cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Aynu dib u milicsano, qaar kamid ah tixda gabayada u daliilka ah sooyaalkii taariikhda faca weyn ee beesha Toljecle;
Soomaaliweyn
Taariikh
Qaar kamid ah Soomaalida ayaa waxay u arkaan ereyga Soomaali-weyn in uu xambaarsan yahay aragti la xiriirta ahaanshaheena dadeed iyo lahaanshaheena daleed. Iyagu waxay tilmaamaan ereygan in uu saldhig u ahaa madax-bannaanidii iyo midnimadii gobollada Soomaaliyeed ee xorta ah. Halka qaar kale oo Soomaalida kamid ah ay u arkaan aragti leysku dulmiyay, taas oo qeyb Soomaalida kamid ah siisay fursad ay kaga sad badsadeen qeybaha kale. Sidaas ayaa ereyga ah Soomaali-weyn, iyada oo ahayd aragti ka soo maaxday dhallinyaro Soomaaliyeed, ayaa misana lagu kala aragti duwan yahay. Laakiin waxaa dhab ah, inbadan oo kamid ah faca maanta jooga in ay ka qatan yihiin ogaalladii ay kaga beeg-qaadan lahaayeen qiimeynta aragtidan iyo waayahii ay bulshada Soomaaliyeed la soo ceyshtey. Soomaali–wayn, waa laba erey oo leys raacshey. Midka hore waa magac oo waa (Soomaali).
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Dirir Warsame -  Habar Jecle ≈ (1870)
Toljecluhu ninkii maag is yidhi, waa muslimiyaaye.
Soomaaliweyn
Noloshii Degmo Dowladeed
Qarnigii 7aad ilaa dhacdooyin ay ka imid ahaayeen colaadihii Amxaaro iyo Soomaali dhexmaray ee Harar kuwaas oo ay Soomaali ku caanbax taariikhda qoran, ka hor, nolosha degmo dowladeed waa habkii hore ee bulshada Soomaaliyeed ugu noolayd dhulka baahsan ee Geeska Afrika; koonfur Badda Cas, Baraawe ilaa dhererka xeebta inta Mombasa ka soo rogan, Harar-Nagayle-Mooyaale ilaa galbeed Webiga Tana.
Gendershe
2-Macalin Dheere Aw-Ibaraahim.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Mijahaa Isaaq siman yahee, muruq u roonaaye.
Weerarada saliibiyiinta
Weerarada saliibiyiinta ama Dagaalada saliibiyiinta (ingiriis; Crusades, carabi; الحملات الصليبيَّة ) waxaa loo adeegsadaa kooxo dagaalo ah oo ay masiixiyiinta yurub ku soo qaadeen caalamka islaamiga intii u dhaxeesay 1095 ilaa 1291, waxaa astaan u ahaa saliibka oo ay ahaayeen inay dharkooda ku toolaayeen xabadka iyo garabka, ujeedkoodana wuxuu ahaa qabsashada dhulalka barakeysan sida qudus.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Giddi Habar Magaadleba colaad, midigta maw saarey.
Qarnigii 20aad bilowgiisii, gaar ahaan 1905tii markii ay Daraawiishtii ina Cabdulle Xasan iyo isticmaaradii Ingiriis iyo Talyaani ay heshiis muddo gaaban dhaqan galey'i uu dhex marey, aya'u Sayid Maxamed Cabdulle Xasan oo isfahamkaas ka faa’ideysanayey'i, uu ciidan urursi bilaabey.
Beelo ay beeshii Toljecle ka mid ahayd, aya'u madaxdii Daraawiishta u kala direy. Waxa madaxdaas ka mid ahaa: Sheekh Cabdillaahi Axmed (Ina Shixiri) - Habar Jecle. Wufuuddaasi intii aanay kala ambabaxin, aya'u Sayidku la sii wada dardaarmey.
Sayidku waxa uu ku yidhi:
Cabdalla maan qaboobiyo,
SL10 Beeraha Salidka
SomalilandSL10 Magaloka Somaliland
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Mid yar waxad tidhaahdaan,
Murtidiinta Reer Hagar, Habar Yoonis madasheed, Mariya weedha aan idhi,
Masafadeyda ula taga, Maqashiiya uunkaba,
Organisation of Islamic Cooperation
OIC
Yaziid bin cabdilmalik
Yaziid bin cabdi malik bin marwaan khaliifka 9aad ee khulafada umawiyiinta waxa uu xilka haayay 101H ilaa 105H/720-724
SL10 Beeraha Salidka
2015-2020
Toosan Prospect SL13/SL10 iyo in kale
Soomaaliweyn
Noloshii Degmo Dowladeed
Qarnigii 15aad ayaa hardankaas iyo hadba meesha naqa leh Soomaali hanatay oo hayaankeedu u dhexeeyay ilaa gumaysigii Yurub uu sadex qarni ka dib fooda daray bulshooyinka Afrika iyo Aasiya.
SL10 Beeraha Salidka
2022
Daggan Prospect SL13/SL10 iyo inkale
2023/2024
Sida laga yaabo in 2018 shirkadda foosto waxay bixisaa shaqeyn si ay u xakamayso shidaal saliideed oo soomaali ah oo qiyaaso ballaadhan oo lagu ogaaday in ay ka mid yihiin jinsiyadaha caruinsualr, tiknoolajiyeyaasha indhaha ee dhawaaqa dhawaaqa ayaa la sameeyey, Sl 10 oo la saadaalinayo 2 bilyan oo barrill oo saliid ah. Akhriska dhawaaqa saliidda ee aan shidaalka lahayn ayaa ku yaala jiilaalka 2018 iyada oo laga yaabo in qoditaanka saliida ee la filayo in saliid la filayo in la bilaabo wakhti dambe, qaababka kala iibsiga haynta iyo iibinta saliida shidaalka, iyo qiimaha laga yaabo in laga hadlo sannadka 2019 ama 2020, saliidda saliida ee Somaliland oo ay ku jiraan kaydka saliida Berbera Berbera oil, iyo dekedda Berbera ee hoos yimaada shirkadaha shafi dhismaha. Qodobada siyaasadda waa mid ku habboon Somaliland gudaheeda ku-meel-gaadhsiisan oo nabadgelyo ah oo ka mid ah awoodda federaaliga ah ee xarumaha millatariga ee waddammada yaryar ee dhawaanahan, joqraafiyada Somaliland waxay la mid tahay jasiiradda carbeed.
Organisation of Islamic Cooperation
' 'Ururka Iskaashiga Islaamka'    'OIC' ; منظمة التعاون الإسلامي; Ururka de la iskaashiga islamique), oo hore u ahaa   Ururka Shirka Islaamka  , waa urur caalami ah oo la aasaasay 1969, kana kooban 57 dal ee xubnaha ka ah, oo ay ku nool yihiin dad wada jira oo ka badan 1.8 bilyan illaa 2015 oo 49 dal ay yihiin dalal Muslimiin u badan. Ururku wuxuu sheegayaa inay tahay "codka wadajirka ah ee dunida Muslimka "wuxuuna ka shaqeeyaa" dhawridda iyo ilaalinta danaha dunida muslimka iyadoo laga duulayo dhiirrigelinta nabadda caalamiga ah iyo wada noolaanshaha ". 25kii Sebtember 1969kii, Shir Islaami ah, oo ay ka qaybgaleen wakiilo ka kala socday 24 dal oo Muslimiin u badan (inta badan wakiiladu waxay ahaayeen madax dawladeed), ayaa lagu qabtay Rabat, Morocco. Waxaa la soo saaray qaraar sheegaya in "'Dowladda Muslimka ah ay la tashan doonto si kor loogu qaado iskaashiga dhow iyo is kaashiga dhinacyada dhaqaalaha, sayniska, dhaqanka iyo ruuxa, oo ay dhiirrigelisay waxbarista aan dhiman ee Islaamka. '" Lix bilood ka dib bishii Maarj 1970kii, shirkii ugu horreeyey ee Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Islaamka ayaa lagu qabtay Jiddah, Sacuudi Carabiya. 1972kii ayaa la aasaasay Ururka Shirka Islaamka (OIC, oo hadda ah Ururka Iskaashiga Islaamka).
JavaScript
JavaScript waa luuqad barnaamijeed heer sare ah oo raacaya heerka ECMAScript. Markii hore waxaa loo qaabeeyey sidii luqad qoraal ah oo loogu talagalay mareegaha laakiin waxa ay noqotay mid si weyn loo qaatay luqadda barnaamijka ujeedo guud, oo hadda waa luqadda barnaamijyada ugu caansan ee la isticmaalo. JavaScript inta badan waxaa laga helaa isagoo ku dhex ordaya biraawsarkaaga si ka kooban is dhexgal ama si toos ah, oo u dhexeeya fariimaha soo baxay iyo saacadaha nool ilaa codsiyada shabakada waaweyn. JavaScript sidoo kale waxaa badanaa loo adeegsadaa barnaamijyada dhinaca server-ka iyada oo loo marayo aaladaha sida Node.js, ama "ku-xidhan" codsiyada aan JavaScript ahayn halkaas oo luqadda barnaamijka salku ka maqan tahay shaqeynta heerka sare ah ee JavaScript ay bixiso. =Tixraacyada=
Albaab
Albaab waxaa la dhahaa irida hore oo guri laga galo. Albaab waxaa loo isticmaalaa labo shay waa in la xiro ama la furo.Albabka waxaa badanaa laga sameeyaa alwaax ama bir, waxoona leeyahay meel laga qabsado iyo meel furaha lagu furo.Meelaha albaabaha laga galo waxaa ka mid ah, Guryaha iyo waxyaabaha tiknologiga sida basaska iyo diyaaradaha ama maraakiibta iyo waxyaabo badan.
Soomaaliweyn
Abla Ablaynta Magaca Soomaaliweyn
Magaca Soomalaiwayn wuxuu caddeynayaa isir iyo absaxan dad leeyihiin, kaas oo ay ku tidcan tahay dhaqan iyo dheef-wadaag aanan saamaxayn in ay ku kala tagaan. Midka danbe waa tilmaame oo waa (Weyn). Wuxuu ka taagan yahay astaan muujineysa awood iyo sareyn. Tilmaanta waynidu waxay u ahaatey Eebe (kor ahaaye). Ereyga waynanka, Eebe marna waa u magac, marna waa u tilmaan. Isaga ayaa wayn, waynaan aanan nuqsaan iyo dhinaansho lahayn. Wixii isaga ka soo hara, waynanka ay sheegtaan waa mid leh xuduud iyo beeg ayan dhaafi karin.
Cid kasta oo kale oo waynaan sheegata, waynankeedu waxaa raacsan dhinnaansho. Soomaalidu marka ay sheeganayeen waynaan oo ay huwinayeen ereyga Soomaali-weyn, waxay ahaayeen dad gumoobey oo inta laga itaal roonaadey la addoonsanayay. Xilli waxay ahayd dalkoodii gobollo loo qaybsadey. Ummado ka xoog wayn ayaa inta u soo tashadey, boob iyo dhac ugu yimid. Ummadahaasi shisheeyaha ah, waxay ku habsadeen dhul iyo hanti wixii ay Soomaalidu lahayd. Dabadeed bulshadii Soomaaliyeed waa ay gumeeyeen. Sidaa darteed ereyga Soomaali-wayn, wuxuu ahaa erey ay ku doonayeen han iyo xoriyad. === Wuxuu ahaa erey ku mataaneysan halgankii iyo hayaankii bulshada Soomaaliyeed ay ku doonayeen madax-bannaanidii laga mahoobiyay. Aragtidu waxay ahayd mid ay ku ururinayeen awooddooda si ay ula garramaan gumeysigan ka itaalka roonaadey ee dusha kaga fariistey. Isku soo duub oo macnaha ereyga Soomaali-weyn wuxuu ku sidkan yahay yagleylkii ummadeed oo bulsha-weynta Soomaaliyeed ku doonanayeen xaqooda. Ereygu wuxuu ahaa mid ay is-weheshanayeen ereyadii quruxda badnaa oo ay hal-abuureen dhallinyaradii axraarta ahayd ee ka hanaqaadey dhammaan gobollada Soomaaliyeed. Ereyadaas waxaa kamid ahaa axyaa Waddani, Soomaaliya ha Noolaato, Soomaaliyey Toosa, Soomaaliya Soomaali baa leh, Soomaali baan ahay. Sida la ogsoon yahay falalka weheliya hal-abuurka dhismaha iyo midka bur-burka waxaa adag kan dhismaha.
Hotelka Imperial Tokyo, Jabaan
Hotelka Imperial Tokyo, Jabaan
Organisation of Islamic Cooperation
In kasta oo al-Aqsa dabka loo arko mid ka mid ah waxyaabaha kiciyay aasaaskii OIC, qaar badan Muslimiin ayaa ku taamayey in ay yeeshaan hay’ad Islaami ah oo u adeegi doonta siyaasadda guud, danaha dhaqaale, iyo bulsho ee  ummah  (bulshada Muslimiinta) ilaa qarnigii 19aad. Gaar ahaan, burburkii Boqortooyadii Cusmaaniyiinta iyo Khilaafadii kadib Dagaalkii Koowaad ee Adduunka ka dib waxay ka tagtay meel bannaan.
Albaab
„Wuxuuna ku yidhi, Aad u dadaala inaad iridda cidhiidhsan ka gashaan, waayo, waxaan idinku leeyahay, Qaar badan ayaa dooni doona inay galaan, mana kari doonaan.” - isu fidinaynaa si aan Ilaah ugu bogno.
Soomaaliweyn
Gumeysi Diid Aduunka Caan ka Noqday
Dhismaha Soomaali-weyn wuxuu ahaa mashruuc ay ku mideysnaayeen Soomaalida inteeda badan, kaas oo halgankiisu uu socdey lix iyo labaatan sano (1943 – 1969). Soomaalidu waxay markaas gaareen riyadoodii ahayd madax-bannaanida iyo midnimada laba gobol oo kamid ah shantii gobol ee loo qeybiyay dhulkii ay ku dhaqnaayeen.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Miyir inuu ku soo galo, Mid mid waxow tidhaahdaan Nimanka mooradii furey Mawaaciidda diinkii Ma wax laysku maagaa? Waxa kale oo xusid mudan, oo Toljecle tilmaan iyo taariikh u ah, tixdan soo socota, oo iyadu'na ku beegnayd 1923kii.
Balwo
Balwo (بلوه) waa nooc ka mid ah heesaha Soomaalida. Balwo waa heesihii ugu horeeyay ee jacayl iyo kalgacal ku salaysan kuwaasi oo muusik loo garaaco. Markii ugu horeeysay, heesahan waxaa sameeyay Aabaha Fanka Soomaalida Cabdi Deeqsi Warfa. Heesaha Balwo waxay ka bilaabmeen magaalada Borama, gobolka Awdal wakhti lagu qiyaaso intii u dhaxaysay 1940 ilaa 1945kii.
Soomaaliweyn
Gumeysi Diid Aduunka Caan ka Noqday
Isla halgaankaas ayaa sabab u ahaa in gobolka Jabuuti uu qaato madax-bannaani bishii juun sanadkii 1977-kii. Waxaa kale oo aragtidaas ay sabab u ahayd, calanka midabkiisu yahay beymadow (buluug) ee xiddigta cad dhexda kaga taal, in laga taago War-dheer, Godey, Qabri-dahare Dhagax-buur iyo Jig-jiga. Taasina waxay dhacday bishii july 1977-kii, markaas oo uu socday dagaalkii 77.
Aarka Afrika
Magac iyo maamuus ayay heshay bulshada Soomaaliyeed sanadadii 1970yadii ilaa 1980yadii. Dowladii shacabka ahayd ee 1960 ilaa 1969, wax muuqda lagama dhaxlin. Mudadii dhismaha is maamulka loo laylinayay Soomaaliya 1950-1960, waxaa uu gumaystaha Talyaaniga dhidibada u aasay nidaam musuqmaasuq kaas oo markii dambe ee la hantay calanka iyo maamulka labada gobol ee xorta ah, waxaa xafiisyadii iyo kaabihii dhaqaalaha oo dhan ku habsaday dad hanti boob un u kalahayay aroor walba.
Aarkii Afrika oo ay Soomaali loo aqoonsaday dhan cudud ciidan xoog ayaa talada wadanka la wareegtay isla markaana beel walba oo miyi magaalo la deganyahay gaarsiiyay adeega dowladeed. Ha ahaato biyo iyo baad, daaqxir xoolaha ku barbaxaan iyo fududayn isku socodka bulshada. Taas waxaa marag ka ah habkii loo maareeyay Abaartii Dabadheer iyo tabantaabadii qaran.
Burbur Qaran iyo Dib u Dhalasho
Haddii hayaan dheer loo maray dhismaha Soomaali-weyn, waxaa jirta falalkii lagu bur-buriyay in si fudud looga gun-gaaray. Howl socotay muddo saddex sano ah (1991 – 1994) ayaa soo gaba-gabeysey geedkii dowladnimo ee laga dhaxlay facii axraarta ahaa. Labadaas xilli ee midna dhismaha ahaa midna bur-burka ahaa waxaa u dhexeeyay xilli kala-guur. Waxay ahayd muddo qeybteedna ay sii xoogoobeysey aragtida Soomaali-weyn, qeybteeda kalena waxaa loo xaglinayay dhinaca bur-burka. Muddadaas kala-guurka ah waa 21-kii sano oo dawladdii kacaanka ahayd ay ka talineysey Soomaaliya.
Bulshada Soomaaliyeed xilliga ay ku dhalatay in ay is ururiso waxay ahayd xilli inteeda badan ay xoolo-dhaqato ahayd. Magaalooyinka waa ay ku yaraayeen waana ay yar-yaraayeen. Dadku waxay ahaayeen kuwo ku qatanaa ganacsiga iyo diblomaasiyadda xiriirineysey ummadaha adduunka. Sababtu waxay ahayd, iyaga oo dhaqaale ahaan isku fillaa oo aan dibadda uga baahney wax badan. Xoogaaga ay u baahan yihiin waxaa uga fillaa ganacsatadii tirada yareyd ee degmooyinka xeebaha ah ku dhaqnaa.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Maxamed Nuur Fadal - Habar Jecle
Cali Dhuux dharbado reer Isaaq, waw dhug leeyahaye Wuxu weliba dheeraad ku yahay, dheegga aan ahaye Toljeclaha dhawaaqii la yidhi, waxan ka dhiifraacey Ogadeen dhasheega iyo sidii, ceel dhanaan noqoye.
Maxamed Aadan Caws (Yawle) – Habar Yoonis, ayaa isagu'na 1935kii geeraar canaan ahaa, oo hiil doon ahaa, Toljecle u soo tiriyey. Yawle waxa uu Toljecle ka codsanayey, inuu Ogaadeen iyo reer Darawiish oo dagaal Habar Yoonis ka dhan ahaa isku soo baheystey, inay beelahii Toljecle ay uga hiiliyaan.
Confucius
konfoshiyoos.luqada shiinaha(孔夫子)waxa uu ahaa faylasuuf shiine ah, waxaanu Ka mid ahaa faylasufyadii ugu waaweynaa ee adduunka soomara, waxa kaloo u ahaa faylasuufkii ugu horeeyay ee sameeya mad-hab faylasuufnimo oo ka kooban dhaqanka shiinaha dhamaan. Falsafadiisu waxa ay ku saleysantahay qiimaha iyo akhlaaqda qofku u hayo marka hore waalidkii, marka xiga shacabka, marka xiga la xukumuhu in uu dulqaato, xukumuhuna in uu cadaalad sameeyo. Waxay aad falsafadiisu ugu fiday wadama shiinaha.jaban.kuuriya.iyo fiyatnam.waxa lagu naanaysaa nabigii beriga Aasiya.
noloshiisii
faylasuufkani waxa uu dhashay 551.kahor dhalashaddii nabi ciise. waxa uu ku dhasahy gobolka law.oo xiligaas ahaa dawlad iminkana ah gobol katirsan dawlada shiinaha.waxa uu kadhasahy reer aad u faqiira oo laakiin soojireen ah.aabihii waxa uu dhintay isaga oo jiray sadex sano oo kaliya. ugamna uu tagin wax ay masaariifsadaan taas oo hooyadii ku qasabtay in ay ushaqayso si ay masaariif ugu hesho.waxa uu guursaday marii ay dadiisu ahyd 19jir.lakiin waxa laysku khilaafsanyahay dadiisu intii ay ahayd markii uu bilaabay in uu haajiro oo uu shiinaha oo dhan kusoo wareego.
Hotelka Imperial Tokyo, Jabaan
hotel weyn oo ku yaala japan hotel Imperial oo leh in ka badan 700 qol oo ku yaala bariga Asia
Balwo
Hordhac
Balwo waa hab iyo qeyb ka mid ah heesaha iyo Fanka Soomaalida taasi oo ah aasaas iyo sal u ah habka heeso Soomaaliga casriga ah. Heesaha Balwo waxaa bilaabay koox uu aasaasay aabaha fanka Soomaalida Cabdi Sinimo wakhti qiyaastii ku beegan 1935kii.
Taariikh
Sida warbixinta lagu hayo, Cabdi Deeqsi Warfa "Cabdi Sinimo" wuxuu ahaa dirawalka iyo mulkiilaha gaadhi xamuulka iyo dadka u kala qaada magaalada Borama iyo Djibouti. Qiyaastii sanadkii 1943kii ayaa Cabdi Sinimo baabuurkiisi ku jabay meel u dhow Banka Giriyaad, wakhtigaasi ayuu sameeyay ereyada heestii ugu horeeysay uu ku luuqeeyay asagoo ka shaqaynaya baabuurka ka xumaaday. Heestaasi waxaa la yidhaahdaa Balwo; waxayna noqotay magaca iyo bilowgii suugaanta cusub ee Soomaalida iyo kooxdii ugu horeeysay ee fanaaniin leh: Kooxda Balwo.
Xubnaha Kooxda
Kooxda Balwo waxaa xubin ka ahaa:
Gendershe
3-Ijeewoo Aw-Ibraahim.
3-REER AW-MURAAD wuxuu dhalay seddex wiil oo kala ah:-
1- Barakaat Aw-Muraad.
2- Abba Nuur Aw-Muraad.
3- Cusmaan Aw-Muraad.
4-IZGOOWE wuxuu dhalay seddex wiil oo kala ahaa:-
1-Maxamed Izgoowe.
1-Xaaji Wasa'id Gaameedle.
2-Cabaas.
3-Aanis
4-Xaaji Amiin
6-NAAKHUDE wuxuu dhalay labo wiil oo kalla ah:-
1-Xaaji Maxamuud Aw-Waraabe.
Organisation of Islamic Cooperation
Sida ku cad axdigiisa, Ururka Iskaashiga Islaamka wuxuu hiigsanayaa inuu ilaaliyo qiyamka bulshada iyo dhaqaalaha Islaamka; kor u qaadida wadajirka ka dhexeeya dawladaha xubnaha ka ah; kordhinta iskaashiga dhinacyada bulshada, dhaqaalaha, dhaqanka, sayniska, iyo siyaasadda; in la ilaaliyo nabadda iyo amniga caalamiga ah; iyo horumarinta waxbarashada, gaar ahaan dhinacyada sayniska iyo farsamada.
Jano
Janno (الجنة; paradise) waa hooyga aakhiro la gelin doono dadka iyo jinka Alle (s.w.t) la doono.
Organisation of Islamic Cooperation
Astaanta OIC waxaa ku jira saddex arrimood oo waaweyn oo ka tarjumaya aragtidiisa iyo himiladiisa sida lagu daray Axdiga cusub. Curiyeyaashaasi waa: Kacbada, Globe, iyo Bisha Cas.
Jano
Janadu waa meel raaxo badan, cunto iyo cabitaan badan leh, dumar qurux badan joogaan, amaan ah, oo aan waligeed la gababoobayn.
Sida kitaabka Quraanku inoo sheegay, waxaa jira todoba Jano oo kala sareeya isla markaana kala wanaagsan.
Soomaaliweyn
Miyi iyo Magaalo oo aan Kala Maarmin
Bulshada reer miyiga ah waxay lahaayeen aqoon farsamo iyo mid farshaxan oo ay ku dhistaan jaadad walba oo agab ah oo ay adeegsanayeen. Qalabkaas ayaa dhamaantiis waxay ka sameyn jireen dhirta iyo macdanta laga helo gobollada ay ku dhaqnaayeen. Agab tiro badan oo jaadad kala duwan leh ayay sameysan jireen, kaas oo tayo wanaagsan u lahaa noloshooda. Bulshadu waxay garanaysay waxay yihiin (absaxan iyo ab-tirsi), waxay isku yihiin (xigto iyo xidid) iyo waxay leeyihiin (duddo iyo degaan). Hannaanka xoolo-raacatada ah ayaa wuxuu abuurey in ay duddo ahaan u kala fariistaan. Islamarkaas dhul kala durugsan ay xoolaha ku raacdaan. Inkasta oo ayan jirin dowlad dhexe oo isku tidicda beelaha ay Soomaalidu ka taagneyd, miasana bulsho ahaan waxay ahaayeen kuwo iska war-haya. Wixii dhacdo ah oo gobol la soo dersa, khabarkeedu si fudud ayuu ku gaari jiray gobollada kale.
Jano
Janada waxaa lid ku ah cadaabta.
Dhowaan dunida jannay noqon doontaa
Beerta Ceeden waxaa loo maleeyaa inay ku taallay meel maanta ah bariga Turki. Runtii, beerta Ceeden adduunka bay ku taallay. Jannadii waxaa lagu magacaabay Beerta Ceeden. Jannada waxay ku taallay dhulka. Jannada kuma oolin samada. Ilaahay ulajeeddadiisa waxay ahayd inay Aadan iyo Xaawa adduunkoo dhan janno ka dhigaan. Binuʼaadanka nabad bay weligood ku raaxaysan doonaan. Dadku waxay jannada ku heli doonaan nolol qanciso. Ilaahay wuxuu ballanqaaday inuu dunida janno ka dhigi doono. Jannada qofna ma xanuunsan doono. Dhimasho iyo duqoobid jannada ma jiri doonaan. Ilaahay doonistiisa waa binu'aadanku inay weligood dunida ku noolaadaan.
Shirkad Sterling Energy
Shirkad Sterling Energy, Eskil Jersing, http://www.sterlingenergyuk.com/ Shirkadda shidaalku waxay saldhig u tahay Uk sida ku cad taariikhda shidaalka shirkadda shidaalku leeyahay rukhsadda raasumaalka ah ee tamarta guud ee loo yaqaano oodaweyne ee Somaliland, Soomalida, Soomalida qaylo-dhaaneed ayaa loo qaaday, Tamarta guud waxay sidoo kale ku jirtaa shatiga iyo halkaasoo heshiis la sii wadi doono oo ku saabsan xuquuqda bangiga aduunka sida 2018.
Soomaaliweyn
Miyi iyo Magaalo oo aan Kala Maarmin
Qaab suugaan ah ama sheeko ah ayay ku kala war heli jireen. Geesinimada iyo isla-weynida waxay ahaayeen labada tilmaamood oo lagu faani jiray bulshada dhexdeeda. Aftahannimada iyo deeqsinimada ayaa qudhoodu waxay kamid ahaayeen tilmaamihii wacnaa oo sida xooggan loo xushmeyn jiray qofkeeda.
Xoogaggii gumeysiga waxay ku xasileen Soomaaliya dabayaaqadii qarnigii XIX-aad. Taasina waxay ka dambeysey markii ay shiiqiyeen dhamaan dhaqdhaqaaqyadii lagu diiddanaa gumeysiga ee ka curtey dacallada dhulkii ay Soomaalidu ku dhaqnaayeen. Waxaa xigey, xoogaggii gumeysiga in mid waliba uu dhankiisa ka bilaabo mashaariicdii cadaadiska ee lagaga daneysanayay Soomaalida iyo hantida ceegaagta dhulka ay leeyihiin. Soomaaliya waxay markaas si buuxda uga mid noqotay dowladihii qaaradda Afrika ee lagu qeybsadey heshiiskii Berliin. Bulshada Soomaaliyeed waxaa u bilaabatay taariikh madow oo ku soo korortay waaya-nololeedkoodii.
Saddex xoog oo ka waawayn ayaa mar qura waxay kala qaateen degaanadii ay ku dhaqnaayeen dadka ku hadla afka Waryaa. Xoogaggaas waxay ahaayeen Faransiis oo qaatay gobolka Jabuuti. Ingiriis oo qaatay gobollada waqooyi iyo Talyaani oo qaatay gobollada Bariga, bartamaha iyo koonfurta Soomaaliya. Reerka keliya oo Soomaalida ay xilligaas u baxsan lahaayeen si ay hiil uga helaan waxay ahaayeen boqortooyadii Xabashida ee dhanka galbeed ka deganayd. Maxaa yeeley xuquuq derisnimo iyo xuquuq xigaalo ayay kala mudnaayeen. Laakiin nasiib-darradu waxay ahayd in iyagii qudhooda uu damac ka galay in ay qayb ka helaan soomaalidan la boobayo. Halkaas ayaa Soomaaliya waxay ku noqotay jasiirad la go’doontay tilmaan ah Agoon Ayaan-daran. Dowladihii afarta ahaa ee boobka ku qaatay dhulkii ay ku dhaqnaayeen beelaha Soomaaliyeed, kama ayan raagin in mid waliba ay ka faa’iideysato gobolladii ay nasiibka u heshey.
Gumaystaha Madow
Ujeeddadu waxay ahayd in dekadda loo helo hannaan gaadiid oo wixii ka soo degaya gaarsiiya dhulka gudaha ah, wixii ka dhoofayana ka keena gudaha oo soo gaarsiiya dekadda. Shirkaddii ugu horeysey ee qaadatay dhismaha waddada tariinka ee isku xira Jabuuti iyo Addis-ababa waxaa la yiraahdaa Compagnie Impériale des Chemins de Fer Éthiopiens. Xubno ka tirsan aqalka boqortooyada ee Itoobiya ayaa si xooggan uga hor yimid dhismihii waddadan. Dad-waynuhuna bannaan-baxyo diidmo ah ayay ku muujiyeen sida ay uga soo hor-jeedaan. Iyagu waxay ahaayeen dad madax-bannaan oo diidi karay wixii ay gar-darro u arkaan. Sidaa darteed waxay ka biya diideen tariinka dhulkooda la marinayo oo hantida ka sameynayaan dad shisheeye ah.
Waxaa kaloo diiddanaa dhismaha waddada tariinka, maamulka Ingiriiska ee ka jiray gobollada waqooyi ee Soomaaliya. Iyagu waxaa u muuqatay in uu hoos u-dhac ku imaanayo adeegga dekadda Seylac oo Ingiriiska gacanta ugu jirtay. Ugu-danbeyntii Itoobiya iyo Boqorkeedii ahaa Menelik II-aad waa ay oggolaadeen dhismihii waddada tariinka ee xiriirisa Jabuuti iyo Addis-ababa. Wada-hadalka la xiriira dhismaha waddada tariinka, Faransiiska iyo Itoobiya waxay bilaabeen sanadkii 1889-kii. Waa markii la caleema saarey boqor Menelik II-aad.
Waxaa si buuxda heshiisku u dhacay sanadkii 1893-kii. Alfred Ilg oo ahaa ijineer u dhashay dalka Swiss ayaa Menelik uga wakiil ahaa wada-hadalka. Isla ninkaas ayaa wuxuu uga wakiil ahaa Menelik, barnaamijkii dhismaha waddada Tariinka. Menelik waa uu diiday in uu wax dhaqaale ah ku bixiyo dhismaha tariinka. Wuxuu kaloo dalbaday, saamiga shirkadda in isaga qeyb lagu magacaabo. Islamarkaas faa’iidada kala-bar uu qaato, isla-markaas is-gaarsiin telegaraaf ah in shirkaddu ay ka dhisto waddada tariinku maraayo. Isaguna wuxuu bixiyay oggolaansho la xiriira in shirkaddu yeelato waddada iyo howlaheeda muddo 99 sano ah. Faransiiska markii uu oggolaadey shuruudihii Menelik, wuxuu guda-galay in uu dhankiisa ka bilaabo dhismihii tariinka. Shaqaalaha ka adeegayay dhismaha, intooda badan waxay ahaayeen Soomaali. Waxaa weheliyay carab. Injineerada dhismaha iyo maamulka waxay ahaayeen Faransiis. Waxaa weheliyay ciidamo Itoobiyaan ah oo iyagu shaqadoodu ahayd xasilinta nabadgelyada meelaha shaqadu ka socoto iyo in ay ilaaliyaan hantida meesha tiil oo ah qalabkii lagu shaqeynayay.
Shirkaddii dhiseysey waddada tariinka waxay ka fogaatay in ay fara-gelin ku sameyso nolosha dadkii reer miyiga ahaa ee ku dhaqnaa dhulka baadiyaha ah ee uu tariinku marayay. Ma ayan dooneyn in kacdoon kaga yimaado dadka reer miyiga ah ee degaanka ku dhaqan. Waxay u daayeen degaanadii iyo ceelashii ay biyaha ka cabayeen. Taasi waxay khasabtay in shirkaddu biyo u doonato ilo kale oo ka fog meelaha ay shaqadu ka socotay. Sidaa darteed, howshii oo aanan gaarin xuduuddii ay sameysteen Faransiiska iyo Itoobiya, ayaa dhaqaalihii loogu tala-galay howsha uu gabaabsi noqday. Caajis dhaqaale oo ku yimid darteed ayaa shirkaddii waxaa ku yimid howl-gab. Dabadeed howshii waxaa howshii dhismaha ku soo biirey koox saamiley ah oo u dhashay dalka Ingiriirska. Waxay isku magacaabeen New Africa Company. Iyagu waxay mashruucii dhsimaha u raadiyeen saamiyo hor leh. Kadib markii ay dhaqaale u heleen ayay shaqadii dar-dar geliyeen oo muddo dhowr sano ah ay howl adag ka qabteen. Sanadkii 1901-dii, howshii socotay waxaa mar kale ku soo biiray oo dhaqaale ku darsaday saamiley Faransiis ah. Shirkaddii markaas waxay la baxday magaca ahInternational Ethiopian Railway and Constraction Company. Waxay noqotay mid si buuxda ula wareegta dhismaha iyo maal-gelinta waddada tariinka ee la gaarsiinayo Addis-ababa. Qorshaheeda koowaad wuxuu ahaa in waddada ay gaarsiiso degmada Dirir-dhabe.
Taasi waxay dhalisay in ay isku dheehmaan masaalixdii Ingiriiska iyo Faransiiska ay ka lahaayeen geeska Afrika. Iyada oo labada dowladood uu mid waliba damac gaar ah ku jiro ayaa misana maal-qabeennadii saamileyda ahayd waxay ku khasbanaayeen in ay isu kaashadaan dhismaha waddada tariinka. Dabadeed labadii dowladood ee Ingiriiska iyo Faransiiska ayaa mid waliba waxay bilawday sidii ay uga sad badsan lahayd tan kale. Dalabaadkii iyo cadaadiskii labada dowladood ay ku kala xarig jiidanayeen, waxay ku dhacayeen Imbraadoor Menelik. Taasi waxay sababtay, sanadkii 1902-dii in Imbraddor Menelik uu diido barnaamij la xiriira in waddada tariinka la gaarsiiyo degmada Harar. Shakiga uu Menelik ka qabay damaca labada dowladood ee waawayn, gaar ahaan Faransiiska ayaa mar walba wuxuu dib u dhigayay wada-hadalka dhismaha waddadan iyo wixii heshiis ah oo si dhakhso ah looga gaari lahaa. Taasina waxay dib u dhigtey xilligii shirkaddu ay ku bixin lahayd deymankii laga doonayay in ay soo celiso. Waxaa lagu khasbanaa in waddada si deg-deg ah lagu gaarsiiyo degmooyinka waawayn oo loogu tala-galay in ay u adeegto si loo helo dhaqaale u soo laabta saamileyda. Taasi waxay albaabada u furtay in Ingiriiska iyo Faransiiska ay isu tanaasulaan oo isu soo dhowaadaan.
Tashiga Gumaystaha Cad iyo Gumaystaha Madow
Sanadkii 1904-tii ayaa labada dowladood ee imbriyaaliga ahaa waxay dhigteen heshiis is af-garad oo isu soo dhoweynaya aragtiyaalkii guud oo ay isku diidanaayeen. Heshiiskaas oo labada dowladood ay kala saxiixdeen 8/ 4- 1904-tii, ayaa wuxuu ahaa mid ay ku hagaajinayaan khilaafaadkii badnaa oo ka haystay dhamaan waddamada cari-edeg oo ay gumeysanayeen.
Kama marayn heshiiska in uu wax ka taabto dhismaha waddadan. Inkasta oo heshiisku uu iridaha u furay maal-gelin mideysan in Ingiriiska iyo Faransiiska ay kaga qeyb-qaataan dhismaha waddada, misana caqabado ayaa ku yimid howlihii shirkadda. Sidaa darteed sanadkii 1906-dii shirkaddii fallis ayaa ku dhacay. Sanadkii 1908-dii, hantidii ay shirkaddu lahayd waxaa lagu wareejiyay shirkad cusub oo la yiraahdo Compagnie de Chemin de Fer Franco-Ethiopien de Jibuti à Addis Abeba, taas oo oggolaansho u heshey in ay dhismaha waddada tariinka gaarsiiso magaalada Addis-ababa.
Dood iyo khilaaf sanad socday oo dhex-martay hantiilayaashii hore iyo shirkadda, dabadeed waxaa dib loo bilaabay dhismihii waddada tariinka. Sanadkii 1915-kii waddadii waxay gaartay degmada Akaka-beseka oo Jabuuti u jirta 763 km. Addis-ababana u jirta 23 km. Bishii juun 1917-kii waddadii tariinka waxay gaartay Adis-ababa. Halkaas ayaa waxaa ku xasilay istraateejiyaddii siyaasadeed oo Faransiiska uu u qabsaday gobolkan Soomaaliyeed.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Yawle waxa uu yidhi:
Toljeclaha dacalkeyga Dagmadiisu hawaartee
Nabadda u dihanaaya Dood yar baan u tiraabey
Daarood baanu colowney Ka darme baa ka shisheeya Kan kalee ku dul meersan
Ragga daaqa ka jooga Docmo kaa la gudboon
Dagaalki Jabaan iyo Shiniha
Dagaalki Jabaan iyo Shiniha
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Dadna waad noogu xigtaan
Gendershe
7- Mehri wuxuu dhalay afar wiil oo kala ahaa:-
Dagaalki Jabaan iyo Shiniha
Dagaalkii u dhexeeyay quruumaha japan iyo shiinaha oo ka bilowday hospitiyaal ah oo ka soo jeeda qowmiyadaha bariga afrika ee isku xira diyaaradaha iyo dhulalka dhulalka u dhaxeeya dalalka Asiya, dagaalku wuxuu u dhexeeyay labada dhinac maalintii iyo habeenkii halkaasoo ay ku yaalliin shiinaha iyo japaniyiin Sanadihii u dhexeeyay fikirka qaran ee dagaalku wuxuu bilaabmay 1937 wuxuuna ku dhammaaday 1945 wadarta dhimashada wadarta bariga asaliga ah ee ka sarreeya 22 milyan oo cilvilans
Gendershe
1-Maxamed Aw-Sheekh.
2-Mursal.
3-Xuseen.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Dildiilahaa nagu yaal Baad marba daawaneysaan
Gendershe
4-Faqi Cabdi.
Xoogaa ku naso Geeraarkan oo aan ugu talo galay bulshada ku ab iyo isirtirsata degaanweynaha Gendershe.
GENDERSHE oo idin haysa geeraar gaaban oo gocosho ah.
Gendershe waxay tiri:
1-gibilkayga kuwii ka soo go,ay ayaa i gooyay oo gadaal i geeyay gar miyaa mise waa gardaro?
Baraarug media
Howlaha Baraarug Media kuma koobna oo kaliya Youtube, laakiin waxa facebook ku leenahay Page Iyo  Website-ka Baraarug.net oo isagana laga helayo dhamaan Quraan, Duruus Iyo Muxaadarooyin Dhegeysi ah, kaas oo aan Illaahay mahadii aanu ku guulaysanay wakhti dheer ka dib in aanu dib u habayn balaadhan ku samayno website Baraarug.net,  yeelatana Baraarug Media Apps U Gaar Ah.
Gendershe
2-Goobtayda meel aan ahayn ayaad i gayseen gayaankayga way i gudbeen gar miyaa mise waa gef?
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Nin walaalkii la dooxo Darmo caadle ku seexdey
Gendershe
3-Goor horaad iga guurteen oo aad i goyseen gadaal ayaad iagaga gurateen gar miyaa mise waa gardaro?
Baraarug media
Howlaha Warbaahinta Baraarug Media waxaa socodsiiya dad mutadawiciin ah oo waqtigooda, hantidooda iyo xoogooda u bixiya Allah dartiis.
Daadka Bari Asia - Afrika Degaan
Daadka Bari Asia - Afrika Degaan
Baraarug media
Abdifatah Hassan Hargeisa
Daadka Bari Asia - Afrika Degaan
Afrika
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Wallee waa u doqoniimo Danbina taa kama joogo.
Osiris
Osiris Osiris (/ oʊsaɪrɪs /, laga bilaabo wsjr Masar, Coptic 에서 사오ⲥ고))) waa ilaah Masri ah, oo loo aqoonsan yahay ilaahyo nololeed, sababa iyo dhalashada. Waxa uu si qumman u muujiyay inuu yahay ilaah cagaaran oo leh godka Fircoon, qayb ahaan mumey-ku duudduubtay lugaha, isagoo xiran taaj qurxin leh oo leh laba boodh oo balbalan oo waaweyn oo dhinac ah, oo haya calaamad muujinaysa. Osiris ayaa mararka qaar loo tixgeliyey wiilkii ugu da'da yaraa ee ilaahii Geb, inkasta oo ilo kale oo aabihiis uu sheegayo in uu yahay qoraxda godka ah, iyo cirifka cirifka Nut, iyo sidoo kale inuu yahay walaalka iyo ninkeeda Isis, iyadoo Horus loo tixgelinayo inuu Wiilka dhalinyarada ah ayaa dhashay. Waxa uu sidoo kale la xidhiidhay Khenti-Amentiu, oo macnihiisu yahay "ugu badnaan reer galbeedku", oo tixraac u ah boqortooyadiisa ee dalka kuwa dhintay. Osiris waxaa mararka qaar loo yaqaan 'Boqorka nolosha': Masaarida qadiimka ah waxay tixgeliyeen kuwii dhintay 'kuwa nool'. Iyada oo adoo adeegsanaya jilicsanaanta Iah, isagu sidoo kale waa ilaahii bisha.
Osiris waxaa loo aqoonsaday walaalka Isis, Set, Nephthys, iyo Horus Elder, iyo aabaha Horus ee Younger. Caddaynta ugu horreysa ee cibaadada Osiris waxaa laga helay bartamaha dhulkii shanaad ee Masar, inkasta oo ay u badan tahay in la caabudo horaantii hore; Khenti-Amentiu taariikheed ayaa taariikhda ugu yaraan ugu horreeyaa, oo sidoo kale ahaa loo isticmaalo cinwaanka fanka. Macluumaadka ugu badan ee laga heli karo khuraafaadka Osiris waxaa laga soo qaatay dhammaan waxyaalihii ku jiray Pyramid Texts dhamaadkii Boqortooyada Fifth, dabadeed dukumiintiyada kale ee Boqortooyada Ingiriiska sida Shabaka dhagaxa iyo Shabakada Horus iyo Seth, iyo wax badan oo ku saabsan qaabka sheekada qoraalladii Giriigga oo ay ku jiraan Plutarch iyo Diodorus Siculus.
Osiris wuxuu ahaa garsooraha dhintay iyo hay'adda qashin-qubka oo bixisay dhammaan nolosha, oo ay ku jiraan soo-saarka dhirta iyo daadadka bacaadka ee webiga Niilka. Waxa lagu tilmaamay "Rabbi jacaylka", "Qofkii si joogto ah u daacad ah iyo dhallinyaro" iyo "Sayid Silence". Boqorradii Masar waxay la xidhiidheen Osiris dhimasho - iyadoo Osiris uu ka soo kacay kuwii dhintay, sidaas awgeed waxay la midoobi lahaayeen isaga, oo waxay dhaxlaan nolosha weligeed ah iyada oo loo marayo geeddi-socod diimeed. Boqortooyada New Zealand, dadka oo dhan, ma aha kaliya fiilooyinka, ayaa la aaminsan yahay in ay la xiriiraan Osiris dhimashada, haddii ay soo qaadeen kharashyada ka soo horjeedka rimillimada.
Liska Dhismo
Liska Dhismo - ka en: Construction/Building topics
• Babuur Qulus Komatsu HM300
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Sannadkii 1953kii aya'ay col geelqaad ahaa'i, ay deegaanka Eexo ee degmada Gar'adag ee Sanaag, ay geel tiro badan ka qaadeen. Ka dib waa loo gurmadey, oo waxa lagu gaadhey Xargaga, oo Laascaanood dusheeda ah.
Aakhiro
Aakhiro
Gendershe
4-Gubtayee waana gamaartay gibilkayga waa gadoomay garasho ma lihidiin miyaa mise waa garaadkiina?
Liska Dhismo
• Birka Dhismo
Baraarug media
Email: info@baraarug.net or baraarugm@gmail.com
Aakhiro
Aakhiradu (ingiriis: Hereafter ama Afterlife) waa hooyga dadka iyo jinku tegaan markeey dhintaan. Qaab kale hadii loo dhigo, aakhiro waa meel Alle (s.w.t) ogyahay oo noolaha dhamaantii la iskugu keeni geerida ka dib.
Baraarug media
Website: www.baraarug.net
Gendershe
5-Gogoshayda soo gala aan kala gar qaadano gardaro haddaan leeyahay i gooya haddii aan gar leeyahay iga garbaxa.
Aakhiro
Aakhiro waxay leedahay Jano aad u raaxo badan, iyo cadaab aad u kuleyl iyo dhib badan.
Liska Dhismo
• Shirkad JCB Fastrac
Gendershe
6-Geedkii aad maalin hoostiisa gashid galad ayuu kugu leeyahay,gacan iyo garab waan waayay gar miyaaa?
Liska Dhismo
• Burris
Gendershe
7-Gurbaan gacalkaaga hakuu haayo ama garabkaaga haku jiro, anigana gacal iyo garab midna mahaayo gar miyaa mise waagef?
Liska Dhismo
• Leben
Gendershe
8-Garwaynayaal(wiilasha) iyo inta garays xirataba yaa geesi ah oo i garab buuxinaayo gocosho ma garataan miyaa?
Organisation of Islamic Cooperation
Asia
• 🇮🇷 Iran
Shirkad Hapag-Lloyd
🇩🇪 Germany
Cadaab
Cadaabtu waa dab ololaaya oo si daran u gubi jidhka la geliyo taas oo weligiis qofkaasi ku jiri doono cadaabta, ilaa Alle u naxariisto.
Gendershe
Waxaa in hoosta laga xariiqo mudan halyeeyadii u soo baxay Dadka iyo Degaanka Gendershe in aan halkan ku xuso isla markaana ahaa rag caan ka ah dhulalka ay soomalidu degto ama af soomaaliga loogu hadlo doorka Soomaliduna ku leh door muhiim ah lagana qadariyo inkastoo aysan lahayn taariikh qoran.
Shirkad Hapag-Lloyd
Shirkad Hapag-Lloyd
Gendershe
Waxaana ka mid ah halyeeygii weynaa ee laf dhabarta u ahaa taariikhda Gendershe naxariistii janno ALLAHA siiyee Maxamed Sheekh Jamaal Cabdullaahi oo ku magac dheeraa (JAMAAL JEBIYE) wuxuu ku dhashay Magaalo xeebeedka Marka Cadeey ee xarun goboleedka Shabeelada hoose sanadku markuu ahaa 1906dii, wuxuu waxbarashadiisa Hoose,Dhexe,Sare iyo Jaamacaddaba uu ku soo qaatay Dalka Talyaaniga (ITALIA) oo waagaa ahaa isticmaarka Dalka haystay.
Maxamed S.h.Jamaal {JAMAAL JIBIYE} wuxuu noqdey duqii ugu horeeyay ee duq magaalo ka noqda SOMALIA wuxuu ahaa duqii Magaalada Muqdisho sanadku markuu ahaa 1956-1957dii, waxaana lagu xusuusan maamulkiisa howlihii uu qabtay ee ay ka mid ahaayeen jideyntii wadada Ceel-Gaab ee aada Afisiyooni, siddoo kale wuxuu maamulkiisii sameeyay wadooyin badan, wuxuu kalloo abuuray Degmooyinka Xamar JaJab, Waaberi iyo Hodon qeybo ka mid ah.
Dhanka Gendershe Maxamed S.Jamaal C/llaahi wuxuu u qabtay waxyaalo farabadan oo aan ka xusi karno dhireyntii Geedka iminka sida weyn ugu qeybta ah quruxda Gendershe Geedka SHOWRIGA isagaa keenay oo dadkii degaanaa waagaasi Gendershe ku baraarujiyay inay maalin walba ay geedahaasi biyo ku shubaan si hadhow ay faa'ido ugu noqoto, sidoo kale wuxuu sameeyay wadada nambar lixdan (60)KM ee gasha Degaanka Gendershe iyo waxyaalo kale oo badan oo aan halkan lagu soo koobi Karin.
Maxamed S.h.Jamaal C/llaahi (Jamaal Jibiye ) wuxuu ku geeriyoday Magaalada Muqdisho sanadku markuu ahaa 17/6/1978dii waxaana lagu aasay meel la yiraahdo BANDAR-SALAAMA oo ka mid ah Degaanka Gendershe.
Ugaaska guud Beesha shiikhaal Gendershe oo lagu magacaawo Ugaas Cabdulqaadir Ugaas Xuseen,wuxuu ka mid yahay odayaal dhaqmeed utaagan isku keenta reer gendershe, sido kale in ay ka muuqadaan reer gendershe saaxadda siyaasad soomaliya. ugaaska wuxuu mudan in la ixtiraamo iyo in la xusa wuxuu qabtay. wuxuuna ku nool yahay caasimadda somaliya ee muqdisho. sido kale wuxuu markasta buuqadaa gobalada somaliyed ay ku nool yihiin reer gendershe gaar ahaan shabeelaha hoose.
Sawirka Shiiqaalow
Dhaqaallaha Kenya
Dhaqaallaha Kenya
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Geelii qeyb ka mid ahayd, ayaa la soo dhaciyey. Abwaan Axmed Jaamac Cali (Caad-leef) – Habar Jecle, oo geela badh la soo dhaciyey aan isagu guul u arag, ayaa ka gabyey.
Caad-leef waxa uu yidhi:
Raaxada nugaaleed ninkii, rabeyba loo diidye
Stolperstein
Stolperstein (loogu dhawaaqo [ˈʃtɔlpɐˌʃtaɪn] (Ku saabsan liiskan codka); jamac Stolpersteine; macno ahaan "dhagaxa lagu turunturoodo", sarbeeb ahaan "wax lagu turunturoodo") waa cabbir deg-deg ah, toban-sintimitir (3.9 in) cube la taaban karo oo sita saxan naxaas ah oo lagu qoray magaca iyo taariikhaha nololeed ee dhibbanayaashii xasuuqii Nazi ama cadaadiskii.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Toljecluhu ramaaskiyo ka badan, roobkan xays helaye Miyeydnaan rogeyn ceebta waa, la iska reebaaye.
Bal aan is dul taagno gabeygan Abwaan Axmed Jaamac Cali (Caad-leef). Bal aan fiiro gaar ah siinno taariikhda uu gabeygan tiriyey, oo 1953kii ahayd. Bal aan meeriskan miisaanka leh, laabta u sii deyno.
Aakhiro
Sida kitaabka Quraanku inoo sheegay, aakhiradu waa meel lagu noolaan doono daa'in abid, oo nolol iyo dhimasho ka dambeeysa malahan.
Gendershe
Siddoo kale halyeeyada soo maray waxaa ka mid ahaa mucjisadii kubadda cagta Soomaaliyeed ALLAAHA u naxriistee Maxamed Xuseen Cali ( Shiiqaalow) wuxuu ku dhashay Degmada Shibis Magaalada Muqdisho sanadkii 1958dii wuxuuna ahaa ciyaaryahan aad iyo aad ay u qadarin jireen bulshada ku hadasha afka Soomaaliga ah dhanka waxbarashadiisa wuxuu ka gaaray ilaa iyo dugsiga sare kadibna wuxu u jiheystay dhanka ciyaarida kubada cagta oo uu ku noqdey mucjisadii kubada cagta Soomaaliyeed wuxuuna ku geeriyoodey Magaalada Muqdisho sanadkii 29 MEY 2010kii.
Waxaa kalloo soo maray majaajiliistihii ugu caansanaa Dalka Soomaaliya ee lagu magacaabi jiray Cabduraxmaan Sheekh Maxamed Sheekh Xuseen ( AW-KOOMBE) oo ahaa alifihii
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Toljecluhu ramaaskiyo ka badan, roobkan xays helaye.
Gendershe
Sawirka Aw-Koombe
Aakhiro
Maxaa dadka ku dhaco dhimashada kaddib?
“Kuwa noolu way og yihiin inay dhiman doonaan, laakiinse kuwa dhintay waxba ma oga.” Sidaas daraaddeed markaannu dhimanno, jiritaankeenna wuu dhammaadaa. Kuwii dhintay ma fekeri karaan, wax ma sameyn karaan oo waxna ma dareemi karaan. Markaan dhimanno nafteenna jidhka kama baxdo.
Cadaab
Dadka cadaabta gala waxaa loo yaqaanaa Ehlu Naar.
Liska Dhismo
• Birka
Cadaab
Cadaabtu waxaa lid ku ah janoda.
Dhaqaallaha Kenya
🇰🇪 Kenya Dhaqaallaha Kenya
Liska Dhismo
• Rinchi Dulka Wadada
Gendershe
riwaayadii caanka ahayd ee {XAMAREEY YAA ARKEY?} wuxuu ku mutaystay riwaadaasi darted inuu xabsi uu u galo xilaagaasoo Soomaaliya madaxweyna u ka ahaa Maxamed Siyaad Barre kadibna AW-KOOMBE wuxuu u baxsadey Dalka JABUUTI ilaa uu ka gaaray wadanka uu iminkadan uu ku nool yahay ee ingiriiska (UK) inksatoo aan aan haynin sanadkii uu dhashay, waxaa kaloo soo maray majaajiliistihii caanka noqdey ee Jaarlees Cadde iyo macalinkii ugu horeeyay ee macalin ka noqdey dugsigii ugu horeeyay ee LEEGADA furtay macalinkaasoo la yiraahdo Sheekh Maxamed Sh.Cabduraxmaan Abba Xaaji ( Ustaadka) oo naaneystaasi ugu baxdey macalinamadda darteeda ilaa iyo iminka loogu yeero wuxuu ku dhashay Degaanka Gendershe wuxuuna iminka uu ku nool yahay magaalada Muqdishu gaar ahaan Degmada X/J/Jab, dadkii caanka ka noqdey degaanka Gendershe isla markaana door weyn ku lahaa taariikh Soomalida waxaa ka mid ah duuliyihii ugu horeeyay ee duuliya diyaarada Soomaaliya magaciisuna ahaa Sheekh Cusmaan Sheekh C/qaadir, iyo heesaagii caanka noqdey ahaana xidigii heesaayaasha banaadiriga ah Maxammed Sheekh Aanis wuxuu hadda ku nool yahay JIDDAH/ K.S.A,
Dhaqaallaha Kenya
GDP
110 Billion Dollars
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Waxa aan odhan kareynaa: waa sawir fara badnaantii beeshii Toljecle, ee sannadkii 1953kii, tilmaan sugan ka baxinayey. Muddo toddoba sannadood ah ka dib, oo ku beegan 1960kii, aya'u Abwaan Jaamac Axmed Jaamac (Gacma-dheere) – Habar Jecle, aya'u Toljecle gobol beesha Habar Jecle ka mid ah, uu ku sheegey.
Gendershe
1-Cabdulqaadir Xaaji maxamed Cusmaan Ganeey bishii afaraad 1991dii
2-C/Raxmaan maxamed siidow. 2001dii 3-Cabdi Cusmaan Xaaji Siidow______________13/1/2006dii.
4-Cumar Cabdiraxmaam Sheekh Mayow 13/1/2006dii.
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Gacma-dheere waxa uu yidhi:
Reer Maxamedkaa Geela leh, ee gudub degaan sheegtey
Cadaab
waxaad ogtihiin ina janada laguwaaraayo..
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Samanaha xarrago gaanbiyee, lagu gartaan sheegtey
Guurtida Sanbuur iyo Cimraan, lagu go'aan sheegtey
Cadaab
hanoqon aakhiro seeg..
Toljecle
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Cumarkaa gardaafo iyo maag, wax u galaan sheegtey.
Cadaab
hamoogaan janada iyo quruxdeeeda
Toljecle
Degaanada Soomaliland ee ay Degaan Toljecle
Degaanada Soomaliland ee ay degaan Toljecle waxa ka mid ah:
Liska Dhismo
• Europlug
Toljecle
Jilib yada ay ukala baxan iyo deganaday dagaan
Degaanada dalka Itoobiya ee ay degaan beesha  Toljecle waxa ka mid ah:
Gendershe
5-Injineer Luqmaan oo ahaa nin masjid ka dhisayay Gendershe___bishii 8aad 2009kii
Wiika
Wiika waa diin oo lagu dhisay ingiriiska qarnigii 20ka oo ku saabsan dhaqanka iyo dhiimaha walhtiga ka horayay diimaha Ibrahim.
Internet
Internet waa hab aduunka oo dhan u furan iney isu dhaafsadaan ogaalka,wacaasha, cilmiga, ganacsiga iwm. Internet wuxuu ka kooban yahay Shabakadda Kumbuyuutarrada (Ingriis: Computer Network). Kuwaasoo xogta (Ingriis: Data) isu dhaafsada habka loo yaqaan internet protocol. Wuxuuna ka kooban yahey malyuumaad shabakkadood (English: network) sida kuwa jaamacaddaha, ganacsiyada, dowladaha, shirkadaha. Kuwaas oo si wadojir ah isu dhaafsada xog kala duwan oo noocwalba leh sida sawiradda, muuqaalada, codadka, iyo qoraaladda.
Liska Dhismo
• Pegaso Troner
Gendershe
6-Macalin Siid Cumar Sheekh Xaamuud________________bishii 8aad/2009kii.
Liska Dhismo
• Shirkad Caterpillar Mashinka Ulus Dhuumaha
• Shirkad - OAF
Cadaab
Kuwa dhinto jiritaankooda wuu dhammaadaa. Naar weligeed ah lagu ma cadaabo.
Gendershe
8-Faadumo Aadan Shuceyb waxay u dhimatay geeridii labadii wiil ee halka maalin la wada dilay
Internet
Magaca internet wuxuu ka yimid ereyga interconnection network, oo loo soo gaabiyey internet.
Liska Dhismo
• Shirkad Case 1021G Barbuurka Ulus Gado
Moosoro
Moosoro (Montsoreau; مونسورياو) waa magaalo ku taala galbeedga wadanka Faransiiska, qiyaastii 250 km koonfur galbeed oo ka timid Paris, 120 km bariga Nantes. Moosoro wuxuu lahaa dad ah 447 sanadka 2015. Magaaladu waxaa loo calaamadaha taariikhiga iyo dhismaha; Qayb ka mid ah waxay ku diiwaangashan tahay aduunka UNESCO.
Gendershe
dilay ee aan ku ku soo xusay 13/1/2006dii.
Abuurka sisinta
Abuurka sisinta1000 Kg- 1 Tonka
Abuurka sisinta waxaa lagu beeray qaddar aad u ballaaran oo Somaliya ka mid ah, miraha waxaa loo isticmaalaa loona shaqeeyaa oo la gadaa, Soomaaliya hadda waxay ku jirtaa 12 xabbadood oo loogu talagalay beerashada sisinta.
https://satg.org/sesame-in-somalia/
Internet
Taariikhda
Internetku waxow ahaa natiijo ka dhalatay Mashruuc ay sii daysay Hey'ada ARPANET sanadii 1969 kaas oo ahaa mashruuc kasoo baxay wasaarada gaashaandiga Mareekanka barnaamijkaas waxaa loo aasaasay isku xirka Ciidanka Mareykanka iyo jaamacadaha iyo dhamaan hay'adaha cilmi baarista si looga faa'iideysto Aalada mobil Koowda Janaayo ee 1983 ayaa wasaarada Gaashaandhiga Mareekanka badashay Baratakoolkii NCP kuna wareegtay TCP/IP. Shabakada Internetka waxaa
Khadija Qalanjo
Khadiija Qalanjo (خديجة قالانجو‎) waxay ahayd fanaanad, heesa, halabuur, laxanmiiste, qoobka ciyaar, muusigyahan aad loogu aqoonsaday horumarinta Fanka Soomaalida wakhti dadku aqoon badan u lahayn fanka. Sidoo kale, Khadiijo Qalanjo waxay ahayd boqorada quruxda haweenka Soomaaliyeed wakhtiyadii u dhaxeeysan 1975tii ilaa 1983kii. Khadiija Qalanjo waxay ku dhalatay meel u dhow deegaanka Jirjir, Awdal, Soomaaliya wakhti lagu qiyaaso 1948kii. Waxayna heesaha biloowday qiyaastii dhowr iyo lixdankii.
Internet
Mustaqbalka Internetka
Sida hada ka muuqato Internetku wuxuu yareeyay waxyaabo badan oo ay ku bixi jirtay tamar sida tusaale ahaan waxaa maanta wax ka baran kartaa Internetka adigoo joogo xaafadaada ama gurigaada, Sidoo kale waxaa laga maarmay inaad maanta tegto meel ganacsi oo aad sheey ka iibsato adigoo heli karo dukaameysi Qadka (Online Shopping). Sidoo kale waxaad arkeysaa Shaneemooyinkii in laga maarmay oo Netka aad heli karto Film ama riwaayada aad rabtid. Sida ay leeyihiin Khubarada Aduunka in uu Netka noqon aduunka khiyaaliga ah Tusaale ahaan in qof jooga gurigiisa laga xakumo Maxkamad si Online ah. sidoo kale maanta waxaa laga maarmay in Qaamuusyadii Buugaagtii ha ahaado mid Cilmi iyo mid Taariiqeed marka la fiirsho xaga isku xirka aduunka.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
Toljeclo
1️⃣. Xasan(17). 🔘Jilib Buur
1.re tarabi
Khadija Qalanjo
= Hordhac = Khadiija Qalanjo waxay ahayd gabadh dheer, midab quruxsan oo joog iyo jamaal leh, taasi oo indhaha daawadayaasha soo jiidata. Heesaha fanaanadu waxay u badnaayeen kuwo shukaansi iyo dareen leh.
Naafonimo-takoor
Naafonimo-takoor waxaa af ingiriis lagu dhahaa ableism.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Cabdullaahi Bin Cabbaas R.C waa mid ka mid ah da' yarta saxaabada oo wuxuu dhashay 3 sanno ka hor hijriga, markii uu Rasuulka dhintayna waxay da’diisu ahayd 13 jir. Cabdulaahi waxay ilmo adeer ahaayeen Nabi Muxamad waxaana dhalay Cabaas bin Cabdi Mudalib adeerka Nabiga.
Naafonimo-takoor
Dad badan ayaa si qalad ah u soo gabagabeynaya in qof kasta oo naafo ah uu murugeysan yahay ama qadhaadh yahay.
Gendershe
9-C/Qaadir Shacabddow Sheekh Maxamed (AAKAA).
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
2.cabdile
Liska Dhismo
• Birka Biyoka
Cabdullaahi bin Cabbaas
wuxuuna ahaa Saxaabigii ugu aqoonta badnaa Saxaabada marka la eegayo Tafsiirka iyo macnaha xeesha dheer ee Qur'aanka kariimka, Waxaaba loogu yeeri jiray "Turjumaankii Qur'aanka", iyo "Xabrul Umma" Rasuulka ayaana arrinkaa ugu duceeyay.
Organisation of Islamic Cooperation
Asia
• Syria (Suspended)
Naafonimo-takoor
Bini -aadamka oo dhami waa qaraabo. Ilaah waa mid aan eex lahayn. Ilaah wuxuu diiradda saaraa qofka gudaha ah, ee ma aha muuqaalka kore.