cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Origjina dhe arkitektura e Taxh Mahalit
Arkitektët dhe artizanët
Deri tani nuk dihet me saktësi se kush e projektoi Taxh Mahalin. Në botën islamike të kohës, autorësia e projektimit të një ndërtimi zakonisht i jepej padronit të saj më shumë se arkitektëve. Nga dëshmitë e burimeve bashkëkohëse, është e qartë se arkitektët ishin përgjegjës për dizenjimin dhe mbikqyrjen e punimeve, por ata janë përmendur rrallë. Historitë e oborrit të Shah Jahanit theksojnë përfshirjen e tij personale, gjë që, me shumë gjasa, është e vërtetë pasi ai tregoi më shumë interes se çdo perandor tjetër mogul në ndërtim, duke zhvilluar takime të përditshme me arkitektët dhe mbikqyrësit e tij. Kronikani i oborrit, Lahouri, shkruan se Shah Jahani do të bënte "modifikime të përshtatshme ndaj çfarëdo gjëje që arkitektët e aftë projektuan sipas shumë mendimeve dhe bëri pyetje kompetente". Dy arkitektë janë përmendur me emër, usta Ahmad Lahauri dhe Mir Abd-ul Karim në shkrimet e djalit të Lahaurit, Lutfullah Muhandis. Usta Ahmad Lahauri ka krijuar Fortesën e Kuqe të Delhit. Mir Abd-ul Karim ka qenë arkitekti i parapëlqyer i perandorit paraardhës Jahangir dhe është përmendur si një mbikqyrës, bashkë me Makramat Khan-in, e ndërtimit të Taxh Mahalit.
Një argjendar i njohur i veprës është dhe poeti Bebadal Khan. Për ndërtimin e veprës mendohet se janë përdorur shumë artizanë hindu.
Kaligrafia dhe dekorimi
Në komplek janë përdorur si elemente zbukurimi pasazhe nga Kurani. Studiuesit e fundit sugjerojnë se pasazhet u zgjodhën nga një kaligraf pers, i quajtur Abd ul-Haq, që erdhi në Indi nga Shirazi i Iranit në vitin 1609. Si shpërblim për "virtuozitetin e tij verbues", Shah Jahani i dha atij titullin "Amanat Khan". Kjo përkrahet nga një mbishkrim pranë rreshtave nga Kurani në bazën e brendësisë së kupolës që thotë "E shkruar nga qenia e parëndësishme, Amanat Khan Shirazi".
Kaligrafia mbi portën e madhe thotë ''O shpirt, arti yt në prehje. Riktheu te Zoti në paqe me Të dhe në paqe me veten''.
Shumë nga kaligrafia është hartuar me shkrimin e rafinuar thuluth, të bërë prej kuarci të kuq ose mermer të zi, të zbukuruar me panele të bardha mermeri. Panelet e larta janë shkruar shkrim pak më të madh për të pakësuar efektin e pjerrësisë kur shihet nga poshtë. Kaligrafia e gjetur mbi cenotafin prej mermeri të varrit është veçanërisht i hollësishëm dhe delikat.
Në tërësi janë përdorur format abstrakte, veçanërisht te plintat, minaret, porta, xhamia, xhavabi dhe në një shtrirje më të vogël në sipërfaqet e varreve. Kupolat dhe qemeret e ndërtesave prej guri ranor janë punuar me vizatim gdhendës për të krijuar forma gjeometrike të stërholluara. Hapsirën midis shumë elementëve të afërt e përcaktojnë zbukurimet në ''opus spicatum'’. Zbukurimet e bardha përdoren në ndërtesat me gurë ranorë, dhe zbukurime të errëta ose të zeza në mermeret e bardha. Sipërfaqet me llaç të ndërtesave prej mermeri janë ngjyrosur me ngjyra kontrastuese, për të krijuar modele gjeometrike me ndërlikim të madh. Dyshemetë dhe shëtitoret përdorin pllaka kontrastuese ose blloqe mozaiku.
Në muret e ulëta të varrit ndodhen dado mermeri të bardhë që janë skalitur me bazorelieve realiste lulesh dhe hardhish. Mermeri është lëmuar për të theksuar hollësitë elegante të skalitjeve dhe kornizat e dadove dhe hapsirave të qemerëve janë dekoruar me zbukurime në ‘’pietra dura’’ tepër të stilizuara, bimë kacavjerrëse gjeometrike, lule dhe fruta. Gurët zbukurues janë prej mermeri të verdh, kuarci të kuq dhe xhade, të lëmuar dhe niveluar me sipërfaqen e mureve.
Organizimi përmasor
Kompleksi i Taxh Mahalit është i organizuar nga rrjeta. Kompleksi u fillimisht u mbikqyr nga J.A. Hodgson në vitin 1825, megjithatë studimi i parë serioz se si përshtaten elementet e ndryshme të Taxh Mahalit në një rrjet koordinuese nuk u krye deri në vitin 1989 nga Begley dhe Desai. Përshkrime të shumta të shekullit të XVII paraqesin përmasat e sakta të kompleksit në terma të ‘gaz-it’ ose ziras, jardi linear mogul, i barasvlefshëm me afërsisht 80–92 cm. Begley dhe Desai konkludojnë se është përdorur një rrjetë prej 400 gazësh dhe pastaj e ndarë që mospërputhjet e ndryshme që ata zbuluan se ishin për shkak të gabimeve në përshkrimet bashkëkohëse.
Koch dhe Barraud shpjegojnë i shpjegojnë këto shifra si më reale si pjesë e kuptimit gjeometrik mogul. Tetëkëndëshit dhe trekëndëshit, që karakterizojnë gjerësisht Taxhin, kanë proporcione të veçanta në aspektin e marrdhënieve të brinjëve të tyre. Një trekëndësh kënd-drejtë me dy brinjë me 12 do të ketë një hipotenuzë prej afërsisht 17 (16.97+); në mënyrë të ngjashme nëse ai do të ketë dy brinjë 17 hipotenuza e tij do të jetë afërsisht 24 (24.04+). Një tetëkëndësh me një gjerësis 17 do të ketë brinjë afërsisht 7 (7.04+), që është rrjeta bazë mbi të cilën janë planifikuar mauzoleu, xhamia dhe Mihman Khana.
Mospërputhjet që mbeten te punimi i Koch dhe Barraud, ata jua atribuojnë shifrave që janë fraksione të rrumbullakosura, pasaktësitë e raportimit nga persona të tretë dhe gabime në mjeshtri (më të njohur në zonat e karavanserait përveç vetë varrit).
Mauzoleu (Rauza-i munauwara)
Fokusi dhe epiqendra e kompleksit të Taxh Mahalit është varri prej mermeri të bardhë simetrik; një ndërtesë kubike me kënde të prera, me kamare me qemer të njohur si pishtaq-ë. Është i kurorëzuar nga një kupolë e madhe dhe mjaft çhatri me çati dhe kolona. Në plan, ai ka një simetri pothuajse të përsosur rreth 4 akseve. Ai përfshin 4 kate; kati i poshtëm i themeleve që përmban varret e Shah Jahanit dhe Mumtaz Mahalit, kati i hyrjes që përmban cenotafët identikë të varreve poshtë në një dhomë shumë më të stërholluar, një kat ambulator dhe një tarracë mbi të.
Mauzoleu është kubik me skaje të prera. Në krahët e gjatë, ndodhet një pishtak masiv, ose kornizë qemeri, një hyrje në formë harku, me një ballkon në formë harkkore sipër. Këta harqe kryesore sipër çatisë së ndërtesës duke përdorur një façatë të integruar. Në secilën anë të harkut kryesor, janë mbivendosur pishtakë të tjerë sipër dhe poshtë. Ky motiv i pishtakëve të mbivendosur është kopjuar në zonat e këndeve të prerë. Dizajni është plotësisht uniform dhe konsistent në të gjithë krahët e ndërtesës.
Kubeja prej mermeri që kurorëzon varrin është veçoria më spektakolare. Lartësia e saj është e njëjtë me madhësinë e bazës së ndërtesës, rreth 35 m. Lartësia e saj është theksuar për shkak se ajo është vendosur mbi një "tambur" cilindrik rreth 7 metra të lartë. Për shka të formës së saj, kubeja quhet shpesh kube qepë (e quajtur gjithashtu edhe amrud ose kube molle). Kubeja është e kurorëzuar nga një majëz e artë, që përzien elementet dekorative tradicionale islamike dhe hindu. Forma e kubesë është theksuar nga katër kupola më të vogla çhatri të vendosura në kënde. Kupolat çhatri kopjojnë formën e qepës së kubesë kryesore. Bazat e tyre me kolona hapen përmes çatisë së varrit dhe lejojnë hyrjen e dritës brenda. Çhatrit janë të kurorëzuar gjithashtu nga majëza të arta. Majëzat e arta dekorative (guldasta) zgjaten nga skajet e bazës së mureve dhe japin një intesifikim pamor të lartësisë së kubesë.
Tradita myslimane e ndalon dekokorimin e tepërt të varreve, kështu që trupat e Mumtazit dhe Shah Jahanit u vendosën në dhoma relativisht të thjeshta me faqe mermeri, poshtë dhomës kryesore të Taxhit. Ata janë varrosur në varre në aksin veri-jug, me fytyrat e drejtuara djathtas (nga perëndimi) në drejtim të mekës Mekës. Sipër, dy cenotafë përfaqësojnë varret. Cenotafi i Mumtazit është vendosur në qendër e saktë të dhomës së brendshme. Mbi një bazë drejtkëndore mermeri rreth 1.5 me 2.5 metra është një varrosh më i vogël mermeri. Si baza edhe varroshi janë të zbukuruar në mënyrë të stërholluar me gurë të çmuar dhe gjysëm të çmuar. Në krye të varroshit janë vendosur mbishkrime kaligrafike me vargje nga Kurani që anash tregon nëntëdhjetë e nëntë emrat e Allahut.
Dhoma e brendshme e Taxh Mahalit përmban cenotavët e Mumtaz Mahalit dhe Shah Jahanit. Është një kryevepër artizanale, virtualisht pa precendentë. Dhoma e brendshme është një tetëkëndësh. Ndërsa dizajni lejon hyrjen nga çdo faqe, përdoret vetëm dera jugore, e drejtuar nga kopshti. Muret e brendshme janë rreth 25 metra të lartë, të kryesuar nga një kube "false" e brendshme e dekoruar me një motiv diellor. Tetë harqet pishtakë përcaktojnë hapsirën në nivelin e dyshemesë. Ashtusi kryesisht me eksteriorin, çdo pishtak i poshtëm është i kurorëzuar nga një pishtak i dytë afërsisht në mes të murit. Katër harqet qendrore të sipërm formojnë ballkone ose zona shikimi; çdo dritare e jashtme e ballkonit ka një ekran të stërholluar xhali të skalitur në mermer. Përveç nga dritaret e ballkoneve, drita hyn edhe nëpërmjet hapjeve të çatisë në çhatrit e kubesë së jashtme. Secili nga muret e dhomës është dekoruar mjeshtërisht me basorelieve dado, zbukurime të gdhendura në gurë dhe panele të rafinuara kaligrafike.
Organizimi hierarkik i të gjithë kompleksit e arrin kulmin e tij te dhoma. Cenotafi i Mumtazit është i vendosur në qendrën gjeometrike të ndërtesës; Shah Jahani u varros më vonë në perëndim të saj — një organizim i parë edhe në varre të tjera mogule të periudhës si Varri i Itmad-ud-Daulah-ut. mermeri përdoret në mënyrë të përveçme vetëm në materiali e bazës për të dekorimet floreale ‘parchin kari’ gjithmonë e më të dendur, të shtrenjtë dhe të ndërlikuar duke iu afruar cenotafëve, që janë zbukuruar me gurë gjysëm të çmuar. Përdorimi i punimeve të tilla zbukuruese me gdhendje i rezervohet shpesh Arkitekturës Shah Jahanas për hapsirat e lidhura me perandorin ose familjen e tij të ngushtë. Organizimi i këtij dekorimi thekson njëkohësisht pikat kardinale dhe qendrën e dhomës shpërndarjen e tetëkëndshave koncentrikë. Kjo hierarki duket si në kulturën myslimane ashtu dhe atë indiane si tema të rëndësishme shpirtërore dhe astrologjike. Dhoma është evokim i me tepri i koshtit të parajsës me paraqitje lulesh, bimësh, arabeskash dhe mbishkrimesh kaligrafike si në shkrimin ‘thuluth’ ashtu dhe në atë më pak formal ‘naskh’.
Cenotafi i Shah Jahanit ndodhet përkrahë atij të Mumtazit në anën perëndimore. Është elementi i vetëm asimetrik në të gjithë kompleksin. Cenotafi i tij është më i madh sesa i gruas së tij, por pasqyron të njëjtët elemente: Një varrosh më të madh mbi një bazë pak më të lartë, të dekoruar gjithashtu me saktësi mahnitëse me gdhendje guri dhe kaligrafi që identifikon Shah Jahanin. Mbi kapakun e këtij varroshi ndodhet një skulpturë e një kuti pene të vogël.
Një ekran mermeri tetëkëndor ose xhali në bordet e centotafëve është i përbërë nga tetë panele mermeri. Secili panel është skalitur nëpërmjet punimeve të stërholluara. Sipërfaqet e mbetura janë zbukuruar me gurë gjysëm të çmuar me hollësi skajshmërisht delikate, duke formuar bimë kacavjerrëse të gërshetuara, fruta dhe lule.
Tarraca buzëlumore (Chameli Farsh)
Në këndet e plintës qëndrojnë minaret: katër kulla të mëdha më shumë se 40 metra të larta. Kullat janë projektuar si për tu përdorur si minare, një element tradicional i xhamive, një vend për muezinin që thërret besimtarët myslimanë për tu lutur. Secila minare është e ndarë efektivisht në tre pjesë të barabarta, nga dy ballkone që rrethojnë kullën. Në krye të kullës ndodhet një ballkon fundor i kryesuar nga një çhatri që reflekton dizajnin e atyre të varrit. Çhatrit e minareve kanë të njëjtin punim: një dizajnë zambaku i kryesuar nga një majëz e artë. Çdo minare u ndërtua pak jashtë plintës, kështu që në rast rrëzimi (një ngjarje e shpeshtë me shumë ndërtime të tilla të periudhës) struktura do të binte jashtë nga varri.
Dizajni bazë tripjesshës i xhamisë është i ngjashëm me të tjerë të bërë nga Shah Jahani, veçanërisht Masjid-i-Jahan Numa në Delhi — një sallë e gjatë e kryesuar nga tre kupola. Xhamitë mogule të kësaj periudhe e ndajnë sallën e shenjtërores në tre zona: një shenjtërore kryesore me shenjtërore pak më të vogla në të dy krahët. Në Taxh Mahal, çdo shenjtërore hapet në një kube të stërmadhe.
Kopshti (Charbaghu)
Charbaghu i madh (një formë kopshti pers i ndarë në katër pjesë) mundëson planin e parë të pamjes klasike të Taxh Mahalit. Kopshti formal dhe planifikimi i përpiktë përdor rrugica të ngritura, që e ndajnë zonën e kopshtit në 16 parcela të fundosura ose shtrate lulesh. Një ujëmbledhës i ngritur mermeri në qendër të kopshtit, mes varrit dhe portikut, dhe një pellg pasqyrues në aksin veri-jug pasqyron Taxh Mahalin. Diku tjetër kopshti është planifikuar me shëtitore me pemë dhe kroje. Kopshti charbagh është vendosur për të simbolizuar katër Lumenjtë që rrjedhin në Xhenet. Ujëmbledhësi i ngritur prej mermeri (hauzi) quhet al Hawd al-Kawthar, që do të thotë "Ujëmbledhësi i Teprisë" premtuar Muhametit në parajsë, ku besimtarët mund të shuajnë etjen e tyre kur të mbërrijnë.
Përgjatë aksit, në skajin lindor dhe perëndimor ndodhen dy pavijone, pasqyrime të njëri-tjetrit. Në dizajnin e charbargh-ut klasik, në këtë vend do të vendoseshin portat. Në Taxh Mahal ata mundësojnë pikësimin dhe hyrjen për në murin e gjatë rrethues me bedenat e tij dekoruese. I ndërtuar me gurë ranorë, atyre u është dhënë një formë tripjesëshe, dy kate dhe të kryesuar me një çhatri të bardhë mermeri të mbështetur mbi 8 kolona.
Mbiellja fillestare e kopshtit është një nga misteret e mbetura të Taxh Mahalit. Përshkrimet bashkohëse merren kryesisht thjesht me arkitekturën dhe vetëm sa përmendin 'pemë frutore të llojeve të ndryshme dhe bimë të rralla aromatike' në lidhje me kopshtin. Pemët e qiparisave janë mbjellë pothuajse me siguri duke qenë një shëmbëlltyrë popullore në poezinë perse për shtatin e stërgjatë elegant të të dashurit/ës. Nga fundi i shekullit të XVIII, Thomas Twining vëren portokalle dhe një plan i madh i kompleksit sugjeron shtrate të frutave të ndryshme, të tjera si ananasë, shegë, banane, qitro dhe mollë. Britanikët, në fund të shekullit të XIX reduktuan mjaft nga pemët në rritje të pyllëzuara, duke rimbjellë qiparisa dhe organizuar kopshtet në lëndian sipas shijes së tyre.
Planimetria e kopshtit dhe karakteristikat e tij arkitekturore si krojet e tij, shëtitoret me tulla dhe mermer, dhe shtratet e luleve të rreshtuara me tulla janë të ngjashme me ato të Shalimarit, duke sugjeruar se kopshti mund të ketë qenë dizenjuar nga i njëjti inxhinier, Ali Mardani.
Përshkrimet e hershme të kopshtit paraqesin morinë e bimësisë së tij, duke përfshirë trëndafilat, narciza dhe fruta. Me rënien e Perandorisë Mogule, ra edhe përkujdesja për kopshtin. Kur Britania mori menaxhimin e Taxh Mahalit, ata e ndryshuan tablonë për ti ngjarë lëndinave formale të Londrës.
Porta e madhe (Darwaza-i rauza)
Porta e madhe gjendet në veri të hyrjes së oborrit të përparmë (xhilaukana) dhe mundëson një kalima simbolik midis botës tokësore të pazareve dhe caravanserait nga një anë dhe botës shpirtërore të kopshtit të parajsës, xhamisë dhe mauzoleut. Plani i tij drejtkëndor është një variacion i planit 9 pjesësh të ‘hasht bihishtit’ në mauzoleum. Këndet janë artikuluar me kulla tetëkëndore që i japin strukturës një pamje mbrotjeje. Kupolat e jashtme ishin rezervuar për varret dhe xhamitë kështu që hapësira e madhe qendrore nuk mer ndonjë shprehje të jashtme të kupolës së tij të brendshme. Nga brenda portës së madhe, mauzoleu është i strukturuar nga harqet me majë të portikut. Dy pishtakët veriorë dhe jugorë janë zbukuruar me mbishkrime nga Kurani, ku jugori i fton besimtarët të hyjnë në kopshtin e parajsës.
Mëkate të zgjuara
Mëkate të zgjuara libër me autor Ramadan Mehmeti, red. Sali Bashota. Botuar në Prishtinë në vitin 2004 nga "Rozafa". Libri ka 72 faqe. ISBN 9951020534
Shënime: Letërsia shqipe, poezia.
Origjina dhe arkitektura e Taxh Mahalit
Kopshti i përparmë (Xhilaukana)
Xhilaukana (që do të thotë 'përballë shtëpisë') është një oborr karakteristik i futur në Arkitekturën Mogule nga Shah Jahani. Ai mundësonte një zonë ku vizitorët të zbrisnin nga kuajt ose elefantët e tyre dhe të mblidheshin në grup përpara se të hynin në kompleksin e varrit. Zona drejtkëndore ndahet veri-jug dhe lindje-perëndim me një hyrje për në kompleksin e varrit nëpërmjet portës kryesore në veri të hyrjes që të çon jashtë e pajisur me mure lindore, perëndimore dhe jugore. Porta jugore të çon në zonën e Taxh Ganxhit.
Dy rrugë identike të çojnë nga portat lindore dhe perëndimore në qendër të oborrit. Ato janë të rreshtuara nga veranda kolonadash të artikuluara me harqe me majë mbrapa të cilës përdoreshin kioska për të shitur mallra që kur Taxh Mahali u krijua deri në vitin 1996. Të ardhurat e taksimit nga kjo tregti përdorej për të mirëmbajtur kompleksin. Rrugët e pazarit lindor ishin thelbësisht të rrënuara nga fundi i shekullit të XIX dhe u restauruan nga Lord Curzon në 1900 dhe 1908.
Dy varre me pamje pasqyruese janë vendosur në këndet jugore të xhilaukanas. Ata janë konceptuar si kopje në miniatura të kompleksit kryesor dhe qëndrojnë mbi platforma të ngritura që arrihen me shkallë. Secili varr tetëkëndor është ndërtuar mbi një platformë drejtkëndore përbri ndërtesash më të vogla përballë të cilave është vendosur një kopësht charbargh. Ekzistojnë disa paqartësi se kë mund të përkujtojnë varret. Përshkrimet bashkëkohëse nuk i përmendin ata edhe pasi ata ishin të pandërtuar ose pasi injoroheshin, duke qenë varre grash. Në dokumentin e parë që i përmend ata, plani i skicuar nga Thomas dhe William Daniel në vitin 1789, varri lindor është shënuar se i përket Akbarabadi Mahalit, ndërsa perëndimori Fatehpuri Mahalit (dy nga gratë e tjera të Shah Jahanit).
Në këndet veriorë gjendet një çift oboresh të xhilaukanas, që pajisnin zonat (Khawasspurat) për shërbyesit e varreve dhe hafizin. Ky element rezidencial krijonte një kalim të ndërmjetëm midis botës së jashtme dhe kënaqësive të tjera të kësaj bote të kompleksit të mauzoleut. Khawasspurat ishin në një gjendje të keqe nga fundi i shekullit të XVIII, por institucioni i Khadim-it vijoi deri në shekullin e XX. Khawasspurat u restauruan nga Lord Curzon si pjesë e riparimeve të tij midis viteve 1900 - 1908, pas të cilëve oborri perëndimor u përdor si një fidanishte për kopshtin dhe oborri perëndimor u përdor si një stallë kafshësh deri në vitin 2003.
Pazari dhe Karavanserai (Taxh Ganxhi)
Pazari dhe Karavanserai u ndërtuan si pjesë integrale e kompleksit, fillimisht për tu ofruar punëtorëve të ndërtimit strehim dhe shërbime për mirëqenien e tyre dhe më vonë si një vend për tregti, të ardhurat e të cilit shkonin për shpenzimet e kompleksit. Zona u bë një qytezë e vogël më vete gjatë dhe pas ndërtimit të Taxh Mahalit. Fillimisht i njohur si 'Mumtazabad', sot quhet Taxh Ganxhi ose 'Tregu Taxh'. Plani i tij mori formën karkteristike të një katrori të ndarë nga dy rrugë aksiale, pingule me porta në katër pikat kardinale. Pazaret i rendisin çdo rrugë dhe katrorët rrjedhues në çdo kënd për të bujtur karavanserait në oborret e hapur që arrihen nga portat e brendshme nga ku kryqëzohen rrugët (Chauk). Burimet bashkëkohore i kushtojnë më shumë vëmendje pjesëve veriore, lindore dhe perëndimore të Taxh Ganxhit dhe ka gjasa që vetëm kjo gjysëm merrte financime perandorake. Kështu, cilësia e arkitekturës ishte më e rafinuar sesa gjysma jugore.
Dallimi midis pjesës së shenjtë dhe profane të kompleksit është më i mprehtë në këtë pjesë të kompleksit. Ndërsa pjesa tjetër e kompleksit u mirëmbajtë vetëm pas ndërtimit të tij, Taxh Ganxhi u bë një qytezë e gjallë dhe qendra e veprimtarisë ekonomike të Agras, ku shiteshin të gjitha llojet e mallrave nga të gjitha vendet e botës. Një ide se çfarë lloj mallrash mund të jenë tregtuar gjendet në emrat për karavanserait; veri-perëndimor ishte i njohur si Katra Omar Khan (Tregu i Omar Khan-it), veri-lindori si Katra Fulel (Tregu i Parfumeve), jug-perëndimori si Katra Resham (Tregu i Mëndafshit) dhe jug-lindori si Katra Jogidas. Që nga ndërtimi është rizhvilluar në mënyrë të vazhdueshme, deri në sa në shekullin e XIX u bë një pjesë e paidentifikueshme e Taxh Mahalit dhe nuk përfshihej më në planet e kohës dhe arkitektura e tij u la përgjithësisht në harresë. Sot, kontrasti është midis planit formal gjeometrik, elegant i Taxh Mahalit dhe rrugëve të ngushta me ndërtime të organike të rastësishme dhe të pa unifikuara të Taxh Ganxhit është i zymtë. Nga ndërtimet origjinale kanë mbetur vetëm fragmente, kryesisht portat.
Muret perimetrikë dhe ndërtesat ndihmëse
Kompleksi i Taxh Mahalit është i rrethuar në tre krahë nga mure me bedena me gurë të kuq ranorë, me krahun e majtë nga lumi të hapur. Krahët e brendshëm të drejtuar nga kopshti të murit janë të përballë kolonadave me harkada, një karakteristike e tempujve hindu, që më vonë u përfshi edhe në xhamitë mogule. Muri është i zbukuruar në intervale me çhatri me kupola dhe ndërtesa të vogla që mund të kenë shërbyer për të parë zonat ose si kulla vrojtimi.
Jashtë mureve ndodhen mjaft mauzoleumë shtesë. Këto struktura, të kompozuara kryesisht me gurë të kuq ranorë, janë varre më të vegjël, tipikë mogulë të periudhës. Varri i jashtëm lindor ka një xhami të ndërlidhur të quajtur Xhamia e Zezë (Kali Masxhid) ose Xhamia prej Dru Sandali (Sandli Maxhid). Dizajni është ngushtësisht i lidhur me varret e brendshme dytësorë të vendosur te Xhilhaukana — i vogël, versionet e pa kufizuar me ujë të tarracës buzëlumore me një kopësht që e ndan xhaminë nga varri. Personi i varrosur aty është i panjohur, por me gjasa ishte një anëtar femëror i familjes së Shah Jahanit.
Veprat ujore
Uji për kompleksin e Taxh Mahalit sigurohej nëpërmjet një infrastrukture komplekse. U mor për herë të parë nga lumi nga një seri purësh – një mekanizëm me litar dhe kova i vënë në lëvizje nga një kafshë. Uji pastaj rridhte përgjatë një akuadukti me harqe në një ujëmbledhës të madh depozitues, ku nëpërmjet 13 purëve shtesë ngrihej në cisternën e madhe shpërndarëse mbi nivelin e Taxhit të vendosur në perëndim të murit kompleks. Nga aty uji kalonte në tre depozita dytësore dhe pastaj tejçohej me tubacion në kompleks. Forca e presionit të prodhuar nga lartësia e depozitave (9.5m) ishte e mjaftueshme të furnizonte krojet dhe të vadiste kopshtet. Një tub argjile me diametër 25 cm qëndron 1.8 metra nën sipërfaqe, paralel me shëtitoren kryesore duke mbushur pellgjet kryesore të kompleksit. Disa nga tubat prej argjile u zëvendësuan në vitin 1903 me tuba gize. Tubat e krojeve nuk ishin të lidhur drejtpërdrejtë me kokat e burimeve, po në vend të kësaj përdorej një enë bakri nën secilën grykë të kroi: uji mbushte enët duke siguruar një presion të barabartë në çdo çezëm. Purët nuk kanë mbetur më, por pjesët e tjera të infrastrukturës kanë mbijetuar me harqet e akuedotit tani të përdorur për të bujtur zyrat e departamentit të hortikulturës së “Archaeological Survey of India”.
Kopshti i Dritës së Hënës (Mahtab Bagh)
Në veri të kompleksit të Taxh Mahalit, përgjatë lumit është një tjetër kopësht Charbagh, ‘’Mahtab Bagh-u’’. Ai u projektua si pjesë integrale e kompleksit në modelin e tarracës buzëlumore të parë diku në Agra. Gjerësia e tij është identike me atë të pjesës tjetër të Taxh Mahalit. Historiania e kopshtit Elizabeth Moynihan sugjeron se pellgu i madh tetëkëndor në qendër të tarracës do të pasqyronte imazhin e mauzoleut dhe kështu kopshti do të mundësonte një rregullim për pamjen e Taxh Mahalit. Kopshti ka qenë rrethuar nga vërshimi i ujërave të lumit që nga Periudha Mogule. Si rezultat, kushtet e strukturave të mbetura janë mjaft të rrënuara. Këndet e kopshtit i shënonin katër kulla me gurë ranorë, nga të cilat vetëm ajo jug-lindore ka mbetur. Themelet e dy strukturave kanë mbetur pak në veri dhe jug të pellgut të madh, që ka të ngjarë që të kenë qenë pavijone kopshtare. Nga struktura veriore pellgun do ta ketë ushqyer një ujëvarë me shkallë. Kopshti në veri ka plan tipik katror, me kryqëzim aksial, me një pellg katror në qendër. Në perëndim kopshtin e ushqente një akuadukt.
Wattrelos
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Wattrelos (Hollandishte arkaike: Waterlos ; Shqip: Ujrasi) është një komunë në departamentin Nord në rajonin Hauts-de-France të Francës veriore. Ndodhet në kufi me Belgjikën, në verilindje të qytetit të Lilës. Komponenti i pestë më i madh i Métropole Européenne de Lille, Ujrasi kufizohet me komunat Roubaix, Tourcoing dhe Leers në Francë dhe komunat Mouscron dhe Estaimpuis në Belgjikë.
Lisen Bashkurti
Lisen Bashkurti ka lindur në qytetin e Shkodrës në vitin 1957.
Ne 1980 mbaroi studimet ne Akademinë e Arteve Tirane. Ne vitet 1984-1985 mbaroi studimet universitare për marrjen e Gradës Kandidat i Shkencave. Nga viti 1987 deri në vitin 1992, u përfshi tërësisht në jetën politike të vendit. Në fillim të viti 1992 është specializuar me grupin e parë të ambasadorëve, ku jepnin mësim një grup profesorësh nga Ministria e Jashtme gjermane.
Lisen Bashkurti është Doktor Shkencash nga viti 1992 dhe ka titullin akademik Profesor i Asociuar nga viti 2008. Ai gjithashtu mban gradën diplomatike "Ministër Këshilltar" nga viti 2002.
Lisen Bashkurti është autor i 22 librave shkencor qe janë : Lisen Bashkurti ka shkruar gjithashtu mbi 650 artikuj, studime dhe ese ne Shqipëri, Maqedoni, Kosove, Kroaci, Finlandë, Shtetet e Bashkuara te Amerikës, ne Bashkimin Evropian, Korenë e Jugut.
Lisen Bashkurti është anëtare i këtyre institucioneve akademike, diplomatike dhe botuese : Member of International Forum on Diplomatic Training ; Member of The Albanian Diplomatic Academy ; Kryetar i the Publishing Board of the DIPLOMACY Magazine ; Anëtare i Steering Board of the Albanian World Federation ; Member of Publishing Board of Logistic Magazine of the Ministry of Defense ; Member of American British Association, Tirana, Albania ; Chairman of the Board of International Foundation “Plan International” - Member of Steering Committee of Albanian-Jewish Association- Kosovo ; Member of Certified Commercial Diplomats, London, England ; Founding Member of the Foundation Illyricum Sacrum-FIS, Tirana, Albania ; Head of Editing Board of Global Challenge Magazine, Tirana Albania.
Lisen Bashkurti ligjeron kryesisht ne këto fusha : Politics and History of the Balkans;  Introduction to Comparative Politics; Government, Politics and Public Policy in Albania; Theories of International Relations; Conflict Resolution and Diplomatic Language Political Geography Comparative Political Studies on The Balkan Countries’ Democratization Process in The Balkan Countries; Negotiation-History, theory and practices. Ai ka lektoruar ne keto institucione akademike, arsimore dhe trajtnuese ne Shqiperi, Balkan, Evrope dhe Azi: Albanian Diplomatic Academy; High College for Security Affaires of Albania; College of Europe-Brudge, Belgium; Croatian Diplomatic Academy of MFA-Zagreb; South Eastern Europen University in Macedonia; Royal University Iliria, Kosova; FON University, Skopje, Macedonia; International University of Struga, Macedonia; EMUNI University- Slovenia; International University of Tirana ; Sun Moon Univeristy, South Korea; Iliria University of Kosovo ; Center of Doctrines of Republic of Kosovo; European University of Tirana; Epoka University-Albania.
Robert Bitri
Robert Bitri është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017. Ai i përket Lëvizjes Socialiste për Integrim, në qarkun e Fierit.
Agim Nesho
Agim Nesho ka lindur më 29 mars të vitit 1956 në Tiranë. Kreu studimet fillimisht për Inxhinieri dhe më pas për Drejtësi. Në vitin 1977 zgjidhet anëtar i Komitetit Qendror të BRPSH. Në vitin 1981 nis karrierën në shërbimin diplomatik, duke u emëruar në Ministrinë e Punëve të Jashtme. Në vitin 1997 deri në vitin 2006 është ambasador i Shqipërisë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. Në misionin shqiptar në Nju-Jork, veçohet aktiviteti i madh që ka kryer misioni gjatë krizës në Kosovë dhe negocimeve të Këshillit të Sigurimit për t’i dhënë legjitimitet veprimit të forcave të NATO-s për të ndaluar dhunën dhe gjenocidin e ushtruar nga regjimi i Millosheviçit ndaj shqiptarëve në Kosovë. Gjithashtu është për t’u përmendur detyra e tij si zv.president i Organizatës Ekonomiko-Sociale të Kombeve të Bashkuara. Nesho është një nga ambasadorët më jetëgjatë pas viteve ’90. Ka qenë edhe këshilltar i ish-kryeministrit Nano si dhe ka punuar në Akademinë e Shkencave.
Myslimanët (kombësi)
parapamje|Harta e grupeve etnike të ish Jugosllavisë në vitin 2008. Në të gjelbër, ato të kombësisë myslimane Myslimanët ishte term e përdorur kohën e Jugosllavisë si përkatësi etnike të sllavëve myslimanë dhe në këtë mënyrë përfshinë një numër të popullsive të ndara etnikisht, shumica janë Boshnjakët e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Sanxhakut, së bashku me grupet më të vogla të goranëve në Kosovë dhe myslimanëve maqedonas (Torbeši). Veçanërisht, "muslimanët" ishin një nga popujt përbërës të Republikës Socialiste të Bosnjës dhe Hercegovinës.
Myslimanët e Bosnjës dhe Herzegovinës dhe Sanxhakut më së shumti e përvetësuan etiketimin etnik "boshnjak" në lidhje me zgjimin e tyre kombëtar në prag të shpërbërjes së Jugosllavisë në fillim të viteve 1990 dhe ato sot janë të njohura me Kushtetutë si të tillë në Bosnje dhe Herzegovinë. Përafërsisht 100,000 njerëz në ish-Jugosllavi ende e konsiderojnë veten myslimanë në kuptimin etnik.
Historia
Pas Luftës së Dytë Botërore, në Republikën Socialiste të Jugosllavisë, myslimanë boshnjakë vazhduan të trajtohen si grup fetar në vend të grupit etnik. Gjatë viteve 1960, shumë komunista intelektual boshjnakë argumentuan se myslimanët e Bosnjës dhe Hercegovinës janë në fakt një popull i veçantë sllavësh që duhet të njihen si një komb. Në vitin 1964, Kongresi i Katërt i Partisë Boshnjake i siguroi të drejtën e vetëvendosjes së boshnjakëve për njohjen e myslimanëve boshnjakë si një komb i veçantë në një mbledhje të Komitetit Qendror të Bosnjes në vitin 1968, ndonëse jo sipas emrit boshnjak, sipas zgjedhjes së udhëheqjes myslimane boshnjake.
Pas shpërbërjes së Jugosllavisë në fillim të viteve 1990, shumica e këtyre njerëzve, rreth dy milionë, kryesisht të vendosur në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe në rajonin e Sanxhakut, deklarojnë si boshnjakë etnikë (Boshnjakët, njëjës Bošnjak). Nga ana tjetër, disa ende përdorin emrin e vjetër Muslimani (Myslimanë), sidomos jashtë Bosnjes dhe Herzegovinës.
Ligji zgjedhor i Bosnjës dhe Hercegovinës, si dhe Kushtetuta e Bosnjës dhe Hercegovinës, njeh rezultatet nga regjistrimi i popullsisë i vitit 1991 si rezultate që u referohen boshnjakëve.
Bekimi i gjurmëve
Shënime: Letërsia shqipe, poezia, përmbledhje (antologji).
Evis Kushi
Jetëshkrimi
Evis Kushi lindi më 7 tetor 1975 në Elbasan. Ajo është e martuar dhe ka 2 vajza.
Kushi është diplomuar në vitin 1997 në degën Administrim ‐ Biznes (Marketing), Fakulteti i Ekonomisë, Universiteti i Tiranës. Në vitin 2008 fitoi gradën shkencore “Doktor” (PhD) në Ekonomiks-Turizëm, Universiteti “Staffordshire”, Angli.
GLAM
GLAM është akronimi për "galeritë, bibliotekat, arkivat dhe muzetë",  dhe i referohet institucioneve kulturore që kanë  aksesin ndaj dijes si mision të tyre.
Evis Kushi
Jetëshkrimi
Evis Kushi e nisi karrierën e saj në vitin 1998 si lektore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani”, Elbasan, në lëndët kryesore “Bazat e Marketingut” dhe “Ekonometri” (1998‐2012). Mes viteve 2010‐2012, Kushi mbajti pozicionin e shefes së Departamentit “Ekonomia dhe e Drejta”, Fakulteti i Ekonomisë, Universiteti “Aleksandër Xhuvani”, Elbasan. Në 2012‐2013 shërbeu si dekane e Fakultetit të Ekonomisë, në po këtë universitet.
GLAM
Ekzitojnë versione të ndryshme të akronimeve mbi këtë iniciativë, të tilla si LAM, e cila lë jashtë galeritë, të cilat mund të përfshihen edhe si një nëngrupi i muzeve, e që mund të ngatërrohen me galeritë komerciale ku arti bilet dhe shitet. GLAMR është një tjetër variant i cili përfshin të edhe të dhënat (informacionet). Përgjithsisht, GLAM-et janë institucione në interes të publikut që mbledhin trashëgiminë kulturore materiale.
Evis Kushi
Jetëshkrimi
Nga viti 2013 e në vazhdim, Kushi është deputete e Qarkut të Elbasanit në Kuvendin e Shqipërisë, si dhe ka qenë pjesë e Komisionit për Ekonominë dhe Financat. Njëkohësisht, ka shërbyer edhe si pedagoge me kohë të pjesshme në Universitetin “Aleksandër Xhuvani”, Elbasan dhe në Universitetin Mesdhetar të Shqipërisë.
Myslim Murrizi
Myslim Murrizi (14.04.1968 ne Lushnje) është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017. dhe themelues i Partisë Lidhja Demokratike Shqiptare dhe udhëheqës i Partisë Lëvizja Demokratike Shqiptare.
Evis Kushi
Jetëshkrimi
Për sa u përket aktiviteteve shoqërore politike, Evis Kushi është anëtare e Partisë Socialiste që prej Marsit 2013 dhe anëtare e Kryesisë së Partisë Socialiste që prej Prillit 2016. Deri në momentin e marrjes së pozicionit të ministrit, ajo ka qenë Nënkryetare e Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste.
GLAM
Termi LAM ka qenë në përdorim të paktën që nga vitet 1990. Ai u shfaq kur këto institucione e panë misionin e tyre të mbivendosur, që krijonte nevojën për një grup më të gjerë në sektorin e industrisë. Kjo u bë e qartë kur ata vendosën koleksionet e tyre online—vepra artit, librat, dokumentet dhe objekte, ku të gjitha në mënyrë efektive u bënë "burim informacionesh."
Evis Kushi
Jetëshkrimi
Kushi ka marrë pjesë në shumë konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare, si dhe është autore e bashkëautore e një sërë artikujsh shkencorë në revista brenda e jashtë vendit.
Ajo flet rrjedhshëm gjuhën angleze, franceze dhe atë italiane.
GLAM
Mbështetësit e bashkëpunim të madh argumentojnë se prania e bashkpunimit është në të vërtetë një kthim te uniteti tradicional. Këto institucione ndajnë me njëra-tjetrën lidhjet epistemologjike që datohen nga "Muzeu" i Aleksandrisë e kanë vazhduar nëpërmjet kabineteve të koleksioneve të mbledhur në Europën moderne të hershme. Me kalimin e kohës koleksionet zgjeroheshin dhe u bënë më të specializuar, derisa vendi i ekspozimit u nda sipas formës së informacionit dhe llojeve të përdoruesit. Për më tepër, gjatë shekullit të nëntëmbëdhjetë dhe njëzetë  për çdo institucion u krijuan shoqëri profesionale dhe programe arsimore të veçanta.
Si një grupim institucionesh, GLAM ruan dhe bënë të disponueshme e të aksesushëm burimet kryesore të vlefshme për studiuesit.
Maria von Wedemeyer
Maria von Wedemeyer (23 Prill 1924 - 16 Nëntor 1977) ishte një shkencëtare dhe menaxhere gjermane e kompjuterave. Ajo është gjithashtu e njohur si e fejuara e teologut protestant gjerman dhe punonjësit të rezistencës Dietrich Bonhoeffer, tetëmbëdhjetë vjet më i madh në moshë se ajo. parapamje| Kopjimi i Fuqive të Mira nga von Wedemeyer. Ajo lindi në 1924 në Pätzig në zonën Neumark të Brandenburgut. Babai i saj ishte Hans von Wedemeyer-Pätzig, një pronar i madh toke nga Neumark, dhe nëna e saj quhej Ruth (née Kleist). Të afërmit e saj ishin nga familja Bismarck dhe familjet e tjera fisnike prusiane. Ajo u rrit në vilën e prindërve të saj në Pätzig Për herë të parë ajo u takua me Bonhoeffer në shtëpinë e Ruth von Kleist-Retzow, gjyshen e saj nga ana e mamasë, dhe ai gjithashtu i jepte mësim konfirmimi vëllait të madh të Marias, megjithëse Bonhoeffer e kishte testuar atë dhe nuk kishte pranuar t'i jepte mësim për shkak të "papjekurisë" së saj. Ata u fejuan më 13 janar 1943. Ai u arrestua më pak se tre muaj pas fejesës.
Pas Luftës së Dytë Botërore ajo studioi matematikë në Göttingen dhe nga viti 1948 e në vazhdim në Bryn Mawr College pranë Filadelfia, duke u diplomuar nga kjo e fundit me një MA në 1950. Më 1949 ajo u martua me Paul-Werner Schniewind (lindur më 1923), djalin e teologut Julius Schniewind - ata kishin dy djem, megjithëse martesa përfundoi në divorc. Fillimisht duke punuar si statistike, ajo më vonë u transferua në departamentet e kompjuterave të Remington Rand UNIVAC, e ndjekur nga ajo e Honeywell në Boston, duke u ngritur në një pozicion ekzekutiv. Ajo u rimartua në vitin 1959 me prodhuesin amerikan Barton Weller, megjithëse kjo martesë dështoi në 1965. Ajo dhuroi letrat dhe dorëshkrimet e saj në Bonhoeffer (duke përfshirë me besnikëri dhe qetë të rrethuar nga Fuqitë e Mirë, Jonah, Vdekja e Moisiut dhe e Kaluara ) në Bibliotekën Houghton të Universitetit të Harvardit në 1966, megjithëse hyrja në to ishte e kufizuar deri në 2002. Ajo botoi një përzgjedhje të letrave në vitin 1967 nën titullin 'Letrat e tjera nga burgu' në revistën e Seminarit Teologjik të Unionit.
Në 1974 ajo mbajti një fjalim mbi zhvillimin e dekompilerit në Shoqatën e Makinerive të Informacionit Ajo vdiq nga kanceri në Spitalin e Përgjithshëm të Massachusetts, Boston në 1977. Hiri i saj u vendos në një urnë në varrin e familjes Wedemeyer në Gernsbach, ku një tabletë për të nga Andreas Helmling u vendos në kupolën e varrezave në Shtator 2009. Pesëmbëdhjetë vjet pas vdekjes së saj, letërkëmbimi i plotë i saj me Bonhoeffer u botua nga motra e moshuar Ruth-Alice von Bismarck (gruaja e Klaus von Bismarck ).
Ambasada e Shqipërisë në Japoni
Ambasada e Shqipërisë në Japoni është hapur në Tokio që nga viti 2005, deri atëherë ambasada ishte e akredituar njëkohësisht në Japoni me rezidencë në Pekin.
Histori e shkurtër
Më 28 nëntor 1912, Shqipëria shpall pavarësinë nga Perandoria Osmane. Në prill të prill 1922 u vendosën marrëdhëniet diplomatike midis Shqipërisë dhe Perandorisë së Japonisë. Japonia është vendi i katërt në botë që njeh Shqipërinë.
Këto lidhje dypalëshe u prishën, pasi Japonia formoi një aleancë me Italinë Fashiste. Më 29 nëntor 1944, pas luftimeve kundër Italisë dhe Gjermanisë, Shqipëria rifitoi pavarësinë.
Në mars 1981, marrëdhëniet diplomatike midis Shqipërisë dhe Shtetit të Japonisë u rivendosën. Në fillim ambasadorët në Pekin ishin në krye të Japonisë, për shembull, ambasadori Justin Papajorgji është një prej tyre. Më në fund, Ambasada e Shqipërisë në Tokio u hap në dhjetor 2005.
Adresë
4F Hokkoku Shimbun Building, 6-4-8 Tsukiji, Chuo-ku, Tokyo 104-0045
Ferit Hoxha
Ferit Hoxha lindi më 22 shkurt në qytetin e Shkodrës. Ai u diplomua në vitin 1988 në Fakultetin e Gjuhëve te Huaja; Gjuhë dhe Kulture Frënge, Universiteti i Tiranës, Shqipëri. Ai gjithashtu është diplomuar edhe në Institutin Holandez të Marrëdhënieve Ndërkombëtare “Clingendael”, Hagë. Eksperiencën e parë si diplomat ai e nisi në vitin 1991, në Ministrinë e Jashtme. Më pas në vitin 1998 emërohet ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë, shef i Misionit të RSH-së pranë Bashkimit Evropian, Bruksel, post të cilin e mban deri në vitin 2001. Më pas në vitet 2001-2006 emërohet ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i RSH-së pranë Republikës Franceze, Paris dhe në vitet 2003-2006 ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i RSH-së në Republikën Portugeze, me rezidencë në Paris. Nga viti 2006 deri në vitin 2009 është sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Punëve të Jashtme. Në vitin 2009 emërohet ambasador i Shqipërisë në OKB, por është gjithashtu i akredituar si ambasador edhe për Kubën.
Xhevit Bushaj
Xhevit Bushaj është një nga 140 deputetët e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, dalë nga zgjedhjet e 25 qershorit 2017. Ai i përket Partisë Socialiste, e cila ka fituar dhe mazhorancën në këto zgjedhje.
Djajtë nuk flenë : kisha ortodokse serbe- frymëzuese dhe pjesëmarrëse në proceset e përgjakshme
Djajtë nuk flenë : kisha ortodokse serbe- frymëzuese dhe pjesëmarrëse në proceset e përgjakshme. Libër me autor Kolë M. Berisha, rec. Jahja Drançolli, rec. Fehmi Rexhepi, red. Sali Bashota. Botuar në Prishtinë në vitin 2008 nga "Rozafa". Libri ka 620 faqe. ISBN 9789951021456
Shënime: Politika dhe qeverisja, kisha Ortodokse e Lindjes, feja dhe shteti, çështja nacionale, çështja e Kosovës.
Balkan Blood 2019
Historia Eksperti i arteve marciale kineze Qiao Lin përballet me grupin e gangsterëve ballkanikë që kanë mbërthyer me mizorinë e tyre ndaj një qyteti të tërë. Fati i njerëzve është në duart e tij
Referimet
Balkan Blood 2019
Zemërimi i heshtjes
Zemërimi i heshtjes libër me autor Sali Bashota, red. Ibrahim Berisha. Botuar në Prishtinë në vitin 2014 nga PEN Qendra e Kosovës. Libri ka 80 faqe. ISBN 9789951457361
Shënime: Letërsia shqipe, Proza.
Kolari
Kolari (Kolarin kunta), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Lapland, dhe është pjesë e rajonit Lapland.
Rashtriya Swayamsevak Sangh
Rashtriya Swayamsevak Sangh ( shkurtesa RSS ;, shqiptimi Hindi: [raːʂˈʈriːj(ə) swəjəmˈseːʋək səŋɡʱ], lit.  ' Organizata Kombëtare Vullnetare ' ) është një organizatë vullnetare indiane e krahut të djathtë,  nacionaliste hindu  dhe paraushtarake. RSS është paraardhësja dhe udhëheqësja e një grupi të madh organizatash të quajtura Sangh Parivar ( në Hindi për "familja Sangh"), të cilat janë të pranishme në të gjitha aspektet e shoqërisë indiane. RSS u themelua më 27 shtator 1925. As of 2014, ka një anëtarësi prej 5–6milionë njerëzish.
Shtysa fillestare e organizatës ishte ofrimi i kalitjes së karakterit përmes disiplinës hindu dhe bashkimi i komunitetit hindu për të formuar një komb hindu (në Hindi: Rashtra hindu). Organizata promovon mbajtjen e kulturës indiane dhe vlerave të një shoqërie civile, përhapjen e ideologjisë Hindutva, për të "forcuar" komunitetin hindu. Ajo u frymëzua fillimisht nga grupet e krahut të djathtë evropian gjatë Luftës së Dytë Botërore, si Partia Fashiste Italiane. Gradualisht, RSS u transformua në një organizatë të shquar nacionaliste hindu, duke krijuar disa organizata të ndërlidhura që krijuan shkolla të shumta, bënë bamirësi si dhe formuan klube për të përhapur besimet e saj ideologjike.
RSS u ndalua një herë gjatë sundimit britanik, dhe më pas tri herë nga qeveria indiane e pas-pavarësisë, së pari në 1948 kur Nathuram Godse, një anëtar i dikurshëm i RSS, vrau Mahatma Gandhin ; pastaj gjatë Emergjencës (1975–1977); dhe për herë të tretë pas rrënimit të Xhamisë Babri në vitin 1992.
Themelimi
djathtas|parapamje| Keshav Baliram Hedgewar RSS u themelua në 1925 nga Keshav Baliram Hedgewar, një mjek në qytetin e Nagpurit, Indi Britanike.
Hedgewar ishte nën udhëheqjen politike të BS Moonje, një kongresmen dhe aktivist shoqëror nga Nagpur. Moonje e kishte dërguar Hedgewarin në Kalkutë për të ndjekur studimet e tij në mjekësi dhe për të mësuar teknika luftarake nga shoqëritë sekrete revolucionare të bengalasve. Hedgewar u bë një anëtar i Anushilan Samitit, një grup revolucionar anti-britanik, duke u futur në rrethin e tij të brendshëm. Mënyrat e fshehta të këtyre shoqërive u përdorën nga ai në organizimin e RSS.
Pas kthimit në Nagpur, Hedgewar organizoi aktivitete anti-britanike përmes Kranti Dal (Partia e Revolucionit) dhe mori pjesë në fushatën e aktivistit të pavarësisë Tilak për vetëqeverisje në 1918. Sipas historisë zyrtare të RSS, ai kuptoi se aktivitetet revolucionare nuk ishin të mjaftueshme për të përmbysur britanikët. Pas leximit të veprës Hindutva të VD Savarkar, botuar në Nagpur më 1923, dhe takimit me Savarkarin në burgun Ratnagiri në 1925, Hedgewar u ndikua jashtëzakonisht nga ai dhe themeloi RSS me synimin për të forcuar shoqërinë hindu.
Pas dy vitesh, në 1927, Hedgewar organizoi një kamp trajnimi oficerësh me synimin për të formuar një trupë punëtorësh kyç, të cilët ai i quajti pracharaks (funksionarë me kohë të plotë). Ai u kërkoi vullnetarëve që së pari të bëheshin asketikë ( sadhus), duke hequr dorë nga jeta profesionale dhe familjare për t'ia kushtuar jetën kauzës së RSS. Hedgewar besohet se ka përqafuar doktrinën e heqjes dorë pasi ajo ishte riinterpretuar nga nacionalistët si Aurobindo. Tradita e heqjes dorë i dha RSS-it karakterin e një 'sekti hindu'. Zhvillimi i një rrjeti degësh ishte shqetësimi kryesor i Hedgewarit gjatë gjithë karrierës së tij në krye të RSS-it. Pracharakët e parë ishin përgjegjës për krijimin e sa më shumë degëve, fillimisht në Nagpur, pastaj në të gjithë Maharashtrën dhe përfundimisht në gjithë Indinë. PB Dani u dërgua për të krijuar një degë në Universitetin Hindu Benaras ; universitete të tjera u shënjestruan në mënyrë të ngjashme për të tërhequr ndjekës të rinj në mesin e popullatës studentore.
Riza Poda
Riza Poda ka lindur në Elbasan më 23 mars të vitit 1958. Në vitin 1981 kreu studimet për Gjuhë-Letërsi Angleze dhe në 1985-1989 për Drejtësi. Në vitin 1992 specializohet në Universitetin e Gjenevës për Të Drejtën Ndërkombëtare. Fillimet në shërbimin diplomatik i ka në vitin 1998 kur emërohet në Ministrinë e Punëve të Jashtme me detyrë drejtor i Zyrës së Përfaqësimit Ligjor të Shtetit Shqiptar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, zyrë të cilën e themelon. Më pas punon si përfaqësues i Përhershëm i MPJ-së, pranë Komitetit Drejtues të të Drejtave të Njeriut në Këshillin e Evropës, Strasburg. Gjithashtu kryen disa specializime pranë Ministrisë së Punëve të Jashtme të Holandësit dhe të Zvicrës, Këshillit të Evropës etj. Në vitin 2000 emërohet shef i Misionit Diplomatik të Shqipërisë në Kanada. Në periudhën kohore 2011-2014 kryen detyrën e Konsullit të Përgjithshëm të Shqipërisë në Selanik. Ndërsa në vitet 2014-2018 atë të Ambasadorit të Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë të Republikës së Shqipërisë në Republikën Ceke.
Aktualisht është Ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Republiken e Kroacisë (rezident) dhe në Republiken e Bosnjes dhe Hercegovinës (jo rezident).
Emily Blunt
E shkolluar në Hurtwood House në Dorking, Blunt bëri debutimin e saj si aktore në një prodhim skenik të vitit 2001 të Familjes Mbretërore. Ajo vazhdoi të shfaqej në filmin televiziv Boudica (2003) dhe portretizoi Mbretëreshën Catherine Howard në miniserialin Henry VIII (2003). Ajo bëri debutimin e saj në filmin artistik në dramën Vera ime e dashurisë (2004). Përparimi i Blunt erdhi në vitin 2006 me rolet e saj kryesore në filmin televiziv Gideon's Daughter dhe filmin dramë komedi The Devil Wears Prada. E para fitoi një çmim Golden Globe për aktoren më të mirë në rol dytësor dhe e dyta i dha asaj një nominim për Çmimin BAFTA për aktoren më të mirë në një rol dytësor.