Mbrojtja_Kombëtare_e_Kosovës_Lindore
Fronti i Kosovës lindore
Siç dihet, deri në gjysmën e dytë të vitit 1943, pjesa juglindore e Kosovës ishte zonë nën okupimin Bullgar. Pasi që Brigadat nacional çlirimtare shqipare i ndjekin këmbë pas këmbe deri sa kapitullojnë: Gjermania, Italia dhe Bullgaria fashiste. Siç dihet deri atëherë ishte nën kontrollin e forcave mbi tokat e liruara shqiptare dhe përkrahjen e marin forcat naziste Gjermane. Deri atëherë ishte kulmi i Luftës së Dytë Botërore*(LDB), ndonëse edhe zonat qe ishin nen okupimin Bullgar i bashkohen Shqiperise se asaj kohe qeverisjes së Rexhep Mitrovicës, pushteti Gjerman ia kishte njohur „neutralitetin“. thumb|260px|Njeri nga shumë propozimet e kursit të kufinjve e Shqipërisë natyrale Në rajonin e Gjilanit në mbarim të '44-tës, vepronin çetat e Shyt Marefcit, Shaban Smires, Lote Vakes, Hetë Kokës (udhëheqës i forcave shqiptare nënprefekturën e Gjilanit), Hasan Kabashit-Vitia, Hasan Remnikut, Hajriz Kajollit, Ajet Kosovices, Ali Stanecit, kapiten Bajrush Xhaklit, Hoxhe Lipovices; Sherif Maliqi Hajdar Tugjefcit, Hysen Terpezes, Mulla Idriz Gjilanit etj. 17 dhjetor 1944, rreth 1000 burrave nën armë, të Malësisë së Bujanocit në Zarbincë, dhe të Karadakut të Preshevës u mbajt Kuvendi i themelues u zgjodh ]Shtabit Drejtues të Rezistencës Shqiptare për Kosovën Lindore], nën udhëheqjen e Mulla Idriz Gjilanit,Mulla Idriz Gjilani - ]Mbrojtja kombëtare për Kosovë lindore.] i cili u zgjodh edhe komandant i Forcave vullnetare shqiptare të krahut Lindor dhe sekretar Muharrem Fejza, zëvendëskomandant Sylë Zarbinca, kurse për anëtarë u emëruan komandantët e njësive (guerile) : Shefki Hajdini-Desivojca, Ajet Rainca, Lam Breznica, Ajet Kosovica, Xheladin Kurbalia, Lotë Vaku, Hoxhë Isuf Lipovica, Faik Tairi dhe Sulë Hotla.Komandanti i çetave të armatosura balliste për krejt viset e Kumanovës edhe në rolin e anëtarit të Shtabit të Lëvizjes së Rezistencës Shqiptare të Kosovës Lindore, edhe në rolin e promotorit për organizimin e Komiteteve të Rinisë Nacionaliste për Mbrojtjen e Kosovës në viset e Kumanovës. Më 17 dhjetor 1944, rreth 1000 burra me armë të Malësisë së Bujanocit në Zarbincë, dhe të Preshevës u mbajt Kuvendi i themelues, ku u zgjodh Shtabit Drejtues i Rezistencës Shqiptare për Kosovën Lindore, nën udhëheqjen e Mulla Idriz Gjilani. Mbrojtja Kombëtare për Kosovën Lindore, i cili u zgjodh edhe komandant i Forcave Vullnetare Shqiptare të krahut lindor dhe sekretar Muharrem Fejza, zëvendëskomandant Sylë Zarbinca, kurse për anëtarë u emëruan komandantët e njësive (guerile): Shefki Hajdini-Desivojca, Ajet Rainca, Lam Breznica, Ajet Kosovica, Xheladin Kurbalia, Lotë Vaku, hoxhë Isuf Lipovica, Faik Tairi dhe Sulë Hotla. Komandanti i çetave të armatosura balliste për krejt viset e Kumanovës edhe në rolin e anëtarit të Shtabit të Lëvizjes së Rezistencës Shqiptare të Kosovës Lindore, edhe në rolin e promotorit për organizimin e Komiteteve të Rinisë Nacionaliste për Mbrojtjen e Kosovës në viset e Kumanovës, [36] Sulë Hotla, ndërsa në rajonin e Karadakut të Kumanovës vepronte Batalioni i Karadakut nën udhëheqjen e Sulë Hotlës, sipas urdhrave, që vinin nga Mulla Idriz Gjilani, respektivisht prefektura e Gjilanit dhe Shtabi Suprem për Mbrojtjen e Tokave të Liruara Shqiptare të Kosovës Lindore. Masakra e Bllacës dhe çetniku Sharanoviq, ishin ndër masakrat që tmerruan opinionin shqiptar e më gjerë në përfundim të Luftës së Dytë Botërore, gjithsesi ishte masakra e kryer në fshatin Bllacë të Shkupit, ku sipas dëshmive të zbuluara në kohë të fundit, forcat partizane të Brigadës XVI jugosllave vranë 111 civilë shqiptarë, kufomat e të cilëve ngelën me ditë të tëra pa u varrosur. Pas kapitullimit të Bullgarisë më thirri nënprefekti i Gjilanit Hamit Kroj dhe kërkoj nga unë që të tuboj sa më shumë vullnetarë, dhe të kontaktoj me Limon Stanecin -nënprefekt i Preshevës, Limon Staneci kërkoi nga unë që ta formoj shtabin për luftë kundër sulmeve të forcave partizane në sektorin Corroticë -Rainca, ku edhe kam qëndruar afër dy muaj Isuf Baftjari alias Hoxhë Lipovica,[37]. Depertimi kah kufiri verilindor shtrihej tani prej Gurit të Zi, ne majen e Sitilise e gjer ne Bujanoc, dhe permes “udhës së hekurit (frengit)“, siç quhej fronti për hekurudhë të Frëngut, njëra shinë shqiptare dhe tjetra serbo-maqedone deri në periferi te Shkupit. Kjo gjendje zgjat deri në fund te vitit 1944, kur pushtetin mbi tokat shqiptare e marrin partizanet Shqiptare dhe Jugosllave. Në fshatrat shqiptare në mes te Kikes (Kitkes) dhe Bujanocit, brigadat partizane maqedono-bullgare, nisin të depërtojnë në pranverë të vitit 1944. Nga luftimet që janë zhvilluar në Vriqec-Qarr dhe Guri i Zi të Malësisë së Bujanocit, në mes te pjesetarëve të Brigadës se XVI Maqedone- kosovare e njohur me nofken „Brigada e  ushtrisë së Kuqe“, sepse kuh do që kishte kaluar në përgjakeje me resistencën shqiptaret kunder dhunës dhe terrorit mbi masën e pambrojtur, duke filluar nga Bllaca dhe luftimet në Myqybabë në Karadakun e Shkupit e deri në malësi të Gollakut, mes  forcave vullnetare të Kosovës juglindore. Gjysmën e dytë të dhjetorit, këtë Brigade famëkeqe e gjejmë me 22 dhjetor në rrugëtimin e saj, që përshkruan nga Gjilani drejt fshatit Rogocicë. Në Katushnicë, Brigada XVI ndahet në dy drejtime, disa nga njësitë e saj merrin drejtimin për në Hogosht dhe tjetra për në malësinë e Gallapit të Kamenicës, ndërsa tjetra për të dal në Qarr, me qëllim vihet kontrrollit ndaj grupeve të forcave vullnetare Shqiptare, të grumbulluara në Cuken e Qarrit. Brigada kishte me rreth 800 pjesëtarë, arrinë në Qarr me 23 dhjetor te vitit 1944 (Natën e Kershtlindjeve), ku ishin marrë edhe disa banorë peng për mburojën e tyre. Komandant i këtij Bataloni ishte Lluka Bozhoviç dhe komisari Lluka Qauriç dhe Kryeshef shtabi ishte Ilija Malazezi, kurse forcat shqiptare e përbënin njesitë vullnetare të tokave të liruara shqiptare në Kosovën jug lindore, nën komandën e atedhetarit, Mulla Idriz Velekinca. Kjo brigade bene tmerre ne Qarr, duke ua vene shtepive zjarrin dhe duke i therre bagetine. Pastaj, kjo brigade i arreston tinzisht meshkujt mbi moshen 18 vjecare dhe i pushkaton (21 meshkuj te pushkatuar, te cileve as sot nuk u dihen varret). Sipas të dhënave të konfirmuara nga dëshmitarët udhës për në Gjilan, ku i kanë bashkuar edhe 12 tjerë nga Shipashnica. Ata janë dërguar ne Gjilan, por janë pushkatuar në Domoroc (te plehnat e Domorocit), lumi “Kriva Reke” dhe janë hudhur të gjithe në nje grope varrezë masive.