cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xasan Barsane
( waxa aan ku bilaabayaa magaca ALLAAH,waan helay warqadaadii waana fahmay.waxa aan kuu sheegayaa in aanan qaadaneeyn amarkaaga. Dowladaadu waxa ay leedahay sharciyadeeda, annaguna waxaan raacnaa sharciga Allaah iyo Rauulkeena Mohamed CSW,ma nihin sida ummadaha kale ee aad gumeeysatiin ,iskuma dhiibno isticmaar ,haddii aad dalkeena timaadu waa noo dagaal..”Aduunku waxa uu joogaa dhamaad ,waxaa ka haray 58 sanno, ma dooneeyno in aan aduunkaan sii joogno,waxaan door bideeynaa in aan dhimano anaga oo difaaceeyna diinteena). ” FG. Waqtigaa waxaa jiray feker culumada qaar aay qabeen oo ahaa haddii isticmaar yimaado in ay tahay calaamad Aakhiru samaan”
Sheekh Xasan Barsane wuxu ku caan baxay inuu ciidanka ka bar bar dagaalamo isago dhiiri galin jiray. Ugu dambeeyntiina Talyaanigu waxa ay gacanta ku dhigeen Sh. Xassan oo dagaalamaya 4/April/1924.sida ku cad buugga ORIZENTO DI IMPERO ee uu qoray Mario Devechio iyo Buuga kale ee three years in Somalia ,waxaa lagu soo xiray Xabsiga dhexe ee Mogadishu, kadib markii maxkamadii isticmaarka Talyaanigu ku xakuntay 30 sannao oo xabsi ah, laakin waxa uu ku geeriyooday xabsiga dhaxdiisa 3 sanno kadib 28/January/ 1927dii. Qoraalada badankoodu waxa ay isku raaceen in uu u geeriyooday sun loogu buufiyay qolkiisa aawgeed…inkastoo la sheegay in xabsiga dhaxdiisa aad loogu jir dilay, laguna xiray qol god ahaa oo ciriiri ahaa, kaligiina uu ku jiray.
ALLAH, ha u naxariistee Halgamaa Sh. Xassan Barsame waxaa lagu aasay Qubuuraha Sh. Suufi ee ku yaal magaalada Mogadishu. Mudda kadib ayaa maydkiisii dib loo qaaday waxaana dib loogu aasay deegaanka JILYAALE ee Sh/dhexe oo markii hore sheekha Xarun u aheeyd.
Beesha Habar Cafaan
Dhaqan ahaan, dadka Gadabuursiga ahi waxay tan iyo wakhti hore ahaayeen kuwo beeroleey ah, ayagoo beeran jiray midho iyo khudaar badan oo ilaa maanta laga helo deegaanadaasi. Degaanka ku wareegsan magaalada Baki, deegaanada Camuud ee dhow magaalada Borama, magaalada Dilla iyo kuwo kale oo badan ayaa tusaale fiican u ah horumarka xaga wax-beerashada ee beesha Gadabuursi.
= Reeraha Beesha Gadabuursi = Marka la qeybinayo ama la kala dhigaayo beesha, reeraha beesha Gadabuursi waxaaa loo kala saaraa, guud ahaan, 3|sadex waaxood kuwaasi oo kala ah:
La Marseillaise
Tremblez, tyrans iyo tufaax buuxda L'opprobre de tous les partis, Tremblez! Mashruucyada kala duwan ee shidaalka Soo dhaweyntii dib u soo celinta! (bis) Tout este soldat pour vous combattre, S'ils tombent, nos jeunes héros, La terre en produit de nouveaux, Dhexdhexaadinta Tout prêts à se battre!
Aux armes, citoyens, Formez vos bataillons, Marchons, marchons! Qu'un sang impur Abreuve nos sillons!
Dowladii Umawiyiinta
Waqtigii Cumar bin cabdi caziiz
Cumar bin cabdicaziiz ayaa ku xigay suleymaan, waxa uuna kaga dhax muuqday khulafada inteyda kale cadaalada uu muujiyay, isla markii uu xilka qabtay waxa uu joojiyay go'doominta Qusdandiiniya, waxa uu xooga saaray hagaajinta gudaha dawlada si fiican u maamulay hantida dawlada, barwaaqo iyo xasilooni ayaa kala gaartay dhamaan dhulalka dawlada heer la waayay faqiir wax la siiyo, waxa uu ka shaqeeyay arimaha bulshada dhulal beereedyada ayuu hagaajiyay, ceelasha ayuu qoday sidoo kale dadkii xaq daro xoolahood loo qaatay ayuu u soo celiyay. Cumar xilka kuma sii daahin, waxa uu dhintay bishii Rajab 101H.
Buburka dawalada
Hishaam wuxuu dhintay 125H, Xilkana waxaa la wareegay Waliid bin Yaziid oo ahaa qof muran badan hareeyay waxaa dood ka jirtay xilka inuu u qalmo iyo in kale, labo sano asigoo xilka haynin ayaa waxaa tuuray kacdoon uu horkacayay ina adeerkiis Yaziid bin waliid. Waxaa aad uga sii daray xaalada dawlada ducfi daran ayaana ku yimid waxaa u sii dheereed isqabqabsi ka dhashay Umawiyiinta dhexdood, sanadkii 127H Marwaan Ximaar oo ahaa gudoomiyaha Adrabiijaan iyo Armiiniya ayaa ciidankiis la soo galay Dimishiq oo xoog kula wareegay khilaafada, Marwaan inkastoo ahaa Khaliif xoogan oo khibrad sayaasadeed leh hadana ma ahayn xaalka dawalada mid wax laga qaban karo oo waxaa wada hareeyay fawdo baahsan, kacdoona is xig xiga ayaa meel kasta ka bilaawday, wuxuu ahaa Marwaan mar kasta oo mid damiyo mid kala inuu kacaayo ilaa uu ka daalay.
Boqortooyadii Darawiish
Caasimadda
Caasimadda koowaad waxay ahayd Dareema Caddo, Buuhoodle; ta labaad na Buuhoodle, Qoob Fardood (1896 ilaa 1899). Caasimadda labaad waxay ahayd Lassader (1900 ilaa 1904). Caasimadda saddexaad ee dirir ah, waxay ahayd Halin (1908 ilaa 1909). Caasimadda afaraad waxay ahayd Taaleex (1910 ilaa 1920).
Heshiiskii Illig
Heshiiskii Illig waxay dhacday 1905kii.
Dadka Baantuga Soomaaliya
Bulshada Soomaaliga
Bulshada Soomaaliya waa mashruuc xambaarsan macluumaad badan oo ku saabsan beelaha, reeraha, luuqadaha, tirada bulshada, heerka waxbarasho, caafimaadka, dhaqaalaha, diimaha iyo qodobo kale oo saamayn ku leh bulshada.
Dadka Soomaalida
Dadka Soomaalid waa bulsho ku dhaqan Geeska Afrika; gaar ahaan wadanka Soomaaliya, Jabuuti, deegaano ka tirsan wadanka Itoobiya, deegaano ka mid ah wadanka Kenya iyo meelo badan oo caalamka ah. Dadka Soomaalida ah waxay ka mid yihiin kooxaha Bulshada Soomaaliya; waana dadka ugu badan bulshada ku nool wadanka Soomaaliya. Intaas waxaa dheer, dadka Soomaalidu waxay ku hadlaan Af-Soomaali oo kamid ah luqadaha Kushitiga Faraceeda Afro Aasiya.
Suugaan
suugaantu waa mid kamida tacbiir bixinta insaanka oo ay kamidyihiin caadifad afkaar shaqsi iyo arimo badan oo isku guda jira. suugaantu waxa ay ka koobantahay sida alfaada gabayada iyo samaynta heeso qorista buugaagta qofka suugaanta ku shaqada leh waxa lagu magacaabaa suugaan yahan
Taariikhda fanka iyo suugaanta.
Waxaan ka dhagaystay sanadki 2005 Idaacada Raadiyow Hargeysa warays lala yeeshay Alla haw naxariiste Yuusuf Xaaji Adan si weyn buu uga waramay taariikhdi tacliinta iyo suugaanta Somaliland. Waxaan ka faa'iiday maalinta inoo curiyey heesti la odhan jiray Somaliyey tooso. Taas oo dad badani sheegteen. Waxaan kalo ka ogaaday inoo sameeyey sowdki raaxeeye Alla haw naxariiste Xasan Adan Halac.
Hennepin County, Minnesota
Tixraac
Reflist
Suugaan
qaar kamida suugaanyahanda
= *jaahilnimo inay guntahaan idin gar waaq siiyay = Kala xariir
Soomaali Galbeed
Luqada
98.82% waxaa looga hadlaa Af soomaali. luqadaha yar-yar oo looga hadlo waxaa ka mid ah Af Amxaari (0.67%), iyo Af Oromo (0.51%).
Manchester City FC
Manchester City ayaa ku guuleysatay horyaalka Ingariiska sideed jeer, FA Cup-ka lix jeer iyo sideed jeer. Waxa ay sidoo kale ku guuleysteen lix jeer Community Shield iyo Koobka Ku guuleystayaasha Koobka hal mar.[8] Forbes ayaa bishii May 2015 kooxda ku qiimeysay kaalinta shanaad ee ugu qanisan Yurub, qiimaheeduna waa $1.375 bilyan.
Moon Hyun-A
Moon Hyun-a (문현아) waa heesaa iyo moodel u dhashay Koonfur Kuuriya oo hoos yimaada Daynite Records. Waa xubin hore uga tirsanayd kooxda gabdhaha Nine Muses.
Biciide
DADKA CAANKA AH EE KASOO JEDA BICIIDE
Culimada Sheekh siciid Qaxwe) Sheekh Faysal Cilmi ) Sheekh Jaamaca Ducaale Digaale) Sheekh Ahmed muuse FadhadhaQo
Suldaan Samater Suldaan Ibraahim
waxa uu ku dhashay dalka Yemen gaar ahaan magaalada Ta'izz. waxa uu ka baxay Jaamacadda Camuud qaybteeda Cafimaadka wa suldaanka ugu da'da yar golaha dhaqanka qoomiyada Gadabuursi waxana uu ku aftirsada 3 suldaan, waxa u hada wataa Suldanada Gadabuursi ugu faca wayn oo uu yahay Suldaanki 5aad ee Beelaha maxamed case.
Qabiilka eylo
Eylo  sidoo Kale loo yaqaano: Eylata waa beel ka mid beelweynta ee dadka [[Soomaaliya|Soomaaliya kuwaas oo deegaan ku ah waddanka Soomaaliya, gaar ahaan ' Shabellada Dhaxe, Jubbada Hoose, Jubbada Dhaxe iyo Gobolka Banaadir
Shaxda Eylo
1.shunta 2.qareeri 3.tulxa 4.barkaay
Iskugeyn
Iskugeyn
Silikoon
= Silikoon =
= Noocyada Silikoon =
Qolof Dhul
Qolofta Dhulka (Earth's crust) waa lakabka ugu sareeya jidhka dhulka, midaas oo ka kooban dhagaxaan, caro iyo macdano kale. Qolofka sare ee dhulku oo ah maqaarka dunida waa mid aad u adag oo heerkulkeedu markuu ugu hooseeyo gaadho 184 K ama −89.2 °C ugu badnaan wuxuu gaadhaa 56.7 °C ama 330 K.
Tiinle
Hordhac
Beesha Tiinle waxay kamid tahay beelaha dega gobolada Bari Iyo Sanaag ee dalka Soomaaliya. beeshu waxay degtaa magaalooyinka Boosaaso, Dhahar, Afurur Kaladhacda, Laag, Ceeldaahir Iyo meelo kale. Waxay caan ku yihiin dhalinyaro farabadan, Inta badan Xubnaha beesha ayaa la sheegaa inay yihiin Xoola dhaqato reer guura ah, Beesha Tiinle waxay ka mid tahay beelaha lagu tilmaamo Had iyo jeer inay ciidamada ka dhex muuqdaan.
Gegada Diyaaradaha Cigaal
Garoono Kale Somaliland
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Somaliland.
Uduruxmiin muuse
1954 Ttii marki gumaystuhu siyay gobolada waqyi ama somaliland ee ay la midoben somalia. xukumadi ugu horesay ee somalia yelatay wasirki ugu horeyay ee waxbarashada waxa uu ahaa axmed kayse sido kale barlamanki ugu horeyay ee somalia waxay beesha besha habarjeclo ku lahed 3 sadex sadexdubawaxay ahah yen beesha uduruxmiin waxayna kala ahaayeen mohamed cali faarax oo kasoo baxay ceerigaabo axmed kayse oo kaso baxay burco iyo Michael mariano  isna kasoo baxay ceerigaabo
Qandala
Taariikh
Waxaana Ku Dhashay Mid Ka Mid Ah Madaxda Xusbiga Puntland Revelactoin Part Waa Nin Lagu Magcaabo Eng Hakan Hakiim Oo Hada Lagu Daray Liiska Raga Haddii Puntland Ay Yimaad Xabsiyada Galaaya
Garacad
lifaaq banaanka ah
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Garacad%2C_Mudug&params=6_57_18_N_49_13_12_E_region:SO_type:city_source:GNS-enwiki <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 6°57′18″N 49°13′12″E  &#xFEFF; / &#xFEFF; <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">6.95500°N 49.22000°E &#xFEFF; / 6.95500; 49.22000   ]
Cali Shido
Cali Shido Cabdi wuxuu ka mid ahaa halgameyaashii ururkii gobanimodoonka ahaa ee SYL, isagoo gudoomiye ku xigeen ka noqday ururkii SYL. Allahaa u naxariistee Cali Shido wuxuu geeriyooday magaalada Muqdisho 25 9 2006 kadib markii lagu soo booday asagoo 90 jir ah. Marxuumka waxaa lagu aasay Xabaalaha Macalin Nuur ee ku taal KM13 ee duleedka magaalada Muqdisho Marxuumka wuxu kadhashay beesha faca weyn [sacad indhayar]
Dadka Xarla
Bulshada Soomaaliga
Bulshada Soomaaliya waa mashruuc xambaarsan macluumaad badan oo ku saabsan beelaha, reeraha, luuqadaha, tirada bulshada, heerka waxbarasho, caafimaadka, dhaqaalaha, diimaha iyo qodobo kale oo saamayn ku leh bulshada.
Aadan Daar
Siyaasada
Golihii baarlamaanka ee ugu horreeyay oo ay Soomaaliya yeelato 1 Luulyo 1960, uuna Gudoomiye ka ahaa Mudane Xaaji Bashiir Ismaaciil Yuusuf, ayaa ku dhawaaqay Midnimadda labadii gobol ee waqooyi iyo koonfur, iyo dhalashada Jamhuuriyadda Soomaaliya, una doortay Mudane Aadan Cabdulle Cusmaan in uu noqdo muddo hal sano ah madaxweyne KMG ah, sanad ka dibna waxaa loo doortey in uu noqdo madaxweyne muddo lix sanadood ah, wuxuu dalka madaxweyne ka ahaa muddo 7 sanandood ah.
Doofaar
Doofaarka ilmo badan oo dhalaa, asiga oo xabadka ku leh, Naaso aad u badan, oo ilmo badan halmar nuujikaro.doofaarka saxaradiisa ayaa meel ka duwan noolaha ayey martee taas oo ku abuureysa jermiska an go,in ama aan la dabargooynkarin.ha waa xayawan aad nacas u aha. sidoo kale waxa way wax ku draan micnahah doofaarka saliidiisa ama xaytiisa waxaa ka mid ah rootiyada caanaha.
Xisbiga UDUB
Ururka Dimuqraadiga Ummadda Bahawday (United Peoples' Democratic Party, UDUB) wuxuu ahaa xisbi siyaasadeed ka howlgali jirey dalka Somaliland, oo ah dowlad jamhuuriyad aanu weli caalamku aqoonsan isla markaana hoostegta wadanka Soomaaliya. Xisbiga UDUB wuxuu ka mid ahaan xisbiyadii ugu horeeyay ee ka sameysma maamulka Somaliland, waxaana aasaaskiisa lahaa madaxweynihii hore Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal sanadkii 2001. Si kastaba ha ahaatee, Xisbiga UDUB wuxuu burburay dhamaadkii 2010ka wakhtigaasi oo xubnihiisii ku kala biireen xisbiyo kale.
Maxamed Giriig
Maxamed Giriig (Mohamed Nuur Giriig, محمد نور غيريغ) (dhashay horaantii 1935 - geeriyooday 2002) wuxuu ahaa fanaan, heesa iyo laxamiiste aad caan ugu ahaa fagaaraha suugaanta Soomaalida. Maxamed Nuur Giriig wuxuu ka mid ahaa fanaaniinta Soomaalida ee ugu caansana wakhtigoodi, waxaana aad loogu xasuustaa heesaha jacaylka iyo amaanta ah.
=Fanka= In kastoo Maxamed Mooge iyo walaalkii Axmed ay sameeyeen iyo ku luuqeeyeen heeso badan oo dhinacyo badan taabanaya waxaa ugu caansanaa kuwan hoos ku xusan:
=Sidoo Kale Fiiri=
Michael mariano
michael mariano iyo somaliland
Waxa uu kasoo noqday mayor magalada cerigaabo ee casimada gobolka sanaag sido somaliland oo ahhalka uu kasoo jeeday michael mariano wuxu ka aamin sanaa fikrad uu keligis watay uuna la god galay ..waxayna aheed in marki 1960-ki somaliland xoriyada heshay in loo kaadiyo oo mudo 8 sano ah ay gaar ahano kadib marka aynu barano dowlad nimadu wxay tahay aan goaan qadano nasib daro se dadka reer waqoyi oo jeclaa walalahod aya ka rayi badatay michael, madaxweynihi hore somaliland maxamed xaaji ibraahim cigaal oo sanadki 1997 dii xafladi furitanka airport ka hargeisa  ayaa hadalkisi  waxa ka mid ahaa [lixdanki ayaynu godob galnay, wado aya la inoo jeexay. wadadi ayaynu ka beedhnay. wadadasna waxa hayay xisbigii NUF LAAKIIN WANAGI KU QAYLINAY EE LAHEN NAF ayaa la yidhah daa michael oo manta nool ayan jeclaan lahaa, oo inoo warama ,,, wuxu yidhi michael waar halkan ayaynu ku nabad galaynaye maad inaga daysan(somalia) halkaas hadaladasi waxay ka mid ahayen qudbadi ina cigaal
After School
X
<references group="lower-alpha" />
5 (tiro)
= Liiska Tirada =
Gawaan (degaan)
Tilmaan
Degaankan sida ka muuqata magaciisa waa dhul adag oo aad u sareeya, waxaa laga arki karaa Hobyo iyo badweynta hindiya, oo u jira 30km bari
Bidaar
Bidaar (Baldness, صلع) Waa wax soo if baxa goor dambe ee da'da ama waa jirro ku dhacda timaha ama madaxa sida badanna ku dhacda ragga dabcan dumarka qaarna way ku dhacdaa, waxa ayna ugashaa dadka si sibiq ah aanuu dareemin marka hore waxa ayna gurtaa marka hore timaha hore kadibna dhexda.
Daraasad laga sameeyey waxa ay sheegaysaa in ay sabab utahay asigoo saaida hormonka loo yaqaan Testosterone ee raganimada markaas tinta xididkeeda ayaa dhimanaya markaas bay go' ayaan
Waa maxay bidaar?
Lama garanayo sababta difaaca jirka uu ula dagaallamayo unguyada tinta soo saaro.
Bidaarta noocaan ah waxay ku badan tahay dadka ka da' yar 20 sano laakiin caruurta, haweenka iyo dadka waawaynba way gali kartaa.
Waxay ku billaabataa iyadoo aad isku aragtid in tinta ay daadato ama tinta ay khafiif noqoto iyadoo madaxa uu ka soo muuqato meelo tinta ku yartahay.
4- Haddii aad qabtid allerjiga dhaxalka ah.
Salaajiqada ruum
Weerarka koowaad ee kirishmiska
Ciidanka kirishmiska gulufkooda ayee sii wateen mar ee maraayeen meel la dhaho doorliim ayee qilij arsalaan iyo isbahaysiga muslimiinta dagaal kala kulmeen, inkastoo muslimiinta markii hore guuleesteen hadana gurmad u yimid gaalada awgeed waxay ku qasbanaadeen inay dib u baxaan.
Dhismooyinka
salaajiqada waxey aad u daneeyeen dhismaha, waxey dhiseen masaajido waaween, qabuuro, madarasooyin qsriyaal isbitaalo, buundooyin, musqul qubeyseed, meelo socotada lagu Marti qaado oo loo yaqaan "khaan"
Jaamacadda Daaru Salaam
Kuliyadaha Jaamacada
Kuliyada Caafimaadka
Nabi
Rasuusha Alle soo diray ee ku xusan kitaabka Quraanka Al-Furqaan ee diinta Islaamka waa shan Rasuul oo kutub leh iyo sadex Rasuul oonaan aqoon u lahayn kutubta lagu soo dejiyay. Waxayna kala yihiin:
Shaxda Nabiyada iyo Kutubtooda
= Qoraalo La Mid Ah =
Puntland
Qarnigii 21ka
Shirkaas waxaa ka soo baxay bartamihii 1998, Dowlad Goboleedka Puntland, taasoo leh sadexda awoodood oo kala ah, Golaha Wakiilada oo dhan 66 Xilibaan oo lab iyo dhedigba leh, Garsoorka, iyo Golaha Xukuumada oo leh Madaxwayne iyo madaxwayne ku-xigeen.
Hubinta
Waxaa ay wasaaradu magacowday gudi dib u eega nidaamyada ilaalinta kontoroolka daawada.
Goobaha
Liiska Degmooyinka loo sameeyey Miisaaniyadaha & Qiyaasta Kharash & Dakhli ee Degmooyinkaas
Caafimaadka Puntland
Xarumahaas caafimaadka waxa ay dhamaantood ku kala yaalan dhamaan degaanada Puntland heer gobol ilaa tuulo.
Guud ahaan xaalada caafimaad ee dalka waa mid degan waxaana si dhameystiran loo xakameeyey cuduraddii dilaacey 3 bilood ee la soo dhaafey Dalgaalkii galmudug ka dacay waa la gu laayey puntland markaasna puntland way jabtey.
Makaahiil
Beesha Makaahiil
Kolumbus, Ohio
Kolumbus, Columbus waa caasimada iyo magaalo-madaxda gobolka Ohio ee wadanka Maraykanka. Magaaladani waa tan 15aad ee ugu weyn magaalooyinka wadanka Maraykanka, taasi oo leh bulsho dhan 835,957 (tirokoob la sameeyay 2014). Kolumbus waa xuddunta deegaanada "Kolumbus metropolitan" taasi oo isku xidha ilaa toban degmo; waxaana ku dhaqan dad tiradoodu gaadhayso 2,370,839 taasi oo ka dhigeysa Kolumbus deegaanka labaad ee ugu dadka badan gobolka Ohio, iyo mida afaraad ee ugu shacabka badan wadanka Maraykanka.
Bariis
Waxa jira noocyo badan oo bariis ah taasi oo ku xidhan deegaanka uu ka baxaayo. Tusaale ahaan, Bariga Fog waxaa lagu yaqaanaa bariis yar-yar oo ka jilicsan noocyada kale. Inkastoo meelaha kulaylka badan bariisku ku baxo waqti dheer, sida caadiga ah bariisku waxa uu ka mid yahay dhirta sanadlaha loo beero. Geedka bariisku wuxuu koraa dherer 1.2 mitir ilaa 1.8 mitir taasi oo ku xidhan nafaqada carada iyo biyaha uu geedku helo. Geedka bariisku wuxuu ka bixi karaa meelo badan oo kala duwan laakiin waa lagama maarmaan in biyo waraabin fiican helo. Dhulka laga abuuro waxaa ka mid ah:
Nafaqada Bariiska
= Soo Saarka iyo Ganacsiga Bariiska =
Fiqifuliye
Fiqifuliye waa magaalo oo ku yaalo Sanaag bartamaheeda. Deegaanka Fiqifuliye waxaa ku nool reer darawiish.
Alofi
Alofi waa caasimada jasiirada Niue, magaaladaan waxaa degan dad gaaraayo 580 qoys (dad tiriskii 2006).Alofi waa caasimada ugu yar markii loo fiiriyo inta qof oo degan.
Afmadow
Xaafadaha waaweyn ee magaalada Afmadow waxaa ka mid ah: Waamo, Faanoole, Hodan, Buuloweyn, Adablaha, Buulogumar, Barxadda, Adoole, Baldooska, Danwadaag, Cameroon iyo kuwo kale.
Dhaga yare (geed)
Waxtarka iyo Daawada dhagayaraha
Dhagayaraha waa xanuun baabi’iya oo aad u fiican waxaana lo adeegsadaa daawaynta ilkaha iyado la adeegsanayo saliidisa waxaana ku jirta maadada la yiraahdo“eugenol oil” waxaana laga sameeyaa daawada lagu cadaysto iyo midda lagu luqluqado.
Warka Salidka Nigeria
Warka Salidka Nigeria
Hugo Chavez
Doorashooyinkii 2012Da
sidoo kale Shavez waxa uu sanadkan 2012 ku guulaystay doorashooyinkii ka dhacay Fanansuwela halkaas oo uu sii hayndoono talada ilaa sanada 2016Da.sida la ogyahay waxaa sanadkan 2012 laba jeer laga daweeyaya xanuunka kansarka.
Warsangali
Heshiis Soomaali saxiixdo kii ugu caansanaa xorriyadii Soomaaliya ka hor,
Omar Ahmed, Reer Garaad
Caluula
Caluula (Alula, علولا)waa degmo ku taala gobolka Bari, waxey u dhawdahay Raas Caseyr.
Mikhail Gorbachev
Wuxuu ahaa Soviet-kii ugu sareeyay intii u dhaxeysay 1988 ilaa 1989, gudoomiyaha Soviet-kii ugu sareeyay intii u dhaxeysay 1989 ilaa 1990, iyo madaxweynihii midowgii sofiyeeti 1990 ilaa 1991.
Tallaabooyinkiisa dimoqraadiyeynta iyo sameynta Golaha Wakiillada Dadweynaha ee la soo doortay waxay wiiqeen dowladdii hal xisbi. Gorbachev wuu diiday inuu faragalin militari sameeyo markii dalal kala duwan oo ka tirsan Bariga Bloc ay ka tureen maamulkii Markis-Leninist 1989-90.
15
= Xigasho =
Ceelbaxay
Ceelbaxay waa magaalo qadiima oo ku taala bariga magalada berbera ee gobolka saaxil waa mid kamida degmooyinka ugu waaweyn gobolka
Waxa degan allamagan reeryoonis habarjeclo.
Raage Ugaas
Raage waxaa dhalay Ugaas Warfaa Faarax Samatar oo ahaa Ugaasyadii oogu awooda badna beesha Ogaden waqtigaas, ahna Maalinguur ( Ugaas Samatar Fooljeex) Ree Cabdille, waxaa la dhashay Raage labo wiil oo ka weynaa kuwaasi oo kala ahaa Ugaas Xuseen iyo Xilkab.
Toban iyo shan
Toban iyo Shan
Raage Ugaas
who is the father of Somali poetry ? Answer: Raage Ugaas
Meelaha lagu muransan yahay ee waqooyiga Ciraaq
Goobaha lagu muransan yahay ee Waqooyiga Ciraaq waa gobollo lagu qeexay qodobka 140aad ee Dastuurka Ciraaq sida Carabiga ah inta lagu jiro xukunka Xisbiyada Ciraaq ee Ciraaq. Inta badan gobolladani waxay hore u degganaayeen carabyo aan badnayn, oo ay ugu badnaayeen Kurdida iyo Asxaabiyiin, ka dibna waxaa jiray Carabiyiin iyagoo dhexdhexaadiyay qabyaaladda Carabta ee degaamada. Meelaha lagu muransan yahay waxay ahayd arrin muhiim u ah Carabta iyo Kurdida, gaar ahaan tan iyo weerarkii Maraykanka iyo dib-u-dhiska siyaasadeed ee 2003-dii. Kurdidu waxay ka faa'iidaysteen dhulka koonfurta ee Ciraaq-Kuurdiya ka dib markii ay weerarradii Maraykanku hoggaamiyeen sannadkii 2003 si ay dib ugu helaan dhulkii ay u arkeen taariikh ahaan. [1] Waqtigan xaadirka ah, afar ka mid ah guddoomiyayaashii hore ee Ciraaqi (Erbil, Dahuk, Halabja iyo Sulaymaniyah), qaybaha koonfureed ee gobollada Nineveh, Gobollada Kirkuk, Salah ad Din Governorate iyo Diyala Governorate; Dhanka kale, dawladda Ciraaq waxay maamushaa qaybo kale oo ka mid ah afarta gobollo, [qaybta loo baahan yahay] qaybo ka mid ah kuwaas oo sidoo kale sheeganaya Kurdida. Si kastaba ha ahaatee, intii lagu jiray weerarkii ISIL ee sanadkii 2014, ciidamada Ciraaq ee Kurdistan ayaa sidoo kale qabsaday dhul badan oo la isku haysto. Intii lagu guda jirey dagaalkii Ciraaq sannadkii 2017kii, Dawlada Ciraaq waxay dib u soo celisay badi degaankan kadib markii aftida dib loogu soo celiyay ciidamadii KRG ee ku soo laabtay xudduudihii 2003-dii.
Arktik
Badweynta Arktik (Arctic Ocean) sidoo kale loo yaqaano Badweynta Waqooyi waa badweyn dhacda waaxda waqooyi ee Aduunka taasi oo ku wareegsan gobolka Arktik iyo deegaanada Cidhifka Waqooyi. Sidoo kale badani waa tan ugu yar dhamaan shanta badweyn ee aduunka.
Aasaaska xisaabta
Aasaaska Xisaabta
Abidjan
Dekeda magaalada
Magaaladu waxaay kutaalaa kinaal biyood kayimaada bada oo lagumagacaabo,Lagwin kaas oo kuxidhma Gacanka Gaana magaaladu waxa ay waynaatay kadib markii ladhisay dekeda, kadib magaaladu waxa ay noqotay caasimada mustacmaradii faransiiska,waxa aysiiwaynaatay kadib markii lasameeyay qayb cusub oo dakada kamida oo lamagcabaxaday Firiide kadib magaaladu waxa ay noqotay caasimada galbeedka Afrika ee farnsiiska
Dhakhaatiirta Bilaaxuduudaa
Dhakhaatiirta Bilaaxuduudaa Waa urur caafimaad (Médecins sans frontières‏). waxaa lasoogaabiyaa MSF waa urur taakulo oo caalimaya oo dawladi aanay maamulin xarun waxa u ah magaalda Jineefa ee dalka Iswisarland.
Cabdilahi Timocade
Hordhac
Si kastaba ha ahaatee, sanadihii 1950kii ayuu ku soo noqdey magaalada Gabiley halkaas oo uu ka mid noqdey dhaqdhaqaaqii Xornimo-doonkii Soomaalida Waqooyi kula dagaalameysay gumaystihii Ingiriiska. Wakhtiyadaasi gobanimo-doonka wuxuu Timacade tiriyay gabayo badan oo gubaabo, dhiirigelin iyo waxsheeg ah kuwaasi oo dhamaantood ku salaysnaa qiimaha xoriyada iyo walaaltinimada Soomaalida.
Arday (musalsal)
Jilayaasha
Badriya Yahye - Najmo
Xayaat Maxamed - Ismahaan
Saxaafad
5-WHY——————-SABAB
FIIRO GAAR AH: waa in la kala saaraa Ra'iga iyo warka, Ra'yi waxaa loo isticmaali karaa faalooyinka,sheekooyinka caadiga ah.
Mashinka Dabaylka
Shrikad-Mashinka Dabaylka'''
Reggio Calabria
Bartamaha magaalada, oo ka kooban dhismayaasha Xorriyadda, waxay leedahay horumar toosan oo xeebta ah oo leh waddooyin isbarbar socda, socodkuna wuxuu ku yaallaa magnolias dhif iyo timir qalaad. Reggio wuxuu inta badan adeegsaday naanaysyo caan ah: “Magaalada Naxaasta”, ka dib Naxaastii Riace oo marqaati u ah asalka Giriigga; "magaalada bergamot", oo si gaar ah loogu beero gobolka; iyo "magaalada Fatamorgana", oo ah ifafaale indhaha laga arki karo Talyaaniga oo kaliya laga soo bilaabo xeebta Reggio.
Doqonnimo
Xikmaddu waa ka soo horjeedda doqonnimada iyo nacasnimada taas oo inta badan la is barbar dhigo. Dadka waxaa saamayn togan ama taban ku yeelanaya saaxiibadooda.
Qabuuraha baqiic
Qabuuraha baqiic waa qabuuro taariikhi ah oo ku yaalaan magaalada madiina munawara waqtigii rasuulka scw ayaa la bilaabay waxaana ku duugan in ka badan 10 kun oo saxaabi sidoo kale culumo badan oo magac leh, siyaasiyiin iyo dad kala oo tiro badan ayaa ku duugan.
Halogen
Halogen sidoo kale loo yaqaano Guruubka 17aad waa guuto curiyeyaal hawo, dareere iyo adke ah kuwaas oo leh astaamo kimiko isku mid ah.
Lahjadaha Af Soomaaliga
Hordhac
Luuqada Af-Soomaaliga wuxeey leedahay lahjado kala duwan kuwaasi oo looga hadlo deegaanada kala duwan ee dadka Soomaalidu ku nool yihiin. Sidaasi ay tahay Af-Soomaaliga waxaa uu qeyb ka yahay qoyska luuqadaha loo yaqaano Kushitiga.
Jamhuuriyadda Jek
Jamhuuriyadda Czech waxaa ka mid ah dhulalka taariikhiga ah ee Bohemia, Moravia, iyo Czech Silesia. Dawladda Czech ayaa la aasaasay qarnigii 9aad ee Duchy of Bohemia oo hoos timaada Boqortooyada Great Moravian. Ka dib dhacdadii Boqortooyada ee 907, xaruntii awoodda ayaa laga soo wareejiyay Moravia ilaa Bohemia hoosteeda hoosteeda Přemyslid. Sanadkii 1002, duchy waxaa si rasmi ah loo aqoonsaday inuu yahay qayb ka mid ah Boqortooyada Quduuska ah ee Boqortooyada, waxa uu noqday Boqortooyada Bohemia 1198 oo gaadhay heerkeeda dhuleed ee ugu weynaa qarnigii 14aad. Ka sokow Bohemia lafteeda, boqorkii Bohemia wuxuu xukumay dhulka Bohemian Crown, wuxuu codkiisa ka helay doorashadii Roomaanka Quduuska ah ee Quduuska ah, Pragna wuxuu ahaa kursi sarsare oo u dhexeeyay qarniyadii 14aad iyo 17aad. Hussy Wars ee qarnigii 15aad ee ay soo rideen Dib-u-soo-celinta Bohemia, boqortooyadu waxay la kulantay xayiraad dhaqaale oo ay ku badisay shan jeer oo xidhiidh ah oo ay ku dhawaaqday hoggaamiyayaasha Kaniisadda Katooliga.
Absame
Absame waa qabiil ka tirsan beelaha Daaroodka, ee Dadka Soomaalida. Absamuhu waa magaca guud ee beelo ka farcama Daaroodka. Kuwaasi waxaa ka mid ah beesha ( baalcad absame ama mohamed absame oo ah curadki absamaha waxayna deegan ku yihin dds,kiiniya iyo jubooyinka dhexe iyo hose baalcad waa beel ku suntan daris wanaga iyo culimada diinta .) [ jidwaaq oo ah saladanadi absame garaadada waxayna dagaan dds Iyo jubada dhexe iyo jubada hoose |Beesha Ogaadeen oo deegan ku ah Itoobiya (gaar ahan deegaanka Ogaden), wadanka Soomaaliya (gaar ahaan koonfur), iyo wadanka Kiinya, |Beesha
Butaan
Bhutan sidoo kale waa la xusuusin karaa hormarinta fikradda farxada guud ee qaranka.
Farriin muhiim ah
„Dhowaan dunida jannay noqon doontaa”
Badda Madow
= Xigasho =
Jack in the Box
Jack 'Box waa 'American cunto gaaban makhaayadda dukaammada maqaarka. Waxaa la aasaasay 1951 Robert O. Peterson.
Taleex
Taariikhii
Taleex sida eyl ayay taariikhda qadiimiga ah leedahay balse iyada waxaa udheer Waxay noqotay meeshii ugu horeysay #Afrika lagu duqeeyo diyaarad guumaysi.
3. Iyo kuwo kale
lo'da waxaa la sheegaa in ay ku yartahay sababtana waa dhulka oo ah deegaan Sool ah.
Ugaas Yaasiin Primary & Secondary School
Ugaas Yaasiin Primary & Secondary School ama Iskoolka Ugaas Yaasiin waa iskool hoose/dhexe iyo Sare oo ku yaalla Magaalada Boosaaso eegobolka Bari. . Wuxuu bixiyaa waxbarashada assaasiga ah dhammaan heerarkeeda kala duwan, Iskoolka waxaa dhigta arday aad u tiro badan, sidoo kale wuxuu horay u soo saaray arday aad u tiro badan. Iskoolku wuxuu leeyahay maamulayaal, macalimiin Iyo shaqaale.
Arab salah
References
https://m.marefa.org/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%A9_(%D8%B4%D8%B9%D8%A8)
Heerka 5 ee curiye
Safkan 5aad waxaa ku jira 18 curiye taas oo ku bilaabanta Rubiidhiyaam (Rd) kuna dhamaata Siinoon (Xe).
Cabdirashiid Sharmaarke
Cabdirashiid Cali Sharmaarke (Af Carabi:عبد الرشيد علي شرماركي) wuxuu dalka Soomaaliya madaxweyne ka ahaa taariikhdu marka ay ahayd 10 Luuliyo sanadkii 1967. Waxaa la dilay 15kii Oktoobar 1969kii.
Taariikh
Wuxuu markiiba bilaabay in uu dadaal u galo sidii uu guulaysan lahaa dhinaca arrimaha dibadda, wuxuuna dalka Ra’iisul Wasaare ka ahaa illaa 1964tii.
Michael Le Fanu
Michael Le Fanu
Cumar Faaruuq
Taariikh
Naxariistii Jano alle haka waraabiyee Sheekh Cumar Faaruuq waxa uu ka soo jeeda qoys culimo ah, Meelaha uu cilmiga ka raacday Shiikha waxaa ka mid ahaa Masjidka Marwaas ee Magaalada Muqdisho oo isagoo xeroow ah uu lixdameeyadii yimid kana raacday kutubta, Shuyuuqdii soo waxbartayna waxa ka mid ahaa Sheekh Ibraahim Suuleey, iyo sheekh Cabdikariim Sheekh Khaliif oo isagana tafsiirka uu ka bartay.
Waxbarashada
Sheekh Cumar Faaruuq Jaamacadda markii uu dhameeyey waxa uu bilaabay faafinta diinta Islaamka isagoo xaruntiisu tahay Sacuudiga. Waxa uu duubay cilmi fara badan oo ay ka mid yihiin kutubo badan oo ilaa iyo 12 kitaab ah oo tafsiirka ah iyo siirada oo dhowr kitaab ah, manhajul-Muslim, taysiirul-aclaam, Arbaciinu-Al-Nabawi iyo kutub fara badan oo noocaas ah intii uu joogey Sucuudiga. Kutubadaas ayaa gaarey Yurubta iyo Ameerikaba. Kutubtaas dartood baa dadkii ku noolaa dibedda ay jecleysteen inay arkaan, markaasoo uu 1993kii bishii July 12keedii uu Shiikhu tegay dalalka Sweden, Norwey, Danmark, Finland, Swizarland, Ingiriiska oo uu ka sameeyay muxaadaraad iyo duruus kaleba.Kadib sannadkii 1996 ayuu ku noqday Soomaaliya, waxaanu tagey magaalooyinka Muqdisho, Marka, Qoryaaley, Afgooye, Wallaweyn, Buurhakaba, Beydhabo.
Boorama
Magaalada Boorama waa saldhiga waxbarashada dalka Somaliland, waxaa ku yaala dugsiyo, koolejyo iyo jaamacado badan; midaasi oo sababtay in Boorama loo bixiyo "hooyga waxbarashada shacabka Soomaaliyeed". Borama waxa ku yaala Jaamacada ugu wayn waqtigan dalka Soomaaliya ee Jaamacadda Camuud. Intaasi waxaa dheer in Borama tahay meeshii lagu aasaasay heshiisyadii beelaha waqooyiga Soomaaliya ka dib dagaaladii sokeeye ee 1991kii.
Kamil Tolon
Kamil Tolon (1912-1978) waa ganacsade Turki ah, iyo warshadle.
Boorama
Waxbarashada
Sidoo kale magaalada Borama waa hoyga Jaamacadda Camuud oo ah jaamacadii ugu horeeysay ee laga aasaaso cariga Soomaaliyeed burburkii dowladii Siyaad Bare ka dib. Jaamacada oo dhacda 5km bariga caasimada ayaa waxa dhigta kumanaan ardey ah oo ka kala yimid meelo kala duwan oo ka tirsan mandaqada Bariga Afrika. Waxa iyadna caasimadan ku taala jaamacada heerka sare ah ee EELO American University oo tiirka loo dhigay sanadkii 2005, iyo waliba SAW Community College.
Kamil Tolon
Markii uu ka qalin jabiyay jaamacada sanadkii 1935, waxaa loo magacaabay kormeeraha PTT. Intaas ka dib, asiga iyo Fahri Batıca, waxay fureen dukaan. Dukaankan ayay ka soo saareen mashiinkii ugu horreeyay ee wax lagu dhaqo ee dalka Turkiga. Intaas ka dib, saaxiibkiisii dugsiga Adnan Menderes wuxuu u soo jeediyey Kamil Tolon inuu soo saaro matoor koronto. Markii dambe, wuxuu Turkiga ka dhisay matoorkii ugu horreeyay ee koronto.
Isirayn
Furfuris: ax + by + ay + bx = ax + bx + ay + by                            Xeerka kala hormarinta isugaynta = ( ax + bx) + ( ay + by) Xeerka hormagalinta isugaynta = x(a + b) + y (a + b)                           Xeerka kala dhigga iskudhufashada ee isugaynta = (a + b) (x + y)                         Xeerka kala dhigga iskudhufashada ee isugeynta Markaa ax + by + ay + bx = (a + b) (x + y)
Dimoqraadi
Dimuqraadiyad (Democracy; ديمقراطية; asalka ereyga ka yimid Af Giriig: δημοκρατία dèmos (δήμος) + kratos (κράτος)) waa nooc ka mid ah nidaamka maamulka dowladaha iyo qaab kale oo ka mid ah awood-qeysbiga taasi oo awooda oo dhan ay Gacanta Ugu jirto shacabka. Dimoqraadiyad waa eray giriik ah oo micnihiisa ah "xukunka waxaa leh Shacabka". Dimoqraadiyadu waxey ka koobantahay mabaadi badan laakin waxaa ugu muhiimsan labo mabda oo kala ah :- 1.Dhamaan Bulshada ku nool wadanka waxay xaq u leeyihiin Talada Dalka. 2.iyo in dadku yihiin Kuwo xor ah oo cabiri kara fikirkooda siyaasadeed.
Waa maxay dimoqaraadiyad?
Dimoqaraadiyadda waxay ka kooban tahay afar qeybood oo asaasi ah. Afartaan qeybood waa tiirarka ugu muhiimsan ee dimoqaraadiyadda.
Kambriyaan
Nolosha Dunida aad ayey isu beddeshay xilligii Kambriyaan. Kambriyaan ka hor, noloshu waxay ahayd inta badan mid yar oo fudud. Noolaha kakan Laakin intii lagu jiray xilligii Kambriyaan, noolaha qaarkood waxay u isticmaali jireen macdanta kaarboon-karbonaat qolofka, sidaa darteed waxay lahaayeen qaybo adag oo noqon kara fosil. Waxaa jiray nolal badan oo kala duwan intii lagu jiray xilligii Kambriyaan. Korodhkan kala duwanaanshaha hab-nololeedku wuxuu ahaa mid degdeg ah, waxaana loo yaqaannaa qaraxa Kambriyaan. Shucaaca la qabsiga ah wuxuu soo saaray xubnihii ugu horreeyay ee kooxaha ugu waaweyn ee xayawaanka, loo yaqaan fiila.
Dimoqraadi
1. Isbedelka xukuumadaha
Awoodda waxay ka timaataa dadka, madaxduna waxay awoodda hayaan wakhti go’an.
Sharci cusub waxaa la suubin karaa haddii baarlamaanka intiisa badan ay ogolaadaan.
Doorashooyinka waa in ay u dhacaan sida joogtada ah oo uu sharcigu dhigayo. Madaxda ma kororsan karaan wakhtiga aga dhiman ka degista jagada ayaga oo aan mar labaad doorasho rabitaanka dadweynaha soo gelin.
Kambriyaan
=Akhriska sii wad=
Baarka
Zuldaam ziciid zaleebaan googoye waa jilaa sheeko yahan ka caana baraha bulshda waana qof wanagsan oo daacada dadka barahabulshaduna ay taageeran kaftankiisa iyo waliba xigamdiisa .
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Qof walba wuxuu xor u yahay in uu diintiisa ku dhaqmo. lakiin waxaad xortahay markaad islaamnimadaada ku dhqanto
Waxaad xaq u leedahay in aad ku biiri kartid ururkii aad doonto ama aad abuurto urur cusub.
4. Sharciga ayaa taliya
Silic-dilka, ciqaabta naxariis darrada ah oo ka baxsan bini’aadanimada waa mamnuuc.
Defoniyaan
=Akhriska sii wad=
Kambriyaan ka hor
Kambriyaan ka hor (Af-Ingiriisi: Precambrian) oo la soo gaabiyo (pЄ), waxaana mararka qaarkood loo yaqaannaa xilliga Kribtozoyik (Af-Laatiin: Cryptozoic). Waa xilliga ugu da'da weyn taariikhda dhulka, oo lagu qeexo ka hor da'da injiilka. Da'dan waxaa loogu yeeraa magacan sababtoo ah waxay ka horreysay Kambriyan, waagii ugu horreeyay ee Waagii barwaaqada, kaas oo loogu magac daray magaca Laatiinka ee Wales (Kambriya), sababtoo ah dhagaxyada qarnigan ayaa markii ugu horreysay lagu bartay halkaas. Precambrian-ku wuxuu u taagan yahay 88% wakhtiga juqraafiga dhulka, maadaama uu ka soo kordhay ≈ 4600 ilaa 541 ± 1.0 milyan sano ka hor, muddo ku dhow 4059 milyan sano.
=Tixraac=
Botka internetka
=Qoraalo Kale=
Camilo
Camilo Echeverry Correa (Medellín, Kolombiya; Maarso 16, 1994), oo loo yaqaanay Camilo, waa heesta iyo heesaha reer Colombia.
Surre (beel)
Hordhac
Gobolada Bari iyo Nugaal waxaa deegaan ku ah qeybo ka mid ah Beelweynta Dir, kuwaasi waxaa lagu magaacaabaa Surre ama Cabdale iyo Qubeys.
Dir
Dir, magaca saxda ah: Abukar waa beelweyn ka tirsan qabiilada Soomaalida taasi oo juquraafi ahaan degta afar wadan oo ku yaala Geeska Afrika. Beesha Dir waxaa laga helaa dhamaan deegaanada Shanta Soomaaliyeed kuwaasi oo kala ah: Djibouti(ahaan jirtey: French Somaliland(1)), Soomaaliya(ahaan jirtey: British Somaliland(2) iyo Italian Somaliland(3)), wadanka Kenya, Gobolka Waqooyi Bari(4) iyo dalka Itoobiya, deegaanka Soomaali Galbeed, iyo sidoo kale Deegaanada Oromia iyo deegaanka Canfarta(5). http://dspace-roma3.caspur.it/bitstream/2307/4150/1/Clanship,%20conflict%20and%20refugees_An%20introduction%20to%20Somalis%20in%20the%20Horn%20of%20Africa.pdf
Qaybta 3 ee curiye
Curiyayaasha ku jira guruubkan 3aad dhamaantood waa Transitional Metals.
Yoo So-young
Yoo So-young (Hangul: 유소영; dhashay Maarso 29, 1986) waa atariisho Koonfur Kuuriya ah oo xubin hore ka ahayd kooxda gabdhaha After School, waxay xubin ka ahayd Janaayo 2009 ilaa ay ka qalin jabisay kooxda 29-kii Oktoobar, si ay u sii wadato xirfadda jilitaanka. Waxay caan ku tahay doorarkeeda taageerada ee dramaada Kuuriya, oo ay ku jiraan Dream High 2 iyo High Society.
Tix
yue: 劉小英
Hans Jasiiradda
🇨🇦 Canada iyo EU🇩🇰 Denmark
Waxbarashada Soomaaliyeed
Waxbarashada Soomaaliya (Education in Somalia; التعليم في الصومال) waa nidaamka waxbarasho ee wadanka Soomaaliya. Sida saxda ah, Wasaarada Waxbarashada ayaa ka masuul ah dhamaan tacliinta iyo waxbarashada wadanka Soomaaliya, taasi oo ay ku baxdo ilaa 15% miisaaniyada dowlada.
Maamulgoboleedka Somaliland iyo Puntland waxay leeyihiin nidaamyo u gaar ah, kuwaasi oo hoostega Wasaaradaha Waxbarasho ee maamuladaasi.
Faallo
Aqoonta ama waxbarashada laga kala dhaxo waxaa soo gala yeelashada qoys walba ama deg walba waxaa ay ku qasbanayd inay yeelato odayaal magac iyo maamuus leh oo ka taliya samaha degta iyo deggaha dariska la ah ama bulshada guud ee haybta ama deegaanka baahsan wadaagta. Tacliintaan waxay ka bilaabanaysay, kow barashada diinta, labo fariisiga geedaha garta lagu gooyo ama guryaha caaqlida oo mar walba laga faa'iido taariikhdii hore iyo saadaasha waxay tahay.
Taqasus la barto ayay noqdeen dhamaan adeegyada xirfada ku salaysan sida abaanduulenimada iyo u dhuundaloolida heshiisyada iyo cilaaqaadka waara. Berigii dambe ee ay qeexnaatay waxa bulsho ay tahay iyo hogaankeeda, iyo tartankii ka samatabixinta bulsahda dhibaatooyinka soo noqnoqda. Waxaa dadaalkaa horseed u noqday hogaankii ka jiray Khaliifada Islaamka. Waxaa bilowday in cudurada faafo karantiil lagu sameeyo iyo ka hor tagooda. Sidoo kale waxaa balaartay qiimaynta dadka cudurada dabiibiya oo uu ugu horeeyay Nebigeena Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa ha ahaatee. Laga soo bilaabo dhalashii diinta ayaa horumar muuqada laga gaaray arimo badan oo nolosha bulshada la xariira. Yaraynta gaajada, barashada taxadarka guud iyo is daaweynta intaba sunnada ayay ku jiraan.
Cabdiraxmaan bin Cawf
Taariikh Nololeed
Cabdiraxmaan wuxuu ka mid ahaa asxaabtii u haajirtay dhulka Xabashida isagoo la baxsanayay diintiisa. Kolkii uu Rasuulka (scw) iyo asxaabtiisa loo idmay inay u haajiraan oo u guuraan magaalada Madiina, Cabdiraxmaan wuxuu ka mid ahaa mar kale hormuudkaasxaabtaas. Rasuulka (scw) iyo asxaabtii la socotayba markay yimaadeen magaalada Madiina, wuxuu walaaleeyay Muhaajiriintii ka soo haajirtay magaalada Makka iyo Ansaartii deganayd magaalada Madiina.
Ciqaab
Ciqaab (ingiriis punishment) waa marka wax lugu sameeyo qofka oo dhego adag ah, qofka dembi sameeyey ama caasiya ah.
Ibn Mandhuur
Jmaaludiin abul fadli Muxamad bin mukaram bin cali oo ku magac dheer Ibn Manduur waa suugaanyahan, aqoon qota dheer  u lahaa luuqada carabiga wuxuu ahaa sidoo kale taariikhyahan Muslim ah, wuxuu noolaa 630H\1232-711H\1311 wuxuu ku caan baxay kitaabka uu qoray ee "lisaanul carab" kaas oo lagu tilmaamo macaajimta kan ugu balaaran guud ahaan, waxa uuna kulmiyay 80kun oo maado
Qasabkii Bile Rafle
Qasabkii Bile Rafle waxaa uu ahaa barnaamijyo adeeg Howlaha Guud oo loogu magacdaray Bile Rafle Guuleed oo dhowr gobol ka noqday gudoomiye gobol mudadii u dhexaysay 1972 ilaa horaantii 1980yadii. Maamulkii Kacaanka ayuu Sareeyo Guuto Bile Rafle Guuleed ku gaaray ilaa heer wasiir noqdayna Wasiirka Beeraha.
Taariikh
Waxaa xigay in Bile Rafle Guuleed uu ka helo dowlada dhexe ee Soomaaliya in gaadiidka dowlada ka helo rar ciid dhoobay ah oo laga soo daabuleeyo Gobolka Hiiraan halka ciida gaduudan ama cas laga keeni jiray aagaga Caabudwaaq iyo Ceelbuur ee gobolka Galgaduud. Muuqaalkii magaalada Gaalkacyo oo dhan ayaa is badalay oo dhulkii wuxuu noqday mid indhaha aadanaha u roon halka caadiyan ay magaalada lahayd ciid aad u cad oo qofka cawiraysa kolka ay qoraxda qabato falaaraha rogaalcelinta ay indhaha gaaraana uu qofku dhibsanayo muuqaalkaas ka imaanaya ciida cad ee baboolka ah wadooyinka magaaladana bus cad ay ka kacaaysay.
Cabdulmajid Xuseen
Alle ha u naxariistee Cabdul-Majiid Xuseenoo ahaa qunsulka Dawlada itoobiya u fadhiyay Qarmada midoobay ayaa shalay ku geeriyooday Caasimadda dalka Itoobiya ee Addis Ababa, waxaana Marxuumka isla shalay lagu aasay Magalada Dhri-dhabe iyada oo marxuumkaasi bas u dhintay, waxaana habeenimadii isniintu soo galaysay isga oo koom ku jira laga keenay Magaalad New York ee Cariga Maraykanka.
Taariikhdiisa
Cabdul-Majiid Xuseen waxa uu ahaa siyaasi saamayn weyn ku lahaa siyaasadda dalka Itoobiya iyo guud ahaan bariga Africa isla markaana Dawladda Itoobiya wax uu ka soo qabtay xilal kala duwan, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen Wasiirka Dhaqaalaha iyo Xdhiidhka caalamiga ah sidoo kale waxa uu mar ahaa Wasiirka Wasaaradda Gaadiidka cirka iyo dhulka ee Dawladda Itoobiya isaga oo markii u danbaysayna ahaa Qunsulka Dawaladda Itoobiya u fadhiya Qaramada midoobay, waxaana aaskiisii ka qayb galay madax sare oo Dawladda Itoobiya ka tirisan sida Wasiirka Arimaha Debedda iyo Madaxweynaha ismaamulka soomaalida Itoobiya.
Iid Daahir isaga oo ka sheekaynaya kaalintii cabdul-Majiid ee intii ka dambaysay markii uu taliskii Dhergigu meesha ka baxay ee ay talada la wareegeen jabhadda EPRDF waxa uu yidhi markii la riday taliskii dhergiga ee uu samaysmay is-bahaysiga la yidhaahdo EPRDF oo ay ku bahoobeen qoomiyadaha Tigreega Oromada iyo shucuubta loo yaqaan shucuubta koonfureed oo ay ku bahoobeen ilaa 45 qoomiyadood, waxa xiligaa iyaguna samaysmay ilaa 15 urur siyaasadeed oo Soomaalida Itoobiya ah, lakiin Cabdul-Majiid waxa uu ku guulaystay inuu 14 urur mideeyo iyadoo uu midaynntaa ka hadhay ururka ONLF,waxaana isbahaysiga ururada Soomalida Itoobiya ku bahoobeen loo bixiyey ururka LAGO-da (ESDL) waxaana guudoomiye ka noqday Cabdul-Majiid dedaal badan oo uu u horay sidii ay qoomiyadda Soomaalida ee Itoobiya waxa u noqon lahayd door shilisna ugu yeellan lahayd talda siyaasaddeed ee dalka Itoobiya.
Bahmajeelo
1.Hal abuur Zuldam ziciid zaleeban Googoyeh
Tirignoometeri
Saddexagallo Xagal Qumman
2) Deris = dhinaca xiga xagasha fiiqan ee lagu siiyo.
Ilbir
Hadda oo ah 2022 ayaa labilabay ceelkii ugu horreeyey ee tuulada wuuna socdaa.
Qur'aan
Kitaabka Quraanka ah dhexdiisa waxaa ku xusan dhamaan taariikhda, nolosha, tilmaamida iyo hogaanka, wixii horey u dhacay, waxa dhici doona, nolosha dunida, nolosha aakhiro, maalinta qiyaame iyo xisaabta, iyo dhamaan macluumaadka nooleha. Sidoo kale, Ilaahay (s.w.t) wuxuu ugu tallo-galay in kitaabku noqdo mid hogaamiya nolosha dadka. Suurad kasta iyo aayad kasta oo ka mid ah kitaabka Quraanka Kariimka ahi wax ayay tilmaamaysaa isla markaana faraysaa ama ka reebaysaa dadka.
Xisbiga SYL
Faallo
Ururka SYL (laga keenay: Somali Youth League) waxaa la'aasaasay 15 Maajo sanadkii 1943 wuxuuna qeyb wax ku ool ah ka qaatay Xoriyadii dalka Soomaaliya ee lahay 1960kii waxaana ku midaysnaa dhalin yaro Soomaaliyeed oo da, yar ah. Dhalin yartii u istaagay xornimada Soomaaliya waxey ahaayeen kuwo u baahnaa in wadanku xor noqdo isla markaana ka hoos baxo gumaystihii wakhtigaasi haystay.
Qur'aan
Suurad
Fiiri Jadwalka Boqol toban iyo afarta Suuradood ee Quraanka Kariimka ah Suurad Suurah Suuratu (ingiriis: sura, surah, surat; carabi: ﺳﻮﺭﺓ; ama wadar ahaan: ﺳﻮﺭ suwar, sidoo kale sūrah) waa maqaro bog ama bogag aayado ka mid ah Quraanka kariimka ah ee Alle (s.w.t) ku soo dejiyay Nebi Muxamed (n.n.k.h). Kitaabka Quraanka kariimka ah wuxuu ka kooban yahay boqol toban iyo afar Suuradood oo u sii kala baxa tiro badan oo aayado ah.
Aayadaha Quraanka
= Qorida Quraanka =
Jadwalka Nabiyada iyo Rusuusha Kutubta lagu soo dejiyay
Sida ku cad kitaabka Quraanka kariimka ah ee Alle u soo waxyooday Nebi Muxamed waxaa jira tiro badan oo nabiyo iyo rasuul ah oo Ilaahay (koreeye) ku soo dejiyay kutub. Kuwaasi waxaa ugu horeeyay Nabi Ibraahim oo Alle u soo diray qoraalada Suxufi Ibraahim, waxaana ugu dambeeyay kitaabka Al-Furqaan ee Alle u soo waxyooday Nebi Muxamed. Intaasi marka laga yimaado waxaa jira tiro kale oo nebiyo iyo rasuul ah oo Rabbi u soo diray kutub, laakiin inagu aqoon uma lihin kuwaasi, waxaana tusaale inoo ah: Nebi Ismaaciil, Nebi Yacquub iyo Nebi Yoonis oo dhamaantood leh kutub aynaan cilmi u lahayn.
= Xigasho =
Jeer
Jeer (Hippopotamus amphibious) waa xayawaan ku nool biyaha iyo berrigaba oo Naasley ah. Waxay u badan tahay webiyada. Waa xayawaan ku nool dhulka Saxaraha ka hooseeya ee Afrika. Waa xayawaanka saddexaad ee berri-ku-noosha ugu miisaanka culus isagoo weliba aad uga gaaban geriga. Jeertu waxay ku nooshahay webiyada iyo harooyinka.
Zubeyr bin Cawaam R.C
Hijrada Madiina
Zubeyr markuu Makka ka soo haajiray wuxuu ku dagay Mundir bin Muxamad, Asma waxey qaaday uurka Cabdulaahi, waxeyna ahayd inay bilo dhameysatay markey Madiina u hijrooneysay. Waxey ku dhashay Qubaa bisha Shawaal sanadkii 1aad ee hijrada dhalashad canugaan waxaa ku farxay muslimiinta oo dhan maadaama aan mudo canug u dhalan ilaa lagadhahay ilee lagu sheekeestay Yahuuda inay sixirtay.
Dhimashadiisa
Zubeyr iyo Dalxa waxey ka mid ahaayeen dadkii aadka u difaaci jiray Cusmaan, markii la dilay waxey go'aansadeen inay u aar-gudaan, Cali ayeena ugu yeereen inuu sida ugu dhaqsida badan qisaasta ugu fuliyo gacan ku dhiiglayaashii ka dambeeyay dilka Cusmaan , Cali wuxuu u sheegay inay is dajiyaan ilaa fursadii ku habooneed uu ka helaayo , balse bilooyin ka dib Dalxa iyo Zubeyr waxey u baxeen Makka ayagoo iska dhigaya Cumro awgeed inay u socdaan waxeyna gaareen Rabi aakhir 36H Caa'isha ayee la kulmeen oo ayadana ku fakar ahayd, seddexdooda oo wada jira waxay dadka ugu yeereen u kicida dhiiga Cusmaan, waxey go'aansadeen inay aadaan Basra kadibna Kuufa si ciidamo badan oo garab u noqda khaliifka la dilay u soo aruuriyaan
Cali wuxuu ahaa tan iyo markii uu maqlay bixida Zubeyr iyo Dalxa inuu qalad u arkaayo, wuxuu kala soo tagay Madiina ciidankiisa asigoo ku raad jooga ilaa Dii-Qaar meel la dhaho uu ka soo gaaray, waxay is dhaafsadeen asiga iyo dhanka Dalxa, Zubeyr iyo Caaisha dad wada xaajood ka shaqeeya oo Qacqaac bin Camar ka mid yahay, ilaa ay wax meel isla dhigeen oo hishiis lagu dhawaaday, habeenkii wuxuu Cali ku dhahay ciidaniisa «Aniga bari waan laabanaa, inigana diyaar garooba, yuuna I raacin bari qof Cusmaan dilkiisa lug ku lahaa»
Ciidanka Cali maadaama ay ku jureen qaar badan oo Cusmaan dadkii dilay ah waxaa aad ugu adkaatay hishiiska labada dhinac ay gaareen, waxay ku tashadeen habeenimo inay kiciyaan dagaal sidaasna ay iyagu ku badbaadi karaan, sidii ayee yeeleen Waxayna labada dhinac geleen jahawareer, sidaas darteedna waxaa ka dhax bilaawday dagaal toos ah oo aad u daran, Dalxa waxaa ku dhacay leeb iska socda oo u dhintay.
Myspace
Myspace waxaa ku heshay shirkadda News Corporation bishii Luulyo 2005 $ 580 milyan, iyo bishii Juun 2006, waxay dhaaftay Yahoo! iyo Google si ay u noqdaan bogagga loogu booqashada badan yahay Mareykanka. Shabakadu waxay soo saartay $ 800 milyan oo dakhli ah sanad xisaabeedkii 2008. Markii ugu caansaneyd bishii Abriil 2008, Myspace iyo Facebook waxay gaareen 115 milyan oo isticmaaleyaal gaar ah, Myspace-na waxay si dhib yar uga badisay Facebook-ga cusub ee soo ifbaxaya ee adeegsadayaasha adduunka. Bishii Maajo 2009, Facebook wuxuu ka sarre maray Myspace tirada booqdayaasha Mareykanka ee gaarka ah. Tan iyo markaas, tirada isticmaaleyaasha Myspace si joogto ah ayey hoos ugu dhacday inkasta oo dhowr dib loo naqshadeeyay. Markii la gaaro 2019, tirada dadka soo booqda bil kasta waxay hoos ugu dhacday 7 milyan.
Indho
Indhaha waa xubin ka mid ah wijiga wax lugu arko. Wa xubin goobayn ah zayawaanaha ku yaal oo iftiin gaarsiinaya.
Jibriil Yoonis
1- Xariirad 2- Dhagaxa madow 3- Boon 4- Weeraar 5- Quljeed 6-DooxadaHarawo 7- Dhamal Harawa 8-Ceelbaxay 9-Mudhamadow 10- Harawa 11-Gaawa 12-Gaaragumata 13-Gulfula 14-Cidhidhiga 15-Gabra 16-Laf-Dahabo 16- Bullooyinka 17-Libaaxfuulada 18-Makaniisyada 19-Xardhan 20-Agoogsi 21-Bardada 22- Gogti 23-Carmo 24- Degmo Laqas 25- Dharwanaaje 26-Layla kaal 27-- Lafaciise 28_ cagaarwayne 29-Geel boob 30- Gogoblay 31-Maraalay 32 Abuqays 33 Diniqe 34 Caro cad 35 cuna qabad 36 badanbad 37 Xeego 38 cadaad 39 Qolqol 40 satawe 41 ciye 42: afraaga 43: sararka 44: dhidhiid 45: aroorseel 46: Tuur qaylo 46:Sogsog 47:Gosoweyne 48:Jidgoo 48.Subulaha 49:Golhadow 50:banay 51:dallayi dheere 52:diin-gal
Muran Jaamacada Carabta
muranka khilaafyada ummadaha horyaal carabta
Dhaqaallaha Soomaaliya
Internetka
https://html.scirp.org/file/_11-7201430_8.htm
Khobar
magaaloyinka saudia, bari saudi arabia ,
Positive/Negatives.org
majaajilada somaliland ee af soomaaliga langauge, oo ah urur bixiya duufaannada adduunka, mawduucyada bariga afrika ee somaliland
Ilmogaleen
ilmogaleen waa qaybta jirka ee dumarka oo uurka ku dhex koraan. Af ingiriis waxaa loo yaqaan uterus.
Rabsho
Rabsho - Isticmaalka xoogga jirka si loo dhaawaco, loogu xad-gudbo, waxyeeleeyo, ama loo burburiyo.
Ururka Ammaanka iyo Iskaashiga Yurub
Organization for Security and Co‑operation in Europe