cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kantoni La Baule-Escoublac
Gjeografia
Ajo kufizohet kantoni Saint-Nazaire-Ouest dhe kantoni Saint-Nazaire-Centre në lindje, kantoni Guérande në veri dhe kantoni Le Croisic në perëndim.
Përbërja aktuale
Kantoni La Baule-Escoublac aktualisht përbëhet nga 2 komuna.
1347
Mbi vitin 1347.
Ngjarje
26 janar – Universiteti Çarls në Pragë është themeluar nga një dem i lëshuar nga Papa Klementi VI me kërkesë të Çarls I, Mbretit të Bohemisë.
Lindje
25 mars – Katerina e Sienës, shenjtore italiane (v. 1380)
29 gusht – John Hastings, Konti i dytë i Pembroke, fisnik dhe ushtar anglez (v. 1375)
Smirnë (Provincë)
300px|thumb|Vendndodhjet e Smirnë Smirnë është qytet në Turqi.
Smirnë, Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bornova, Buca, Çiğli, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Konak, Menderes, Menemeni, Narlıdere, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Bergama, Beydağ, Çeşme, Dikili, Karaburun, Kınık, Kiraz, Ödemiş, Tire.
Ghosted (film 2023)
Ghosted është një film komedi aksion-aventurë romantike amerikane i vitit 2023 me regji nga Dexter Fletcher dhe shkruar nga Rhett Reese, Paul Wernick, Chris McKenna, and Erik Sommers, nga një histori nga Reese dhe Wernick. Në film luajnë Chris Evans dhe Ana de Armas. Prodhuar nga Apple Studios dhe Skydance Media, ai u publikua nga Apple TV+ më 21 prill 2023. Ai mori përgjithësisht vlerësime negative nga kritikët.
Përmbajtja
Në një treg fermerësh në Washington, D.C., Sadie e vetmuar takon Cole, një shitës romantikisht në nevojë. Ata ndajnë një takim të këndshëm gjatë gjithë natës, duke kulmuar me seks, dhe Cole kthehet në shtëpi, por mesazhet e tij për Sadie mbeten pa përgjigje. Motra e Cole dyshon se ajo i ka mbyllur kontaktet me të, por prindërit e tyre e bindin atë të befasojë Sadie në Londër, pasi e gjetën atë nëpërmjet një gjurmuesi në inhalatorin e tij që ai e la aksidentalisht në çantën e saj.
Në Londër, Cole rrëmbehet në Pakistan nga tregtarët e armëve, të cilët besojnë se ai është një operativ legjendar i CIA-s i njohur si "Taksuesi". Para se të mund të torturohet me insekte për të nxjerrë një kod, ai shpëtohet nga Sadie, e cila zbulon se ajo është Taksuesja. Pas një ndjekjeje përmes Khyber Pass, ata u shpëtojnë rrëmbyesve të Cole, të cilët po punojnë për Leveque, një agjent i turpëruar i Inteligjencës Franceze që shet një bio-armë të vjedhur të quajtur "Aztec", për të cilën ai ka nevojë për fjalëkalimin.
Duke arritur në një qytet aty pranë, Cole dhe Sadie debatojnë për gënjeshtrat e tyre ndaj njëri-tjetrit dhe takojnë Marco, kontaktin e vjetër dhe ish-dashnorin e Sadie. Ai paralajmëron Cole se Sadie kujdeset më shumë për suksesin e një misioni sesa jetën e të dashurit të saj dhe pranon ta marrë Cole në shtëpi. Plani i tyre ndërpritet nga një varg gjahtar bujarish pasi Leveque i vendos një çmim Kole; Marko vritet, por gjahtarët vrasin të gjithë njëri-tjetrin. Duke mësuar se Leveque po kërkon fjalëkalimin, Sadie është e vendosur të rimarrë Aztec, duke përdorur Cole si karrem.
Sadie ia dorëzon Cole Leveque, i cili lë pasardhësin e tij, Wagner, në një avion me Sadie, Cole dhe kutinë e mbyllur që përmban Aztec. Kopertina e tyre shpërthehet kur Wagner zbulon një foto të Cole dhe Sadie në shtrat së bashku në telefonin e Cole, por Cole hidhet me parashutë në siguri me rastin Aztec dhe një Sadie të plagosur. Duke zbritur në ishullin Socotra, Cole përdor njohuritë e tij bujqësore për të trajtuar Sadie, duke u rilidhur me të gjatë procesit. Ata janë zënë në pritë nga njerëzit e Leveque dhe Wagner shpëton me rastin ndërsa Cole dhe Sadie shpëtohen nga marinsat amerikanë.
Në selinë e CIA-s, Sadie pezullohet për humbjen e Aztekut dhe përpiqet të kërkojë falje për rrezikimin e Cole, por ai është i lënduar nga angazhimi i saj ndaj misionit të saj mbi gjithçka tjetër. Ai ndihmon për të deshifruar fjalëkalimin dhe pranon të vazhdojë të maskohet si Taksuesi, duke joshur Leveque me një ofertë për të shitur fjalëkalimin. Leveque takohet me Cole në një restorant rrotullues me blerësin e tij për Aztec, Utami, dhe vret agjentët që monitoronin Cole. Sadie mbërrin, duke i rikthyer besimin Cole tek ajo dhe ia shet kodin Utami për 10 milionë dollarë. Ajo i përdor paratë për të vendosur një shpërblim për Leveque, dhe ata janë të rrethuar menjëherë nga gjahtarë bujarish.
Shpërthen një përplasje me armë, duke dëmtuar mekanizmin rrotullues dhe duke rrotulluar restorantin me shpejtësi të madhe. Leveque qëllon Utamin dhe Cole vret Wagner duke e hedhur në mekanizëm. Sadie arrin ta dërgojë Leveque-n duke u përplasur përmes një dritareje drejt vdekjes së tij, dhe mezi shpëton pajisjen Aztec. Duke rindezur marrëdhënien e tyre, Sadie takon familjen e Cole, ndërsa ata gjejnë kohë për njëri-tjetrin midis - dhe gjatë - misioneve të saj.
Prodhimi
Në gusht 2021, Chris Evans dhe Scarlett Johansson hynë në negociata për të luajtur në Ghosted, një film i paraqitur nga skenaristët Paul Wernick dhe Rhett Reese në Skydance Media, me Dexter Fletcher të bashkangjitur si regjisor. Në dhjetor 2021, Johansson duhej të dilte nga filmi për shkak të një konflikti në planifikim, duke çuar në rolin e Ana de Armas në vend të saj. Në shkurt 2022, Adrien Brody iu bashkua kastit. Mike Moh, Amy Sedaris, Tim Blake Nelson, and Tate Donovan do të shtohen në mars.
Fotografia kryesore u zhvillua nga shkurti deri në maj 2022 në liqenin Tallulah Falls në Parkun Shtetëror Tallulah Gorge, Georgia; North Park Square, Marietta, Georgia; Chesapeake dhe Ohio Canal midis Thomas Jefferson dhe 31st Street në Georgetown, Lincoln Book Tower, Ford's Theatre dhe Kennedy Center for the Performing Arts, të gjitha në Washington D.C.. Skenat në malet e Khyber Pass u filmuan në New Mexico, ndërsa qyteti i Mingora, Pakistan, u filmua në një set në Atlanta.
Dundy County
Dundy County është një nga  qarqet në shtetin federal Nebraska të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
St. Charles Parish
është një nga 64 Famullit në shtetin federal Louisiana në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Janus II
Anija franceze “Janus II” është e specializuar për kërkime oqeanografike, deri në thellësi 2000 metra. Ajo është 30 metra e gjatë, 10 metra e gjerë, peshon 225 ton dhe ka një shpejtësi maksimale prej 12 nyjesh detare në orë. Anija disponon edhe batiskafë të ndryshëm për zhytje në thellësi, me qëllime fotografimi dhe nxjerrje objektesh të ndryshëm. “Janus” ka të instaluar dy motorë me nga 550 kuaj fuqi secili. Kjo anije mund të kryejë misione në det të hapur deri në 20 ditë, pa pasur nevojë që të rikthehet në port. Depozitat e saj të karburantit kanë një kapacitet prej 50 mijë litrash.
"Janus II" ka në bord një nëndetëse të vogël e cila mund të arrijë të punojë deri në thellësinë maksimale të zhytjes prej 610 metrash. Anija është e pajisur dhe me dy robotë, Supër Achile 1 dhe Supër Achile 2, nga të cilët i pari operon në thellësi deri në 1000 metra dhe tjetri mund ta bëjë një gjë të tillë deri në dyfishin e thellësisë. Të dhënat teknike të Supër Achile 2 tregojnë se ai është i aftë të zhvendosë pesha në drejtim horizontal deri në 100 kilogram dhe mund të ngrejë vertikalisht pesha deri në 50 kilogram.
Krishtërimi në Shqipëri
Nga 1000 pas Krishtit, Perandoria Bizantine kryer misione të Kishës në këtë zonë. Me ndikimin në rritje të Venedikut, françeskanët filluan të vendosen në Arbëri deri në shekullit të 13-të. Nga shekullit të 15-të deri në shekullit të 19-të, nën sundimin e Perandorisë Osmane, krishterimi u zëvendësua nga Islami si fe e shumicës në Shqipëri. Një studim demografike nga vitit 2009 i Pew Research Center thekson se përqindja e myslimanë në Shqipëri është 80%. CIA World Factbook jep një shpërndarje prej 70% myslimanë, 20% Ortodoksë Lindorë dhe 10% Katolikë Romakë. Megjithatë, Qeveria e Shqipërisë paraqiti versionin e vet të statistikave në lidhje me shpërndarjen e përkatësive fetare në Shqipëri duke parashtruar se në Shqipëri ka vetëm 38% myslimanë, 16% ortodoksë, 17% katolikë dhe 25% ateistë ose jo-fetarë. Gjithësesi, nga ana tjetër, Baza e të Dhënave Botërore e CIA-s (CIA World Factbook) siguron shpërndarjen e popullatës fetar si myslimanë - 70%, ortodoksë - 20%, dhe katolikë - 10%. Megjithatë, qeveria e Shqipërisë ofron përqindjet e përkatësive fetare me vetëm 38% myslimanë, 16% ortodoksë, 17% katolikë dhe 25% ateistë apo jo-fetarë. Në regjistrimin e vitit 2011 - regjistrimi më i fundit në lidhur me këtë çështje - deklaroi se përkatësia fetare e popullsisë së Shqipërisë ishte: myslymanë 56.7%, padeklaruar 13.79%, katolikë 10.03%, ortodoksë 6.75%, besime të tjera fetare 5.49%, ateistë 2.5%, bektashinjë 2.09%, dhe krishterë të tjerë 0.14%. lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Mural_Picture_-_Medieval_Art_in_Albania.gif|djathtas|parapamje|Arti mesjetar arbnor
Historia
Në monografinë e tij Geografia Ecclesiastica dell'Albania, botuar në 1934, studiuesi jezuit dhe albanologu i madh Fulvio Cordignano (1887-1951) renditi në një listë rreth 275 kisha katolike që ekzistonin në Shqipëri aty nga mesi i dhjetëvjeçarëve të fundit të shekullit të gjashtëmbëdhjetë dhe mesi i të shtatëmbëdhjetit. Këto kisha ishin emërtuar sipas një radhe shenjtorësh të krishterë, mbi dyzet në tërësi, por po të vërehet me më kujdes lista, shihet se më se gjysma e kishave të asaj periudhe mbante emrat e vetëm katër shenjtorëve: Shën Mëria, Shën Kolli, Shën e Premtja dhe Shën Gjergji.
Kishte gjithashtu mjaft kisha dhe manastire ortodokse përkushtuar Virgjëreshës së Bekuar midis të cilëve ata në: Berat që nga viti 1797, Peshtan (Berat), Elbasan që nga viti 1833, Ardenicë (Lushnjë), Apolloni (Pojan, Fier), që nga fillimi i shekullit të trembëdhjetë, Dhërmi (Vlorë) nga shekulli i trembëdhjetë tek i katërmbëdhjeti, Dhivër (Sarandë) e vitit 1604, Peca (Sarandë) e vitit 1770, Piqeras (Sarandë) e vitit 1672, Nivicë-Bubar (Sarandë) e shekullit XVII, Malçan (Sarandë) aty nga viti 1600, Marmiro pranë Orikumit (Vlorë) që nga fillimi i shekullit të dhjetë, Kameno në verilindje të Delvinës, Zvërnec (Vlorë) nga shekujt XIII-XVIV, Goranxi (Gjirokastër) aty nga viti 1600, Vllaho Goranxi (Gjirokastër) që nga viti 1622, Koshovicë (Gjirokastër) që nga viti 1669, Saraqinishtë (Gjirokastër) që nga viti 1634, Nivan (Gjirokastër) që nga viti 1702, Konicka (Gjirokastër) që nga viti 1789, Dhuvjan (Gjirokastër) Llongo (Gjirokastër), Treneshishta (Gjirokastër), Vanistër (Gjirokastër), Peshkëpi (Gjirokastër) që nga fillimi i shekullit të dhjetë, Zervat (Gjirokastër) e hapur që nga fillimi i shekullit të dhjetë, Labovë e Kryqit (Gjirokastër) që nga fundi i shekullit të dhjetë, Skora (Gjirokastër) që nga viti 1773, Sopik (Gjirokastër) që nga viti 1770, Leusa (Përmet) që nga viti 1812, Kosinë (Përmet) nga shekulli i dymbëdhjetë te i katërmbëdhjeti, Seranjperat (Përmet)nga shekulli XVII, Leskovik (Ersekë), Barmash (Ersekë) që nga viti 1616, Postenan (Ersekë) që nga shekulli i shtatëmbëdhjetë te i tetëmbëdhjeti, Lashovë (Ersekë) që nga shekulli i tetëmbëdhjetë, Voskopojë (Korçë) nga viti 1712, Vithkuq (Korçë) nga shekulli i shtatëmbëdhjetë te i tetëmbëdhjeti, Maligrad në Liqenin e Prespës që nga viti 1345, Pogradec, Niçe (Pogradec) që nga shekulli i tetëmbëdhjetë, dhe në Lin (Pogradec).
Shën Mëria adhurohej sidomos gjatë shtegtimeve në ditën e përkujtimit të saj, 15 gushti, Dita e Ngritjes në Qiell, e njohur në Shqipëri si Shën Mëria e gushtit. Për ortodoksët kjo ditë festohet si Fjetja e Shën Mërisë, dikur e shënuar më 27 gusht sipas kalendarit bizantin, por tani më 15 gusht sipas kalendarit latin. Shtegtime në nderim të Shën Mërisë përfshinin edhe ngjitjen në male të larta, mbeturinë e kulteve të hershme të para-krishtera : në malin e Tomorrit, në malin e Gjalicës pranë Kukësit, në malin e Shën Lleshit pranë Krujës, në malin e Kundrevicës të Kurveleshit, në malin Pashtrik në kufirin mes Shqipërisë dhe Kosovës. Pjetër Bogdani (rreth 1630-1689) e përshkruan festimin në malin e fundit në 1681 si vijon :
''Pas mesnate fillojnë një procesion të përzier myslimanët, serbët dhe grekët me qirinj të ndezur dylli, me gjatësi të ndryshme sipas moshës së personit që i mban në dorë. I sillen rrotull majës së malit më të lartë për tre orë me këmbët zbathur (disa nga myslimanët që prijnë janë kalëruar.)"''
Në Shqipërinë qendrore, gratë shterpë udhëtonin për në plazhet e Kavajës dhe të Durrësit për t'u larë në ujërat e detit. Ky zakon, me të cilin gratë shpresonin të mbeteshin shtatzëna, u ndoq në heshtje e pa bujë edhe gjatë diktaturës komuniste. Në Seltë, në zonën e Shpatit të Shqipërisë qendrore, gjatë kësaj dite flijohej një lopë.
Në fshatin e Bibajt të Rekës së Epërme (Maqedoni), shqiptarët ortodoksë festonin më 4 dhjetor Shën Mërinë e Dimrit. Edhe shqiptarët ortodoksë të Shqipërisë e shënojnë këtë festë, e njohur edhe me emrin "Festa e Paraqitjes së Shën Mërisë në Tempull", duke e festuar më 21 nëntor sipas kalendarit latin. Sipas traditës, gjatë kësaj feste ndizeshin qirinj dhe piqej bukë e cila, pasi bekohej nga prifti, hahej.
Po në Reken e Epërme, në fshatin e Sences kryhej festa e Shën Mërisë se Vogël, (rumanisht Sfanta Maria Mica, vllahçe St|marie N'ic) e cila përkujton lindjen e Shën Mërisë me 21 shtator sipas kalendarit bizantin dhe tani me përgjithësisht me 8 shtator sipas kalendarit latin. Kjo dite njihet edhe si Dita e Bletëve, meqë përkon me periudhën e vitit kur kryhet shitblerja e bletëve. Fisi i Grudajve dhe qyteti i Shkodrës e festonin ditën e Shën Mërisë me 8 shtator, ndërsa banoret e Vuklit dhe te Nikçit e nderonin Virgjëreshen me 24 maj. Shën Meria përnderohej ne veçanti brenda kishës katolike te Shqipërisë si Zoja e Shkodrës ose Zoja e Bekueme, e njohur edhe si Zoja e Këshillit të Mirë. Festa e Zojës së Shkodrës shënohej nga te gjithë fiset katolike te veriut. Këshilli i katërt i ipeshkvijve shqiptare, i mbajtur ne vitin 1895, e shpalli Zojen e Shkodrës Pajtore te Shqipërisë. Zoja e Shkodrës ka edhe një legjendë te veten :
Zoja (Madonna) gjendej në fillim në një kishë te vogël të Shkodrës se vjetër ne këmbe te malit te Rozafes, ku katolikët e Shkodrës e përnderonin portretin e saj në një pikturë me bojë vaji. Në 1467, kur trupat osmane e mbanin Shkodrën ne rrethim dhe kërcënonin të çshenjtëronin kishën, piktura u shkëput për mrekullitë nga muri, u largua nga ndërtesa dhe mori fluturimin drejt perëndimit mbi detin Adriatik për ne Itali. E ndoqën dy shtegtarë shqiptarë, Gjorgji dhe De Sclavisi. Portreti në pikturë i Zojes erdhi e u preh në qytetin e Genazzano-s pranë Romes, ku u ngrit një kishë për nder të saj, Kisha e Zojes se Këshillit të Mirë (La Chiesa della Madonna del Buon Consiglio).
Që prej asaj kohe, vendi i shenjtë i Genazzano-s ka qenë pikë shtegtimi për katolikët shqiptarë. Rreth vitit 1700, përnderimi i Zojës së Genazzano-s u përhap edhe mes arbëreshve të Kalabrisë, në veçanti në San Benedetto Ullano, falë klerikut Stefano Rodotà. Kisha e tanishme e Genazzano-s u ndërtua në fillim të shekullit XX dhe shtegtarët e vizitojnë duke ecur zbathur, sidomos gjatë ditës përkujtimore të Zojes se Këshillit të Mirë që është 26 prilli.
Edhe Kisha e Zojes në Shkodër ka qenë gjithmonë shumë e përnderuar nga katolikët shqiptarë të veriut. Në prill 1946, një vit pas marrjes se pushtetit nga komunistët, mbi dy mijë vetë morën pjesë ne shtegtimin tek ajo. Megjithatë, jo shumë kohë më vonë, kisha u mbyll dhe u shndërrua në salle vallëzimi dhe ne vitin 1967, gjatë fushatës komuniste kundër fesë, kisha u rrafshua përtokë.
Përhapja e krishterimit në Shqipëri
I pari që predikoi (parathà) ungjillin në Shqipëri mund të ketë qenë vetë Shën Pali i cili shprehet, "Nga Jeruzalemi e rrethinat deri në Iliri plotësova predikimin e Ungjillit të Krishtit" (Romakëve 15:19). Edhe apostulli Shën Ndrea besohet se ka predikuar në Epir. Një numër i papërcaktuar të krishterësh ka jetuar në portin e Durrësit në vitin 58 e. r., dhe aty nga shekulli i katërt deri në të pestin krishterimi kishte lënë gjurmë të dallueshme anembanë vendit. Peshkopët e krishterë nga Dardania dhe Maqedonia Salutare, d.m.th zyrtaret e lartë nga Shqipëria lindore dhe Kosova e sotme, dihet se kanë marrë pjesë në Këshillin e parë Ekumenik që u mblodh në Nikeja në vitin 325 të erës së re nga Perandori Kostandin (sundoi në 307-337 e. r.) qëllimi i të cilit mes të tjerash ishte të pengonte ngritjen e Arianizmit brenda perandorisë. Gjithashtu, pesë a gjashtë peshkopë nga Dardania, Epiri i Ri dhe Epiri i Vjetër morën pjesë në Këshillin e Sardikës në vitet 343-344 e. r.). Gjysmë shekulli më vonë, në 395, Shqipëria Ilire e ndjeu çarjen fillestare midis Perandorisë Romake të Lindjes dhe asaj të Perëndimit, pasi gjendej që në krye të herës në kufirin kulturor dhe politik mes Lindjes bizantine dhe Perëndimit italian. Ajo mori dhe përfitoi nga të dyja kulturat, por njëkohësisht e pësoi keqas në shekuj nga konfliktet mes dy gjysmave të perandorisë. Hë për hë, pak të dhëna ka mbi Kishën e Krishterë të hershme në Shqipëri, ngaqë strukturat kishtare u fshinë me pushtimin dhe ngulimet sllave të Shqipërisë aty nga viti 600. Fjala angleze për Mesjetën e hershme "Dark Ages" (Kohët e Errëta), e përshkuan më së miri errësirën e plotë të Shqipërisë së asaj kohe. Krishtërimi u themelua në të gjithë vendin në 100 pas Krishtit në Shqipëri. Shqipëria është përcaktuar si një nga vendet mesdhetare, ku krishterimi depërtoi qysh në shekujt e parë.
Autori i shek. VI, Kosmas, i përfshin iliro-shqiptarët në grupin e popujve që në kohën e tij kishin përqafuar krishterimin. Durrësi, Nikopoja ishin qendrat kryesore bregdetare, nga ku feja e re u përhap pastaj në thellësi të katër provincave ilire: të Prevalit, Dardanisë, Epirit të Ri dhe të Epirit të Vjetër. Që në shekujt e parë të erës së re, në qendrat urbane të këtyre trevave përmenden bashkësitë e para të krishtera, si dhe ngrihen ndërtesat e para të kultit të ri. Të tilla ndërtesa, bazilika e pagëzimore (baptistere) të shek. IV-VI, ruhen edhe sot pjesërisht në rrethet e Durrësit, Shkodrës, Lezhës, Matit, Apolonisë, Elbasanit, Dibër, Ohrit, Tiranës, Vlorës, Gjirokastrës, Sarandës, Butrintit e akoma më në jug.
Hershmërinë e krishtërimit shqiptar e provojnë gjithashtu një sërë emrash vendesh që u referohen martirëve të parë të Lindjes, kulti i të cilëve ka qenë i përhapur në shek. IV-VI. Të tilla janë toponimet Shirgj (Shën Sergji), Shubak (Shën Baku), Shëndekla (Shën Tekla), Shën Vlashi, që ndeshen në Shkodër, Durrës, Himarë e deri poshtë në Çamëri (Shën Vlash, Shën Tekla). Të lidhur me kultin e martirëve në fjalë si dhe me historinë e hershme të krishterimit, janë toponime të tilla të huazuara nga vendet e Lindjes, si Rozafë (vend në Siri, ku u varros Shën Baku e Shën Serxhi), Barbullush (Barbalista, vend buzë Eufratit, ku u masakrua Shën Baku), Sebaste, Jeriko.
Organizimi kishtar i trevave shqiptare
Në pikëpamje të organizimit të përgjithshëm kishtar, kisha shqiptare ishte në varësi të Papës së Romës. Ky i fundit ushtronte autoritetin e vet në trevat shqiptare nëpërmjet mëkëmbësit (vikarit) të tij të përgjithshëm, me seli në Selanik. Por, duke filluar nga shek. V, Patrikana e Kostandinopojës u përpoq t’i vërë në varësinë e vet peshkopatat shqiptare. Ballafaqimi midis Romës e Kostandinopojës për hegjemoni kishtare në Shqipëri (në kishën e Ilirikut) doli veçanërisht në pah gjatë së ashtuquajturës “Kriza akaciane” (484-519). Me atë rast, peshkopët iliro-shqiptarë konfirmuan besnikërinë e tyre ndaj Romës. lidhje=https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:Shen_Nikolla_15th_century_Albanian_Icon.gif|djathtas|parapamje|Shen Nikolla Ikone e shek.XV Veçanërisht të vendosur në komunionin me Papën ishin kleri i provincave të Dardanisë, Epirit të Vjetër dhe Prevalit. Kurse në provincën e Epirit të Ri qëndrimi qe i pavendosur. Sipas raporteve të të dërguarit të papës Hormisda, më 519, populli dhe kleri i Skampës apo i Liknidit (Ohrit) ishin besnikë të vendosur të Papatit, ndërkohë që peshkopë të tjerë të provincës kishtare të Epirit të Ri, midis tyre edhe kryepeshkopi i Durrësit, anonin nga Patrikana i Kostandinopojës (sot Stamboll). Perandori Anastasi I(491-518), me origjinë nga Durrësi, ndikoi nga ana e tij për të forcuar lidhjet e mitropolisë së Durrësit me Patrikanen e Kostandinopojës. Gjithsesi, perandori tjetër bizantin me origjinë iliro-shqiptare, Justiniani I (527-565), e njohu juridiksionin e Romës mbi kishën e Ilirikut, aq më tepër që, nën sundimin e tij, Italia u bashkua me Perandorinë Bizantine dhe kontrolli i Perandorit përfshiu edhe territoret nën juridiksionin e Papës së Romës. Nën sundimin e tij u krijua edhe një vikariat i dytë në Justiniana Prima (Shkup), që mori nën juridiksion provincat kishtare të Dardanisë dhe të Prevalit. Epiri i Ri dhe Epiri i Vjetër vazhduan të varen nga vikariati i Selanikut. Ndryshe nga bashkëpatrioti i tij nga Durrësi, perandori Anastas, që u përpoq t’i shkëpuste lidhjet e episkopatit të Ilirikut me Romën dhe ta vendoste atë nën juridiksionin e Kostandinopojës, Justiniani rikonfirmoi lidhjet e peshkopatave të Ilirikut me Papën e Romës, duke u vënë fre ambicieve të Patriarkut të Kostandinopojës për t’i shtënë ato në dorë.
Ndryshimet politike që ndodhën në trevat shqiptare dhe në krejt rajonin në shek. VI-X, u shoqëruan me ndryshime të rëndësishme edhe në kuadrin e organizimit kishtar. Në përfundim të dyndjeve të popujve, një sërë qendrash peshkopate u rrënuan dhe nuk përmenden më; të tilla qenë: Onkezmi, Skampa, Amantia, ndërkohë që të tjera seli peshkopate shfaqen për herë të parë: Cerniku, Deja, Kruja, Himara, Devolli, Kolonja, Dibra etj.
Në kohën e sundimit bullgar (shek. IX-X), selia mitropolitane e Nikopojës (Epiri i Vjetër) u zhvendos më në jug, në Naupakt, ajo e Dardanisë nga Shkupi kaloi në Ohër, kurse mitropolia e Prevalit nga Shkodra kaloi në Tivar.
Por ngjarja më e madhe në kuadrin e organizimit kishtar të trevave shqiptare ishte vendimi i vitit 732 i perandorit bizantin ikonoklast, Leoni III, për t’i hequr peshkopatat shqiptare nga varësia e Papës së Romës dhe për t’i kaluar ato nën juridiksionin e Patriarkut të Kostandinopojës. Tashmë një pjesë e mirë e Italisë bashkë me Romën ndodhej nën sundimin e frankëve, rivalë të rreptë të bizantinëve, kështu që pushoi së vepruari edhe ndikimi i perandorit bizantin mbi Papën e Romës.
Gjithsesi, edhe pas kësaj date vazhdoi ndikimi i Romës në një varg dioqezash të Shqipërisë së Epërme, në Preval e Dardani në mënyrë të veçantë. Në këtë drejtim luajtën rol lidhjet gjithnjë të gjalla ekonomike, tregtare e kulturore midis dy brigjeve të Adriatikut (atë kohë Italia e Jugut ishte gjithmonë provincë bizantine). Por një rol të veçantë në ruajtjen e lidhjeve kishtare me Romën luajtën manastiret e mëdha të urdhrit të Shën Benediktit, që shfaqen në trevat shqiptare që prej shek. VI dhe që vazhduan të mbijetojnë përgjatë gjithë mesjetës.
Histori e shenjtorëve në Shqipëri
Historia e shenjtërve në Shqipëri fillon me një numër martiresh të hershëm të krishtere,të cilët vepronin brenda vendit apo që kishin ndonjë farë lidhjeje me të. Këta shenjtër, sidoqoftë, nuk ishin shqiptarë në kuptimin etnik të fjalës. I pari i tyre ishte Shën Asti (Άστιος/Astius), peshkop i Durrësit në kohën e Perandorit Trajan (sundoi 98-117 pas Krishtit/e.r.). Gjatë kësaj kohë, shumë të krishterë u arratisen në Shqipëri për t'i shpëtuar përndjekjes në Itali. Midis tyre gjendeshin edhe shtatë martire të shenjtë: Peregrini, Lukiani, Pompei, Hezikiasi, Papiasi, Saturnini dhe Germani, të cilët, me të mbërritur u arrestuan, u hodhën në zinxhirë dhe më pas u mbytën në Detin Adriatik. Vetë Asti u arrestua nga guvernatori romak i Durrësit, Agrikola, rreth vitit 98 pas Krishtit (e.r.). dhe u torturua për vdekje, siç duket ngaqë nuk pranoi të adhuronte Perëndinë Dionis. Dita e festës së tij është 6 korriku.
Ende më pak e njohur është legjenda e Shën Florit (Florus) dhe Laurit (Laurus) nga Kostadinopoja. Flori punonte si gurgdhendës në Iliri dhe e torturuan bashkë me shokun e tij Laurin si dhe me punëtoret e vet Prokulin (Proculus) dhe Maksimin (Maximus) ngaqë kishin ndihmuar në ndërtimin e një kishe të krishtere. Ai u hodh në pus dhe vdiq dikur nga shekulli i dytë. Disa autorë e lidhin Florin dhe Laurin me ngulimet e lashta të Ulpianës, në jug të Prishtinës. Dita e festës së tyre është 18 gushti.
Shën Lefteri (Ελευθέριος/Eleutherius) ishte me prejardhje nga Roma dhe u bë peshkop i Mesinës dhe i Ilirisë kur ende s'kishte mbushur njëzet vjeç. Duket se ka jetuar në Vlorë. Nuk dimë shumë mbi të përveç faktit që u thirr në Romë rreth viteve 117-120 dhe që u martirizua bashke me te ëmën, Shën Anthinë (Anthia) dhe njëmbëdhjete shokë gjate një fushate përndjekjeje anti-të krishtere gjatë sundimit të Perandorit Adrian (117-138 e.r.). Dita e festës se tij është 18 prilli.
Shen Therini (Θερίνος/Therinus) i ngulimit të lashtë të Butrintit në jug të Shqipërisë se sotme, u ther bashkë me një numër martiresh të tjerë gjatë sundimit të Perandorit Decio (Decius, 249-250) në shekullin e tretë. Dita e festës së tij është 23 prilli, e njëjte me atë të Shën Gjergjit. Së fundmi, Shën Donati (Donat), edhe ai nga Butrinti, i cili jetoi gjatë sundimit të Perandorit Theodhos (Theodosius, 379-394). Sipas Sozomenit, historian grek i shekullit të pestë, Donati ka qenë Peshkop i Evorese ose Eurias, që ndoshta mund të identifikohet me qytetin e Paramithise ne Çamëri. Atij i mvishën shume mrekulli. Ka therur dragoin, ka pastruar një pus të helmatisur, ka shpëtuar te bijën e perandorit nga djalli dhe ka ngjallur të vdekurit. Vdiq ne vitin 387. Eshtrat ia shpërngulen ne Kasiopi, Korfuz, ne vitin 602 për t'ia shpëtuar nga pushtimet e barbareve. Kjo solli si pasojë një çështje juridiksioni mbi të drejtën e ruajtjes të relikeve të shenjta, mosmarrëveshje qe u zgjidh nga Papa Gregori i Madh (590-604). Kulti i Donatit u përhap shume gjate mesjetës. Dita e përkujtimit te tij është 30 prilli.
Shenjtorë të tjerë që lidhen me jetën e krishterë në territorin e Shqipërisë janë edhe : Dëshmorët Isauri, Vasili, Inocenti, Feliksi, Hermia e Peregrini, që u martirizuan në Apolloni të Fierit, në shek. III (përkujtohen në 17 qershor) ; Dëshmor Trifoni nga Sheqishta e Fierit, martirizuar në vitin 313 (përkujtohet në 14 korrik) ; Shën Joan Vladimiri, i cili veproi e u martirizua pranë Elbasanit në shek. X ose në fillim të shek. XI, ku u ngrit më vonë edhe një manastir me të njëjtin emër; Shën Joan Kukuzelit, nga Durrësi, muzikant i madh bizantin që jetoi në shek. XII ose sipas disa të tjerëve në shek. XIII-XIV, në Malin e Shenjtë (Atos) (përkujtohet në 1 tetor) ; po në këtë në Malin e Shenjtë (Atos) asketuan edhe Shën Nifoni nga Lukova e Himarës (përkujtohet në 14 qershor) dhe Shën Nili Erihioti nga Kanina ; oshënar-dëshmor Nikodhimi që jetoi në vitin 1722 (përmendet nga Elbasani, por është nga Vithkuqi i Korçës [ku është ngritur edhe një kishë në shek. XXI] dhe u martirizua në Berat) (përkujtohet në 10 korrik); Kristo kopshtari ose arvanitasi, nga zonat përqark lumit Shkumbin, martirizuar në Kostandinopojë (Stambolli) në vitin 1748 (përkujtohet në 12 shkurt); Kozma etolosi që u martirizua në krahinën e Beratit dhe trupi i tij doli mbi sipërfaqen e lumit Seman, ku edhe Ali pashë Tepelena i ndërtoi një kishë në fshatit Kolkondas të Fierit, pranë saj u ngrit edhe një manastir me të njëjtin emër (përkujtohet në 24 gusht).
Ortodoksia Lindore në Shqipëri
Sipas numrat e dhënë nga ana e qeverisë në vitin 2010 deklarohet se Ortodoksia Lindore u praktikua nga 20% e shqiptarëve brenda Shqipërisë. Megjithatë, në regjistrimin e 2011 përqindja e besimtarëve ortodoksë ishte vetëm 6.75%. . Ortodoksia (fenë krishtëre ortodokse) është praktikuar edhe nga disa shqiptarë etnikë në Ballkan dhe shumë komunitete shqiptare veçanërisht në SHBA, edhe në Evropën Perëndimore dhe në Australi. Shqipëria është e lidhur historikisht me të dy katolicizmit romak dhe Ortodoksia Lindore, dhe Islamin edhe pse relativisht më pas historikisht. Ortodoksia ishte në mesin e popujve të parë të rajonit për të marrë misionarët dhe të pranuar krishterimin. Me ndarjes së Kishës, ortodoksia u bë feja për ata shqiptarë që banojnë në zonat nën sundimin bizantin. Ndonëse Krishtërimi Ortodoks ka ekzistuar në Shqipëri për shumë shekuj, dhe historikisht ortodoksia (para ardhjes së Islamit) përbënte rreth gjysmën e popullsisë së Shqipërisë, liturgjia e parë ortodokse në gjuhën shqipe nuk u mbajt në Shqipëri, por në Masaçusec, SHBA. Rrjedhimisht, kur Kisha Ortodokse Lindore u lejua asnjë ekzistencën zyrtare në Shqipërinë komuniste, ortodoksia shqiptare mbijetoi në mërgim në Boston (1960-1989).
Katolicizmi në Shqipëri
Kisha Katolike Romake në Shqipëri është pjesë e Kishës Katolike në mbarë botën, nën udhëheqjen shpirtërore të Papës dhe Curise në Romë. Sipas numrat e dhënë nga ana e qeverisë në vitin 2010 deklarohet se rreth 17% të popullatës është fetar katolik, Megjithatë në regjistrimin e vitit 2011 përqindja e katolikëve ishte 10.03%. . Ka pesë dioqeza në vend, duke përfshirë dy Arqidioqeza dhe një administratë Apostolike që mbulon Shqipërinë jugore.
Protestantizmi në Shqipëri
Protestantët në Shqipëri, qëndrojnë në rreth 8000, ndërsa 189 shoqata të ndryshme protestante, duke përfshirë Aleancën Ungjillore Shqiptare, ekzistojnë në Shqipëri. .
Steve Martin
Stephen Glenn Martin lindi më 14 gusht 1945 në Waco, Texas. Është një komedian, shkrimtar, producent dhe aktor amerikan, ka qenë anëtar i shout komik Saturday Night Live.
Jeta
Steve Martin lindi në Waco, Texas te Glenn Vernon Martin, një shitës imobilëve dhe Mary Lee Stewart, një grua shtëpiake, ka prejardhje angleze, irlandeze dhe skoceze.
1348
Mbi vitin 1348.
Hondurasi
Honduras në spanjisht, República de Honduras është republikë demokratike në Amerikën qendrore. Dikur njihej si Hondurasi i Spanjës për dallim nga British Honduras (tani Belize).
Vendi kufizohet në perëndim nga Guatemala, në jugperëndim nga Salvadori, në juglindje nga Nikaragua, në jug nga Oqeani Paqësor në Gjirin e Fonsekes, dhe në veri nga Gjiri i Hondurasit, në Deti Karaibe. Hondurasi ka një sipërfaqe prej 110.000 km² dhe një popullsi prej pothuajse 7.500.000. Kryeqytet është Tegusigalpa.
Historia
Në kohët para-kolombiane herë, Honduras ishte pjesë e zonës kulturore Mesoamerikane. Në perëndim, qytetërimi Maya lulëzoi për qindra vjet. Qytetërimi Maya mbijetoi në Hondurasin perëndimor si 'Ch'orti, i izoluar nga kolegët e tyre gjuhësore Choltian në perëndim. Arkeologët kanë treguar se Hondurasi ka një histori të pasur multi-etnike. Një pjesë e rëndësishme e saj është qytetërimi Maya rreth qytetit Copán (Hondurasi perëndimor), në afërsi të kufirit guatemalan. Një qytet i madh Mayan lulëzoi gjatë periudhës klasike (150-900). Mbretëria e lashtë Copán, ka ekzistuar nga shekulli i pestë deri në fillim të shekullit të nëntë. Civilizimi Mayan filloi të shënojë rënie në shekullin e nëntë, por nuk ka ende dëshmi të njerëzve që jetojnë në qytet. Deri në ardhjen e spanjollëve në Honduras, qyteti-shtet Copán u muar nga Lenca, Amerindianë që jetojnë në perëndim të Hondurasit.
Në udhëtimin e tij të katërt dhe të fundit në 1502, Kristofor Kolombi arriti në Ishujt Bay në bregun e Hondurasit. Kolombi zbriti në afërsi të qytetit Trujillo, në afërsi të Lagunës Guaimoreto. Pas zbulimit spanjoll, Hondurasi Spanjoll u bë pjesë e Perandorisë Guatemala. Trujillo dhe Gracias janë kryeqytetet para. Spanja vendoste se çfarë do të bëhej me Hondurasin për afërsisht tre shekuj. Gjatë kësaj periudhe një orë muri e cila kishte qenë e ndërtuar nga Moors në shekullin e dymbëdhjetë, u transferua në katedralen e Comayaguas në 1636. Ajo është ora më e vjetër që funksionon në Amerikë.
Hondurasi u bë i pavarur nga Spanja më 15 shtator 1821. Minierat e argjendit ishin një faktor kyç në pushtimin spanjoll dhe popullimin e Hondurasit. Në fillim në to punonin vendas, më vonë në to punonin skllevër të sjellë nga Afrika kryesisht nga Angola.
Pas sulmit japonez në Pearl Harbor, Hondurasi u bashkua me Vendet Aleate në 8 dhjetor 1941. Më pak se një muaj më vonë, në ditën e parë të 1942, Hondurasi, së bashku me njëzet e pesë qeveri të tjera, nënshkruan Deklaratën e Kombeve të Bashkuara.
Në 1969, Honduras dhe Salvadori hynë në luftë me njeri tjetrin që njihet si Lufta e Futbollit. Kishte tensione kufitare midis dy vendeve pasi Oswaldo López Arellano, një ish-president i Hondurasit, fajësoi përkeqësimin e ekonomisë nga numri i madh i emigrantëve nga Salvadori. Që nga kjo kohë, marrëdhëniet në mes të dy vendeve sa erdhën e u keqësuan dhe arritën kulmin kur Salvadori dhe Hondurasi u takuan për një tur eliminimi tre-raundësh ndeshje futbolli për Kampionatin e Botëror. Tensionet u shkallëzuan, dhe në 14 korrik 1969, Ushtria Salvadoriane filloi një sulm kundër Hondurasit. Organizata e Shteteve Amerikane negocioi një armëpushim i cili hyri në fuqi në 20 korrik, dhe solli një tërheqje të trupave Salvadorane në fillim të gushtit.
Faktorët që çuan në konflikt ishin një mosmarrëveshje kufiri dhe prania e mijëra salvadorianëve që jetonin në mënyrë të paligjshme Honduras. Pas Luftës një-javore të Futbollit në korrik 1969, shumë familje dhe punëtorë salvadorianë u dëbuan. Salvadori kishte rënë dakord për një armëpushim për të zgjidhur çështjen e kufirit, por më vonë Hondurasi i pagoi shpenzimet për dëmet të luftës refugjatëve të dëbuar.
parapamje|250px|Fort e San Fernando [[Omoa, e ndërtuar nga spanjollë për tu mbrojtur nga Piratët]]
Uragani Fifi shkaktoi dëme të rënda gjatë bregdetit verior të Hondurasit më 18 dhe 19 shtator 1974.
Nė 1998, uragani Mitch shkaktohet humbje aq masive sa që ish presidenti Honduran Carlos Roberto Flores pohoi se vendi u kthye pesëdhjetë vjet mbrapa. Uragani Mitch shkatërroi rreth 70% të të lashtave dhe rreth 70-80% të infrastrukturës së transportit, duke përfshirë pothuajse të gjitha urat dhe rrugët dytësore. Anembanë vendit u vranë rreth 5.000 njerëz dhe u plagosën rreth 12.000 të tjerë, u shkatërruan rreth 33.000 shtëpi dhe u dëmtuan rreth 50.000 të tjera. Humbjet gjithsej llogariteshin në 3 miliard dollarë.
Politika
Në Honduras janë të regjistruara pesë parti politike: Partia Kombëtare (Partido Nacional de Honduras: PNH), Partia Liberale (Partido Liberal de Honduras: PLH), Social-Demokratët (Partido Innovación y Social Unidad-Demócrata: PINU-SD), Social Kristianët (Partido Demócrata Cristiano-de Honduras: DCH), dhe Bashkimi Demokratik (Partido Unificación Democrática: UD). PNH dhe PLH kanë qeverisur vendin për dekada. Në vitet e fundit, nga rradhët e liberalëve kanë dalë pesë presidentë të shtetit: Roberto Suazo Córdova, José Azcona del Hoyo, Carlos Roberto Reina, Carlos Roberto Flores dhe Manuel Zelaya, dhe dy president nga radhët e nacionalistëve : Rafael Leonardo Callejas Romero dhe Ricardo Maduro.
Në vitin 1963, u krye një grusht ushtarak shteti kundër presidentit të zgjedhur në mënyrë demokratike Ramón Villeda Morales. Mbas kësaj vendin e qeverisën një sërë qeverish ushtarake deri më 1981, kur Suazo Cordova (PLH) u zgjodh president dhe Hondurasi ndryshoi nga një regjim autoritar ushtarak në civil.
Administrata e Presidentit Maduro privatizoi sektorin e telekomunikacioneve për të nxitur përhapjen e shpejtë e këtyre shërbimeve për popullsinë e Hondurasit. Që nga nëntori i vitit 2005, kishte rreth 10 kompani private të telekomunikacionit në tregun Hondurian, duke përfshirë dy kompani të telefonisë celulare.
Gazetat kryesore të vendit janë La Prensa, El Heraldo, Diario La Tribuna dhe Tiempo.
Një e zgjedhjeve presidenciale të Përgjithshëm dhe u mbajt në Nën 27, 2005. Manuel Zelaya i Partia Liberale e Honduras (Partido Liberal de Honduras: PLH) fitoi, me Porfirio Pepe Lobo i Partia Kombëtare e Honduras (Partido Nacional de Honduras: PNH) që vijnë në vend të dytë. PNH e sfiduar me rezultatet e zgjedhjeve, dhe Lobo Sosa nuk e pranojnë deri 7 dhjetor. Kah fundi i dhjetorit, qeveria të lëshuar në fund të përgjithshëm fletëvotimeve të numëruara, duke i dhënë fitoren Zelaya zyrtare. Zelaya u inaugurua si Honduras' president të ri në Jan 27, 2006. Qeveria e tij ka qenë përgjithësisht konsiderohet e brishtë dhe e ai nuk e mbajnë një shumicë në Kongresi Kombëtar.
Departamentet dhe komunat
parapamje|250px|dikasterit ndarjen e 'Honduras'
Honduras është e ndarë në 18 departamenteve. Kryeqyteti i Tegucigalpa Qendrore e Qarkut i departamentit të Francisco Morazán.
Gjeografia
parapamje| 'Honduras' është i rrethuar nga [[Karaibe detin (lartë), Nikaragua, një humnerë në Oqeani Paqësor, El Salvador (më e ulët e majta) & Guatemala (majtas) ]]
Honduras kufizohet me Karaibe detin në veri dhe bregdet Oqeani Paqësor në jug nëpërmjet Gjirin e Fonseca. I Klima ndryshon nga tropikale në lowlands në përmbajtur në male. Të rajonet qendrore dhe jugore janë relativisht hotter dhe më pak i lagësht se e bregdetit verior.
Territorin e Honduran përbëhet kryesisht e maleve (~ 81%), por ka të ngushtë rrafshin përgjatë brigjeve, një numër i madh i pazhvilluar ultësirë xhungël La Mosquitia rajoni në verilindje, dhe e populluara ultësirë Sula në luginën veriperëndimore.
Në La Mosquitia, gënjeshtra e UNESKO botë-trashëgimisë site Rio Plátano biosferë Rezervė, me kokosi River i cili e ndan vendin nga Nikaragua.
Burimeve natyrore përfshijnë druri, ari, argjendi, bakrit, çojë, zink, hekur ore, antimony, qymyr, peshku, karkaleca, dhe hidrocentralit.
Islas de la Bahía dhe Swan Ishujt (Të gjitha të bregdetit veri off) janë pjesë e Honduras. Misteriosa Banka dhe Rosario Banka, 130–150 km (80-93 milje) në veri të Swan Ishujt, bien brenda EEZ e Honduras.
Ekonomia
parapamje|Hoteli i famshëm Gran Sula në qendër të [[San Pedro Sula]]
Ekonomia vazhdon të rritet ngadalë por shpërndarja e pasurisë është shumë e polarizuar me paga mesatare të ulëta. Rritja ekonomike në vitet e fundit ka një mesatare prej 7 % në vit e cila është një nga rritjet më të suksesshme në Amerikën Latine, por 50 % apo rreth 3,7 milion e popullsisë ende mbetet nën nivelin e varfërisë.
Nikaj (Kaçanik)
Nikaj është një vendbanim në komunën e Kaçanikut, Kosovë.
Hondurasi
Ekonomia
Hondurasi u shpall nga Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar një nga vendet më të varfra në botë në vitin 2005.
Të dy e shërbimeve të energjisë elektrike (ENEE) dhe tokë-linjë telefonike shërbimeve (HONDUTEL) janë operuar nga agjencitë qeveritare, me ENEE marrin subvencione të rënda për shkak të problemeve financiare kronike. HONDUTEL, megjithatë, nuk është më një monopol, sektorin e telekomunikacioneve duke qenë e hapur për kompanitë e sektorit privat-pas 25 dhjetor 2005, ky ishte një nga kërkesat e para miratimit fillim të CAFTA. Ka kontrolle të çmimit në nafte, dhe të tjera të përkohshme të çmimeve bazë për kontrolle janë shpesh të kaluar për periudha të shkurtra nga Kongresi.
Pas viteve të rënies së dollarit amerikan kundër e Lempira ka stabilizuar në rreth 19 Lempiras për dollar. Në qershor 2008 e kursit të këmbimit në mes të Shteteve të Bashkuara dhe dollarë Honduran Lempiras ishte rreth 1 deri në 18,85.
Në vitin 2005 Honduras nënshkruan CAFTA (marrëveshjen e tregtisë së lirë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës). Në dhjetor 2005, Honduras' qytet me port kryesor Puerto Cortés u përfshi në ShBA Konteniereve Sigurimit Iniciativa.
Në 7 dhjetor 2006, SHBA Departamentet e Homeland Security (DHS) dhe Energjisë (femër) njoftoi faza e parë e Sigurt mallrave Iniciativa, një përpjekje të paparë për të ndërtuar portit ekzistues me masat e sigurisë nga SHBA rritjen e aftësisë së qeverisë federale të scan kontejnerëve për materiale bërthamore dhe radiologjike jashtë dhe më të mirë për të vlerësuar rrezikun e përbrenda kontejnerë. Faza fillestare e Sigurt mallrave përfshin vendosjen e një kombinim ekzistuese e teknologjisë bërthamore të provuar dhe pajisjet e zbulimit të huaj deri në gjashtë porte : Portit Qasim në Pakistan, Puerto Cortés në Honduras ; Southampton në Mbreteria e Bashkuar ; Salalah në Portin Albania ; Porti i Singaporit ; dhe Gamman Terminali në Portin Busan në Korea. Herët 2007 Qysh, portet kontejnerëve këto janë nga skanuar informacion për rrezatimi dhe faktorët e rrezikut para se të lejohet të niset për në Shtetet e Bashkuara.
Mjedisi
Rajoni është konsideruar si një biodiversitetit hotspot për shkak të shumta bimėve dhe kafshëve specie që mund të gjenden atje. Ashtu si vendet e tjera në rajon, Honduras përmban gjerë burimeve biologjike. Kjo 43278 milje katrore (112.092 km²) pret vendin më shumë se 6000 lloje bimëve vaskulare, nga të cilat 630 (përshkruar deri tani) janë orkides ; rreth 250 reptiles Amfibet dhe, më shumë se 700 bird lloje, dhe 110 sisor llojeve, gjysma e tyre duke u bats.
Në rajonin e verilindore La Mosquitia gënjeshtra e Rio Plátano biosferë Rezervė, një ultësirë rainforest i cili është shtëpia e një larmi të madhe të jetës. Rezerva u shtua tek trashëgimisë botërore të UNESKO-s Faqe Lista në vitin 1982.
Honduras shi ka pyje, cloud pyjeve (e cila mund të rritet deri në pothuajse tre mijë metra mbi nivelin e detit), mangroves, savannas dhe vargjet malore me pisha dhe pemë lisi, dhe Mesoamerican pengesë sharrnajë Sistemit. Në Bej Ishujt janë bottlenose delfinët, manta rrezet, parrot peshku, shkollat e tingëllim blue dhe balenë peshkaqen.
Infrastruktura
Në vitin 1976 kishte një vijë hekurudhore në gjatësi prej 1 700 km të shtrirë kryesisht në veri perendim të vendit ku shfrytëzohej kryekëput për transportimin e bananeve. Kryeqyteti nuk është i lidhur për këtë rrjetë hekurudhore (1976). Ndërsa nga rrjeti rrugorë i krijuar nga një vijë e gjatë 9150 km, vetëm 1400 ishin të asfaltuara. Shumë pjesë në verilindje të vendit nuk kanë shtege që të lidhen në rrjetin rrugorë. Për këtë arsye duket se rëndësi të madhe ka qarkullimi ajrorë. Ka port ndërkombëtare të ajroplanëve në kryeqytet dhe në qytetin Shën Pjetër Sula (San Pedro Sula), si dhe disa vende të vogla aterimi. Zbarkimi dhe ngarkimi i anijeve bëhet në disa porta detare si p.sh. në Puerto Cortes pranë karbit, Amapala dhe porti në ndërtim El Henecán në gjirin Foneseca.
Energjia
I sektorin e energjisë elektrike në Honduras karakterizohet nga mbizotërim të individëve. Nga individët do të thotë se ajo është e elektrike kompanitë janë në pronësi private dhe nuk e integruara vertikalisht utility (përveç për rreth gjysma e brez kapaciteti) i quajtur ENEE (Empresa Nacional de Energía Electrica) ; një përpjekje të dështuara në 1994 për të unbundle veçantë në sektorin e ndërmarrjeve të ngarkuar gjenerimit të energjisë elektrike dhe shpërndarjes; ndajnë në rritje e gjenerimit termik gjatë dy dekadave; financiare të varfërit shëndetit të shtetit utility ENEE; mosbalancim midis relativisht të lartë industriale dhe relativisht të ulët për banim tarifave të energjisë elektrike; e larta të humbjeve teknike dhe komerciale në transmetimit dhe shpërndarjes; elektrike dhe mbulimi i ulët në zonat rurale.
Sfidat kryesore në këtë sektor janë :
Furnizimi me ujë dhe kanalizimi
Furnizimi me ujë dhe kanalizimi në Honduras ndryshon në masë të madhe nga qendrat urbane në fshatrat rurale. Qendrat e mëdha popullsisë në përgjithësi kanë modernizuar trajtimin e ujit dhe sistemet e shpërndarjes, megjithatë shpesh i cilësisë së ujit është e dobët për shkak të mungesës së mirëmbajtjes dhe trajtimin e duhur. Përgjithësisht të zonave rurale kanë bazë të sistemeve të ujit të pijshëm me kapacitet të kufizuar për trajtimin e ujit. Shumë zonat urbane kane sisteme qepës në vend për mbledhjen e ujërave të zeza, trajtimin e duhur megjithatë e ujërave të zeza është e pakët. Në zonat rurale, objekte sanitare janë në përgjithësi të kufizuara në bazë latrines dhe vë septike.
Shërbimet e ujit dhe kanalizimeve historikisht ishin siguruar nga AUTONOMO Servicio de Alcantarillas y Aqueductos (SANAA). Në vitin 2003, një të re "ujë ligjin" e cila u miratua bëri thirrje për decentralizimin e shërbimeve të ujit. Me ligjin e vitit 2003, komunitetet lokale kanë të drejtë dhe detyrë të zotërojnë, të veprojë, dhe kontrollin e tyre të ujit të pijshëm dhe sistemet e ujërave të zeza. Që nga miratimi i ligjit të ri, shumë së bashku komunitetet janë bashkuar për të adresuar çështjet e ujit dhe kanalizimeve mbi një bazë rajonale.
Shumë kombëtare dhe ndërkombëtare të organizatave jo-qeveritare kanë një histori të punuar në projekte të ujit dhe kanalizimeve në Honduras. Ndërkombëtare të grupeve të përfshijnë, por nuk kufizohen vetëm në, e Kryqi i Kuq, rrotullues Club, Catholic Relief Services, [http://www. waterforpeople.org / e ujit për Popullore], CARE, CESO-SACO dhe SHH.
Përveç kësaj, shumë organizatave qeveritare që punojnë në projekte përfshijnë: Unioni Evropian, USAID, e Korpusit të Inxhinierëve të Ushtrisë, Cooperacion Andalucia, e Qeveria e Japonisë, dhe shumë të tjerë.
Transporti
Transporti në Honduras përbëhet nga infrastruktura e mëposhtme : 699 km i hekurudhave ;
Përgjegjësia për të politikave në sektorin e transportit mbështetet me Ministrinë e Punëve Publike, Transportit dhe Banesore (SOPRTRAVI pas saj spanjisht acronym).
Demografia
Sipas CIA World Factbook, Honduras ka një popullsi prej 7,48 milionë ; 90 % e popullsisë është Mestizo, 7 % indian amerikan, 2 % të zi dhe 1 % të bardhë.
90 % e popullsisë janë Honduran Mestizo (një përzierje të Amerindian dhe pasardhës Evropian). Rreth 7 % të popullsisë Honduran janë anëtarë të një nga shtatë grupet indigjene të njohura. Autokton i Konfederatës së Popujve të Honduras (CONPAH) dhe qeveria e shtatë Honduras count ndryshme indigjene grupe :
Rreth 2 % e popullsisë është Honduras e zi, ose afro-Honduran, dhe kryesisht banojnë në të vendit në Karaibe apo bregdetit të Atlantikut. I zi popullsisë vjen nga një numër burimesh. Shumica janë pasardhës të West Indian ishujve sillen në Honduras si dhe indentured shërbyesve skllevër. Një tjetër grup të madh (rreth 150.000 sot) janë të Garifuna, pasardhës i një afro-Carib revoltuar kundër popullatës të cilat autoritetet britanike në ishullin e St Vincent forcë dhe u zhvendos në Belize dhe Honduras gjatë shekullit tetëmbëdhjetë. Garífunas janë pjesë e identitetit Honduran teatror nëpërmjet prezantimeve të tilla si Louvavagu.
Honduras pret një palestinez komunitetit (shumica dërrmuese e të cilëve janë Kristian arabët). Palestinezët e arriti në vend në fund të 19. Dhe 20. Fillim shekuj, duke ngritur veten e tyre veçanërisht në qytetin e San Pedro Sula. E komunitetit palestinez, mirë të integruar në Honduras, është shquar në business, commerce, banking, industri, dhe politikë. Ekziston edhe një Lindjen aziatike komunitetit që në radhë të parë është Chinese tatëpjetë, dhe në një masë më të vogël Japoneze. Korean, Ryukyuan, Vietnamese gjithashtu përbëjnë një përqindje shumë e vogël për shkak të mbërritjes së tyre për të Honduras si kontratë laborers në vitet 1980 dhe 1990. Ka edhe një numër i vlerësuar 1000 Sumos (ose Mayangnas) që jetojnë në Honduras, shumica e të cilëve banojnë në Karaibe bregdetit.