cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vepra 5 (Enver Hoxha)
Vepra 5 me Autor Enver Hoxha, ky vëllim përfshin periudhën tetor 1948 - nëntor 1948. Shtëpia Botojëse "Naim Frashëri" Tiranë, 1970. Botohet me vendim të Komitetit Qëndror të Partisë së Punës të Shqipërisë.
Përmbajtja:
- Parathënie për vëllimin 5
Referat në aktivin e Partisë në Tiranë mbi analizën dhe konkluzionet e Plenumit XI të KQ të PKSH - 4 tetor 1948
- Rëndësia e letrave të Partisë Bolshevike drejtuar KQ të PKJ
- Plenumi i Beratit dhe rezultatet e tij - Situata pas Plenumit të Beratit dhe tezat e Sekretarit të Përgjithshëm të Partisë për revizionimin e këtij
- Marrëdhëniet ekonomike dhe zhvillimi i tyre ndërmjet Jugosllavisë dhe vendit tonë - Marrëdhëniet tona me Bashkimin Sovjetik dhe qëndrimi u udhëheqjes jugosllave ndaj këtyre
- Analiza e Plenumit VIII të KQ të PKSH dhe gabimet tona të mëdha - Çështja e "fraksionit në kokë të Partisë - Fjala e mbylljes mbajtur në aktivin e Partisë në Korçë
Raport në Kongresin e PKSH "Mbi punën e KQ dhe detyrat e reja të Partisë" - 8 nëntor 1948
I
- Gjendja e mjerueshme e popullit gjatë regjimit të Zogut
- Okupacioni fashist italian i vendit tonë - Grupet e para komuniste në Shqipëri para formimit të Partisë
- Formimi i PKSH dhe organizimi i Luftës nacional-çlirimtare - Konferenca e Pezës dhe zgjerimi i Luftës nacional-çlirimtare
- Konferenca e parë e Vendit e PKSH dhe formimi i Ushtrisë Nacional-Çlirimtare
- Lufta me okupatorin gjerman
- Kongresi i Përmetot dhe Mbledhja e Beratit. Ndërtimi i shtetit të ri të demokracisë popullore dhe lufta për çlirimin e plotë të Shqipërisë
II
- Ndërtimi i Shqipërisë së Re
- Bujqësia
- Blektoria - Pyjet
- Detyrat tona në fushën e bujqësisë
- Tregëtia
- Arësimi popullor dhe kultura - Shëndetësia
- Forcimi i Pushtetit popullor të këshillave
- Legjislacioni dhe drejtësia
Magister militum Ilirikum
Magister militum ( Latinisht për "mjeshtër i ushtarëve", shumës magistri militum ) ishte një komandë ushtarake e nivelit të lartë e përdorur në Perandorinë Romake të mëvonshme, që daton nga mbretërimi i Kostandinit të Madh. Termi i referohej oficerit të lartë ushtarak (ekuivalent me një komandant teatri lufte, perandori që mbetet komandanti suprem) i perandorisë. Në burimet greke, termi përkthehet ose si strategos ose si stratelate.
Vepra 5 (Enver Hoxha)
- Arma e Sigurimit të Shtetit
Magister militum Ilirikum
Krijimi dhe zhvillimi i komandës
Si të tillë ata komandonin drejtpërdrejt ushtrinë e lëvizshme fushore lokale të komitateve, e cila vepronte si një forcë e reagimit të shpejtë. Magistrat e tjerë mbetën në dispozicion të menjëhershëm të perandorëve dhe u quajtën në praesenti ("në praninë" e perandorit). Nga fundi i shekullit të 4-të, komandantët rajonalë quheshin thjesht magister militum.
Vepra 5 (Enver Hoxha)
- Politika e jashtme e Partisë sonë - Lufta kundër reaksionit të brendshëm pas çlirimit
- Marrëdhëniet tona me popujt e Jugosllavisë dhe lufta kundër ndërhyrjes së grupit nacionalist të Titos
Magister militum Ilirikum
Krijimi dhe zhvillimi i komandës
Në Perandorinë Romake Perëndimore, një "komandant i përgjithshëm" evoluoi me titullin e magjistraturës utriusque militiae shpesh të shkurtuar MVM. Kjo zyrë e fuqishme shpesh ishte fuqia pas fronit dhe mbahej nga Stilicho, Flavius Aetius, Ricimer dhe të tjerë. Në lindje, kishte dy gjeneralë të lartë, të cilët secili u emërua në detyrën e magjistraturës militum praesentalis.
Vepra 5 (Enver Hoxha)
III
- Partia - shkatërrimi i punës armiqësore në gjirin e Partisë sonë - Partia dhe organizatat e gjera të masave
Magister militum Ilirikum
Krijimi dhe zhvillimi i komandës
Gjatë sundimit të perandorit Justiniani I, me kërcënimet ushtarake në rritje dhe zgjerimin e Perandorisë Lindore, u krijuan tre poste të reja: Magister Militum per Armeniam në provincat armene dhe Kaukaziane, dikur pjesë e juridiksionit të Magister Militum per Orientem. magister militum per Africam në provincat e ripushtuara afrikane (534), me një vartës magister peditum, dhe magister militum Spaniae (rreth 562).
Vepra 5 (Enver Hoxha)
- Në lidhje me Frontin
- Çështja e luftës së klasave
- Mbi ngritjen ideologjike të Partisë
- Forcimi i mëtejshëm i Partisë - Fjala e mbajtur në seancën e mbylljes të Kongresit të parë të Partisë Komuniste të Shqipërisë
Feja në Afganistan
parapamje|300px|[[Xhamia Abdul Rahman në Kabul, e cila është më e madhja xhami në Afganistan.]]
Feja zyrtare në Afganistan është islami, kjo fe është e praktikuar nga 99 % e qytetarëve të tij. Islami synni përbën 80-89 % të popullsisë, ndërsa shiitët 10-19 % të popullsisë dhe vetëm 1 % janë jo-mysliman.
Mid'hat Pasha
Ahmed Shefik Midhat Pasha (turqishtja osmane: احمد شفيق مدحت پاشا‎, 18 tetor 1822 – 26 prill 1883) ishte një demokrat, mbretbërës dhe një nga shtetarët kryesorë osman gjatë periudhës së vonë të Tanzimatit. Ai është më i famshëm për udhëheqjen e lëvizjes kushtetuese osmane të vitit 1876 dhe prezantimin e Epokës së Parë Kushtetuese, por ishte gjithashtu një figurë udhëheqëse e reformave në administratën arsimore dhe krahinore. Ai ishte pjesë e një elite qeverisëse e cila e njohu krizën në të cilën ndodhej Perandoria dhe e konsideroi reformën si një nevojë urgjente. Midhat Pasha përshkruhet si një person me qëndrim liberal dhe shpesh konsiderohet si një nga themeluesit e Parlamentit Osman.
Ai u përshkrua nga historiania Caroline Finkel si "një përfaqësues i vërtetë i optimizmit të Tanzimatit, i cili besonte se tendencat separatiste mund të kundërshtoheshin më së miri duke demonstruar përfitimet e qeverisjes së mirë". Pazari i Midhat Pashës në Damask mban ende emrin e tij.
Jeta e hershme
Midhat Pasha lindi në Stamboll në muajin islam Sefer, 1238 hixhri (i cili filloi më 18 tetor 1822), në një familje të mirënjohur dijetarësh muslimanë. I lindur në një familje Ilmiye, ai mori një arsim privat dhe medrese. Babai i tij ishte Hadjdji 'Air Efendi-Zade Hadjdji Hafiz Mehemmed Eshref Efendi, me prejardhje nga Ruse. Familja duket se ka qenë bektashiane.
Rininë e kaloi në shtëpinë e prindërve në Vidin, Loveç dhe më vonë në Stamboll, ku babai i tij mbante funksione gjyqësore. Në vitin 1836 punoi në sekretariatin e vezirit të madh dhe më 1854 veziri i madh Kıbrıslı Mehmed Emin Pasha i dha detyrën të qetësonte provincën e Adrianopojës dhe ai ia doli të shuante banditizmin në Ballkan në vitet 1854-1856. Në vitin 1858 ai kaloi gjashtë muaj duke udhëtuar në Evropën Perëndimore për studime, duke përfshirë në Vjenë, Paris, Bruksel dhe Londër.
Guverntor i Nishit, Danubit dhe Bagdadit
parapamje|majtas|185px|Midhat Pasha Në vitin 1861 ai u emërua guvernator i Nishit, ku luajti një rol të rëndësishëm në futjen e sistemit të vilajetit në Ballkan. Ai ishte guvernator i provincës së Danubit nga viti 1864 deri më 1868. Gjatë qeverisjes së tij, ai ndërtoi shkolla dhe institute të panumërta arsimore, ndërtoi spitale, hambare, rrugë dhe ura, duke paguar këto projekte përmes kontributeve vullnetare të popullit. Ai u përplas me vezirin e madh Ali Pasha, gjë që çoi në emërimin e tij si guvernator i Bagdadit në vitin 1869, pasi emërimi në një postim të tillë të largët synohej si një dënim.
Pas mbërritjes së tij në Bagdad në vitin 1869, ai hapi një sërë shkollash qeveritare, pasi qyteti më parë nuk kishte institucione arsimore shtetërore. Ai gjithashtu theksoi reformimin e Ushtrisë së Gjashtë, dhe për këtë qëllim hapi shkolla ushtarake. Shkollat ​​ushtarake do të kishin ndikimin më të qëndrueshëm: deri në vitin 1900, shkolla e mesme përgatitore civile frekuentohej nga vetëm 96 nxënës, krahasuar me 256 për shkollën përgatitore ushtarake dhe 846 për shkollën e mesme ushtarake në të njëjtin vit.
Ai ndihmoi në modernizimin e krahinës dhe rivendosi sundimin osman në el-Hasa. Ai miratoi sistemin e vilajetit në Bagdad dhe zbatoi dekretin e tokës të vitit 1858, sipas të cilit toka miri mund t'u jepej individëve, sipas një sistemi të njohur si nizam tapu. Sir Henry Dobbs i njohu tre vitet e qeverisjes së Midhat Pashës si periudhën më të qëndrueshme dhe më të sigurt të sundimit osman në rajon. Ai u largua nga posti më 1872, duke u kthyer në Stamboll.
Emërimi si Vezir i Madh
parapamje|djathtas|Midhat Pasha luajti një rol të madh në heqjen e skllavërisë në Perandorinë Osmane Ai u emërua Vezir i Madh nga Abdülaziz në vitin 1872, por mandati i tij i parë mori fund të papritur, kryesisht për shkak të përplasjeve të tij me Abdülaziz për çështje financiare dhe ekonomike. Ai u shkarkua pas dy muajsh. Ai shërbeu gjithashtu si Ministër i Drejtësisë më 1873 dhe 1875, por qëndrimi i tij në këto poste ishte jetëshkurtër, për shkak të prirjes së tij drejt një regjimi kushtetues.
Krizat e reja të brendshme, financiare dhe diplomatike të viteve 1875-1876 i dhanë atij një shans për të prezantuar kushtetutën e vitit 1876.
Midhat Pasha u emërua sërish Vezir i Madh, në vend të Mehmed Rushdi Pashës, më 19 dhjetor 1876. Kur u emërua, ai premtoi se do të vazhdonte rrugën e reformës dhe njoftoi më 23 dhjetor 1876 se do të shpallej një kushtetutë dhe do të krijohej një parlament përfaqësues. Edhe pse nuk ishte anëtar i komisionit që hartoi kushtetutën, ai luajti një rol të rëndësishëm në miratimin e saj. Kushtetuta parashikonte të drejta të barabarta për të gjithë qytetarët pa dallim race apo besimi, heqjen e skllavërisë, një gjyqësor të pavarur të bazuar në ligjin civil (dhe jo fetar), arsimin fillor universal dhe një parlament dydhomësh, me një Senat të emëruar nga Sulltani dhe një Dhomë e Deputetëve e zgjedhur drejtpërdrejt.
Mbështetja popullore për kushtetutën filloi të bjerë kur u bë e ditur se ajo do të jepte të drejta të barabarta për jomuslimanët. Softat, të cilët kishin qenë mbështetës të Midhatit vetëm disa muaj më parë, u kundërshtuan kryesisht. Midhat Pasha arriti të ushtronte presion ndaj Abdul Hamidit II për të miratuar kushtetutën, por Sulltani mundi të përfshinte nenin famëkeq 113, i cili i jepte atij fuqinë për të dëbuar këdo nga perandoria pa gjyq ose procedurë tjetër ligjore.
Abdul Hamidi nuk kishte asnjë interes të vërtet për konstitucionalizmin dhe më 5 shkurt 1877, ai internoi Midhat Pashën. I dërguar në Brindisi me jahtin perandorak, prej andej ai vizitoi Francën, Spanjën, Austro-Hungarinë dhe Mbretërinë e Bashkuar, ku shkroi memorandume në mbështetje të çështjes osmane në Luftën ruso-turke të 1877–78, dhe një broshurë që mbronte reformat osmane. Popullariteti i Midhatit në Evropë, i shoqëruar me presionin britanik, bëri që Abdul Hamid ta lejonte atë të kthehej nga mërgimi dhe ai mbërriti në Kretë më 26 shtator 1878.
Pas përfundimit të luftës, Sulltan Abdul Hamid II e shkarkoi qeverinë dhe u kthye në sundimin despotik.
Guvernator i Sirisë
Ndërhyrja e britanikëve çoi në emërimin e tij si guvernator përsëri, dhe ai u bë guvernator i Vilajetit të Sirisë më 22 nëntor 1878, një post që e mbajti deri më 31 gusht 1881. Gjatë mandatit të tij ai u përpoq të reformonte provincën. Ai përdori një shoqatë bamirësie për arsimin, e cila ishte formuar nga disa qytetarë të shquar myslimanë të Bejrutit, në një pjesë qendrore të reformës së tij arsimore dhe inkurajoi formimin e shoqatave të ngjashme në Damask dhe gjetkë.
Burgimi dhe vdekja
Ai shërbeu për një kohë të shkurtër në Izmir si guvernator i Vilajetit të Aidinit, por më 17 maj 1881, pas vetëm disa muajsh në atë post, ai u arrestua. Ahmed Xhevdet Pasha, ministri i drejtësisë, e solli në Stamboll, ku u akuzua për vrasjen e Sultan Abdülaziz. Marrja në pyetje dhe procedurat gjyqësore u zhvilluan në Jëlldëz. Si përfundim, ai u dënua dhe u akuzua për vrasjen dhe u dënua me vdekje. Megjithatë, ekzekutimi u zëvendësua me burgim të përjetshëm në Taif të Hixhazit.
Disa historianë pretendojnë se këto janë akuza të sajuara pasi ata besojnë se rrëfimet janë nxjerrë nga disa të dyshuar përmes përdorimit të torturës dhe përdorimi i provave të falsifikuara dhe dëshmitarëve të paguar çuan në dënimin e tij. Mirëpo, ata pretendojnë se presioni britanik e ka penguar ekzekutimin e tij, kështu që ai u burgos në kalanë e Taifit, në Hexhaz. U raportua se, menjëherë pas mbërritjes së tij, emiri i Mekës mori një mesazh nga Stambolli që kërkonte vdekjen e Midhatit nga "një aksident". Emiri në detyrë Abdul Muttalib ishte një mik i ngushtë i Midhatit megjithatë, dhe asnjë veprim nuk u ndërmor nga ai. Si rezultat, Osman Pasha, guvernatori i Hexhazit, rrethoi rezidencën verore të Emirit në Taif dhe e burgosi ​​atë. Pas kësaj, fati i Midhat Pashës u vulos. Ai u vra në qelinë e tij më 26 prill 1883.
Kantoni Neuilly-sur-Seine-Nord
Kantoni Neuilly-sur-Seine-Nord (frëngjisht: Canton de Neuilly-sur-Seine-Nord) është një kanton në departamentin Hauts-de-Seine, rajonin Île-de-France në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Neuilly-sur-Seine. Ka sipërfaqe km2 dhe popullsi 33756 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Neuilly-sur-Seine-Nord aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Mesapët
Mesapët janë fis antik ilir i shpërngulur rreth fillimit të mijëvjeçarit të fundit p.e.r. nga Gadishulli Ballkanik në pjesën jugore të Gadishullit Apenin (sot Italia e Jugut) në krahinat Apulia dhe Kalabria antike.
Historia
Njoftimet e para historike të sigurta për ta lidhen me luftërat e zhvilluara prej tyre kundër tarentasve nga fillimi i shek. V deri më 335 p.e.r., kur pas ndërhyrjes së Aleksander Molosit që ishte thirrur për ndihmë nga tarentasit, i lanë më njëanë grindjet me këta të fundit për të përballuar gjendjen e krijuar nga rreziku samnit. Në luftën I e II samnite mesapët u renditën në anën e romakëve, ndërsa gjat luftës së III më 299 p.e.r. të shqetësuar nga forca gjithnjë në rritje e Romës, u ndanë nga romakët e u hodhën kundër tyre. Në luftë kundër Romës ata, së bashku me lukanët, samnitët e tarentasit, iu drejtuan për ndihmë Pirros dhe qenë të parët që pritën dhe ndihmuan forcat e tij kur ata zbarkuan në brigjet e Italisë në vitin 280 p.e.r. Edhe pse të mundur më vonë nga Roma dhe të detyruar të merrnin pjesë në konfederatën e kryesuar prej saj, mesapët shpeshherë ngrinin krye duke e kundërshtuar me forcë procesin e romanizmit që filloi të thellohej sidomos në fillim të shek. I p.e.r. Gjuha e mesapëve ishte mesapishtja. Ata kanë lënë një numër mbishkrimesh, studimi i të cilave ka rëndësi për njohjen e ilirishtes.
Referime
Primare Sekondare
S.S. Lazio
Società Sportiva Lazio (S.S. Lazio), u krijua më 9 janar 1900 nga ushtarët e Ushtrisë Italiane në Romë. Ngjyrat e klubit janë Bardhë e Kaltër, dhe si simbol i klubit është Shqiponja. Ndryshe quhen edhe "Biancocelesti". Pas luftës së dytë botërore klubet Italiane kanë hequr parashtesën "S.S" për arsye se kujtonte Gestapo't, por me mbështetjen e diktatorit Benito Mussolini i vetmi klub që nuk e hoqi parashtesën "S.S" ishte klubi i Lazio's. Rivali i betuar është AS Roma dhe ndeshjet midis tyre konsiderohet si një ndër kryendeshjet më interesante dhe më ideologjike të botës. Kapiteni i skuadrës Paolo Di Canio pas fitores së Lazio's kundër AS Roma's duke u kthyer në tribunat e adhuruesëve të AS Roma's ka dhënë përshëndetjen Fashiste, dhe si pasojë është dënuar me një ndeshje nga ana e Federatës së Futbollit të Italisë. S.S. Lazio ndeshjet luan në Stadiumin Olimpik, me kapacitet prej 70 634 ulësesh.
Çmimi i madh i Kinës 2007
F1 Kina për vitin 2007 ishte Formula 1 gara e gjashtëmbëdhjetë e sezonit F1 2007. Kjo garë u zhvillua në fundjavën mes 5-7 tetorit në Shanghai International Circuit, Shanghai, Kinë. Garën e fitoi piloti i ekipit italian Ferrari, Kimi Räikkönen, i dyti Fernando Alonso dhe Felipe Massa u radhit i treti. Udhëheqësi në klasifikimin kampional Lewis Hamilton u largua nga gara pas kalimit në pit stop në xhiron e 30.
Rinoceronti
Rinoceronti (nga Greqishtja rhinokeros, që do të thotë hundë-brirë) është një nga pesë llojet që ekzistojnë të njëthumborëve të familjes Rinocerontidae, si dhe ndonjë nga speciet e shumta të zhdukur. Dy specie ekzistuese janë vendas në Afrikë dhe tre në Azinë Jugore. Termi "rinoceront" shpesh aplikohet më gjerësisht për të afërmit e zhdukur  të Rhinocerotoidea.
Anëtarët e familjes të rinocerontit janë disa nga megafauna më të madhe që kanë mbetur në planet, me të gjitha llojet e kafshëve që mund të arrijnë ose tejkalojnë rinocerontët. Ata kanë një dietë barishtore, trurin e kanë vogël më të vogël se gjitarët në madhësinë e tyre(400-600 g).Kanë një ose dy brirë dhe kanë një lëkurë mbrojtëse të trashë (1,5-5 cm) e formuar nga shtresat e kolagjenit,të pozicionuar në një strukturë ngjyrë gri. Ata kryesisht ushqehen me bar dhe gjethe por në raste të vecanta mund të hajnë bimë të tjera me përmbatje klorofili. Ndryshe nga persiodaktilët e tjerë, dy llojte afrikane të rinocerontëve u mungojnë dhëmbët në frontin e gojës , duke u mbështetur në buzët e tyre për të ngrënë ushqimin.
Rinocerontët vriten nga njerëzit për brirët e tyre, të cilat blihen dhe shiten në tregun e zi dhe përdoren nga disa kultura për bizhuderi apo mjekësi tradicionale. Azia Lindore, posaçërisht Vietnami, është tregu më i madh për brirët e rinove. Brirët e rinove kushtojnë po aq sa ari në tregun e zi. Njerëzit e coptojnë bririn dhe e konsumojnë ato, duke besuar se pluhuri ka veti terapike. Brirët janë bërë nga keratin, i njëjti lloj proteina që përbajn flokët dhe thonjtë tanë. Të dy speciet afrikane dhe rinocerontat sumatran kanë dy brirë, ndërsa Rinocerontët indiane dhe Javan kanë një bri të vetëm. Lista e Kuqe e IUCN identifikon rinocerontin e Zi, Javan, dhe të Sumatrës si speci të rrezikuar në mënyrë kritike.
Etimologjia
Fjala rinoceront rrjedh nga latinishtja dhe nga greqishtja e lashtë e cila është e përbërë nga fjalët rhino, "hundë" dhe κέρας (keras "bri") dhe "ontos": mbi: me një bri në hundë. Emri kolektiv për një grup rinocerontësh është përplasje ose tufë. Emri është vënë në përdorim që nga shekulli i 14-të.
Taksonomia
Familja e rinocerontidae përbëhet nga vetëm katër gjinie ekzistuese: Ceratotherium, Dicerorhinus, Diceros dhe Rhinoceros. Speciet e gjalla bien në tre kategori. Të dy speciet afrikane, rinoceronti i bardhë dhe rinoceronti i zi, i përkasin fisit Dicerotini, i cili filloi në mes të Miocenit , rreth 14.2 milionë vjet më parë. Dallimi kryesor midis rinocerontit të zi dhe të bardhë është forma e gojës së tyre - rinoceronti i bardh ka buzë të gjera të sheshta për kullotje, ndërsa rinoceronti i zi ka buzë të gjata për të ngrënë gjeth. Ka dy lloje të Rhinocerotini që jetojnë, rinocerontët indianë dhe rinocerontët  javan, të cilat dalloheshin nga njëra-tjetra rreth 10 milionë vjet më parë. Rinoceronti I Sumatrës është i vetmi i mbijetuar dhe i vetmi përfaqësues i grupit më primitive, të Dicerorhinini, i cili u shfaq në Miocen (rreth 20 milion vjet më parë).
Një rinoceront hibrid i bardhë ( Ceratotherium s. Simum × C. s. Cottoni ) është edukuar në kopshtin zoologjik Dvůr Králové (Kopshti zoologjik Dvur Kralove nad Labem) në Republikën Çeke në vitin 1977. Gjithashtu është konfirmuar hibridizimi i rinocerontëve të zinj dhe të bardhë.
Rinoceronti i zi ka 84 kromozome (numri diploid, 2N, për qelizë), të gjitha llojet e tjera të rinocerontëve kanë 82 kromozome. Megjithatë, polimorfizmi kromozomal mund të çojë në numërime të ndryshme të kromozomeve. Për shembull, në një studim kishte tre rinoceront veriore të bardha me 81 kromozome.
parapamje|Rinoceront i bardhë në fakt është gri
Rinoceronti i bardhë
Janë dy lloje të rinocerontësh të bardhë, rinocerontët e bardhë: rinocerontët e bardhë jugorë (Ceratotherium simum simum) dhe rinocerontët e bardhë veriore (Ceratotherium simum cottoni). Që nga viti 2013, nënlloji jugorë ka një popullatë prej 20,405 - duke i bërë ato nëngrupet më të shumt të rinocerontve në botë. Megjithatë, nëngrupet e veriut janë të rrezikuara në mënyrë kritike,të  mbeteur dy femra dhe një mashkull plak tëmbetur në robëri. Nuk ka shpjegim përfundimtar për emrin "rinocerontë të bardhë". Një ide popullor se "e bardhë" është që në gjuhën afrikane do të thotë i ‘’gjërë’’ për shkak të turirit më të gjatë si se të rinocerontit të zi.
Rinoceronti i bardhë ka një trup të madh dhe kokë të madhe, një qafë të shkurtër dhe gjoks të gjerë. Femrat peshojnë 1,600 kg (4,000 lb) dhe meshkujt 2,400 kg (5,000 lb). Gjatësia e kokës dhe trupit është 3.5 deri 4.6 m (11-15 ft) dhe lartësia e shpatullave është 1.8-2 m (5.9-6.6 ft). Në nofullën e sipërme ka dy brirë. Bri i parë është më i madh se bri tjetër ,mesatarisht 90 cm (35 in) në gjatësi dhe mund të arrijë në 150 cm (59 in). Rhinoceros bardhë gjithashtu ka një grykë muskulore të shquar që mbështet kokën relativisht të madhe. Ngjyra e kësaj kafshe mund të variojë nga kafe e verdhë në të zeza. Shumica e flokëve të trupit gjenden në skajet e veshëve dhe shiritat e pasëm, ndërsa pjesa tjetër shpërndahet shumë pak mbi pjesën tjetër të trupit. Rinocerontët e bardhë kanë gojën e sheshtë që përdoret për kullotje.Rinoceronti i zi( Diceros bicornis ) u zgjodh për të dalluar këtë specie nga rinocerontët e bardhë ( Ceratotherium simum ). Kjo mund të jetë konfuze, pasi të dyja llojet nuk dallohen me të vërtetë nga ngjyra. Ka katër lloje të rinocerontve të zinj: Jug-qendrore ( Diceros bicornis minor ), më e shumta, që dikur varionin nga jugu qendror i Tanzanisë përmes Zambisë, Zimbabvesë dhe Mozambikut në Afrikën e Jugut  dhe lindore ; Jugperëndimor ( Diceros bicornis occidentalis ), të cilat përshtaten më mirë me savanat dhe habitate gjysmë të thatë të Namibisë , në jug të Angolës ,në Botsvanën perëndimore dhe Afrika e Jugut perëndimore; Afrikën Lindore ( Diceros bicornis michaeli ), kryesisht në Tanzani ; dhe afrikanoverior ( Diceros Bicornis longipes ) i cili është shpallur i zhdukur në nëntor të 2011. parapamje|Të rinoceront zezë ka një sqep formë cik dhe është e ngjashme në ngjyrë me rinoceront bardhëRinoceront bardha në fakt është gri Një rinoceront i zi i rritur qëndron 1.50-1.75 m (59-69 in) i lartë në shpatull dhe është 3.5-3.9 m (11-13 ft) në gjatësi. Një i rritur peshon nga 850 në 1,600 kg (1,870 deri 3,530 lb), me përjashtim të 1,800 kg (4,000 lb), ndërsa femrat janë më të vogla se meshkujt. Dy brirë në kafkë janë bërë nga keratin me bri front më të madh tipike 50 cm të gjatë,  deri në 140 cm. Ndonjëherë, një bri i tretë më i vogël mund të zhvillohet. Rinoceronti i zi është shumë më i vogël se sa Rinocerontët e bardhë, dhe ka një gojë të mprehtë, të cilën e përdor për të kuptuar gjethet dhe bar për tu ushqyer.
Gjatë gjysmës së dytë të shekullit të 20-të, numri i tyre u reduktua ndjeshëm nga rreth 70,000  në fund të viteve 1960 në një rekord të ulët prej 2,410 në vitin 1995. Që atëherë, numrat janë rritur në mënyrë konstante në një nivel kontinental, me dyfishim 4,880 deri në fund të vitit 2010. Megjithatë, numrat janë ende 90% më të ulëta se tri gjenerata më parë.
Rinoceronti indian
Rinoceronti indian  (Rhinoceros unicornis) ka vetmë një bri me gjatësi 20 - 60 cm. Është pothuajse aq i madh sa rinoceronti i bardhë. Lëkura e tij e trashë, argjend-kafe,ndodhet në shpatull, mbrapa trupit dhe në shpinë, duke i dhënë një pamje të blinduar. Këmbët e tij të sipërme dhe supet janë të mbuluara si gunga dhe ai ka shumë pak flokë në trup. Meshkujt e rritur janë më të mëdhenj se femrat dhe më të egër se femrat, me peshë prej 2,500-3,200 kg (5,500-7,100 lb). Lartësia e shpatullave është 1.75-2.0 m (5.7-6.6 ft). Femrat peshojnë rreth 1,900 kg (4,200 lb) dhe janë 3-4 m (9,8-13 ft) të gjata. Rinoceronti me madhësi rekord ishte rreth 4.000 kg (8.800 lb). parapamje|Të rinoceront indian ka një bri të vetme Rinocerontët indian dikur banonin në shumë zona duke filluar nga Pakistani në Mianmar dhe ndoshta edhe në pjesë të Kinës. Megjithatë, për shkak të ndikimit njerëzor, ata tani ekzistojnë në vetëm disa zona të mbrojtura të Indisë (në Assam, Bengalin Perëndimi dhe disa çifte në Uttar Pradesh ) dhe Nepal , plus disa çifte në Parkun Kombëtar të Lal Suhanra në Pakistan. Ata janë të mbyllur në kullotat e larta dhe pyjet në ultësirën e Himalajeve. Dy të tretat e rinocerontëve indianë të botës tani janë të mbyllur në Parkun Kombëtar ,Kazirangai vendosur në rrethin Golaghat të Assam, Indi.
Rinoceronti Javanez
Rinoceronti Javan (Rhinoceros sondaicus) është një nga gjitarët më të rrezikuar në botë.Sipas vlerësimeve të vitit 2015, vetëm rreth 60 mbeten, në Java, Indonezi, në gjëndje të egër. Ai është gjithashtu një nga speciet më pak të njohura të rinocerontëve. Ashtu si rinoceronti Indian, rinoceronti Javanez ka një brirë të vetëm. Lëkura e tij e zbehtë, bie në copa në shpatull, mbrapa dhe në kurriz, duke i dhënë një pamje të blinduar. Gjatësia e tij arrin nga 3.1 deri 3.2 m (10-10 ft) përfshirë kokën dhe lartësinë e tij 1.5-1.7 m (4 ft 11 në-5 ft 7 in). Të rriturit peshojnë  900 -1,400 kg ose 1,360-2,000 kg. Brirët tek meshkujt mund të arrijnë deri në 26 cm gjatësi, ndërsa tek femrat ata janë të vogla ose mungojnë fare. Këto kafshë preferojnë pyjet e dendura të ultësira, barra të gjata dhe shtresat e kallamave. parapamje|Rinoceronti javan eshte më i vogël se rinoceronti indian, rinoceronti i Javas gjithashtu ka një bri të vetëm Megjithëse dikur i përhapur në të gjithë Azinë, në vitet 1930 ata u gjuajtën në zhdukje në Nepal, Indi , Birmanë , Malajzi gadishullore dhe Sumatra për fuqitë të supozuara mjekësore të brirëve dhe gjakut të tyre. Deri në vitin 2015, vetëm 58-61 individë mbeten në Parkun Kombëtar Ujung Kulon, Java, Indonezi. Rionocerontin e fundit Javan i njohur në Vietnam thuhet se u vra për bririn e tij,në 2011 nga luftëtarët Vietnamese. Tani vetëm Java përmban rinocerontët e fundit të Javaës.
Rinoceronti i Sumatrës
Rinoceronti i Sumatrës ( Dicerorhinus sumatrensis ) është specia më e vogël e rinocerontidae, si dhe ato me flokë më të madhe. Ajo mund të gjendet në lartësi shumë të larta në Borneo dhe Sumatra. Për shkak të humbjes së habitatit dhe gjuetisë, numri i tyre ka rënë dhe është bërë rinoceronti më I kërcënuear. Rreth 275 rino sumatran besohet të besohen të kenë    mbeten. Ekzistojnë tre nëngrupet e rinocerontëve tgë Sumatrës: rinoceronti i Sumatrës ( Dicerorhinus sumatrensis sumatrensis ), rinocerontët Bornean ( Dicerorhinus sumatrensis harrissoni ) dhe të zhdukur,rinoceronti Veriore i Sumatrës ( Dicerorhinus sumatrensis lasiotis ). parapamje|Rinoceronti i Sumatres është më i vogli i specieve të rinove Një rinoceront I rritur zakonisht qëndron rreth 1.3 m në shpatull, ka një gjatësi prej 2.4-3.2 m (7 ft 10 në 10 ft 6 in) dhe peshon rreth 700 kg (1,500 lb), edhe pse individët më të mëdhenj kanë qenë me peshë më të madhe.Ashtu si speciet afrikane, ai ka dy brirë; më e madhe është në fillim të kokës (25-79 centimetra (9.8-31.1 in)),më I vogli 10 centimetra (3.9 in) të gjatë. Meshkujt kanë brirë shumë më të madh se femrat. Flokët mund të jenë të dendura (flokët më të dendura në viçat e rinj) deri në qime të rrallë. Ngjyra e këtyre rinoceronti është e kuqërremtë ose ngjyrë kafe. Trupi është i shkurtër dhe ka këmbë të mprehta. Qafa është e shkurtër.
Rinocerontët sumatran janë në prag të zhdukjes për shkak të humbjes së habitatit dhe gjuetisë pa leje. Ata u përhapën nëpër Azinë Juglindore, por tani ata janë të kufizuar në disa pjesë të Indonezisë dhe Malajzisë për shkak të izolimit. Ka pasur 320 D. sumatrensis në vitin 1995, të cilat deri në vitin 2011 kanë rënë në 216. Ai ka gjetur me anë të krahasimit të ADN-së se rinoceront e Sumatrës është Iidhur me specien euroaziatike të rinocerontve,Koelodoni  . Në 1994 Alan Rabinowitz publikisht i ka denoncuar qeveritë, OJQ-të dhe institucionet e tjera për mungesën e përpjekjeve të tyre për të ruajtur rinocerontin e Sumatrës. Për ti ruajtur, ata do të duhet t'i zhvendosin ato nga pyjet e vegjël në programet e mbarështimit që mund të monitoronin suksesin e tyre të mbarështimit. Për të rritur riprodhimin, qeveritë malajziane dhe indoneziane gjithashtu mund të bien dakord për të shkëmbyer gametet e Sumatran dhe (më të vogël) të nën-llojit Bornean. Qeveritë indoneziane dhe malajziane kanë propozuar gjithashtu një njësi të vetme menaxhimi për këto dy nëngrupi të lashtë. parapamje|[[Rinoceronti leshator,kushurit i zhdukur i rinocerontve]]
Evolucioni
Rhinocerotoids  është një perisodakl nga  fillimi i Eocene. Fosilet e Hyrachyus eximus gjetur në Amerikën e Veriut datojnë që nga periudha e Eocenit. Ky paraardhës i vogël i zhdukur ngjante me një tapiri. Tre familje, ndonjëherë të grupuara së bashku si Rhinocerotoidea , evoluan në Eocenën e vonshme, pra Hyracodontidae, Amynodontidae dhe Rhinocerotidae. parapamje|Armatura e trashë e lëkurës së rinocerontëve afrikan(majtas) dhe aziatik(djathtas)
Hyracodontidae
Hyracodontidae, i njohur edhe si "drejtimi i rhinos", tregon përshtatjen për shpejtësinë , dukeshin më shumë si kuaj se sa rinocrontët modernë. Hirokodontët e vegjel ishin me madhësi të qenve; më i madhi ishte Parakeratherium, një nga gjitarët më të mëdhenj të tokës që ka ekzistuar ndonjëherë. Parakeratherium hornless ishte gati shtatë metra i lartë, dhjetë metra të gjatë, dhe peshonte 15 ton. Ashtu si një gjirafë, ushqehej me gjethe. Hyracodontids u përhap në të gjithë Eurazin nga mesi i Eocenit deri në Miocene të hershme.
Amynodontidae
Amynodontidae, i njohur gjithashtu si "rinot ujore", u shpërnda në të gjithë Amerikën e Veriut dhe Euroazinë, nga Eoceni deri në Oligocenë e hershme. Amynodontidët ishin  si hipopotamet  e sotem në pamjen e tyre, Ata banonin në lumenj dhe liqene, dhe ndanin shumë nga përshtatjet e njëjta për jetën ujore si hipopotamet.
Rinocerontidae
Familja e të gjithë rinocerontëve moderne, Rinocerontidae, u shfaq së pari në Eocenën e Vonë në Euroazi. Anëtarët më të hershëm të Rinocerontidae ishin të vegjel dhe të shumta; të paktën 26 gjini jetuan në Euroazi dhe në Amerikën e Veriut derisa një valë zhdukjesh në Oligocen e mesme fshiu shumicën e specieve të vogla. Megjithatë, disa prej tyre mbijetuan. Menoceras, një rinoceront me madhësi e derrit, kishte dy brirë. Teleoceras kishin këmbë të shkurtra, një gjoks si fuçi dhe jetun rreth 5 milionë vjet më parë. Rinocerontet e fundit në Amerikë u zhdukën gjatë Pliocenit.
Rinot moderne mendohet se kanë filluar shpërndarjen ne Azia gjatë Miocenit. Dy lloje mbijetuan në periudhën e fundit të akullnajave dhe banonin në Evropë, rreth 10.000 vjet më parë: rinocerontët e leshator dhe Elasmotheriumi. Rinocerontët leshatoe u shfaqën në Kinë rreth 1 milion vjet më parë dhe në Evropë rreth 600,000 vjet më parë. Ai u rishfaq rreth 200.000 vjet më parë, së bashku me mamuthët leshator. Elasmotherium ishte dy metra i gjatë, pesë metra i gjerë dhe peshonte rreth pesë ton, me një bri të vetëm të madh, dhëmbë të hipopotamit dhe këmbë të gjata për të luftuar. Të dy, Koelodonti dhe Elasmotherium u znduken ne Pleistocenin e vonë.Kishte ndryshime klimatike dhu u ngrit numri i vrasjeve nga grabitqarët e rinj,të tilla si hienat dhe njerëzit,gje qe çoj në zhdukjen e tyre. Mund të ketë qenë një popullsi e mbetur e Elasmotherium, në jug të Siberisë Perëndimore (zona që është sot Kazakistani ), rreth 29.000 vjet më parë.
Nga llojet e rinoceronteve ekzistuese, rinoceronti i Sumatres është më i vjetri, sepse u shfaq me shumë se 15 milionë vjet më parë. Rinoceronti i Sumatres ishte i lidhur ngushtë me rinocerontët e leshator, por jo me llojet e tjera moderne. Rinoceroneti indiane dhe Javan janë të lidhura ngushtë dhe formojnë një linje të rinocerontve aziatike. Paraardhësit e hershëm te rinocerontve indian dhe javan u shfaqen rreth 2-4 milion vjet më parë. parapamje|Krahasimi i madhësive midis rinocerontve ekzistuese dhe të zhdukura Origjina e dy rinocerontve të gjalla afrikane, mund të gjurmohen në speciet e vonshme te Miocenit ( 6 mije bite me pare ), Ceratotherium neumayri. Linjat që përmbajnë specie të gjalla ndryshojnë nga Plioceni i hershëm ( 1.5 mije vite me pare ), Diceros praecox, paraardhësi i mundshëm i rinocerontit të zi.Rinoceronti i zi dhe i bardhë mbeten kaq të lidhur ngushtë që ata ende mund të bashkohen dhe të prodhojnë me sukses pasardhës.
·       Familja Rhinocerotidae
·       Nënfamilje Rhinocerotinae
·       Fisi Aceratheriini
·       † Akerorinus -13.6-7.0 Ma
·       † Alicornops -13.7-5.33 Ma
·       † Aphelops -20.430-5.330 Ma
·       † Kilotheridium -23.03-11.610 Ma
·       † Kilotherium -13.7-3.4 Ma
·       † Dromokeratherium -15.97-7.25 Ma
·       † Hoploakeratherium -16.9-16.0 Ma
·       † Mesakeratherium-20.6-10.3 Ma
·       † Perakeras -20.6-10.3 Ma
·       † Plesiakeratherium 20.0-11.6 Ma
·       † Proakeratherium 16.9-16.0 Ma
·       † Sinorhinus
·       † Subchilotherium
·           Familja Teleoceratini
·       † Aprotodon -28.4-5.330 Ma
·       † Brakydiceratherium
·       † Brakypodella
·       † Brakypotherium -20.0-5.33 Ma
·       † Diakeratherium -28.4-16.0 Ma
·       † Prosantorinus 16.9-7.25 Ma
·       † Shenongtherium
·       † Teleokeras -16.9-4.9 Ma
·       † Gaindatherium -1-1.61-11.1 Ma
·       Rinoceronti indian dhe javan Prezent
·       Fisi Dikerorinini
·       † Koelodonti – rinoceronti  leshator
·       † Dihoplus -11.610-1.810 Ma
·       † Stephanorhinus -9,7-0,126 Ma - rinoceronti merk & Familjaret e ngusht
·       Famila Dicerotini 23.03 -Aktual
·       Ceratotherium - Rhinoceros i bardhë -7.250-Prezent
·       Diceros - Rinoceronti i zi -23.03-Aktual
·       † Paradiceros -15.97-11.61 Ma
·       Nënfamiljë Elasmotherinae
·       † Gulfoceras -23.030-20.430 Ma
·       † Victoriaceros -15 Ma
·       Fiamilja Diceratherini
·       † Dikeratherium -33.9-11.610 Ma
·       † Subyrakodon -38.0-26.3 Ma
·       † Elasmotherium - Rinoceront gjigant 3.6-0.126 Ma
·       † Hispanotherium sinonim & Huaqingtherium 16.0-7.250 Ma
·       † Iranotherium
·       † Kenyatherium
·       † Meninatherium
·       † Menoceras 23.03-16.3 Ma
·       † Ningxiatherium
·       † Procoelodonta
·       † Sinotherium 9.0-5.3 Ma parapamje|Përkujtim për rinocerontët e vrarë nga luftëtarët pranë St Lucia Estuary, Afrika e Jugut Gjuetia
Rinocerontët e rritur nuk kanë grabitqarë natyror te egra, përveç njerëzve. Rinocerontët e rinj megjithatë mund të bien pre e maceve te mëdha, krokodileve , qenve të egër afrikan dhe hijenave.
Qeveria Namibiane ka mbështetur praktikën e gjuetisë e  rinocerontve si një mënyrë për të mbledhur para për ruajtjen. Licencat e gjuetisë për pesë rinoceront te zinj namibian janë ne ankand çdo vit, me paratë që shkojnë në Fondin e Mirëbesimit të Lojërave të Qeverisë. Megjithatë, disa konservatorë dhe anëtarë të publikut e kundërshtojnë ose vënë në dyshim këtë praktikë.
Tregtiia dhe përdorimi i bririt
Tregtia ndërkombëtare për briin e rinoceront është shpallur i paligjshëm nga Konventa për Tregtinë Ndërkombëtare në Speciet e Rrezikuara të Faunës dhe Florës (CITES) që nga viti 1977. Një propozim nga Swaziland për të hequr ndalimin ndërkombëtar u hodh poshtë në tetor 2016. Shitja e brendshme e brinjëve të rinocerontëve në Afrikën e Jugut, u ndalua që nga viti 2009. Megjithatë, ky ndalim u përmbys në një çështje gjyqësore më 2017 dhe Afrika e Jugut planifikon të hartojë rregullore për shitja e brinjëve, ndoshta duke përfshirë eksportin për "qëllime jo-komerciale". Qeveria e Afrikës së Jugut ka sugjeruar që të krijohet një tregti ligjore e bririt, duke argumentuar se kjo mund të zvogëlojë gjuetinë dhe të parandalojë zhdukjen e kësaj specie.
Brinjtë e rinocerontëve, ndryshe nga ato të gjitarëve të tjerë me brirë ( që kanë një bërthamë kockore ), përbëhen vetëm nga keratin, të ngjashme me flokët dhe thonjtë e njeriut. Brinjtë rinocerontëve përdoren në ilaçet tradicionale në pjesë të Azisë, si dhe për trajtimin e thikave në Jemen dhe Oman. Esmond Bradley Martin ka raportuar për tregtinë dhe për trajtimin e thikave në Jemen. Në Evropë, historikisht besohej se brirët e rinocerontit mund të pastronin ujin dhe mund të zbulonin lëngje të helmuara.
Vietnamese aktualisht janë konsumatorët më të mëdhenj të bririt të rinos, dhe kërkesa e tyre drejton pjesën më të madhe të gjuetisë, e cila është rritur në nivele rekord."Vietnam CITES Institucion Administrues" ka pohuar se Hanoi kohët e fundit ka përjetuar një rënie 77% në përdorimin e bririt te  rinocerontit, por National Geographic ka sfiduar këto pretendime, duke vënë në dukje se nuk ka pasur rritje të numrit të kriminelëve të arrestuar apo të ndjekur penalisht. Tregu kryesor i destinacionit të brireve të Afrikës së Jugut është Vietnami. Një bri mesatar me madhësi mund të sjellë sa më shumë një të katërtën e milion dollarë.
Është një keqkuptim i zakonshëm që briri i rinocerontit në formë pluhuri përdoret si një nxitës ose shërim për kancer në Mjekësinë Tradicionale Kineze si Cornu Rhinoceri Asiatici (犀角, xījiǎo, "bri i rinocerontëve"); asnjë tekst TCM në histori nuk ka përmendur kurrë receta të tilla. Në Mjekësinë Tradicionale Kineze (TCM), briri i rinoxcerontit konsiderohet një ilaç efektiv ndonjëherë i përshkruar për ethe dhe konvulsione, një trajtim jo i mbështetur nga prova mjekësi bazë,është krahasuar me konsumimin e tharjeve të thonjve në ujë.Në vitin 1993, Kina nënshkroi traktatin CITES dhe hoqi brin e rinocerontit nga farmakopeia e mjekësisë kineze, e administruar nga Ministria e Shëndetësisë. Në vitin 2011, Regjistri i Mjekësisë Kineze të Bimëve në Mbretërinë e Bashkuar lëshoi ​​një deklaratë formale duke dënuar përdorimin e bririt te rinocerontëve.Një numër në rritje i edukatorëve TCM po flasin gjithashtu kundër praktikës se gjuetis. Diskutimet me organizaten e TCM  jane për të zvogëluar përdorimin e bririt të rinocerontit, janë takuar me rezultate të përziera, sepse disa ende besojnë se ajo është një ilaç për shpëtimin e jetës.
Në mars të vitit 2013, disa studiues sugjeruan se mënyra e vetme për të ulur gjuetinë do të ishte krijimi i një tregu të rregulluar të bazuar në korrje njerëzore dhe të rinovueshme nga rinocerontet e gjalla. Megjithatë, WWF kundërshton legalizimin e tregtisë së bri, pasi ajo mund të rrisë kërkesën, ndërsa IFAW lëshoi ​​një raport nga Eco Large, duke sugjeruar që njohja më e plotë e faktorëve ekonomikë është e nevojshme për të justifikuar opsionin e tregtisë.
Për të parandaluar gjuajtjen, në zona të caktuara, rinocerontët u janë qetësuar dhe brirët e tyre janë hequr. Veçanërisht në Afrikën e Jugut, po punojnë gjithashtu në linjat e para për të luftuar gjuetinë, duke vrarë disa vrasës që janë kapur në akt. Një goditje e kohëve të fundit në vrasjet e rinocerontve ka bërë ruajtjen për të ardhmen e specieve.
Në vitin 2011, Projekti i Shpëtimit te rinocerontve, i organizuar nga Ed dhe Lorinda Hern nga Rezerva Natyrore i rinocerontve & luanit në Krugersdorp, Afrika e Jugut,  filloi një metodë kontrolli të regtisë se bririt që përbëhet nga infuzim(ndërsa në kafshën e gjallë), një përzierje e një ngjyre trëndafili dhe një acaricide (për të vrarë parazitet) - i cili është i sigurt për rinocerontin por toksik për njerëzit. Pas qetësimit të kafshës, një punonjëshap nje vrima në brirë, shton pajisje, dhe lidh zgavrën me hoses të gomës në një enë metalike me diametër prej dy këmbësh për katër centimetra të përzierësit të lëngshëm, të cilat pastaj shtypen. Infuzion eshte nga 20 minuta deri 45 minuta anestezi. Për shkak të presionit të lartë në organet e brendshme të kafshëve nga pesha e madhe e trupit, punëtorët i kthejnë ato çdo 7 minuta. Procedura gjithashtu përfshin futjen e tre identifikimit të RFID dhe marrjen e mostrave të ADN-së.
Për shkak të natyrës fibroze të bririt të rinocerontit, bojëja nën presion fut infuzionin e bririt, por nuk ngjyrosë sipërfaqen apo ndikon në sjelljen e rinocerontit. . Nuk do të ishte fatale - paraburgimi kryesor është dija se trajtimi është aplikuar, komunikuar me shenja të vendosura në strehimore. Ideja fillestare u rrit nga hulumtimet në bri si një rezervuar për trajtimet e njëkohëshme të tik-takëve, dhe ekspertët përzgjodhën një acaricide që ata mendojnë se është i sigurt për rinocerintin ,hutat dhe kafshët e tjera në ekosistemin e ruajtur.Përkrahësit pretendojnë se bojë nuk mund të hiqet nga brirët dhe mbetet e dukshme në skanerat me rreze X edhe kur boja është e vendosur në një pluhur të hollë.
Organizata bamirëse e Mbretërisë së Bashkuar “Save the Rhino” ka kritikuar helmimin e bri në baza morale dhe praktike. Organizata i vë në dyshim supozimet se teknika e infuzionit punon ashtu siç duhej dhe se edhe helmimi ishte i efektshëm, nëse ndërmjetësuesit në një tregti fitimprurëse dhe të paligjshme do të kujdesen shumë për efektin që do të kishte ndaj blerësve në një kontinent tjetër. Ata gjithashtu pohojnë se brirët e helmuar mund të rrisin kërkesën për brirët e helmuar midis blerësve më të pasur ose mund të ushqejnë besimin në vetitë magjike të bri nëse njerëzit mbijetojnë nga helmimi.Përveç kësaj, briri i rinocerontit është blerë gjithnjë e më shumë për përdorim dekorativ, sesa për përdorim në mjekësinë tradicionale. Gjithashtu u raportua se një nga 150 trajtimet rinocerontve nuk mbijetoi në anestezi.
Një mënyrë tjetër për të kapërcyer tregun e bririt të rinocerontit është sugjeruar nga Matthew Markus i Pembient, një firmë bioteknologjike. Ai propozon sintezën e një zëvendësuesi artificial për bri rinoceront. Për t'u mundësuar autoriteteve të dallojnë bririn bioengineruar nga bri i vërtetë i rinocerontëve, mund të regjistrohet kodi gjenetik i bririt bioengineruar, ngjashëm me ADN-në e rinocerontëve të gjallë në RhODIS (Rhino DNA Index System). Përgjigjet fillestare nga shumë konservatorë ishin negativë, por një raport i vitit 2016 nga TRAFFIC - i cili monitoron tregtinë në kafshë të egra dhe pjesë të kafshëve - pranoi se "... do të ishte e nxituar të përjashtonte mundësinë që tregtia me bririn e rinoceront sintetik të luante një rol në strategjitë e ardhshme të ruajtjes ".
Në kulturë
Albrecht Dürer krijoi një rinoceront prej druri në 1515, bazuar në një përshkrim me shkrim dhe skicë të shkurtër nga një artist i panjohur i një rinoceront indiane që kishin ardhur në Lisbonë. Dürer kurrë nuk e pa kafshën dhe, si rezultat, Rinoceronti i Dürer është një përshkrim disi i pasaktë. Rinocerontet janë përshkruar në shpellën Chauvet në Francë, vizatime të datuara në 10,000-30,000 vjet më parë.
Historiani grek dhe gjeograf Agatharchides (shek 2 pes) përmend rinocerontët në librin e tij mbi Detin Eritrdian.
Ka legjenda për rinocerontet që zhdukin zjarrin në Burma, Indi dhe Malajzi. Rinoceronti mitik ka një emër të veçantë në malay, api badak , ku badak do të thotë rinoceront, dhe api do të thotë zjarr. Kafsha do të vijë kur një zjarr do të ndizet në pyll dhe do ta tërheqë. Nuk ka konfirmime të fundit të këtij fenomeni. Kjo legjendë u përshkrua në filmin nga” The Gods Must Be Crazy “(1980), që tregon një rinocerron afrikan që vë dy zjarre.
Gorazhda
Gorazhda është qytet i Bosnjës dhe Hercegovinës.
25 Gusht
25 gushti është dita e 237-të e kalendarit gregorian (dita e 238-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 128 ditë.
Muharrem
Muharrem është muaji i parë sipas kalendarit islam.
Vitet 980
Mbi vitet 980.
12 p.e.s.
Mbi vitin 12 p.e.s..
Sërbica
Sërbicë, (Србица/Srbica) është fshat në komunën e Kërçovës, Maqedoni. Fshati është i njohur edhe si Kastriot pas viteve 1980-të. Kjo është për shkak se emri i fshatit përmban sufiksin Srb, qe gjatë persekutimit të Shqiptarëve nën shtetin Jugosllavia, kjo toponim u bë jopopullor.
Ekonomia
Në 1980 filloi me punë „TE Osllomej“  ku sërbicasve u morri më shumë se 40% të tokave punuese duke ua paguar në vlerë të sotme  afër 1 euro për 1-m2.., Ky investim i madhë në këtë rajon u bë makth i së keqes për Sërbicën dhe gjithë fashatrat e rrethit ngaq afër 1000 të punësuar në „TE Osllomej“ as 10 % nuk janë shqiptar. Nga papuinësia e madhe sërbicasit kanë imigruar jasht vendit në Amerikë dhe Evropë. Mbas vitit 1993 e deri me sotë imigrimi është rritur dukshem ngaqë baballarët marrin femijt dhe familjen në vendet ku punojn. Nga një fshat me rini dhe me shumë gjallëri Sërbica sotë po zbrazet. Rreth 60% - e sërbicasve gjenden jashtë vendit ku kthehen vetëm për pushime gjatë verës, rreth 10% punojn në shkolla dhe administratë,10% kanë veprimtari private,5% buqësi.... Sërbica është një ndër fashatrat më solidar në Maqedoni, përveç se ka ndërtuar 4 shtëpi për familjet e varfëra, për cdo rast ka dhënë shumë ndihma edhe jashë fshatit. Është ndër fshatrat e parë në Kërçovë që me vetiniciativë kanë instaluar ujsjellsin në vitin 1999, kanalizimin në v.2005 dhe të gjitha rrugët e fshatit me asfat v.2006.
Shkollimi
Në medresen e xhamisë së Sërbicës  pleqt e fshatit tregonin se (hesapin) Matematikën e kanë mësuar në gjuhën shqipe që nga viti 1900. Shkolla e f.Sërbicë është hapur në vitin 1927-gjatë mbretrisë SerboKroatoSlovene. Me mësim në gjuhën shqipe fillon në shtator 1941me emrin “Gjergj Fishta” dhe është Shkolla e parë Shqipe 7 vjecare në fshat në R.Maqedonisë. Mësuesit e parë nga Shqipria të kësaj shkolle ishin: Irfan Oruçi,Mahmut Dumani,Antoneta Sherko,Violeta Kota,Hysen Hasani.Ripushtimi i Kërçovës nga maqedonasit shumicën e shkollave shqipe i mbylli duke i zëvendësuar me shkolla në gjuhën maqedone, për fat të mirë shkolla e Sërbicës vazhdoi me mësimin në gjuhën shqipe  me emrin „Liria“. Deri në vitet 50 e gjithë rrethina e Kërçovës dhe Zajazit kanë mbaruar 7 vjecaren (8vjecare sote) në Shollën e f. Sërbicë. Nga kjo shkollë dolën kuadrot që krijuan bazën e arsimit shqip në  Kërçovë me rrethinë. Shkolla u emrua „Gjergj Kastrioti Skenderbeu“ në vitin 1995 dhe u vendos busti i Skenderbeut i pari në R.Maqedonisë.
Kultura
Në f.Sërbicë gjatë vitit 1978-82 veproi edhe shoqata kulturore artistike „Zëri i Rinisë“.
Këngetar nga f.Sërbicë: Bexhet Jagodini, Lindita Purellku, Hatixhe Dikena, Qani Sadiku, rok grupi “Uskana“ jetojnë në USA.
Demografia
Fshati Sërbic ka afër 450 shtëpi dhe mbi 2000 banor ku gjysma e të cilve punojn jashë shtetit.
Sipas regjistrimit të popullsisë së viti 2002, fshati kishte 1862 banorë nga të cilët 1859 ishin Shqiptarë dhe 3 të tjerë.
Familjet më të mëdha të f.Sërbicë janë: Ballazhi, Ipçja, Bekteshi, etj.