin e Tiranës. Por aktivitetin parësor e ka zhvilluar në drejtim të teknikave audiovizive duke ngritur dhe drejtuar Qendrën e Teknikës Audiovizive, që ishte e vetmja qendër që prodhonte në vend diapozitiva dhe kinofilma për mësimin dhe shkencën. Për këtë aktivitet u specializua jashtë shtetit, mbrojti tema shkencore dhe u vlerësua me çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Në vitin 1980 fitoi çmimin e parë për ciklin me tregime shkencorë popullorë "Niku Elektriku" në revistën "Fatosi" dhe po këtë vit ka botuar novelën fantastiko-shkencore "Udhëtim në zemër të hidrocentralit" për adoleshentë.
Arti dhe Shkenca
Nga fëmijëria e hershme, kur në Trieste tek laboratori i dajës, për të parën herë u vu në kontakt me aparatura dhe fenomene elektrikë. Bleu menjëherë një aparat fotografik dhe një kinematografik, që nuk i ndau më nga dora përgjatë gjithë jetës. Madje jetoi me to.Gjithashtu prej kësaj moshe nuk iu ndanë dhe leximet e vazhdueshme të revistave për fëmijë dhe më vonë librave popullorë shkencorë me tematika nga më fantastike dhe aventurore të shkencës.Kurse pasionin për artin në përgjithësi dhe veçanërisht të muzikës klasike e trashëgoi nga nëna, që e vinte në gjumë me tregimin e subjekteve të operave dhe duke i kënduar ariet e tyre kryesore. Për herë të parë në një shfaqje opere ka qenë në Teatrin e Operës së Triestes në moshën gjashtë-shtatë vjeç.
Referime
www.bksh.al
Kongresi i Vjenës
Formati i Kongresit
Emri "Kongresi i Vjenës" nuk kishte për qëllim të sugjeronte një seancë plenare formale, por përkundrazi krijimin e një kuadri organizativ diplomatik që bashkon palët e interesuara të të gjitha tufave për të mundësuar shprehjen e mendimeve, interesave dhe ndjenjave dhe për të lehtësuar diskutimin e çështjeve të përgjithshme ndërmjet tyre. . Formati i Kongresit ishte arkitektuar nga Von Metternich, i ndihmuar nga brilanti Friedrich von Gentz, dhe rasti i parë në histori ku, në shkallë kontinentale, përfaqësuesit kombëtarë dhe palët e tjera të interesuara u mblodhën në një qytet në të njëjtën kohë për të diskutuar dhe formuluar kushtet dhe dispozitat e traktateve. Përpara Kongresit të Vjenës, metoda e përbashkët e diplomacisë përfshinte shkëmbimin e notave të dërguara e mbrapa midis kryeqyteteve të shumta dhe bisedimet e veçanta në vende të ndryshme, një proces i rëndë që kërkonte shumë kohë dhe transport. Formati i vendosur në Kongresin e Vjenës do të shërbente si frymëzim për konferencën e paqes të vitit 1856 të ndërmjetësuar nga Franca (Kongresi i Parisit) që zgjidhi Luftën e Krimesë. Zgjidhja e Kongresit të Vjenës solli në jetë Koncertin e Evropës, një doktrinë politike ndërkombëtare që theksoi ruajtjen e kufijve politikë, ekuilibrin e fuqive dhe respektimin e sferave të ndikimit dhe që udhëhoqi politikën e jashtme midis kombeve të Evropës deri në shpërthimin e Lufta e Parë Botërore në 1914. Për të arritur një konsensus miqësor midis shumë kombeve të ndryshme që kishin interes të madh në procedurat e zgjidhjes, u mbajtën seanca konsultative joformale, ballë për ballë, ku mund të inventaroheshin opinionet dhe zgjidhjet e propozuara. Puna e politikës mbi të cilën u ndërtua Koncerti i Evropës erdhi përmes dyerve të mbyllura të marrëdhënieve midis pesë Fuqive të Mëdha – Austrisë, Britanisë, Rusisë, Prusisë dhe Francës. Katër të parët nga pesë paqebërësit dominues mbajtën ndikim thjesht sepse sollën në tryezë "fuqinë negociuese" që erdhi nga fitorja e fituar me vështirësi në Luftërat Napoleonike; Franca gëzonte pozicionin e saj të favorshëm kryesisht përmes manovrimit të shkëlqyer diplomatik të burrështetit të lartë Talleyrand. Fuqive më të vogla, si Spanja, Suedia dhe Portugalia, iu dhanë pak mundësi për të mbrojtur interesat e tyre dhe vetëm herë pas here merrnin pjesë në takimet e mbajtura midis fuqive të mëdha. Megjithatë, për shkak se të gjithë përfaqësuesit ishin mbledhur në një qytet, ishte relativisht e lehtë për të komunikuar, për të dëgjuar dhe përhapur lajme dhe thashetheme, si dhe për të paraqitur pikëpamjet për kombet e fuqishme dhe më pak të fuqishme. Gjithashtu me rëndësi të madhe për palët e mbledhura në Paris ishin mundësitë e paraqitura në funksionet e verës dhe darkës për të vendosur marrëdhënie formale me njëri-tjetrin dhe për të ndërtuar rrjete diplomatike.
Paraprakisht
Traktati i Chaumont në 1814 kishte rikonfirmuar vendimet që ishin marrë tashmë dhe që do të ratifikoheshin nga Kongresi më i rëndësishëm i Vjenës i viteve 1814–1815. Ato përfshinin krijimin e një Gjermanie të konfederuar, ndarjen e Italisë në shtete të pavarura, rivendosjen e mbretërve Burbon të Spanjës dhe zgjerimin e Holandës për të përfshirë atë që në 1830 u bë Belgjika moderne. Traktati i Chaumont u bë gur themeli i Aleancës Evropiane që formoi balancën e fuqisë për dekada. Zgjidhje të tjera të pjesshme kishin ndodhur tashmë në Traktatin e Parisit midis Francës dhe Koalicionit të Gjashtë, dhe Traktatit të Kielit që mbulonte çështjet e ngritura në lidhje me Skandinavinë. Traktati i Parisit kishte përcaktuar që një "Kongres i Përgjithshëm" duhet të mbahej në Vjenë dhe se do t'u lëshoheshin ftesa "të gjitha Fuqive të përfshira në të dyja anët në luftën aktuale". Hapja ishte planifikuar për në korrik 1814.
Katër fuqitë e mëdha dhe Franca Burbon
Katër fuqi të mëdha kishin formuar më parë bërthamën e Koalicionit të Gjashtë, një besëlidhje e kombeve aleate në luftën kundër Francës. Në prag të humbjes së Napoleonit, ata kishin përshkruar pozicionin e tyre të përbashkët në Traktatin e Chaumont (mars 1814) dhe kishin negociuar Traktatin e Parisit (1814) me Bourbonët gjatë restaurimit të tyre: "Austria u përfaqësua nga Princi von Metternich, Ministri i Jashtëm, dhe nga zëvendësi i tij, Baroni Johann von Wessenberg. Ndërsa seancat e Kongresit ishin në Vjenë, perandori Françesku mbahej i informuar nga afër. Mbretëria e Bashkuar u përfaqësua së pari nga Sekretari i saj i Jashtëm, Viscount Castlereagh; më pas nga Duka i Wellingtonit, pas kthimit të Castlereagh në Angli në shkurt 1815. Në javët e fundit ajo u drejtua nga Earl of Clancarty, pasi Wellington u largua për t'u përballur me Napoleonin gjatë Njëqind Ditëve. Car Aleksandri I kontrollonte delegacionin rus i cili zyrtarisht drejtohej nga ministri i jashtëm, konti Karl Robert Nesselrode. Cari kishte dy synime kryesore, të fitonte kontrollin e Polonisë dhe të promovonte bashkëjetesën paqësore të kombeve evropiane. Ai pati sukses në formimin e Aleancës së Shenjtë (1815), bazuar në monarkizmin dhe anti-sekularizmin, dhe u formua për të luftuar çdo kërcënim të revolucionit ose republikanizmit. Prusia u përfaqësua nga Princi Karl August von Hardenberg, kancelar, dhe diplomati dhe studiuesi Wilhelm von Humboldt. Mbreti Frederick William III i Prusisë ishte gjithashtu në Vjenë, duke luajtur rolin e tij në prapaskenë. Franca, fuqia e "pestë", përfaqësohej nga ministri i saj i jashtëm, Talleyrand, si dhe ministri Fuqiplotë Duka i Dalberg. Talleyrand kishte negociuar tashmë Traktatin e Parisit (1814) për Louis XVIII të Francës; Mbreti, megjithatë, nuk i besoi atij dhe po negocionte fshehurazi me Metternich-un, me postë. Fuqitë më të vogla, palë në Traktatin e Parisit, 1814 Këto palë nuk kishin qenë pjesë e marrëveshjes së Chaumont, por ishin bashkuar me Traktatin e Parisit (1814):"Spanja – Pedro Gómez de Labrador, Markesha e Parë e Labradorit[13] Portugali – Fuqiplotë: Pedro de Sousa Holstein, Konti i Palmelës; António de Saldanha da Gama, Konti i Porto Santos; Joaquim Lobo da Silveira. Suedi – Konti Carl Löwenhielm
David Beckham
David Beckham ka lindur me 2 maj 1975 në Londër, si fëmije ishte adhurues i flaktë i futbollit dhe i klubit futbollistik Manchester United ku edhe filloi karrierën. Që nga fillimi i karrierës ishte nën mbikëqyrjen e menaxherit Sir Alex Ferguson i cili e zbuloi talentin e tij dhe e angazhoi që në moshën 16 vjeçare në ekipin e të rriturve dhe barti fanellën me numrin 24.
Minutat e aktivizimit të David-it ishin të pakta pasi që mosha e tij ishte shumë e re. Më pas ai qe huazuar në Preston North End për të bërë përvojë në futbollin anglez, paraqitjet e suksesshme me Prestonin bënë që Fergusoni ta rikthej menjëherë në skuadrën e tij. David Beckham u rikthye me fanellën numër 10, gjatë asaj kohe Beckham ishte ne formë të jashtëzakonshme, forma e tij ishte shkak i inkuadrimit të Beckham-it në kombëtaren angleze dhe ai vazhdoi me paraqitjet e suksesshme si me kombëtare ashtu edhe me Man.Utd-n pas përfundimit të karrierës së Eric Cantona-s, Beckham mori fanellën me numrin 7 me të cilin numër fitoi të gjithë trofetë e mundshëm: Premier Ligen, FA Cup-in, Carlling Cup-in dhe më të rëndësishmen Champions League-ën në vitin 1999.
Visp
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Visperterminen
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Kanallaqi
Kanallaq (greqisht: Καναλλακίου/Kanallákion) është fshat në qarkun i Prevezës, Greqi.
Gjeografia
Nga veriu Kanallaqi kufizohet me Jonuzin, nga verilindja me Arcën, nga jugu me Ftinën, nga juglindja me Bodarin dhe nga perëndimi me Besherenë.
Toponimet të fshatit Kanallaq:(Kjo nuk është një listë e plotë të toponimeve për këtë fshat. Për më shumë informacion, shih shënimin më poshtë)
Demografia
Fshati ishte dhe ende është e banuar nga popull shqipfolës ortodokse. Sepse Kanallaq është qendra administrative e komunës të Pargës, disa familje jo shqipfolës janë vendosur atje.
Familjet në fshatin Kanallaq:
Dhoni (Postol Dhoni), Kauri (Jor Kauri), Konomi, Prifti, Tasi, Tashi, Vangjeli.
Zeneggen
është një komunë në kantonin Valais të Zvicrës.
Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese
==  METODA PËRCJELLËSE TË PUNËS SHKENCORE E HULUMTUESE ==
Kategorizimi i këtyre metodave si përcjellëse, nuk duhet të kuptohet sekëto metoda, si mënyra e të menduarit dhe të vepruarit në procesin e punës shkencore e hulumtuese, kërkuese, zhvilluese ose gjurmuese, janë më pak të rëndësishme për përgatitjen, zhvillimin dhe përfundimin me sukses të punës shkencore e hulumtuese. Në metodat përcjellëse të punës shkencore e hu1umtuese, kërkuese, zhvilluese ose gjurmuese hyjnë:
-metoda e verifikimit,
-metoda e përputhëjes,
-metoda e variacioneve, dhe
-metoda optimale.
Në parashtrimet e mëtejme do të bëjmë ndarjen përmbajtësore (k1asifikimin) e veprimeve për zhvillimin e punës shkencore e hu1umtuese, të ci1at përfshihen nga seci1a metodë e dhënë.
Metoda e verifikimit. Emërtimi i kësaj metode rrjedh nga fjala latine "verificatio" [verifikacio], që do të thotë vërtetim, përcaktim i gjendjes së saktë, të vërtetë, verifikim. Sipas këtij përkufizimi të përgjithshëm, metodën e verifikimit në kuadër të 1ëndës sonë duhet të kuptojmë si mënyrë të të kuptuari ose veprim praktik për të vërtetuar përfundimin e dhënë me metodën e deduksionit për tezën, hipotezën apo teorinë e caktuar. Vërtetësi a e tezës, hipotezës ose teorisë me ndihmën e metodës së verifikimit bëhet duke mb1edhur shënimet ose faktet e parapara me metodën e deduksionit.
Metoda e përputhjes. Meqë ngjarjet, dukuritë ose proceset e ndryshme, në natyrë ose shoqëri, rëndom shfaqen me ndikim të ndërsjellt, atëherë për studimin e tyre duhet të kategorizohen si shkaktarë dhe pasoja rë. Me metodën e përputhjes bëhet identifikimi i shkaktarit të ngjarjeve në çifte. Për shembull: nëse rrethanat, në të ci1at shfaqet një ngjarje e caktuar, faktori është i përbashkët, atëherë si faktor hyn në kategorinë e shkaktarit. Kjo posaçërisht v1en nëse faktori është i përbashkët (i njëjtë) për të gjitha rrethanat. Përkundër disa vështirësive praktike gjatë identifikimit të faktorit të përbashkët, mrtoda e përputhjes gjenë zbatim të gjerë në punën shkencore e hulumtuese, kërkuese, zhvilluese ose gjrmuese.
Metoda e diferencimit. Kjo metodë e ka marrë emrin e vet prej fjalës Jatine "diferentia" [diferencia], që do të thotë dallim, ndryshim, llojllojshëm, i pabarabartë, diferenca. Në mësimin tonë, metoda e dallimit, e diferencimit ka të bëjë me caktimin e lIojllojshmërive të cilat ekzistojë në rrethanat e ndryshme, brenda të cilave hulumtohen, kërkohen ose gjurmohen shkaktarët dhe pasoj arët e ngjarjeve të caktuara. Për shembull: nëse në rrethanat e caktuara të një lJoji ekziston një faktor (ndikues) në praninë e të cilit shfaqet (Lajmërohet) ngjarja në formë të caktuar, kurse në rrethanat e tjera, ku mungon ai faktor, ngjarja merr formë tjetër, atëherë ai faktor është ndikues dhe kategorizohet si faktor i ndryshimit.
Metoda optimale. Kjo metodë ka marrë emrin pre fjalës latine "optimus" [optimus], që do të thotë më i mirë, më i përshtatshëm, më i volitshëm, optimal. Sipas përkufizimit të përgjithshëm, del se metoda optimale ka të bëjë me gjetjen e mënyrës (ose rrugës) më të mirë, më të volitshme, më të përshtashme për zhvil1imin e aktiviteteve, si paraprijëse ashtu edhe zbatuese dhe përfundimtare të punës shkencore e huJumtuese, kërkuese, zhvilluese ose gjurmuese, me ose pa program të caktuar të veprimeve shqyrtuese.
Përveç këtyre metodave të përshkruara, ekzistojnë edhe shumë metoda tjera, të cilat me efikasitetin e vet, ndihmojnë përgatitjen, zhvillimin dhe përfundimin e një pune të caktuar shkencore e hulumtues, por evidentimi dhe sistematizimi i tyre nuk është bërë në këtë tekst, për arsye se një punë e tillë do të ishte shumë voluminoze e ndoshta pa ndonjë efekt ose interes për studiuesin, hulumtuesin-shkencëtarin.
Njohja e metodave të përshkruara mund të ndihmojë, të shpejtojë dhe lehtësojë përdorimin efikas, me vend e në kohë të duhur, me punën shkencore e hulumtuese, kërkuese, zhvil1uese ose gjurmuese, në të gjitha fazat e zhvillimit të saj. Për këtë qël1im në vazhdim po paraqesim metodologji në e zhvillimit të punës shkencore e hulumtuese, duke shpresuar se në këtë mënyrë do t'i ndihmojmë studiuesit, hulumtuesit, shkencëtarit që më lehtë e më drejt t'i përdorë metodat e mësuara të punës shkencore e hulumtuese, me zbatimin teorik dhe praktik të tyre.
Engjëllorët
thumb|Një nga ËngjëllorëtFamilja Engjëllori (lat. Angelus) ose Engjëllorët e Drishtit, mund të kenë qenë familja fisnike kryesore e Drishtit sidomos gjatë sundimit venedikas, dhe ndër familjet e fisnikërisë katolike që kryesuan urdhërin konstantinian të Shën Gjergjit.
Prejardhja
Në lidhje me origjinën e kësaj familje nuk ka asnjë të dhënë, pavarësisht se anëtarë të kësaj familjeje me banim në Venedik gjatë shekullit XVI u përpoqën t'i jepnin asaj origjinë bizantine, me prejardhje direkte nga dinastia perandorake Angelos. Këtë pretendim e kishin edhe familje të tjera, por edhe si fenomen, falsifikimi i gjenealogjive ishte prirje e përgjithshme si e fisnikërisë së mërguar ballkanike, ashtu edhe e fisnikërisë italiane.
Pasardhje të mëtuar
Mënjanë pinjojve të familjarëve të ikur në zotërimet e Venedikut, dy familje shkodrane mëtojnë se vijnë prej Engjëllorëve: familja Kamsi dhe Radovani.
Lista e fshatrave të Preshevës
Sipas Ligjit për ndarjen administrative territoriale të Serbisë deri në vitin 1947, në kuadër të rrethit të Gjilanit- ishin edhe vendbanimet Magjerë dhe Ranatoc (KPV Pogragjë), si dhe vendbanimet Kijevë, Stanec, Sefer, Peçenë, Depcë dhe Caravajkë.
Amapá
Amapá është një shtet që gjendet në rajonin Verior të Brazilit. Kufizohet në veri nga Guajana Franceze, në jug dhe perëndim nga shteti Pará, në lindje nga Oqeani Atlantik.
Gjeografia
Amapá është i vendosur në grykën e lumit Amazona dhe është i mbuluar kryesisht nga pyjet e shiut. Ka disa kodra të larta që përfaqësojnë pjesën e malësisë lindore të Guajanës.
Ekonomia
Shteti është një prodhues dhe eksportues i madh,i manganit, hekuri, boksiteve dhe mineraleve të tjera.
Historia
Portugezët e pushtuan rajonin, duke i dhënë emrin "Costa del Cabo Norte." Pas përpjekjeve të pasuksesshme nga britanike dhe holandeze për ta pushttuar në shekullin e shtatëmbëdhjetë territori u morr nga Franca. Traktati i Utrehtit në vitin 1713 caktoi kufirin mes Brazilit dhe Guajanës Franceze, duke ia caktuar Amapán Portugalisë. Dispozitat e Traktatit nuk u pranua nga francezët, për shkak të zbulimit të arit dhe shfrytëzimit të gomës në këtë rajon.
Më 1 maj 1900 Komisioni Arbitrar i Gjenevës riafirmoi sovranitetin e Brazilit, që përfshinte edhe rajonin Araguari në shtetin Pará. Më pas në vitin 1944 Araguari u kthye në territorit federal me emrin Amapá. Zbulimi i rezervave të magnezit në Serra do Navio (1945) revolucionarizuan ekonominë lokale. Më 5 tetor 1988 u bë shtet federal.
Dionisi i Halikarnasit
Dionisi i Halikarnasit, (lat. : Dionysi Halicarnassesis, jetoi në I-rë p.e.s - I-rë), ishte dijetar i lashtë helen nga Halikarnasi i Karisë. Jetën e tij e kaloi kryesisht në Romë në kohën e Augustit. Dionisi nga studiuesit e dijetarëve të antikës vlerësohet si një dijetar i cili në veprat e tij mundohet të plotësoi Polibin për periudhën e kohës më të lashtë.
Përndryshe ai shkroi veprën Romaiki arheologia në latinishte e njohur si Antiquitatum Romanarum (Historia e vjetër e Romës) një përmbledhje prej 20 librash. Po ashtu Dionisi shkroi edhe copa me karakter retoriko-letra të titulluara Opuscula.
Në krijimtarinë e Dionisit gjejmë disa të dhëna me interes për pellazgët dhe fshatrat e Pirros në Italin e asaj kohe.
Kantoni Paray-le-Monial
Kantoni Paray-le-Monial (frëngjisht: Canton de Paray-le-Monial) është një kanton në departamentin Saône-et-Loire, rajonin Bourgogne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Paray-le-Monial. Ka sipërfaqe 194.99km2 dhe popullsi 13772 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Paray-le-Monial aktualisht përbëhet nga 10 komuna.
Kantoni Allonnes (Sarthe)
Përbërja aktuale
Kantoni Allonnes (Sarthe) aktualisht përbëhet nga 6 komuna.
Lija
Lijë (greqisht: Λυγιά/Liyiá) është fshat në qarkun i Prevezës, Greqi.
Kodi i mallërave 6500
Kodi i mallërave 6500 është pjesa e numrave çelës nga 6501 të kodit të mallërave në Kosovë. Tabela e më poshtme është e shkallës së parë d.m.th çelsat më të gjatë se kater shifra nuk janë përfshirë.
Distrikti Kenora
Distrikti Kenora është një distrikt në Provincën Ontario, Kanada. Ndarja gjeografiko-ststistikore (apo distrikti) ka një sipërfaqe 407192.66 km² dhe popullsi 64419 banorë. Kenora është kryeqëndra e distriktit.
Komunat e Holandës
Që nga janari 2021, Holanda ka 352 komuna (holandisht: gemeenten) dhe tre komuna speciale (bijzondere gemeenten). Ky i fundit është statusi i tre prej gjashtë territoreve ishullorë që përbëjnë Karaibet Holandeze. Komunat janë ndarja administrative e nivelit të dytë, ose organe publike (lichamen openbare), dhe janë nënndarje të provincave të tyre përkatëse. Detyrat e tyre u delegohen atyre nga qeveria qendrore dhe ato qeverisen nga një këshill komunal që zgjidhet çdo katër vjet. Bashkimet komunale kanë zvogëluar numrin e përgjithshëm të komunave me dy të tretat që kur kufijtë e parë zyrtarë u krijuan në mesin e shekullit të 19-të. Vetë komunat ndahen në mënyrë joformale në rrethe dhe lagje për qëllime administrative dhe statistikore.