cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dekada Marka
Dekadaha Soomaaliya
Wadanka Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu dheer qaarada Afrika, taasi oo u suurtogelisay ineey yeelato tiro badan dekado ah. Si kastaba ha ahaatee, dekadaha ugu waaweyn ee si xoogan uga shaqeeya wadanka Soomaaliya waxaa ka mid ah:
Dhinaca kale, wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala tiro badan oo dekedo dabiici ah, qaar kale qadiimi yihiin. Dekeda ugu weyn wadanka waa Dekada Muqdisho oo Dawlada Federaalku gacanta ku hayso. Sidaas ay tahay waxaa jira tiro badan oo dekedo ah; kuwaasi waxaa ka mid ah: Caluula, Maydh, Dekatul Raxmaan, Lughaya, Eyl, Qandala, Xaafuun, Hobyo, Garacad iyo Ceelmacaan.
Faraweyne
Faraweyne  waa degmo ka tirsan Gobolaka Maroodi Jeex ee Dalka  Somaliland.
Heshiishka iyo xuduudka Illig
Heshiishka iyo xuduudka Illig waxay ahayd balanqaad u dhaxeysay Diiriye Guure iyo dawladaha gumaystayaasha ee reer Galbeed ah. Waxaa ballamahaas la mid ahaa xuduudkii ee u dhaxaysay Tifafle iyo Xudun.
Laxan
Sida caadiga ah heesaha Waxaa marka hore alifa abwaan, ka dib ayaa laxanka la saara, muusig loo sameyaa, ilaa ugu dambeynta fanaan ku luuqeeyo. Sidoo kale, heesta marka laxanka la saaro ayaa muusiga loo samayn karaa. Guud ahaan laxanadu way kala duwan yihiin, kala macaan yihiin. Laxanka heesaha Soomaalida wuxuu ka tirsan yahay shan dhawaaq nooc la yidhaahdo.
=Asalka Ereyga=
Si la mid ah kalmado badan oo ku jira Af Soomaaliga, ereyga laxan waxaan ka soo amaahanay luuqada Carabiga.
=Qoraalo La Xidhiidha=
Xaqirada
Xaqirada waxaa af ingiriis lagu dhahaa „belittlement”, „degrading”, „disparaging”, „denegrate”, „deprecate”, „downgrade”, „defamation”, „demoting”.
Laxan
=Linkiyo Banaanka=
Xaqirada
Ilaahay ma ogola hab-dhaqanka noocaas ah. Laakiin marka dadku rabaan inay beddelaan wuxuu ka caawin karaa inay la dagaalamaan dabeecadda xun. Waa inaan ku dadaalno inaan iska beddelno sifooyinka xunxun. Addoommada Ilaahay waxay ku dadaalaan inay noloshooda ku muujiyaan midhaha ruuxa Ilaahay. Waalidka ma ahan inay carruurtooda ceebeeyaan. Waa inaadan hoos u dhigin dadka kale. Ciise xertiisa ma ceebayn jirin markay qalad galaan. Ma ahan inaan dadka ugu kala eexano midabkooda jidhka.
Laxan
=Tixraac=
Wilhelmus
Wilhelmus waa heesta calanka Holland.
=Heeso=
Ununoktiyaam
Ununoktiyaam
Wilhelmus
=Tixraac=
Ununoktiyaam
Ununoktiyaam (ingiriis: Ununoctium) astaantiisa (Uuo) waa curiyeha ugu dambeeya 118 Curiye kaasi oo leh tiro atom boqol-toban-iyo-sideed (118).
Curiyahan wali lama helin.
Wilhelmus
Wilhelmus
Joorjiya (wadan)
Joorjiya waa wadan ku yaalo Bariga Yurub iyo Galbeedka Aasiya. Caasimada Joorgia waa Tibiliisi. Gobolada Joorjiya waxee gaarayaan 53 gobol.tirada dadka neh waxaa lagu qiyaasaa.ilaa.3,720,400 (2016)
Georgia (Georgian: Somali, transliter .: sakartvelo, IPA: [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] (ku saabsan codkan maqalka)) waa wadan ka jira gobolka Caucasus ee Eurasia. Waxay ku taallaa dhinaca galbeedka Aasiya iyo Bariga Yurub, waxay ku xiran tahay galbeedka Badda Badda, waqooyiga Ruushka, koonfurta ee Turkiga iyo Armenia, iyo koonfurta bari ee Azerbaijan. Magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn waa Tbilisi. Georgia waxay daboosho dhulalka 69,700 oo kiilomitir oo isku wareeg ah (26,911 sq mi), dadkuna waa 2017, qiyaastii 3.718 milyan. Georgia waa jamhuuriyad madax-madaxbanaan, iyada oo dawladdu dooratay iyada oo loo marayo dimuqraadiyad wakiil. [3]
Intii lagu jiray xilligii fasalka, boqortooyo madaxbannaan ayaa la aasaasay hadda waxa Georgia, sida Colchis, oo markii dambe loo yaqaano Lazica iyo Iberia. Reer Georgiyadu waxay qabteen mabaadi'da qarnigii 4aad. Caqiidada guud waxay ahayd muhiima aad u weyn xagga midnimada iyo midnimada siyaasadeed ee waddamada Griigi hore. Boqortooyada Midowday ee Georgia waxay gaartay dahab dahab ah xilligii boqornimada David King IV iyo Boqor Tamar 12-aad iyo horraantii 13-aad. Intaas ka dib, boqortooyadii ayaa hoos u dhacday waxayna ugu danbayntii burburisay hoos-u-dhaca awoodaha kala duwan ee gobollada, oo ay ku jiraan Mucaaradka, Boqortooyada Ciraaq, iyo dibad-baxyo isdaba-joog ah oo Iran ah. Boqolkii 18aad, Boqortooyada Bariga ee Boqortooyada ee Kartli-Kakheti waxay ku dhejisey boqortooyadii Boqortooyada Ruushka, oo si toos ah u dhigtay boqortooyadii 1801-kii, waxaana lagu guuleystay Boqortooyada Imraneti ee 1810kii. Xukunka Ruushka ee Georgia ayaa ugu danbeyn lagu qaddariyay heshiisyada kala duwan ee nabadda iyadoo Iran iyo Ottomans iyo dhulalka Giriigga ah ee soo hadhay ay ku dhajiyeen Boqortooyada Ruushka ee ku jirta qaab-qurxoon ee koorsada qarnigii 19-aad. Intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee ka dambeeyey kacdoonka Ruushka ee 1917kii, Georgia waxay si kooban u noqotay qayb ka mid ah Xiriirka Transcaucasian kadibna wuxuu u soo baxay Jamhuuriyad madax-bannaan ka hor intii aan la soo dhicin Ciidankii Ciidanka Xoogga ee 1921 kaas oo abuuray dawlad ka kooban soviirada shaqaalaha iyo beeraha. Sucuudiga Georgia ayaa lagu dari doonaa Federaalka cusub ee Transcaucasian kaas oo 1922-kii noqon lahaa Jamhuuriyad aasaasi ah Midowga Soofiyeeti. Sanadii 1936-kii, Xiriirka Transcaucasian Federation waa la tirtiray, Georgia ayaana u soo baxday Jamhuuriyadda Midowday. Intii lagu guda jiray Dagaalkii Waddaniga Weyn, ku dhawaad ​​700,000 oo Giriig ah ayaa ku dagaalamayay Ciidanka Laanqayrta Cas ee Jarmalka. Ka dib markii hogaamiyaha Soviet Sovet Joseph Stalin, oo ah reer hebel ah, wuxuu geeriyooday 1953-dii, waxaa lagu soo bandhigay munaasabad lagu soo bandhigay Nikita Khrushchev iyo dib-u-habeynkii deenishka, taas oo keentay geerida ku dhowaad boqol arday ah 1956-dii. iyada oo ay musuqmaasuq ba'an iyo kor u
Shingaani
Shangaani waa xaafad qadiimi ah oo ka tirsan degmooyinka Gobolka Banaadir Xaafadaan waxaa ku yaalo iskoola badan iyo hotelo sida Hotel Juba, waxay daris la latahay degmada Shibis iyo Cabdicasiis iyo Boondheere.
Horudhac
Degmada Shingaani waxaa ay ka mid tahay Xafadaha ugu qadimsan caasimada kuwaas oo kala ah (Shingaani, Xamar Weyne iyo Boondheere) oo dhamaan ku yaal magalada Muqdisho waxayna dhisantahay in ka badan 10 qarni.
Shingaani waana mid ka mid ah degmoyinki ugu horeeyay Magalada Muqdisho.
Ereyga Shingaani macnahiisa waa Showgaani ama meesha la jecelyahay ee aan laga maarminamaoo aan la iloobeynin sasuusteda.
Bartilmaameedka Degmada Shingaani
Xaafada ama Degmada Shingaani waxay ay ledahay 13 Masjid ka oo ah meel Cibaado iyo Cilmi lo soo doonto oo kala ah:
Qaybaha Degmada Shangaani
Waxaa loo qeybi 3 waxood marki ay jirtaay Dowlaadi Kacaanka ta oo lagu xusi jiraay 3da gobol Soomaaliya ka maqaan oo aan la madowin oo kala ah:
1. Laanta Jabuti oo xigta dhank badda iyo
2. Laanta hawad Galbedka Degmada shingaani iyo
3. Mooyaale oo Xigta Koonfuurta Degmada Shingaani.
Magaalada Muqdisho
Asalka ereyga sida kalmada Muqdisho oo ay culumada ku macneyaan (maqcada al Shahi) meeshi shahiga loo fadhisan jiray waxaana ay ledahay Magacyo kala duwaan sida Banadir (Banadar) oo ah luqaada Farisiga ama Xamar ama muqdisho.
Muqdisho waxaa ka jiray nidaam iyo is maamul kala dambeyn waxaa ay lahaayen Odayaal dhaqamed iyo nidaam islaami ah oo aad u dhowra xaquuqda Bini Aadamka. Waayihii dambe iskuula caan ah iyo machahdyo oo ka mid yihiin dugsigii sare (Bartamaha) iyo machadkii Sidam oo heer tacliin sare ahaa).
Xarumaha Dowlada Soomaaliya
Degmada Shingaani waa dagmo tariiqi ah waxayna ka koobantahay 4 waxyood oo waa weyn oo kale ah:
* Jabooti
* Midnimo
* Mooyaalle
* Howd
Sidoo kale waxaa ku yaalla degmada Shingaani ee magaalada Muqdisho dhismooyin muhiim ah oo dowliidii ku shaqayn jirtay sida:
* Wakaaladii muuska
* Howlaha guud iyo guriyeynta
* Bankigii dhexe iyo waliba
* Madbacadii qaranka
* Ceymiska qaranka
*  gaadiidka cirka iyo dhulka
*  bankiga doolarka
Sidoo kale daartii howlaha maraakiibta, saldhiga bari ee ciidanka booliska, Madbacadii Qaranka Soomaliya iyo xarumo danjirayaal iyo safaarado sida safaaradii Ruushka, Itoobiyaaha,safaarada shiinaha, safaarada indiya,safaarada faransiska.
Xarumaha Ganacsiga Waaweyn Degmada Shanaani
Shangaani waxaa ku yaalay hoteelka caanka ahaa ee Hotel Jubba, Hotel Curuba, garoonka kubada cagta ee (Abatiyow) ee dagmada,garoonka dheer ee teeniska Dhanka bari ee Degmada Shangaani waxaa ku yaal Badda Dekedii Hore ee Muqdisho bulshaduna waa kaluumaysato inta badan wax soosaar sare leh.
Waddanka Sweden Naga Kubedka
Waddanka Sweden Naga Kubedka
Dharka Kubedka
🇺🇸 United States Nike
Bursaalax
GURIGA NABADA
(Bursalah) waa degmo ku taala bartamaha waqooyi galbeed ee gobolka Mudug ee dowlad gobaleedka Buntuland Soomaaliya. Waxaa degmada Bursaalax ku dhaqan dad gaaraya ilaa 80,000 oo qof kudhawaad. Degmadan ayaa koboc ballaaran samaysay muddooyinkii u danbeeyay waxaana laga dhisay jidad, xarumo wax barasho caafimaad iyo biyo degmadaan Waxaa Wada daga beelo ka mid ah Wabeeneye, Wadal moge, Daanwayn iyo Cumar Maxamuud
Faalo
Bursaalax waxay u dhaxaysa Beyra iyo Rigoomane.
Waxaa dagmo laga dhigay xiligii xukuumada Cabdiwali Gaas.
Degmada waxaa asaasay oo loogu magac-daray nin la odhan jiray Salah Mahammed Jama Karshe oo Wabeeneye ah, Reer Cali ah. Isago deegan ahan uga dhistay aqal soomaali isaga iyo reer kiisa ku dhawaad 1894 (miilaadiga).
Isku socodka
Waxaa hada ( sanadka 2018) gacanta lagu hayaa oo dhisme ku socdaa wado laamiya oo isku xiri doonta Bursaalax iyo magaalada Gaalkacyo, oo ah magaalo madaxda gobolka Mudug.
Waxbarashada
Degmada Bursaalax waxaa wakhti xaadirkan (2018)ku yaala tiro dugsiyo hoose oo shan ku dhow, iyo labo dugsi sare.
Xadhig (bir)
Xadhig koronto (wire; سلك) waa xadhig soohan ama dhumuc leh oo ka samaysa macdanta birta kaasi oo loo isticmaalo inuu gudbiyo korontada iyo xidhiidhinta signalka. Xadhkaha korontada waxaa laga sameeyaa biraha leh astaamaha gudbinta elektaroonada korontada; sida birta naxaasta iyo leadka loo yaqaano. Intaasi waxaa dheer, birta la qoray ee xadhkahaasi waxaa lagu dahaadhaa duub warqado ah iyo qolof adag oo caag ah kuwaasi oo loogu talogalay ineey dadka iyo xayawaanka ka ilaaliyaan korontada, iyo ineey kala ilaaliso labada qeybood ee xadhkaha kala wada positiveka iyo negative ka.
Hordhac
Sida caadiga ah, xadhkaha birta ahi waxay ka samaysan yihiin biraha fudud ee ku fiican gudbinta sida naxaasta iyo jaandiga. Marar badan waxaa laga sameeyaa isku-dhisyo ka kooban biro noocyo kale ah.
Raadhoon
Raadhoon
= Xigasho =
Perrie Edwards
Perrie Louise Edwards (waxay dhalatay 10. July 1993) waa heesaa dhalasho ahaan ka soo jeeda Midowga boqortooyada Britan, Perrie waxaa lagu yaqaanay inay qayb ka tahay kooxdii gabdhaha ee Ingiriiska ahayd ee loo yaqaan 'Little Mix', oo la aasaasay xilli-ciyaareedkii 2011-kii ee British The X Factor, halkaas oo ay ku noqdeen kooxdii ugu horreysay ee haysata guuleystay. Kooxd waxay iibisay in ka badan 50 milyan oo muusik ah adduunka oo dhan, taas oo ka dhigaysa iyaga kuwa ugu iibsiga badan kooxaha gabdhaha ee abid.
Nolosha
Waxay ku dhalatay 10 July 1993, kuna soo barbaartay aagga Whiteleas ee South Shields, Tyne and Wear. Waa gabadha Debbie Duffie iyo Alexander Edwards, oo labaduba fannaaniin ah. Waalidiinteeda ayaa furay markii ay yarayd oo labaduba dib u guursadeen. Waxay sidoo kale leedahay walaal ka weyn oo la yiraahdo Jonnie Edwards iyo walaasheed aabbeheed oo magaceeda la yiraahdo Caitlin Edwards. Edwards wuxuu kaqeyb galay Dugsiga Hoose ee Radipole ee Weymouth, Dorset kahor inta uusan dib ugulaaban South Shields.
Shaqo
Hanti dhowrkeedii ugu horreeyay wuxuu la sameeyay heesta "You Oughta Know" ee Alanis Morissette. Edwards iyo Jesy Nelson ayaa la dhigay koox la yiraahdo Faux Pas, halka Jade Thirlwall iyo Leigh-Anne Pinnock la galiyay koox la yiraahdo Orion. Labada kooxba waxay ku guuldareysteen inay horumar gaaraan. Goor dambe, waxaa la qaatay go'aan ah in afarta loo soo celiyo gabdhihii kooxda afarta qaybood ka kooban ee loo yaqaan 'Rhythmix', waxayna u gudbeen guryaha garsoorayaasha. 28kii Oktoobar 2011, waxaa lagu dhawaaqay in magaca cusub ee kooxdu noqon doono Little Mix. 11kii Diseembar 2011, Little Mix ayaa lagu dhawaaqay inay yihiin guuleystayaasha, kooxdii ugu horreysay ee ku guuleysata barnaamijka. Edwards ayaa kooxda u soo saaray shan album, DNA (2012), Salute (2013), Get Weird (2015), Glory Days (2016) and LM5 (2018) mid lixaadna la sii deyn doono sannadka 2020. Sannadkii 2019-kii, waxay noqotay weji cusub oo loogu talagalay astaanta Talyaaniga ee Superga waxayna sii deysay ururkeedii ugu horreeyay ee naqshadeynta kabaha.Sanadkii 2020, Edwards wuxuu noqday haweeneydii ugu horreysay ee danjire ka noqota astaanta "Nafaqada Sare. Dabayaaqadii sanadkaas, Edwards wuxuu ahaa wejiga cusub ee Nando's, oo ah xayeysiis cunto oo reer Burtuqiis iyo Afrikaan ah. Waxay sidoo kale ka soo muuqatay xayaysiisyadooda telefishanka.
Nolosha shaqsiga ah
Bishii May 2012, waxay xiriir la bilowday fannaanka Zayn Malik. Lamaanahan waxay is guursadeen bishii Agoosto 2013 laakiin waxay kala tageen bishii Agoosto 2015. Bishii Febraayo 2017, waxay xiriir la laheyd kubad sameeyaha reer England ee Alex Oxlade-Chamberlain.
Blue Birthday
Blue Birthday waa taxane shabakad oo Koonfur Kuuriya ah oo ay soo saartay Naver hoosaad Playlist Studio. Waxaa agaasime ka ah Park Dan-hee oo ay isla qoreen Goo So-yeon iyo Moon Won-young, jilayaasha taxanaha Kim Ye-rim sida Oh Ha-rin iyo Yang Hong-seok sida Ji Seo-jun. Taxanihu wuxuu ku saabsan yahay Oh Ha-Rin, wuxuu dib ugu noqdaa sawirro qarsoodi ah oo uu ka tagay jacaylkeedii ugu horreeyay, kaasoo ku dhintay dhalashadeedii 10 sano ka hor. Waxaa la sii daayay 23 -kii Luulyo iyada oo loo sii mariyay Naver TV iyo WeTV waxaana la sii daayaa Jimce kasta iyo Sabtida markay tahay 19:00 (KST). Waxaa la sii daayay 6 -dii Agosto iyada oo loo marayo YouTube-ka dhagaystayaasha caalamiga ah. Si kastaba ha noqotee, waxaa heli kara oo keliya dhagaystayaasha ka socda Koonfur Kuuriya.
Liska Filmka Mareykanka
Liska Filmka Mareykanka
270 (tiro)
270 waa lambarka labo boqol-todobaatanaad ee tirada xisaabta. Lambarkan waa mid dhaban ah, waxaana ka horeeya lambar 269 lambarka ku xigana waa 271. = Liiska Tirada =
= Qoraalo La Mid ah = = Xigasho =
Biyaano
Biyaano (Piano; بيانو) (loogu dhawaaqo ˈpjaːno; waa ereyga pianoforte oo la soo gaabiyay, loogu dhawaaqaa pjanoˈfɔrt) waa nooc ka mid ah qalabka muusiga taasi oo leh muusig lagu duubay, kuwo diyaar ah, iyo faro badan oo la garaaco (taabto) si ay shanqadh u sameeyso. Biyaanada Waxaa loo garaacaa si loogu qurxiyo iyo macaaneeyo dhadhanka hees, gabay iyo ereyo loogu talogalay in dad lagu madadaaliyo.
Biyaanadu waa qalab muusig taasi oo leh faro la taabto si ay u samayso cod muusiko. Sida caadiga ah waxaa biyaanada loo isticmaala heesaha qaraamiga, kalaasiga iyo jaaska kuwaasi ooy u sameyso dhadhan la jaanqaadaya heesta. Sidoo kale, biyaanadu waxay ka mid tahay qalabka ugu qaalisan agabka muusiga, waxayna inta badan leedahay miisaan culus.
Biyaanadu waxay ka samaysan tahay qolof sare oo alwaax ah, xadhko bir ah, iyo tiro badan oo faro madoow iyo cadaan iskugu jira.
Biyaanada waxaa alifey nin u dhashay wadanka Talyaaniga oo magaciisa la odhan jirey Bartolomeo Cristofori.
=Taariikh=
Biyaanadu waxay ka mid tahay qalabkii ugu horeeyay ee la sameeyay wakhtiyadii xadaaradu aadka u koraysay. Jaadii ugu horeeyay ee biyaano ah Waxaa sameeyay nin u dhashay wadanka Talyaaniga oo magaciisa la odhan jiray Bartolomeo Cristofori.
Qarnigii 17aad wixii ka dambeeyay aad ayaa loo horumariyay biyaanada waxaana lagu daray faraha cadaanka iyo madowga ah ee maanta lagu yaqaano.
=Muuqaalka=
=Qalabka Muusiga= Guud ahaan Waxaa jira noocyo badan oo qalab muusig ah, kuwaasi Waxaa ugu caansan wakhti badan la soo isticmaali jirey kuwan:
=Qoraalo La Xidhiidha=
=Linkiyo Banaanka=
=Tixraac=
Qaraxii soobe (2017)
Qraxii soobe waa qarax ka dhacay muqdisho gaar ahaan isgoyska soobe 14kii Oktoobar 2017,
1000 (tiro)
1000 (kun) waa tiro Abyoone waxaa tira ahaan u xiga 999 waxaana tira ahaan ka horeeya 1001 waana Tiro tirsiimo Togane ah.
kun waxay u dhigantaa toban boqlaad.
Taariikh ahaan
1000 waa lambarka kun ee tirada xisaabta. Lambarkan waa mid dhaban ah, waxaana ka horeeya lambar 999 lambarka ku xigana waa 1001.
= Liiska Tirada = Lambarka <BIG>Kun</BIG> ama 1000 waxa loo yaqaanaa Mileniyaam ama 10 qarni
= Qoraalo La Mid ah = = Xigasho =
Laas Geel
Laas Geel waa goob taariikhi ah oo ilaa hada ay kamuuqdaan qoraaladii iyo sawiradii lagu sawiray ka hor taariikhda.waxa ay magaaladani kutaalaa duleedka magaalda caasimada ah ee Hargaysa. waxaa lagu qiyaasaa in sawirada iyo waxayaabaha taariikhiga ah ee yaala magaalada Las geel ay yihiin ilaa 10.000 oo sano ka hor dhalashaddii Ciise.
Hordhac
Dhulka Soomaaliya waxaa uu ahaa mid dadku degan yihiin inka badan 10,000 sano Ciise Hortii, wakhtigaasi oo dadku intooda u badan ahaayeen duurgaleen dhaqda beeraha iyo xoolaha. Sidaasi ay tahay waxaa jirtay xadaar tartiib isku soo taraysay; oo waxaa la sheegay in dadkaasi ay lahaayeen xidhiidhyo ganacsi xoolaha iyo dhirta ah; iyo weliba cilaaqaad xog dheer oo ku salaysan maamul iyo horumar. Si kastaba ha ahaatee, xadaaradihii ugu horeeyay waxaa ka mid ah farshaxanka, beeraha, xoolo-dhaqashada iyo maamulo yaryar oo ku salaysan beelo ama deegaan. Deegaanka Laas Geel oo ah meel u dhow magaalada Hargeysa, waqooyigalbeed Soomaaliya waxaa uu ka mid yahay taariikhda qadiimiga ah, waxaana lagu qiyaasay in uu farshaxankaasi jiro ilaa 5,000 sano.
Alfred Nobel
Alfred Bernhard Nobel dhashay 21 Oktobaar 1833. Waxa uu dhintay 10 Diseembar 1896.
= Tixraac =
Xidigisyahan
Xidigisyahan
Xidigisyahan (astronomer) waa qofka aqoonta u leh Cilmi Falaga.
= Xigasho =
Qudus
Qudus waa magaalo kutaala dalka Falastiin. Qudus waa magaalamadaxda shacabka Falastiin waana qibladdii hore ee Muslimiinta. Qudus wax'a ku yaala Bayt al Aqsa ama Bayt al-Maqdis oo ah qibladda Labaadka ee Islaamka. Qudus waa magaalo aad u taariikh dheer. Magaalada Qudus waxey u kala qeybsantahay labo qeybood., qeyb waxey magaalamadax u tahay dadka Falastiinyiinta ah, qeyb neh dadka Yahuuda ah. Sanadku markuu ahaa 1949 ayaa Yahuuda waxa ay ku dhawaaqeen in ay Qudus tahay magaalamadaxda israaiil, waxaanay u soo rareen inta badan wasaaradaha dawladdooda iyo xarumaha dawladda waxayna dajiyeen qaybta ay ka haystaan magaalada qudus balse caalamku uma aqoonsana.
Qoyska Cali bin Abi Dalib
Qoyska Cali bin Abi Daalib
Qudus
Xilliga Masjidka AlAksa lagu ogeysiinayo warbaahinta muuqaalka, ma muujineyso sawirka Masjidka Al-Aqsa. Waxay muujinaysaa sawirka Dome of the Rock halkii Al Aqsa.
Qoyska Cali bin Abi Dalib
Qoyska Cali bin Abi Daalib waa aabihiis Dalib ibn Cabd al-Mudalib, hooyo Fatima bint Asad, labo gabdhood iyo sadex wiil ooy walaalo yihiin, todoba xaas, sadex-iyo-toban ilmo ah oo u kala baxa toban-iyo-kow wiil iyo labo gabdhood.
Qudus
=Taarikhda= 1027 C.H. Dhisiddii macbudka Yeruusaalem baa la dhammeeyay, 607 C.H. Baabbiʼi Yeruusaalem. Bilowgii maxaabiisnimadii Baabuloon, 537 C.H. Yuhuudi Yeruusaalem bay ku soo noqdeen, 455 C.H. Yeruusaalem derbiyadeeda dib baa loo dhisay. 69 toddobaad oo sanadood baa bilaabmay, 70 C.D. Rooma Yeruusaalem iyo macbudkeeda bay baabbiʼiyeen.
=Tixraac=
. . . ..
Qoyska Cali bin Abi Dalib
Aabe: Dalib ibn Cabd al-Mudalib
Hooyo: Fatima bint Asad
Tokyo
w:jp:東京都 Tokyo ama Tookiyo (東京) waa caasimada dalka Jabaan. Magaalada waxee ku taalaa dhinaca koonfur bari ee jasiirada Honshu. Tookiyo waxaa degan dad gaaraayo 13,010,279 oo qoys, waxeena magaalada ka midtahay magaalooyinka ugu waaweyn caalamka.
Taariikh
Waayadii hore Magaalada Tokyo waxee ahaan jirtay tuulo yar oo kaluunka lagu gado oo la dhoho Edo. Sanadka marka oo ahaa 1457 ayaa ninka lagu magacaabo Ota Dokan waxoo dhisay dhul lagu magacaabo Edo Kastle. Sanadka marka oo ahaa 1590kii neh, Tokugawa Ieyasu waxoo Edo ka dhigtay degmadiisa, waxoona sanadka marka oo ahaa 1603 noqday shogun, isla markaas neh waxee Magaalada u noqotay saldhiga xukumadiisa militari. Intii lagu jiray Xiliyadii Edo, Edo waxee isku badashay magaalooyinka ugu waaweyn caalamka, waxaana waqtigaas degenaa 1 miliyan oo qoys. Magaalada waxee noqotay caasimada dalka jabaan ayada oo xattaa imbaradoorka oo degenaa magaalada Kyoto. 263 sano kadib ayaa waxaa la riday dowladii shogun, si mar kale loo sameeyo xukumad Imbaradoor ah.
Hijrada xabasha
Hijrada Xabasha ama U haajirida saxaabada ee Xabasha waa dhacdo Taariikhi ah waana markii Saxaabadii hore u hijroodeen dhulka Xabshida (Maanta Itoobiya Iratariya iyo Soomaaliya ) ayagoo ka cararaya tacadiyada ay kala kulmaayeen Qureysh, Boqorkii Xabashida Najaashi ayaa soo dhaweeyay muslimiinta, waxey ahayd Hijrada sanadkii 5aad ee bicsada, Saxaabo tiro yar oo kow iyo toban Rag iyo afar Dumar ayaa markii hore baxeyn laakin way soo laabteen ka dib markii ay maqleen reer Makka inay islaameyn, warkaas oo sax noqonin, Mar labaad waxaa u soo haajiray Xabasha 83 Rag oo la socdaan xaasaskood iyo caruurtood, waxaana madax u ahaa Jacfar bin Abii daalib.
Hijrada koowaad
Markii Islaamka soo shaac baxay waxey wajaheen muslimiintii ugu horeeyay ee diinta qaatay gaar ahaan danyarta dhibaatooyin badan oo kaga imaada xaga Qureysh heer saxaabo badan u dhintaan, Nabiga scw markuu arkay wuxuu kula taliyay saxaabadliis Xabasha inay u haajiraan, wuxuuna dhahay:《Hadaa dhulka Xabasha aadi lahaydeen waxaa jooga boqor aa agtiisa cidna lagu gardareyseen, waana dhul runta ka jirto intuu ilaahay faraj niiga furaayo waxaa ku sugan tihiin》. Markii ugu horeysay waxaa haajiray 11 Rag iyo afar Dumar oo madax u ahaa Cusmaan bin Madcuun, waxey gaareen xeebta Bada Cas halkaas oo dooni ka raaceen, Qureysh ayaa soo daba gashay balse waxey heleen inay mar hore baxeen , Arintaan ayaa ahayd bisha Rajab sanadii shanaad ee Bicsada.
Soo laabashada
Kooxdan baxday wax badan sii ma joogin Xabasha waxaa soo gaaray warar sheegaya Qureysh inay islaamtay waxey go'aansadeyn Makka inay ku laabtaan bisha Soonfur ee isla sanadkii 5aad ee Bicsada, markii ay Makka kusoo dhawaadeyn waxey ka war heleen wararkii soo gaaray inuu sax ahayn waxeyna noqdeen qaar isaga laabta Xabasha iyo qaar ku gala Makka dhuumaaleysi ama magan uu qof ka heylay.
Waddanka Canada Naga Kubedka
🇨🇦 Canada
Dharka Kubedka
🇺🇸 United States Nike
280 (tiro)
280 waa lambarka labo boqol-sideetanaad ee tirada xisaabta. Lambarkan waa mid dhaban ah, waxaana ka horeeya lambar 279 lambarka ku xigana waa 281. = Liiska Tirada =
= Qoraalo La Mid ah = = Xigasho =
Bu'aale
Bu'aale waa degmo ka tirsan Gobolka Jubbada Dhexe isla markaana ah magaalo madaxda Gobolka Jubbada Dhexe degmadan waa magaalo istaraatiiji ah waxaa magaaladaan mara wabiga jubba magaalada waxaa ka howl ka degan waa beeroleey iyo xoolo dhaqato.
Selma Lagerlöf
Selma Lagerlof (1908), painted by Carl Larsson.jpg, 1908Selma Lagerlöf signature.svg
]] Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf dhashay 20 Nofeembar 1858. Waxa uu dhintay 16 Maarso 1940. Waxay ahayd qoraa.
Sanadkii 1909, waxay ku guulaysatay abaalmarinta Nobel Prize in Literature.
= Tixraac =
Seleniyaam
Seleniyaam
Seleniyaam (ingiriis: Selenium) astaanta (Se) waa curiye ka mid ah 118 Curiye ee Diwaanka Curiye.
= Xigasho =
Danab
Danab (Thunder; رعد) waa codka, shanqadha, iyo guuxa uu sameeyo hilaacu marka daruuro u socda jihooyin kala duwan isku dhacaan.
Hordhac
Danabku waa guuxa ka dhasha marka daruuro joog hoose leh isku dhacaan kuwaasi oo leh cadaadis iyo heerkul sare leh.
Waddanka japan Naga Kubedka
Dharka Kubedka
🇺🇸 United States Nike
Maxamed Morsi
Maxamed Morsi Ciisa El-Ayyat (Af-Carabi: محمد مرسى عيسى العياط) (Dalasho: 20 Agoosto 1951 - 17 Juun 2019) waa madaxweynII shanaad ee wadanka Masar iyo kii ugu horeeyay kadib kacdoonkii 25 january 2011 waxaa lagu til maamaa inuu ahaa madaxwaynihii ugu horeeyay oo si demoqraadiya loo doorto 24 june 2012 in udhiganta 51.73% dadkii kaqayb galay doorashadda si rasmiya waxuu xilka u qabtay 30 june 2012 ilaa lagu casilay afgambi millatary 3 july 2013
Kansas City Current Kubedka Naga
Kansas City Current Kubedka Naga
Maxamed Morsi
Tixraacyada
<references group="http://www.alittihad.ae/details.php?id=61949&y=2012" />
Ununbentiyaam
Ununbentiyaam
Ununbentiyaam (ingiriis: Ununbentium) astaanta (Uup) waa curiye ka mid ah 118 Curiye ee Diwaanka Curiye.
= Xigasho =
Tiro taban
Tiro taban (ingiriis: negative numbers) waa tirada Maangal ah ka horeeya lambar eber (0) kuwaas ooy dhamaantood ka hor marto calaamada kalagoynta ama (-). Lambarada noocan ah waxaa loo isticmaalaa in lagu qeexo wax dhiman ama maqan. Tusaale ahaan marka la sheegayo heerkulka markuu ka hooseeyo eber waxaa la isticmaalaa lambarada negativeka ah sida -20 digrii salsiyas ama F|-68 degree faaranhayt.
Khawaarij
khawaarij waa urur diimeed soo baxay waagii hore ee islaamka, khilaafadii Cali bin Abii Dhaalib ayee sameeyeen kacdoon ay uga soo horjeesteen maamulkiisa, waxey mucaaradeen wada hadalkii uu la galay Mucaawiye, Cali ayaa la dagaalamay oo ku laayay Dagaalkii Nahrawaan sanadkii 38H, Laakin sanadkii 40aad ee hijriga shirqool ay maleegeen ayee ku dileen Cali oo Masjidka kuufa galaaya.
Waa kuma khawaarij
Waxaa jiro Axaadiis badan oo laga wariyay Nabiga scw kuwaas oo tilmaamaya khawaarijta, waxeyna ku soo bandhigay inay yihiin dhalin yaro ka cibaado badan dadka aadna u aqriya qur'aanka hadana diinta banaanka ka ah, waxaana ka mid ahaa xadiiskii Nabiga scw ku lahaa «wuxuu yasaa qofka niiga midka ah salaadiisa mala loo fiiriyo salaadood, ssoonkiisayuu yasaa marka loo fiiriyo soonkood, Qur'aanka ayee aqrinaayaan iimaankoodna ma dhaafsana kalaxamahood».
Shahrastaani wuxuu ku dhahay kitaabkiisa Al-Milal Wal-naxli: «Qof walba oo imaamka xaqa ah ay muslimiinta ku hishiiyeen ka baxa daacadiis waxaa loo yaqaanaa khawaarij, ha noqota waqtigii saxaabada ama wixii ka dambeeyay taabiciinta iyo saman kasta»
Taariikhda
Aqoonyahanada qaar waxey qabaan khawaarijta inay soo bilaawdeen waqtigii Rasuulka scw, waxeyna cadeen usoo qaataan Dul-khuweysara ninkii la oran jray ee ku dhahay Nabiga scw oo wax qeybinaya cadaalad sameey. Balse Taariikh ahaan waxaa loo yaqaanaa khawaarijta koox u badnaa "Qurraa" (dad aqoon u leh Qur'aankana) kwaas oo ka tirsanaa ciidanka Cali Dagaalkii Sifiin ee dhax maray Cali iyo Mucaawiye, Ciidanka reer Shaam uu Mucaawiya hogaaminaayay ayaa ku dhawaaday inay jabaan, Camar bin Caas ayaa soo jeediyay fikrad ahayd musxafyada inay warmahooda kor ugu qaadaan ayagoo dalabanaya xukunka kitaabka, Cali oo dareensanaa inay ka tahay qiyaano ayaa amray dagaalka in la sii wado, wuxuuna dhahay eraygiisii caanka ahaa "Waa kalmad xaq ah oo baadil lagu doonaayo" waxaase ka horyimd badanaa ciidankiis xukunka kitaabka ayeena ugu baqeen Cali inuu aqbalo, Cali oo ku qasban ayaa ogolaaday markii dambe, waxeyna labada dhinac ku hishiiyeen Taxkiim inay sameeystaan, 12,000 oo ciidanka Cali ka mid ahaa ayaa diiday Taxkiimka waxeyna mar qura ku wada qeyliyeen "Xukunka ilaah baa leh" weyna ka falaagoobeyn ciidanka Cali waxaana loo bixiyay "Khawaarij".
Meel la yiraahdo Nahrawaan ayee isku aruursadeen waxey madax ka dhigteen cabdulaahi bin wahab Al-raasibi, waxeyna si cad uga bari noqdeen madaxda muslimiinta Cali iyo Mucaawiya.
Yabaree
'''yabaree waa qabiil tariikh dheer leh oo ka mid ah beesha JIDWAAQ ABSAME cidii uu bahan waxay ka heli kartaa tariikhdii imaamu axmed guray haddii aan wax ka tilmaamo meelaha ay dagaan ahaan leyihiim kaaramardha
Teluriyaam
Teluriyaam
Yabaree
jijiga
REER SICIID: Bagaalaad,
Teluriyaam
Teluriyaam (ingiriis: Tellurium) astaanta (Te) waa curiye ka mid ah 118 Curiye ee Diwaanka Curiye.
Yabaree
jijiga
Bamdigaan.
Teluriyaam
= Xigasho =
Yabaree
dhagaxle
==
. xadaw
.  kaaraamardha'''
''' .  yoosle .  galab caynaanshe .  suradlay .    buundada .  waraabalay
.qoordheere
waxaa degan akishe Qoordheere, Kudle, Balayxaare, Kibriidle, Malawle, Masle & meelo kale oo badan
.sinta
==.
.
lama daga.
iwm iyo meelo fara badan oo anan halkan ku soo koobi kari
habar liyaw. iyo
(hodan-bari/. wuxu ka koobanyahay: 1)ree samater 2)ree cali-fiqhi. 3)ree awdoon. 4)cabdi yousuf. 5}ree maxamud (fii shaki) waxay dagaan Jig-jiga ,dugdahiddii,sinta, karamarkdha,duddojirmo,horofadhi,harta cali-bayle buundada iyo meelo ka baxsan deegaanka soomaalida. by abuker xaji maxamed
Maxamed Samatar
Maxamed Cali Samatar ( dhashay 1 Janaayo 1931 - 19 Agoosto 2016), oo sidoo kale loo yaqaanay Cali Samatar wuxuu ahaa siyaasi Soomaaliyeed iyo taliye guud. Wuxuu soo noqday Raiisul Wasaaraha Soomaaliya laga soo bilaabo 1 Febraayo 1987 ilaa 3 Sebtember 1990. Wuxuu xubin sare ka ahaa Golaha sare Kacaanka.
Xamza bin cabdi mudalib
Xamza bin Cabdi Mudalib waa adeerka Rasuulka Scw, waxaana loo yaqaan "Sayidka Shuhadada" iyo "Libaaxii Allah iyo Rasuulkiis" Xamza wuxuu islaamay sanadkii 6aad ee soo saarida Nabiga scw
Horaantiisa
Xamza bin Cabdi Mudalib bin Haashim waa adeerka Rasuulka scw, wuxuu ku bah ahaa Safiya binti Cabdi Mudalib, Haala binti Wuheeb ayaa wada dhashay, Xamza waxaa nuujisay Suweyba Al-Aslamiya taas nuujisay Rasuulka scw, sidaas ayuu ku noqday walaalka Rasuulka scw ee nuugmada.
Xamza waxa uu ka weynaa Nabiga scw labo sano ama afar sano, wuxuu ku soo koray daryeelka aabihiis Cabdi Mudalib oo ahaa sayidka Qureysh, waxa uuna ku soo barbaaray akhlaaqda wanaagsan iyo qiyam carabta ee asalka ahaa sida geesinimada iyo deeqsinimo, wuxuu sidoo kale si fiican u bartay adeegsiga hubka iyo galida dagaalada, dagaalkii Al-fijaar ee dhax maray qabiilada kinaana iyo qeys calaan ayuu ka qeyb galay.
waxa uu ahaa qof ku xeel dheer legdinta, qaansada iyo dagaalka. Wuxuu aad u jeclaa ugaarsiga libaaxyada, waxaana lagu tilmaamaa inuu ahaa "ninkii Qureysh ugu xoog badnaa, uguna jilicsan".
Islaamidiisa
Dhamaadka sanadkii lixaad ee Bicsada ayuu islaamay Xamza, Sababta islaamidiisa waxey ahayd; Abuu Jahal ayaa maalin uga horyimid Rasuulka scw buurta Safaa agteed, wuu dhibay si fool xun ayuuna u caayay, Rasuulka scw uma jawaabin, Abuu Jahal wuxuu qaatay dhagax Nabiga scw ayuu madaxa ayuu uga daqray , naag adoon u ahayd Cabdulaahi bin Judcaan oo Safa agteen daganeed ayaa arkeesay falkaan, Xamza oo ka yimid ugaarsi qaansadiisana garabka ugu xiran tahay ayaa soo maray, naagtii ayaa u sheegtay arintii meesha ka dhacday, Xamza aad buu uga carooday wuu soo baxay kulan Qureysh oo kacbada agteed ka socday ayuu yimid, Abuu Jahal oo meesha joogay ayuu dul istaagay wuxuu ku dhahay: "kan dabada jaalaha leh!! ma inanka walaalkeey ayaad caynee anoo diintiis ku sugan?!" Kadib qaansadii ayuu ku garaacay daqar xun ayuu gaarsiiyay, ragii ree banii Makhzuum (tolka Abuu Jahal) ayaa ku soo yaaceen, Abuu jahal oo raba inuu dajiyo ayaa dhahay: "iska daaya abuu Camaara anigaa inanka walaalkiis caayay caay xun", Xamza wuxuu ku laabtay gurigiisa, habeenkii Sheydaan ayaa u yimid oo ku furay waswaas, waxa uuna u muujiyay inuu wax fiican sameen, Xamza ayaa naftiisa ku jeestay oo Alla baryay oo dhahay: "Allahayow hadee hanuun tahay rumeenta qalbigeeya gali, hadii kale ii yeel meel aa uga baxo waxaa ku dhacay" Subixii wuxuu u tagay rasuulka scw arinta haysata ayuu u sheegay, rasuulka scw ayaa wacdiyay oo waaniyay wuuna u bishaareeyay, Alla SWT ayaa galiyay qalbiga Xamza iimaanka, markiiba wuxuu ku dhawaaqay ashahaada↑
Islaamida Xamza waxey u yeeshay muslimiinta awood, sedex bari ka dib waxaa islaamay Cumar bin Khadaab, awoodii islaamka ayaa sii xoogeesatay, Guriga Zeyd bin Arqam ayuu Nabiga scw ka baxay, dacwada ayaa la muujiyay, muslimiinta waxey ka sameeyeen Makka banaan bax ayagoo labo saf ah, safna oo hor kacaayo Cumar, safka kalana Xamza.
Markii uu sii kordhay dhibka Qureysh ay ku hayso muslimiinta oona ka nabad gali waayay kan xooga leh iyo kuwa liita wuxuu u fasaxay rasuulka scw Saxaabada inay u haa jiraan Madiina, Xamza wuxuu u ahaajiray Madiina maalmo yar ka hor hijrada Rasuulka scw, waxaana la jiray walaashii Safiya binti Cabdi Mudalib iyo wiilkeed Zubeyr bin Cawaam Rasuulka scw markuu makka gaaray wuxuu bilaabay inuu labo labo u walaaleeyo saxaabada Xamza wuxuu la walaaleeyay Zeyd bin Xaarisa.
Hawlgalkii Xamza
bisha Ramadaan sanadkii koowaad ee hijrada Nebiga scw ayaa u xeray Xamza calan wuxuuna la diray sodon kamid ah Muhaajiriinta oo gaadiidleey ah si ay uga hortagaan kolonyo Qureysh leedahay oo ka timid Shaam oo Abuu jahal hogaamiye ka ahaa, meel la yiraahdo seeful-baxar oo dhulka juhayna ayoo kula kulmay gaalada, Nin oday ah oo la yiraahdo Majdi bin Camar ayaa kala dhex galay wax dagaal ah ma dhicin, Abuu Jahal wuxuu la aaday kolonyadiisa Makka, halka xamza uu usoo gadoomay Madiina.
0 (tiro)
0 waa habka qoraalka xisaabta ee tirada lambarka eber. Tirada lambar 0 waxay ka mid tahay tobanka lambar ee aasaaska u ah dhamaan tirada.
Xamza bin cabdi mudalib
Hawlgalkii Xamza
Sida ay qabaan culumo badan calankii ugu horeeyay ee Rasuulka scw qof u xiro wuxa uu u xiray Xamza, culamada qaar oo kamid yahay ibnu isxaaq ayaa ku tagay Cubeyda bin Xaaris inuu uga horeeyay.
0 (tiro)
= Kaalandar =
Marka la tixraaco xisaabinta wakhtiga ee loo yaqaano Kalandarka, 0'meeyadii waa sanadkii 1aad, 2aad, 3aad, 4aad, 5aad, 6aad, 7aad, 8aad, 9aad, 10aad iyo wixii la mid ah.
Xamza bin cabdi mudalib
Dagaalkii Badar
Dagaalka ayaa bilaawday Qureysh waxey soo dirtay sedex nin oo kala ahaa Cutba bin Rabiica, walaalkiis Sheyba bin Rabiica iyo wiilkiis Waliid bin Cutba, waxeyna dalbadeen inay u soo baxaan dhigood ina adeertood ah, Nabiga scw ayaa u soo saaray Xamza RC, Cali bin Abii Daalib RC iyo Cubeyda bin Xaaris RC, waxaa isku baxay xamza iyo Sheyba, Cali iyo Waliid bin Cutba iyo Cubeyda bin Xaaris iyo Cutba, Xamza RC iyo Cali RC markiiba way dileen labadii u soo baxday, halka Cutba iyo Cubeyda bin Xaaris labadoodu ay is dhaawaceen Xamza RC iyo Cali RC ayaa ku soo noqdeen oo dhameestireen Cutba, Cubeyda ayeena soo xambaareen.
Qureysh markay aragtay in sedexdoodi nin la dilay hal mar ayee soo yaaceen waa leys dex galay, Xamza waxaa calaama u ahayd maalinkaas baal goronyo labo seef ayuu ku dagaalamaayay rasuulka scw hortiisa, wuxuu ka laayay gaalada rag badan sida Duceyma bin Cadiy iyo Zamca bin Aswad, Umaya bin Khalaf ayaa waydiiyay Cabdi Raxmaan bin Cawf RC "waa kuma ninkaas baasha goronyada ku leh xabadkiisa?" waxa oo ugu jawaabay waa Xamza RC, umaya ayaa dhahay: "waa kan nagu sameeyay wax kasta".
0 (tiro)
= Qoraalo La Mid ah =
Luuqadaha Soomaaliya
=Tixraac=
0 (tiro)
= Liiska Tirada =
Xamza bin cabdi mudalib
Dagaalkii Uxud iyo shahiidnimadiisa
Dagaalkii Uxud Qureysh waxa ay u soo baxday siday uga aargudan la hayd jabkii ka soo gaaray Badar, waxa ay aad uga xanuunsadeyn Xamza waxa uu ku dhigay iyo dadkii uu ka laayay, Jubeyr bin Mudcim oo adeerkii Duceyma bin Cadiy Xamza uu ku dilay Dagaalkii Badar ayaa ku dhahay adoonkiisa xabashiga ahaay ee Waxshi "Xamza hadaa dishid xur baa tahay", Hinda ayaa ayadana ku sii boorisay dilkiisa.
0 (tiro)
= Xigasho =
Xamza bin cabdi mudalib
Dagaalkii Uxud iyo shahiidnimadiisa
Dagaalka markuu bilaawday Xamza wuxuu ku dagaalamayay labo seef, Nabiga scw cadawga cidna kama xigin aa Xamza ahayn, maalinkaas Xamza waxa uu ka dilay gaalada 31 qof oo ka mid yihiin Cusmaan bin Abii Dalxa calan wadihii Qureysh iyo Arda'a bin Shuraxbiil oo asna calan wade ahaay.
Adoonkii waxshi ahaay asaga waxaa dilka Xamza ahayn maba u soo aadin dagaalka, wuxuu ahaay geedaha ama dhagaxda inuu ku gambanayo oo Xamza kor ka eeganayo, wuxuu arkay Xamza oo rati barooran camal oo marba dhinac u la boodayo seeftiisa, nin lagu magacaabo Subaac bin Cabdi Cuzza ayaa ka soo hor bxay, Xamza ayaa ku dhahay "ii kaalay midka habartiisa kintirada gooni jirtoo" markaasuu seefta madax uga gooyay, intaas ka dib Xamza waxa uu ku soo dhawaaday Waxshi, Waxshi ayaa ku gamay waran oo kala helay caloosha hoosteed waxa uuna ka baxay lugaha hoostood, Xamza waxa uu isku dayay inuu kaco balse wuu awoodi waayay oo meesha ayuu ku dhintay.
Intaas ka dib gaalada waxa ay jeexeen Xamza xabadkiisa, calooshiis ayee banaanka keeneen, sidoo kale xubnaha jirkiisa ayee suurad xumeeyeen, Hinda binti Cutba waxa ay la baxday beerkiisa ayadoo calalajisay kadibna way tuftay.
Dhimashadiisa ka dib
Markii dagaalka dhamaaday Nabiga scw wuxuu arkay Xamza sida loo galay aad ayuuna uga murugooday waxa uuna dhahay "Walaahi Safiyaa dhibsanaysa maahane waa ka tagi lahaa ilaa laga  soo saaro qiyaamaha caloolaha bahalaha iyo shimbiraha" sidoo kale waxa uu Nabiga scw ku goodiyay hadii uu maalin ka adkaado gaalada inuu suurad xumeynayo todobaatan ka mid ah, balse waxaa ku soo dagay Nabiga scw aayado Qur'aan oo lagu lee yahay:
(Hadaa wax ciqaabaysiin ciqaaba sidii niila ciqaabay oo kale, hadaase sabartaan sabarkaa u fiican inta sabarta, sabir sabirkaagu alla qabidiis ayuu ahaaday hana ka murugoon hana dhibsan hagarta ay sameynayaan)
Nabiga scw wuxuu qaatay sabirka, waxa uuna diiday suurad xumeynta.
Dilka Xamza waxa uu ahaa Soonfur kala barkeed sanadii 3aad hijiriga, waxa uuna jiray 57 sano ama 59 sano, waxaana lagu duugay dhiigiisa lamana dhaqin, asiga iyo Cabdulaahi bin jaxshi ayaana hal qabri lagu wada duugay.
Geeridiisa waxey saameyn ku reebtay guud ahaan muslimiinta, abwaanada muslimiinta sida Xasaan iyo Kacab bin Maalik ayaa tiriyeen tixyo gabay oo ugu baroor diiqayaan.
Xamza wuxuu ka tagay ilmo; Yacla bin Xamza, Camaara bin Xamza oo saqiiro ahaayeen iyo Umaama binti Xamza oo markii dambe Nabiga scw u guuriyay Salama bin Abii Salama, sidoo kale Faaduma bint Xamza gabar la dhaho waa la sheegaa. Dhamaan ilmaha Xamza wax farac kama tagin Yacla maahanee asna faraciisa wuu go'ay.
Fadliga Xamza
Wuxuu yiri Nabiga scw: «Shuhadada sayidkood waa Xamza iyo qof u istaagay hogaamiye daalim ah oo faray kana reebay ka dibna la dilay».
Mar kale wuxuu dhahay: «Walaalahey kan ugu fiican waa Cali, adeeradeyna waxaa ugu fiican Xamza»
Mersin
Mersin (Mersin; مرسين; sidoo kale waxaa loo yaqaanaa İçel) waa magaalo weyn oo ku taalo Bada Mediterraniyanka ee dalka Turkiga. Mersin waxaa ku nool in ka badan hal milyan oo qof waxaana ku taalo Dakadda ugu weyn guud ahaan wadanka Turkiga.
220 (tiro)
220 waa lambarka labo boqol-labaatanaad ee tirada xisaabta. Lambarkan waa mid dhaban ah, waxaana ka horeeya lambar 219 lambarka ku xigana waa 221. = Liiska Tirada =
= Qoraalo La Mid ah = = Xigasho =
Suldaan Suleymaan Al Qaanuuni
Suleymaan khaan koowaad bin saliim khaan koowaad (Af-Turki Sultan Süleyman I:) oo ku magac dheer suleymaan qaanuuni, waxa uu ahaa suldaanka 10aad ee Dawladda Cosmaniya, wuxuu ahaa kan ugu waqtiga dheeraa boqorada dawlada wuxuu xilka haayay 46 sano, sidoo kale khaliifka islaamka ayuu ahaa, waxaa looga yaqaan ree galbeedka agtood (The Great Suleyman)= suleymaankii weynaa, mudada dheer ee uu xilka haayay dawladu waxay gaartay dhul balaarsigeedi ugu fogaa, ayadoo kulmisay sedex qaaradood afrika,aasiya iyo yurub, wuxuu dagaalo ku qabsaday hangari, balgrad iyo jaziirada rodos, wuxuu hareereeyay fiyeena labo jeer oo dhufeesyadeed uu dhaafi waayay, dagaalo uu la galay safawiyiinta wuxuu ku qabsaday badanaa bariga dhex, waxaa dawlada ku soo darsamay badanaa waqooyiga afrika sida aljeeriya iyo liibiya iyo wadamo badan oo ka dhaca bariga afrika sida soomaaliya, jabuuti iyo iratariya.
si guud xiligiisa waxaa lagu tiriyaa xiligii dahabiga ee dawlada, waxay aad uga hormartay dawlada dhanka maamulka, suugaanta, fanka iyo dhimasha
=Aftirsigiisa= Waa suleymaan koowaad ina saliim koowaad ina bayazid labaad ina muxamad alfaatix ina muraad labaad ina muxamad koowaad ina bayazid koowaad ina muraad koowaad orkhan ina cusmaan gaazi
=Horaantiisa= Wuxuu ku dhashey Sulayman Al-qanuuni magaladad daraabazoon 6dii nofeembar 1494 xiligaa oo uu aabihii saliim ka talinayey magaladaa, hooyadiina waa caaisha xafsa khaatuun, wuxuuna aabihiisa u barbaariyey si wanaagsan isaga oo culuum kala duwan baray kan Diiniga iyo maadigaba, hogaaminta iyo maamulka. Wuxuu soo qabtay xilalka magaalooyinka maniisiya, kafa iyo adirna oo mudo gaaban haayay markuu dhintay aabihiis saliim 1520kii waxaa loo caleemo saaray inuu noqdo boqorka cusub ee cusmaaniyiinta Xilka, wuxuu qabtay asagoo jira 26 sano mana ahayn qof ku deg-dega wuxuu qabanayo ee wuxuu ahaa qof u fekera oo go’aan markuu qaatana aan ka noqonin.
=kacdoomadii uu wajahay= Sanadahii ugu horeeyey ee xiligii sulaymaan Al-qaanuuni wuxuu wajahay afar kacdoon oo ka mashquuliyey dhaqdhaqaaqii jihaadka. kuwaas oo gudoomiyaashii qayb ka mid ah ay moodeen in heleen fursad ay kaga go’ikaraan dowlada Wiilka dhallinyaradi ah hogaaminayo:
Kacdoonkii 1aad: Waxaa sameeyey Jambarli algazaali oo ahaa guddoomiyihii Shaam wuxuuna ku dhawaaqay inuu kasoo horjeestay dowladda, wuxuuna isku dayey inuu qabsado Xalab laakiin wuu ku fashilmay, Wuxuuna amray Sulaymaan Al-qaanuuni in la damiyo fitnada uu wadey Jambarli, waxaana madaxiisa loo soo diray Istanbuul ayadoo daliil looga dhigayo inuu dhamaaday kacdoonkii.
Kacdoonkii 2aad: waxaa sameeyey khaainkii waynaa Axmad Bashaa gudoomiyaha Masar kaasoo waligii jeclaa in loo dhiibo xilka "SADRUL ACDAM" (oo ahaa xilka ugu sareeyey ee uu qof ka qabta xiligii dowlada cusmaaniyiinta  wuxuuna hada xilkaas u dhigmaa Raysal Wasaare xiligeena).Laakiin kuma guulaysan inuu hadafkiisa gaaro, wuxuuna codsay in loo doorto gudoomiyaha Masar, markuu Masar tagay  wuxuu isku deyey inuu dadka dhiniciisa u soo jeediyo wuxuuna naftiisa u doortay boqor gooni ka ah boqortooyadii cusmaaniyiinta, laakin dadkii cilmiga lahaa iyo ciidamidii dowlada cusmaaniyiinta ma aysan aqbalin wayna dileen.
Kacdoonkii 3aad: waxaa sameeyey Baabuduun oo ahaa shiici (Raafidi ah), wuxuu soo aruuriyey dad gaaraya 3000 ilaa 4000 oo kacdoon wadayaal ah gobolka Yusgaadh, wuxuuna dulsaaray gobolkaa canshuur ilaa uu gaaray heer uu jabiyey ciidamadii cusmaaniyiinta. Inkastoo markii dambe uu ku dhamaaday in madaxii Baabuduun loo diro istabuul.
Kacdoonkii 4aad: waxaa hogaaminayey Qalandar shilbi oo ahaa asagana shiici Tageerayaashiisa waxay gaareen 30,000 waxayna dileen muslimiint suniga ahaa ee gobolka qonya iyo Marcash, Bahraan baashaa ayaa loo direy si uu u horistaago kacdoonka socday balse waa la diley, Sadral Acdamkii Ibraahim baashaa ayaa ku guulaystay inuu dhinaciisa u soo jeediyo ama u soo jiito qaar ka mid ah taageerayashii qalandar jallabi wuuna ka taqalusay qalandar shilbi. =dagaaladiisa=
furashada balgaraad
suldaan suleymaan markuu damiyay kacdoomadii wuxuu bilaabay inuu jihaadka dhanka yurub u weecdo, magaalada balgaraad oo ahayd magaalo boqoradii ka horeesay furan waayeen buu weeraray culees badan muuna kala kulmin wuxuu qabsaday 1521.
furashada jaziirada rodos
ciidanka fardooleyda qadiis yoxanaa ee heestay jaziirada rodos ayaa waxay ahaayeen inay dhibaato badan ku haayeen doomaha muslimiinta ganacsatada ah iyo kuwa xajinaayo, sidaas darteed ayuu suldaanka go'aansaday inuu ka qabsado jaziirada, talyihii jaziirada heestay ayaa markuu ogaaday in lagu soo wajahanyahay wuxuu usoo bandhigay suldaanka inuu bixiyo jizyo, asagoo kusii fakaraayay inuu gurmad uga imaado yurub balse suldaanka oo ku fahmay ayaa ka diiday , ciidanka cusmaaniyiinta ayaa aad u juqeeyay jaziirada waxayna gaarsiiyeen khasaarooyin badan mudo kadib waxay dalbadeen ciidankii jaziirada heestay in ka baxaan jaziirada suldaanka ayaa ka yeelay waxayna ku baxeen doomaha cusmaaniyiinta , furashada kadib waxaa jaziirada laga dhisay masjid loogu magac daray suldaan suleymaan
furashada hangari
Boqorkii hangari luwiis labaad wuxuu go’aansaday inuu buriyo cahdiyadii boqoradii asaga ka horeeyey ay siiyeen dowlada cusmaaniyiinta wuxuuna gaaray heer uu dilay ninkii uu soo dirsaday Sulaymaan Al-qaanuuni si uu u qaado canshuurtii sanad laha ahayd, Suldaan suleymaan oo doonay inuu edbiyo hangari oo dawlada cadaw daran ku ahayd ciidan aad u badan buu soo qaatay intuu dhex soo socday qalcado badan buu furtay, baabaa kelimenti tobaad wuxuu ku baaqay in la saacido hangari , ciidanka hangari oo saacidayaan ciidamo ka kala yimid wadamada yurub iyo kuwa cusmaaniyiinta ayaa waxaa dhex maray dagaalkii muuhaakis 1526 dagaalkaas oo socday labo saacadood ayaa waxaa ku halaagsamay ciidankii hangari boqorkoodi luwiis labaad iyo ciidan badan ayaa ku dhinteen biyaha, waxaa la qabtay taliyayaal badan iyo ciidamo kumanaan ah, dagaalkan oo aad u asaameeyay hangari ayaa noqday waayihii dambe mid ay Halhees ka dhigtaan "ka daran jabkeeni muuhaakis"
Dagaalka kadib dhulka hangari badanaa oo ku jirto caasimada buudaabasti waxey gacanta u galeen cusmaaniyiinta, suldaanka wuxuu u dhiibay yaanuush zabulyaa oo isku dhawaayeen boqorada hangari.
amiirka hostori ferdinaan ayaa wuxuu isku arkay inuu leeyahay hangari maadaama boqorkeeda uu ka tagin wax dhaxal wuxuu weeraray yaanuush zabulyaa meelo qaar ayuu qabsaday, suldaanka ayaa si dhaqso ah la yimid ciidan 100kun ah wuxuu kasoo ceshaday meelihii uu qabsaday, Ferdinaan wuxuu ku gambaday fiyeenaa suldaanka ayaa hareereeyay fiyeenaa 1529kii laakin wuu qabsan waayay, mar kale ayuu hareereeyay 1532 hadana kuma guuleysan.
Isku dhaca safawiyiinta
Sababka isku dhaca waa dahmasib shaah oo daadaansi badan ku sameeyay dawlada asigoo dilay gudoomiyaha baqdaad oo u janjeeray cusmaaniyiinta, iskuna dayay inuu isbahaysi la sameeyo habisborg, cusmaaniyiinta oo horkacaayay sadrulacdam Ibraahiim baashaa ayaa weerareen safawiyiinta, suldaan suleymaan ayaa laftirkiisa ku biiray dagaalka, dahmasib shaah ayaa dib u gurtay asagoo gubay dhulka iyo beeraha, cusmaaniyiinta ayaa gaaray guul weyn waxay qabsadeen baqdaad iyo ciraaq oo dhan waxay gaareen tibriiz ka dib wey soo laabteen.
Markale ayuu suleymaan soo rogaal celiyay weerarkiisa safawiyiinta 1548 sidii oo kale dahmasib wuu is ka ilaaliyay la kulankiisa, weerarkan dawlada waxay ku qabsatay armiiniya iyo dhufeesyo dhaca joorjiya.
weerar sedexaad ayuu ku qaaday safawiyiinta 1553-1555 kaas oo ku soo ceshaday dhulal ey safawiyiinta ka qabsatay. Ugu dambeen wuxuu la galay safawiyiinta hishiiskii amaasiya.
la dagaalanka burtaqiiska
waxay ahaayeen burtaqiiska inay heleen marin ay u qaadan hindiya waxay dhibaato badan ku haayeen dawlado badan oo Muslim ah, qaar ka mid ah dawladaha muslimiinta hindiya ayaa ka dalbaday dawlada inay ka taageerto la dagaalanka burtaqiiska suldaanka ayaa amray gudoomiyaha masar suleymaan baashaa inuu u la baxo doomaha dawlada hindiya, wuxuu dhex ku sii qabsaday cadan, cumaan, qadar iyo axsaa, bada cas waxay noqotay mid gacanta dawlada soo gasha, xarunta burtaqiiska diyuu ayuu hareereeyay 1532 balse ma suura galin furashada.
Saldanada atshee ee ka jirtay indunuusiya ayaa ka dalbatay dawlada inay ka saacido ladagaalanka cadawga burtaqiiska, suldaanka oo jawaabay ayaa u diray 1565 ciidamo badan oo gurmad ah.