cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zimaj
Zimaji është një fshat në komunën Ungrej në rrethin e Lezhës të Shqipërisë.
Dardan Beqiri
Dardan Beqiri është një futbollist profesionist i klubit AC Milan nga Italia.
Është vetëm 15 vjet por jep maksimumin kudo që luan. Golin e pare e shënoj kundër Inter me koke. Deri me tani ka shënuar 78 gola 61 me këmbe 5 me koke dhe 12 nga gjuajtët e lira. Ai cilësohet si një nder "Playmaker"-at me te mir te te gjitha kohërave !
Kabuni me rrush të thatë
Kabuni me rrush të thatë është gatim.
Për të përgatitur kabun me rrush të thatë për 4-5 persona nevojiten :
Përgatitja
Orizi pastrohet, lahet dhe kaurdiset me gjalpë, pastaj shtohet lëng mishi (mundësisht dashi) ose ujë, rrush i thatë (shpëlahet më parë me ujë të vakët), pak kripë dhe vihet të ziejë. Kur është thithur pothuajse i gjithë lëngu dhe në sipërfaqe janë krijuar vrima, hiqet nga zjarri, përzihet me sheqer, kanellë e karafil të bluar. E mbulojmë me kapak dhe e lemë në një vend të ngrohtë. Masa hidhet në forma ose filxhanë dhe pastaj përmbyset. Për kabuni masa e orizit dhe e lëngut merret si për pilaf të zakonshëm: 1 kg oriz me 2 litra ujë.
Principata e Arbërit
Arbanoni i njohur në historiografinë shqiptare si Principata e Arbërit ose Arbëria (1190-1216 si principatë e pavarur, rreth 1216-1255) ishte një principatë mesjetare e familjes së Progonit, si dhe e para njësi politike arbërore gjatë Mesjetës. Fillimisht ishte pjesë e Perandorisë Bizantine dhe më pas u formua si shtet nga Dhimitër Progoni. Pas vdekjes së tij u bë pjesë e Despotatit të Epirit. U themelua nga arhondi Progon rreth Krujës, rreth vitit 1190. Progoni u pasua nga djemtë e tij, Gjini dhe më pas Dhimitri, gjatë sundimit të së cilit principata kaloi periudhën më të mirë të saj. Pas vdekjes së Dhimitrit, i fundit i familjes së Progonëve, Kruja u drejtua nga Grigor Kamona dhe më vonë Golemi deri në shpërbërjen e saj në vitin 1255.
Përgjatë ekzistencës së saj, principata ishte një rajon autonom nën varësinë e fuqive fqinje, fillimisht Bizantit dhe pas Kryqëzatës së Katërt, Epirit, ndërsa mbajti dhe lidhje të ngushta me Serbinë.
Statusi
Sipas disa studiuesve, principata e Progonit ishte principata e parë arbërore gjatë Mesjetës. Pipa dhe Repishti arrijnë në përfundimin se Arbëria ishte "skica" e parë e një principate arbërore dhe se ruante statusin gjysmë-autonom si pjesa më perëndimore e një perandorie. Sunduesit quheshin arhondë nga Bizantinët.
Para vitit 1204, Arbëria ishte një principatë autonome e Perandorisë Bizantine. Titujt arhond (i mbajtur nga Progoni) dhe panhypersebastos (i mbajtur nga Dhimitri) janë shenja të varësisë bizantine. Pas vitit 1204, arbërorët natyralisht ndoqën Despotatin e Epirit, pasues i Perandorisë Bizantine. Mbishkrimi i Gëziqit e përmend familjen Progoni si gjyqtarë, dhe vëren varësinë e tyre ndaj Vladin dhe Xhorxhe Nemanjiç, princat e Zetas. Sunduesit ishin të lidhur me dinastinë serbe të Nemanjiçëve nëpërmjet martesave dhe aleancave. Në vitin 1252, Golemi iu dorëzua Perandorisë së Nikeas.
Sfondi dhe historia e hershme
Në fillim emri Arbëri i ishte vendosur një rajoni në zonën malore në perëndim të Liqenit të Ohrit dhe luginës së sipërme të lumit Shkumbin në shekullin e 11-të p.K. Ka burime të pakta për Arbërinë. Në vitin 1166, prior Arbanensis Andrea dhe episcopis Arbanensis Lazarus morën pjesë në një ceremoni të mbajtur në Kotorr (atëherë nën Principatën e Serbisë). Një vit më vonë në 1167, Papa Aleksandri III, në një letër drejtuar Lazarus, e uron atë për kthimin e dioqezës së tij në besimin Katolik dhe e fton atë që të njohë kryepeshkopin e Raguzës si eprorin e tij. Pas një farë rezistence nga zyrtarët vendas, dioqeza e Arbërisë u vendos nën varësinë direkte të Papës, siç dokumentohet në një letër papnore të vitit 1188. Pak dihet për arhondin Progoni i cili ishte sunduesi i parë i Krujës dhe rrethinave, midis 1190 dhe 1198. Kalaja e Krujës mbeti në zotërimin e familjes Progoni dhe Progoni u pasua nga djemtë e tij Gjini dhe më vonë Dhimitri. Princi serb Stefan Nemanja pushtoi Pultin nga "Arbanasët" gjatë fushatës së tij jugore, pasi pushtoi Zetan(Duklja).
Sundimi i Dhimitër Progonit
Dhimitri ishte i treti dhe i fundit sundues i Principatës së Arbërit nga familja Progoni, duke sunduar nga 1207 ose 1208 deri më 1216. Ai pasoi vëllain e tij, Gjinin dhe e solli principatën në pikun e saj. Ai u vetëshpall panhypersebastos dhe megas arhond. Ai mbajti marrëdhënie ndërkombëtare me Republikën e Raguzës, Republikën e Venedikut dhe Serbinë. Ai mundësoi lehtësi të mëdha tregtare në territorin e tij për Republikën e Raguzës, siç është gjendur në një dokument raguzian. Në vitin 1208, Dhimitri u martua me Komnena Nemanjiç, vajza e princit serb, më vonë mbreti Stefan Nemanjiç. Një aleancë e shkurtër u themelua mes dy vendeve midis konflikteve me Republikën e Venedikut. Martesa e Dhimitrit me Komnenën nuk përjashtoi rrezikun e zgjerimit serb drejt territoreve arbërore. Megjithatë, në vitin 1204, kërcënimi më serioz vinte nga Dukati venedikas i Dyrrahut, një dukat latin i formuar pas Kryqëzatës së Katërt në ish territoret e Perandorisë Bizantine. Në kërkim për aleatë, Dhimitri nënshkroi një marrëveshje me Republikën e Raguzës në 1209 dhe filloi negociatat me Papa Inoçentin III në lidhje me konvertimin e tij dhe subjekteve të tij në Katolicizëm. Kjo konsiderohet si një lëvizje me takt, të cilën Dhimitri e ndërmori për të krijuar lidhje me Europën Perëndimore kundër Venedikut. Miqësia me Papën ishte e shkurtër dhe shpejt u kthye në mospëlqim.
Zotërimet
Arbëria shtrihej përtej rretheve të ditëve të sotme të Shqipërisë së mesme, me kryeqytet Krujën. Ishte një territor i vogël në shekujt e 11-të dhe 12-të, duke u shtrirë nga lumi Devoll në lumin Shkumbin. Arbëria nuk kishte dalje të drejtpërdrejtë në det. Bregdeti shqiptar i ditëve të sotme nuk kishte komunitete të dukshme arbërore përgjatë Mesjetës. Kalaja e Krujës, e ndërtuar nga bizantinët, ishte kryeqyteti i Progonit. Progoni mori zotërimin e rrethinave të kalasë të cilat u bënë të trashëgueshme. Me martesën e Komnenas me Kamonas, Elbasani u bë zotërimi i dytë më i rëndësishëm.
Ekonomia
Arbëria ishte përfituese e rrugës tregtare Via Egnatia, e cila solli pasuri dhe benefite nga qytetërimi më i zhvilluar bizantin.
Fregen
Fregeni është një fshat në komunën Ungrej në rrethin e Lezhës të Shqipërisë.
Freeman Dyson
Freeman John Dyson FRS (i lindur më 15 dhjetor 1923 - 2020) është fizikant teoricien dhe matematikan. Ai është i njohur për punën e tij në elektrodinamikën kuantike, astronomi dhe inxhinieri bërthamore. Ai ka teorizuar disa koncepte që mbajnë emrin e tij, të tilla si Transformimet Dyson, Pemën Dyson, Serit Dyson dhe Sferën Dyson.
Ai është profesor emeritus në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton,  vizitor i Kolegjit Ralston dhe anëtar i Board of Sponsors of the Bulletin of the Atomic ScientistsBordit të Sponsor i Buletinit të Atomike Shkencëtarët.
Miltiadi
Papa Miltiadi ( l. ?, Afrika - v. 10 janar 314, Roma) ishte papa i 32 i Kishës Katolike. Shërbeu si papë që nga zgjedhja e tij më nëntor 310/qershor 311 dhe deri më 10 janar 314. Paraardhës i tij ishte Papa Eusebi, ndërsa pasardhësi Papa Silvesteri I.
Alexander Sokurov
Alexander Nikolayevich Sokurov (Rusisht Алекса́ндр Никола́евич Соку́ров; lindur më 14 qershor 1951, në Podorvikha, Irkutsk Oblast) është një prodhues filmash rus. Punët e tij më të rëndësishme përfshijnë gjysmë-dokumentarin, Arka ruse (2002), e filmuar me një xhirim të vetëm të paedituar dhe Faust (2011), që u nderua me Luanin e Artë, çmimin më të lartë për filmin më të mirë në Festivalin e Venecias.
Jeta dhe karriera
Mama e Bir (1997) ishte film i parë i tij i njohur dhe vlerësuar ndërkombëtarisht. Ky film u pasua nga Baba e Bir (2003) që i hutoi kritikët me homoeroticizmin e nënkuptuar të vet (ndonëse Sokurov e ka kritikuar këtë interpretim të caktuar). Susan Sontag përfshiu dy filma të Sokurovit ndër dhjetë filmat e preferuar të saj të viteve 1990, duke thënë: “Nuk ka regjizor aktiv të sotëm filmat e të cilit i admiroj më shumë." Në 2006, ai mori çmimin Mjeshtër i Kinemasë nga Festivali Ndërkombëtar i Filmit Mannheim-Heidelberg.
Sokurov është regular në Festivalin e Filmit në Kanë, katër prej filmave të tij kanë debutuar atje. Megjithatë, deri më 2011 Sokurov nuk fitoi asnjë çmim kyesor në ndonjë festival ndërkombëtar madhor. Për një kohë të gjatë film ii tij më i suksesshëm komercialisht dhe nga vlerësimi kritik ishte gjysmë-dokumentari Arka ruse (2002), i vlerësuar kryesisht për pamjet vizuale hipnotike dhe xhirimin e vetëm të paedituar.
Sokurov ka filmuar një tetralogji që eksploron efektin korruptues të pushtetit. Tre pjesët e para u dedikoheshin udhëheqësve të rëndësishëm të shekullit të 20-të: Moloch (1999) për Hitlerin, Taurus (2000) për Leninin, dhe Dielli (2004) për Perandorin Hirohito. Në 2011 Sokurov xhiroi pjesën e fundit të serisë, Faust, një ritregim i tragjedisë së Gëtes. Filmi, që tregon instiktet dhe skemat e Faustit në dëshirën e tij për pushtet, e dha premierën e vet më 8 shtator 2011 në konkurrim në Festivalin e 68-të Ndërkombëtar të Filmit i Venecias. Filmi fitoi Luanin e Artë, çmimin më të lartë të Festivalit të Venecias. Producenti Andrey Sigle tha për Faustin: "Filmi nuk ka asnjë lidhje të veçantë me ngjarjet e tanishme në botë;ai është i vendosur në fillim të shekullit të 19-të;por reflekton përpjekjet e Sokurovit për të kuptuar njeriun dhe forcat e tij të brendshme."
Yamata no Orochi
thumb|240px|[[Susanoo-no-Mikoto|Susanoo duke prerë Yamata no Orochi e vizatuar nga Toyohara Chikanobu]] Yamata no Orochi ose shkurt Orochi është një dragua japonezë me 8 koka dhe 8 bishta.
Legjenda ishte regjistruar në dy tekste të lashta për mitologjinë dhe historinë japonezë. Kojiki e përshkruan draguan me emrin 八岐遠呂智 dhe Nihon Shoki e shkruan 八岐大蛇. Të dy versione të mitologjisë Orochi, Susanoo është dëbuar nga Qielli pasi mashtroi motrën e saj Amaterasu. Pas dëbimit, Susanoo ballafaqohet me dy “Zotëra të Tokës” (國神, kunitsukami) afër lumit Hi në Provincën Izumo. Ata po qajnë, sepse u detyruan të japin Orochit një nga vajzat e tyre çdo vit për shtatë vjet, dhe tani ata duhet të sakrifikojnë të tetën, Kushinadahime.
Shpata legjendare Kusanagi-no-Tsurugi, e cila erdhi nga bishti i Yamata no Orochi, së bashku me pasqyrën Yata no Kagami dhe xhevahirin ose orbin Yasakani no Magatama, janë tre thesaret e shenjta të Japonisë.
168 p.e.s.
Mbi vitin 168 p.e.s..
La Torre de Fontaubella
La Torre de Fontaubella është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Priorat, të provincës Tarragona, në Katalonia. La Torre de Fontaubella ka 147 banorë (2010), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 7.1 km2.
Lidhje të jashtme
La Torre de Fontaubella
Kantoni Angoulême-Est
Kantoni Angoulême-Est (frëngjisht: Canton d'Angoulême-Est) është një kanton në departamentin Charente, rajonin Poitou-Charentes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Angoulême. Ka sipërfaqe 22km2 dhe popullsi 12846 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Angoulême-Est aktualisht përbëhet nga 1 komuna.
Kantoni Aigueperse
Kantoni Aigueperse (frëngjisht: Canton d'Aigueperse) është një kanton në departamentin Puy-de-Dôme, rajonin Auvergne në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Aigueperse (Puy-de-Dôme). Ka sipërfaqe 148.6km2 dhe popullsi 7768 banorë.
Përbërja aktuale
Kantoni Aigueperse aktualisht përbëhet nga 12 komuna.
Protesta studentore në Shqipëri (2018)
Protestat studentore në Shqipëri janë një sërë protestash në rrugë, demonstrata dhe aktivitete online të mbajtura nga studentët e universiteteve publike në dhjetor te 2018-tes për të kundërshtuar tarifat e larta të shkollimit,kerkimin e cilesise ne arsim dhe permiresimin e kushteve ne konvikte. Studente në të gjithë Shqipërinë u mblodhën kundër lëvizjeve të qeverisë shqiptare për të bërë arsimin universitar edhe më të shtrenjtë, duke futur tarifa të reja për provime. Tarifa vjen në krye të tarifave universitare të rritura në mënyrë dramatike, të cilat nuk kanë arritur të sjellin ndonjë përmirësim në arsimin publik.
Lëvizja e dytë Studentore
Mijëra studentë në Tiranë bojkotuan mësimet dhe marshuan nga fakultetet e tyre drejt ndërtesës së ministrisë duke i kërkuar Ministrisë të shkurtojë tarifat e shkollimit dhe anulimin e vendimit të qeverisë për pagesat e provimit, së bashku me kërkesat e tjera si kushtet më të mira të jetesës në konvikte dhe një më të madh përfshirjen e studentëve në procesin e vendimmarrjes. Ishte protesta më e madhe që vendi kishte parë në vite. Studentët nga universitetet publike në qytete të tjera si Durrësi, Shkodra, Elbasan dhe Korça u bashkuan thirrjeve te bashkemoshatareve te tyre ne tirane duke bojkotuar leksionet dhe duke tubuar në rrugë.
Studentët nuk kishin një drejtues pasi protesta lindi nga një revoltë mbi tarifat e shtrenjta dhe cilesia jo e deshiruar e jetës universitare përpostmas këtij fakti përfaqësuesit e studentëve në senatet akademike në të shumtat e rasteve ishin inekzistentë.
Ne diten e dyte te protestes disa prej Kryetareve te Keshillave te reja Studentore si Xhuljan Guçe, Kurtish Rexhmati dhe Enrik Shehu shkruan 8 kerkesat e studenteve drejtuar Qeverise Shqiptare, kerkesa qe do te mbeteshin deri ne perfundimin e protestave. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kryetaret_e_Keshillave_Studentore_shkruajne_8_pikat_e_studenteve.jpg
Në ditën e dytë të protestës, ministrja e Arsimit Lindita Nikolla deklaroi se vendimi i qeverisë për tarifat më të larta do të anullohej, por studentët vendosën të vazhdonin protestat për kërkesat e tyre të tjera. Mediat raportuan se ministrja Nikolla kishte nisur inspektimin e kushteve në konvikte, që përbën edhe një nga kërkesat e studentëve.
Protesta vazhdoi për ditë me rradhë me organizime të pavarura të studentëve që kulmuan në protestën e parë masive të datës 8 dhjetor, ditë që përkon dhe me Ditën e Rinisë, kur kujtohet organizimi i protestave studentore të vitit 1990, të cilat siguruan ndërrimin e regjimit dhe vendosjen e pluralizmit në vend. Bojkoti i leksioneve vazhdoi përgjatë gjithë muajit Dhjetor.
Ne muajin janar, studentet zaptuan ambientet e Fakulteteve si shenje proteste ndaj mosplotesimit te kerkesave. Dy vatrat kryesore te kesaj faze te re proteste ishin Fakulteti i Drejtesise dhe Fakulteti i Ekonomise. Ne oret e para te mengjesit te 11 janarit, policia private ne bashkepunim me Policine e Shtetit nderhyn dhunshem ne keto dy Fakultete ne perpjekje per te hequr karriget dhe bankat e vendosura si barrikade para dyerve. Kjo nuk i ndali studentet dhe diten e neserme pas nje thirrje per solidaritet nga Marlin Muça Arlind Hoxha,Denis Karaj, Maringlen Tanushit dhe Yllhan Hoxhes, organizative  ne FDUT per studentet e Fakultetit te Shkencave te Natyres cajne  rrethimin e Fakultetit te Drejtesise duke hyre brenda dhe vazhduar bashke me studentete e FDUT protesten.
Fakulteti i Drejtesise ishte Fakulteti i cili rezistoi me gjate duke hapur barrikaden ne 11 shkurt 2019, fale  duke i dhene fund keshtu Levizjes se Dyte Studentore.
Protesta studentore tregoi një qendrim të pavarur nga rrymat politike,duke u shnderruar keshtu si një levizje mbarepopullore e cila u mbeshtet nga shumica e shqiptareve.Levizia e dytë studentore pasoi me krijimin e një fryme të re perceptimi tek shqiptarët,duke ju dhëne shpresë.
Kaluar
Kaluari është një fshat në komunën Ungrej në rrethin e Lezhës të Shqipërisë.
167 p.e.s.
Mbi vitin 167 p.e.s..
Njësia administrative Zall-Herr
Njësia administrative Zall-Herr është një njësi administrative në Bashkinë Tiranë në Shqipëri.
Françesko Jakomoni
Viceré Marchese Francesco Jacomoni di San Savino, në Shqipëri u njoh si Mëkëmbësi Jacomoni (Reggio Calabria, 31 gusht 1893 - Romë, 17 shkurt 1973) ishte një diplomat italian gjatë sundimit fashist.
Jetëshkrimi
Ai shërbeu si këshilltar i ministrit në Tiranë nga 9 shtator 1936 deri në pushtimin italian të Shqipërisë në prill 1939. Më 17 prill 1939 ai u emërua ambasador në Shqipëri e më 22 prill bëhet Mëkëmbës i Përgjithshëm (Viceré, mëkëmbës i mbretit Vittorio Emanule III) i Mbretërisë së Shqipërisë.
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore është u gjykua së bashku me zyrtarë të tjerë të lartë të regjimit fashist. Më 12 mars 1945 ai u dënua me 24 vjet burg, por u lirua shpejt në sajë të amnistisë nisur nga qeveria në qershor 1946. Dënimi i tij u ndryshua në fund mars 1948. Ka shkruar më pas një libër mbi politikën italiane gjatë pushtimit fashist të Shqipërisë. Vdiq në Romë, më 17 shkurt 1973.
Litosfera
Korja e Tokës - litosfera (litos-shkëmb,sphaira-sferë) ka trashësi të ndryshme: është më e trashë në pjesën kontinentale (korja kontinentale) rreth 70 - 100 km dhe më e hollë në pjesën nën oqean (korja oqeanike) rreth 5-8 kilometra. Trashësia mesatare e litosferës është rreth 70 km, në pjesën kontinentale ku gjendet male të larta, ka vende që trashësia është më e madhe.
Françesko Jakomoni
Kuriozitete
Kinematografia e regjimit komunist e ka përmendur në disa filma të lidhur me vitet '40 si p.sh. komedia Prefekti.
Litosfera
Korja kontinentale përbëhet nga silici, alumini, natriumi etj., ndërsa korja oqeanike nga silici, magnezi, hekuri etj.thumb|250px|Ndërtimi i bredshëm i Tokës thumb|250px|Pamja skematike e tipeve të Korës së Tokës Litosfera, (Korja e Tokës) - ( nga gre. litos-shkëmb) paraqet mbështjellësin e jashtëm të ngurtë me trashësi mesatare afro 70 km. Shprehja “kore” ka burimin nga hipoteza kozmogjene e disa mendimtarëve, sipas të cilëve Toka është krijuar nga një materie e zjarrtë, me ftohjen e së cilës u formua shtresa e ngurtë. Dallohen dy tipa të Korës së Tokës:tipi kontinental dhe oqeanik.
Përfshirja e Litosferës
Tërësia e masës së fortë të planeti Tokë është litosfera, mirpo organizmat e gjallë e shfrytëzojnë vetëm një pjesë të vogël të saj.Në biosferë është kyçur pjesa sipërfaqësore, në të cilën jetojnë kafshët dhe bimët tokësore, dhe shtresa e dheut e cila përfshin disa metra nën sipërfaqen e tokës.Vetëm rrënjët e disa bimëve zhvillohen në thellësi prej disa dhjetra metrash në kërkesë për jetë.
Gusht 2006
Lajmet dhe ngjarjet aktuale më të rëndësishme
Artikulli kryesor: Shiko lajmet dhe ngjarjet e muajit tek portali: Ngjarjet e tanishme
Lajmet dhe ngjarjet e muajit:
Lajmet dhe ngjarjet më të rëndësishme të zhvilluara në gjenden të detajuara në faqet speciale të mëposhtme:
Referime
<div style="height:64px; width:70%; overflow:auto; padding:2px; text-align:left; border:solid 1px #abaaba; border-collapse:collapse; background-color:#fcfcfc; font-size:95%" title="braglist:-/"; >
Shoqëria Civile
'''Shoqëria civile është tërësia e organizatave dhe institucioneve shoqërore qytetare vullnetare që formojnë themelin e funksionimit të shoqërisë si anë e kundërt mbështetëse e një shteti (pavarësisht nga sistemi politik i tij) dhe institucioneve tregtare.
Si shoqëri civile nënkuptohet një pjesë brenda për brenda një shoqërie që ka lindur në mesin e një sfere shtetërore, ekonomike dhe private, si edhe midis shtetit, tregut dhe familjes. Kjo pjesë njihet si hapësirë publike, e cila sot formohet nëpërmjet nismash, bashkësish, lidhjesh, shoqatash dhe nga një numër i shumtë shoqërish të pavarura nga shteti me trajta dhe nivele organizatash të ndryshme. Lëvizja shoqërore është pjesë e këtyre organizatave.
Shoqëria civile dhe demokracia
Shoqëria Civile nënkupton një koncept shumë të gjerë, i cili në thelb shpreh pjesëmarrjen aktive të individit për të zgjeruar dhe konsoliduar liritë dhe të drejtat e njerëzve, kontributin e tij për një shoqëri të hapur dhe të drejtë, që frymëzon solidaritet, humanizëm, tolerancë dhe mirëkuptim, të cilat janë aq të domosdoshme për vendin tonë në këtë fazë tranzicioni të vështirë dhe të zgjatur.
Shoqëria civile dhe globalizimi: shoqëria civile globale
Adi eshte kingiShoqeria civile eshte fushe e ndermjetme e angazhimit qytetar mes shtetit familjes dhe ekonomise. Shoqeria Civile ndahet ne disa grupe: - Shoqeria Civile si "shoqeri e mire"(sipas ketij modeli shoqeria civile kultivon qendrime dhe vlera si: besimi, jo dhuna,toleranca,bashkepunimi,altruzmi, sakrifica..,) - Shoqeria Civile si "sfere publike"(e konsideron shoqerine civile si arenë ose sferë publike ku palët diskutojnë ndërmjet vete) dhe -Shoqeria civile si jete e shoqerizuar.
Shoqëria civile në Shqipëri
Shoqëria civile është shumë aktive kohët e fundit në Shqipëri. Shoqëria civile shqiptare synon shkatërrimin e korrupsionit dhe përmirësimin e nivelit të jetesës të popullsisë së Shqipërisë.
Studimi më i plotë në çështjet e shoqërisë civile në Shqipëri është ai i autorit Afrim Krasniqi (Civil Society in Albhania, 2004.
MJAFT!
Fushata MJAFT nisi veprimtarinë e saj më 15 Mars, 2003. Qëllimi kryesore i kësaj fushate ishte asgjësimi i apatisë qytetare dhe ndjellja e shpirtit të protestës tek njerzit. Fillimisht vetë fushata mendohej te zgjaste për 4 muaj dhe në këtë hapësire kohore do të mbulonte çdo dy jave nga një temë të caktuar. Suksesi i Fushates MJAFT ishte evident. Mënyra se si aktivitetet organizoheshin si dhe stili i tyre origjinal ishte çelesi i suksesit për këtë fushatë.
Temat e Fushatës
thumb|300px|Protestë e aktivistëve të Mjaft ndaj qeverisë [[Fatos Nano|Nano]] Me çdo protestë të re numri i protestuesve rritej. Fillimisht protestuesit ishin grupe të rinjsh por pak nga pak çdo njëri filloi ta njihte MJAFT-in dhe çdo aktivitet filloi të mbështëtej edhe nga plot kalimtarë të rastit të cilët ishin të gëzuar që më në fund kishte diçka që luftonte për to. Fushata ishte e ndarë në tetë tema të ndryshme dhe secila prej tyre ishte në fokus për 2 javë.
Temat ishin :
Lëvizja MJAFT
Me përfundimin e fushatës, u pa se akoma kishte nevojë për MJAFT. Kështu nga fushatë e MJAFT-i u kthye në lëvizje qytetare. Struktura mbetej e njëjta por problemet që trajtoheshin nuk ishin më të caktuara po lindnin nga nevojat e momentit dhe sugjerimet e njerëzve të thjeshtë. Formati i ri ishte shumë i suksesshëm për arsyen se tash më çdo kush kishte mundesinë të shprehte idenë e vet diku dhe shpesh ideja që kishte mbetur në mendjen e personit prej shumë kohesh transformohej në realitet.
Këtu Vendos Unë
Seksioni i Fushatës/Lëvizjes që u mor me zgjedhjet vendore të shtatorit 2003 në Tiranë u quajt Këtu Vendos Unë. Përveç ndërgjegjesimit të qytetarëve që ishin ata që kishin në dorë zgjedhjen e kandidatit të ardhshëm, MJAFT zhvilloi shumë debate të suksesshme publike që konsistonin në përballjen e qytetarëve të qyteteve të ndryshme me kandidatët e tyre dhe gjithashtu përballjen e kandidatëve kundershtarë me njëri tjetrin me elektoratin e tyre si publik.
Kisha Ortodokse Lindore
parapamje|Simbol monogram paleokristian Fjala Kisha ortodokse e Lindjes ose Kishë ortodokse nënkupton ata që janë thirrur si një popull i veçantë për të kryer një detyrë të caktuar. Kisha e krishterë është asambleja e popullit të zgjedhur të Perëndisë, që besojnë në Jesu Krishtin, e thirrur për të mbajtur fjalën e Tij dhe për të bërë punën dhe vullnetin e Tij në botë dhe në Mbretërinë Qiellore.
Emërtimi "ortodoks" ose "orthodhoks" (nga greq. oρθός, orthos, "i drejtë", dhe δόξα, dhóksa, "lavdi", "mendim, mësim, besim") - fjalë për fjalë "besimi i drejtë, i vërtetë". Rreth kuptimit të parë, tradita kishtare shton edhe një të dytë, që plotëson te parin: atë të "lavdërimit/adhurimit të drejtë".
Në Krishterimin e hershëm, ky term përdorej për të treguar besimin e vërtetë, duke e dalluar nga herezitë apo skizmat. Kishë Ortodokse pra, quheshin ato Kisha (Komunitete të krishtera) që nuk largohen nga besimi i drejtë, në kundërshtim me Kishat heterodokse, skizmatike dhe heretike. Megjithatë, historikisht, vetëm Kishat Lindore të traditës bizantine ia kanë atribuar vetes në mënyrë përkufizuese cilësimin Ortodoks. Këto Kisha janë ato që mbajnë ritin bizantin dhe janë të rregulluara në jetën e tyre sakramentale dhe disiplinore, pa devijime, nga Kanonet e Shenjta, pra nga kanonet (rregullat) e dala drejtpërdrejt ose thjesht të përforcuara nga ana e shtatë Sinodeve (Koncileve ose Këshillave) Ekumenike (Universale) të mijëvjeçarit të parë të krishterë.
Në mijëvjeçarin e parë (shek.I - shek.XI) në Lindje dhe në Perëndim kemi Një Kishë unike, të vetme, me të njëjtën doktrinë besimi, thjesht të ndarë në juridiksione administrative. Emërtimi "Ortodoksi" u përdor edhe më tepër pas Skizmës së Madhe në vitin 1054, për të dalluar Kishën Lindore nga Kisha Perëndimore. Kishë quhet edhe tempulli ku mblidhet për të adhuruar Komuniteti ortodoks, që për ta dalluar ortografikisht shkruhet me “k” të vogël.
Burimet e Doktrinës
Kisha është një institucion i shenjtë që u themelua nga Fjala e Trupëzuar e Perëndisë, Jesu Krishti, për shpëtimin dhe shenjtërimin e njerëzve, që mbart autoritetin e Zotit dhe autenticitetin e Tij dhe përbëhet nga njerëz që kanë një besim dhe të njëjtat mistere, klerikë dhe laikë (popull). Kisha e ka fillesën e saj tek apostujt me anë të trashëgimisë së tyre të pashkëputur e me anë të tyre te Zoti. Kisha është Një, e Shenjtë, Katholike (e Përgjithshme) dhe Apostolike.
Anëtarë të Kishës janë të gjithë ata që ndër shekuj besojnë në Krishtin dhe u pagëzuan në emrin e Tij e në këtë mënyrë u regjistruan si qytetarë të saj, duke u quajtur të krishterë (pasues të Krishtit). Besimtarët e gjallë, që përpiqen të jetojnë besimin e krishterë në jetën e tyre këtu mbi tokë përbëjnë Kishën militante, ndërsa të besimtarët e fjetur (që vdiqën) që ndodhen në qiejt dhe shenjtorët, përbëjnë Kishën triumfale. Ajo nuk është themeluar nga ndonjë autoritet njerëzor apo fuqi juridike.
Të krishterët orthodhoksë besojnë në Kishën ashtu siç besojnë në Perëndinë, në Krishtin dhe në Shpirtin e Shenjtë. Besimi në Kishën është pjesë e pohimit të besimit të besimtarëve të krishterë. Kisha është në vetvete një objekt besimi si realiteti hyjnor i Mbretërisë së Perëndisë dhënë njerëzve nga Krishti dhe Shpirti i Shenjtë; komuniteti hyjnor i themeluar nga Krishti, kundër së cilës "dyert e ferrit nuk do të kenë fuqi" (Mattheu 16:18). Pa Kishën, si një realitet hyjnor, mistik, shpirtëror dhe me jetën në misteret, në mes të botës së rënë dhe mëkatare, nuk mund të ketë kungim të plotë dhe të përkryer me Perëndinë.
Besimi dhe jeta e Kishës Ortodokse shprehet në doktrinën dhe veprimtarinë saj, misteret, shkrimet, shërbesat, shenjtorët, organizimi etj. dhe të cilët mbajnë unitetin esencial të Kishës.
Zbulesa
Perëndia e ka shfaqur Vetveten tek krijesat e Tij. Ai nuk e ka zbuluar qenien e Tij më të thellë, sepse esenca e brendshme e Perëndisë nuk mund të kuptohet nga krijesat. Por, Perëndia ka treguar çfarë njeriu mund të shohë dhe të kuptojë nga natyra dhe vullneti i Tij hyjnor. Këtë Ai e shfaqi me krijimin e botës, me mesazhet e profetëve e Dhiatës së Vjetër etj. Plotësia dhe përkryerja e Vetëzbulesës së Perëndisë gjendet në Birin e Tij Jesu Krisht, i Cili është edhe përmbushja e zbulesës graduale dhe të pjesshme të Perëndisë në Dhiatën e Vjetër.
Tradita
Traditë quhet vazhdimësia e jetës së popullit të Perëndisë. Tradita e Krishterë apo e Dhiatës së Re quhet dhe Traditë Apostolike. Pjesa qendrore e shkruar e saj janë Shkrimet e Dhiatës së Re. Ungjijtë dhe Shkrimet e tjera biblike të Kishës formojnë zemrën e traditës së krishterë dhe janë burimi dhe frymëzimi kryesor i tërë zhvillimeve të mëvonshme. Kjo traditë është pasuar brez pas brezi, në kohë dhe hapësirë. Tradita, si term, ka po atë kuptim: është ajo që pasohet dhe transmetohet nga njëri tek tjetri.
Pra, Tradita e Shenjtë është ajo që është pasuar dhe transmetuar brenda Kishës që prej kohës së Apostujve të Krishtit, deri në ditët tona. Por, Tradita e Shenjtë nuk është kufizuar vetëm në dokumentet e shkruara. Ajo është jeta dhe përvoja tërësore e Kishës (komunitetit), nga brezi në brez, nga njëri vend në tjetrin. Është jeta e vetë Kishës, që udhëhiqet dhe frymëzohet prej Shpirtit të Shenjtë.
Shkrimi i Shenjtë / Bibla
Bibla është fjala e Perëndisë e frymëzuar prej Tij (2 Timoteut 3:16) dhe një pjesë kryesore e Vetëzbulesës që bëri Perëndia tek njerëzit. Përbëhet nga Dhiata e Vjetër dhe Dhiata e Re. Dhiata e Vjetër tregon historinë e kësaj zbulese që nga krijimi i botës deri në kohën e profetëve. Dhiata e Re fillon me jetën dhe veprën e Jesu Krishtit dhe disa apostujve, vazhdon me disa nga ngjarjet e Kishës së hershme dhe veçanërisht paraqet doktrinën apostolike të Kishës.
Megjithëse këto shkrime lexoheshin nëpër kisha, që kur ato u dukën për herë të parë, radhitja më e hershme e librave të Dhiatës së Re, ashtu siç është sot, u themelua me Kanonin 33 të Sinodit (Këshillit) lokal të Kartagjenës më 318, dhe në një fragment të letrës së shën Athanasit të Aleksandrisë në Pashkën e vitit 367. Një Sinod lokal i mbajtur në Romë më 382, në drejtimin e shën Damaskinit, vendosi një radhitje të plotë të librave kanonikë të Dhiatës së Vjetër dhe të Re. Librat e Dhiatës së Vjetër janë 49 dhe të Dhiatës së Re janë 27. Shkrimet janë zemra e lutjes dhe e adhurimit ortodoks.
Liturgjia
Fjala liturgji do të thotë punë apo veprim i përbashkët i një grupi të veçantë njerëzish, për hir të të gjithëve. Në Dhiatën e Vjetër, Perëndia urdhëroi një model adhurimi (shih librat e Eksodit dhe Levitikut). Në Dhiatën e Re e shohim Kishën si vazhduese të adhurimit të Izraelit të Dhiatës së Vjetër, sjellë në një perspektivë të re dhe të përjetshme, e përmbushur në Jesu Krishtin. Elementet kryesore në Liturgji (apo Meshë) përfshijnë himne, leximin dhe shpalljen e Ungjillit, lutjet dhe Eukaristinë - Falënderimin (të themeluar nga vetë Krishti në Darkën Mistike), duke kulmuar me Kungimin e Trupit dhe Gjakut të Krishtit.
Sinodet
Gjatë zhvillimit të saj historik, Kisha hasi në mjaft vendime të vështira. Por, ajo gjithmonë i zgjidhi problemet dhe i mori vendimet nëpërmjet konsensusit të të gjithë besimtarëve, duke u mbledhur në sinode (këshilla). Ajo frymëzohej nga Perëndia dhe udhëhiqej nga drejtuesit e caktuar të saj, në fillim apostujt dhe pastaj peshkopët/episkopët. Në këtë mënyrë, në Kishën Ortodokse mbizotëroi sistemi sinodial hierarkik i administrimit, në përputhje me të cilën asnjë episkop nuk mund të jetë mbartësi i vetëm i tërësisë së pushtetit të Kishës. Por është sinodi i të gjithë peshkopëve,të cilët përbëjnë autoritetin kolektiv më të lartë dhe autenticitetin e Kishës.
Sinodi i parë në historinë e Kishës u mbajt në kohën e apostujve, për të vendosur kushtet se si mund të hynin jo hebrenjtë në Kishën e Krishterë (shih Veprat e Apostujve 15).
Nga ajo kohë e në vazhdim, gjatë gjithë historisë, u mbajtën sinode për të marrë vendime të rëndësishme të Kishës. Peshkopët takoheshin rregullisht me priftërinjtë e tyre dhe me popullin.
Në Kishën Ortodokse vetëm shtatë sinode të tillë morën miratimin universal të tërë Kishës, në të gjitha kohët dhe vendet. Këto sinode janë emërtuar Shtatë Sinodet Ekumenike. Përkufizimet dogmatike dhe kanonet e tyre, Kisha i beson të frymëzuara nga Perëndia dhe shprehje e vullnetit të Tij për njerëzit. Kështu, ato janë burime esenciale të Doktrinës së Krishterë Orthodhokse.
Shtatë Sinodet Ekumenike
1)    Nikea I, v. 325 -  Formuloi Pjesën e Parë të Besores, duke përcaktuar Hyjninë e Birit të Perëndisë.
2)    Kostandinopojë I, v. 381 - Formuloi Pjesën e Dytë të Besores, duke përcaktuar Hyjninë e Shpirtit të Shenjtë.
3)    Efes, v. 431 - Përcaktoi Krishtin si Fjalën e Perëndisë dhe Marinë si Hyjlindëse (Theotokos).
4)    Kalqedoni, v. 451 - Përcaktoi Krishtin si Perëndi të Përsosur dhe Njeri të Përsosur në Një Person.
5)    Kostandinopojë II, v. 553 - Rikonfirmoi doktrinën e Trinisë dhe të Krishtit.
7)    Nikea II, v. 787 - Afirmoi përdorimin e ikonave si shprehje e vërtetë e Besimit të Krishterë.
Etërit
Në tërësi, shkrimet e Etërve janë bazuar në themelet biblike dhe liturgjike të besimit dhe jetës së krishterë dhe në Kishën Ortodokse konsiderohen si burime kryesore për kuptimin e doktrinës së krishterë.
Shenjtorët
Shenjtorë janë ata, që marrin pjesë në shenjtërinë e Perëndisë. "Bëhuni të shenjtë, sepse Unë Perëndia juaj jam i shenjtë" (Levitiku 11:44; 1 Petro 1:16). Jetët e shenjtorëve dëshmojnë për autenticitetin dhe vërtetësinë e Ungjillit të Krishterë.
Kisha i klasifikon shenjtorët, sipas disa aspekteve karakteristike të veprimtarisë së tyre. Apostujt, janë ata që u dërguan për të përhapur besimin e krishterë; Ungjillorët janë ata që shkruan ungjijtë; Profetët janë ata njerëz të shenjtë të Dhiatës së Vjetër që u frymëzuan nga Perëndia për të folur fjalët e Tij tek njerëzit; Etërit janë ata që përshkruan, shpjeguan dhe mbrojtën doktrinat teologjike dhe mënyrat e jetës shpirtërore të besimit të krishterë; Rrëfyesit (Omologjetët/Konfesorët), janë ata që pohuan dhe vuajtën për besimin; Dëshmorët/Martirët janë ata që vuajtën dhe i martirizuan duke dhënë jetën për besimin; Oshënarët janë ata murgj apo murgesha, që i përkushtuan jetën e tyre Perëndisë në manastire; Asketë janë ata murgjër apo murgesha që jetuan të veçuar në vetmi jetën e përkushtuar; të Drejtët ndër laikët por edhe persona të drejtë që jetuan në kohën e Dhiatës së Vjetër.
Kanonet
Kanonet e Kishës u vendosën nga Sinodet Ekumenike ose Sinodet lokale apo nga disa Etër të Kishës dhe janë pranuar nga e tërë Kisha Ortodokse, si normë për doktrinën dhe praktikën e krishterë. Fjala “kanon” do të thotë rregull, normë ose njësi matjeje e gjykimit. Ato janë një burim i pasur për të zbuluar të Vërtetën e gjallë të Perëndisë në Kishë.
Kanonet e Kishës ndahen në dogmatike ose doktrinale dhe në kanonet praktike, etike ose të karakterit strukturor. Gjithashtu, ndahen në kanone që mund të ndryshohen dhe që nuk mund të ndryshohen kurrsesi.
Ato u formuluan në pjesën më të madhe si përgjigje ndaj disa pyetjeve ose devijimeve dogmatike apo morale në jetën e Kishës.
Arti Kishtar
Artikulli kryesor: Arti në Kishën Ortodokse të Shqipërisë
Kisha Ortodokse ka një traditë të pasur në ikonografi, si edhe në artet e tjera kishtare: muzikë, arkitekturë, skulpturë, qëndisje, poezi etj.
Kjo traditë artistike është bazuar në doktrinën ortodokse të krijimtarisë njerëzore, që është e rrënjosur në dashurinë e Perëndisë për njeriun dhe botën në krijim.
Meqenëse njeriu është krijuar sipas shëmbëlltyrës dhe ngjashmërisë së Perëndisë dhe meqenëse Perëndia e deshi kaq shumë njeriun dhe botën, sa që i krijoi, i shpëtoi dhe i lavdëroi ata me anë të Mishërimit të Tij, shprehjet artistike të njeriut dhe bekimet e frymëzimet e Perëndisë, bashkohen në një krijimtari të shenjtë artistike, e cila shpreh të vërtetat më të thella të vizionit të krishterë për Perëndinë, njeriun dhe natyrën.
Besorja/ Simboli i Besimit
Pohimi më i rëndësishëm i besimit në Krishterim është Besorja ose sic thuhet ndryshe edhe Simboli i Besimit, dhe është rezultat i dy Sinodeve Ekumenike në shek.IV. Besorja përmban esencën e doktrinës së Dhiatës së Re për Trininë e Shenjtë, duke ruajtur të vërtetën e Besimit Ortodoks kundër atyre që donin të shtrembëronin besimin duke pohuar se Krishti nuk është Perëndia i mishëruar dhe Krijues, por krijesë. Ky Simbol i Besimit thuhet në shumë shërbesa të Kishës dhe i kujton të krishterit ortodoks çfarë ai beson personalisht, duke e ruajtur besimin e tij në rrugë të drejtë.
I.       Besoj në një Perëndi, Atë të Tërëfuqishëm, krijues të qiellit dhe të dheut dhe të gjithë të dukurave dhe të padukurave.
II.       Dhe në një Zot Jisu Krishtin, Birin e Perëndisë, të vetëmlindurin, që lindi prej Atit përpara gjithë shekujve. Dritë prej Drite, Perëndi të vërtetë prej Perëndie të vërtetë, të lindur, jo të bërë, që ka të qenët një me       Atin, me anën e të cilit u bënë të gjitha.
III.       Që për ne njerëzit dhe për shpëtimin tonë, zbriti prej qiejve, edhe u mishërua prej Shpirtit të Shenjtë edhe Virgjëreshës Mari dhe u bë njeri.
IV. Dhe u kryqëzua për ne në kohën e Pontit Pilat, dhe pësoi e u varros,
V.       Dhe u ngjall të tretën ditë sipas Shkrimeve.
VI.       Dhe u ngjit në qiejt dhe rri në të djathtë të Atit.
VII.       Dhe do të vijë përsëri me lavdi të gjykojë të gjallët dhe të vdekurit, mbretëria e të cilit nuk do të këtë mbarim.
Gene Hackman
Eugene Allen Hackman (lindur me 30 Janar 1930) eshte nje aktor amerikan i dale ne pension dhe novelist.Me nje karriere te gjate prej afro pese dekadash,Hackman ka qene nominuar per pese Academy Awards,duke fituar ate per Aktorin me te Mire ne The French Connection dhe Aktori me i Mire ne Rol Mbeshtetes ne Unforgiven.Ai ka fituar kater cmime Golden Globe, nje SAG Award dhe dy BAFTA.
Kisha Ortodokse Lindore
Besorja/ Simboli i Besimit
VIII.       Dhe në Shpirtin e Shenjtë, Zot, jetëbërës, që buron prej Atit, që adhurohet e lavdërohet bashkë me Atin e me Birin, që foli me anën e profetëve.
Gene Hackman
Ai u be i famshem ne 1967 me performancen e tij si Buck Barrow ne Bonnie and Clyde,ku mori nominimin e tij te pare per cimimin Academy Award si Aktori me i Mire Mbeshtetes.Filmat e tij kryesore te radhes do ishin I Never Sang for My Father (1970),ku mori nominimin e dyte te radhes si Aktori me i Mire Mbeshtetes;The French Connection (1971) dhe French Connection II (1975),ku luajti Jimmy "Popeye" Doyle; The Poseidon Adventure (1972); The Conversation (1974); Superman: The Movie (1978),ku luajti "te keqin" Lex Luthor; Hoosiers (1986); dhe Mississippi Burning (1988), ku mori nominimin e dyte si Aktori Me i Mire.
Kisha Ortodokse Lindore
Besorja/ Simboli i Besimit
IX.       Në një Kishë të shenjtë, katholike (të përgjithshme) dhe apostolike.
Gene Hackman
Rolet e tij ne vitet 1990 perfshijne:Unforgiven (1992); The Firm (1993); The Quick and the Dead; Crimson Tide (1995); Get Shorty (1995); The Birdcage (1996); dhe Enemy of the State (1998).Role te mevonshme do ishin: Behind Enemy Lines (2001); dhe The Royal Tenenbaums (2001).Shfaqja e fundit e Hackman ne film eshte ne komedine romantike Welcome to Mooseport ne 2004, ku aktroj bashke me komedianin Ray Romano.
Kisha Ortodokse Lindore
Besorja/ Simboli i Besimit
X.       Pohoj një pagëzim për ndjesën e mëkateve.
Gene Hackman
Femijeria dhe shkollimi
Hackman u lind ne San Bernardino, Kaliforni,djali i Eugene Ezra Hackman dhe Anna Lyda Elizabeth (mbiemri i saj Gray).Ai ka nje vella, Richard. Ai ka origjine Gjermane,Angleze dhe Skoceze;e ema e tij ka lindur ne Lambton, Ontario.Familja e tij shperngulej vazhdimisht,duke u vendosur perfundimisht ne Danville, Illinois,ku ata jetuan ne shtepine e gjyshes se tij (nga ana e mamit)e cila kishte lindur ne Angli dhe quhej Beatrice.Babai i Hackman punonte ne nje shtypshkronje  per Commercial-News, nje gazete lokale.Prinderit e tij u divorcuan me 1943, dhe i ati pas kesaj, e la familjen.Hackman vendosi te behej aktor qe kur ishte dhjete vjec.
Kisha Ortodokse Lindore
Besorja/ Simboli i Besimit
XI. Pres ngjalljen e të vdekurve.
XII.       Dhe jetën e ardhshme të amshuar. Amin.
Besimi
Besimi është themeli i jetës së krishterë. Në Shkrimin e Shenjtë besimi është cilësuar me thënien klasike, si "të qenët e gjërave që shpresojmë, siguria e gjërave që nuk shihen"' (Hebrenjtë 11:1).
Besimi ka dy aspekte kryesore: a) besimi "në" dikë ose diçka, pra besimi si njohje e këtyre personave ose gjërave si reale, të vërteta dhe të vlefshme, p.sh. besimi në Perëndinë, në Krishtin, në Trininë e Shenjtë, në Kishën. b) besimi në kuptimin e besimit dhe të mbështetjes, p.sh. dikush mund të besojë në Perëndinë, thjesht në ekzistencën, vërtetësinë dhe mirësinë e Tij; por, ai duhet të besojë dhe në Të, t’i besojë fjalët e Tij, të mbështetet në praninë e Tij, të varet plot besim në premtimet e Tij. Të dy aspektet janë të nevojshme, të besojë në disa gjëra me mendje, zemër dhe shpirt dhe pastaj të rrojë me to në jetën e përditshme.
Besimi është gjithmonë personal. Asnjë nuk mund të besojë për tjetrin. Shumë njerëz mund të besojnë të njëjtën gjë, për shkak të një uniteti njohurie, arsyeje, përvoje dhe bindjeje. Kështu, mund të jetë një komunitet besimi dhe një unitet besimi. Por, ky komunitet dhe unitet fillon dhe mbaron në pohimin e besimit personal.
Perëndia - Trinia e Shenjtë
Perëndia është qenie frymore, i palëndshëm, pa kohë, i përjetshëm, i panxënë, i padukshëm, i pandryshuar, i gjithëpushtetshëm, i shenjtë, i pamëkatshëm, i drejtë, i gjithëmirë, një pasuri e pamatur dhe absolute e forcave dhe energjive të përjetshme hyjnore. Të krishterët ortodoksë besojnë se Perëndia është Perëndi Triadik, ashtu siç vetë Perëndia e zbuloi Veten e Tij: Një Perëndi, në tre persona: Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë, të bashkuar përsosmërisht, kurrë të ndarë. Këta nuk janë tre Perëndi, por Një Perëndi i vetëm, një qenie dhe një natyrë hyjnore, një esencë e vetme, një veprim dhe një vullnet hyjnor, një njohuri dhe një dashuri hyjnore, një shenjtëri.
Ati, Biri edhe Shpirti i Shenjtë, Trini e njëqenëshme dhe e pandarë, Nga qenia dhe nga natyra s’ka asnjë diferencë midis personave të Trinisë së Shenjtë, prandaj ashtu si adhurohet Ati, kështu adhurohet edhe Biri edhe Shpirti i Shenjtë. Por ka diferencë në personat e Trinisë së Shenjtë vetëm nga kjo: se Ati është i palindur; Biri, personi i dytë i Trinisë është lindur prej Atit në përjetësi dhe pa kohë; dhe Shpirti i Shenjtë buron prej Atit, në përjetësi dhe pa kohë.
Mister është se si Perëndia shquhet në tre persona, të cilët përbëjnë vetëm një Perëndi, sepse nuk është e mundur të kuptohet prej mendjes së njeriut. Por shpjegimin e së vërtetës e zbuloi dhe e mësoi vetë Jisu Krishti (Biri i Perëndisë që u bë njeri), i Cili i porositi nxënësit e Tij që të pagëzojnë “Në emër të Atit e të Birit dhe të Shpirtit të Shenjtë” (Matth. 28:19); dhe Trinia e shenjtë u shfaq në Pagëzimin e Jisu Krishtit, kur Ati dëshmoi duke thirrur: “Ky është Biri im i dashur, të Cilin e pëlqeva”, dhe Shpirti i Shenjtë zbriti në formë pëllumbi (Llk. 3:21, Mk.1:10-11).
Krijimi
Doktrina Ortodokse e krijimit thotë që Perëndia ka krijuar nga asgjëja (hiçi) çdo gjë që ekziston. Në Shkrimin e Shenjtë, krijimi tregohet në kapitullin e parë të Gjenezës. Pika doktrinore kryesore rreth krijimit është, që vetëm Perëndia është i pakrijuar dhe ka ekzistuar përherë. Çdo gjë tjetër përveç Perëndisë është krijuar nga Ai.
Sipas Besimit Ortodoks, gjithçka që Perëndia bën është "shumë e mirë": qiejt, toka, bimët, kafshët dhe së fundi vetë njeriu (Gjeneza 1:31). Perëndia është i kënaqur me krijimin dhe e bëri atë jo për tjetër qëllim, por vetëm që ky krijim të marrë pjesë në Hyjninë e Perëndisë, në ekzistencën e pakrijuar dhe të jetojë prej "frymës së jetës" së Tij (Gjeneza 1:30; 2:7). Nuk ka doktrinë në Ortodoksi që të mësojë se "shpirti" është i mirë dhe "materia" e keqe, që "qielli" është i mirë dhe "toka" e keqe. Perëndia e do tërë krijimin e Tij material me dashurinë e Tij të përjetshme, si do të shohim, që kur krijimi fizik u prish nga mëkati, Ai bën gjithçka për ta shpëtuar atë.
Engjëjt
Përveç botës së dukshme Perëndia krijoi dhe botën e padukshme. Ajo nuk ekziston në hapësirë dhe nuk ka dimensione fizike. Realiteti i krijuar i padukshëm përbëhet prej ushtrive të fuqive pa trup, përgjithësisht të quajtur engjëj. Engjëjt nuk kanë trupa dhe nuk kanë veçori trupore të asnjë lloji. Ata janë qenie shpirtërore të pastra.
Engjëjt (që do të thotë "lajmëtarë") janë vetëm një rang i Fuqive pa trup të botës së padukshme. Sipas Traditës dhe Shkrimit Ortodoks, ka nëntë rangje të Fuqive pa trup ose Ushtrive. Ata janë: Engjëjt, Kryeengjëjt, Prijësit, Fuqitë, Pushtetet, Zotërimet, Fronet, Keruvimet dhe Serafimet.
Demonët
Përveç fuqive të krijuara, që bëjnë vullnetin e Perëndisë, janë gjithashtu shpirtrat që kanë ngritur krye kundër Perëndisë dhe që bëjnë keq. Këta janë demonët ose djajtë (që do të thotë "të ndarët"). Satanai (që do të thotë kundërshtari ose armiku), është emri për djallin, princin e frymëve të liga. Ai është identifikuar me gjarprin e Gjenezës (kap. 3) dhe si tunduesin e Jovit dhe të Jisuit (Jobi 1:6; Marku 1:33). Ai emërtohet nga Krishti, si "ati i gënjeshtrës" (Joani 8:44) dhe si "princi i kësaj bote" (Joani 12:31; 14:30; 16:11). Ai ra nga qielli së bashku me demonët për shkak të krenarisë, sepse donin të ishin të barabartë me Perëndinë (Lluka 10:18; Isaia 14:12). Ky i "hyri Judës" kur ai tradhtoi Krishtin (Lluka 22:3). Sipas Doktrinës Ortodokse nuk ka rrugë të mesme ndërmjet Perëndisë dhe Satanait. Njeriu është ose me Perëndinë, ose me djallin, duke i shërbyer njërit apo tjetrit.
Fitorja përfundimtare i përket Perëndisë dhe atyre që janë me Perëndinë. Satanai dhe ushtria e tij do të shkatërrohen në fund.
Njeriu
Njeriu është krijimi i veçantë i Perëndisë. Ai është i vetmi "i krijuar sipas shëmbëlltyrës dhe ngjashmërisë së Perëndisë" (Gjeneza 1:26). Ai u krijua nga Perëndia prej dheut në mbarim të procesit të krijimit të botës ("ditën e gjashtë"). Ai është bërë të marrë frymë prej "frymës së jetës" (Gjeneza 2:7), të njohë Perëndinë dhe të këtë pushtet mbi gjithçka që Perëndia ka bërë.
Perëndia krijoi "mashkull e femër" (Gjeneza 1:27; 2:21) - dhe që të "shtohej e shumohej" (Gjeneza 1:28). Adami dhe Eva ishin dy njerëzit e parë.
Si shëmbëlltyrë e Perëndisë, sundues mbi gjithë krijimin dhe bashkëkrijues me Krijuesin e Pakrijuar, njeriu ka detyrën që "të reflektojë" Perëndinë në krijimin: duke shpërndarë vullnetin, praninë dhe fuqinë e Perëndisë në tërë universin dhe të transformojë gjithçka që ekziston në parajsë të Perëndisë.
Sipas besimit të krishterë, njeriu është krijuar me një dinjitet të madh, dhe konsiderohet si "më i rëndësishmi" i krijesave.
Ndryshimet ndërmjet burrit dhe gruas janë reale dhe të pandryshueshme. Ato nuk kufizohen vetëm në ndryshimet biologjike apo fizike. Ato janë më tepër "mënyra ekzistence", brenda së njëjtës njerishmëri.
Gjynahu
Mëkat do të thotë "të mos qëllosh në shenjë", të dështosh, të mos arrish atje ku duhet të shkosh. Në fillim njeriu u krijua që të ishte shëmbëlltyra e krijuar e Perëndisë, të jetonte i bashkuar me jetën hyjnore të Perëndisë dhe të sundonte mbi tërë krijimin.