Sindromi_Savant_dhe_sëmundja_e_Autizmit
Sindromi Savant dhe sindroma e Autizmit
<li>Meshkujt janë më të rrezikuar nga Sindromi Savant. Meshkujt tejkalojnë numrin e femrave të prekura nga ky sindrom për një raport 6 me 1. <li>Aftësitë e savantizmit kanë të bëjnë me disa fusha kryesore. Duke marrë parasysh të gjitha aftësitë që mund të jenë në racën njerëzore, është interesant fakti që tek savantistët shprehen aftësi që lidhen me 5 kategori: muzikë (të luaj deri në 22 instrumente), art (skulpturë dhe pikturë), kalkulim i kalendarit (një aftësi mjaftë e rrallë), matematikë dhe aftësi speciale apo mekanike, duke përfshirë këtu kapacitetin e matjeve precize të distancave të caktuara pa përdorur asnjë mjet matës. Ndërsa tjerat aftësi si njohja e shumë gjuhëve të huaja, intensiteti i madh i shqisave të caktuara, matja perfekte e kohës pa orë, etj., vërehen më rrallë. <li> Këto aftësi janë gjithmonë të shoqëruara me memorie ekstreme. <li> Sindromi Savant mund të jetë i lindur ose i fituar. Shumica e aftësive savante hasin në fëmijëri dhe disa të tjera gjatë lindjes. Sidoqoftë, shkathtësitë e "fituara" mund të paraqiten edhe tek njerëzit normal që pësojnë ndonjë lëndim truri gjatë jetës së tyre. <li>Savantizmi nuk zbehet e as nuk zhduket. Trajtimi është i drejtuar për të lehtësuar simptomat me përdorimin e terapisë profesionale, terapi fjalës dhe hippotherapy, të cilat ofrojnë një cilësi të mirë të jetës për pacientët me sindromin dhe familjet e tyre. <li>Nuk ekziston një teori e vetme që mund ti shpjegoj të gjithë savantistët</ul> Semundja e Autizmit Megjithëse autizmi është identifikuar ne vitin 1943 ende është paaftësi relativisht e panjohur. Por është vlerësuar se më shumë se 1.5% e popullsisë në botë kanë dikë që vuajnë prej çrregullimeve nga spektri autistik. Njerëzit me autizëm nuk kanë aftësi të kufizuara fizike dhe pamja e tyre është si çdo person pa aftësi të kufizuara. Për këtë shkak është vështirë të krijohet më shumë dijeni dhe mirëkuptim për këtë gjendje. Për shkak se fëmijët me autizëm duken “normalë” njerëzit mendojnë se ata janë të pasjellshëm apo prindërit nuk mund ta kontrollojnë fëmijën. Njerëzit zakonisht e shohin këtë si ‘dështim’. Ç’është autizmi? -Autizmi është paaftësi zhvilluese e përjetshme e cila ndikon në mënyrën se si personi komunikon dhe sillet me njerëzit rreth tyre. Fëmijët dhe të rriturit me autizm kanë vështirësi të kenë afërsi me të tjerët në mënyrë të thjeshtë. Në përgjithësi Aftësitë e tyre për të zhvilluar shoqëri dhe aftësia e tyre për të kuptuar shprehjet emocionale të njerëzve të tjerë janë të kufizuar. Njerëzit me autizëm shpesh mund të kenë paaftësi të tjera, por çdonjëri me këtë gjendje ka vështirësi të kuptojnë gjërat në botë. Ekziston edhe një gjendje tjetër që quhet sindromi i Asperger, i cili i përshkruan njerëzit me lloj më të lartë të autizmit. Për më shumë informata lexoni fletushkën “Sindromi i Aspergerit”. Realiteti për personin me autizëm është e pështjelluar, një grumbull i ngjarjeve bashkëvepruese, njerëzve, vendeve, tingujve dhe pamjeve. Duket që nuk ka kufi të qartë, rregull apo kuptim për asnjë gjë. Një pjesë e madhe e jetës time e kaloj duke u munduar të gjejë kuptim pas çdo gjëje. Cilat janë karakteristikat e autizmit Në përgjithësi njerëzit me autizëm përjetojnë vështirësi në tri mënyra kryesore, këto njihen si treshi i dobësive. <ol> <li>Bashkëveprimi shoqëror (i vështirë me marrëdhënie shoqërore, për shembull duket i ftoftë dhe indiferent për njerëzit e tjerë).</li> <li> Komunikim shoqëror (vështirësi me komunikim verbal dhe jo verbal, për shembull nuk i kuptojnë plotësisht kuptimin e gjesteve të zakonshme, shprehjeve të fytyrës apo tingullin e zërit).</li> <li> Imagjinatën (vështirësi në zhvillimin interpersonal të lojërave dhe imagjinatës, për shembull aktivitete të kufizuara imagjinative, mundësisht të kopjuara në mënyrë të shtanguar dhe përsëritëse).</li></ol> Si shtojcë të treshit të dobësive shpesh si karakteristikë janë edhe sjelljet e përsëritura dhe kundërshtime nëse gjërat e përditshme ndryshohen. Çfarë e shkakton autizmin? Shkaku apo shkaqet e autizmit janë ende të panjohura por studimet tregojnë që faktorët gjenetik janë me rëndësi. Po ashtu nga studimet është e dukshme që autizmi mund të jetë i lidhur me gjendjet e tjera që ndikojnë në zhvillimin e trurit që ndodhin para, gjatë apo menjëherë pas lindjes së foshnjës. Diagnoza Sa më shpejtë që bëhet diagnoza e autizmit aq më shumë ka shans që personi të merr ndihmë dhe përkrahje të duhur. A mund t’ju ndihmohet njerëzve me autizëm? Arsimim i posaçëm dhe përkrahja e organizuar mund të bëjë ndryshim të madh për jetën e personit me autizëm, duke ju ndihmuar për t’i shtuar aftësitë dhe për të arrit potencial të plotë më vonë në moshë Ja çfarë duhet të dini dhe në çfarë duhet të keni kujdes