cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaabayaal
Hordhac
Kaabayaashu waa adeega aasaasiga ah ee bulsho kaasi oo fududeeya isku socodka, ganacisga, nolosha maalinle iyo dhamaanba baahida kala duwan ee bulsho.
Jean Harlow
Jean Harlow (dhashay Harlean Harlow Carpenter; Maarso 3, 1911 – Juun 7, 1937) waa atariisho Mareykan ah iyo astaanta galmada. Inta badan lagu naanayso "Blonde Bombshell" iyo "Platinum Blonde", waxay caan ku ahayd shaashadda "Vamp". Harlow wuxuu ku jiray warshadaha filimada sagaal sano oo kaliya, laakiin waxay noqotay mid ka mid ah xiddigaha filimada ugu weyn ee Hollywood, kuwaas oo muuqaalkii ay ku lahaayeen indhaha dadweynaha. Sanadkii 1999, Machadka Filimka Mareykanka wuxuu ku qiimeeyay Harlow No. 22 iyaga halyeeyada shaashadda dumarka ee ugu weyn filimada Hollywood-ka ee qadiimka ah liis.
Warbixin Soomaaliya
Wadanka Soomaaliya waa dal dhaca Geeska Afrika; kaasi oo xaga galbeed xad kala wadaaga wadanka Itoobiya, wadanka Djibouti dhinaca waqooyigalbeed, Gacanka Cadmeed ka xigto dhinaca waqooyi, Badweynta Hindiya ka dhacda dhinaca bari, iyo wadanka Kiinya ka dhaco koonfurgalbeed. Wadanka Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu dheer qaarada Afrika, dhulka wadanku wuxuu ka kooban yahay deegaano sare, dhuldaaqsiimeed iyo buuroley. Cimilada wadanku waa mid diiran (kuleyl-xigta) sanadki oo dhan, inkastoo soo dhacaan dabeylaha monsoonku iyo roob aan joogto ahayn.
Karinta
Cunto samaysigu waa habka noole cuntada u samaysto.noolayaashu laba hab mid ayuun bay cuntada ku samaystaan habka kali samaysasho iyo ku tiirsani. Cuntada la samaystaa waa waxyaabaha nooluhu u baahanyahay sida fiitamiino, borotiin, karboohaydarayt, dux iyo baruur iyo biyo. Hadda waxaan ka hadlaynaa noocyada samaysiga cuntada.
Noolayaasha cuntada goonidood u samaysta
noolayaashan waxa u badan dhirta. dhirtu waxa ay cuntadeeda ka samaysaa biyo, oksajiin iyo hawada kaarboon dhaayoksaydh iyada oo kaashanaysaa tamarta cadceeda (Qoraxda). Dhirtu waa isha koowaad ee laga helo tamarta amase qaybiyaha guud ee tamarta.
Noolayaasha iyagu ku tiirsan kuwa kale
kuwani waa dhamaan naflayda kale ee dhaqaaqada duurjoog iyo dabjoogba. Kuwani waxa ay ilaha tamarta ka helaan noolayaasha kale oo ay quutaan sida aadmiga oo quuta dhirta. Iyo libaaxa oo quuta aadmiga.
Muuse Shiikh Isxaaq
Muuse Sh. isixaaq waxa uu dhalay Abokor iyo Daud (Dood) Abokora wuxuu dhalay JIBRIL. Jibriilna waxa uu Dhalay ABOKOR JIBRIL iyo CUMAR JIBRIIL.
Daud waxa uu dhalay Reer Dood.
Reer Daud (Dood) waa 2 oday Abdirahman iyo Maxamed.
Lakin dhanka isu dheelitirka iyo Faraha waxaa badan oo aad u tarmay Abokor Muuse waana sidan.
1.Omar jibriil Abokor 2.Abokor Jibriil Abokor
Cumar Jibriil Waa 2 oday Biciide Cumar Iyo Isaxaaq Cumar
CUMAR
ISAXAQ CUMAR WUXUU dhalay
urursuge wuxu dhalay 3, Adan urursuge/baale, maxamed urursuge iyo cali urursuge. Ayuun wuxu dhalay 2, Reer caraale iyo reer cali maxamed
Abokor Jibriil waa 3 oday 3 maxamed Abokor Muuse Abokor Samane Abokor Muuse Abokor wuxuu dhalay
Idarays Muuse Uduruxmiin muuse Adraxmaan muuse
Lkn dhanka magacyada looyaqaan waa sidan Idrays muuse Uduruxmiin, Addaraxmaan muuse oo u kala baxa Yoonis Addaraxmaan (Reer yoonis) Barre Addaraxmaan (Biciide iyo Calibare) iyo Bahmajeelo
(Adraxman muuse) Waa sidan Bahmajeelo (ismacil adaraxman cabdile adarxamn isxaq adaraxamn) yoonis Adaraxman bare adarxamn
(Barre adaraxman) Waa sidan
(yonsi barre) Waa sidan= buraale yoonis biciide yoonis
(Biciide waa 4)
Faarax biciide samatar bicide Waadhowr biciide iidle biciide
(Faarax biciide Waa 11)
Simba Trade
Waa Online Portal oo si gaar a ugu adeega Iibsadayaasha ama Iibiyayasha Afrikaanka ah. Simba Trade
Muuse Shiikh Isxaaq
(reer iidle waa 11)
(Amxed faarax waa 4)
xasan axmed xuseen axmed cali axmed Cabdalla axmed.
..............:..............
......................
*Cali barre ....................
'''*UDURUXMIIN
.................................
Maxamad Abokor
1 Yeesif maxmed (yeesif)
2 Samane Yesif
3 Abdarahman Yesif
4 Xassan yesif
5 Abreyn Yesif
6 Sahal yesif
7 Robleh yesif
8 Aadan maxmed (Adan Madoobe)
10 Ugaadh Aadan
12 Yoonis adan
13 Ismail Yoonis (bah Sanbuur)
14 Allamaghan yoonis (bah sanbuur )
15 Xasan yoonis
16 Faahiye yoonis
17 Axmed yoonis. ( Rer xaaji)
Puntland TV iyo Radio
Puntland TV iyo Radio waa shabakadda warbaahin dadweyne oo ka mid ah gobolka Puntland ee Soomaaliya.
Muuse Shiikh Isxaaq
19 Cabdalle Nuux
20 Cabdalle Cabdille
21 Xusen Cabdille
22 Libaan Cabdille
23 Allamagan Cabdille ■ Faarax Allamagan
■ Faatax Allamagan ■ Cabdi Faatax ■ Guuleed Faatax ● Magan Guuleed
24 Abokor Cabdulle. (Solamadow)
25 Ugaadh abokor
26 Samatar abokor
27 Roobsuge abkor
28 Xassan Cabdille (Solamadow)
29 Geedi xasan ( bah rer dood)
30 Cali geedii
31 Cumar cali
32 Faarax cali
33 Maax Cali
34 Warfaa Cali
35 Maxmed' xasan ( bah rer dood)
36 Abokor maxmed (Rer Abokor)
38 Geldoon abokor
39 Faarax abokor
40 Guled abokor
41 Allamagan xasan
42 Ciise Allamagan
43 Cigaal .Allamagan
44 Maxed Allamagan
45 Cabdi Allamagan
46 Axmed Allamagan
47 Bah-sanbuur
48 Bah-toljecle.
49 Bah-xasanjibriil
50 Xusen axmed
51 Xasan axmed
52 Barre Cabdille. (Solamadow)
53 Kuul bare
54 Axmed bare
55 Bah yaaca
56 Caateye
57 Samatar bare
58 Rooble samtar
59 Nabad bare ( Reer Nabad)
60 Axmed nabad
61 Cabane Nabad
62 Maxamed Nabad
63 Yabaal Nabad
64 ismaaciil Nabad
65 Ciise ismacil
66 Geedi ismacil
67 Cigaal nabad
68 Cali cigal
69 Maxamed cigaal
70 Faatax nabad
71 Maxmed fatax
72 Yuusuf fatax
73 Muse faatax
75 Faarax Cabdille
76 bayle faarax
78 Faahiye Faarax
79 Axmad Faarax
80 Rooble axmed
81 Abtidoon axmed (Rer Abti-doon)
82 Saalax Axmed (Rer Saalax)
83 Xildid axmed
84 cabdi xildiid
85 Xaad axmed (Rer xaad)
86 Diriye xaad
87 Muse xaad
88 Adan xaad
89 Biniin Axmed (Reer Biniin)
90 Xirsi biniin
91 Cali biniin
92 Guuled biniin
93 Abkor axmed
95 Jama ali
96 Jibril ali
98 Abdi abkor
Muse abdi
Maxamad axmed (Mxmed axmed)
Jibriil maxmed
Collow maxmed
Gallam Buraale
Cabdi Buraale
Samatar Buraale
Baded maxmed (Rer badeed)
Samatar badeed
Sugulle baded
Raage maxmed (Reer Raage)
Geedi Raage
Buraale Raage
Muse Raage
Daahir faarax (Rer daahir)
Nuux Daahir
Barre Daahir
Yuusuf Daahir
Kaliil daahir
Cigaal Daahir
Guleed Daahir
Xasan daahir
Yoonis Xassan
Hamud Xassan
Geedi Xassan
Cumar daahir
Collow Cumar ( bah-adarxahman)
Maxamed Cumar
Kaliil Cumar (bah-adarxahman)
Aadan Kaliil
Geedi Kaliil
Maxamed Kaliil
Cali Cumar (bah-adarxahman)
Guleed Cumar
Muse Cumar
Abkor Cumar
Ahmed Abokor
Muse Abokor
Qilimbe Abokor
Muumin ismacil
Yuusuf ismacil (Reer Yuusuf)
Jibril yuusuf
Adan yuusuf
Odawa yusuf bah Cumar
Maxamd yuusuf
Wacays yuusuf
Samatar Yuusuf (bah-Awal)
Xasan yuusuf
Cabdi yuusuf
Axmed yuusuf
Awa maxmad muse
Idle muse
Sardheye Muse
http://www.maplandia.com/somalia/sanaag/ceerigaabo-erigavo/gudmo-biyo-cas/
ABOKOR
SAMANE
ISMACIL
YUUSUF
MUSE
Ceelgardi
gg
MUUSE CABDI DUCAALE MUUSE BAH BINIINO .CAWAD DUCALE MALOW CAWAD .DIIRIYE DUCAALE .RAAGE DUCAALE
Eyad Saad
Eyad saad (Carabi: إياد سعد‎), (waxa uu dhashay 7 may 2001, Jordan) Xisaabiye maaliyadeed oo ka qalin jabiyay Jaamacadda Jordan iyo maareeyaha xisaabaadka warbaahinta bulshada, Waxa uu hadda ka shaqeeyaa wakaaladda warbaahinta bulshada Media Town.
Early life
Iyad Saad waa nin saameyn ku leh baraha bulshada waxa uuna ku guuleystey in uu dhiso daawadayaal badan oo kala duwan sida Instagram iyo TikTok, waxaana Iyad uu noqday shaqsi muhiim u ah baraha bulshada.
Isaga oo adeegsanaya nuxurkiisa cusub ee soo jiidashada leh, ee ku wacyigelinta dhalinyarada ku saabsan isticmaalka badbaadada leh ee internetka, Iyad waxa kale oo uu ku guulaystay in uu abuuro bulsho taabacsan daacad ah oo aamina ra'yigiisa iyo talooyinkiisa. wada shaqayn
.si joogto ah ula shaqaynta noocyada waaweyn sida TenTime iyo EZAAR
Dominika
Dominika waa wadanka jasiirad ah oo ku yaalo bariga badda Karabiya, Wadankaan waxoo ka koobanyahay jasiirado aad u yar yar oo aad u quxbadan.
Eyad Saad
Early life
Iyad Saad wuxuu sii wadaa inuu ku fidiyo baraha bulshada dhammaadka Janaayo 2023.
Dominika
Taariikh
jasiiradaan waxaa soo gumeestay markeeda hore ingriiska. waayadii hore waxaa intii ee yurubiyaanka imaanin waxaa degenaan jiray dad (Karab-indian) ah, isla markaas neh waxaa jasiirada lagu soo guray dad adooman oo afrikaan ah, si ee uga shaqeeyaan jasiirada. ajaanibta saaidka ah oo ku soo qul qushay jasiirada waxee la qabsadeen dhaqanka indianka ah. 1978ii wadanka waxoo helay xornimo.
Eyad Saad
Notability
Iyad waxaa ku soo raaca kumanaan isticmaaleyaal TikTok iyo Instagram, waana mid ka mid ah hal-abuurayaashii aadka loo raacay ee Jordan 2022, halkaas oo uu caan ku noqday muddo gaaban gudah.
Salaad Jeelle
Salaad Jeelle wuxuu ahaan jiray wasiir ku xigeenkii gaashaandhiga ee Dawladda kumeelgaarka Soomaaliya, wuxuuna ka mid ahaa wasiiradii dowladdii Cabdullaahi Yuusuf Axmed.
Adnan Menderes
Adnan Menderes (1899 - 17 September 1961) wuxuu ahaa siyaasi Turki ah. Wuxuu ahaa Raiisel Wasaaraha Turkiga intii u dhaxeysay 1950 iyo 1960. Wuxuu ka mid ahaa aasaasayaashii Xisbiga Dimuqraadiga (DP) sanadkii 1946, xisbigii afaraad ee mucaaradka sharciga ah ee Turkiga. Isaga ayaa la maxkamadeeyay oo laga soo laadlaadiyay xukunkii milatariga wixii ka dambeeyay afgambigii 1960, isaga iyo laba xubnood oo kale oo ka tirsan golaha wasiirada, Fatin Rüştü Zorlu iyo Hasan Polatkan. Mid ka mid ah eedeymaha loo soo jeediyay ayaa ah isaga oo amar ku siiyay Pogrom-ka Istanbul ka dhanka ah muwaadiniinta ka soo jeeda qowmiyada Greek. Wuxuu ahaa hogaamiyihii siyaasadeed ee ugu dambeeyay ee turkiga ee la daldalo kadib afgambi militari sidoo kale wuxuu kamid yahay sadexda hogaamiye siyaasadeed ee jamhuuriyada turkiga (oo ay weheliyaan Kemal Atatürk iyo Turgut Özal) oo laga dhisay xabaal lagu maamuuso.
Anne Frank
Annelies Marie (Anne) Frank 12-6-1929 Frankfurt- 31 bishii 3 1945 kaamka bergen ee Jarmalku dadka yuhuuda ah ku uruurin jiray waxaay ahayd gabadh yar oo Jarmal ah laakiin asalkeedu kasoo jeedo yuhuuda waxa ay kudhalatay magaalda Frankfurt inta badan nolosheedana waxa ay kunooleeday magaalda Amistardam ee dalka Holland waxa ay caan noqotay kadib markii ay dhimatay waayo waxa ladaabacay xusuus qorkeedii maalmihii ay gurigooda ku dhuumanayeen iyada iyo caa'iladeedu, kadib markii ciidamadii jarmalku ay qabsadeen wadanka Holland. waxa ay magalada Amistardam u guureen sanadkii 1933 kadib markii ay nasiyadu wadanka qabsatay intii jarmalku uu haystay wadanka hollnad waxa ay ku jireen guri sida ku dhacaday dhamaan yuhuudii halkaas joogtay godoominta iyo dhibata lagu hayo yuhiidii u baxsatay wadan hollnad awxa ay bilaabmatay sanadii 1940. kadib Anna iyo faamligeedu waxa ay dhuumasho rasmi ah bilaabeen sanadkii 1942 waxa ay galeen qol yar oo kadanbeeya xafiis uu aabeheed lahaa kadib labo sano waxaa dhacaday in lasoo sheegay oo halkii ay kujireen lagu ogaaday isla markaas waa laqabtay oo waxa loo mastaafuriayay mucaskara kuyaala wadanka Jarmalka kaas oo kamida kuwii dadka yuhuuda ah marka laqabto lagu hayn jiray inta aan ladilin Anna farank waxa ay dhimatay markii laqabtay 7 bilood kadib. Anna waxa ay katagatay buug laga helay halkii lagasoosaaray iyda iyo faamligeeda buugaas oo laqoaray markii danbe waxaana buugaas layidhaahdaa maalmihii gabadhii yarayd waxaana lagu qoray oo looturjay luqado aad u badan buugu waxa uu kahadlayay sidii ay noloshu ahayd maalmihii iyada iyo faamligeedu aya dhuumanayeen
Aflixi
Aflixi.com Waa Website loo sameeyay arayda Jaamacadaha Dhigto Kuwa ka baxay, kuwa hada Jaamacada bilaabaayo sidookale macalimiinta iyo dhamaan inta aqoon raadineeyso Waxaad soo dhigi kartaa wixi Su'aal oo ku saabsan aqoon oo aad u baahantahay ina lagaa caawiyo kadib waxaad heleeysaa Jawaabta su'aasha aad soo weeydiisay. si aad Su'aalo usoo dhigto halkaan kasoo dhig, si aad isku diiwaangaliso halkaan riix.
Aasaasidii Aflixi
waxaa la aasaasay 2015-5-17.
Qaybaha Flixi
Aflixi wuxuu ka koobanyahay 17 kuliyadood oo kala ah
Qalab mobeel
Lasoo dag Aflixi Mobile App
Tixraac
http://www.aflixi.com/topic/4-ku-soo-dhawaaw-aflixi-welcome-to-aflixi/ http://www.aflixi.com/topic/3-hab-isticmaalka/
Doolow
Degmada Doolow waa magaalo ay degenyiin dad badan oo soomaaliyed. Waana dagmo ku taal Gobolka Gedo dhanka waqooyi bari waxa ayna u dhaxaysaa magaalooyinka Buula-Xawo iyo Luuq Waxayna degmadu xaduud laleedahay Gobolka libaan oo ka mid ah dhulka ay itoobiya xoogga ku heysato waxana degmada mara labo wabi wabiga jubba iyo wabiga dawo .Waa magaalo qadiimi ah, dagaaladii sokeeye ee ka qarxay dalka Soomaaliya way ka badbaaday. Waxaa ku nool Doolow dad gaaraya ilaa 125,000 oo qof. Guud ahaan waxaa aga qabaa'ilo kala duwan oo ay kamid yihiin beelaha surre, Garamare, Gawaawayn iyo Mareexaan,  waxay laf dhabar u tahay reer guuraaga dega deegaankaasi. waxaayna leedahay beero waawayn oo bilic qurxoon
Maamul
Degmada Doolow waxay degmo noqotay horaantii 197yadii. Doolow waa magaalo weyn degmooyinka 6da ah ee Gobolka Gedo. Waxaana Doolow daga Qabaailada surre, Garamare, Gawaaweyn iyo Mareexaan.
Prem Tinsulanonda
Prem Tinsulanonda (Thai: เปรม ติณสูลานนท์; 26 Ogosto 1920 - 26 Meey 2019) wuxuu ahaa sarkaal militariga Thai ah, siyaasad ahaan, iyo maamule ah oo soo noqday Raiisel Wasaaraha Thailand laga soo bilaabo 3-dii Maarso 1980-kii illaa 4-tii Ogosto 1988, xilligaas oo lagu qiimeeyey inuu soo afjaray kacdoon wadaaga isla markaana uu sii maamulayo dardargelinta kobaca dhaqaalaha. Isagoo ah gudoomiyaha golaha dhaxe, wuxuu u shaqeeyey Regent of Thailand laga soo bilaabo geeridii Boqorka Bhumibol Adulyadej 13kii Oktoobar 2016, ilaa iyo 1dii Disembar 2016 ee Vajiralongkorn inuu noqdo Boqorka. Markuu ahaa 98 jir, Prem wuxuu ahaa Raiisel wasaaraha cimriga dheer ee Thai.
Intii lagu jiray qalalaasaha siyaasadeed ee Thai bartamihii 2000-meeyadii, waxaa lagu eedeeyey ra'iisulwasaarihii xilka laga tuuray Thaksin Shinawatra iyo taageerayaashiisa in ay maamuli doonaan afgambigii 2006, iyo sidoo kale magacaabidda golaha sharci dejinta afgembiga iyo dowladda ku meel gaarka ah ee Surayud Chulanont. Ciidamada militariga ee xukunka ka tuuray Thaksin ayaa beeniyay in Prem uu door muhiim ah oo siyaasadeed ku lahaa.
Rochester
Rojester, Rochester waa magaalo ku taala gobolka Minnesota ee wadanka Maraykanka, iyo fadhiga dowlada degamada Olmsted County ee waqooyiga Minnesota. Magaalada Rojester waxay dhacdaa koonfurta Webiga Zumbro, waxaana ku dhaqan shacab gaadhaya 106,769 taasi oo ku salaysan tiro-koob dowlada Maraykanku samaysay sanadkii 2010ka.
Tiro-koob kale oo la sameeyay sanadkii 2014ka waxaa lagu ogaadey in shacabka Rojester aad u koreen kuwaasi oo gaadhay 111,402. Magaalada Rojester waa magaalada 3aad ee ugu dadka badan gobolka Minnesota, waxa ka horeeya kaliya Minneapolis, Saint Paul iyo Bloomington. Waxaana Rojester gaadhaa ilaa 211,853 shacab ah marka lagu daro nawaaxigeeda iyo degmooyinka hoos gala.
Deegaanka magaaladan waxaa loogu magac daray magaalda Rochester, New York.
=Muuqaalka Magaalada=
=Magaalooyinka Maraykanka=
=Tixraac=
Uunsi
waxaanu u baahanahay dareraha xabagta geedka maraaga (لبان; Frankincense) magaca Saynis: Boswellia Carterii, waa xabag ama caano geed, qayb ka mida luubaanta ayaa la calaaliliyaa guryahana waa lagu uunsiyaa iyadoo leh caraf heer sare ah, waxaa kaloo loo adeegsadaa daawo dhaqameedka, Luubanta waxaa aad loogu yaqaanaa dhaqanka Soomaaliyeed iyo kuwa carabta. Luubaanta waxaa lagu shidaa Dabqaad ka oo laga sameeyo dhagax khafiif ah sida digsiga cuntadda.
luubaanta ayaa noocyo badan leh waxaana geedka luubaaneedku soo saaraa ilaa sadex mar sanadkii, meelaha uu ka baxo geed luubaaneedka ugu qaalisan dunida ayaa ah woqooyi bari Soomaaliya, Cumaan iyo Yaman, waxaa kaloo laga hela jasiirada soqodra ee ku aadan woqooyi bari soomaaliya, ganacsi ayaa ka dhexayn jiray soomaalida iyo faraacintii  luubaanta ku salaysan, dhulkii uduga ayaa lagu magacaabi jiray dhulka soomaalida,
Jaadadka lubaanka
Waxaa geedahaas ugu muhiimsan Moxog (oo soo saara xabagta Beeyo) iyo Yagcar (oo ay ka dhalato xabagta Maydi)
MOXOR: waa geedka jiridiisa ay ka soo baxdo Beeyo.
BEEYO
Beeyadu waa xabagta ka dhalata geedka Moxorka oo ka baxa meelaha banaanista ah, Moxorku wuxuu leeyahay jirid buuran oo ay ka buuxdo dheecaan (caano). Beeyada marka la soo guro waxaa lakeenaa magaalooynka, waxaana lookala saaraa afar (4) qaybood oo ah siddan.
YAGCAR: Waa geedka jiridiisa ay ka soo baxdo Maydi
MAYDI:
Waxaa looo kala saaraa marka lasoo jadro(lasoo guro) dhawr qaybood oo ah sedan.
Taariikhda luubaanta
Luubaanta ayaa waxaa la yaqaanay miilaadiga ka hor, waxaa ku tiirsanaan jiray xadaarado hore oo qadiim ah sida xadaaradii saba iyo maciin, faraacintii, boqotooyadii beershiya (furus), ruumaanka, giriiga iyo hindiya una adeegsan jiray dhaqan diimeedyo iyo bukhuur ahaan, waxaa kaloo ka ganacsiga luubaanta ku xirnaa xadaaradii faraacinta kala dhaxaysay dhulka soomaalida gaar ahaan gobolada bari.
yurubta galbeed ayay luubaantu gaartay waqti dambe lagu qiyaaso waqtiyadii dhexe.
Adeegsiga luubaanta
waxaa loo adeegsadaa xanjo ahaan ama bukhuur iyo uunsi, dadka qaar baa u adeegsada sixirka iyo dhaqamo diimeedyada kala duwan, waxaase ugu caansan u adeegsigeeda qaab udugsiga iyo daawo dhaqameedka,
Kaabayaal bulsho
Kaabayaal Bulsho (Public Infrastructure; بنية تحتية) waa waxyaabaha aasaasiga ah ee isku xidha isla markaana u adeega magaalo, degmo, gobol, wadan iyo wixii la mid ah. Sida caadiga ah, kaabayaashu waxay u adeegan ama isku xidhaan bulshada waxayna saldhig u yihiin koboca dhaqaale iyo guud ahaan isku socodka shaqada. Kaabayaasha bulshada waxaa ka mid ah jidka, Laamiyada waaweyn, Buundooyinka, Biyo-xidheenada, wasakh-qaadeyaasha, wado tareen, dekedaha, koronto gudbinta, isgaadhsiinta, gego diyaarad iyo kuwo kale oo badan.
Hordhac
Kaabayaashu waa adeega aasaasiga ah ee bulsho kaasi oo fududeeya isku socodka, ganacisga, nolosha maalinle iyo dhamaanba baahida kala duwan ee bulsho.
Jack Ma
🇨🇳 China Mǎ Yún (Shiine: 马云) (10 Sebtember, 1964), ugu caansan ee loo yaqaan naaneyska Jack Ma, waa ganacsade u dhashay, maalqabeen iyo samafala Shiinaha. Isagu waa aasaasaha iyo agaasimaha guud ee shirkadda Alibaba Group, oo ah shirkad farsamo caalami ah oo isku duuban. Bishii Febraayo 2018 wuxuu ka mid ahaa ragga ugu taajirsan Shiinaha, hantidiisa oo dhan $ 41.3 bilyan, iyo sidoo kale mid ka mid ah dadka ugu taajirsan adduunka.
Laga bilaabo Julaay 2020, oo hantidiisu tahay $ 48.2 bilyan, Ma waa qofka labaad ee ugu taajirsan Shiinaha (ka dib Ma Huateng), iyo sidoo kale mid ka mid ah dadka ugu taajirsan adduunka, oo kaalinta 20aad ka galay Forbes. Sannadkii 2019, Forbes wuxuu ku magacaabay Ma liiska ay ku qoran tahay "Geesiyaasha Aasiya ee 2019 ee Philanthropy" shaqadiisa uu ku taageerayo bulshooyinka danyarta ah ee Shiinaha, Afrika, Australia, iyo Bariga Dhexe.
Cabdi Indhobuur
Cabdi Indhobuur waxa uu ka mid ahaa abwaanadii fara-ku-tiriska ahaa ee loogu jeclaa fanka Soomaaliya. Wuxuuna ku dhashay degmada Gaalkacyo ee gobolka Mudug, Soomaaliya. 1963dii ayuu wuxuu ku biiray ciidaanka booliiska, 1972dii ayuu u soo wareegay Magaalo-madaxda Muqdisho isagoo ka howlgalay Dekadda, kadibna ku soo wareegay kooxda Heegan.
Abdi bashiir waxuu ku soo barbaray magaalada Gaalkacyo,waxuuna bartay Quraanka iyo shareecada Islaamka oo uu meel sare ka gaaray oo culumada ay ka mid ahaayeen Macallim Mohamed iyo Macallim Daahir allaha u naxariistee uu ka aflaxay ka dibna dadka reer Gaalkacyood ka ah ku qiimayn jireen aqoontaas alle siiyey. Abdi waxuu ciidanka ploiceka ka galay magaalada Mgadishu,intii aan loo bedelin Hargeysa 1965,Indhabuur waxuu galay schoolo kala ah Carabi iyo Talyaani oo meel fiican ka gaaray.Waxuu joogay hargeysa 1965-1967 oo uu ka galay school English ah,marka Cabdi waxuu ku hadli jirey sedex luuqadood(Tri-lingual).Ka dib waxaa loo soo bedelay Gaalkacyo oo ay codsatay hooyadayo oo aad u jeclayd Indhabuur si uu ula noolaado,caruurta aan ka mid ahaana oo ula koriyo. Waxuu Cabdi ku sugnaa Gaalkacyo 1968-1972 ka dibna waxaa loo bedelay Mogaishu oo madax ka noqday Kooxdii heegan(1972-1991)ilaa gacan ka xaqdaran ay dishay. Cabdi waxuu ahaa Abwaan,aftahan,aqoonyahan,doodaa aan laga daba hadlin. Waxaan Indhabuur la noolaa(1972-1974)oo aan dhiganayey dugsigii dhexe ka dib aan ka aaday dugsi sare oo boarding ahaa. Waxaan Cabdi ahayn walaalo iyo saaxiib dhaw oo aad isku qadariya. Waxaan Cabdi ku qiimayn jiray sida uu hooyadayo u jeclaa oo u xanaanayn jiray haday noqon lahayd baarinimo,naxariis iyo u jajabnaan,waxaana taas daliil u ah inta hees uu hooyo u tiriyey,tiro afar aan ka xasuusto. Taariikhda bashiir indhabuur halkan kuma soo koobi karo insha-allah waxaan ka qori doo buug,laakin bal hada aan halkan ku joojiyo.
9 (tiro)
Sagaal (ingiriis: Nine) waa tiro xisaabta ka mid ah oo u qoranta 9 taas oo ah godka tobanaad ee tiroda.
Cabdi Indhobuur
Heesihii iyo Riwayaduhuu curiye
Heesahaasi oo iskugujira kuwo Wadani ah iyo kuwo Jacaylba leh, waxaa ka mid ah:  'Boolisku waa', 'Arligaygoow, 'Heybad waxaad ku leedahay', Maskax gaabnidaa, Isku duubni, Dhabta miyaan ku saaraa, 'Hallow', 'Qaranimo', 'Dal barwaaqo & dadka baahan', 'Adinkiyo awoodayadaay', 'Abaal hooyo', 'Hooyooy wax lagu dhigaa la waayey', 'Midnimo u adeeg', 'Dumarow ha suuroon', 'Subxaan Yaa Qafaar'  iyo kuwa kale oo fara badan.
9 (tiro)
Tiroda sagaal waa lambarka tobanaad ee guud ahaan tirada, waxaana ka horeeya eber, kow, labo, sadex, afar, shan, lix, todoba iyo sideed.
Sidoo kale waxay ka tirsan tahay godka tirada ee Hal-godleey.
Cabdi Indhobuur
Geeridii Cabdi Bashiir
Allahaa u naxariistee Abwaan Cabdi Bashiir Indhobuur waxaa lagu diley xaafada Afisyooni ee degmada Waaberi ee magaalada Muqdisho 1990kii.
9 (tiro)
9 waa habka qoraalka xisaabta ee tirada lambarka sagaal. Tirada lambar 9 waxay ka mid tahay tobanka lambar ee aasaaska u ah dhamaan tirada.
David Woodard
David Woodard (dhashay Abriil 6, 1964) waa kirishbooy Mareykan ah oo qoraa ah. Intii lagu guda jiray 1990s wuxuu abuuray ereyga 'prequiem, portmanteau of preemptive and requiem', si uu u sharaxo dhaqankiisa Buddhist ee sameynta muusikada heeganka ah ee la bixin doono inta lagu jiro ama wax yar kahor dhimashadiisa.
9 (tiro)
= Qoraalo La Mid Ah =
David Woodard
Timothy McVeigh wuxuu ka codsaday Woodard inuu sameeyo Mass prequiem Mass ka hor dilkiisa oo ka dhacay Terre Haute, Indiana. Isaga oo qiraya "ficilkii foosha xumaa" ee McVeigh, hadana damacsan in uu bixiyo raaxo, Woodard wuxuu ku ogolaaday in uu soo bandhigo qaybta coda ee halabuurkiisa "Ave Atque Vale" oo ay la socdaan koox heesta naxaasta ah oo ka socota St. Margaret Mary Church, oo u dhaw USP Terre Haute, ka hor dhagaystayaasha oo ay ku jiraan markhaatiyaasha subaxa dambe. Archbishop Daniel M. Buechlein iyo Kadinal Roger Mahony ayaa ka codsaday Pope John Paul II inuu u duceeyo dhibcaha buuxa ee Woodard.
9 (tiro)
= Xigasho =
David Woodard
=Tixraac=
=Xidhiidhyo Banaanka Ah=
Abdulkadir Nur
Cabduqaadir Maxamed Nuur (Abdulkadir Mohamed Nur) wuxuu ku dhashay magaalada Muqdishu sanadkii 1985tii. Wuxuu waxbarashadiisa ilaa Dugsi Sare kaga baxay dugsiga Al-Macmuur ee magaalada Muqdisho sanadkii 2007dii. Shahaadada koowaad ee Jaamacadda wuxuu ka qaatay Jaamacadda Ankara isaga oo ku diyaariyay culuumta Xiriirka Caalamiga.
Mudane Abdulkadir wuxuu sanadii 2008dii ka shaqo bilaabay madaxtooyada qaranka ee Villa Soomaaliya asigoo noqday madaxa amniga. 2009kii waxaa uu ku biiray Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayadoo loo magacaabay xoghayaha labaad ee Safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga. Sanadii 2012kii, Mudane Abdulkadir waxaa loo dalacsiiyay xoghaya koowaad ee Safaaradda. Kadibna sanadkii 2015kii waxaa uu noqday qunsulka koowaad. Ugu dambeyn sanadkii 2016kii waxaa uu noqday sii hayaha Safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga. Guud ahaan mudadii 8dii sano ee uu ka soo shaqeeyay Safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga, Mudane Abdulkadir waxaa uu kaalin mug leh oo muuqata ka qaatay horumarinta xiriirka iyo iskaashiga Soomaaliya iyo Turkiga iyo sidoo kale taaba gelinta siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya.
2017kii, Abdulkadir waxaa loo magacaabay agaasime ku xigeenka Heyadda Nabadsugidda Qaranka, kadibna 2018kii waxaa uu noqday sii hayaha guud ee Heyadda. Abduladir Maxamed Nur waxuu sidoo kale ahaa La Taliyaha Sare ee Gudoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya.
Dadka Baajuuni
Dadka Baajuuniga (Bajuni people) waa dad laga tiro badan yahay oo ku dhaqan Gasiirada Baajuuniga, xeebaha ku hareersan wadanka Kiinya, iyo meelo ka mid ah Koonfurta wadanka Soomaaliya. Tirokoob laga soo xigtay Ururka Qaramada Midoobay, dadka Baajuuniga ah waxaa lagu qiyaasay wax ku dhow 100,000 qof kuwaasi oo intooda ugu badan ku nool yihiin wadanka Kiinya. Dhinaca kale, wadanka Soomaaliya waxaa ku nool tiro lagu qiyaasay ilaa 20,000 qof kuwaasi oo intooda ugu badan ku dhaqan koonfurta dalka.
Hordhac
Dadka Soomaalidu waa kuwa ugu badan ee ku dhaqan wadanka Soomaaliya; ayadoo lagu qiyaasay ilaa 85% oo bulshada ahi ineey tahay Soomaali sax ah, halka inta kale ka soo jeedaan meelo kale oo caalamka ah.
Intaasi marka laga yimaado Soomaalidu waxay isku qeybisaa reero iyo qabiilo kuwaasi oo guud ahaan ah 4 beelood.
Bulshada Soomaaliga
Bulshada Soomaaliya waa mashruuc xambaarsan macluumaad badan oo ku saabsan beelaha, reeraha, luuqadaha, tirada bulshada, heerka waxbarasho, caafimaadka, dhaqaalaha, diimaha iyo qodobo kale oo saamayn ku leh bulshada.
Dadka Soomaalida
Dadka Soomaalid waa bulsho ku dhaqan Geeska Afrika; gaar ahaan wadanka Soomaaliya, Jabuuti, deegaano ka tirsan wadanka Itoobiya, deegaano ka mid ah wadanka Kenya iyo meelo badan oo caalamka ah. Dadka Soomaalida ah waxay ka mid yihiin kooxaha Bulshada Soomaaliya; waana dadka ugu badan bulshada ku nool wadanka Soomaaliya. Intaas waxaa dheer, dadka Soomaalidu waxay ku hadlaan Af-Soomaali oo kamid ah luqadaha Kushitiga Faraceeda Afro Aasiya.
Dagaar
Dagaar waxa dega beesha muuse abokor ee habarjeclo.dooxada Dagaari waxay ka tirsantahay degmada ceerigaabo ee waa bartii lagu qabtay shirweynihi besha biciide. Ee muuse abokor, habarjeclo
DOOXADA DAGAAR CERIGAABO
DAGAAR DOOXADA DAGAAR WAXAY ku taala magalada ceerigabo duledkeda konfureed waxayna magalada u jirtaa 15km waa meel ku haboon dalxiiska waxana ku yaala togag rogmanaya oo dabiciya iyo dhuldaqsimed cagaaran oo indhaha so jidanaya waxa dalxiska u aada dhaman ee ceerigabo goobta aya waxa ka dhaca meherada xafladaha iyo wxi lamida sidoo kale waa dhuldaqsimed duleedka magalada ah aad ayay u balaadhan tahay dooxadu waana mid kamida nimcooyinka eebe ku manaystay ceerigaabo oo ku taala dhul joogiisu aad u sareeyo taas oo ka dhigtay meel roobab badan helaan
juqurafi ahaan
dooxada dagaar waa dhul aad u baaxad weyn oo aad u quruxabadn si lamida dhulka gobolkasanaag degankani waa dhul dooxo togog kusoo rogmadaan oo barwaqo ah waxa lagu qiyaasa guud ahaaan 100km waxay kutala duledka koonfured ee magalada ceriago waxa ay dhanka koonfured ka xiga degamada yufle oo la tirsan cerigaabo oo u jirta ilaa 10km yufle laftedu waaxa weye dhul dqsimed aad u quru badan oo dooxada lafteeu soo gaadho dooxada waxa laga helaa biyo area dedaoo dhan waana ilaha biyaha mustaqbalka ee degaankas https://elevationmap.net/dhalaax-ceerigaabo-so-1011186355
QABIILKA DEGA
dagaar waxa dega beesha biciide ee muuse abokor waxana ay kutaale duledka kkonfured ee cerigaabo iyado cidna u diidin dhuldaqsimedkeda dadka iyo xoolaha oo umada oodhami wada manafacad sadaan dhinacada galbeed waxa ka xiga dayaxa oo ay degan beeshauduruxmiin muuse oo iyaguna kamida qabiilka muuse abokor
YooA
Yoo Si-ah oo si fiican loogu yaqaan magaceeda masraxa YooA (유아) waa fanaanad u dhalatay Kuuriyada Koonfureed, waxayna xubin ka tahay kooxda gabdhaha Oh My Girl ee hoos timaada WM Entertainment.
Astaannta Qaranka ee Itoobiya
Astaanta qaranka itoobiya qaabka ee hadda u egtahay waxaa la ansixiyay 1996. waxee ka koobantahay xidig isdhaaf oo leh shan falaaraha iftiinka. Astaanta sidoo kale waxee ka muuqataa calanka itoobiya.
Konstantinoble
Konstantioblle waa magaca hore magaalada Istanbul
Alwaasiq bilaah
Haaruun Al-waasiq bilaah waa mid ka mid ah khulafada cabaasiyiinta
Xasan Cabdullaahi Xasan
Xasan cabdale xasan Waxaa weeye khabiir dhaqaalaha ah iyo maaraynta Waxa uu shqooyin kala duwan ka soo qabtay somali airlines daalo airlines oo uu madaxa ugu sareeya ka ahaa waqtiyadii bur burka dalku ahaa Waxaa uu galay Siyaasadda isaga oo noqday wasiir ku xigenkii maaliyada puntland Hadana waa duqa magaalada boosaaso ahna gudoomiyaha golaha deegaanka magaalada boosaaso
Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed
Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed (Somali National Television, SNTV) waa saldhigga TV-ga qaranka ee Soomaaliya.
Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed waa Idaacadda adeegga dadweynaha ee Soomaaliya. Xarunteeduna tahay magaalada Muqdisho, ee caasimada dalka, ay mas'uuliyadda ugu weyn waa in ay bixiso baahinta adeegga dadweynaha dalka oo dhan. SNTV waxaa nidaaminaya Wasaaradda Warfaafinta, Boostada & Isgaarsiinta ee Golaha Soomaali ah Wasiirada.
Madaxwaynaha Soomaaliya
Madaxaweynaha Soomaaliya (President of Somalia) waa madaxweynaha iyo hogaamiyaha guud ee wadanka Soomaaliya. Madaxweynaha wadanku waa hogaamiya koowaad ee Ciidanka Xoogga Soomaaliya. Intaasi waxa dheer, Madaxweynuhu wuxuu hormuud u yahay Dowlada Jamhuuriyada Federaalka Soomaaliya, midnimada Umada Soomaaliyeed, dhaqan-gelinta Dastuurka Soomaaliya, iyo howl-gelinta xubnaha dowlada.
Hordhac
Xafiiska rasmiga ee Madaxweynaha Soomaaliya waxaa la aasaasay markii ay sameeysantay Jamhuuriyada Soomaaliya 1dii Luuliyo sanadkii 1960kii. Madaxweynihii ugu horeeyay ee xafiiska qabta wuxuu ahaa Aadan Cabdulle Cusmaan (ku magac dheeraa "Aaden Cadde"). Madaxweynaha maanta tallada haya waa midkii 8aad, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, kaasi oo kursiga ku fadhiya tan ilaa markii la doortay 16kii Sebtember 2012.
Madaxweynayaasha Soomaaliya
Madaxweyneyaashii soomaray dalka Soomaaliya.
Saldanadii Ogaadeen
Saldanada Ogaadeen waxay ka bilaabatay Ugaas NUUR Ugaas Xasan-Dheere, wixii intaa ka horeeyay waxaa 17 jiil beesha Absame utalin jiray Beesha Jidwaaq, khaasatan beesha Bartire. Saldanadii ogadeen iyo tan daaroodba waxaa hogaaminayay oo soo bilabay boqor cumar wilinwili ama cumar adunyo(cumar ahmed maxamed yusuf barkanti sacad mudaan maqabul ogaden) wuxuuuna hogaanka hayay 1185 ilaa 1270. wuxuu hogaaminayay in kabadan 80sano (waa walashma dynesty boqortooyadii wilinwili).Boqortooyadii wilinwili waxay hogaanka haysay 400 oo sano waxaan hoganka waday ilaa iyo 1555.Boqortooyadaa waxaa isugu tagay gumaysiga Itoobiya, bortiqiiskii u soo hiiliyay iyo dabaqoodhi soomaali iyo ogaden ka koobnaa oo ilaa maantana dabaqoodhi ah, taariikhdu halkaasay leedahay wayna qoran tahaye halkaa mari.Boqortooyadaa waxaa iska dhaxlay 19suldaan. waxayna lahaayeen laba magac oo kala ahaa (Ifaat iyo Adal).Ifaat waxaa labedelay markii uu shahiiday sultan sacad (sultan sacad suldan axmed suldan cali suldan sabir naxwi sultan mansuur sultan cumar wilinwili).Markaa kadibna waxay qaateen saldaanadii Adal, kadibna waxaa hogaanka la wareegay Sulaadan Axmed. == Ugaas Nuur Ugaas HASSAN DHEERE saldanadiisii ilaa hada way socotaa, inkastoo dadkii farcamay isku qabsadeen cidii hayn laheyd derejada "Ugaasnimo" ee beel weynta Ogaadeen Absame.
Bartamaha Ameerika
.
Baalcad geesi
„Geesinimadu waa tayada xoog, geesinimo, iyo geesinimo. Macnuhu maaha inaadan waligaa cabsan. Taa beddelkeeda, waxay la macno tahay in tallaabo la qaado in kasta oo ay cabsideenna jirto. Yehowah waa isha geesinimada runta ah.”
1948
walaal yaaa waxaaan doonyaa inaad iga caawisaan inaa waxka qore dagaalkii q boobaa ee aduunka ka dhacay wlaal ee ma iga caawirn karintaa sababbihii iyo ujoodayankii laga lahaa iyo wadamaday kala ahaayeeb iyo
waxaab o baa hanahay ciwaab kiina ee pleas ma isiin karatii walaal
Cabdul-Qadir Jilani
Shiikh Cabdi qadir Jilani waxa uu dhashay sanadii 472 taariikhda hijriga waxa uu ahaa Imaam suufi ah waxaa lagu tiriyaa in dariiqada Qaadiriyady ay isga kasoo jeedo.
Nasabka Shiikha
Abu Maxamed Cabdul Qaadir Al-Jaylani bin abii saalix Musa bin YaxyaAl-jili bin cabdala zahid Ibn Maxamed Almadani Ibn dauud al amiir Ibn musa sani Ibn cabdala almakarim.
Dhalashaddiisii Iyo yaraantiisii
Waxa ka jira khilaaf wayn goobta uu ku dhashay, laakiin Cadaymo badan ayaa tilmaamaya in shiikhu uu ku dhasahay magaalada Jaylaan ee wadan Iiraan waxa uu shiikhu dhashay sanadii 1077.
Caruurtiisii
Shiikh cabdi qaadir waxa uu dhalay caruur aad ubadan,waxaana ka caanbaxay Toban.
Safarkiisii Baqdaad
kadib markii shiikhu uu xoogaa culuumta diinta ha qataay culimadii caailadiisa waxa uu u safray dhanka Magaalda baqdaad ee haatan caasimada wadanka Ciraaq taariikhdu markaas waxa ay ahayd 488 hijriga. waxa uu ahaa sideed iyo toban jir.kadib waxa uu kubiiray Madrisad lagumagacaabi jiray Shaykh abu saciid almakrami, waxa uu noqday shiikh wayn waxa loo nisbeeya dariiqada qaadiriyada oo agh mid kamida Dariiqooyinka Suufiyada oo aad looga jecelyahay Masar Suudaan iyo meelobadan oo kamida bariga Afrika oo Dhulka soomalidu ay kamidyihiin.
Bada Kaariibiyaanka
Bada Kaarabiya waa bad ku taalo Badweynta Atlaantik. Waxee ku taalaa Bariga Meksiko iyo Bartamaha Ameerika. Badaan waxaa ku dhax yaalo jasiirado aad u badan.Badani waa farac kabaxa Badweynta Atlaantik.waxaana kuyaala dawlado badan oo jasiirado u badan Badda Caribbean (Isbanishka: Mar Caribe, Faransiiska: Mer des Caraïbes; Dutch: Caraïbische Zee) waa badda badda Atlantik ee ku yaalla dhufaysyada Rugta Galbeedka. Waxaa ku xiran Mexico iyo Bartamaha Aasiya oo galbeed iyo koonfur galbeed, waqooyiga by Greater Antilles oo ka bilaabanaya Cuba, dhinaca bariga by Lesser Antilles, iyo koonfurta by xeebaha waqooyiga ee South America.
Meelaha oo dhan ee Badda Caribbean, jasiiradaha badan ee Hindida, iyo xeebaha ku dhow, waxaa si guud loo yaqaan Caribbean. Biyaha Caribbean waa mid ka mid ah badaha ugu weyn oo leh aag gaaraya 2,754,000 km2 (1,063,000 sq mi). [1] [2] Meelaha ugu qotomisan badda waa Cayman Trough, inta u dhaxaysa Cayman Islands iyo Jamaica, oo ah 7,686 m (25,217 ft) oo ka hooseeya heerka badda. Xeebaha Caribbean ee xeebaha waxaa ku yaala xeebaha Gacanka, Gacanka Venezuela, Gulf of Darien, Golfo de los Mosquitos, Gulf of Paria iyo Gulf of Honduras. Badda Caribbean waxaa ku yaal geedka labaad ee ugu weyn ee adduunka, Mesoamerican Barrier Reef. Waxay soconaysaa 1000 km (620 mi) oo ku taal xeebta Mexico, Belize, Guatemala, iyo Honduras. [3]
Wadanada Ku Yaala
Wadanada la isku yidhaahdo Kaaribiyaanka waxaa ka mid ah:
=Qoraalo Kale=
= Xigasho =
Keysaneey
Keysaneey waa isbitaal caan ah oo ku yaala Degmada Kaaraan, kaas oo wax u qabta dadka soomaaliyeed ee dhibaateysan markii hore wuxuu ahaan jiray xabsi waxaana isbitaal loo bedelay kadib markii ay burburtay xukuumadii dhexe ee Soomaaliya isbitaalkani wuxuu faa'iido weyn u noqday dadkii ku waxyooloobay dagaaladii sokeeye ee ka dhacay magaalada Muqdisho.
Hijrada Madiina
Hijrada Madiina ama Hijrada Nabiga scw ama si gaaban Hijrada waxey ahayd markii Nabi Muxamad scw iyo saxaabadiis ka haajireen Makka una haajireen Madiina ayagoo ka cararaya dhibka iyo cadaabka ay ku haayeen madaxda Qureysh gaar ahaan dhimashada Abuu Daalib ka dib, Taariikh ahaan hijrada wxey ahayd 622 Miilaadi, weyna sii socotay hijrada saxaabada ilaa Makka laga furtay.
Xiligii khaliifka labaad Cumar wuxuu sameeyay kalandarka ay muslimiinta wax u xisaabsadaan asigoona u astaameeyay hijrada bilaawga Kalandarka, waxanaa loo yaqaanaa "Kalandarka Hijiriga"
Armiiniya
Armania waa wadan Dhul xiran oo ku yaalo, bariga Yurub iyo galbeedka Aasiya.
Ermeniya: Հայաստան, translit. Hayastan, IPA: [hɑjɑstɑn]), si rasmi ah Jamhuuriyadda Armenia (Erman: ermen: Հայաստանի Հանրապետություն, translation. Hayastani Hanrapetut'yun, IPA: [hɑjɑstɑni hɑnɾɑpɛtutʰjun]), waa waddan ku yaal gobolka Koofurta Caucasus ee Eurasia. Waxaa ku yaala galbeedka Aasiya ee ku yaala Jasiiradaha Erman, waxaa xuduud la leh Turkiga galbeedka, Georgia waqooyiga, xaqiiqda madaxbannaan ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah iyo Azerbaayadaha bari, iyo Iran iyo Azerbaijan oo ka baxsan Nakhchivan koonfurta.
Goobo
Wareegga goobada waxaa loo yaqaanaa Meeris
Waxaa jira macnayaal kale ee la xiriira goobada oo loo baahan yahay inaan fahamno.
Barta-xuddunta Waa barta ku dhacda bartamaha goobada.
Gacan Waa xarriiq ka bilaabma barta- xuddunta kuna dhamaata bar ka mid ah wareega goobada.
Waxaana loo soo gaabiyaa r isla markaana waxa uu la eg yahay dhexroorka barkiis.
Koorda Waa xarriiq u dhexeysa laba barood oo wareegga goobada ku taala.
Dhexroor Waa xarriiq u dhexeysa laba barood ee goobada martana barta-xuddunta.
Waxaana loo soo gaabiyaa d.
Qaanso Waa xarriiq is wadata oo dul saaran qeyb ka mid ah goobada.
Gabal goobeed Waxay soo koobtaa inta u dhexeeysa xarriiqa qaansada ee goobada iyo koordaha. Waxaa kaloo la dhihi karaa labada cirif ay ku dhamaadaan xarriiqda qaansada.
Qurub goobeed Waa inta u dhexeysa xarriiqda qaansada iyo laba xarriiq ee gacanka kuwaasoo ku xirmaaya labada cirif ee xarriiqa goobada.
Wareega iyo bedka goobada
K'naan
Kaynaan Warsame, waxa uu dhashay sanadku markuu ahaay 1978 waxa uuna ku dhashay Soomaaliya gobalka Banaadir magaalo madaxda Muqdisho gaar ahaan dagmada caanka ah ee wardhiigley. Kaynaan ayaa waxa uu ka soo tagay wadankiisa hooyo sanadkii 1991 kii, kadib markeey ka baxday meesha maamulkii dowladii dhexe ee Soomaalia, Kaynaan ayaa ah qof heesta dhalashada Kanada, waa Somalian Kanadian. Kaynaan waxa uu qaadaa heesaha loo yaqaano raab, hip hop, pop iyo rock.
Knaan waxa uu aad uga duwanyahay fanaaniita somaliyeed, markaan sida leyahay waxaan ula jeda xaga tageeraha, oo waxaa knaan aad looga jecelyahay Aduunka oo dhan, waxa uu ku hesa afkeena Hooyo ka so koow afka Ingriiska. kaynaan oo ah nin wadani ah runttina jecel dalkiisa hooyo sida u cadaaday dunida kadib markuu kor u tagay cawaale ama astaanta dalkeena habeen kii la furayay koobka aduunka heesaha kaynaan waxaa laga dheehan karaa af Soomaali badan waxuuna naqso noqday nin laga yaqaan aduunka kaynaan oo dunida ugu jira dalkeena hooyo
Wadada Xariirta
Wadada xariirta (Silk Road; طريق الحرير) wexey eheyd kooxeyn oo loo talagaley ganacsiga Aasiya oo muhiim aha.
K'naan
Keynaannaan waa muslim ereyga (Keynaan) ayaa ah micnahiisa marka luuqada Ingriiska la eego (traveller), oo ah saffar ama Socoto.
Kanaan waxa uu sheegay, in u soo qaadi doono sanadkaan, heeso micno iyo murti ay ku dheehantahay, isaga oo sheegay in heesihiisu ay noqon doonaan kuwo laga iibsado, meelo badan oo dunida ah.
Knaan ma qaado heesaha Ingriiska kaliya, waxoo qaada, heesaha Soomaaliga xataa. knaan waxa uu magac ween u soo hooyay, dhamaan bulshada ween oo Soomaaliyeed, meel kasto ee dunida ka joogaan. Maalintii la furaayay koobka kubada cagta ee Aduunka 2010 (af-Ingiriis: FIFA World Cup 2010) ee Koonfur Afrika, ayuu waxoo ka heesay, hees, lamagac baxday Waving Flag.
Heesta Knaan ayaa aduunka laga dawanaayay, asiga oo canlanka soomaaliya kor luxaayo. Heesta (Waving flag) asiga ayaa soo alifay, asiga ayaa ne laxanka. k'naan ayaa sheegay mar eey laanta afka somaliga ee BBC'da wareessatay, in uu marka uu alifayay hestaan uu niyada ku hayay, Somalia. Knaan ayaa ILAAH heybad u siyay luuqeenta, alifida iyo laxamenta heesaha. Taasi oo ah, inuu ku heeso Luqada caalamiga, ee isku fahmaan aduunka,waa luqada ingriiska. Knaan ayaa u muuqdo inuu gali doono booskii, oo u baneeyay heesaalihii Caanka ahaa oo xad gudbay, king of pop Michael Jackson.
Album
Knaan waxa uu soo saray in kudhaw 5 album, wxaana ka mid ah :-
Maydh
Maydh' waa magaalo xeebeed ku taala xeebaha jamhuuriyada Somaliland. Magaalada Maydh waxa ay maamul ahaaan ka tirsantahy gobolka Sanaag.
Tariikhda iyo deegaanka maydh
Magac ahaan Xeebaha Maakhir Coast oo dhaca waajahada Gacanka Berbera ayaa ka kooban dhul ku teedsan bad-eega Buuraha Silsilada Golis oo dherer ahaan ah buuro isaga gudba Somaliland ilaa Itoobiya, marka la eego kala saraynta dhulka oo lagu sheego Somaliland inay ka kooban tahay Xeeb, Oogo, Iyo Hawd aya xeebaha loo kala qaadaa Saddex heer iyadoo loo eegayo heerkooda dherer ay ka sareyaan Jooga biyaha bada,(Sea level)- Saddexdaasi heer ayaa afsomaliga lagu yidhaahdaa Guban, Galan, Iyo Gadoob, haddii aan intaa ku soo koobno Juquraafiyada Dhulkaas ayaa waxaa laga tilmaami karaa Magaalooyin qadiima oo jiray dhowr boqol oo sanadood, kasoo bilow Dhanka Bari, Ceelaayo , Laasqoray, Laasasurad, Maydh, Xiis,Shalcow Iyo Karin afwayn guud ahaan dhulkan ayaa waxaa ka jiray Xadaarado ganacsi oo xidhiidh xoog badan la lahaa wadamada Jasiirada carbeed , gaar ahaan Magaalada Cadan, Masaafo ahaan ma dheera gacankaas biyaha ee u dhexeeya Yemen iyo Gobolka Sanaag.
Magaalada Maydh oo u ku duugan yahay Aaabaha dhalay Qowmiyada Isaaqa ayaa ka mida Magaalooyionka ugu qadiimisan Xeebaha loo yaqaano Maakhir koos, Magaaladan oo lahayd Deked la dhisay waqtigii Guumaystaha Ingiriisku joogay ayaa mar ahayd Deked ay wax uga soo degaan Gobolada Woqooyi gabi ahaantoodba waqtigii Dawlada Soomaaliya, Wadada ka tagta Magaalo madaxda Gobolka Sanaag ee Ceergaabo ilaa iyo degmada Maydh ayaa sii marta buuraha aadka u dhaadheer, ee uu caanka ku yahay Gobolka Sanaag waa Daallo Iyo Surade, Wadadaas oo magaceeda layidhaahdo Tabca, waxaana lagu dhisay Askartii talyaaniga ee lagu qabtay dagaalkii dhex maray Talyaaniga iyo Ingiriiska, waxaa ku yaala Tunelka ugu dheer Somaliland, Tabca aaya ah wado leh hal Haad oo keliya isla markaan aanay suurta gal ahayn in ay isku dhaafaan laba baabuur meeleha qaar kooban mooye waxaa ku yaala tobaneeyo tuulo oo beeralay u badan waxa ka baxa Liinta iyo Jaadka oo hatan aan aad loo beerin,
Isku soo wada duuboo haddii dadka reer saanag u tafaxaytaan soo noolaynta iyo rajo soo celinta Dekeda maydh waxa hubaala in wax badan wax laga qaban lahaa, gobolkuna uu ka bixi lahaa ciilka u haya horumarka iyo horusocodka.
Ibraahiim bin adham
IBRAHIIM BIN ADHAM (100-162H) waa caalim muslim weyn oo reer balakh ahaa markiisii hore wuxuu ka mid ahaa dadka hantiilayaasha ah balse wuu isaga baxay waxa uuna u go'ay cibaado, wuxuuna noqday inuu ku wareego magaalooyinka islaamka sida  Ibraahim wuxuu ku caan baxay hadaladiisa ku dheehan xikmadaha.
Sheekooyinka laga haayo
Ibraahim ayaa dhahay: hadaa rabtid inaa ilaahay caasiso shan sameey marka hore.
Ninkii wuxuu dhahay: soo daay
Ibraahim ayaa yiri: tan koowaad hadaa rabtid inaa alle caasiso ha cunin risqigiisa,
ninkii ayaa dhahay: sidee u noolaanaa hadaba? wax walboo la cuno alla agtiis ayee ka yimaadaan.
Ibrahim ayaa yiri: oo ma waxaad caasin alle adigoo cunaaya risqigiisa.
Ninkii ayaa dhahay: ii badi
Ibrahim wuxuu dhahay: tan labaad  hadaa rabtid inaa alle caasiso ha ku caasin dhulkiisa dushiisa.
Ninkii ayaa dhahay: subxana allah! tanaaba ka daran intee aadaa meel kasta asaa leh.
Ninkii ayaa dhahay: ii badi.
Ibrahim ayaa dhahay: tan sedexaad hadaa rabtid inaa Alle caasiso uga dhuumo meel uu kaa arkeen.
Ninkii: ayaa dhahay: subxana allah intee uga dhuumtaa wax alle ka qarsoon maa jira!
Ibrahim ayaa ku dhahay: xishood yaridaada ilaah miyaa ku caasinee waliba asigoo kuu jeeda!
Ninkii ayaa dhahay: may ma dhici karto iga yeeli maayo.
Ibraahim ayaa dhahay: in mowtka kadis kuugu imaanayo aana luu dib dhigeen saacad waaba ogtahay sidee ku filee fakasho hadaba?
Ninkii wuxuu dhahay: ii badi.
Ibrahim ayaa yiri: tan shanaad malaaikta zabaaniyada maalinta qiyaamo hadee kuu yimaadaan see naarta kuugu kaxeeyaan ha raacin kana diid, janadana iska aad.
Ninkii wuxuu dhahay: iga tagi maayaan Anna ma awoodi.
Ibraahim ayaa yiri: ninyahow yaab ayaad leedahay, risqiga alla ayaa cuneesaa dhulkiisa ayaa dageesa, meelkastana wuu kaa arkaa, mana awoodid inaa mowt iska celiso iyo inaa naar iska difaacdo, hadana waa caasinee!!
Ninkii wuxuu dhahay: bas way igu filan tahay Astagfiru laah.
Gabay
Gabay (Poetry, شعر) wadar (Gabayyo) waa Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad iyo luuq oo aan muusig loo tumin. Gabayga ayaa ah waxa ugu sarreeya ee hadal lagu cabiro, ka yaqaana waxaa loogu yeeraa Gabyaa ama Gabayyahan ,
Buugga Sabuurradii waxaa ku kooban 150 gabay.