cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naustdal
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Josif Bageri
Kontributi
Josif Bageri punoi shumë për çështjën shqiptare. Punoi pa u lodhur, duke lënë pas shumë shkrime të botuara e të pabotuara; poezi e prozë, platoforma politike, artikuj, komente, reagime, klidhje politike etj. Gjate veprimtarisë së tij pati një bashkpunim te ngushtë me dibranët: Said Najdenin e Jashar Erebara, Atanas Albanskin nga Reka e Epërme, me Nikolla bej Ivanajn, Luigj Gurakuqin dhe shumë atdhetar të tjerë. Personaliteti dhe veprat e tij politike, letrare e publicistike meritojnë respekt të lartë.
Nova Gradishka
Nova Gradiška (në Kroatisht Újgradiska, Neugradisk, Uj-Gradiska, Gradiška Nova) është një qytet në zhupaninë Slavonski Brod-Posavina në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 11626 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 11767 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 13264 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -1.2%.
Teoria speciale e relativitetit
Kjo teori ka një gamë të gjerë pasojash që janë verifikuar nëpërmjet eksperimenteve, duke përfshirë edhe ato koncepte kundër intuitive si tkurrja e gjatësisë, bymimi i kohës dhe njëkohshmëria relative, në kontradiktë me nocionin klasik se zgjatja e intervaleve kohore midis dy ngjarjeve është e njëjtë për çdo vëzhgues (Në anën tjetër, ajo prezanton intervalin e hapësirë-kohës, që është invariant). Kombinuar me ligje të tjera të fizikës, dy postulatet e relativitetit të përgjithshëm parashikojnë se ekuivalenca e lëndës dhe energjisë, e shprehur në formulën e ekuivalencës së masës me energjinë E = mc2, ku c është shpejtësia e dritës në boshllëk. Parashikimet e relativitetit special bien dakord me mekanikën njutoniane në fushën e tyre të zakonshme të zbatueshmërisë, veçanërisht në eksperimente ku të gjitha shpejtësitë janë të vogla krahasuar me shpejtësinë e dritës. Relativiteti special zbulon që c nuk është thjesht shpejtësia e një fenomeni të caktuar-në këtë rast përhapja e rrezatimit elektromagnetik (dritës)-por një tipar thelbësor i mënyrës se si hapësira dhe koha bashkohen në fabrikën e hapësirë-kohës. Një nga pasojat e kësaj teorie është pamundësia që çdo grimcë që ka masë invariante të përshpejtohet në shpejtësinë e dritës.
Teoria konsiderohet speciale sepse aplikon parimin e relativitetit vetëm mbi pikat e referimit inerciale.
Darmshtadi
Darmshtadi është një qytet në njesisë federale të Hesenit. Darmshtadi është qyteti i katërt më i madh në Hesen, menjëher pas qyteteve më të mëdha siç janë:Frankfurt am Main,Vizbadeni dhe Kaseli.
Kantoni Cormeilles-en-Parisis
Kantoni Cormeilles-en-Parisis (frëngjisht: Canton de Cormeilles-en-Parisis) është një kanton në departamentin Val-d'Oise, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Cormeilles-en-Parisis. Ka sipërfaqe 12.55km2 dhe popullsi 41241 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Cormeilles-en-Parisis aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
Qeha
Qeha është një fshat në komunën Petrelë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Frederiku I
Frederiku I në shekullin XVII mori nga perandori titullin Mbret i Prusisë. Ai i kushtoi vëmendje të veçantëe ushtisë, kështu që mbretërisë i organizoi një ushtri të madhe dhe me disciplinë të rreptë. Ushtria e Prusisë arriti të bëhej një nga ushtritë më të medha në Europë. Vetë veshja e mbretit ishte uniforma ushtarake, prandaj ai thirrej “Mbreti ushtar”. Edhe vetë vendi në ate kohë ngjante me një kamp ushtarak. Ushtarët kudo nderoheshin.
Gieseni
Qyteti studendor Giesen është qytet që gjendet në mes të njesisë Federale Hesen. Është qyteti i tetë me rradhë në Hesen.
Fuck Me I'm Famous
Fuck Me I'm Famous është një përmbledhje e albumeve të muzikës electronic dance music nga DJ francez David Guetta. Shpërndarë nga Universal Music Group sipas licencës ekskluzive nga Ministry of Sound Australi, albumi i parë i serisë u lëshua në vitin 2003.
Kantoni Planches-en-Montagne
Kantoni Planches-en-Montagne (frëngjisht: Canton des Planches-en-Montagne) është një kanton në departamentin Jura, rajonin Franche-Comté në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Les Planches-en-Montagne. Ka sipërfaqe 93.04km2 dhe popullsi 2234 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Planches-en-Montagne aktualisht përbëhet nga 8 komuna.
Ivo Padovan
thumb|right|200px|Ivo Padovan, 1991, Zagreb Ivo Padovan, (lindi në Blato, Korçullë, komuna Dubrovnik, në Kroaci më 1922, vdiç në Zagreb më 2010 ), është doktor i ORL-së, zbulues i mikrolaringostroboskopisë, akademik kroat, arbreshë-kroat nga Kroacia.
Është me titull doktor i mjekësisë së përgjithshme (M.D.) që e arriti në vitin 1947. Titullin Doktor i shkencave të mjekësisë e arriti në vitin 1952 (D.Sc.) në Universitetin e Zagrebit.
Akademik Ivo Padovan, është emër shumë i respektuar i shkencës së mjekësisë, jo vetëm në ish Jugosllavi, por dhe bashkëpunëtor shkencor në shumë klinika të ORL dhe kirurgjisë së qafës në mbarë botën. Autor i shumë librave nga lëmi i ORL-së dhe kirurgjia e qafës. Njihet si onkolog me reputacion ndërkombëtar.
Specialiteti i tij i ngushtë ka qenë patologjia e laringut dhe është një ndër zbuluesit e mikrolaringostroboskopit modern.
Si pedagog, profesor i rregullt në fakultetin e mjekësisë në Zagreb, ka ligjëruar lëndën e ORL – së, që nga viti 1967. Ishte drejtor i Klinikës ORL dhe Kirurgjisë Cervikofaciale "Sestre Milosrdnica" në Zagreb prej vitit 1966 deri më 1988. Me nderë dhe merita të mëdha mban titullin Akademik.
Kryetar i Akademisë së Shkencave dhe Artit Kroat, ka qenë nga viti 1997 deri më 2003. Meritat e tij njerëzore, profesionale, akademike, në shërbim të krijimit të shtetit të ri Kroat, janë të përmasave antologjike. Është mik i madh i shqiptarëve dhe i zgjidhjes së drejt të çështjes shqiptare në ish Jugosllavi.
Është, nga ana e nënës, me prejardhje arbëreshe, prej familjes shumë të nderuar Deshpali nga Zara.
Tërmet Peçi
Tërmet Peçi lindi në Tepelenë më 31 gusht 1972. Pas fitores së partisë socialiste është kryetar i bashkisë së Tepelenës, që prej majit 2011.
Pezë-Helmës
Pezë-Helmësi është një fshat në komunën Pezë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Novalja
Novalja (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Lika-Senj në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 2357 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 2334 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 2078 banorë. Popullsia ka ndryshuar me 0.99%.
Omer Sherif
Omar Sharif (arab: عمر الشريف) është i lindur më 10 prill 1932 në Aleksandri, Egjipt. Është i lindur me emrin Mihael Demitri Shalhub, ndërsa njihet me emrin Omar El-Sherif. Është me prejardhje libaneze, babanë e kishte nga Libani, ndërsa e ëma e tij është ebreje. Pseudonimin Omar e mori nga gjenerali amerikan Omaru Bradli, ndërsa Sharif në arabisht do të thot fis. Omar Sharif është aktor shum i popullarizuar me rolet e tij në mbarë Evropën dhe Holivud.
Pezë e Madhe
Peza e Madhe është një fshat në ish-bashkinë e Pezës në Qarkun e Tiranës, Shqipëri. Me reformën e qeverisjes vendore 2015 u bë pjesë e bashkisë së Tiranës.
Windows 7
Windows 7 është një version më i avancuar i sistemit operativ Windows të një serie sistemesh operative të prodhuara nga Microsoft për përdorim ne kompjuterat personal përfshire këtu kompjuterat Desktop shtëpiak apo për biznese, laptop, notebook, tablet PC dhe media center PC. Windows 7 u nxor për shitje me 22 korrik 2009 dhe arriti disponueshmërinë e përgjithshme të shitjes me pakicë më 22 tetor 2009, tre vjet pas krijimit te paraardhësit të tij Windows Vista u nxore në shitje dhe serveri homolog i Windows 7 Windows Server 2008 R2. Ndryshe nga paraardhësi i tij Windows Vista i cili prezantoi një numër të madh karakteristikash të reja, Windows 7 ishte menduar që të ishte me i fokusuar dhe të rriste përditësimet e Windows me qëllimin qe te ishte i përshtatshëm dhe me aplikacione dhe harduer me të cilat Windows Vista nuk ishte në atë kohë. Prezantimet e dhëna nga Microsoft në 2008 fokusoheshin ne mbështetjen e multi-touch, në ridizajnin e startit dhe task bar të cilit mund ti referohesh dhe si superbar, dhe një sistem rrjeti te quajtur HomeGroup, dhe gjithashtu përmisime të performancës. Disa aplikacione standarde të cilat janë përfshire në realizimet kryesore të Microsoft Windows ku përfshihen Windows Calendar, Windows Mail, Windows Movie Maker dhe Windows Photo Gallery të cilat nuk janë të përfshira në Windows 7 por shumica e tyre ofrohen pa pagese si pjese e paketës së Windows Live Essentials.
Historia
Në vitin 2000 Microsoft filloi planifikimin e paraqitjes së një versioni i cili do të pasonte Windows XP dhe pjesën e tij serverike të njohur si Windows Server 2003 (kodi i të cilëve njihej me emrin Whistler) dhe kodi i të cilit ishte emëruar Blackcomb. Në atë kohë ky version i ri në atë kohë ishte planifikuar të paraqitej në vitin 2005. Në vitin 2009 do te paraqitet versioni më i ri i Windows 7 i cili njihet si versioni me i sigurt dhe më i avancuar.
Velika Klladusha
parapamje|300px|Kalaja e Velika Klladushës Velika Klladusha shqip: Klladusha e Madhe, është qytet dhe qendër administrative e komunës. Ndodhet në pjesën më veriore të Bosnjës dhe Hercegovinës. Pranë qytetit ndodhet edhe një kala e vjetër.
Vendbanimet
Bosanska Bojna, Brda, Bukovle, Crvarevac, Çagllica, Çellinja, Dolovi, Donja Sllapnica, Donja Vidovska, Elezoviqi, Gllavica, Gllinica, Golluboviqi, Gornja Sllapnica, Gornja Vidovska, Grabovac, Gradina, Grahovo, Johovica, Kllupe, Kudiqi, Kumarica, Malla Klladusha, Marjanovaci, Milkoviqi, Mrceli, Nepeke, Orçeva Lluka, Podzvizd, Polana, Pole, Police, Ponikve, Rajnovac, Stabanxha, Shabiqi, Shestanovac, Shilkovaça, Shmrekovac, Shumatac, Todorovo, Todorovska Çellinja, Todorovska Sllapnica, Trn, Trnovi, Vejinac, Velika Klladusha, Vidovska, Vrnograç, Vrnograçka Sllapnica, Zagrad dhe Zborishte.
Skerdilaidi
Historia
Ai i priu ushtrisë më 230 për pushtimin e kryeqytetit epirotas Phoinike(Finiq). Ai luante një rol përcaktues në planet e Teutës për krijimin e një Fronti të Adriatikut kundër Romës, ndërsa pas disfatave të hidhura që pësoi Teuta kundër supërfuqisë romake atij i duhej  që më 228 të mbante të bashkuar atë që mbeti nga Mbretëria Ilire si regjent i Pinnes dhe këtë gjë nën kontrollin e pabesë të fituesit e të sherbetorit të tyre Dhimitrit nga Farosi.
Kantoni Château-Thierry
Kantoni Château-Thierry (frëngjisht: Canton de Château-Thierry) është një kanton në departamentin Aisne, rajonin Picardie në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Château-Thierry. Ka sipërfaqe 209.18km2 dhe popullsi 29181 banorë.
Tabela e derivateve
Derivatet e funksioneve eksponenciale dhe logaritmike
JANE BAZE PER TE MESUAR ANALIZEN MATEMATIKE
Derivatet e funksioneve hiperbolike
Table of derivatives
Ilmi Kasemi
thumb|300px|Ilmiu duke realizuar Fishtën Ilmi Kasemi është skulptor i njohur dhe pedagog shqiptar me origjinë nga Çamëria, krijues i ish - Atelierit të Materialeve të Përziera, Dega e Skulpturës në fakultetin e Artit Figurativ në Universiteti i Arteve në vitet '90. Si mjeshtër Ilmi Kasemi realizoi At Gjergj Fishtën, vendosur në sheshin e qytetit të Lezhës,e që nuk është vetëm një statujë. Zanat, Ora e Shqipërisë, lahuta, libri mbi krahët e Titanit, formojnë një shtyllë simbolike. Për herë të parë, një vepër monumentale publike ka në përbërjen e saj nuditetin.
Shkolla "Hasan Koci"
Shkolla 9 vjecare "Hasan Koci" ndodhet ne Shkozet, ne qytetin e Durresit. Nje shkolle 9 vjecare qe mban emrin e nje heroi kombetar. Ndodhet ne lagjen 14 Shkozet, Durres. Me nje numer mbi 1000 nxenes kjo shkolle perfaqeson shume nxenes te kesaj zone.
Pezë e Vogël
Peza e Vogël është një fshat në komunën Pezë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Varosh
Varoshi është një fshat në komunën Pezë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Kantoni Échelles
Kantoni Échelles (frëngjisht: Canton des Échelles) është një kanton në departamentin Savoie, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Les Échelles. Ka sipërfaqe 146.7km2 dhe popullsi 4686 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Échelles aktualisht përbëhet nga 11 komuna.
Nedre Eiker
Demografia
300px|majtas|parapamje|Popullsia e komunës Në grafik paraqitet popullsia e komunës duke nisur nga viti 1950.
Glina
Glina ka kuptimin e:
Sengoku 3
left|thumb|220px|Personazhet e Sengoku 3; nga e majta në të djathtë Byakki, Okuni, Kongoh, Kagetsura, Kurenai dhe Falcon.
Sengoku 3 (Në shqip Lufta Civile 3) është një lojë arcade e tipit Beat em’ up (Scrolling Fighter) publikuar nga SNK për lojrat Neo-Geo në vitin 2001. Zhvilluar nga Noise Factory, Sengoku 3 është instalimi i tretë i lojrave me të njëjtin titull. Si titujt e tjerë të lojrave, Sengoku 3 ndjek një histori dhe paraqet personazhe origjinale në serinë e Scrolling Fighter. Kjo është seria e fundit e lojrave me këtë titull.
Historia e lojës flet për një profeci të mbijetuar ndër vite, sipas së cilës Shpirti Pa Kohë do të ringjallet për të zbritur në tokë me hënën e kuqe dhe mbas kësaj flakë konflikti do të përfshijnë botën. Megjithatë profecia përfundon me fjalët se Ninxhat e Paqes do të ngrihen së bashku me Shpirtin e Pa Kohë dhe misioni i tyre për të pastruar entitetin e përndjekur do të përmbushet. Në fund të lojës, entiteti negativ premton se do të rikthehet sërish duke lënë të kuptojë për një lojë tjetër por kjo lojë është e fundit nga Sengoku. Gjatë lojës lojtari njihet me konfliktet dhe historinë e personazheve kryesorë dhe Byakkit dhe Okunit.
Në lojë lojtari mund të zgjedhë (në fillim të lojës) midis katër lojtarëve si Kagetsura, Falcon, Kongoh dhe Kurenai. Mbas përmbushjes me sukses të tre niveleve të ndryshme lojtarit (pa penalitete) i jepet mundësia të ndryshojë personazhin që komandon, me dy personazhë të rinj si Byakki dhe Okuni.
Loja bazohet në një sistem jo shumë kompleks kombinimesh, asetesh dhe magjish që mund të performohen sipas komandave të ndryshme. Gjithsej loja ka katër butona. Gjithashtu lojtari shpërblehet me bonuse gjatë një niveli të dhënë ose në fund të tij për numrin maksimal të combos.
Ineu (Bihor)
Ineu është një komunë në qarkun Bihor në Rumani. Ka një popullsi prej 4182 banorësh dhe sipërfaqe 49.51 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 3 fshatrave: Botean, Husasău de Criş, Ineu.
Nova Mokoshica
Nova Mokošica (në Kroatisht ) është një qytet në zhupaninë Dubrovnik-Neretva në Kroaci.
Demografia
Popullsia e qytetit sipas përllogaritjeve të vitit 2012 ishte 5909 banorë. Sipas regjistrimit të vitit 2011 5921 banorë ndërsa sipas regjistrimit të vitit 2001 6041 banorë. Popullsia ka ndryshuar me -0.2%.
Haxhi Dauti
Haxhi Dauti lindi në Strugë, Maqedoni në vitin 1960 është një këngëtar shqiptar që jeton dhe vepron në SHBA.
Haxhi Dauti u rrit dhe u shkollua në Strugë. Shkollën e mesme e filloi në Strugë, kurse e përfundoi në SHBA ku largohet më 1978. Hapat e para në skenën muzikore i bëri me shokun e tij të rinisë Bashkim Zendelin, me të cilin krijuan grupin e rokut "Rock Café". Në këtë kohë Haxhiu me grupin e tij janë pjesëmarrës në çdo ngjarje muzikore ne Strugë: në gjimnazin e qytetit, shtëpinë e rinisë, klubet e argëtimit, si dhe në festivalet lokale të rokut në Strugë dhe Ohër. Ka marrë pjesë disa herë në festivalin e fundvitit në RTSH ku është laureuar edhe me një cmim.
Albumet
´--Me flet trendafili
Level 42
Level 42 është një jazz-funk / pop rock bend anglez i formuar në vitin. Bendi pati një numër të konsiderueshëm të hiteve botërore dhe angleze gjatë viteve të '80-ta dhe '90-ta. Level 42 u bënë të famshëm për shkak të kalibrit të lartë të muzicientëve, e sidomos të basistit Mark King, teknika e të cilit ofroi ndjenjën ritmike në shumë hite të bendit. Ata gjithashtu janë të njohur për kombinimin e zërit prirës të King me zërin përcjellës dhe falsetto të sintisajzeristit Mike Lindup. Pas ndarjes zyrtare në vitin, ata u ribashkuan në vitin. Level 42 kanë shitur më shumë se 31 milion albume në të gjithë botën.
Maknor
Maknori është një fshat në komunën Pezë në rrethin e Tiranës të Shqipërisë.
Binak Alia
Binak Ali Mulosmanaj (1805 - 1895) i njohur si Binak Alia ka qenë prijës i krahinës së Malësisë së Gjakovës, pjesëmarrës në Kryengritjen e 1845 dhe pleqnar që dha ndihmesë në pajtimin e shumë gjaqeve.
Biografia
Binak Alia lindi ne Bujan, i biri i Ali Mulosmanit, bajraktarë të fisit i fisit Krasniqe, nga Malsia e Gjakovës.
Binak Alia ishte një personalitet i shquar i cili luante një rol te gjykatësit popullor brenda shoqërisë shqiptare nën pushtimin osman, shoqëri e cila logjikonte ndryshe nga ligjet zyrtare në fuqi. Binak Alia u aktivizua edhe në rrjedhat politike të ndryshimeve politike gjatë kohës së Lidhjes së Prizrenit.
Veprimet dhe gjykimet e nxjerra nëpër oda nga Binak Alia, për disa gjenerata janë përdorur si gjykime të drejta brenda traditës kanunore shqiptare. Ky mendim është vërejtur ndër popullsinë shqiptare edhe pas luftës së dytë botërore në troje të cilat kishin mbetur nën qeverisjen administrative sllave dhe si duket ato gjykime vlersohen si të drejta edhe në ditët tona.
Për veprimtarine e tij, Binak Alia ishte bërë aq i njohur sa që me kalimin e kohës u shndërrua si një figurë mitologjike e drejtësisë tradicionale shqiptare.
Për ndikimin e gjykimeve të tij në popull flet fakti që edhe tri vite pas vdekjes së Binak Alise, në shtëpinë e tij, për kryeshnoshje vinin nga troje të ndryshme shqiptare.
Corry Brokken
Corry Brokken u lind më 3 dhjetor 1932 në Breda të Holandës. Carry Brokken njihet si fituesja e dytë e festivalit të këngës "Festivali Evropian i Këngës 1957" në Frankfurt. Coory fitoi me këngën Net als toen.
Tejlidhje
Në fushën e kompjuterave, një tejlidhje (ose lidhje) është një referencë drejt të dhënash që lexuesi mund ta ndjekë drejtpërsëdrejti, ose që ndiqet automatikisht. Një tejlidhje shpie te një dokument si i tërë ose te një element i dhënë brenda një dokumenti. Hiperteksti është tekst me tejlidhje. Një sistem software-i për krijimin dhe parjen e hiperteksteve është sistem hipertekstesh, dhe të krijosh një tejlidhje do të thotë të tejlidhësh (ose thjesht të lidhësh) diçka. Kur një përdorues ndjek tejlidhje, thuhet se po lundron në ose po shfleton hipertekst.
Një tejlidhje ka një spirancë, çka është vendi brenda një dokumenti prej nga mund të ndiqet tejlidhja; dokumenti që përmban tejlidhjen njihet si dokumenti burim i saj. Për shembull, në një vepër referencash online, fjala vjen Wikipedia, mjaft fjalë dhe terma në tekst kanë tejlidhje për te përkufizimet e këtyre termave. Tejlidhjet përdoren shpesh për të sendërtuar mekanizma reference, të tilla si tabela lënde, poshtëshënime, bibliografi, tregues, letra dhe fjalorë.
Në disa hipertekste, tejlidhjet mund të jenë dykahëshe: mund të ndiqen në të dy kahet, pra të dy skajet janë edhe spirancë, edhe objektiv. Ka edhe ndërthurje më të ndërlikuara, të tilla si lidhjen nga-shumë-në-shumë.
Lidhje brendazi
Një lidhje brendazi e shfaq lëndën e largët pa pasur nevojë për trupëzim të lëndës. Lënda e largët mund të shihet qoftë kur përdoruesi e përzgjedh lidhjen, qoftë kur nuk e bën këtë. Për shembull, figura e mësipërme është një dokument që mund të shihet ndarazi, por në këtë faqe është i përfshirë me një lidhje brendazi.
Një lidhje brendazi mund të shfaqë një version të modifikuar të lëndës; për shembull, në vend të një figure, të shfaqë një miniaturë, një paraparje të saj me cilësi të ulët, një copë të qethur, ose një copë të zmadhuar. Lënda e plotë, në raste të tilla, mund të shihet sapo të dëshironi, si në rastin e programeve për botime shtypi – p.sh. me një lidhje të jashtme. Kjo lejon përdorim kartelash të një madhësie më të vogël dhe pasqyrim më të shpejtë të ndryshimeve, në rastet kur nuk ka kush nevojë për lëndën e plotë, siç është rasti kur risistemohet skema e një faqe.
Spiranca
Një tejlidhje spirancë është një lidhje e ngulitur te një pjesë e dokumentit — përgjithësisht tekst, por jo domosdoshmërisht. Për shembull, mund të jetë një zonë e ndjeshme te një figurë (hartë figure në HTML), një pjesë e paracaktuar, shpesh e parregullt, e figurës. Një mënyrë për përcaktimin e saj është përmes një bashkësie koordinatash që përcaktojnë kufijtë e saj. Për shembull, një hartë politike e Afrikës mund të përmbajë tejlidhje për secilin vend aty, për të ofruar më tepër të dhëna mbi vendet. Një ndërfaqe e padukshme zonash të ndjeshme, e veçantë, lejon këmbim mbështjellësesh ose etiketash brenda zonave të ndjeshme të lidhura, pa u dashur të trupëzohen te elementet e ndryshëm të mbështjellëses lidhje që ripërsëriten.
Tejlidhjet në HTML
Tim Berners-Lee e kuptoi mundësitë e përdorimit të tejlidhjeve për të lidhur çfarëdo informacioni me çfarëdo informacion tjetër nëpër Internet. Kështu që tejlidhjet qenë thelbësore në krijimin e World Wide Web-it. Faqet Web shkruhen sipas sistemit të shënimeve për hipertekst HTML.
Në HTML lidhjet krijohen duke përdorur elementet <a> (anchor). Për të parë HTML-në e përdorur gjatë krijimit të një faqeje, shumica e shfletuesve ofrojnë mundësinë e "parjes së burimit të faqes". Brenda te kodi HTML do të gjendet një shprehje e krijuar me simbolin e formës "<a" dhe referencën "href="URL">" që shënon fillimin e spirancës, pasuar nga teksti i theksuar dhe simboli "</a>" symbol, që tregon fundin e spirancës. Elementi <a> mund të përdoret edhe për të treguar objektivin e një lidhjeje.
XLink: tejlidhjet në XML
Rekomandimet W3C të quajtura XLink përshkruajnë tejlidhje që ofrojnë shkallë shumë më të lartë funksionimi se sa ato të ofruara nën HTML. Këto lidhje të zgjeruara mund të jenë shumëkahëshe, mund të jenë për lidhje nga diku për diku jashtë, ose brenda, ose mes dokumentesh XML. Me to përshkruhen edhe lidhjet e thjeshta, që janë njëkahëshe e për këtë shkak nuk ofrojnë më tepër funksione sesa tejlidhjet në HTML.
Tejlidhjet në botë virtuale
Tejlidhje gjen të sendërtuara në një numër rrjetesh 3D bote virtuale, përfshi ato që përdorin platformat OpenSimulator dhe Open Cobalt.
Tejlidhjet në wiki
Sintaksa dhe pamja e wiki-lidhjeve mund të ndryshojë. Software-i origjinal për wiki, i Ward Cunningham-it, WikiWikiWeb, për këtë qëllim përdorte CamelCase. CamelCase-i përdorej gjithashtu në versionet e hershme të Wikipedia-s dhe ende përdoret në disa wiki, për shembull TiddlyWiki, Trac dhe PMWiki. Një mënyrë e zakonshme shënimi përdor kllapa dyshe katrore përreth termit për të cilin duhet krijuar një lidhje wiki, për shembull, copa vijuese: wiki software — do të shndërrohet nga software-i wiki në diçka që duket: wiki software.
Zakonisht tejlidhjet e përdorura në wiki ndahen si më poshtë:
Si funksionojnë tejlidhjet në HTML
Një lidhje nga një përkatësi në një tjetër konsiderohet se është ikëse nga spiranca burim dhe ardhëse te objektivi i synuar prej saj.
Kur krijohen lidhje nga një faqe HTML në dokumente PDF, "attribute name" mund të zëvendësohet me sintaksë që referon numrin e një faqeje ose tjetër element të PDF-së, për shembull, page=[pageNo] – "#page=386".
Historiku i tejlidhjeve
Termi "tejlidhje" u sajua më 1965 (ose mundet edhe më 1964) nga Ted Nelson në fillimet e projektit Project Xanadu. Nelsoni qe frymëzuar nga "Siç Mund Ta Marrim Me Mend", një sprovë e njohur e Vannevar Bush-it. Në sprovën, Bush-i përshkruante një makinë të bazuar në mikrofilma (Memex-i) përmes të cilës dikush mund të lidhte çfarëdo çifti faqesh me informacion në një "varg" informacionesh që kishin lidhje njëri me tjetrin, dhe mandej të hidhej para ose prapa nëpër faqet e një vargu, njësoj sikur këto të ishin në një bobinë të vetme mikrofilmi.
Në një varg librash dhe artikujsh të botuar nga 1964 deri më 1980, Nelsoni e kaloi konceptin për ndër-referenca të automatizuara të Bushit në kontekstin e kompjuterave, e bëri të zbatueshëm për vargje të dhënë teksti, në vend se për faqe të plota, e përgjithësoi nga një makinë vendore mbi tryezë në një rrjet teorik mbarëbotëror kompjuterash, dhe u përpoq për krijimin e një rrjeti të tillë. Ndërkohë, duke punuar në mënyrë të pavarur, një ekip i udhëhequr nga Douglas Engelbart (me Jeff Rulifson-in si programuesin kryesor) qe i pari që sendërtoi konceptin e tejlidhjes për lëvizje brenda një dokumenti të vetëm (1966), dhe pak më vonë për lidhje mes paragrafësh nga dokumente të ndryshëm (1968), përmes NLS-së.
Më 1987 u hodh në qarkullim një program bazash të dhënash HyperCard për Apple Macintosh, i cili lejonte tejlidhjen me llojeve të ndryshme të faqeve brenda një dokumenti.
Çështje ligjore
Edhe pse përdorimi i i tejlidhjeve nëpër faqe web është pjesë e pandarë, e qenësishme, e web-it, disa site-e web e kundërshtojnë lidhjen e tyre nga të tjerë site-e web; disa edhe pretendojnë që përdorimi i lidhjeve për ta nuk lejohet pa marrë leje.
Në disa juridiksione, ka qenë pranuar ose pranohet që tejlidhjet nuk janë thjesht referencë ose citim, por janë mekanizma për kopjimin e faqeve web. Në Hollandë, Karin Spaink qe dënuar fillimisht për këtë lloj shkeljesh të të drejtave të kopjimit, edhe pse dënimi u shfuqizua më 2003. Gjykatat që mbrojnë këtë pikëpamje e shohin thjesht botimin e një tejlidhjeje që shpie te material i paligjshëm si një akt të paligjshëm në vetvete, pavarësisht nëse është a jo i paligjshëm referimi i materiale të paligjshme. Më 2004, Josephine Ho u shpall e pafajshme përballë akuzës së 'tejlidhjeve që korruptojnë vlerat tradicionale' në Taivan.
Më 2000 British Telecom-i paditi Prodigy-në, me pretendimin se Prodigy-ja kish shkelur patentën e saj mbi tejlidhje web. Pas shqyrtimit, një gjykatë vendosi në favor të Prodigy-së, duke shpallur se patenta e British Telecom-it nuk i mbulonte tejlidhjet.
Në jurisprudencën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, bëhet dallimi mes aktit të thjeshtë të lidhjes për te site-i web i dikujt, dhe lidhjes për te lëndë që është e paligjshme ose që cënon të drejta kopjimi. Disa gjykata janë shprehur se thjesht lidhja për te site-i web i dikujt nuk përbën cënim të të drejtave të kopjimit apo të shenjave tregtare, pavarësisht se sa ky tjetri mund të kundërshtojë. Lidhja e lëndës së paligjshme apo duke cënuar të drejta mund të jetë e mjaftueshme për ta bërë dikë objekt përgjegjësish ligjore. Për një përmbledhje të gjendjes së tanishme të ligjeve mbi të drejtat e kopjimit në ShBA lidhur me tjelidhjet, shihni këtë diskutim.
Festivali Evropian i Këngës 1957
Festivali Evropian i Këngës 1957 ishte Festivali i 2-të me radhë i Festivali Evropian të Këngës. Vitin 1957 morën gjithsej 10 shtete. Si Shtete debutuese ishin : Austria, Britania e Madhe dhe Danimarka. Fituesja e vitit 1956 ose festivalit të parë të Eurovizionit, Lys Assia ishte gjithashtu pjesëmarrëse në këtë festival që u urua me vendin e 8-të nga 10-të.
Fituesja e këtij Festivali ishte Cary Brokken një këngëtare nga Holanda e cila mori vendin e parë duke lënë pas Francën. Gjithsej ky shtet mori 31 pikë. Gjatë procesit të Zgjedhjes së këngës Holandeze për hyrjen e Holandës në Holandë pjesëmarrësja Carry Brokken mori vendin e parë por gjithashtu edhe të dytin. Në Holandë këtë këngë Net als toen apo Si Atëherë e votuan gjithsej 6927 votues nga e gjithë Holanda. Vendin e dytë mori Franca, një këngë e lezeshme Romantike për Dashurinë. Kënga quhej La belle amour apo Dahsuria e Bukur.
Net als toen
Net als toen ishte kënga e dytë fituese e Festivalit Evropian të Këngës 1957. Kjo këngë në shqip përkthehet ndyshe si "Sikur Atëherë" dhe kjo këngë grumbulloi gjithsej 31 pikë nga 10 shtete Evropiane. Kënga "Net als toen" buronte nga shteti i Holandës e ishte kënduar nga Corry Brokken. Holanda shënoi fitoren e parë këtë vit.
Arkivi i Shtetit Shqiptar
Arkivi i Shtetit Shqiptar është institucioni më i rëndësishëm arkivor në shkallë kombëtare ku grumbullohen, ruhen, përpunohen dhe shërbehen dokumentet kryesore, që dëshmojnë për historinë e kombit dhe të shtetit shqiptar. Historia e Arkivave në Shqipëri është e lidhur me historinë e Kombit dhe të shtetit shqiptar, dhe është rezultat i proceseve dhe i fazave të zhvillimit të tyre. Fillimet e veprimtarisë arkivore datojnë që nga antikiteti, kur në bibliotekat që ekzistonin në shtetet ilire, krahas librave, ruheshin edhe dokumente. Dokumenti i parë që bën fjalë për përpjekjet për krijimin e një Arkivi Qendror Historik, është vendimi i datës 2.1.1932 i Këshillit të Naltë të Shtetit, për shqyrtimin e projekt-rregullores, për regjistrimin e ngjarjeve me rëndësi. Arkivi i Shtetit u krijua si sektor  në varësi të Institutit të Studimeve në vitin 1947. Me urdhëresën e Këshillit të Ministrave nr. 21, datë 8.6.1949 (AQSH i RSH, F. 890, V. 1949, D. 501) Arkivi i Shtetit doli si institucion i pavarur. Në vitin 1951, Arkivi i Shtetit kaloi në varësi  të Ministrisë së Punëve të Brendshme, deri në vitin 1962. Po këtë vit u krijua Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave të Shtetit, në varësi të Këshillit të Ministrave (AQSH i RSH, F. 890, V. 1960, D. 27).
Më 19/06/1984 për herë të parë Kuvendi i Shqipërisë aprovoi ligjin nr 6893  "Për fondin arkivor të shtetit dhe për arkivat". Mbas ndryshimit të sistemit politik, në korrik 1994 Kuvendi pluralist i Republikës së Shqipërisë në mbështetje të nenit 16 të ligjit 7491, datë 24/04/1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese" me propozim të Këshillit të Ministrave, miratoi ligjin "Për fondin arkivor kombëtar dhe për arkivat".
Ebu el-Kasim el-Hoi
Ebu el-Kasim el-Khoei (Arabisht: أبو القاسم الخوئي; Persisht سید ابوالقاسم خوئی‎‎) (19 nëntor 1899 – 8 gusht 1992) ishte një nga dijetarët shiitë. Ai lindi në Khoy, Iran në vitin 1899. Rreth moshës 13 vjeçare, ai u largua për në Irak, ku ai e morri një shtëpi në qytetin e Naxhafit dhe filloi të studioj teologjinë e shiave me dijetarët të këtij qytetit. Pas Luftës së Gjirit Persik, Khoei u arrestua nga Sadam Huseini gjatë kryengritjes masive shiite që pasoi humbjen e forcave irakiane. Ndërsa nën arrest, ai u dërgua në Bagdad dhe u detyrua të bëj paraqitje publike me Saddam Husseinin. Husseini eventualisht e lejoi Khoein për t'u kthyer në Naxhaf, por ai u vu në arrest shtëpie, dhe vdiq në vitin 1992.
Arkivi i Shtetit Shqiptar
Në mbështetje të neneve 78 dhe 83, pika 1 të Kushtetutës, dhe me propozimin të Këshillit të Ministrave, Kuvendi i Republikës së Shqipërisë miratoi Ligjin 9154, datë 06/11/2003 "Për Arkivat". Dokumentet që ruhen në Arkivin Qendror Shtetëror në Tiranë dhe në A. Sh. Vendore në qarqe janë gjithëpërfshirës në prejardhje, lloj, material bazë, vend e kohë krijimi dhe në informacionin që ato përmbajnë.
Dokumenti i parë datohet në shekulli VI.
Historiku
Fillimet e veprimtarisë arkivore në Shqipëri datojnë që nga antikiteti. Historia dëshmon se në bibliotekat që ekzistonin në shtetet ilire, në pricipatat feudale shqiptare, në shtetin e Skënderbeut, në shoqëritë patriotike e kulturore, në institucionet fetare, në firmat tregtare, në esnafët, në familje dhe individë të veçantë, krahas librave ruheshin edhe dokumente.
Zhvillimet politike e shoqërore në hapsirat shqiptare dhe më gjerë, u shoqëruan me dukuri të reja edhe për arkivat dhe dokumentet. Në përgjithësi arkivat konceptoheshin si bibliotekë-arkiva dhe kujdesi për dokumentet vinte në rritje.
Shpallja e Pavarësisë, më 1912 dhe krijimi i Shtetit të Pavarur Shqiptar, krijoi kushte edhe për organizimin e punës për kujdes më të madh për dokumentet. Për herë të parë në histori vlerësimi i dokumenteve dhe administrimi e ruajtja e tyre gjen pasqyrim në aktin më të lartë normativ të shtetit. Në  kanunin e Përkohshëm të Qeverisë së Vlorës, u sanksionua veprimtaria e njësive të posaçme strukturore në organet e administratës shtetërore, për punën me dokumentet.
Në të gjitha aktet ligjore e nënligjore, në vazhdimësi, për krijimin dhe funksionimin e organeve të administratës shtetërore përfshiheshin detyra edhe për administrimin dhe për ruajtjen e dokumenteve.
Krahas këtyre masave nuk reshtën dhe përpjekjet për krijim e një arkivi qëndror, ku do të përqëndroheshin dokumentet më të rëndësishëm për historinë kombëtare.
Dokumenti i parë që ruhet në Arkivin Qendror Shtetëror, që bën fjalë për përpjekjet  drejt krijimit të një Arkivi Qendror, është vendimi i datës 02.01.1932 i Këshillit të Naltë të Shtetit, për shqyrtimin e projekt-rregullores, për regjistrimin e ngjarjeve me rëndësi. Në këtë projekt-rregullore, parashikohej edhe krijimi i Arkivit të Përgjithshëm të Shtetit.
Moment i rëndësishëm për historinë e arkivave shqiptare është projekt-ligji i vitit 1932 “Per krijimin e Arkivës së Përgjithshme të Shtetit dhe të Kronikës Historike”, në nenin 1 të të cilit përcaktohej: “Krijohet në kryeqytet një Arkivë e Përgjithshme e Shtetit, për me përmblesh e ruajtë gjithë dokumentet zyrtare”. Megjithëse projekt-ligji nuk u zbatua, ai i dha një nxitje zhvillimit të veprimtarisë arkivore.
Lufta e Dytë Botërore, ngadalësoi nismat e marra nga organet shtetërore për arkivat  dhe ata deri në përfundim të saj mbetëtn në nivelin e sekretari-arkivave, si njësi strukturore të institucioneve, që ndiqnin dhe përgjigjeshin vetëm për administrimin e dokumenteve të tyre. Megjithatë në sajë të veprimtarisë së tyre, u bë e mundur që të ruhen e të trashëgohen sasi të vlerësueshme dokumentesh me shtrirje pothuajse gjithëpërfshirëse subjektesh, kohore, hapsinore dhe në përmbajtje.
Arkivi Qendror Shtetëror (AQSH), u krijua si organ qëndror, megjithëse në varësi të Institutit të Studimeve, me urdhëresën e Këshillit të Ministrave nr 21 datë 08.06.1949.
Krijimi i tij shënon një moment kulmor për historinë e arkivave shqiptare.
Për herë të parë, krahas arkivave të organeve shtetërore, filloi funksionimi i një organi të mirëfilltë arkivor me shtrirje gjithështetërore. Në vitin 1951, Arkivi Qendror i Shtetit kaloi në varësi të Ministrisë së Punëve të Brendshme, varësi të cilën e ruajti deri në vitin 1962, kur u krijua Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave të Shtetit (sot Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave), në varësi të Këshillit të Ministrave. Krahas të qenit organ qëndror, kjo Drejtori kishte dhe ka edhe atributet e Arkivit Qendror Shtetëror, si arkivi më i rëndësishëm dhe më i pasur i rrjetit arkivor të vendit.
Muskujt e syve
Në 'muskujt e syve,' në varësi të funksionit të tyre dhe vendndodhjes behet dallimine muskuj tebrendshem dhe te jashtem te syrit ,qe plotësohen nga një tjetër muskul që shërben per ngritjen e qepallë s. Ndersa muskujt e brendshem të syrit jane pergjegjes per funksione regulative te Pupille dhe Akomodimit,muskujt e jashtem marrin persiper  Motorriken e molles se syritne formen e te shtequajturave levizjeve te njetrajtshem ( gleichsinnigen Bewegungen (Versionen) und gegensinnigen Bewegungen (Vergenzen)????)Ne se merret parasysh vetem nje lëvizje e nje syri,atehere  flitet per dukcione  ...flitet perproductions.
Zhvillimi embrional
Die äußeren Augenmuskeln sind zusammen mit der Tenonschen Kapsel (Teil des Bandapparates) und dem Fettgewebe der Augenhöhle (Orbita) Abkömmlinge des die Augenblase (frühes Entwicklungsstadium des Augapfels) umgebenden Mesenchyms (embryonales Bindegewebe). Ab dem dritten Embryonalmonat wird die weitere Entwicklung von drei Wachstumszentren aus gesteuert, denen jeweils ein Nerv zugeordnet ist. Daraus wird die spätere Nervenversorgung (Innervation) der Augenmuskeln durch drei Hirnnerven abgeleitet. Die Entwicklung der äußeren Augenmuskeln ist abhängig von einer normalen Entwicklung der Augenhöhle, während die Ausbildung des Bandapparates davon unabhängig ist.
Anatomia dhe funksioni
Es gibt fünf gerade (vier beim Menschen) und zwei schräge Augenmuskeln. Bis auf einen entspringen sie alle in der Spitze der knöchernen Augenhöhle am Anulus tendineus communis („gemeinsamer Sehnenring“), bilden so auf ihrem Verlauf nach vorn einen Trichter (Konus) und setzen an der Lederhaut (Sclera) des Augapfels an. Lediglich der Musculus obliquus inferior hat seinen Ursprung vorn unten an der nasenseitigen Augenhöhlenwand.
Partizani (kinema)
"Partizani" ishte kinemaja e fundit që u ndërtua në Tiranë. Ajo u ngrit në vitin 1957 dhe u dogj në vitin 1988. Ishte një nga kinematë më të njohura dhe të frekuentuara të Tiranës.
Kryeshnoshja
Kryeshnoshja (E pamja) është veprim ceremonial nga kultura e vjetër besimtare, dhe merret si pasuri shpirtërore kombëtare shqiptare.
Muskujt e syve
Anatomia dhe funksioni
Die äußeren Augenmuskeln bestehen aus quergestreifter Muskulatur, bei der zwei Fasertypen unterschieden werden, die über eine unterschiedliche Nervenversorgung (Innervation) in Bezug auf die relative Anzahl der Nervenendigungen und deren Anordnung verfügen. Muskelfasern vom Fibrillenstrukturtyp (A-Fasern, dicke Muskelfasern) weisen große Endplatten und dicke Nerven auf und sind einfach innerviert. Sie dienen in erster Linie schnellen, phasischen Augenbewegungen (fast fibers). Die Muskelfasern vom Felderstrukturtyp (B-Fasern, dünne Muskelfasern) werden von dünnen Nervenfasern mehrfach innerviert und sind für die tonischen Bewegungsabläufe zuständig (slow fibers). Neuere ultrastrukturelle Untersuchungen ermöglichen Unterscheidungen von fünf bis sechs verschiedenen Fasertypen, die zwei Gruppen zugeordnet werden können und die als orbitale und bulbäre Faserschicht bezeichnet werden. Dieser Muskelaufbau unterscheidet deshalb die Augenmuskeln ganz wesentlich von den anderen Muskeln.
Kryeshnoshja
Ky veprim mikpritës, kryeshnoshja organizohej nga të afërmit e të vdekurit dhe mund të zgjaste me muaj të tërë, varësisht nga rasti në rast. Mirëpo për shkak të ngarkese që i sillte ekonomisë familjare të të vdekurit, aty diku nga mesi i shekullit XIX populli fillojë të shkurtoj intervalin kohorë të kryeshnoshjes në vetëm një ditë. Ky afat për kryeshnoshje në Prishtinë u ruajt deri në kohën tonë dhe pikërisht në mesin e qytetarëve të vjetër, kurse në Malësi nuk hyri në zbatim. Për Binak Alianë në Malësi të Gjakovës aty nga mesi i she. XIX, për kryeshnoshje shkuan ehe pas tri vjetësh. Ndërsa sipas studimeve të bëra në teren gjatë viteve 1990, thuhet që nga mesi i shek. XIX kryeshnoshja ishte e hapur mesatarisht tre muaj ditë mesatarisht.
Muskujt e syve
Anatomia dhe funksioni
Beim Menschen beträgt die durchschnittliche Breite der geraden Augenmuskeln im mittleren Drittel 6–9 mm und die Dicke etwa 3 mm. Die Gesamtlängen der Muskeln sind sehr unterschiedlich. Die reine Muskellänge beträgt zwischen 30 mm (Mm. obliqui) und 39 mm (M. rectus inferior), während die Sehnenlängen deutlich stärker differieren. Sie beträgt zwischen 0–2 mm beim M. obliquus inferior und 25–30 mm beim M. obliquus superior.
Mit einer Häufigkeit von 1–3 Mikrosakkaden (schnellen Blicksprüngen) pro Sekunde sind die äußeren Augenmuskeln die aktivsten Muskeln im menschlichen Körper. Sie bilden zusammen mit dem Bandapparat, einem System aus Halte- und Hemmbändern, sowie weiteren Bindegewebsstrukturen (Lockwood-Ligament, Tenonsche Kapsel) eine funktionelle Einheit. Betrachtet man das Fixieren von Dingen und die damit zusammenhängende Abfolge von Augenbewegungen als einen Regelkreis, dann erfüllen sie hierbei die Funktion von Stellgliedern.
In einem komplexen Zusammenspiel führen die äußeren Augenmuskeln sämtliche Drehbewegungen der Augen in alle Richtungen aus und sorgen dafür, dass sich die Stellung der Augen zueinander in einem stabilen Gleichgewicht befindet. Die Kräfte, die dabei am Auge angreifen, lassen sich mit dem mechanischen Wirkungsprinzip von Hebel und Rolle vergleichen. Muskelursprung und -ansatz, die zusammen die Zugrichtung bestimmen, ergeben gemeinsam mit dem Drehpunkt des Auges, der bei einem Normalsichtigen ungefähr 13,5 Millimeter hinter dem Hornhautscheitel etwa auf der Gesichtslinie (gedachte Gerade zwischen Fixierobjekt und Foveola) liegt, die sogenannte Muskelebene. Da die Zugrichtung eines Muskels in Abhängigkeit von der aktuellen Blickrichtung bzw. Stellung des Auges unterschiedlich sein kann, verändert sich auch die Muskelebene. Jede Drehbewegung erfolgt dabei um eine Drehachse, die senkrecht zur Muskelebene durch den Drehpunkt des Auges verläuft.
Bereits bei ruhigem Blick geradeaus (Primärposition) stehen die Muskeln unter einer Spannung von 0,05–0,1 N. Experimentelle Muskelkraftmessungen haben gezeigt, dass die Kraft eines Augenmuskels auf bis zu 1 N ansteigen kann, ohne dass subjektive Beschwerden oder Ermüdungserscheinungen auftreten. Die Exkursionsstrecken des menschlichen Auges, also das mögliche Ausmaß seiner Bewegungen in alle Blickrichtungen bei ruhiger Kopf- und Körperhaltung, wird monokulares Blickfeld genannt. Seine Grenzen werden in Grad ausgedrückt, manchmal auch in Millimetern. Es beträgt bei Aufblick etwa 45°, bei Blick nach rechts und links ungefähr 50° und bei Abblick bis zu 60°. Diese Maximalwerte werden jedoch im täglichen Leben so gut wie nicht benötigt, da im normalen Gebrauchsblickfeld entsprechend früh einsetzende Kopf- und Körperbewegungen die Betrachtung von Dingen erleichtern und so die ausgeprägten, reinen Blickwendungen mit den Augen nicht notwendig sind.
Innervation
Die äußeren Augenmuskeln werden von drei Hirnnerven motorisch versorgt: dem. (Nervus oculomotorius), dem. (Nervus trochlearis) und dem. Hirnnerv (Nervus abducens). Sie unterliegen einer ständigen Innervation, welche auch im Schlaf niemals vollkommen erlahmt. Jeder Augenmuskel wird dabei von etwa 1000 sogenannten Motoneuronen innerviert. Sie verzweigen sich im Muskel und versorgen jeweils zwischen 4 und 40 Muskelfasern, die man als motorische Einheit bezeichnet. Die Zugkraft eines Muskels wird nun dadurch verstärkt, indem entweder motorische Einheiten aktiviert werden, die zuvor inaktiv waren, oder solche, die zwar tätig, aber noch nicht gänzlich ausgelastet waren. Es werden zuerst kontinuierlich niederschwellige motorische Einheiten zugeschaltet, mit zunehmender Blickwendung in Muskelzugrichtung die hochschwelligen. Dabei erreicht die Frequenz der elektrischen Entladungen, die die Motoneurone in die motorischen Einheiten leiten, bis zu 300 Entladungen pro Sekunde.
Musculus rectus superior
Der Musculus rectus superior („oberer gerader Muskel“, bei Tieren als Musculus rectus dorsalis bezeichnet und früher M. religiosus oder M. admirator – „der Bewunderer“ – genannt) entspringt am Sehnerv unter dem Musculus levator palpebrae und liegt dem Augapfel oben auf. Er setzt in schräger, zum Saum der Hornhaut (Limbus) hin leicht gebogener Linie am Augapfel an, wobei der Ansatz zu etwa zwei Drittel lateral (seitlich) des vertikalen Meridians liegt. Der gering nach außen gewölbte (konvexe) Ansatz hat zur Folge, dass sein seitlicher Rand weiter vom Limbus entfernt ist als sein medialer. Er wird vom Nervus oculomotorius innerviert. Seine Hauptfunktion besteht in der Hebung (Elevation) des Auges im gesamten Blickbereich. Bei mäßiger Bewegung zur Seite (Abduktion) von etwa 25° ist er ausschließlich Heber. Seine einwärtsrollende (inzyklorotatorische) Teilfunktion ist bei maximaler Bewegung nach innen zur Nase hin (Adduktion) am höchsten, nimmt in Richtung Abduktion jedoch immer mehr ab und wandelt sich bei stärkerer Abduktion in eine auswärtsrollende (exzyklorotatorische) Teilfunktion um.
Musculus rectus inferior
Der Musculus rectus inferior („unterer gerader Muskel“, bei Tieren als Musculus rectus ventralis bezeichnet und früher M. capucinorum genannt, weil er die Augen „demütig niederschlägt“') entspringt am Anulus tendineus communis und setzt an der unteren Augapfelfläche vor dem Äquator an. Wie beim Musculus rectus superior ist sein Ansatz gegenüber dem vertikalen Meridian zur Seite verschoben und seitlich am weitesten vom Limbus entfernt. Er wird vom Nervus oculomotorius innerviert. Seine Hauptfunktion ist die Senkung (Depression) des Augapfels im gesamten Blickbereich. Bei mäßiger Abduktion von etwa 25° ist er ausschließlich Senker. Seine auswärtsrollende (exzyklorotatorische) Teilfunktion ist in maximaler Adduktion am größten, nimmt in Richtung Abduktion ab und wandelt sich bei stärkerer Abduktion in eine einwärtsrollende (inzyklorotatorische) Teilfunktion.
Musculus rectus medialis
Der Musculus rectus medialis („innerer, nasal gelegener, gerader Muskel“, früher M. bibitorius – „der Versoffene“ – genannt) entspringt am Nervus opticus (Sehnerv), zieht gerade nahe der nasenseitigen Augenhöhlenwand nach vorn und setzt in der vorderen Hälfte des Augapfels in fast senkrechter, gerader Linie zum Limbus an. Auf Grund seiner Beschaffenheit und seines Gewichts ist er der kräftigste Augenmuskel. Er bewegt das Auge nach innen zur Nase hin (Adduktion) und kann bei starkem Aufwärtsblick eine leicht hebende (Elevation), bei Blick nach unten eine leicht senkende Wirkung (Depression) haben. Er wird vom Nervus oculomotorius innerviert.
Musculus rectus lateralis
Der Musculus rectus lateralis („seitlicher gerader Muskel“, früher M. indignatorius – „der Griesgrämige“ – genannt) entspringt am seitlichen Teil des Anulus tendineus communis, zieht direkt neben der Periorbita nach vorn und liegt dem Augapfel seitlich auf. Er bewegt das Auge nach außen (Abduktion) und kann bei starker Blickhebung eine leicht hebende (Elevation), bei starker Blicksenkung ein leicht senkende Wirkung (Depression) haben. Er wird vom Nervus abducens innerviert.
Musculus obliquus superior
Der Musculus obliquus superior („oberer schräger Muskel“, bei Tieren als Musculus obliquus dorsalis bezeichnet und früher M. patheticus genannt) entspringt oberhalb des M. rectus medialis. Er verläuft in der oberen, nasenseitigen Wand der Augenhöhle nach vorn, geht nach etwa 30 Millimetern in eine Sehne über, die dann durch einen Rollknorpel, der Trochlea, in spitzem Winkel nach hinten, außen umgelenkt wird. Sie zieht unter dem oberen geraden Muskel hindurch und setzt oben-seitlich (dorsolateral) am oberen, äußeren, hinteren Quadranten des Augapfels an. Eine Besonderheit der breitgefächerten Ansatzstelle (Insertion) liegt in ihrer unmittelbaren Nähe zur oberen, äußeren Vortexvene. Diesem Umstand ist bei chirurgischen Eingriffen in diesem Gebiet besondere Beachtung zu schenken, da es hier leicht zu Gefäßverletzungen kommen kann. Der M. obliquus superior wird vom Nervus trochlearis innerviert. Seine Hauptfunktion ist die Senkung (Depression) mit Rollung des Auges nach innen (Inzykloduktion) und geringer Abduktion. In Adduktion ist er fast ein reiner Senker, während sich die einwärtsrollende Funktion mit zunehmender Blickwendung nach außen verstärkt.
Die Sehne des M. obliquus superior muss in Adduktion um den nasenseitigen Ansatz des M. rectus superior wie um einen Angelpunkt (Hypomochlion) herumziehen. Die dadurch ausgelöste Veränderung der Muskelzugrichtung führt zu einer relativen Verstärkung seiner abduzierenden Wirkung und Reduzierung der anderen Teilfunktionen.
Musculus obliquus inferior
Der Musculus obliquus inferior („unterer schräger Muskel“, bei Tieren als Musculus obliquus ventralis bezeichnet und früher zusammen mit dem M. obliquus superior auch Mm. amatorii – „Muskeln der Verliebten“ – genannt) entspringt am Tränenbein (Os lacrimale), im unteren nasenseitigen Bereich der Orbita. Er verläuft unter dem M. rectus inferior nach außen und setzt im unteren, äußeren, hinteren Quadranten an der Sclera an. Er wird ebenfalls vom Nervus oculomotorius innerviert. Da die äußere, untere Vortexvene in unmittelbarer Nähe zum Muskelansatz die Sclera verlässt, ist bei operativen Eingriffen besondere Vorsicht geboten, da eine erhöhte Verletzungsgefahr des Gefäßes und damit das Risiko einer Blutung besteht. Seine Hauptfunktion ist die Rollung des Auges nach außen (Exzykloduktion), sowie die Hebung (Elevation) in Adduktion. Hier verfügt er auch über eine gering adduzierende Teilfunktion, während er in Abduktion eine gering abduzierende Wirkung hat. Mit einer Länge von nur 0 bis 2 Millimetern ist die Sehne des M. obliquus inferior die kürzeste aller äußeren Augenmuskeln.