cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ghatet në Varanasi
Ghati Venimadhava
Ky ghat është pjesa jugore e Ghatit Panchaganga dhe është emërtuar sipas tempullit të famshëm të shekullit të X, Veni Madhava. Ky ghat është glorifikuar te kapitulli Kashi Khanda i Skanda Puranas. Tempulli Veni Madhava, që ishte në rrënoja që nga viti 1496, u rindërtua nga mbreti i Amberit (në Raxhastan) në vitin 1585 bashkë me një pallat në Ghatin Man Mandir. Por në vitet 1669-70 tempulli u shkatërrua me urdhër të perandorit mogul Aurangazeb dhe u shndërrua në një xhami. Kjo xhami shërben si pikë referimi e lartë në zonë. Mermeri i zi që përbënte imazhin e Vishnut u rivendos në katin e sipërm të ndërtesës së afërt të quajtur Lakshmanabala. Statuja e Vindut është rivendosur në katin e sipërm të Laksmanabalas tërheq akoma shumë besimtarë dhe pelegrinë adhurim dhe për një shikim të shpejt. Imazhi është konsideruar si një imazh i vetëdijshëm dhe një nga imazhet më të shquara të vjetra të Vishnut. Ghati Venimadhava gjendet në koordinatat 25.31647°N, 83.00137°W (qendra e Ghatit Venimadhava) dhe shtrihet në një sipërfaqe prej 0.187 hektarësh.
Ghati Panchaganga
Në Periudhën Gahadavala (shekulli i XI-XII) ky ishte një ghat popullor dhe i shquar, i patronizuar nga familja mbretërore. Që nga ajo periudhë ka qenë një tempull i famshëm i Vindu Madhavas, që u shkatërrua dhe u shndërrua në një xhami në vitin 1673, prej nga e ka marrë emrin Ghati Veni Madhava, tashmë pjesa e poshtme e ghatit. Ky ishte rezorti kryesor i mësuesit të madh të Vedantës, Ramananda (1299-1411), i cili ishte guruja i remormistit dhe poetit të madh, Kabir-it (1398-1518). Manastiri i Ramanandas është akoma aty. Tulasi (1547-1623), poeti i madh, autor i Ramacaritamanasas, ka kaluar disa vjet të jetës së tij (rreth viteve 1580-90) në këtë ghat, ku hartoi shkrimin e famshëm të Vinaya Patrikas (“Lutja për Raman”), që përshkruan lavdinë e Tempullit Vindumadhava. Pas shkatërrimit në vitin 1673, idhulli origjinal me mermer të zi i Vishnut u mbajt në shtëpinë e afërt të Lakshmanabalas, tani e njohur si Tempulli Vindu Madhava dhe që tërheq mijëra besimtarë dhe pelegrinë. Kjo shtëpi qëndrimi e shndërruar në një tempull, u ndërtua në fillim të shekullit të XIX nga mbreti i shtetit të Aundhas në distriktin Satara (në Maharashtra), në katin e parë të ndërtesës. Ghati u bë me shkallë puka në vitin 1580 nga Raghunatha Tandan-i, sekretari i financave të perandorit mogul Akbar. Ky informacion mbështetet nga një mbishkrim, që deri një dekadë më parë ishte në një nga niket. Në vitin 1735 Bajirao Peshva i I bashkë me Sadashiva Naik-un e riparuan atë. Në vitin 1665 udhëtari francez Jean Baptise Tavernier, një tregtari xhevahiresh, kreu një vizitë në Varanasi dhe e ka përshkruar Ghatin Veni Madhava dhe tempullin madhështor të Veni Madhavas breg lumit, që ai e quan “pagoda e madhe”. Shumica e tempujve të tjerë i përkasin shekullit të XIX-XX. Megjithatë, tempulli i vetëm i vjetër në këtë zonë është Mandiri Rama i Kanganvali Havelit, i ndërtuar në fillim të shekullit të XVII nga mbreti i Amerit (në Raxhastan), Mirza Raja Jaisingh-u, fillimisht si një shkollë vedike. Kjo është përshkruar nga udhëtari francez Jean Baptise Tavernier (në 1665). Në vitin 1775 u rikonstruktua nga nga Sripatirao Pesava dhe Pant Pririnidhi i Andhas.
Përshkrimi
Ghati Pancaganga gjendet në koordinatat 25.31687°N, 83.01845°W (qendra e Ghatit Pancaganga) dhe bashkë me zonën e afërt shtrihen në një sipërfaqe prej 0.016 hektarësh. Dobia dhe lavdia e këtij ghati janë përshkruar në tekstet e shekullit të XI si dhe te Kashi Khanda. . Ky është një nga pesë vendet më të shenjta buzë lumit dhe besohet se është pika e takimit të pesë kanalizimeve, Ganga, Yamuna, Sarasvati, Kirana dhe Dhutapapa, mes të cilëve vetëm i pari është i dushkëm ndërsa pjesa tjetër janë zhdukur ose kanë marrë formë të ndryshme shfaqjeje. Dy tirthat e shenjta buzë ujit të përmendura në mitologjinë e lashtë janë Vindu Tirtha dhe Pancanada Tirtha. Te Kashi Khanda përshkruhet lavdia e tij dhe madje edhe sot ky është ghati i dytë më i rëndësishëm pas atij Dashashvamedha, sipas besimtarëve që e vizitojnë dhe dobisë së perceptuar nga njerëzit. Te ghati, pranë bregut të lumit, ndodhen një dyzinë dhomash tre faqëshe faltoresh që janë të drejtuara nga lumi. Disa përmbajnë një lingam ose një statujë, siç janë statujat e holla të shtrira të Vishnut që fle mbi gjarprin Shesha. Të tjerat janë pothuajse të zhveshura dhe përdoren kryesisht për praktika yoge dhe meditimi.
Ghati Brahma
Prania e statujës së Brahmës nga shekulli i XIII në shkallët ngjitëse dhe Tempulli i Brahmeshvaras, kanë bërë që ghati të marr emrin Ghati Brahma. Sipas një rrëfenje mitologjike, kur Brahma erdhi për herë të parë në këtë qytet, ai u vendos në këtë ghat. Bashkë me Ghatin Durga ky ghat është bërë me shkallë puka nga Narayana Dikshita në vitin 1742. Ka dy rrugica me shkallë për tu ngjitur dhe të dyja janë bërë në një model arketipik. Në rrugicën që të çon te Tempulli Brahmeshvara Shiva, çdo pesë shkallë ndodhet një platformë; numri pesë simbolizon pesë elementet përbërës të realitetit organik të kontrolluar nga Shiva (d.m.th. toka, uji, zjarri, qielli dhe ajri). Në rrugicën që të çon te Brahma, çdo katër shkallë është një platformë; numri katër simbolizon katër gojët e Brahmës, d.m.th. katër drejtimet. Pranë bregut ndodhen dy vende të shenjta ujore, Bhairava Tirtha dhe Vindu Madhava Tirtha. Një nga ndërtesat e njohura është Shri Kashi Matha Samsthana: Sudhindra Tirtha Svami, që i përket bashkësisë Gauda Sarasvata Brahmin të Indisë Jugore. Mbi tarracën e këtij manastiri (matha) janë tempujt e Vindu Madhavas (II) dhe Lakshmi Narasimhas. Besohet se në shekullin e VIII, kur Shankara erdhi në Varanasi, ai ka qëndruar aty. Ghati Brahma gjendet në koordinatat 25.31778°N, 83.01908°W (qendra e Ghatit Brahma) dhe bashkë me Ghatin Durga shtrihen në një sipërfaqe prej 0.225 hektarësh.
Ghati Bundi Parkota
Më parë ky ghat ishte i njohur si Adi Vishveshvara siç përmendet te Giravanapada-manjari në shekullin e XVII dhe më vonë si Ghati Raja Mandir. Ky ghat u bë pjesërisht me shkallë guri rreth vitit 1580 nga mbreti i Bundit (në Raxhastan), Raja Rao Surajan ‘Hada’. Mbetjet e pallatit të madh të ndërtuar nga ai janë akoma të dukshme përgjatë ghatit. Në mesin e shekullit të XIX ai u riparuar dhe e plotësoi pjesën e mbetur me shkallë guri. Pranë ghatit është një tempull i Vishveshvaras, që i ka dhënë dhe emrin e vjetër këtij ghati. Deri në fillim të shekullit të XX Ghati Bundi Parkota shtrihej deri te Ghati (Adi) Shitala, por më vonë pjesa afër me Shitalan u bë pjesë e tij. Kjo është një pjesë e zgjatur e Ghatit Bundi Parkota që u ndërtua po ashtu nga mbreti ‘Hada’ rreth vitit 1580. Më vonë, në vitin 1772 u riparua nga Narayana Dikshita. Në fillim të shekullit të XIX mbreti i Bundit, Raja Rao Pritam Singh-u e rikonstruktoi këtë ghat. Në vitin 1958 bashkë me Ghatin Shitala u riparua nga qeveria e Uttar Pradeshit që u vendosi dhe pllakatat me emrat përkatës. Në afërsi të tij në kry, gjenden faltoret e Sesha Madhavas, Karnaditit dhe Laksmi Narasimhas. Ghati Bundi Parkota bashkë me Ghatin (Adi) Shitala shtrihen në një sipërfaqe prej 0.02 hektarësh.
Ghati (Adi) Shitala
Kjo është një pjesë e zgjatur e Ghatit Bundi Parkota që u ndërtua po ashtu nga mbreti ‘Hada’ rreth vitit 1580, por më vonë në vitin 1772 u riparua dhe rindërtua nga Narayana Dikshita. Në vitin 1958 bashkë me Ghatin Bundi Parkota u riparua nga qeveria e Uttar Pradeshit që u vendosi dhe pllakatat me emrat përkatës. Ghati Shitala gjendet në koordinatat 25.31713°N, 83.00328°W (Tempulli i Shitala Devit) dhe bashkë me Ghatin Bundi Parkota shtrihen në një sipërfaqe prej 0.02 hektarësh. Ky ghat ësthë emërtuar sipas emrit të Tempullit të vjetër të Shitalas, i njohur si "Badi" (i vjetër) Shitala. Faltoret e tjera të hyjneshës në afërsi janë ajo e Nagesvari Devit ("Hyjnesha e Gjarprinjve") dhe Narayanit. Karanaditya Tirtha në breg dhe Sankha Madhava janë të tjerë vende të shenjta. Në afërsi ndodhen gurë përkujtimor të Satit. Karnaditya Tirtha dhe Sankha Madhava janë vende të tjera të shenjta puranike. Besohet se imazhi i Shitalas është imazhi origjinal i Nageshvarit (“Hyjnesha e gjarprinjve”). Në të njëjtin altar ndodhen tre imazhe hyjneshash, Narayani, Shitala dhe Nageshvari. Adhurimi i Shitalas (“ftohtësia”) e ka historinë e saj të lashtë në Bengal. Ajo është adhuruar me shpresën se do ti ruaj adhuruesit e saj nga sëmundjet e lëkurës si lia e dhënve. Ku ndodhet një faltore e vjetër e Shitalas, duhet të ndodhet me siguri nima ose margosa (Melia azadirachta). Nima është një pemë shumë e fortë mjeksore që mundëson freskimin e të prekurve nga lia dhe është akoma shumë e përdorur në mjeksinë bimore dhe atë popullore. Shitala është hyjnesha e shpirtit të atij mjekimi. Në këtë mënyrë adhurimi i saj ndihmon në zgjimin e shpirtit të natyrës për mirëqenien e ndjekësve të saj. Degët e buta të nimas përdoren gjithashtu edhe si furçë dhëmbësh në pjesën më të madhe të Indisë rurale. Si në Ghatin e pëparshëm Shitala, gjatë çdo dite të 8-të të muajve të Caitras, Vaisakhas, Jyesthas dhe Asadhas (mars-korrik) këtu zhvillohen festat në nder të hyjneshës nënë.
Ghati Lal
Ky ghat u ndërtua rreth vitit 1800 nga një tregtar i pasur me emrin e të cilit ky ghat është emërtuar. Pjesa jugore e Ghatit Lal u bë me shkallë puka rreth vitit 1812 nga mbreti i Tijaras (në Raxhastan); një shtëpi e madhe ndodhet si dëshmi e ndërtimeve të tij fisnike. Në vitin 1935 Baldeodas Birla e bleu zonën e ghatit dhe ndërtesat e afërta për qëndrimin e tij në Varanasi. Si pjesë e këtij ghati atë vit ai ndërtoi një ghat të vogël të quajtur Ghati Gopi Givinda në krye të të cilit ndërtoi një shtëpi qëndrimi për pelegrinët si dhe shumë ndërtesa të tjera. Në pjesën e sipërme bashkangjitur me një nike një mbishkrim shkruan: “Ghati Lal Vishnupad i rindërtuar në 1935 nga Raxha Baldeodas Birla”. Në një prej ndërtesave ndodhet shkolla sanskrite "Baldeodas Birla", ndërsa godina e tjetër e afërt përdoret si fjetinë për studentët. Birla Trust mundëson ushqimin dhe strehimin falas për studentët dhe asketikët. Pjesët veriore dhe jugore të ghatit ishin tokë e hapur deri në vitin 1988 dhe u përdorën si vende për larjen e rrobave nga kasta e larësve. Pas ndërtimit të këtyre pjesëve tërësisht me shkallë puka nga Departamenti i Vaditjes së qeverisë së Uttar Pradeshit, praktika e larjes së rrobave u pakësua. Tempulli më i shquar i kësaj zone ëshë Gopreksheshvara. Në të gjithë muajin e Maghas (janar-shkurt) ky ghat dhe tempulli tërheqin një masë të madh besimtarësh hindu për banjë të shenjtë dhe adhurimin në tempullin e mësipërm. Ghati Lal ndodhet në koordinatat 25.31997°N, 83.02053°W (qendra e Ghatit Lal) dhe bashkë me Ghatin Hanumanagarhi shtrihen në një sipërfaqe prej 0.12 hektarësh.
Ghati Gaya/Gai
Ghati Gaia ndodhet në koordinatat 25.31802°N, 83.02208°W (Tempulli Mukhanirmalika Gauri) dhe 25.31805°N, 83.02228°W (qendra e Ghatit Gai), i shtrirë në një sipërfaqe prej 0.028 hektarësh. Në mitologjinë e lashtë ky ghat lartësohet si Gopreksha Tirtha, bashkë me një mbishkrim për tu vizituar te Mukhanirmalika Gauri (“Hyjnesha Fytyrë Pastër”). Ky ghat përmendet te teksti i shekullit të XVII, Girvana-padamanjari, si Ghati Gaya. Në një nga pikturat e hershme të shekullit të XVII (në muzeun e Jaipurit) janë paraqitur shumë lopë që po pijnë ujë në këtë ghat. Kjo skenë tregon traditën e dhënies ujë lopëve këtu. Në shekullin e XII ky ghat shënonte skajin jugor të qytetit. Si një relike simbolike e asaj periudhe mund të shihet Patan Darwaza që gjendet në afërsi. Në pjesën e sipërme të ghatit, në një kompleks të stërmadh tempullor gjenden imazhet e Hanumanit, Lakshmi Narayanas, Mukha Nirmalika Gaurit, mjaft Shiva linga dhe një dhomë e Shitalas, ashtu si dhe imazhin e sapo shtuara të Santoshi Matas. Në këtë ghat ndodhet një imazh një metër i një lope (Gaya/Gaia), që simbolizon tokën, prej nga ka rrjedhur emri Ghati Gaya. Ritualet dhe festat e lidhura me këtë ghat, të simbolizuara nga Gaya, të kujtojnë teorinë e Gaias së James Lovelock-ut që merrej me “Tokën si një Organizëm i Gjallë” – rregullat jetësore në Tokë. Lovelock thotë se realizimi më i madh në një jetë është faza ku “vetë jeta është një përvojë fetare”. Pjesa jugore e ghatit u bë me shkallë puka në fillim të shekullit të XIX nga mbreti i Nepali, Rana Shamasherbahadur-i, ndërsa pjesa veriore e ghatit u bë me shkallë puka, po në këtë periudhë, nga Balabai Shitole, gruaja e Malavaji Narasimha Rao Shitole, ministri i financave të shtetit të Gwaliorit. Balabai Shitole e zgjati këtë ghat në drejtim të veriut, pjesa e të cilit ndonjëherë quhet Ghati Balabai. Në këtë vend ndodhet Tempulli i Badri Narayanas, që i ka dhënë dhe emrin Ghati Badrinarayana. Në pjesën e sipërme të zonës jugore ndodhet një pallat, i ndërtuar nga mbretit i Nepalit, mbi tarracën e të cilit ndodhen tre faltore të Shivës; Në pjesën veriore ndodhet një ndërtesë e madhe dhe Tempulli Lakshmi Narayana. Në vitin 1940 Pallati i Nepalit u ble nga Dalmia, një industrialiste e famshme, për ditët e fundit të nënës së saj në Varanasi. Ky pallat tani quhet Dalmia Bhavan dhe tashmë përdoret si një shtëpi pritjeje dhe një pjesë e tij si shkollë fëmijësh. Një pjesë e ndërtesës përdoret si shtëpi me qera. Në vitin 1965 qeveria e Uttar Pradeshit bëri riparimin si dhe të gjithë ghatin me shkallë puka. Me rastin e ditës së hënës së plotë të Paushit (dhjetor-janar), zhvilloht një festë e veçantë në nder të Vishnut në formën e Nara-Narayanas. Gjithashtu, në ditën e 3-të të Vaishakhas (prill-maj) zhvillohen një ceremoni banje të shenjtë.
Ghati Trilocana
Ghati Trilocana gjendet në koordinatat 25.31937°N, 83.0228°W (Qendra e Ghatit Trilocana) dhe 25.31933°N, 83.02273°W (Tempulli Trilocaneshvara). Zona e Ghatit Trilocana është e ndarë në tre terrene që shtrihen në një sipërfaqe prej 0.02 hektarësh. Emri i ghatit ka rrjedhur nga linga e famshme e Shivës, Trilocana (“tre-syrëshi”), e quajtur Trilocaneshvara. Imazhi i Trilocaneshvara i referohet “Syrit të Tretë” të Shivës. Historia e tempullit arrin që nga periudha midis shekujve të IX dhe të XII siç lartësohet në literaturën puranike. Te Kashi Khanda dhe shkrime të tjera të të njëjtës kohë gjenden shumë vargje me lavde për këtë ghat si dhe vendin e shenjtë buzë ujit të lidhur me të, Pilapippala Tirtha. Në Periudhën Gahadavala, rreth vitit 1100, ky ghat ishte një vend i shquar për banja dhe rituale të shenjta. Megjithatë, bashkë me tempuj të tjerë të rëndësishëm të Vanarasit, ky u shkatërrua në vitin 1669 me urdhër të perandorit mogul Aurangazeb. Ghati u rindërtua rreth vitit 1740 nga Narayana Dikshiti me më vonë në vitet 1772 dhe 1795 Nathu Bala Peshava i Punes e bëri atë me shkallë puka dhe riparoi Tempullin e Trilocaneshvaras, ku ri-vendosi imazhet e vjetra. Struktura e sotme u ndërtua nga Rama Devi në vitin 1965. Hyrja kryesore e tempullit është e drejtuar nga jugu. Bazuar mbi një platformë drejtkëndore, në të dy anët, lindje dhe perëndim ndodhen harkada ku mund të qëndrojnë pelegrinët. Kreu i shenjtërores përmban një kullë piramidale (Shikhara) që përbëhet nga 140 piedestale miniaturë në gjashtë shkallë për të mbajtur një kalasha të madhe. Dizajni dhe detajet e kësaj kulle tregojnë se duhet të ketë qenë Kala Bhirava. Pjesa qendrore përbëhet nga dy dhoma, te e para prej tyre ndodhet Trilocaneshvara linga në enë dhe në këndin perëndimor ndodhet imazhi i Annapurnas. Kjo dhomë është e bashkangjitur me një tjetër dhomë, ku ndodhet Valmikeshvara dhe në afërsi të saj është një enë që përmban 11 linga që së bashku përfaqësojnë Ekadasha Rudrasin. Në afërsi ndodhet Hanumani dhe Nandi. Në murin verior, duke vijuar verandën e ecjes circumambulatore, ndodhen imazhet e Sarasvatit, Hanumanit bashkë me Lakshamanan dhe Raman, Vishnun, Hanumanin dhe diskun e Aruna Adityas (perëndia e diellit). Në dhomën jug-lindore ndodhen imazhet e Varanasi Devit, Moda Vinayakas dhe Suryas. Këtu vetë qyteti është antropomorfizuar si hyjneshë. Në pavjonin jugor ndodhen Pancamukhi Naksatreshvara (zoti me 5 koka i yjësisë) dhe një imazh i Vishnut nga shekulli i XII. Në këndin veri-perëndimor ndodhet një pus i ngusht, që kopjon Padodakakupan. Në muajin e Vaishakhas (prill-maj) është një traditë e veçantë banje të shenjtë dhe hedhja e syve te Trilocaneshvara. Festimi i përvitshëm në këtë tempull zhvilohet në ditën e 3-të të dyjavore të këtij muaji.
Ghati Gola
Ghati Gola gjendet pranë ghateve Sakka dhe Phuta në koordinatat 25.31973°N, 83.02312°W (qendra e Ghatit Gola) dhe bashkë me Ghatin Nandishvara shtrihen në një sipërfaqe perj 0.075 hektarësh. Që nga fundi i shekullit të XII Ghati Gola përdorej si një pikë ndalimi e anijeve dhe ishte i njohur pë një numër hambarësh (gola), prej nga e ka marrë emrin e tanishëm. Megjithatë, pas hapjes së urës në Ghatin Raj në vitin 1887 siti e humbi rëndësinë e tij dhe me kalimin e kohës u braktis. Në literaturën puranike përmendet prania në këtë ghat e Pisegila Tirthas, ndërsa në krye gjendet faltorja e Burgu Kesavas (Vishnu). Korporata Bashkiake, me mbështetjen e Departamentit të Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit, e ka restauruar dhe ka ndërtuar shkallët puka në vitin 1988. Ky ghat nuk ka rëndësi kulturore dhe fetare. Një pjesë e këtij ghati përdoret nga larësit për larjen e rrobave.
Ghati Nandishvara/Nandu
Në këtë ghat, në pjesën e sipërme ndodhet Tempulli i Nandishvaras, që e ndërtuan banorët vendorë me përpjekje të përbashkëta në fillim të shekullit të XIX. Një pjesë e tij u bë me shkallë puka nga Dvarikanath Chakravorty (i Bhavanipurit, nga Bengali Perëndimor) në vitin 1940; që ndërtoi gjithashtu një banesë. Nga bregu deri në pjesën e sipërme ka shkallë guri dhe në rrugën në anën e djathtë mbi një platformë ndodhet një kompleks prej mjaft faltoresh dhe tempujsh të vegjël, që përfishjnë edhe një faltore të Bhrigu Keshavit (Vishnu). Në vitin 1988 Departamenti i Vaditjes i Qeverisë së Uttar Pradeshit e bëri këtë ghat me shkallë puka. Në të kaluarën e afërt është hapur një vend ndeshjesh (akhara), i emërtuar Nandishvara Akhara, ku bëhet trajnim mbi stilin indian të luftimit dhe artin e formimit të trupit. Zona e ghatit është e zënë nga bërësit e shportave dhe shkopinjve, një kastë profesioniste e konsideruar e hierarkisë së ulët. Ghati Nandishvara gjendet pranë ghateve Sakka dhe Phuta në koordinatat 25.32023°N, 83.02317°W (qendra e Ghatit Nandishvara) dhe bashkë me Ghatin Gola shtrihen në një sipërfaqe perj 0.075 hektarësh.
Ghati Sakka
Ghati Sakka gjendet në koordinatat 25.32055°N, 83.0232°W (qendra e Ghatit Sakka) dhe bashkë me Ghatet Telianala dhe Phuta (Naya) shtrihet në një sipërfaqe prej 0.045 hektarësh. Duke marr parasysh praninë e vendit të shenjtë anës ujit të Pranava Tirthas, siç përshkruhet në literaturën puranike, kjo zonë u zhvillua në një grup ghatesh në fundin e shekullit të XVIII. Më vonë ky ghat u quajt Ghati Sukka ose Sakka. Ghati u bë tërësisht me shkallë puka nga Departamenti i Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit në vitin 1988. Pranë këtij ghati është Trusti Haridas Sevashram (Mukimganj), që përmban imazhin e Balacandreshvara Shivës. Përveç një faltoreje nuk ka ndonjë ndërtesë tjetër domethënëse fetare. Pjesa më e madhe e ghatit është e zënë nga kasta e larësve të rrobave.
Ghati Telianala
Ghati Telianala bashkë me Ghatet Sakka dhe Phuta (Naya) shtrihet në një sipërfaqe prej 0.045 hektarësh. Sipas legjendave mbizotërimi i një bashkësie vajë-shtypësish (teli) të ngulitur përgjatë kanalit (nala) të lashtë pranë që i ka dhënë emrin Ghatit Telianala. Historiciteti i këtij ghati është i dukshëm nga një prej pikturave të shekullit të XVII-XVIII të ruajtur në muzeun Savai Mansingh (Jaipur, Raxhastan), ku duken ghati dhe kanali kullues. Prinsep-i (1822) e ka paraqitur po ashtu këtë ghat. Kanali i vjetër kullues u mbyll në vitin 1988, kur Departamenti i Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit ndërtoi shkallët puka të ghatit. Ky ghat nuk ka domethënie fetare, përveç pranisë së vendit të shenjtë pranë ujit, i përmendur në literaturën puranike, Hiranyagarbha Tirtha. Tani për tani ghati është i zënë nga kasta e larësve për larjen e rrobave.
Ghati Naya/Phuta
Ghati Phuta gjendet në koordinatat 25.32118°N, 83.02333°W (qendra e Ghatit Phuta) dhe bashkë me Ghatet Sakka dhe Telianala shtrihen në një sipërfaqe prej 0.045 hektarësh. Në tekstet mesjetare, lidhur me këtë ghat janë përmendur vendi i shenjtë buzë ujit, Gopratara Tirtha dhe një idhull i Gopratateshvaras. Emri i mëparshëm i Ghatit Naya ka qenë Ghati Phuta ose Phuteshvara referuar faltores së Phuteshvara Shivës, që është akoma një vend i shenjtë aktiv në zonë. Thuhet se gjatë shekullit të XVIII ghati u braktisë (Phuta), por më vonë u restaurua dhe mori një formë të re (Naya), që tregon se si i ka marr emrat Ghati Phuta dhe më pas Ghati Naya. Këtë ghat e përmend gjithashtu edhe Prinsep-i (1822). Në vitin 1940 Narsingh Japala, një banor i pasur i Chainpurit (Bhabhua e Biharit) e bëri atë me shkallë puka dhe ndërtoi gjithashtu një banesë. Greaves (1909) e përmend këtë ghati si Ghati Naya. Autoritetet qeveritare në vitin 1988 e bënë këtë ghat me shkallë puka.
Ghati Prahalada
Ghati Prahalad ndodhet në koordinatat 25.32238°N, 83.02835°W (Tempulli Prahaladeshvara) dhe 25.32237°N, 83.02848°W (Tempulli Prahlada). Ghati dhe zona përreth duke përfshirë dhe kompleksin tempullor shtrihen në një shipërfaqe prej 0.02 hektarësh. Ky ghat është emërtuar sipas Prahladas, një ndjekës i shquar mitologjik i perëndisë Vishnu. Ky ghat përmendet në mbishkrimet Gahadavala të shekullit të XI-XII. Ai shtrihet mbi një gjatësi të madhe. Historiciteti i këtij ghati mund të gjurmohet nga një skicë e shekullit të XVIII e ruajtur në muzeun e Savai Man Singh-ut të II në Jaipur, që e glorifikon këtë ghat. Në vitin 1937, me ndërtimin e një ghati të ri të quajtur Ghati Nishada në qendër (ku gjendet Satsanga Akhara), ghati u nda në dy pjesë: pjesa jugore dhe ajo veriore. Në pjesën jugore gjenden Tempulli Prahladeshvara, Prahlada Keshava, Vidara Narsimha, Varada dhe Picindala Vinayakat. Përreth pjesës veriore gjenden Mahisasutra Tirtha, Svaralingeshvara, Yajna Varaha dhe Shivaduti Devi. Pjesa veriore (Ghati Nishada) u bë me shkallë puka në vitin 1988 nga Departamenti i Vaditjes së Qeverisë së Uttar Pradeshit; zona e ghatit është e mbizotëruar nga kasta e larësve. Sherring-u e ka përshkruar atë si: “një vend piktoresk që zotëron një pamje të bukur të qytetit dhe rrethinave të tij”. Ghati u bë me shkallë puka në fillim të shekullit të XX nga Këshilli i Qytetit. Mes tempujve të tjerë në afërsi të tij janë Narsimha, Jagannatha dhe Shitala. Sipas historisë gojore shenjti-poet i madh i shekullit të XVI, Tulasi, ka jetuar gjithashtu këtu në fundin e shekullit të XVI. Në përkujtim të pranisë së tij, këtu është ndërtuar Tempulli Tulasidasa. Gjatë pesë ditëve të fundit të Vaishakhas (prill-maj), zhvillohet një festë madhështore teatrale në nder të shfaqjes së Narsimhas (forma e “luanoro-njerzore” e Vishnut) në një shkallë masive në Tempullin e Prahladeshvaras. Kulmi i saj arrin gjatë ditës së hënës së plotë (gjatë ditës së 14-të të muajit të vaishakhas). Ky është një ghat shumë aktiv, që tërheq një mas të madhe besimtarësh hindu nga vendet e afërta për të zhvilluar një larmi festash dhe ritualesh.
Ghati Raja
Ghati Raja dhe zonat e afërta monumentale ndodhen në koordinatat 25.3239°N, 83.03182°W (Ghati Raj, qendra lindore e Tempullit Ravidas) dhe shtrihen në një sipërfaqe prej 0.07 hektarësh. Pranë këtij ghati qëndrojnë mbetjet e Fortesës Gahadavala, ku ndodhen faltoret e Rajaputa Vinayakas dhe Bhainsasuras. Pjesa veriore e këtij ghati është përmendur në mitet e hershme puranike si Ghati Vedeshvara, ku tani ndodhen shumë pemë dhe një vend ndeshjesh, ku skena mbizotërohet nga buajt e ujit të zotëruar nga barinjtë-mjelës. Në mbishkrimin Mauryan ky ghat është përshkruar si vendi i shenjtë dhe një pikë ankorimi. Dëshmitë arkeologjike tregojnë banimin e zonave të afërta gjatë shekullit të VIII p.e.s. Rëndësia e tij si ghat ankorimi u mbajt deri më 1 janar 1887, kur u ndërtua Lord Duffrin Bridge. Në vitin 1948 emri i urës ndryshoi në Ura Malaviya sipas emrit të themeluesit të Banaras Hindu University, Madan Mohan Malaiya. Në mbishkrimet Gahadavala (rreth vitit 1100) ky ghat është përshkruar po ashtu si një vend i shenjtë dhe si pikë ankorimi. Të lidhura me këtë ghat janë katër tirtha ujore: Sankhya, Uddalaka, Hayagriva dhe Nilagriva Tirtha. Deri në shekullin e XII ky ishte një ghat shumë aktiv për festat fetare dhe transportin lumor, megjithatë që atëherë qyteti u zgjerua në drejtim të jugut dhe me kalimin e kohës ghatet e tjera u bënë më të rëndësishme.
Deri në vitin 1988 ghati ishte në baltë të hapur natyrore, por në këtë vit qeveria e Uttar Pradeshit e bëri këtë ghat me shkallë puka. Madje edhe pjesa veriore është e tillë. Në krye të tij në vitin 1986 u ndërtuar një tempull i shenjtit-këpucar Ravidasa (1388-1518), që kishte lindur në skajin jugor të qytetit në fshatin Sir Karahia; në këtë vend ditëlindja e tij festohet gjatë ditës së hënës së plotë të Maghas (janar-shkurt). Në këtë ghat ndodhen katër tirtha ujore (vende të shenjta), Sankha, Uddalaka, Hayagriva dhe Nilagriva. Në pjesën veriore të këtij ghati ndodhen dy manastire dhe një tempull i Badri Narayanas. Pranë Tempullit të tanishëm të Ravidasit është një faltore e vogël e Mahisasuras, “një demon-buall” i vrarë nga hyjnesha dhe më pas i shndërruar në një ndihmës hyjnor. Sipas legjendës popullore, më vonë shpirti i demonit adhuroi Shivën dhe hyjneshën, prej nga është bërë traditë që ai të adhurohet. Përveç trustit tempullor dhe organizatave publike vendore, që kujdesen për kompleksin, nuk ka plane apo programe të veçanta veprimi për ruajtjen e tij. Ndërtimi i Gopal Govardhan Puja Sansthan-it në Ghatin Raj është i paligjshëm, jo vetëm se është ndërtuar në bregun e lumit të ghateve në Varanasi pas vitit 2000, por në radhë të parë sepse është ndërtuar brenda 100 metrave të një monumenti (LalKhan ka Roza/Maqbara) të mbrojtur nga Archaeological Survey of India (ASI), duke shkelur kështu Aktin e Monumenteve Kombëtare të vitit 1958. Megjithë dy ankesat e bëra nga ASI (më datë 10.10.2000 dhe 30.10.2003), Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit nuk ka ndërmarr ndonjë veprim për të prishur këtë strukturë të paligjshme. Për shkak të mos kryerjes së veprimit konkret nga AZhV-së, ndërtuesit dërguan madje edhe një padi në gjykatën e Komisionerit Divizional më 31 mars 2011.
Ghati Balaji
Më parë i njohur si Ghati Amrita Rao, u bë së pari nga prijësi i parë Marathas, Gajirao Balaji rreth vitit 1720. Ai u rindërtua me pllaka guri nga Amrita Rao Peshava gjatë viteve 1780 – 1807. Në krye të shkallëve të larta prej guri ai ndërtoi katër tempuj të Amritesvaras, Vinayakesvaras, Nayanesvaras dhe Gangesvaras si dhe katër faltore ndihmëse bashkë me rikonstruksionin e Prabhasa Trithas në vitin 1780. Ghati Raja gjendet në koordinatat 25.30408°N, 83.00868°W (qendra e pallatit të Ghatit Raja). Zona kryesore e shenjtë ghati dhe kompleksi tempullor shtrihen në një sipërfaqe prej 0.30 hektarësh. Ghati u shndërrua me nivelimin dhe disa struktura të ndërtuar nga Rajirao Balaji rreth vitit 1720. Ky u rindërtua me pllaka guri nga Amrit Rao Peshva gjatë viteve 1780-1807, që jetonte në Vanarasi si i syrgjynosur nga autoritetet britanike. Amrit Rao ka ndërtuar gjithashtu katër tempujt e Amriteshvaras, Vinayakeshvaras, Narayaneshvaras dhe Gangeshvaras, si dhe katër faltoret dytësore bashkë me rikonstruksionin e Prabhasha Tirthas në vitin 1780. Më herët ghati quhej Ghati Amritarao siç përmendet nga James Prinsep (1821 dhe 1831) dhe Edwin Greeves (1909), por Moti Chandra (1931) e ka përshkruar me emrin “Ghati Raja”. Në pjesën veriore ndodhet pallati, ndërsa në pjesën jugore ësthë Annapurna Matha. Këta dy seksione janë të ndarë nga shkallët. Deri në vitin 1980 kishte një traditë për të ushqyer brahminët, studentët e sanskritishtes, asketikët etj., pro kur INTACH nisi programin e saj dhe Clarks Hotel filloi ta përdor atë për promovimin e një grupi të veçantë turistësh, traditat e mëparshme u braktisën. Në vitin 1965 qeveria e Uttar Pradeshit e ka rikonstruktuar këtë ghat dhe ka ndërtuar shkallët e bërë prej guri të kuq. Në zonën e hyrjes kryesore është ndërtuar një mensë që është e rezervuar ekskluzivisht për brahminët. Mensa është një ndërtesë dy katëshe me tarracë. Në çdo kat ndodhet një kuzhinë, një depo dhe një sallon i madh hipostil me një oborr katror në qendër. Tashmë Clarks Hotel organizon evente të larmishme kulturore si Ritualin Ganga Arati (“festa e llampave me vaj në nder të Gangas”). Në tarracën e kompleksit të ndërtesës ndodhen tre tempuj: i Annapurnas, Lashminarayanas dhe Shivës.
Ghati Adi Keshava
Në mbishkrimin Ghadavala (rreth vitit 1100) ky ghat përmendet si Ghati Vedesvara. Ky mendohet të jetë vendi më i vjetër dhe zanafillor (Adi) i perëndisë Vishnu ( Kesava). Kompleksi tempullor i Adi Keshavas ka një vendosje të këndshme kullotësore të vendosur mbi bregun e pikëtakimit të lumenjve Varana dhe Gang. Ky ghat gjendet mes listave më të vjetra puranike të vendeve të shenjta në qytet. Ky vend i shenjtë është lavdëruar gjerësisht te Matsya Purana, Vamana Purana dhe Kashi Khanda Ky ishte vendi i shenjtë më i parapëlqyer i mbretërve Gahadavala, siç dëshmohet nga mbishkrimi Gahadavala që thotë se: "një numër i madh rastesh ritualesh mbretërore në Varanasi përfshinin adhurimin e Adi Keshavas ose një zhytje në Gang në pikë-bashkimin e Varanas". Ghati u bë me shkallë puka në vitin 1790 nga Divani i shtetit Scindia. Sipas një legjende popullore pesë tirthat më të shenjta ujore përfaqësojnë pjesët e trupit të perëndisë: "Asi është koka; Dasasvamedha është kraharori; Manikarnika është kërthiza; Panchaganga janë kofshët; dhe Adi Keshava janë këmbët". Kjo të kujton se Vishnu i vendosi për herë të parë këmbët në Varanasi këtu. Gjurmët e tij (Carana Paduka) në Tempullin Adi Keshava simbolizojnë këtë ngjarje; një palë gjurmë të tjera ndodhen në Ghatin Manikarnika. Larja në pikë-bashkimin e Varanës dhe Gangut si dhe vizitimi i Sangameshvaras ("Perëndia e pikë-bashkimit") konsiderohet se kanë një dobi të veçantë fetare, siç përmendet te Linga Purana: "Një lingam i shkëlqyer ka qenë vendosur nga Brahma në këtë pikë-takim. Njihet botërisht si Sangameshvara. Nëse një njeri do të bëhet i pastër duke bërë banjë në pikëtakimin e lumit hyjnor pastaj të adhuroi Sangamesan, ai nuk duhet ti trëmbet rilindjes ". Sangamesvara lingami gjendet në tempull bashkangjitur me Adi Keshavan; dhe nga pavjoni i Adi Keshava, mund të shihet poshtë në oborrin e Sangameshvaras. Pranë tij ndodhet Brahmeshvara lingami (një lingam me katër faqe) që besohet se është vendosur nga vetë Brahma ("Krijuesi"). Midis Ghatit Prahalada dhe Adi Keshava (nga jugu në veri) ndodhen dhjetë tirtha ujore që shtrihen përgjatë bregut: Sankha Madhava, Sasa, Laksminrsimha, Gopigivinda, Vindara Nrsimha, Yajna Varaha, Mara- Narayana, Vamana, Pranava dhe Dattatreyesvara. Ndërsa midis Ghatit Adi Keshava dhe pikëtakimit të Varanas ndodhen dymbëdhjetë tirtha ujore: Aditya Kesava, Ambarisa, Narada, Garuda, Mahalaksmi, Padma, Gada, Cakra, Sankha, Ksirabdhi, Svetadvipa dhe Padodaka. Në afërsi të Tempullit të Adi Keshavas gjenden Vinayakat: Cinatamani ("lehtësimi i shqetësimit") dhe Kharva ("xhuxhi"), si dhe Jnana Keshava ("dituria"), Prayaga lingami dhe Kesavaditta ("Dielli-Keshava"). Dita e banjës së Vamanas ("xhuxhi"; mishërimi i 5-të nga dhjetë mishërimet e Vishnut) festohet në shkallë të gjerë në Tempullin Adi Keshava gjatë ditës së 12-të të Bhadrapadas (gusht-shtator). Gjatë agimit dhe perëndimit mund të shihet pamja e mrekullueshme e pasqyrimit të dritës shumëngjyrëshe në lum. Panoramat që shihen gjatë mëngjesit, ku drita e diellit pasqyrohet mbi pallatet dhe ndërtesat e tjera, dhe në mbrëmje, ku hija e këtyre ndërtesave bie mbi lum, e bëjnë këtë një skenë unike.
Ghati Sant Ravidas
Ghati Sant Ravidas (në gjuhën hindi: संत रविदास घाट) është ghati më jugor dhe më i madh në Varanasi. Për shumicën e vizitorëve të Varanasit, është i njohur si një vend i rëndësishëm fetar për besimin Ravidassia me një park prej 25 akresh të njohur si Parku Sant Ravidas Smarak.
Historia
Ghati Ravidas u shpall si projekt në shkurt të vitit 2008, gjatë Golden Palki Shobha Yatra në 2008 në Tempullin e Sant Ravidasit gjatë ditëlindjes së 631-të të shenjtit dhe i inauguruar në vitin 2009 nga kryeministri Mayawati.
Turizmi dhe kultura popullore
Ka një propozim për ofrimin e shërbimit të shëtitjes me balonë në Ghatin Sant Ravidas si një tërheqje turistike. Ghati Sant Ravidas është një nga ghatet e vizituara shpesh për shlodhje dhe gjatë festave si Dev Deepawali dhe Ganga Mahotsav. Ghati Sant Ravidas është afërsisht 13 minuta me makinë nga Shri Guru Ravidass Janam Asthani në Varanasi. Vendi është i mirënjohur për turizmin fetar nga ndjekësit e Guru Ravidasit.
Kremimet nëpër ghate
Ujërat e zeza të patrajtuara janë një burim i vazhdueshëm i ndotjes së lumenjve në Indi. Mbeturinat e qytetit dhe ujërat e zeza të patrajtuara janë burimi më i madh i ndotjes së Gangut pranë Ghateve të Varanasit. Në traditat hindu, kremimi është një nga ritet e kalimit dhe Ghatet e Varanasit konsiderohen si një nga vendet e mbara për këtë ritual. Në kohën e krmemimit ose "riteve të fundit", kryehet një "Puja" (lutje). Gjatë kremimit recitohen hymne dhe mantra për të shënuar ritualin. Manikarnika dhe Harishchandra Ghati i janë kushtuar ritualeve të kremimit. Në mënyrë të përvitshme, më pak se 2 në 1000 njerëz të cilët vdesin në Indi, ose 25,000 deri në 30,000 trupa kremohen në ghate të ndryshme të Varanasit; me një mesatare prej rreth 80 kremime në ditë. Kjo praktikë është bërë problematike për ndotjen që i shkakton lumit. Në vitet 1980, qeveria e Indisë nisi një inisiativë për Pastrimin e Gangut, për ti pastruar kremimet dhe burimet e tjera të ndotjes nga ghatet e Varanasit. Në shumë raste, kremimi bëhet diku tjetër dhe vetëm hiri shpërndahet në lumë pranë këtyre ghateve.
Kërcënimi i trashëgimisë së ghateve
Si shumica e zonave urbane në Indi, Varanasi po ashtu përballet me trysninë e fortë të zhvillimit. Ndikimi i kësaj trysnie është më e rëndë në qendrën e qytetit të vjetër, ku është ndërtuar çdo centimetër dhe dendësia e popullsisë është tepër e lartë (400 deri në 500 banorë për hektarë). Trysnitë e zhvillimit mund të klasifikohen si në vijim: popullsia në rritje, ngushtimi i hapsirave, hapësirat e modifikuara urbane, trafiku në rritje, trysnitë e turizmit dhe pelegrinazhit, trysnitë mjedisore dhe kërcënimi i lumit Gang.
Hapësirat e modifikuara urbane
Modifikimi i hapësirave urbane në qytetin e vjetër të Varanasit mund të ndryshoi negativisht edhe jetën kulturore dhe fetare, për të cilën qyteti është i shenjtë dhe të shkatërroi destinacionet turistike – që janë burimet kryesore të të ardhurave për popullsinë e tij. Shumë nga këto janë ndërtesa të mundshme të trashëgimisë. Ato janë gjithashtu pjesë e një pronësie kolektive (si tempujt, ashramët, mathat etj.) ose janë të zëna nga qeramarrësit, duke e bërë kështu të vështirë mirëmbajtjen ose restaurimin e tyre. Në fakt, kur pjesë të këtyre ndërtesave rrëzohen, ato shpesh zëvendësohen me të ndërtime të reja, të lira dhe të ndryshme nga origjinali. Dhe shpesh këto përdoren si bujtina ose struktura të tjera turizmi që janë të papërshtatshme me nevojat fetare të qytetit dhe kapacitetin urban të një qendre të ngarkuar dhe kështu të destinuara të kenë një ndikim të rëndë në qëndrueshmërinë afat-gjatë të aseteve kulturore të qytetit. Kjo prirje, përgjatë viteve të ardhshëm, mund të kontribuoi në një shkatërrim të ngadaltë të ndërtesave të trashëgimisë së qytetit, duke çuar në një transformim të pamjes arkitekturore të qytetit të vjetër, dhe duke prekur harmoninë estetike dhe fetare të ghateve. Qyteti është me fat që shumë nga modifikimet e bëra përreth dhe brenda zonave të trashëgimisë nuk janë gjithëmonë të pakthyeshme, por disa raste të veçanta shkatërrimi, ose të ashtu quajturat “ri-ndërtime”, janë të pakthyeshme. Një rast i till është një pallat i vjetër në një nga ghatet më të fotografuara dhe të rëndësishme të qytetit. Ky pallat u shit në një zinxhir hotelesh dhe u shkatërra në mënyrë që të bëhej një hotel me pesë yje. Veprimtaria shkatërruese nuk mund të ndalohej pasi më parë nuk kërkoheshin leje për shkatërrimin e ndonjë ndërtese që zotërohej, dhe prone të veçuar të trashëgimisë. Autoriteti i Zhvillimit të Varanasit, me ankesën e një OJQ-je vendore dhe provat pasuese të sjella nga ajo, së fundmi ka ndërmarr një hap pozitiv në drejtim të ruajtjes së trashëgimisë arkitekturore të qytetit. Autoriteti e ka bërë të vështirë për zotëruesit e ndërtesave të trashëgimisë të kenë leje të veçanta për shkatërrimin e përpara modifikimit të ndonjë pjese të strukturës ekzistuese. Kjo ka penguar më tepër mundësin e shkatërrimit të pallatit dhe ka anulluar lejen e mëparshme të ndërtimit.
Popullsia në rritje
Sipas censusit të vitit 2001, popullsia e qytetit ishte rreth 1.5 milionë. Censusi i parë i bërë në vitet 1828-29 nga James Prinsep regjistronte në tërësi prej 181,482 banorësh. Që nga viti 1921 qyteti ka regjistruar një rritje të vazhdueshme të popullsisë. Ndikimi i rëndë i migrimit nga zonat rurale në ato urbane në kërkim të jetesës më të mirë e ka mbajtur nivelin e rritjes së popullsisë të lartë, duke arritur në rreth 32.5% në vitet 1991-2001. Është projektuar që nga viti 2021 popullsia e qytetit ti kaloi 2.5 milionë banorët. Ka, për më tepër, një rrjedhje të përditshme të vlerësuar prej 30,000 banorësh në qytet. Bregu i lumit dhe zona e trashëgimisë së qytetit të vjetër është e populluar mjaft dendur (mbi 500 banorwha) dhe është këtu që trysnia e zhvillimit është duke ndryshuar në mënyrë të pakthyeshme panoramët shoqëroro-kulturore të trashëgimisë së qytetit. Trashëgimia ndërtimore e qytetit, që është një burim i i paçmueshëm dhe i pa-zëvendësueshëm, sot është seriozish e kërcënuar. Administrata shtetërore dhe bashkiake kanë nisur përpjekjet për mbrojtjen dhe menaxhimin e zonave të trashëgimisë dhe po mendojnë të bëjnë disa kufizime në ndalimin e shkatërrimit të këtyre zonave, por është akoma larg nga ndalimi i degradimit të kësaj trashëgimie.
Trafiku në rritje
Popullsia në rritje ka çuar në bllokimin e trafikut, jo vetëm në orët e pikut, por në shumicën e orëve të ditës. Kjo ka rritur ndotjen akustike dhe smogun. Pasi rrugët në qytetin e vjetër nuk mund të zgjerohen, është e rëndësishme që shumë nga rrugët në qendrën e qytetit të bëhen shëtitore dhe zona këmbësorësh. Një pjesë e trafikut është shndërruar në qarkullim një drejtimësh, por më shumë rrugë kanë nevojë të bëhen një drejtimshe, në mënyrë që ta bëjë trafikun të të qarkulloi më lehtësisht. Këto prirje dhe ngjarje janë tregues të fortë se nëse nuk ndëryhet urgjentisht në legjislacion, duke monitoruar dhe vlerësuar ndikimin, prirjet e tanishme të degradimit arkitekturor do të bëhen të pakthyeshme. Synimi i emërimit të zonave të trashëgimisë së qytetit në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s është një hap i parë pozitiv në këtë drejtim.
Trysnitë mjedisore
Argjila e pasur dhe me shumicë e ka mbajtur eko-sistemin e lumit akoma të paprekur, por rritja e trysnisë urbane dhe ndotja bujqësore kanë nisur ta ngushtojnë shtrirjen e përballueshme të sistemit lumor në minimum. Eko-sistemi lumor është duke u përballur me trysnitë e popullsisë në rritje në zonën e trashëgimisë buzë lumit dhe gjithashtu nga pjesë të tjera të qytetit, ujërat e zeza të të cilit derdhen drejtpërdrejt në lum. Është duke u përballur edhe nga ndotësit bujqësor nga fshatrat rreth qytetit. Megjithatë, afërsisht 80% e ndotjes së lumit Gang në Varanasi janë mbetjet urbane. Lumi dhe uji nëntokësor janë gjithashtu një burim i ujit të pijshëm për popullsinë që jeton në zonat e trashëgimisë. Lumi përballet me trysni shtesë gjatë ditëve të festave fetare kur miliona besimtarë lahen në të. Përkrahë kësaj, përdorimi në rritje i plastikës dhe materialeve të pashpërbëshme bllokojnë kanalizimet dhe ndotin ujin e tij. Në mënyrë që këto probleme të përballohen, kërkohen nisma politike me bazë të gjerë dhe duhet të zbatohen në mënyrë të përpiktë, duke monitoruar dhe vlerësuar ndikimin e legjislacionit mjedisor. Megjithëse në Indi ka mjaft ligje mjedisore, në të gjitha nivelet, si kombëtare ashtu dhe shtetërore, zbatimi i tyre racional është një çështje thelbësore. Aktet në nivel qendror përfshijnë marrjen me ndotjen e ujit, të detit, mbetjet e rrezikshme, rrezatimet, pesticidet ruajtjen e pyjeve dhe jetës së egër. Shteti i Uttar Preadeshit tashmë ka nxierë disa akte, por asgjë të lidhur drejtpërdrejt me çështjet kryesore mjedisore. Rreth 60% e gjithë ndotjes përqendrohet në bregun e lumit dhe zonën e afërt të qytetit të vjetër të Varanasit. Dendësia e popullsisë në këtë zonë është më shumë se 500 banorë për hektarë dhe numri i banorëve për shtëpi është rreth 10. Kjo zonë është pothuajse e zhveshur nga parqet dhe hapësirat e lira. Hedhja e mbetjeve të ngurta në çdo kënd rrugor i jep një pamje të padurueshme. Në qytet haset akoma përdorimi i qymyrit dhe drurit përveç djegjes së kufomave në zonat e dy ghateve të kremimit. Për shkak të ndotjes së ujit, në këtë zonë janë të zakonshme sëmundjet e lidhura me ujin.
Kërcënimi i Lumit Gang
Standarti i pastërtisë i vendosur për Gangun nga ministria e mjedisit të Indisë është një maksimum oksigjenit biokimik është 3 miligramë për litër. Testet e zhvilluar gjatë Gangut tregojnë një nivel prej mbi 5.5 miligram për litër dhe fekalet llogariten në 5,000 deri në 10,000 për 100 litra ujë, ndërsa kufiri për këtë të fundit është vetëm 3,000 për 100 litra ujë. Në disa pika të derdhjes së ujërave të zeza fekalet e kalojnë nivelin 100,000 për 100 litra. Në vitin 1986 u krijua Autoriteti Qendror i Gangut (AQG) dhe paraqiti një master plan për pastrimin me Planin e Veprimit të Gangut tepër të përkrahur me një buxhet prej 293 milionë rupish (i barasvlefshëm me 18.5 milionë dollarë) për pesë vitet e para. Ai nisit funksionimin e tij në vitin 1988. Faza e dytë u planifikua për periudhën e viteve 1994-99 me një buxhet prej 491 milionë rupish (16.5 milionë dollarë), por nuk është zbatuar ndonjëherë. Faza e tretë, që përfshin edhe buxhetin e fazës së dytë, është një proces me një buxhet prej 2.080 miliardë rupish (45.2 milionë dollarë) që pritej që nga fundi i vitit 2000 të zbatohej. Masat përfshinin parandalimin e ndotjes, kontrollimin dhe shmangjen e derdhjeve, rritjen e kapacitetit të impianteve të trajtimit dhe mbi 30 skema të lidhura. Limitet kohore kanë kaluar tashmë dhe Gangu është akoma duke pritur që të pastrohet. OJQ-ja The Swatcha Ganga Campaign (SGC) në vitin 1982 duke u marr me ‘lëvizjen e pastrimit të Gangut, është një institucion gjerësisht i promovuar në këtë zonë. Në masa të ndryshme, këto agjensi duket se shqetësohen më shumë me krijimin e reputacionit në nivel vendor, kombëtar dhe ndërkombëtar sesa me duke ndërmarr veprime vendimtare për të pastruar lumin. Është e dukshme se mbi bazën e burimeve dhe informacionit të dorës së parë që rreth një e katërta e fondeve të dhuruara u përdor ndërsa pjesa tjetër ka shkuar në xhepat e zyrtarëve. Ka një mungesë të pjesëmarrjes publike dhe mungesës së ndërgjegjësimit për problemet e lumit. Në të njëjtën kohë kanë dështuar edhe përpjekjet për të rigjallëruar etikën e vjetër teologjike të harmonisë me natyrën dhe shpirtin e vetë-mjaftueshmërisë. Zgjidhja e vetme është nëpërmjet ndërgjegjësimit publik të sensit qytetar dhe krijimit të karakterit moral në përpjekje për të shpëtuar simbolin kulturor të lumit Gang. Ndikimi në rritje i ndotjes dhe zvogëlimi i prurjeve të ujit në Gang së bashku e kanë shumëfishuar efektin në Varanasi. Nga fundi i marsit rritja e një ishulli të stërmadh rëre dhe zvogëlimi i menjëhershëm i nivelit të Gangut do të dalë shpejt si një kërcënim për ekzistencën e ghateve. Rreth një dekadë më parë gjerësia e lumit ishte 225–250 m., megjithatë ai arriti në rreth 60–70 m. Rrjedha kryesore ka humbur shpejtësinë e rrjedhës për shkak të volumit më të vogël dhe trysnisë së ujit. Thellësia e shtratit ka rënë pre në mënyrë drastike e depozitimeve. Kapaciteti natyror i lumit për të mbajtur shpejtësinë e rrjedhjes e kontrolluar rezulton se pranë Ghatit Asi, ghatit të parë, lumi tashmë e ka lënë bregun rreth 7–8 m. Prania e ghateve në Varanasi është në rrezik për shkak se vetë ekzistenca e Gangut është në rrezik.
Sura LIV
1. U afrua Ora dhe u ça Hëna!
2. E megjithatë, sa herë që shohin ndonjë mrekulli, ata kthejnë kurrizin dhe thonë: “Kjo është në vazhdën e magjive të tij!”
3. Ata e mohojnë (të vërtetën) dhe pasojnë dëshirat dhe tekat e tyre, por çdo gjë është e caktuar.
4. Sigurisht që atyre u kanë ardhur histori për t’i prapësuar (nga e keqja),
6. Prandaj, largohu nga ata (o Profet), deri Ditën, kur do t’i thërrasë Lajmëtari në diçka të tmerrshme.
7. Me sy të përulur do të dalin nga varret, sikur të ishin karkaleca të shpërndarë,
8. duke shpejtuar drejt Lajmëtarit. Atëherë, mohuesit do të thonë: “Kjo është ditë e vështirë!”
9. Para tyre (i) ka përgënjeshtëruar (shenjat Tona) populli i Nuhut. Ata e quanin gënjeshtar robin Tonë (Nuhun), i thoshin “i çmendur”, e pengonin dhe e kërcënonin.
10. Kështu, ai iu lut Zotit të vet: “Unë jam i mundur, andaj më ndihmo!”
11. Dhe Ne i hapëm dyert e qiellit me ujë të rrëmbyeshëm
12. dhe i shpërthyem burimet e tokës, e u takuan ujërat për një qëllim të paracaktuar.
15. Ne e kemi bërë atë si shenjë, por a ka kush që ia vë veshin?
16. Eh, sa i tmerrshëm qe dënimi Im pas paralajmërimeve të Mia!
17. Vërtet, Ne e kemi bërë Kuranin të lehtë për t’u kuptuar dhe kujtuar, prandaj, a ka ndonjë që të marrë këshillë?!
18. Edhe fisi Ad e quajti gënjeshtar (të dërguarin Tonë), por sa i tmerrshëm qe dënimi Im pas paralajmërimeve të Mia!
19. Ne u dërguam atyre në një ditë fatkeqe një erë të stuhishme të pandërprerë,
20. e cila i nxirrte njerëzit, sikur të ishin trungje të shkulura hurmash.
21. Eh, sa i tmerrshëm qe dënimi Im pas paralajmërimeve të Mia!
22. Vërtet, Ne e kemi bërë Kuranin të lehtë për t’u kuptuar dhe kujtuar, prandaj, a ka ndonjë që të marrë këshillë?!
23. Edhe fisi Themud i përgënjeshtroi paralajmërimet Tona.
24. Ata (themudasit) thanë: “Vallë, a të ndjekim një njeri nga mesi ynë? Atëherë do të ishim vërtet në rrugë të humbur dhe të çmendur.
27. Ne po u dërgojmë devenë* për t’i sprovuar, andaj ti (o Salih) priti ata dhe bëhu i durueshëm!
28. Dhe lajmëroji ata se uji do të ndahet ndërmjet tyre e devesë dhe çdo vakt do të shihet me rend!”
29. Por ata thirrën shokun e tyre, i cili e mori dhe e theri.
30. Eh, sa i tmerrshëm qe dënimi Im pas paralajmërimeve të Mia!
31. Ne dërguam mbi ta një ulurimë të vetme e ata u bënë si sana e copëtuar në pleme.
32. Vërtet, Ne e kemi bërë Kuranin të lehtë për t’u kuptuar dhe kujtuar, prandaj, a ka ndonjë që të marrë këshillë?!
33. Edhe populli i Lutit nuk i besoi paralajmërimet.
34. Ne dërguam një stuhi gurësh mbi ta, duke hequr familjen e Lutit, që e shpëtuam në agim,
35. falë mëshirës Sonë. Ja, kështu Ne i shpërblejmë ata që falënderojnë.
36. Në fakt, Luti i paralajmëroi ata për fuqinë e dënimit Tonë, por ata i vunë në dyshim paralajmërimet.
37. Ata i kërkuan t’ua dorëzonte mysafirët e tij. Por Ne ua verbuam sytë (e u thamë): “Shijoni dënimin Tim, tani që e dëgjuat paralajmërimin Tim!”
38. Dhe të nesërmen në mëngjes, ata i goditi dënimi i përhershëm.
39. “Shijoni dënimin Tim, tani që e dëgjuat paralajmërimin Tim!”
41. Edhe njerëzve të Faraonit u patën ardhur paralajmërimet,
42. por ata i mohuan të gjitha shenjat Tona, andaj Ne i mbërthyem ata, ashtu siç dënon i Plotfuqishmi dhe i Plotpushtetshmi.
43. Vallë, jobesimtarët tuaj janë më të mirë se këta (popuj të shkatërruar më parë), apo ju keni ndonjë paprekshmëri në librat e shpallur?
44. Vërtet thonë ata: “Ne jemi grup i pathyeshëm”?!
45. Së shpejti do të thyhet grupi dhe (secili prej tyre) do t’ia mbathë.
46. Madje, Ora (e Kiametit) do të jetë takimi i tyre dhe Ora do të jetë më e tmerrshme dhe më e hidhët.
48. Ditën e Gjykimit ata do të tërhiqen me fytyrat e tyre në zjarr (e do t’u thuhet): “Shijoni zjarrin e Xhehenemit!”
49. Vërtet, Ne çdo gjë e kemi krijuar me masë të paracaktuar.340
50. Ne urdhërojmë vetëm një herë dhe vullneti Ynë përmbushet sa çel e mbyll sytë.