cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kimi Ga Yo
Edhe pse ky himn ka qenë prej shumë kohësh i pranishëm në jetën e japonezëve, ai do të zyrtarizohej vetëm në vitin 1999 me hartimin e ligjit të ri rreth flamurit dhe himnit të shtetit të Japonisë.
Rugova (rajon)
Lëvizja Kombëtare Shqiptare
Rugovasit patën rol kyç në kryengritjen e armatosur më 1904 ku morën pjesë edhe Peja me Gjakovën. Pas kundërshtimit të revolucionit xhonturk, më 1908, rugovasit gjenden para katër batalioneve osmane të pajisura me 24 topa. Po ashtu, në kryengritjet mbarëshqiptare që karakterizuan vitin 1912, përgjaket edhe Rugova. Ndërkaq, më 28 nëntor 1912, Rugova dërgon në Vlorë60 fshatar në përkrahje të Pavarësisë së Shqipërisë. Pas Konferencës së Ambasadorëve në Londër më 1913, Kosova ndahet përfundimisht nga Shqipëria. Në Rugovë rifillojnë brutalitetet me qëllim të kthimit në ortodoks, çarmatimi i shqiptarëve, privimi i të drejtave themelore etj.
Kimi Ga Yo
Origjina
Aq larg sa dihet kjo është një poemë anonime, e pranishme në një antologji poemash të titulluara Kokin-Wakashu. Në kohën e atëhershme, poemat anonime ishin të shumta. Mendohet se anonimati vjen si rrjedhojë e rangut të ulët që mund të ketë pasur krijuesi. Kënga është futur në antologji të tjera dhe më vonë kjo këngë është përdorur në mënyrë të zakonshme nga njerëzit në jetën e përditshme si një këngë feste.
Rugova (rajon)
Lëvizja Kombëtare Shqiptare
Gjatë viteve 1915- 1918 Rugova pushtohet nga Austro-Hungaria ndërsa pushteti serb rivendoset më 1918. Më 1919 në Rugovë shpërthen një kryengritje e armatosur. Vendasit luftojnë kundër Armatës III Serbe. krerët më të dalluar janë: Zhuj Selmani, Sali Rama, Ker Sadria, Zhuk Haxhua etj. Gjatë këtyre viteve digjen 410 shtëpi rugovase. Lëvizja Kaçake, ashtu si në tërë Kosovën, u zhvillua edhe në Rugovë.
Kimi Ga Yo
Origjina
Në 1869, një vizitor ushtarak nga Irlanda i quajtur John William Fenton, duke parë se Japonia nuk kishte një himn nacional, këshilloi Iwao Oyaman (një oficer i Klanit Satsuma), që të bëhej një himn. Me aprovimin e Iwao, që gjithashtu ishte ai që zgjodhi fjalët, një gjë e tillë do të bëhej e mundur shumë shpejt. Duke marrur parasysh influencën e madhe të Fuqive të Mëdha të Evropës mbi Japoninë gjatë periudhës së modernizimit të kësaj të fundit në atë kohë, mendohet se pikërisht këto fjalë u zgjodhën pasi ngjanin shumë me himnin nacional të Anglisë. Më pas Fenton kompozoi muzikën. Ky ishte versioni i parë i himnit të Japonisë edhe pse në 1876 do të hiqej nga qarkullimi për shkak se nuk ishte shumë i njohur ndër shoqërinë japoneze.
Rugova (rajon)
Lufta e Dytë Botërore
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Rugova ishte nën pushtetin italian. Në këtë periudhë u formua komuna e parë në Kuqishte me kryetar Zhuj Ker Bardhin dhe u hap shkolla e parë shqipe në këtë trevë. Në ndërkohë, në vitin 1942, për shkak të tradhtisë nga ana malazeze u mbyll kufiri. Në rrethanat e kësaj lufte, për shkaqe të mbrojtjes, u formuan katër banda, formacione gjysmëcivile e gjysmushtarake: Në mes të luftëtarëve, u shquan edhe gra që mbrojten nderin e tyre me armë, ndër të cilat Bekë Maliqja (Bekë Alia) që vrau shtatë nizamë.
Kimi Ga Yo
Origjina
Në 1880, pjesëtarë të familjes mbretërore përshtatën një melodi të re të kompozuar nga Yoshiisa Oku dhe Akimori Hayashi. Megjithatë Hiromori Hayashi, si supervizori i tyre dhe babai i Akimorit, merr shpesh kredi si kompozitor i vërtetë. Më vonë melodia do të përshtatej në stilin Evropian nga një gjerman me emrin Franz Von Eckert. Me sa dihet deri sot, ky është versioni i dytë i Kimi ga Yo.
Rugova (rajon)
Lufta e Dytë Botërore
Lëvizja Nacional-Çlirimtare në Rugovë pati jetë të shkurtër pasi vendasit e kishin humbur besimin. Në nëntor të vitit 1944 së bashku me Pejën u çlirua edhe Rugova.
Kimi Ga Yo
Lirika
thumb|right|Kimi Ga Yo Versioni origjinal ashtu si lexohet :
Rugova (rajon)
Rugova pas Luftës së Dytë Botërore
Me formimin e Jugosllavisë Kosova u shpall Krahinë Autonome Socialiste e Serbisë. Si në çdo periudhë tjetër pati konflikte mes rugovasve dhe pushtetit. Që në vitin 1945 filluan përleshjet me komunistët. Në Rugovë u formua Partia Antikomuniste Nacional-Demokratike Shqiptare me kryetar Sylë Mehmetin (që vdiq në burgjet e Jugosllavisë). Kjo ishte partia e parë në Kosovë dhe veproi deri më 1952.
Kimi Ga Yo
Lirika
I shkruar sipas mënyrës Hiragana :
Rugova (rajon)
Rugova pas Luftës së Dytë Botërore
Gjatë kohës së Jugosllavisë shumë rugovas u aktivizuan në organizimin e protestave dhe demonstratave në tërë Kosovën. Ndërsa Rugova u bë qendër e besëlidhjeve të mëdha për ndaljen e gjakmarrjes, fillimisht në vitin 1970 pastaj edhe më 1990 kur filloi aksioni i madh për Pajtimin e Gjaqeve nga Anton Çetta.
Kimi Ga Yo
Lirika
I shkruar sipas mënyrës Kanxhi :
Rugova (rajon)
Rugova pas Luftës së Dytë Botërore
Rugova e kundërshtoi shumë herë pushtetin si në rastin e shkollave, të elektrifikimit etj. Andaj pati shumë të burgosur politikë.
Kimi Ga Yo
Lirika
Një përkthim i thjeshtë do të ishte:
Rugova (rajon)
Rugova pas Luftës së Dytë Botërore
Në vitet e '90-ta u formua LDK-ja, Shoqata e Intelektualëve, Shoqata Humanitare dhe Nënkëshilli për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur.
Kimi Ga Yo
Lirika
(Kujdes: Ju lutem duhet të keni parasysh që përkthimi nuk është bërë direkt nga japonishtja dhe duke qenë se gjuha shqipe ka shumë ndryshim me atë japoneze, përshtatja është shumë e vështirë. Megjithatë mund të them me siguri që konteksti është i saktë. Faleminderit për mirëkuptimin!)
Rugova (rajon)
Lufta e Kosovës
Rugova ka qenë strehë e patriotëve të mëdhenj si Hasan Prishtina, Haxhi Zeka etj. Andaj, edhe gjatë luftës së fundit, Rugova luajti një rol të rëndësishëm në këtë aspekt duke strehuar popullatën që kishte marrë rrugët dhe rrugëlidhje për ata që kërkonin të dilnin në Mal të Zi. Po ashtu në Rugovë veproi një degë e UÇK-së me komandant Salih Lajçi e njohur si "Brigada 136 Rugova".
Kimi Ga Yo
Kritika
Fill mbas Luftës së Dytë Botërore ka pasur shumë kritikime rreth himnit japonez për shkak se mendohet se ky himn nxjerr në pah ide militariste që bien ndesh me idetë demokratike dhe përkrah idetë imperialiste famëkeqe që shkaktuan shumë dëme gjatë luftës së Dytë Botërore. Kritika të tilla janë bërë edhe mbi flamurin japonez dhe jo radhë herë ka pasur demonstrata nga të dyja palët. Në 1999 me aprovimin e ligjit për himnin dhe flamurin zyrtarë të vendit, u vendos që të zgjidhej himni Kimi ga Yo dhe flamuri Hinomaru.
Rugova (rajon)
Lufta e Kosovës
Vazhdimisht kishte sulme dhe konfrontime, djegie shtëpish nga ana serbe dhe masakra në njerëz. Gjatë kësaj kohe pati familje që nuk i lëshuan për asnjë çast tokat e veta. Këto familje dhanë kontribut të madh dhe e ndihmuan UÇKnë duke e furnizuar me ushqime, ilaçe dhe mjete të tjera të nevojshme. Shumë vendas iu bashkuan kësaj brigade dhe pati të atillë që ndihmuan furnizimin me armë.
Kimi Ga Yo
Kritika
Debate të shumta ka pasur edhe në shkolla të ndryshme. Sipas ligjit Japonez mbi flamurin dhe himnin, në të gjitha festat zyrtare është i detyrueshme këndimi i himint. Për më tepër ndërkoh që "Kimi ga Yo" luhet, të pranishmit duhet të qëndrojnë në këmbë në shenjë nderimi. Por kjo ka pasur shumë kundërshtime nga mësues të shumtë të cilët shtuan më tepër polemikat dhe debatet.
Rugova (rajon)
Lufta e Kosovës
Avokati rugovas, Bajram Kelmendi, ishte i pari që bëri akuzat ne Hagë kundër kriminelit Millosheviq.
Nga kjo luftë Rugova doli me dëme materiale por edhe me humbjen e njerëzve më të shquar.
Popullsia
Rugova është trevë etnikisht e pastër, ku jetojnë rreth 150 banorë të cilët iu takojnë gegëve. Popullsia ka prejardhjen nga Kelmendi (Malësia e Madhe). Andaj popullata ndahet në fise që iu takojnë vëllazërive të mëdha të Kelmendit: Lajç, Nikç, Muriq, Vukël dhe Selcë. Sipas legjendës, brezat u formuan nga katër djemtë e kryeplakut që fillet e veta i patën në Bishtanin. Në trollin e Rugovës erdhën bijtë e Nikë Dedës që më pas fshatrave u dhanë emrat e tyre, p.sh. Dreli – Drelajve, Stanku – Stankajve, Pepi – Pepiqit (Pepajve), Noku – Nokshiqit etj. Megjithëkëtë, një pjesë e vendasve u vendosën këtu për shkak të gjakmarrjes.
Regjistrimi i parë i popullsisë haset në vitin 1485 në Defterin e Perandorisë Osmane për Sanxhakun e Shkodrës. Sipas këtij defteri, Rugova në shek. XV kishte 69 shtëpi me 114 banorë. Por, gjithashtu, në këtë defter ka të dhëna për disa fshatra të Rugovës, andaj mund të hipotekohet se Shtupeqi (38 shtëpi në atë kohë) dhe Boga (2 shtëpi atëherë) të kenë qenë të ndara nga tërësia e përgjithshme.
Për më se 436 vjet nuk gjendet asnjë e dhënë për popullsinë. Për shkak të armiqësisë me pushtetin, banorët shumë herë bojkotuan regjistrimet, të cilat nga viti 1921 i organizuan vetë.
Për shkak të luftërave të shumta, shpërnguljet ndodhën kohë pas kohe. Por, më masivet ishin ato pas Luftës së Dytë Botërore dhe, sidomos, pas viteve të ’60-ta kur rritet presioni nga pushteti jugosllav.
Jeta rugovase
Rugova është një mjedis shqiptar i veçantë, etnikisht qind për qind i pastër. ..
Në kohën e Perandorisë Osmane, Rugova i takonte Sanxhakut të Shkodrës dhe për një kohë të gjatë tregtia u zhvillua vetëm me Shkodër. Nga viti 1959 i takon administrikisht Kuvendit Komunal të Pejës.
Organizimi fisnor i ngjante një modeli mesjetar pasi Kanuni i Lekë Dukagjinit ishte e vetmja normë vendimmarrëse. Ky organizim imponoi jetën e përgjithshme. Shtëpitë – kulla kishin nga 50-70 anëtarë. Të këtilla shtëpitë kishin nga një histori në vete në bazë të së cilës nderoheshin, respektivisht dënoheshin.
Rugovasit janë model tipik i një shqiptari të hershëm: mikpritës, bujarë, trima dhe të dashur. Mbi të gjitha shumë krenarë dhe besnikë, gjëra për të cilat shkruan edhe historia.
Ata janë punëtorë por para së gjithash merren me blegtori, blegtori kjo ekstensive. Ndonëse sot koha e ka bërë të vetën, në të kaluarën ka pasur shumë shtëpi që kishin deri në 1000 krerë dele dhe 50 lopë e kuaj. Barinjtë nomadë largoheshin gjatë dimrit në Rrafsh të Dukagjinit dhe në Peshter të Malit të Zi me muaj të tërë. Gjërat e tilla në ditët tona pothuajse nuk ndodhin. Kryeçobani ishte specialist i pashkolluar dhe veterinar i vetëmësuar.
Rugovasit nuk martohen brenda fisit të vet, sado kushërinj të largët të jenë. Deri vonë, për shkak të barrierave që ndodheshin në mes malit dhe rrafshit, martesat bëheshin vetëm mes viseve malore, gjë që po ashtu ka ndërruar në ditët tona.
Mbrëmjet rugovase i karakterizojnë mbledhjet e burrave nëpër oda ku këndohen këngë me lahutë e çifteli dhe luhen lojëra tipike tradicionale. Këto oda ndriçoheshin vetëm me pisha apo llamba të vajgurit deri në vitin 1983 kur rugovasit me këmbëngulësi e kundërshtuan pushtetin jugosllav dhe bënë elektrifikimin e vendit.
Gruaja rugovase kishte dhe ka një pozitë dhe vend të veçantë në familje. Ajo ka të drejta të barabarta me burrin. Andaj nuk është aspak e çuditshme kur i hasim në luftë krahë për krahë me burrat. Kishte raste kur vajzat luanin funksionin e djalit duke mohuar çdo gjë femërore. Këto vajza quheshin “burrnesha”, ndërronin emrin, nuk martoheshin, merrnin pjesë nëpër oda dhe udhëhiqnin familjen. Ngjashëm me amazonat e antikitetit parahelen.
Përveç punëve të shtëpisë, gratë merreshin edhe me rritjen e fëmijëve me punëdore, me qepjen e rrobave dhe mjaft të njohura janë qylymet që i qepnin.
Rugovasit festojnë Ditën e Pranverës, Ditën e Shëngjergjit dhe vëmendje të veçantë iu kushtojnë Lojërave Tradicionale.
Religjioni
Rugovasit nuk kanë qenë kurrë religjioz dhe nuk merakoseshin për fenë. Në rend të parë vinte vatani. Besimi i tyre kishte të bënte me shumë elemente të paganizmit. Megjithëkëtë, ata i qëndruan besnikë identitetit të të parëve dhe deri në vitin 1703 nuk gjendej asnjë mysliman. Të 13 fshatrat e Rugovës kishin kisha deri në kohën kur Perandoria Osmane i rrënoi ato. Në luftë për të mbrojtur fenë e tyre, në shek. XX, duke refuzuar konvertimin në ortodoksizëm, zhvillohej një luftë më një tjetër qëllim. Të pranoje ortodoksizmin do të thoshte se po shkel mbi kombësinë tënde. Në thelb, ky ishte destinacioni: asimilimi. Qindra rugovas vdiqën në luftërat e atij shekulli por asnjëri nuk e humbi identitetin e vet.
Xhamia e parë u ndërtua në Drelaj në vitin 1915, e dyta në Koshutan dhe e treta në Shtupeq të Vogël. Ndërkaq, hoxha i parë ishte Mulla Sylë Rugova. Të gjithë hoxhët e xhamive të Rugovës banonin në Pejë.
Sot në Rugovë gjendet vetëm një kishë në Kuqishtë dhe dy xhamitë e shek. XX në Drelaj dhe Shtupeq të Vogël. Po ashtu, në hyrje të Rugovës ndodhet Patrikana e Pejës, e ndërtuar në shek. XIII dhe që shërbeu si momumenti kryesor i serbëve në Kosovë. Që nga viti 2003 mbrohet nga UNESCO, ndërsa për më se 300 vite ajo u mbrojt nga një familje rugovase që mbante titullin "vojvodë".
Kultura dhe tradita
Bjeshkët e Nemuna në përgjithësi dhe Rugova në veçanti shquhen për traditat dhe zakonet e tyre. Karakteristikë e këtij regjioni janë veshjet, vallëzimi, dialekti, lojërat tradicionale etj. Edhe pse atje tradita akoma jeton, rol kryesore në promovimin e saj luan Ansambli Autokton “Rugova.
Investimet kulturore po rriten dita-ditës. Amfiteatri në Malaj është rinovuar dhe tani shërben për mbajtjen e mbledhjeve kulturore, ndërsa amfiteatri në Rekë të Allagës po shfrytëzohet për prezantimet e “Film Fest”-it. Përveç këtyre, ushqimet tradicionale vazhdimisht gatuhet si: flia, leqeniku, shëllira, maza e zier etj.
Kostumet
Përveç tirqve dhe plisit që i ndeshim kudo tek shqiptarët, karakteristikë e burrave te kësaj treve është shalli I bardhë I cili vendoset ne kokë, I gjatë mbi 3 metra. Shalli vendoset që nga mosha 7 vjeçare e deri sa te vdesin kur edhe shërben për t’i mbuluar. Tirqit vishen me një këmishë, një brez, një jelek(xhamadan) dhe një lloj tunike(xhurdi) te zezë.
Shembuj të tirqve kemi “braies” në Gali, “kilt” në Skoci të cilat të kujtojnë kiloton bavareze.
Varësisht nga mosha ndryshon edhe veshja. Kështu, kemi llojin e veshjeve të vajzave, të grave dhe të plakave; veshjet e djemve, të burrave dhe të pleqve.
Vallja pirrike
Kurretët, për ta penguar Kronosin që të zbulojë vendin ku fshihej I biri I tij, Zeusi, ata I mbulonin të qarat e foshnjës me vrigëllimin e shpatave të tyre. Dorjanët e shpien ne Spartë këtë valle. Aleksandri I Madh para se të lëshohej kundër persëve kërceu këtë valle ndërsa Jul Cezari, pas qëndrimit në Iliri, e bëri atë të famshme në Itali.Albanologu Thelloczi pohon se ilirët vallëzonin me shpatë në dorë si shqiptarët sot.
Edhe gratë kanë vallen e tyre me shamia dhe po ashtu vallja e kombinuar që vallëzohet nga gratë dhe burrat së bashku.
Muzika
Ky rajon ka muzikë homofonike, ngjashëm me rajonin verior te Shqipërisë. Muzika është e pranishme jo vetëm në dasma por edhe në jetën e përditshme: burrat këndojnë gjatë mbledhjeve nëpër oda dhe gratë gjatë punëve të tjera të përditshme. E veçanta e kësaj është se muzika këndohej edhe nëpër raste mortor, kur humbej ndonjë trim i shquar. Ky ishte ngushëllimi më i madh dhe këndimi i këngëve paraqiste një privilegj të caktuar. Rugova ka 54 këngë epike kushtuar trimave të saj. Lahutari më i moçëm që njihet është Hysen Selman Husaj (1791-1876).
Instrumentet karakteristike janë: lahuta, çiftelia dhe sharkia. Vlen të cekët melodia e krijuar nga gjethja dhe ajo që është më e rëndësishmja e kësaj zone: kënga majekrahu. Në të kaluarën kënga majekrahu ka shërbyer për komunikim mes dy a më shumë personave nga njëra kodër në tjetrën.
Po ashtu, kjo trevë zotëron instrumentalin e njohur si Vallja e Rugovës, që sot dëgjohet nëpër dasma në mbarë Kosovën dhe Malësinë. Së bashku me këtë valle luhet edhe vallja pirrike.
Rugova mbetet atelie për krijimin e këngëve epike por edhe ninullave. Ninullat (këngët që u këndohen foshnjave) janë me vlerë të caktuar pasi përmes tyre fëmijët merrnin urimet më me vlerë për të ardhmen e tyre.
Traditional Games
Këto lojëra zënë një vend të rëndësishëm në kulturën e Rugovës. Organizimi i këtyre lojërave bashkon rugovasit çdo gusht, imigrantët dhe vendasit për të luajtur, kënduar dhe vallëzuar. Pjesëmarrësit demonstrojnë aftësitë fizike të tyre. Në këto lojëra marrin pjesë vetëm burrat. Ka rregulla të caktuara si dhe shpërblime për fituesit. Lojërat Tradicionale kanë gjatë disiplina:
Ngjitja në shilar
Shilar është një lis i gjatë 8 metra i cili vendoset vertikalisht. Qëllimi është të preket maja e lisit për kohën më të shkurtër të mundshme, pa përdor asnjë mjet ndihmës.
Gurapeshi
Pjesëmarrësit duhet ta hedhin një gur që peshon afërsisht 7 kg. Kjo disiplinë vjen nga antikiteti dhe luhej nga Ilirët. Po ashtu, disiplina e quajtur rrasa, që nënkupton “gjuajtje me dorë”, që sot luhet nga barinjtë, vjen nga antikiteti. Simbolika e kësaj i përshtatet thënies “Mos e prek tokën time, sepse edhe gurët të dënojnë.” [41]
Rrëzimi i duarve
Për këtë disiplinë është tryeza e posaçme. Dy pjesëmarrës luajnë kundër njëri-tjetrit, prandaj gara zhvillohet në bazë të eliminimeve. Kjo lloj loje u luajt nga Skënderbeu kur u kthye në Krujë. Për këtë shkak, në Rumani kjo disiplinë quhet “Loja Skënderbe”.
Mundja
Mundja paraqet një disiplinë ku pjesëmarrësit praktikojnë stilin e tyre. Një rund zgjatë 5 minuta por mund të ketë edhe minuta shtesë. Për çdo fitore, pjesëmarrësit grumbullojnë pikë në bazë të së cilave shpallet fituesi.
Hedhja e llastarit
Garuesit duhet të hedhin një dru të gjatë 5 metra me diametër rreth 13 cm, i cili quhet llastar. Për gjuajtje përdoren vetëm duart.
Tërheqja e litarit
Kjo disiplinë është mes ekipeve që përbëhen nga 5 anëtarë. Litari është i trashë dhe rreth 12 metra i gjatë. Në mes gjendet flamuri. Ekipi që e tërheq litarin deri sa flamuri të jetë në anën e tyre shpallet fitues. Zakonisht, kjo garë zhvillohet mes dy fiseve, dy fshatrave apo dy familjeve.
Dialekti
Trajta e të folurit fonetik i përket dialektit gegë me përjashtim të togut zanor “ua” dhe të trajtave foljore që i takojnë dialektit toskë. Në përbërje është e ruajtur shkodranishtja. Dallimi më i madh qëndron te zanoret. E theksuar është a-ja e cila në artikulim i afrohet o-së. Në disa raste a-ja kthehet në i p.sh. “livdoj” në vend të “lavdëroj”, “gjimoj” në vend të “gjëmoj” etj. Shkronja “e” zhduket në të folur p.sh. “çuditshe” në vend të “çuditeshe”, “skuqshe” në vend të “skuqeshe” etj. Shkronja “ë” ruhet vetëm përpara tingujve lëngëzorë, sonorë dhe në rasën kallëzore. Tiparet më të shquara dhe qendrore janë nazalizmi dhe denazalizmi që do të thotë se mbizotërojnë zanoret hundore. Diftongjet janë ruajtur rrënjësisht me përjashtim të diftongut “oe” që nuk dëgjohet fare.
Edukimi
Me gjithë vështirësitë dhe pengesat, dëshira për mësim ishte e pranishme gjithmonë gjë që e dëshmon edhe mbajtja e orëve mësimore në natyrë, pastaj nëpër shtëpi private deri në vitin 1930 kur u hap shkolla e parë katërklasëshe në Kuqishtë. Më vonë, në vitin 1946 hapet edhe shkolla “Përparimi” në Drelaj. Do të kalojnë 6 vite deri sa të hapet progjimnazi i parë në Kuqishtë dhe në 1956 nxirret gjenerata e parë prej 17 semimaturantësh çka paraqet sukseset e para të kësaj treve në fushën e arsimit. Përgjatë viteve 1947-1969 hapen paralele të shkollës fillore “Një maji” në Haxhaj edhe në 8 fshatra të tjera të cilat u vërshuan nga numri i nxënësve. Përveç kushteve jot ë mira nëpër shkolla, rugovasit përballeshin edhe me presionin nga jugosllavët. Këtë e dëshmon djegia e shtëpisë-shkollë në vitin 1953, ndalimi i të ardhurave, tentimi i kohëpaskohshëm për mbylljen e këtyre shkollave. Kontribut jashtëzakonisht të madh dhanë mësuesit, ndër të cilët kishte edhe femra.
Pavarësisht këtyre, shkollat dhe paralelet rugovase korrnin sukses në nxjerrjen e gjeneratave dhe personaliteteve të shquara. Shkolla “Përparimi” kishte edhe revistën e vet “Gurra” në gjuhën shqipe ku ndër të tjerash shqyrtoheshin edhe problemet me të cilët përballej Kosova e asaj periudhe.
Sot në Rugovë është e hapur vetëm shkolla fillore në Drelaj dhe një paralele e saj në Shtupeq të Madhe në të cilat vijojnë mësimin pak nxënës.
Ekonomia
Ekonomia e Rugovës është mbështetur gjithmonë në resurset e saj natyrore dhe padyshim në fuqinë punëtore. Rolin kryesor e ka luajtur blegtoria. Rugova e furnizonte tregun e Pejës, Plavës dhe Beranës. Sot produktet e saj shiten vetëm në tregun e Pejës. Pyjet janë një burim i rëndësishëm ekonomik ndërsa bujqësia është degë plotësuese. Në kohën e Jugosllavisë u hap kooperativa bujqësore ku u punësuan shumë vendas. Por me nxehjen e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë edhe kjo kooperativë u mbyll.
Që nga vitet e pasluftës në Rugovë shfrytëzohet fuqia ujore. Atje sot funksionon fabrika e ujit “Rugove” dhe fabrika e djathit, degë e së njëjtës kompani.
Turizmi
Rugova ka resurse të mëdha dhe tërheqëse për zhvillimin e turizmit. Viteve të fundit turizmi ka marrë hov. Klima malore, bukuritë natyrore, flora dhe fauna e shumëllojshme si dhe investimet në infrastrukturë dhe ndërtimi i objekteve afariste, hoteleve, restoranteve, bujtinave dhe shtëpive private për shërbimin dhe strehimin e turistëve janë faktorët kryesor që mundësojnë turizmin.
Kontribut të madh jep edhe grupi “Marimangat” që tërheq vendasit dhe të huajt drejt aventurave nëpër këto bjeshkë. Ky grup mundësoi edhe ndërtimin e rrugës “Via Ferrata” njëherazi e para në Ballkan, që mundëson ngjitjen në shkëmbinj për secilin kalimtar kureshtar. . Mjaft atraktiv është Shtegu i Gjelbër që mundëson shëtitjen në këmbë apo me biçikleta nëpër bjeshkë. Së fundmi shpallja e Rugovës Park Kombëtar shënon plotësimin e kushteve për investitorë të huaj.
Turizmi në Rugovë është i ndarë në dy degë: Turizmin Afarist dhe Turizmin Shtëpiak.
Turizmi afarist
Objektet afariste të ndërtuara i përshtaten plotësisht natyrës malësore të Rugovës. Përveç menysë së begatë nga tryezat evropiane, këto ofrojnë edhe ushqime tradicionale. Po ashtu, motelet dhe vilat për qëndrim më të gjatë ofrojnë kushte dhe rehati për pushime të mrekullueshme. Ndër vendet që kontribuojnë në mbajtjen e isos në Rugovë janë:
Secila nga të lart përmendurat kanë veçoritë e veta që në një mënyrë ose në tjetrën bëjnë për vete vizitorët. Kështu, “Gryka” posedon arinj, “Mulliri” paraqet restorantin më antik të ndërtuar mbi themelet e një mulliri, “Magra Austria” është e pajisur me pishinë të brendshme, pastaj janë restorantet me fusha të kalërimit si dhe gjëra të tjera që i korrespondojnë natyrës rugovase.
Turizmi shtëpiak
Ky turizëm përfaqësohet nga 6 shtëpi-hotele qe ofrojnë vend për banim si mysafir të shtëpisë dhe ku më mirë se në çdo vend tjetër bëhet njohja me traditat rugovase dhe me jetën e banorëve të atjeshëm. Këtë turizëm e zhvillojnë pushimoret:
Sporti
Për shkak të së kaluarës historike, sporti në Rugovë është zhvilluar më vonë së në vendet e tjera, edhe pse ka mjaft resurse për zhvillimin e tij. Sot në Rugovë janë disa pista skijimi (njëra e pajisur edhe me skilift), shtigje për ecje, parashutizëm etj. Po ashtu, në Rugovë është
Skitaria
Deri në vitin 1974 skitaria ka qenë pjesë e bjeshkatarisë. Rugova njihet si djep i skitarisë kosovare dhe ballkanike. Klubi i parë ishte "Rusolia" nga e cila kanë dalë tri grupe të tjera: KS "Peja", "Alpi" dhe "Rugova". Klubi "Rusolia" ka marrë pjesë edhe në Lojërat Olimpike.
Pista më e zhvilluar e skijimit gjendet në Boge por ka pista shumë të favorshme edhe në vendet e tjera, p.sh. në Stankaj. Në Bogë ndodhen edhe dy shkolla skijimi "Dardania" dhe "Ke Luani".
Bjeshkataria
Bjeshkataria paraqet një aktivitet rekreativo-sportiv që në Pejë daton që nga viti 1928. Për dallim nga Alpinizmi, Bjeshkatari d.m.th. ecje në terren dhe ngjitje në lartësi, pa asnjë mjet, derisa të ndeshesh në pengesa natyrore: shkëmbinj të lartë e të rrëpinjtë. Në kuadër të grupit të bjeshkatarëve funksionon edhe një Grup i Shpëtimit prej 30-40 vetash që ndihmojnë në raste të fatkeqësive natyrore. Bjeshkatarët Marshojnë në katër vija Marshimi:
Parajsa
thumb|Parajsa nga [[Jan Brygel.]] Parajsa është një fjalë që e ka prejardhjen nga sanskritja paradesha ose "vend i lartë" dhe më vonë u përshtat në perëndim në pairidaeza (persisht) që përbëhet nga pairi (përreth) dhe diz (krijoj), "paràdhisos" (greqisht), "pardes" (hebraisht), "partez" (armenisht) (kopësht) dhe "paradisus" (latinisht), italisht Paradiso nga e cila vjen edhe ne shqip fjala parajsë ose parriz. Në tekstet fetare zakonisht lidhet me jetën e amshuar të lumtur të të vdekurve që shijojnë shikimin dhe praninë e fytyrës së Zotit.
Burime si Ksenofoni e përdornin këtë emërtim për të treguar kopshtin e famshëm "parajsë". Tre prejardhjet kryesore të emërtimit perëndimor (hebraisht pardès, persisht pairidaēza dhe greqisht paràdhisos), përmbajnë idenë themelore të një parku ose kopshti.
Sot emërtimi "parajsë" nënkupton "qiellin" ose vendin e fundit e të lumtur, dhe rrjedh nga domethënia e fjalës greke paràdhisos të përdorur në Bibël për të treguar kopshtin e edenit.
Parajsa në Bibël: Edeni dhe Jeruzalemi i Ri
thumb|200px|Adami dhe Eva dëbohen nga parajsa Siguria e jetës së amshuar e të lumtur shfaqet vetëm kah fundi i Besëlidhjes së Vjetër. Më parë mendohej që të vdekurit zbritnin në "mbretërinë e të vdekurve" ose sheol, "vendi i hijeve", pa kënaqësi.
Në librin e makabejve, dhe libra të dytë kanonike të pa përfshirë në kanonin hebraik shprehet siguria e ringjalljes së të vdekurve dhe jetën e amshuar. Jezusi e ka paraqitur shumë qartë këtë mësim në krahasime të ndryshme e fjalime: thumb|left|250px|Dita e gjykimit, nga [[Mikelangjelo.]] Emërtimi shfaqet edhe tek 2Kor 12,4. Apostoli Pal pohon të ketë qënë i rrëmbyer në parajsë e të ketë dëgjuar fjalë të pathënëshme që nuk i lejohet askujt të thuhen.
Përfytyrimi i parajsës nga Dantja
thumb|right|250px|[[Gustav Dor: Dantja dhe Beatriçja në rrethin e fundit të parajsës]]
David Hasselhoff
David Hasselhoff (emri i plotë David Michael Hasselhoff) ka lindur më 17 korrik 1952 në Baltimore. Ka dy vajza Taylor-Ann Hasselhoff (5 maj 1990) dhe Hayley Hasselhoff (26 gusht 1992) me aktoren Pamela Bach, dhe tashmë janë divorcuar. Në Shqipëri njihet për rolin e tij të famshëm Mitch në telefilmin Baywatch. Ai gjithashtu është edhe këngëtar i njohur amerikan.
Filmat
Kickin It Old Skool (27 prill 2007)
Click (23 qershor 2006)
Parajsa
Parajsa në Islam
Vetitë e mrekullueshme të parajsës në Islam janë prania e hyrijeve - vashave syzeza të bukura të virgjëra e të paprekura nga xhinët apo njerëzit (Kurani 55:55-76).
David Hasselhoff
Filmat
America's Got Talent Judge (2006-vazhdon)
Parajsa
Parajsa në Islam
Njerëzve të drejtë që do të jenë banorë të parajsës u shërbejnë djelmosha të veshur në të gjelbërt me zbukurime të argjendëta (Kurani 76:19-21; 56:17).
David Hasselhoff
Filmat
The SpongeBob SquarePants Movie (14 nëntor 2004)
Parajsa
Parajsa në Islam
Sipas argumenteve Islame parajsa është një vend i ndarë ku njerëzit do të ndahen sipas përkushtimit dhe devotshmërisë në nivele të ndryshme të parajsës.
David Hasselhoff
Filmat
A Dirty Shame (12 shtator 2004)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Përkufizimi: Përkthyesit e versionit grek të Septuagintës me të drejtë përdorën termin «parajsë» (parádeisos) kur ishte fjala për kopshtin e Edenit, pasi, me sa duket, ai ishte një park i rrethuar. Fragmente të tjera biblike, që flasin për parajsën dhe që ndodhen pas tregimit të Zanafillës, i referohen (1) kopshtit të Edenit, (2) tokës si një të tërë, kur të bëhet në të ardhmen si Edeni, (3) begatisë frymore mes shërbëtorëve të Perëndisë në tokë, ose (4) masave që janë marrë në qiell e që të sjellin ndër mend kushtet e Edenit.
A përmendet edhe në «Besëlidhjen e Re» parajsa e ardhshme tokësore, apo përmendet vetëm në «Besëlidhjen e Vjetër»?
David Hasselhoff
Filmat
Dodgeball: A True Underdog Story (18 qershor 2004)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Nuk ka asnjë arsye biblike që Shkrimet të ndahen në dy pjesë dhe që vlera e pohimeve të tyre të gjykohet nga fakti nëse janë në «Besëlidhjen e Vjetër» a në «Besëlidhjen e Re». Te 2 Timoteut 3:16 thuhet: «I gjithë Shkrimi është i frymëzuar nga Perëndia dhe i dobishëm për të mësuar, për të qortuar, për të ndrequr.» Duke iu referuar Shkrimeve të frymëzuara të epokës para krishterimit, te Romakëve 15:4 thuhet: «Gjithçka që u shkrua kohë më parë, u shkrua për mësimin tonë.» Prandaj, për t’iu përgjigjur saktë pyetjes së sipërpërmendur, duhet të marrim parasysh Biblën si një të tërë.
David Hasselhoff
Filmat
The New Guy (7 maj 2002)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Te Zanafilla 2:8 thuhet: «Perëndia Jehova mbolli një kopsht [«park», Mo; «parajsë», Dy; parádeison, LXX] në Eden, drejt lindjes, dhe vendosi atje njeriun [Adamin] që kishte formuar.» Jeta bimore dhe shtazore atje ishte e shumëllojshme dhe magjepsëse. Jehovai e bekoi çiftin e parë njerëzor dhe u tha: «Jini të frytshëm, shumohuni dhe mbusheni tokën e sundojeni, mbani të nënshtruar peshqit e detit, krijesat fluturuese të qiejve dhe çdo krijesë të gjallë që lëviz në tokë.» (Zan. 1:28) Qëllimi që kishte që në fillim Perëndia, ishte që e gjithë toka të bëhej një parajsë e populluar me njerëz që i çmojnë ligjet e tij dhe u binden atyre, dhe ky qëllim do të përmbushet. (Isa. 45:18; 55:10, 11) Prandaj Jezui tha: «Lum ata që janë me natyrë të butë, sepse do të trashëgojnë tokën!» Ja përse i mësoi dishepujt e tij të luteshin me fjalët: «Ati ynë që je në qiej, u shenjtëroftë emri yt. Ardhtë mbretëria jote. U bëftë vullneti yt, si në qiell, edhe në tokë.» (Mat. 5:5; 6:9, 10) Në përputhje me këto fjalë, Efesianëve 1:9-11shpjegon qëllimin e Perëndisë që «të mblidhte përsëri së bashku në Krishtin të gjitha gjërat, gjërat në qiej dhe gjërat në tokë». Hebrenjve 2:5 flet për «tokën e banuar që do të vijë». TeZbulesa 5:10 përmenden ata që «do të mbretërojnë mbi tokën» si bashkëtrashëgimtarë me Krishtin. Te Zbulesa 21:1-5 dhe 22:1, 2 jepen përshkrime të mëtejshme të bukura, për kushtet që do të jenë në ‘tokën e re’, të cilat të sjellin ndër mend Parajsën që ekzistonte fillimisht në Eden, ku ishte pema e jetës.—Zan. 2:9.
David Hasselhoff
Filmat
Layover (22 gusht 2001)
Jekyll & Hyde: The Musical (10 mars 2001)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Përveç kësaj, Jezui përdori termin grek parádeisos kur foli për parajsën e ardhshme në tokë. «Jezui iu përgjigj [një keqbërësi që ishte vënë në shtyllë përbri tij dhe që tregoi besim në mbretërinë e ardhshme të Jezuit]: ‘Vërtet po të them sot: ti do të jesh me mua në Parajsë.’»—Luka 23:43.
David Hasselhoff
Filmat
Welcome to Hollywood (27 tetor 2000)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Si mund të jemi të sigurt se çfarë donte të thoshte Jezui me fjalën «parajsë» kur iu drejtua keqbërësit, te Luka 23:43?
David Hasselhoff
Filmat
One True Love (25 tetor 2000)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
A e kishte fjalën për një vend të përkohshëm për ‘shpirtin e të drejtëve që kishin vdekur’, për një pjesë të Hadesit?
Nga ka ardhur kjo pikëpamje? Një fjalor thotë: «Me ndërfutjen e doktrinës greke të pavdekësisë së shpirtit, parajsa u bë vendi ku preheshin të drejtët në gjendjen e ndërmjetme.» (The New International Dictionary of New Testament Theology, Grand Rapids, Miç.; 1976, botuar nga Kolin Brauni, vëll. 2, f. 761) A ishte e përhapur mes judenjve kjo pikëpamje jobiblike kur Jezui ishte në tokë? Sipas një fjalori biblik, kjo është e pagjasë.—Dictionary of the Bible, i Hastings, Edinburg, 1905, vëll. III, f. 669, 670.
David Hasselhoff
Filmat
The Big Tease (26 nëntor 1999)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Edhe po të kishte qenë e përhapur mes judenjve të shekullit të parë, a do ta përkrahte Jezui këtë pikëpamje me premtimin që i bëri keqbërësit të penduar? Jezui i kishte dënuar me forcë farisenjtë dhe skribët judenj, të cilët mësonin tradita që binin ndesh me Fjalën e Perëndisë.—Mat. 15:3-9; shih edhe temën «Shpirti».
David Hasselhoff
Filmat
Nick Fury: Agent of S.H.I.E.L.D. (26 maj 1998)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Siç tregohet te Veprat 2:30, 31, Jezui shkoi në Hades kur vdiq. (Duke iu referuar Psalmit 16:10, apostulli Pjetër përdori në këtë fragment fjalën Hades si barasvlerës të fjalës Sheol.) Megjithatë, Bibla nuk thotë askund se Sheoli (Hadesi) ose ndonjë pjesë e tij është një parajsë ku njeriu gjen kënaqësi. Përkundrazi, te Eklisiastiu 9:5, 10 thuhet se ata që janë në Sheol (Hades), «s’janë të vetëdijshëm për asgjë».
David Hasselhoff
Filmat
Gridlock (14 janar 1996)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
A ishte Parajsa e përmendur te Luka 23:43 qielli ose një pjesë e qiellit?
David Hasselhoff
Filmat
Baywatch Nights ....Mitch Buchannon (1995-97)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Bibla nuk pajtohet me pikëpamjen se Jezui dhe keqbërësi shkuan në qiell ditën që Jezui i foli atij. Jezui kishte thënë që më parë se, pasi ta vritnin, ai do të ringjallej vetëm ditën e tretë. (Luka 9:22) Gjatë atyre tri ditëve ai nuk ishte në qiell, sepse, pasi u ringjall, i tha Maria Magdalenës: «Unë nuk jam ngjitur ende tek Ati.» (Gjoni 20:17) Vetëm 40 ditë pas ringjalljes, dishepujt e panë Jezuin të ngrihej nga toka dhe t’u fshihej nga sytë, ndërkohë që ngjitej në qiell.—Vep. 1:3, 6-11.
David Hasselhoff
Filmat
Avalanche (1 nëntor 1994)
Knight Rider 2000 (19 maj 1991)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Keqbërësi nuk i përmbushi kërkesat për të shkuar në qiell as kohë më vonë. Ai nuk kishte ‘lindur përsëri’, pasi as u pagëzua në ujë dhe as lindi nga fryma e Perëndisë, përderisa fryma e shenjtë u derdh mbi dishepujt e Jezuit më shumë se 50 ditë pas vdekjes së keqbërësit. (Gjoni 3:3, 5; Vep. 2:1-4) Ditën që do të vdiste, Jezui bëri një besëlidhje për një mbretëri qiellore me ata që ‘kishin qëndruar bashkë me të në sprovat e tij’. Keqbërësi nuk kishte shfaqur një besnikëri të tillë, ndaj nuk bënte pjesë në këtë grup.—Luka 22:28-30.
Ç’gjë tregon se Jezui po fliste për një parajsë tokësore?
David Hasselhoff
Filmat
Baywatch ... Mitch Buchannon (1989-2000)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Shkrimet Hebraike nuk u kanë dhënë kurrë arsye judenjve besnikë që të prisnin të shpërbleheshin me jetën në qiell. Përkundrazi, në to flitej për vendosjen e parajsës këtu në tokë. Te Danieli 7:13, 14 parathuhej se, kur Mesisë t’i jepej ‘sundim, lavdi dhe mbretëri, do t’i shërbenin gjithë popujt, kombet dhe gjuhët’. Pra, nënshtetasit e asaj mbretërie do të ishin këtu në tokë. Me ato që i tha Jezuit, siç duket, keqbërësi po tregonte se shpresonte që Jezui do ta kujtonte kur të vinte ajo kohë.
David Hasselhoff
Filmat
Witchery (8-Dec-1988)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Atëherë, në ç’kuptim do të ishte Jezui me keqbërësin? Në kuptimin që ai do ta ringjallte, do t’i plotësonte nevojat fizike dhe do t’i jepte mundësinë të njihej me kërkesat e Jehovait, të cilat duhej t’i zbatonte për të fituar jetën e përhershme. (Gjoni 5:28, 29) Duke parë qëndrimin e penduar dhe plot respekt të këtij keqbërësi, Jezui kishte një arsye të vlefshme pse mund ta rendiste atë keqbërës mes miliarda njerëzve që do të ringjallen në tokë, për të treguar se janë të denjë për të jetuar përgjithmonë në Parajsë.
David Hasselhoff
Filmat
The Cartier Affair (4-Nov-1984)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Kur do të jetë në Parajsë keqbërësi?
David Hasselhoff
Filmat
Knight Rider Michael Knight (1982-86)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Kuptueshmëria për Lukën 23:43 ndikohet nga shenjat e pikësimit që përdor përkthyesi. Dorëshkrimet e Biblës në origjinalin greqisht nuk përmbanin asnjë shenjë pikësimi. Një enciklopedi thotë: «Në dorëshkrimet dhe mbishkrimet e hershme greke nuk vihet re asnjë gjurmë pikësimi.» (The Encyclopedia Americana, 1956, vëll. XXIII, f. 16) Pikësimi hyri në përdorim vetëm pas shekullit të 9-të të e.s. Atëherë, si duhet lexuar Luka 23:43? «Në të vërtetë po të them: sot do të jesh me mua në parajsë» (Dio), apo «Në të vërtetë po të them sot: ti do të jesh me mua në Parajsë»? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, duhet të bazohemi te mësimet e Krishtit dhe në gjithë pjesën tjetër të Shkrimeve, dhe jo te një dypikësh a një presje e shtuar në tekst shekuj pasi Jezui i tha këto fjalë.
Një version i Biblës në anglisht (The Emphasised Bible, përkthyer nga J. B. Rotherhami) pajtohet me pikësimin e përdorur në Përkthimin Bota e Re. Nga ana tjetër, L. Rajnharti, përkthyes gjerman i Biblës, në një shënim te Luka 23:43 thotë: «Pikësimi i përdorur [nga pjesa dërrmuese e përkthyesve] në këtë varg është pa dyshim i gabuar dhe në kundërshtim me gjithë mënyrën e të menduarit të Krishtit dhe të keqbërësit. . . . [Krishti] pa pikë dyshimi nuk e mendonte parajsën si një ndarje të botës së të vdekurve, por përkundrazi, si parajsën e rivendosur në tokë.»
David Hasselhoff
Filmat
Starcrash (21-Dec-1978)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
Kur ‘do të hyjë në mbretërinë e tij’ Jezui, që të përmbushë qëllimin e Atit për ta kthyer tokën në parajsë? Libri i Zbulesës, i shkruar rreth 63 vjet pas fjalëve të regjistruara teLuka 23:42, 43, tregon se këto do të ndodhin në të ardhmen. (Shih faqet 67-70, te tema «Datat», si edhe temën «Ditët e fundit».)
David Hasselhoff
Filmat
Revenge of the Cheerleaders (May-1976)
Parajsa
Parajsa sipas Dëshmitarëve të Jehovait
http://wol.jw.org/sq/wol/d/r41/lp-al/1101989252
Dollova
Dollovë është një vendbanim në komunën e Klinës, Kosovë. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin Drinor.
Oeschenbach
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
Tarikati
Tarikati (nga arabishtja طريقة  ṭarīqah përmes turqishtes tarikat) është shkollë e sufizmit, ose më saktë është një koncept për mësimet mistike dhe praktikat shpirtërore të një urdhëri të atillë me mëtimin për të kërkuar hakikatin ("të vërtetën e përfundme"). Ndër shqiptarët më i njohur është tarikati Bektashij.
Histori
Fjala tarikat bashkëndan të njëjtin kuptim me Sheriatin (udhë, më saktë udhë e rrahur, shtegu për tek pusi). Kuptimësia metaforike e "shtegut" të tarikatit mëton për rrugëtimin e mëtejmë që ndërmerr mistiku, që vijon nga shtegu i rrahur ekzoterik i Sheriatit për tek hakikati ezoterik. Dera e katërt pas sheriatit, tarikatit dhe hakikatit quhet marifa/marifeti. Kjo është "qendra e pashikueshme" e hakikatit, synimi i mistikut, përkuese me unio mystica të mistikës perëndimore.
Në Shqipëri
Sipas Eqrem bej Vlorës, ndryshimi konfesional ndër viset arbëroro-shqiptare është vepër e tarikateve të ndryshme të dervishëve shtegtarë që janë shfaqur në Ballkan përpara se të dukeshin trupat osmane dhe, falë forcës së tyre bindëse, patën shumë ithtarë të cilët u treguan shumë të dobishëm për pushtuesin turk, kur ai erdhi në këto anë. Autoritetet osmane kanë pak ose aspak dorë në këtë proces nistor. Si shembuj Vlora sjell Kalkandelët në Tetovë dhe Teqenë e Sheh Hashimit në Janinë.
Djathi i prishur
parapamje|250px|Djathi i prishur sard Djathi i prishur ose djathi i kalbur, i dekompozuar në italisht Casu marzu, është produkt ushqimor italian i krahinës jugore italiane së Sardenjës. Është një djathë kaçkavall si mund ta quajmë ne në Shqipëri, por në Itali hyn në kategorinë e djathit pekorino dmth djathë deleje. Veçoria e këtij djathi është pikërisht fakti që ai është i prishur dhe në brendësi të tij ndodhen krimba e larva.
Si prodhohet
Larvat merren në mënyrë natyrale nga miza e djathit e cila depoziton vezët e saj mbi djath që transformohen më pas në larva të duke u ushqyer me djathin, prodhojnë ekskremente dhe janë këto ekskremente që e bëjnë djathin më të butë dhe të shkrifët si krem për te lyer bukën, ndërsa krmibat i japin një shije akoma më të mirë. Mizat tërhiqen duke shpuar djathin dhe duke e lyer me vaj ulliri ose mënyra tjetër është vendosja e tyrë në baxho të hapura në ajër të pastër ku mizat e sulmojnë djathin dhe depozitojnë vezët e tyre. Periudha e dekompozimit të djathit zgjat nga tre deri ne gjashtë muaj. PAsi kalon koha e dekompozimit djathi hapet, i hiqet pjesa e sipërme që quhet tapë, dhe brenda saj është formuar një krem në ngjyrë të verdhë me një shije shumë të veçantë. Pas disa studimesh në nga BE-ja për normat higjenike dhe mbi pasojat që mund të krijoj mbi njeriun, prodhimi dhe tregëtimi i tij është i ndaluar me ligjin 283/1962 mbi normat higjenike.
Elif Elmas
Karriera e hershme
Elmas e filloi karrierën e tij në FK Rabotnicki në Maqedoni vendin e tij të lindjes. Pas një sezoni në të cilën ai spikati duke shënuar 6 gola në ligë dhe që udhëhoqi Rabotniçkin në vendin e tretë në Ligën e Parë Maqedonase të Futbollit në 2016–17, ai iu bashkua gjigantëve turq të Fenerbahçes me një marrëveshje deri në vitin 2022, me Fenerbahçen ai u pagua 300,000 € për shërbimet e tij ne sezon Mesfushori sulmues vazhdoi të shënonte katër gola në mbi 40 paraqitje për kanarinët e verdhë në të gjitha garat përpara se të transferohej në Itali në korrik 2019.
Napoli
Më 24 korrik 2019, skuadra eSerie A, SSC Napoli njoftoi nënshkrimin me Elmas nga Fenerbahçe. Marrëveshja ishte me vlerë 16 milionë euro, e cila mund të rritet në 19 milionë euro në total me bonuse – duke përfshirë një klauzolë tarife shitjeje prej 1.5 milionë euro. Ai u disiplinua nga klubi i tij i ri pasi foli me gazetarët ndërsa ishte jashtë në detyrë ndërkombëtare në nëntor 2019 për shkeljen e një ndërprerjeje mediatike të klubit.
Elmas shënoi golin e tij të parë në Napoli më 3 shkurt 2020 për të ndihmuar klubin të fitojë 4–2 ndaj Sampdorias dhe të sigurojë fitoren e tretë radhazi në të gjitha garat.
Më 19 dhjetor 2021, Elmas shënoi golin e fitores për Napolin në një fitore të ngushtë jashtë fushe kundër AC Milan, duke marrë vendin e dytë në Serie A.
Karriera ndërkombëtare
Elmas ka lindur në Maqedoni në një familje me origjinë turke. Në korrik 2017 u raportua se trajneri i atëhershëm i kombëtares së futbollit të Turqisë, Fatih Terim, e thiri atë, por Elmas vendosi të përfaqësonte vendin e tij të lindjes Maqedonin e Veriut.
Më 11 qershor 2017, në moshën 17 vjeçare, Elmas bëri debutimin e tij për Kombëtaren e Maqedonisë në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës FIFA kundër Spanjës duke hyrë në pjesën e parë si zëvendësuesi i Ostoja Stjepanović.
Elmas ishte gjithashtu i përfshirë në skuadrën e Maqedonisë U21 për Kampionatin Evropian të UEFA-s për U21 2017 në Poloni, dhe në fakt ishte më i riu në skuadrën me 23 lojtarë.
Më 31 mars 2021, ai shënoi golin e fitores për Maqedoninë e Veriut në fitoren 2–1 ndaj Gjermanisë gjatë kualifikimeve të Kupës së Botës FIFA 2022.
Më 14 nëntor 2021, Elmas shënoi dy gola në një fitore 3–1 kundër Islandës dhe e ndihmoi skuadrën të siguronte një vend nënkampion në Grupin J dhe një play-off të Kupës së Botës.
Nderimet
Rabotniçki
Napoli
Individual
Reisiswil
është një komunë në kantonin Bern të Zvicrës.
Motra Tone
Emri i vertetë i vajzës në foto mendohet të jetë Mexhmije Milo.
Vadardhë
Vadardhë është një fshat në Bashkinë Sukth në Rrethin e Durrësit të Shqipërisë.
Dora
parapamje|Dora e njeriut Dora - është pjesë e trupit të njeriut e cila i është e ngjitur në pjesën e poshtme të krahut. Dora në vete përmban pëllëmbën dhe pesë gishtat të cilët njihen si gishtat e dorës. Njeriu ka dy duar., dorën e majt dhe të djathte.
Neuroimazheria
Neuroimazheria është term i cili zakonisht përdoret për të emërtuar teknikat të cilat kanë si qëllim fotografimin (vëzhgimin) e aktivitetit të trurit në kohë reale. Neuroimazheria është disiplinë relativisht e re e përdorur në mjekësi dhe neuroshkencë/psikologji.
Rrushkull
Rrushkull është një fshat në Bashkinë Sukth në Rrethin e Durrësit të Shqipërisë.
Neuroimazheria
Historia e zhvillimit
Skanimi me rezonancë magnetike (MRI) është zhvilluar në vitet '70 si një metodë e studimit të indeve të gjallë që ishte më pak e dëmshme për lëkurën se sa rrezet X.
Rezonanca magnetike funksionale
Lloje të ndryshëm indesh, emetojnë dridhje të valëve të radios me shpeshtësi të ndryshme, duke lejuar ndërtimin e një pamjeje të strukturës së brendshme të trurit. Pra duke përpunuar statistikisht totalitetin e sinjaleve nga molekulat individuale krijohet, me anë të softuerëve, një hartë e përgjithshme e trurit, me gradacione sipas nivelit të aktivizimit të zonave të caktuara. Ajo zbulon ato zona brenda trurit që janë më aktive. Kjo do të thotë që skanimi i pjesëve të trurit të lidhura me tipare apo mendime të caktuar, si për shembull kënaqësia ose gënjeshtra mund të zbulojnë se kur dikush po ndihet i lumtur - apo kur janë duke u treguar të kursyer me të vërtetën.
Aplikimet
Doktorët e përdorin për të identifikuar tumoret në tru, për të monitoruar çrregullime kronikë të sistemit nervor si për shembull skleroza e shumëfishtë si dhe në rastet e përgatitjes për operacione në tru.
Visar limani
Visar Limani artist shqipetar.U lind me 12 02 1983 ne Presheve,me 2005 diplomoi ne fakultetin e arteve ne Prishtine dega e skulptures jeton dhe vepron ne Prishtine
Titulli "Hero i Popullit" në Shqipëri
Titulli "Heroi i Popullit" është titulli më i lartë, pas atij të Heroit Kombëtar. Ky titull gjatë periudhës së Republikës Popullore të Shqipërisë, jepej nga Presidiumi i Kuvendit Popullor, i propozuar nga kryesia e Byrosë Politike të PPSH. Ai jepej me motivacionin "Për plotësimin e detyrave me heroizëm të lartë". Me rënien e sistemit komunist në Shqipëri, ky titull u hoq nga qarkullimi, duke u zëvendësuar nga tituj të tjerë që jepen nga Presidenti i Republikës. Titulli iu është dhënë individëve të ndryshëm për kontributin e tyre gjatë Luftës, apo për pjesëmarrje në ngjarje të rëndësishme si Rilindja Kombëtare, Shpallja e Pavarësisë. Një pjesë e mirë e marrësve të titullit kanë qenë personalitete të larta të sistemit komunist.
Krijimi
Ky titull u krijua më 1945 dhe Kuvendi Popullor e pohoi me një ligj miratuar më 1954 dhe e ripohoi me ligjin nr. 6133 të 12 shkurtit 1980.
Ky titull është dhënë deri në fillim të viteve 1990 dhe më pas u zëvendësua me titullin me të njëjtat vlera Urdhri i Shqiponjës.
Heronjtë e Popullit
Kjo listë është marrë në "Kryesinë e Organizatës për Dëshmorët e LANÇ-it dhe Dëshmorëve të tjerë të Atdheut".
Grupit të ushtrisë
Me aktakuzën e datës 15 tetor 1975, "grupi armiqësor dhe antiparti i komplotistëve në ushtri" i përbërë nga gjeneralët Beqir Balluku, Petrit Dume, Hito Çako dhe Rrahman Parllaku, bashkëlidhur me dënimet përkatës, u dënuan edhe me heqjen e urdhrave dhe titujve.
Diktatorit dhe zyrtarëve të lartë
Pas zbulimit të shumë krimeve të komunizmit dhe kërkesave të vazhdueshme të opinionit publik, çështja e dekoratave të diktatorit dhe një pjesë tjetër të zyrtarëve të lartë komunistë, u shtruan për diskutim në vitin 1995. Me dekretin nr.1018, datë 13.2.1995 të Presidentit të Republikës, Sali Berisha, iu hoqën të gjitha dekoratat dhe titujt e nderit për aktin kriminal të gjenocidit të ushtruar ndaj popullit shqiptar gjatë viteve të diktaturës komuniste Enver Hoxhës, Nexhmije Hoxhës, Shefqet Peçit, Hysni Kapos, Gogo Nushit, Spiro Kolekës, Haki Toskës dhe Haxhi Lleshit.
Kantoni Lorient-Sud
Kantoni Lorient-Sud (frëngjisht: Canton de Lorient-Sud) është një kanton në departamentin Morbihan, rajonin Région Bretagne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Lorient. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 22366 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Lorient-Sud aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Mirela Kumbaro
Mirela Kumbaro (Tiranë, 4 mars 1966) është pedagoge dhe përkthyese shqiptare. Më 2013 ajo u emërua ministre e Kulturës e shtetit shqiptar.