cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SL13 Beeraha Salidka
2023/2024
Sida laga yaabo in 2018 shirkadda foosto waxay bixisaa shaqeyn si ay u xakamayso shidaal saliideed oo soomaali ah oo qiyaaso ballaadhan oo lagu ogaaday in ay ka mid yihiin jinsiyadaha caruinsualr, tiknoolajiyeyaasha indhaha ee dhawaaqa dhawaaqa ayaa la sameeyey, Sl 10 oo la saadaalinayo 2 bilyan oo barrill oo saliid ah. Akhriska dhawaaqa saliidda ee aan shidaalka lahayn ayaa ku yaala jiilaalka 2018 iyada oo laga yaabo in qoditaanka saliida ee la filayo in saliid la filayo in la bilaabo wakhti dambe, qaababka kala iibsiga haynta iyo iibinta saliida shidaalka, iyo qiimaha laga yaabo in laga hadlo sannadka 2019 ama 2020, saliidda saliida ee Somaliland oo ay ku jiraan kaydka saliida Berbera Berbera oil, iyo dekedda Berbera ee hoos yimaada shirkadaha shafi dhismaha. Qodobada siyaasadda waa mid ku habboon Somaliland gudaheeda ku-meel-gaadhsiisan oo nabadgelyo ah oo ka mid ah awoodda federaaliga ah ee xarumaha millatariga ee waddammada yaryar ee dhawaanahan, joqraafiyada Somaliland waxay la mid tahay jasiiradda carbeed.
Java (luuqada borograaminta)
Java (جافا) waa luqada lagu borgaraamiyo barnaamijyada uu ku shaqeeyo Kumbuyuutar. Barnaamijka Java waxaa loogu talo-galay in farsamayaqaanku diyaariyo laguna isticmaalo meelo badan oo kala duwan, taasi oo u shaqeeynaysa si heer sare ah.
Borograamka java waxaa markii ugu horeeysay sanadkii 2005ta qoray nin farsamoyaqaan IT oo lagu magacaabo James Gosling, waxaana isla markiiba kala wareegtay barnaamijkaasi shirkada borograaminta kombuyuuterka ee Sun Microsystems.
Ximan iyo xeeb
Ximan iyo Xeeb waa maamul goboleed ka mid ah maamul goboleedyada soomaliya, waxaa uuna ku yaalaa bartamaha soomaaliya, gaar ahaan gobolada Galgaduud Iyo mudug.waa maamul aad u dagan oo nabad ka dhaliyay dhulka uu ka taliyo, waana maamul hoos laga soo dhisay oo dadkiisu ay dhisteen, horumar weyn ayuu ku tilaabsaday intii uu dhisnaa, waxaana caasimad u ah Magaalada labaad ee Soomaaliya ugu nabdoon CADAADO-CADANYAR.
Java (luuqada borograaminta)
Maanta 2016, Java waxay ka mid tahay borograamyada ugu casrisan ee loogu isticmaalka badan yahay dunida, waxaana la sheegay in qiyaastii barnaamijyada java ku jiraan ilaa 62% dhamaan aaladaha casriga ah ee guriga iyo xafiiska lagu isticmaalo. particularly for client-server web applications, with a reported 9 million developers.
Aljebra
Aljebra (Ingiriisi: algebra, ) waa nooc ka mid ah xisaabta waxaana alifay Muxamed bin Muuse al-Khawaarismi.
Java (luuqada borograaminta)
=Tixraac=
Ximan iyo xeeb
MADAXDA
Madaxweynaha Maamul Goboleedka Ximan & Xeeb, mr. mohamed abdulahi barlex --41.69.172.62 02:36, 7 May 2014 (UTC)'''Qoraalka gudaha oo kooban [qari] ''1 Maamul goboleedka Ximan & Xeeb 2 caasimada Maamul goboleedka Ximan & Xeeb 3 TAARIIKH 4 Dhismihii Dawladda 5 Waxqabadka Maamul goboleedka Ximan & Xeeb 6 Qaab dhismeedka Maamul goboleedka Ximan & Xeeb 6.1 Madaxwayne 6.2 Madaxwayne ku xigeen 6.3 Wasiirada 6.4 Golaha Wakiilada 6.5 Garsoorka 6.6 Ximan & Xeeb waxay ka kooban tahay sideed Gobol oo kala ah 6.7 Juqraafi 6.7.1 Cimilada 6.7.2 Roobka 6.7.3 Maalmaha la xuso 6.8 Note
Aljebra
Etimooloji
Erayga Aljebra ama Algebra waxa laga soo qaatay erey carabi الجبر.
Ximan iyo xeeb
Calanka Guud
Waa kan calanka guud
LUUQADA
soomaali ( Somali luuqadda waa: Soomaaliya; الصومال), si guud Republic of somalia (Somali: Jamhuuriyadda Soomaaliya; جمهورية الصومال) and formerly known as the Somali Democratic Republic, maamulkana wuxuu ku yaala Corruption Perceptions Index.
Golaha Wakiilada
Awooda xeer dejinta waxaa leh Golaha Wakiilada, oo dhan 66 xildhibaan kana wakiil ah dhamaan Maamul goboleedka Ximan & Xeeb, Golaha wakiiladu waxay dhexdooda ka doortaan Afhayeen iyo labo ku-xigeen.
Afhayeenka golaha wakiilada wuxuu maamulaa kal fadhiga golaha isla markaana hubiyaa tixraaca dastuurka, ku xigeenadu waxay kaaliyaan afhayeenka gudashada xilkiisa, Golaha wakiiladu waxay leeyihiin gudiyo daba gal ku sameya xukuumadu sida ay u fuliso Adeega bulshada.gg
Garsoorka
Garsoorku wuu ka madax banaan yahay, xukuumada iyo golaha wakiilada Qaybaha garsoorku waa (a) Maxkamada sare (b) Maxkamada Rafcaanka, (c) Maxkamada Darajada hoose.
Gudomiyaha Garsoorka ee Maxkamada sare oo aha tan ugu saraysa, waxaa magacaaba Madaxwaynaha, waxaana ansaxiya Golaha Wakiilada.
Khariiradii Gumaysiga
Gumaysigii talyaaniga G/dhexe qaasatan magaala madaxda Cadaado waxay u aheyd deegaan istaratiiji eh iyo isku xirka gobolada dhexe wuxuuna fariismo mhiim eh kulahaay magaaladan cadaado sanadihii (1889-1960) sida aad aragtaan hoos ku sawiran kharidadaba Waxaa lagu gaar sii yay gu meesiga qasaaro aad u balaaran oo uu ka sheekeeyay in badan
Ma'muun
abuu cabaas cabdulaahi ma'muun bin haaruun rashiid (afka carabiga; أبو العباس عبد الله بن هارون الرشيد) waa kan todobaad ee khulafada cabaasiyiinta, wuxuu taliyay laga bilaabo 813 ilaa uu ka dhintay 833, waqtigiisa waxaa hormaray aqoonta iyo afkaarta maadaama uu qeyb ka geesan jiray ,
Malag
Malag wadar Malaa'ig (ingiriis: angel; carabi: ملاك) waa qaar ka mid ah makhluuqaadka Alle (s.w.t).
Malaa'igta oo tiradooda Ilaahay uun yaqaano, waa nooleyaal aad u awood badan, isla markaana isha dadku arki karin.
Malaa'igu waxay u adeegaan Rabbi Yehowah kor ahaayee, ayagoon seexanin, wax cunin mar ahaantaana aan daalin waligood.
Malaaʼigaha waxay ka mid yihiin qaybta samada ee ururka Ilaahay. Malaaʼigo badan baa jiro. Ilaahay baa malaaʼigaha abuuray. Malaaʼigaha ayaa addoommada Ilaahay khatarta ka dhawri karo. Malaaʼigaha qaarkood way xumaadeen.
Laga soo bilaabo af Cibraaniga mal·ʼakhʹ iyo kan Giriigga agʹge·los. Labada erayba macno ahaan waxa ay macnahoodu yihiin “Rasuul” laakiin waxa loo tarjumay “malaa’ig” marka la tixraacayo rasuullada ruuxa. Malaa'igtu waa makhluuqyo xoog badan, oo Ilaah abuuray waa hore ka hor abuurista aadanaha.
Gegada Diyaaradaha Las Anod
Gegada Diyaaradaha Laascaanood (Las Anod Airport; waa gego-diyaaradeed ku yaala waqooyiga magaalada Las Anod, gobolka Sool ee wadanka Khatumo.
Garoono Kale Khatumo
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada Khatumo ee Khatumo.
Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari 🇳🇬 Nigeria Madaxwaynaha hadda ee Nigeria, Nigeria waa xubin ka mid ah Midowga Afrika, waana midda Ecowas
Tata Super Ace
Tata Super Ace
nooca xamuulka fudud tata loo isticmaalo transportpf wanaagsan by wadada
Inqilaabkii 1969-kii
Inqilaabkii 1969-kii wuxuu ahaa afgembis 21-kii bishii Oktoobar ee sanadkaa lagu riday dowladdii rayidka ee Soomaaliya. Ciidamadan afgembiyay dowladda, oo la baxay Golaha Sare ee Kacaanka, uuna hoggaaminayay Maxammad Siyaad Barre, waxay iyagoo taangiyo iyo gaadiidyo dagaal isticmaalaya, la wareegeen barihii doorka ahaa ee magaalada Muqdisho, rideenna dowladdii uu kusimaha madaxweyne ka ahaa Sheekh Mukhtaar Maxammad Xusseen, uuna ra’iisul wasaareheedu ahaa Maxammad Xaaji Ibraahim Cigaal. Afgembiskan militari waa kan taliska dalka gacanta u geliyay keligii taliyihii Siyaad Barre iyo maamulkiisii madaxtakoorka ahaa ee ka jiray dalka illaa 1991-dii.
Sababo marka loo raadinayo waxyaabaha iridda u furay inqilaabkan, waxyaabaha inta badan farta lagu fiiqo waa musuqmaasuqii siyaasadeed ee doorashadii baarlamaanka ee dhacday bishii Maarso 1969-kii, qalbijabka shacabku ka qalbijabay in hannaanka dimoqraadiga ahi uu horumarin karo noloshooda, iyo tartankii Dagaalkii Qaboobaa ee Mareykanka iyo Midowgii Soofiyeetiga ay ku tartamayeen kasbashada dalalka badnaa ee madaxbannaanida qaatay wixii ka dambeeyay Dagaalkii Labaad ee adduunka. Si kastaba, afgembiskanu wuxuu Soomaaliya illaa 1977-dii ka dhigay tu hoosjoogta Midowgii Sofiyeetiga. Afgembiskanu wuxuu ahaa kii koowaad ee hirgala ee ka dhacay dalka Soomaaliya.
Abuu ayuub al-ansaari
Khaalid bin Zeyd bin Kuleyb oo loo yaqaan "Abuu Ayuub Al-Ansaari" waa saxaabi jaliil ah oo kala qeyb galay Nabiga scw Badar iyo dhamaan dagaalada, wuxuu kala qeyb galay Cali la dagaalanka khawaarijta, gurigiisa ayuu ku soo dagay Nabiga scw markuu ka soo hijrooday Mkaka ee uu yimid Madiina, mudo bil ah ayuu la joogay ilaa uu ka dhistay masjidka iyo guryihiisa kadib wuu ka wareegay.
Abuu Ayuub wuxuu ku juray ciidankii Yaziid oo hogaaminaayay ee ku duulay Qusdandiiniya, wuxuu ku dhintay meel u dhaw dhufeeska Qusdandiiniya, halkaas ayaana lagu duugay.
Taariikh Nooleydkiisa
Waa khaalid bin Zeyd bin Kuleyb bin Saclaba bin Cabdi bin Cawf bin bin Ganam bin Maalik bin Najaar bin Saclaba bin bin Camar bin Khazraj, waxa uu ku dhashay Madiina, wuxuuna madax u ahaa tolkiisa Banii Najaar, waxaana leysku raacsan yahay inuu ku jiray 70 kii reer Ansaar ee Beyca Caqaba kula galayn Nabiga scw Makka.
Inqilaabkii 1969-kii
Afeef
In kasta oo ummadda badankeedu taageertay dastuurkan cusub, haddana ololahii oggolaantaa daran ka horreeyay wuxuu bannaanka soo dhigay siyaasiyiin aanan ka xishoonaynin in ay qabyaaladda u adeegsadaan danahooda gaarka eh ee siyaasadda. Siiba laba siyaasi ayaa si toos eh farta loogu fiiqaa oo lagu eedeeyaa in ay danahooda shakhsi ka horreysiiyeen tan qaranka ee wakhtigan, waana Maxammad Xaaji Ibraahim Cigaal iyo Sheikh Cali Jimcaale Baraale. Ololihii labadaan siyaasi ay u ololeeyeen in la diido dastuurka ayaa la sheegaa in inta badan uu sabab u ahaa in deegannada ay ka imaadeen ay noqdaan kuwa fara ku tiriska ahaa ee laga diiday dastuurka cusub.
Abuu ayuub al-ansaari
Taariikh Nooleydkiisa
Markii uu Nabiga scw Madiina u soo haajiray jufo kasta oo Ansaarta ka mid ah waxa ay jeclaatay inuu Nabiga scw ayaga ku dhax dago, waxeyna qabanaayeen hasha Nabiga scw ayagoo leh "U kaalay tiro, darab iyo difaac", Nabiga scw wuxuu ugu jawaabaayay "Dhaafa, hashaan way amran tahay" hashii way socotay ilaa ay hor fariisatay guriga Abuu Ayuub, Abuu Ayuub ayaana sidaas ugu sharafoobay marti galinta Nabiga scw.
Wuxuu Nabiga scw ku sugnaa guriga Abuu Ayuub ilaa uu ka dhameystiray dhismaha Masjidka iyo guryihiisa
Inqilaabkii 1969-kii
Afeef
Qabyaaladda uu ololahan kiciyay wuxuu dhiirregeliyay ciidamo saluugsan oo ka soo jeeda waqooyiga, kuwaa oo 11-kii bishii Diseembar 1961-dii isku dayay in ay billaabaan kacdin la rabay in dalka lagu kala jaro. Ciidamada kicitaankan ka dambeysay waxay xireen taliyeyaashoodii koonfurta ka imaaday iyo kuwii booliiska, waxayna la wareegeen Raadiyow Hargeysa iyagoo sheeganaya in kicitaankooda uu taageersanaa taliyaha Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliya, jeneraal Daa’uud Xirsi Cabdulle. Markay caddaatay in taageerada jeneraalka iska dhaafe, aynan xataa taageero ka heysan ciidamada waqooyiga badankood, kicitaankaan si degdeg eh ayuu ku soo gebagabooday.
Doorashooyinkii koowaad ee baarlamaanka dalka 1964-tii ayaa la qabtay. SYL, oo weli wadatay funaanadda xisbiga dalka xoreeyay, 69 kursi ayay ku guuleysatay, halka 11-ka xisbi ee kale ee doorashadaa ka qeybgalay ay qeybsadeen 54-ta kursi ee kale. Doorashadii ku xigtay, oo dhacday 1967-dii, tan madaxweynaha ayay ahayd. In kastoo ay isku xisbi ahaayeen, haddana tartankaasu wuxuu u dhexeeyay Aadan Cabdulle Cusmaan iyo ra’iisul wasaarihiisii koowaad, Cabdirashiid Cali Sharmaarke. Sharmaarke ayaana doorashadaa ku guuleystay. Aadan Cabdulle Cusmaan, oo qaddarinaya sharafta sanduuqa doorashada ee ummaddu codkooda ku ridday, si nabad eh ayuu jegada uga degay, dhaqankaa dimuqraadiga ehna wuxuu madaxweynahaa ka dhigay kii koowaad ee qaaradda Afrika oo si nabad eh taliska ku wareejiya.
Labo sano kadib doorashadii ugu dambeysa ee baarlamaanka dalka ee hal qof hal cod ayaa la abaabuliyay. Doorashadan, oo dhacday bishii Maarso 1969-kii, waa tii ugu musuqmaasuqa iyo rabshada badnayd ee dalka ka dhacda waagaa. Dhaqankii sanado ka hor billowday ee qabiilladu ku caadeysteen in ay dhistaan xisbiyo iyaga u qaas eh oo tartanka siyaasadda u gala, wuxuu sanadkan u sii gudbay jilibyada iyo jufooyinka, taa oo tiradii xisbiyaasha ee afar sano ka hor joogtay 21 sanadkaan gaarsiisay 64 xisbi.
SYL, oo markaa gacanta ugu jirtay Ciigaal, Sharmaarke iyo wasiirka arrimaha gudaha, Yaasiin Nuur Xassan «Bidde», siday rabto ayay ka yeeshay sharciyada iyo dastuurka dalka si ay u guuleysato. Codbixintu markay dhammaatay, oo ku dhowaad 40-kii qofood ee rabshadada doorashada ku dhintay la duugay, waa la shaaciyay in SYL ay ku guuleysatay 73 kursi. Kuwii markhaati ka noqday fadhigii koowaad ee xubnihii baarlamaankan loo soo doortay se waxay arkeen wax aanan hore meeshaa looga arag: xubnihii xisyibayadii kale oo dhan, marka laga reebo ra’iisul wasaarihii hore Cabdirisaaq Xaaji Xusseen, waxay kulli ku biireen xisbiga dalka xukuma. Isbuucyo gudahood, ra’iisul wasaare Cigaal oo xubnahaan cusub u abaalgudaya, tiradii wasiirrada wuxuu kor u qaaday boqolkiiba 75%. Isla markaa wuxuu abuuray 10 jego oo cusub oo wasiirro ku xigeen eh.
Musuqmaasuqan oo maalinba tan ku xigta isla mataaneynayay SYL iyo dowladda dalka, ayaa iridda u ballaqay inqilaabkii 1969-kii.
Inqilaabkii
15-kii Oktoobar 1969-kii askari ilaaladiisa ka tirsanaa ayaa magaalada Laas Caanood ku dilay madaxweyne Cabdirashiid Cali Sharmaarke, oo booqanayay deegaan ay abaar ka jirtay. Ra’iisul wasaare Cigaal oo Maraykanka ku sugnaa safarkiisa ayuu soo afjaray, dalka ayuuna ku soo laabtay si uu uga qeyb qaato aasitaanka madaxweynaha iyo abaabulidda doorashada madaxweyne cusub. Inta ka horreysay doorashadaa, waxaa kusimaha madaxweyne ee dalka sida dastuurka waafaqsanayd noqday guddoomiyihii golaha baarlamaanka, Sheekh Mukhtaar Maxammad Xusseen.
Madaxweynihii hore 20-kii Oktoobar ayaa la aasay. Isla maalintii ku xigtay saacaddu markay ahayd 03:00 aroornimo ayuu inqilaabku billaabmay. Gaadiidyada dagaalka, sida kaarayaasha iyagoo adeegsanaya ayay saraakiisha la baxay Golaha Sare ee Kacaanka iyo ciidamadii ay hoggaaminayeen xireen jidadka, hareereeyeen barihii xarumaha u ahaa hoggaanka siyaasadda dalka, booliiska iyo warfaafinta, qafaasheen taliyayaashii shaqaynayay iyo kuwii shaqada ka fariistay ee dalka, dabadeedna shaaciyeen in ay rideen dowladdii rayidka, lana wareegeen taliska dalka.
Raadiyow Muqdisho maalintaa barnaamijyadiisii caadiga ahaa oo dhan muustikada ciidamada ayaa lagu beddelay. Dad badan oo caasimadda degganaa bannaanka inta u bexeen ayay si farxad leh u soo dhoweeyeen inqilaabka. Markii koowaad ee Raadiyow Muqdisho laga maqlay codka Siyaad Barre, qudbaddii uu soo jeediyay badankeeda wuxuu wakhti siiyay inuu uga warramo dembiyadii dowladdii rayidka. Dowladdaasu se ma wada xumayn, ayuu Barre sheegay, taa oo la moodo inuu ula jeeday in inkasta oo asaga iyo saraakiisha la socotay ay ka wada tirsanaan jireen dowladdii ay rideen, ay iyagu gaar ahaan daahir ka ahaayeen musuqmaasuqii dowladdaa.
21-kii sano ee ku xigay inqilaabkan dastuurkii qashinka lagu daray iyo Maxkamaddii Sare ee la kala diray, waxaa beddalay erayga Barre iyo hayeeshaaleyaashiisii fadhiyay Maxkamadda Badbaada Qaranka. Hannaankii dimoqraadiga ahaa, ee musuqmaasuqa la liitay, waxaa beddalay diktatooriyad hannaankii hore ka sii musuqmaasuq daran.
1970-kii, hal sano kadib inqilaabkii riday dowladdii rayidka ahayd, wuxuu maamulka cusubi ku dhowaaqay in dalka, oo ay u bixiyeen Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya, lagu dhaqi doono hannaanka hantiwadaagga.
Inqilaabkii kadib
Inqilaabkii 1969-kii kadib wowshii madaxweynaha dalka, baarlamaanka iyo wasiirrada, 25-ka xubnood ee Golahii Sare ee Kacaanka ayaa kala qeybsaday. Golahanu waxay dalka u bixiyeen Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya, waxayna iyagoo damacsan in ay ka hortagaan abuurka mucaarad taliskooda ka soo horjeeda, mamnuuceen xisbiyada siyaasadda iyo abaabul kasta oo aanan oggolaanshahooda heysan. Mucaaradkii ay ka baqayeen in uu dibedda uga imaado se gudahooda ayuu ka soo baxay 1972-dii. Sanadkaa waxaa bannaanka imaaday isqabqabsi in soo socday oo Siyaad Barre, Gaashaanle Guuto Maxammad Caynaanshe, iyo Salaad Gabeyre Kediye, oo lagu tilmaami jiray «Aabaha Kacaanka», ay isku heysteen cidda hoggaamineysa golaha iyo dalka. Tartankaan Barre ayaa ku guuleystay. Kediye, Caynaanshe iyo Cabdulqaadir Dheel, oo ahaa sarkaal Kediye u dhowaa oo markaa bannaanka ka joogay ciidamada iyo maamulka, waxaa lagu eedeeyay in ay Siyaad Barre dilkiisa abaabulayeen, waxaana lagu xukumay toogasho. Xukunkaa 1972-dii ayaa la fuliyay.
Siyaad Barre, oo wakhtigaan la baxay “Guulwade”, dantiisa khaaska eheed asagoo sii qurxinaya wuxuu sheegay inaanan dalka lagu maamuli doonin keliya hantiwadaagga, maahine lagu maamuli doono hannaanka hantiwadaagga cilmiyeysan. Hantiwadaagga iyo cilmiga inta badan ee shacabku ma aqoonin waxa uu ka wado. Laakiinse ficilkiisa waa arkeen.
Bartamihii 1970-nadii Barre asagoonan reerguureyaasha ama dhultacbatada la tashan, ayuu go’aamiyay in reerguureyaal badan laga soo raro deegaannada ay ku noolaayeen, lana dejiyo dhul beereed danwadaag lagu tilmaamay oo dhultacbatada lagala wareegay. Dhinaca militariga miisaaniyadda ciidamada looga jaro dakhliga dalka waxay noqotay tan dakhliga ugu badan dhinac loogu dhigo. Iskudarka miisaaniyaddan iyo taageerada militari ee uu maamulku ka heli jiray Midowgii Sofiyeetiga waxay sanado kooban gudahood Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliya garab istaajiyeen itaallada ugu weyn ee qaaradda Afrika. Isla markaa shacabka canshuurtooda militarigaa shidaalka loogu soo gadayay, wiilashooduna qoriga u sideen, waxay ka mid ahaayeen kuwa ugu saboolsan, uguna aqoon liita ee qaaradda. Waxyaabaha fara ku tiriska eh ee maamulkii Barre ee wakhtigaa lagu faanin karo waa qoraalka luqadda Soomaaliyeed iyo ololeyaashii abaabulsanaa ee lagu faafiyay barashadiisa. Waxaa kaloo jiray mashruucyo iyo ololooyin kale oo la iskugu dayay in kor loogu qaado wax soo saarka beeraleyda, warshadeynta dalka, xoojinta xuquuqda haweenka Soomaaliyeed iyo kuwo si guud dadka ugu boorrinayay iskaa wax u qabso. Mashruucyadan iyo ololooyinkan mid kasta xayiraadyo la fili karo iyo kuwo aanan la fili karin ayaa ka hor imaaday oo curyaamiyay, ama ugu yaraan socodkoodii garguur ka dhigay.
Lama soo koobi karo sida Dagaalkii Xorraynta Soomaali Galbeed uu u saameeyay taariikhda dalka Soomaaliya iyo dowladdii Siyaad Barre. Dagaalkaas ka hor waxaa jiray howlo faraha hal gacan ka badan oo lagu tilmaami karay kuwo ay ku howlaneed in ay ku horumariso dalka iyo dadka. Laga soo billaabo guuldarradii dagaalkaas illaa markii la riday 1991-kii se waa fara ku tiris waxqabadka dowladdii Barre ee ujeedkeeda oo dhan uunan ahayn in Barre iyo hayeeshaaleyaashiisa ku leexsadaan hantida dalka iyo tan deeqbixiyaasha.
U dhowaanshihii dowladda Barre ay dhammaadkii 1970-nadii u dhowaatay garabka Galbeedka, khaas ahaan dalka Mareykanka, dhaqanka dowladdaa uma beddelin sida u dhowaanshihii Midowgii Sofiyeetiga uu dhaqankeeda u beddelay dhammaadkii 1960-nadii iyo billowgii 1970-nadii. Musuqmaasuqii, isdabamarintii iyo ku fataalidda dakhliga gudaha iyo dibedda ka imaada ee xubnaha dowladda ka tirsanaa, qoysaskooda iyo saaxiibadooda caadada u ahaa 1977-dii ka hor, dhaqan hirgala ayuu noqday. Taa waxaa dheeraa wakhtigaan cabburin, kadaadis iyo bahalnimo aanan hore looga soo arag dalka. Hay’addii sirdoonka ee NSS-ta, ciidamadii koofi gaduudka iyo ciidamadii cirka kulligood wakhtigaan waxay noqdeen kuwo loo adeegsado cabburinta mucaaradka iyo daadista dhiigga ummadda. Islaweynaanta Barre waa tan berigaa gaartay in uu kuwa ugu dhow ee la shaqeeya uu ku ceebeeyo shirarka, uuna su’aalo «Yaa ku abuuray?». Hayeeshaalow kasta «Adigaa i abuuray, aabbe», ayuu ku jawaabi jiray.
Lahjad bari
DEGMADA, DAARUSALAAM CITY,GOBOLKA BAADIR,MUQDISHO,SOOMAALIYA, Deg Daarusalaam City waxay ka mid tahay degmooyinka ugu bilicda wanaagsan degmooyinka Gobolka Baraadir. Deg Daarusalaam City waxay dhinaca waqooyi kaga beegan tahay Stadiumka ama miisaanka dhuxusha 7 km, Deg Daarusalaam City sanadka marku ahaa 2015 waxaa laga dhisay masjidka Deg Daarusalaam City wuxuna ahaa masjidkii ugu horeeyey ee laga dhiso Deg Daarusalaam City, Deg Daarusalaam City waxay leedahay oo caan ku tahay: 1 Beerta dalxiiska ugu weyn Somaali: sanadkasta waxaa dalxiis u yimada 4000,000. 2 dhismayaal si casri ah noo dhisay, villa,Dabaqyo noockasta leh, 3 wadoooyinka laamiyo xaafadkasta, iyo wada interlock a. 4 gancsi waxay leedahay ganacsi kala duwaran dhanka qudaarta nooc walba. Deg Daarusalaam City waxay caan ku tahay ganacsi nooc yadiisa kala duwan. marka ad tagto Deg Daarusalaam City waxaad maleysanaysaa somalia ma joogtid. Deg Daarusalaam City waa magaalo waxbarsho,sida dadkeena qurbaha waa meesha ay caruurtooda waxbarashada u geeyaan waxaa ku nool qiyaastii 20,000 kun qoys culumu badan Deg Daarusalaam City,Somalia, Deg Daarusalaam City waxay hoostimada Gobolka Banaadir. ee Muqdisho, waxay waqooyi kaga beegan tahay Stadiumka ama miisaanka dhuxusha 7 km Deg Daarusalaam City sanadka marku ahaa 2015,
Inqilaabkii 1969-kii
Inqilaabkii kadib
= Tuhunka in uu Midowgii Sofiyeetiga inqilaabka ku lug lahaa = In kasta oo caddayn rasmi eh oo aragtidan taageeraysa aanan la soo bandhigin, haddana 1969-kii illaa hadda waxaa jira tuhun inuu dhinto diiday oo lagu aaminsanyahay in Midowgii Sofiyeetiga uu ku lug lahaa inqilaabkii lagu riday dowladdii rayidka. Dulucyada kuwa tuhunkaan uu ku jiro ay ku doodaan waxaa ugu horreeya in Midowga Sofiyeetiga, oo ka damqanayay saldhigga sirdoonka ee Maraykanku ku lahaa Casmara iyo kan taariikhiga ahaa ee saaxiibbadooda Faransiiska ahi ay ku lahaayeen Jabuuti, uu ku howlanaa in uu asaguna saldhig ku yeesho xeebahan istaraatiijiga eh. Saa daraadeed, ayaa la dhahaa, waa macquul in Midowgii Sofiyeetiga, oo madaxbannaanidii wixii ka dambeeyay tababar, gaadiid iyo hub ay xirfadyaqaanno isticmaalkooda bara ay la socdaan ku soo taageeri jiray Ciidamada Xoogga Dalka, uu go’aansaday in uu kuwii uu tababaray uu ku dhiirigeliyay in ay taliska dalka kala wareegaan dowladdii liidatay ee rayidka. Dekedda sababta u ahayd iyo fursadda musuqmaasuqii qaawanaa ee laciifiyay dowladda, waxaa la socotay fursadda saraakiishii uu Sofiyeetigu soo tababaray, oo qaar ka tirsani ay si qarsoodi eh Sofiyeetiga ugu shaqeynayeen.
Wardoone ka tirsanaa Hay’addii Sirdoonka ee Midowgii Sofiyeetiga (KGB) oo billowgii 1990-naadkii dalka Ruusha kala soo baxay 25000 oo bog oo uu ka soo minguuriyay aarkiifiyada hay’adduu u shaqeyn jiray, wuxuu kashifay in Salaad Gabeyre Kediye uu ahaa wardoone u shaqeeya KGB, magaciisa dahsoon na uu ahaa «OPERATOR».
Tuhunkaan se tuhun ma dhaafsana. Tan keliya ee la hubo waa in hoggaamiyeyaashii inqilaabka ay ka hor afgembiska waxa ay sameyn rabaan u sheegeen saldhigga wardooneyaasha KGB ee Muqdisho.
Waddanka Tunisia kubada
Waddanka Tunisia kubada
Dharka Kubedka
🇮🇹 Italy Kappa
Melon
Melon (멜론; Mellon) waa dukaanka muusikada onlaynka oo Koonfur Kuuriya ah iyo adeegga qulqulka muusikada oo la soo saaray bishii Nofembar 2004, waxaana soo saaray SK Telecom. LOEN Entertainment (wuxuu noqday Kakao M ka dibna Kakao Entertainment) wuxuu noqday maamulaha shirkadda ee adeegga 2009. Sannadkii 2017, Kakao wuxuu ku daray Kakao Music ee Melon si uu u helo mid, adeeg muusig oo mideysan.
Melon waa adeegga rukunka muusigga ee ugu weyn Kuuriyada Koonfureed, oo leh in ka badan 28 milyan oo isticmaale. Melon waa adeegga qulqulka muusikada ugu caansan Koonfurta Kuuriya. Xaqiiqdii, sahan lagu sameeyay dadka isticmaala taleefannada casriga ah ayaa lagu ogaaday inay ahaayeen codsiyada ugu badan ee ay adeegsadaan Kuuriya. Xabxabka ayaa hadda laga heli karaa macruufka iOS iyo Android.
Abiy Ahmed
Abiy Ahmed Ali, አብይ አህመድ አሊ waa ra'iisul wasaaraha hadda ee ethiopia, ethiopia oo xubin ka ah ururka africa, iyo bariga afrika ee bariga afrika oo loo yaqaan IGAD. Waxaa danjiraha dhanka Soomaaliya u ah Abdihakim Amey.
Bishii Oktoobar 2021, Abiy Ahmed ayaa si rasmi ah loogu dhaariyay xilka muddo 5 sano ah.
Gendershe
Degaanaweynaha Gendershe Magaalada Muqdisho waxay u jirtaa 45 KM dhinaca xeebta ,waxay xuduud la wadagtaa :-bari waxaa ka xiga tuulada.
Basra
Basra (afka carabiga; البصرة) waa magaalo qadiimi ah oo ku taala dalka ciraaq, waxaa dhisay Cutba bin Gazwaan xiligii khaliifkii Cumar bin khadaaab, waxayna noqotay magaaladii ugu horaysay ee Islaami ah oo ay Carabtu ka dhistaan meel ka baxsan Jaziirada Carabta, Waa mid ka mid ah magaalooyinka waaweyn ee Carbeedeed, kaalinta shan iyo tobnaad ayee gashay xaga tirada dadka marka loo eego tirakoobka 2007.
Taariikhda
Furashada islaamka ee ciraaq ka dib waxaa soo baxday baahi ah dhisida magaalooyin ay caskarta dagaan una noqoto saldhig rasmi u ah sidaas darteed ayuu khaliifka islaamka cumar bin khadaab ku amray cutba bin gazawaan inuu dhiso magaalo, Cutba ayaa ka dhisay magaalada basra isku taga wabiyada dijla iyo furaat agtiis sanadkii 14aad hijrada ama 15aad, kadib waxaa kusoo batay qabiilada carabta ee dageesa, waxaa laga dhisay masjidka jaamica.
Masar hieroglyphs
Masar Hieroglyphs
XML
Luqadda Calaamadaynta La Fidi karo (XML-gaaban) waa luqad calaamadeyn ah sida HTML laakiin waa la bixin karaa. Waxaa abuurey daladda mareegaha caalamiga ah (W3C). XML wuxuu qeexayaa xeerarka dhismaha dukumeentiga. XML waxay ku daraa macnaha guud ee macluumaadka ku jira dukumeentiga. Ma sheegayo sida tan loo soo bandhigayo.
Masar hieroglyphs
a glottal stop
Basra
Taariikhda
Sanadkii 35aad ee hijiriga waxaa ka dhacay dagaalkii ratiga ee u dhaxeeyay sayid Cali iyo caaisha
Masar hieroglyphs
Hieroglyphs Masar (/ haɪrəˌɡlɪf, -roʊ - / ) waxay ahaayeen nidaamka qoraalka rasmiga ah ee lagu isticmaalay Masar. Waxay la socotaa maadooyinka xisaabinta, manhajka iyo aaladaha elektarooniga ah, oo leh wadar ahaan 1,000 qaddood oo kala duwan. Hieroglyphs waxaa loo isticmaalay suugaan diineed oo ku yaala papyrus iyo alwaax. Qoraalka dheeriga ah ee reer Masar waa mid laga soo qaatay qoraal hieroglyphic ah; Meroititic wuxuu ahaa xilli dambe oo laga soo bilaabo xagjirnimada.
Gendershe
Dhanaane oo ah degaanada ay degto beesha Shiiqaal-Gendershe, waqooyi waxaa ka xiga dooxooyin yar-yar oo aad u qurux badan, galbeedna waxaa ka xiga tuulada Jilib-Marka, koonfurna waxaa ka saaran Badweynta.
Masar hieroglyphs
Sido kale fiiri
Dhagax ka Rosetta
Gendershe
1-Tuulada Dooxa Qoryaale.
2-Tuulada Buulo Bishaar.
3-Tuulada Bocoreey.
4-Tuulada Timirteey.
Dariishad
Dariishad, Daaqad, Shubaako (نافذة, Window) waa duleel laga furo darbiyada guryaha si looga helo hawo iyo iftiin, waxaa kaloo loo adeegsadaa in laga arko waxa banaanka ka ah guryaha markii la furo ama aan la furin markay daaqadu muraayad ka samaysantahay,
Gendershe
5-Tuulada Yaaq-Bine.
6-Tuulada cadeey dheere.
7-Buulo Aw-Caliyow.
8-Tuulada Maansaaleey.
Basra
Taariikhda
Sanadkii 101H Yaziid bin muhalab ayaa qabsaday basra kacdoon ayuuna ku sameeyay umawiyiinta Yaziid bin cabdilmalik ayaa u diray ciidan xoogan oo Maslama bin cabdilmalik hogaaminaayo dagaal culus dhacay ka dib kacdoonka waa la soo afjaray Yaziid iyo ehelkiisana waa la xasuuqay.
Anas bin maalik
Anas wuxuu noolaa cimri dheer sanadkii 93H ayuu ku dhintay magaalada Basra ee Ciraaq.
Nouvelair
🇹🇳 Tunisia
Anas bin maalik
Taariikh Nooleydkiisa
Waa Anas bin Maalik bin Nadar bin Damdam bin Zeyd bin Xaraam bin Jundub bin bin Caamir bin Ganam bin Cadiyyi bin Najaar  , Kunyadiisa waa Abuu Xamza Nabiga  ayaa u bixiyay, waxa uu ku dhashay Madiina 10 sano ka hor hijrada   , Wuxuu ka soo jeedaa beesha Banii Najaar oo ka mid ahayd lafaha qabiilka Khazraj ee Ansaarta kuwaas oo abtiyaal u ahaa awoowaha Nabiga  Cabdi Mudalib, Anas aabihiis waxaa la dilay xiligii jaahiliga, Hooyadii Umu Suleym ayaana guursatay Abuu Dalxa oo saxaabi Ansaari ahaa , Anas waxaa la walaal ahaa Baraa bin Maalik iyo Cabdulaahi bin Abii Dalxa.
Nouvelair
Nouvelair
Muqdisho Stadium
Muqdisho Stadium waxa la dhisay 1978. waxana dhisay kambani jayniis ah,iyadoo ey malgalisay dowladi dhexe ee Soomaaliya oo u madaxaweynaha ka aha jaale maxamed siyaad bare. waqtigii 1980 waxu aha garoonka afrika ugu weyn. kadib masibadi dagaalki sokeeye wali garoonka somalia wali waa sidiisi. 2010 waxu aha garoonka 5 ee afrika oo dhan. Waa Garoonka Kubada Cagta ee Muqdisho, Waxa uuna Qaadaa 65,000 oo qof, Garoonka oo lagu naaneyso Tuulada Ciyaaraha ayaa waxaa uu leeyahay garoomo badan oo ciyaareed sida Kubadda Cagta, Kubadda Koleyga, Dabaasha IWM, Garoonkan Waxaa kaloo loo Adegsadaa Khudbadaha Madaxweynayaasha Iyo Ku tukushada Salaadaha Ciida, Wuxuuna Mataan la yahay Garoonka kale ee Kubada Cagta ee Lagu Magacaabo Banaadir Stadium oo Horey loo dhihi jiray. garoonka weyn ee kooxda qaranka Soomaaliya ee ciyaaraha caalamiga ah.
Anas bin maalik
Taariikh Nooleydkiisa
Markii uu Nabiga u soo hijrooday Madiina Anas wuxuu jiray 10 sano hooyadii Umu Suleym ayaa gacanta qabatay oo u geysay Nabiga  waxeyna ku dhahday "Magaalada Madiina cid aa wax kuu soo hadiyeen kuma harin anigana ma awoodo wiilkeygaan maahanee ee ha kuu adeego" Anas wuxuu la jiray Nabiga  toban sano uu khaadun u ahaa, waxa uuna kala kulmay Nabiga  mucaamalo wanaagsan waligiisna ma garaacin mana canaan, Anas oo ka sheekeenaya ayaa dhahay: <Blockquote> "Waxaa u adeegay Nabiga scw Toban sano waliigsna ima dhihin Uf iyo maxaa u sameysay? iyo maxaa u sameyn weesay?" Anas wuxuu ahaa khaadun aamin ah oo ilaaliya sirta Nabiga, mudo dheer markuu Nabiga u shaqeynaayay hooyadii ayaa ku dhahday Nabiga  "kan waa khaadunkaaga yaraa ee u duceey Rasuulkii Allow" wuu u duceeyay Nabiga  asigoo leh " Allahayow badi xoolihiisa iyo ilmahiisa, cumrigiisana dheereey, dambigiisana dhaaf ".
Nouvelair
Diyaarada hawada dalka Tunisia ee ku taala waqooyiga afrika
Muqdisho Stadium
=Ku lug leh=
=Muqdisho Stadium=
Anas bin maalik
Taariikh Nooleydkiisa
Anas ducadii Nabiga scw Alla wuu u aqbalay wuxuu Alla siiyay ilmo kor u dhaafaya boqol uu asaga dhalay, xoolaha alla wuu u badiyay, timirtiisa waxey miro bixin jirtay sanadkii labo jeer, cimriga Alla wuu u dheereeyay wuxuu gaaray boqol sano saxaabada kuwa ugu dambeeyay dhimashada ayuu ku juray.
Jihaadkiisa
Kama uusan qeyb qaadan Anas dagaaladii Badar iyo Uxud da'diisa oo yar awgeed, laakin wuxuu uga qeyb galay asigoo u adeegay Nabiga, Duulaankii khandaq ayuu ka qeyb galay markaas oo da'diisa ahayd 15 sano, sidoo kale Hishiiska Xudeybiya ayuu goob joog ka ahaa, waxa uuna ku juray dadkii Nabiga kula baayactamay geeda hoosteed, Duulaankii Kheybara ayuu xaadiray go'doominteyda qeyb ayuu ka qaatay, Dagaalkii mu'tata asna wuu xaadiray sida culumo badan dhaheen, sidoo kale Xunayn iyo Furashada Makka.
Muqdisho Stadium
Taariikhda
Xaruntan waxaa la dhisay sanadkii 1977-kii xilligii dowladdii Siyaad Barre, iyadoo ay gacan ka geysteen injineero Shiinees ah. Inkastoo Garoonka Kubadda Cagta Muqdisho Stadium uu ahaa mid inta badan lagu qaban jiray Ciyaaraha, ayaa haddana waxaa sidoo kale halkaasi lagu qabtay khudbadaha Madaxweynaha iyo isu soo baxyo siyaasadeed.
Anas bin maalik
Jihaadkiisa
Dhimashada Nabiga ka dib Abuu bakar Sidiiq ayaa u diray dhulka Baxreyn si xoolaha sakada uga soo aruursho, Cumar ayaana ku dhahay "u dir waa wiil caqli leh oo qoraa ah", Anas wuxuu ka soo laabtay howshii loo diray Cumar oo khilaafada qabtay wuxuuna u gutay xoolhii uu keenay.
Gendershe
1- Masjidka Jaamacadda.wuxuu ku yaalaa xaafadda Buulo Ceel.
Mia Goth
Mia Gypsy Mello da Silva Goth (waxay dhalatay Oktoobar 25, 1993 ) waa atariisho Ingiriis ah, moodel iyo qoraa shaashad ah taasoo bilawday xirfadeeda moodelaynta iyadoo kuray ah, waxayna ka dhigtay filimkeedii ugu horreeyay ee Lars von Trier Nymphomaniac (2013). Kadib waxay ka soo muuqatay filimada The Survivalist (2015) iyo A Cure for Wellness (2016).
2018, Goth waxay door taageero ah ku lahayd filimka Claire Denis ee High Life iyo dib u samaynta Luca Guadagnino ee Suspiria. Kadib waxay ka soo muuqatay filimka majaajillada jacaylka ah Emma (2020), waxayna xiddig ku jishay filimada X iyo Pearl 2022, oo ay iyaduna qortay.
Gendershe
2- Masjidka Nuraani oo ku yaala Shacbaanka ahna masjidka ugu balaran lehna labo dabaq oo qurux badan.
3- Masjidka Abiyo Abiikar Aw-Asad oo ku yaala xaafada Buulo Hoose.
Dhaqaallaha Itobiya
Dhaqaallaha Itobiya 🇪🇹 Ethiopia
Gendershe
4- Masjidka Aw-Maki oo asna ku yaala xaafadda Buulo Hoose.
Anas bin maalik
Jihaadkiisa
Anas jihaadka ma uuna ka harin wuxuu qeyb ka noqday Dagaaladii ridada gaar ahaan Dagaalkii yamaama sidoo kale furashooyinka Ciraaq iyo Faaris ayuu goob joog ka ahaa, Dagaalkii Qaadisiya iyo Go'doominta Tustur ayuu qeyb ka ahaa, waxa uuna ahaa kan u kaxeeyay Hurmuzaaan taliyhii Tustur ee la soo qabtay Madiina Cumar hortiisa.
Muqdisho Stadium
Dib u habeyn
Bishii Sebtembar 2013, dowladda federaalka Soomaaliya iyo dhiggeeda Shiinaha ayaa magaalada Muqdisho ku kala saxiixday heshiis rasmi ah oo iskaashi laba geesood ah, kaasoo qeyb ka ah qorshaha dib u soo kabashada qaranka ee shanta sano ee soo socota. Sida uu dhigayo heshiiska, mas’uuliyiinta Shiinaha waxaa loo qorsheeyay inay dib u dhis ku sameeyaan dhowr dhisme oo waaweyn oo ku yaalla caasimadda Soomaaliya iyo meelo kale, oo uu ku jiro garoonka ciyaaraha ee Muqdisho.
Anas bin maalik
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
Dhamaadka furashooyinka ka dib Anas wuxuu dagay megaalada Basra, waxa uuna mararka qaar booqasho ugu tagaay Dimishiq Khulafada Umawiyiinta.
Gendershe
Seddexda kale ee masjid waa kuwo aan helin wax dayactir ah inta la xusuusan yahay marka waxaan leeyahay dadka u dhashay Degaanka dhisa oo qurxiya masaajidaasi oo ah meesha ugu haboon ee la dhiso inta dunidan guudkeeda aan saaranahay aaqiro noo noqonaysa xijaab naga daboosha naarta ALLAHA naga koriyee sadaqo waa tan ugu haboon ee dhisa beytka ALLE.
Anas bin maalik
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
Wuxuu soo gaaray Anas waqtigii Xajaaj uu madax ka ahaa Ciraaq waxa uuna kala kulmay dhibaatooyin badan, maalin ayuu Xajaaj dhahay "haye khabiiskaan fitnada dhax wareega, mar Cali ayaa la jirtaa marna ibni Zubeyr mar kalana ibni Ashcas, walaahi waa ku jirid goynaa sidii xabagta oo kale" wuxuu yiri Anas "yuu amiirka haystaa" Xajaaj ayaa dhahay "adigaa ku haystaa dhagaha Alla ha ku tiree" wuxuu yiri Anas "inaa lilaahi wa inaa ileyhi raajicuun" Xajaaj ayaa amray in lagu shaabadeeyo "waa midkii uu xureeyay Xajaaj" asigoo raba inuu ku duleeyo arintaas, Anas markii albaabka uu ka sii baxaayay wuxuu dhahay  "waxaa xasuustay ilmaheeya oo badn waana u baqay maahaateena waxaa ku dhihi lahaa hadal uusan mar dambe igu soo dhiiran gadaashiisa" intaas ka dib Anas wuxuu u qoray khaliifka Umawiyiinta Cabdi Malik bin Marwaan waraaq uu kaga cabanayo sida uu Xajaaj kula dhaqmaayo, waxaana hadaladiis ku juray:- <Blockquote> Nabiga scw ayaa u adeegay 10 sano, walaahi hadey kirishtaanka arki lahaayeen qof nabigooda u shaqeeyay wey karaameyn lahaayeen </Blockquote> Jawaabta Cabdi Malik waxey ahayd inuu faray Xajaaj joojinta dhibka uu ku haayo Anas iyo raali galin inuu siiyo, Xajaaj wuxuu raali galin ugu tagay Anas asigoo leh "adiga kuma rabin ee waxaa rabay dadka inay ii hogaansamaan" Wuxuu Anas noolaaday cimri dheer ilaa uu iska nacay nolosha, waxaa leysku raacaay da'diisa inay dhaaftay 100 sano, wuxuu dhihi jiray "Cimrigeeya wuu dheeraaday ilaa aa ka xishooday cideyda, wxaana u xiisay la kulanka rabigeey" ilmaha Anas waxey dhaafeen 100 canug , balse Daacuunkii Jaarif waxaa uga dhintay 70 ama 80 canug, Anas wuxuu ahaa saxaabigii ugu dambeeyay ee labada qibla tukada iyo saxaabigii ugu dambeeyay ee ku dhinta Basra waxa uuna dhintay 93H, wuxuu ka dardaarmay Muxamad bin Siiriin inuu arimaha duugtiisa tawaliyo balse Ibni Siiriin waqtigaas xabsi ayuu ku juray, talyihii maamulka haayay ayaa lala hadlay wuuna aqbalay inuu sii daayo, ibni Siiriin ayaana dhaqay oo ku tukaday.
Gendershe
Malahan wax suuq ah oo leysla ogyahay marka laga reebo meesha caanka ah oo ah faras magaaladda ah oo lagu magacaabo SHACBAANKA oo ah meel inta badan ay iskugu imaadaan dadka ku nool Degaanka Gendershe.
Muxamed bin Muuse al-Khawaarismi
Muxamed bin Muuse al-Khwarizmī waa ninkii alifay xisaabta nooca loo yaqaan aljebra.
Taariikh
Wuxuu ahaa Muxamed bin Muuse al-khwarizmī barre ku takhakhusey cilmiga xisaabta, cilmul falaga iyo juqraafiga (Barashada dhulka). Wuxuu dhashay qiyaastii 780 miilaadiga, kuna beegan 164 hijiriga ah.
Anas bin maalik
Warinta Axaadiista
axaadista Nabiga scw ayuu uga aqrinaayay dadka, waxay culamada tiro koobeen laba boqol in ka badan oo wax ka warisay, tirada axaadista uu wariyay waxey gaareysaa 2286 Xadiis,
Muqdisho Stadium
Awoodda iyo tas-hiilaadka
Garoonka Kubadda Cagta Muqdisho Stadium ayaa waxaa qaada 65,000 oo qof. Waxay leedahay garoon lagu tartamo, iyo sidoo kale garoomo lagu tartamo, kubbadda cagta, kubbadda kolayga, kubbadda laliska iyo teniska.
Anas bin maalik
Cibaadadiisa
Anas waxaa lagu sifeeyay dadka inuu ugu salaad qurxoonaay safar iyo nagaasho, istaaga ayuu aad u dheereen jiray ilaa lugaha dhiig la dilaacaan, wuxuuna aad u la yaabi jiray dadka saaladooda, Imaam Zuhri oo sheekeenaya wuxuu dhahay Anas oo oonaya ayaa ku arkay Dimishiq waxaa ku dhahay "Maxaa ku helay?" Wuxuu yiri "Wixii aa soo gaaray waxaa ka aqaanay salaada ayadana waa la dayacay"
Careys Karshe
Carays Ciise Karshe wuxuu ahaa nin ka mid ah abwaaniinta Soomaaliyeed ee ku caanka baxay gabayada, geeraarka iyo saarka. Carays wuxuu ku dhashay magaalada Dhuusamareeb, Gobolka Galguduud.
Gendershe
Magaca Gendershe waa magac asal ahaan ka soo jeeda Wadanka Iiraan, balse waa dad asal ahaan ka soo jeeda Dalka Yaman gaar ahaan Gobolka Xadarmuud, Magaca Gendershe waxaa bixiyay ganacsato Iiraaniyiin ah oo waagaasi ganacsi u iman jiray Gendershe waxayna ku magacaaween GARDEN-SHAAH (Beerti Shaaha) iminka waa dad Soomaali ah waxaana Dalka Soomaaliya loogu yaqaanaa seddex magac oo kalla ah:
Waddanamha Shaqale xoog leh
Waddanamha Shaqale xoog leh
Gendershe
1-Shiiqaal Gendershe waana magaca ugu weyn.
2-Reer Aw-Gerweyne.
Toljecle
Toljecle( Af-Ingiriisi: Tolje'lo, Af-Carabi: تولجيلو ) , magaca oo dhamaystiran, Axmed Sheekh Isxaaq waa beel weyn oo balaadan oo ah beelaha ugu faca iyo taariikhda weyn ee qabiilka Isaaq ama Reer Ahmed Sheekh Isxaaq.
Itoobiya Boostada
🇪🇹 Ethiopia
Gendershe
3-Reer Cusmaan Faqi Cumar.
Qofkii ugu horeeyay ee degay Gendershe wuxuu ahaa nin wadaad ah oo la oran jiray SheekhCusmaan Faqi Cumar (AW-GERWEYNE) oo ay ku abtirsadaan dadka degan Gendershe, Sheekh Cusmaan Gerweyne aabihii wuxuu dhalay wiilal badan oo aan ka xusi karo;-1-Sh.Cusmaan Faqi Cumar. 2-Sheekh Qutub Faqi Cumar 3-Sheekh Axmed Faqi Cumar (Looboge) aabahooda Faqi Cumar wuxuu ahaa wadaad faafiya diinta islaamka waxaana lagu dilay halka hadda loo yaqaano masjidka Arbaca Rukun oo ka mid ah Degmada X/Weyne, waxaana lagu aasay masjidka weyn ee caanka ka ah Magaalada Muqdisho Masjidka Marwaas Degmada X/Weyne muddo dheer kadib waxaa laga bixiyay masjidka lafihiii Faqi Cumar waxaana amarkaasi bixiyay Madaxweynihii hore ee Dalka Soomaaliya Maxamed Siyaad Barre.
Sheekh Cusmaan Faqi Cumar (Aw-garweyne) wuxuu ahaa bah gooni ah hooyadiisa waxaa la oran jiray MUXDARA waxay ahayd ASHRAAF gibilcad wuxuu ku dhashay Degmada Marka Gobolka Sh.Hoose oo waagaasi ahayd meel miyi ah waxaana ku noolaa sida la sheegay Faqi Cumar iyo xaaskiisa kadibna waxa soo dagay MARKA dadyow kale oo fara badan haba ugu horeeyaan beelaha Banaadiriga leysku dhaho ama soomalidu u taqaan Gibilcadka kadib waxaa marti ahaan u yimid MARKA beesha BIIMAAL oo ku soo degay beesha Reer Aw-gerweyne.
Itoobiya Boostada
adeegga boostada ee Itoobiya ee bariga Afrika, oo leh sanduuqyo jaale ah
Gendershe
Sheekh Cusmaan Gerweyne markuu weynaaday wuxuu u guuray halka hadda lagu magacaabo GENDERSHE isagoo guursaday gabar Reer Baraawe ah oo la oran jiray BINTI oo biida ah ( waa gibil cadka Baraawe)Shiikha wuxuu dhalay seddex wiil iyo hal gabar waxaana ugu weynaa :- 1-Maad-sheekh - 2-Ibraahim -3-Yaxye oo ku magic dheeraa (ISGOOWE) iyo gabadha oo la oran jiray Barka.
Beesha sheikhaal gendershe waa todobo juffo oo kalla ah:-
Muxamed bin Muuse al-Khawaarismi
Taariikh
Wuxuu ku dhashay Khawaarizmi, Uzbakistaan. Wuxuuna dhintey 236 hijriga. Wuxuu ku noolaa Baqdaad. Wuxuu qorey buug badan.
Toljecle
Toljecle 🔘subeer binu ahmed 1: Re Xasan
Careys Karshe
Taariikh
Carays Ciise Kaarshe oo ahaa saaryahan weyn oo Soomaaliyeed wuxuu ku dhashay tuulo u dhaw Kismaayo. Carays wuxuu ahaa geesi buuxa oo weliba gobanimadu kala weyn tahay wax kastoo yaalla guudka dunida. Sida la weriyey Carays wuxuu ahaa Wiilkii saddexaad oo uu dhalay Ciise Kaarshe.
Toljecle
2:cumar abokor
Careys Karshe
Taariikh
Carays Ciise wuxuu ahaa xoolaraac si walba ula qeybsaday dhib iyo dheefba beesha uu la noolaa. Intaa waxaa u wehelisay in uu Quraanka Kariimka ah si fiican u yaqiin maadaama uu ahaa wadaad.
Carays Ciise afmaalnimada ka sokow wuxuu ahaa nin waddani ah oo mar kasta jecel bulshaweynta Soomaaliyeed in uu waajibka saaran ee qaranimo ku boorriyo, ugana digo wax kasta oo uu isleeyahay waa qalad. Carays Ciise wuxuu Fannaaniinta Waaberi ku soo biiray amaba ka mid noqday lixdameeyadii markii labada gobol ee Soomaaliyeed midoobeen. Carays wuxuu ka mid noqday Kooxda Waaberi markii uu wacdaro layaab leh ee suugaaneed uu ka muujiyey munaasibad lagu xusayey isku darkii labada gobol waqooyi iyo koonfur. Xafladdaas oo lagu maamusayey israaca Labada Gobol laguna qabtay Gobolka Jubbada Hoose magaalada Kismaayo. Xafladdaas waxaa ka soo qaybgalay Wasiirka Gaashaandhigga iyo Wasiirka Warfaafinta. Ujeeddada waftigana waxay ahayd inay kala qaybgalaan dadweynaha ku nool Gobolka Jubbada Hoose, fantasiyaha damaashaadka maalinta kowda Luuliyo. Waftigii waxaana ka qayb ahaa suugaanyahanadii madasha ka hadlay Carays Ciise iyo koox dumar ah oo isaga wehelisay, watana dharkii hiddaha iyo dhaqanka aanu u lahayn. Carays Ciise fagaarahaas wacdaro aan la soo koobi kareyn ayuu ka muujiyay, wuxuuna tiriyay saar ku saabsan Munaasibadda kowda Luuliyo. Waxaa kale oo uu halkaa ka tiriyay Saar ku saabsan waxa uu Ingiriisku u hortaagan yahay xornimada N.F.D. wuxuuna yiri sidatan:
Muxamed bin Muuse al-Khawaarismi
Taariikh
Waxaa ugu caansan buuga uuqorey, buuga ladhaho Aljebra, wuxuu qorey buugaan sanadkii 820kii. Waa qeyb kamid ah xisaabta waxaana loo yaqaan ALJEBRA.
Toljecle
🔘Sacad bin ahmed
Careys Karshe
Taariikh
Afrika iyo Eeshiya Iyo orobaba dhammaan Iyaguba way noo ordaye Maxaad Ingiriis adigu Albaabka u taagan tahay Eed Soomaalida u adyadeyn
Muxamed bin Muuse al-Khawaarismi
Taariikh
Waa walaalkiin Maxamed Faatax. Waxaad kalasoo xiriir kartaa
Toljecle
1:cigaal abokor
Gendershe
1-Reer Maad-Sheekh.
Careys Karshe
Qaar ka mida Gabayada
Waa taariikh aad u fiican in wax laga ogaado ee fadlan haddii aad jeceshahay inaad wax ku darted raaci bogga hoose si aan wax uga ogaano ku darniinkaada.
Liska Dhaqaallaha Bari Africa
Liska Dhaqaallaha Bari Africa
Careys Karshe
Qaar ka mida Gabayada
Saarka Hooyadu waa lama huraan.
Cosmo Oil
Cosmo Oil
🇯🇵 Japan
Shirkadda saliida ee Cosmo waa shirkad shidaal ah oo ka timid waddanka Japan, Japan waxay soo saartaa waxyaabo yar yar oo wax soo saarka ah oo sahaminta caalamiga ahi ay tahay ujeedooyinka macaamilka shirkadan
Gendershe
2-Reer Aw-Ibraahim.
3-Reer aw-Muraad.
4-Reer aw-izgoowe.
5-Reer Gaameedle. Reer Macalin fiq burhan
6-Reer Naakhude.
7-Reer Mehri.
Shiikha markuu degay Gendershe waxaa lagu qiyaasaa kun iyo kontan (1050) ilaa iyo kun iyo boqol iyo kontan sano (1150)ku dhawaad.
Hadaba waxaa xusid mudan in dadka ku nool ama ku abtirsada Gendershe inay ahayeen dad aad u neceb Gaalada iyo Gumeysiga aadna u jecel Islaamka dadka deriska ahna aad u xushmeyn jiray inkastoo taarikhyahanada soomalidu aysan waxba ka qorin taariikhdii ay lahayeen dadka ku ab iyo isirtirsada Gendershe taasna waxaan garan waayay sababta ay u yeeleen, dadka ku abtirsada Gendershe waxay ahaayeen dadkii ugu horeeyay ee la dagaalama gumeysiga marka laga hadlo beelaha leysku yiraahdo (BANAADIRIGA ama Reer XAMARKA ) ilaa iminkana ma jirto beel kalle oo la dagaalantay Gumeysigii Talyaaniga iyo Ingiriiska, waxaana tusaale kaaga filan waqtigii gumeysiga Talyaaniga uu rabay inuu qabsado Degmada Marka iyo hareeraheeda waxaa ka difaacay Beesha Shiiqaal Gendershe iyo Beesha Biimaal oo wada deganaa Marka Iyo Nawaaxigeeda.
Beesha Shiiqaal Gendershe iyo Beesha Biimaal waxaa ka dhaxeeya Islaanimo, Soomaalinimo ,iyo weliba derisnimo so jireen ah, dagaaladii u dhaxeeyay beelaha Shiiqaal Gendershe iyo beelaha Biimaal oo dhinac ah iyo gumeysigii Talyaaniga waxaa beesha Shiiqaal Gendershe ku waysay dad badan oo ugu dhintay difaacii Marka iyo nawaaxigeeda iyo dhaawac badan waxaa kalloo la waayay seddeed ruux oo meel ay jaan iyo cirib dhigeen la waayay balse la sheegay in sedeedaasi ruux loo diray Xaruntii Daraawiishta oo uu hogaaminayay Diiriye Guure si ay ugu helaan garab hiil iyo hooba leh, waxaan isku dayay inaan hello magacyada ragaasi seddeeda ahaa balse iima suurto galin, sidoo kale waxaa in hoosta laga xariiqo mudan in dagaaladaasi raggii hogaaminayay ay ahaayeen qaarkooda Shiiqaal Gendershe.
Waxay kalloo ka qeybgaleen dagaalo badan sidda kii u dhaxeeyay beelaha Biimaal iyo beesha Shiiqaal Gendershe oo isku dhinac ahaa iyo beelo fara badan oo deganaan jiray dhulka loo yaqaano (DHOOBOOY) waxaana hogaaminayay beesha Goobroon oo uu madax u ahaa waagaasi Suldaan Axmed Yuusuf, waxay kalloo ka qeybgaleen dagaalo badan oo aan halkan lagu soo koobi Karin waxayna had iyo jeer is kaashan jireen Beesha Biimaal.
Walaal aqriste: Degaanka Gendershe waxaa ku noolaa oo qura Beesha  Shiikhaal gendeshe oo ka kooban 7 jufo
1-Wiilasha waxaa u weynaa oo curadka ahaa (MAAD-SHEEKH) wuxuu dhalay Afar wiil oo kalla ahaa:-
Toljecle
waa beel ka mid ah Dadka Soomaalida ee ku dhaqan Waqooyiga Soomaaliya, maanta loo yaqaano Somaliland. Waxaanay deegaan ahaan ku dhaqan yihiin Waqooyiga Soomaaliya, wadanka Itoobiya iyo wadanka Jabuuti.
Gendershe
1- Sadiiq Maad-Sheekh.
2- Aw-Sheekh Maad- Sheekh.
Toljecle
Hordhac
Sida ku xusan buugaag wakhtiyo hore la qoray iyo dhaqan Soomaaliga, beesha Toljecle  waa  Curadka  Reer Sheekh Isxaaq Ibnu Axmed Al-Hashimi, oo la sheegay inuu asal ahaan ka soo ambobaxay wadamada Carabta gaar ahaan Ciraaq. Sheekh Isxaaq, waxa uu lahaa laba xaas oo kala ah, Xabuusha iyo Magaado.
Gendershe
3- Aw-Nuur Maad -Sheekh.
Toljecle
Hordhac
Xabuusha waxa ay u dhashey Axmed (Toljecle), Muuse, Ibraahim, Maxamed. Magaado waxa ay u dhashey Garxajis, Awal, Arab iyo Ayuub.
Gendershe
4- Asadoo Maad-Sheekh, Oo aan isaga farac ka tagin.
Toljecle
Hordhac
Caruurta Sheekh Isxaaq, waxa ugu weyn, curadna ah  Axmed Sheekh Isxaaq  oo loo garan ogyahay  Toljecle.
Gendershe
2-IBRAAHIM wuxuu dhalay seddex wiil o kala ahaa:-
Toljecle
Taariikh
Taariikh ahaan beesha Toljecle waxa loo yaqaan Habr Toljaala (Somali: Habar Toljeclo) oo ah qabiilada ugu balaadhan Isaaq ama Reer Sheekh Isxaaq, waxana la isku yidhaa Habr Habushed  (Somali: Habar Xabuusheed) oo ay ka kooban yihiin Toljecle, Cimraan, Muuse iyo Sanbuur.
Gendershe
1-Sasiiq Aw-Ibraahim.
Soomaaliweyn
Soomaaliweyn (Greater Somalia, الصومال الكبير) waa meel ka mid ah Geeska Afrika tasoo ay degto qowmiyadda soomaalida laguna yaqaan taariikh ahaan. Dhulkaas waxaa loo yaqaan Dhulka Biritishka ee Soomaali (Somaliland), Dhulka Talyaaniga ee Soomaali (Soomaali), Xeebta Soomaali ee Faransiiska (Jabuuti), Soomaali Galbeed taasoo hadda hoos joogta Itoobiya, iyo waliba Konfur Galbeed ama loo yaqaano Gobolka Waqooyi Bari (NFD) ee iyana hoos joogta Kenya..
Toljecle
Taariikh
Sida ku cad keydka buugta sooyaalka taariikhda Soomalida iyo inta laga guntey dhaxalkii jiilba jiil ka dhex layey waayeelka, taariikhyahanada iyo indheer garadkaba, beesha Toljecle oo ah curadka Reer Sheekh Isxaaq, wuxuu ahaa boqorteeyadii ugu horeysay, uguna awooda badneyd ee ka talin jirtey dhulka Soomaalida.
Guud ahaan saldanadanahii kala duwanaa ee boqortoyada Toljecle, waxa ka mid ahaa Boqoe Haruun oo lagu naaneysi jirey Boqoe Dhuux Baraar, oo ah boqotooyadii ugu horeysay uguna danbeysay ee ay yeeshaan Reer Sheekh Isxaaq.
Suugaanta Sooyaalkii Taariikhda Toljecle
Taariikhda faca weyn ee Toljecle ku lahaa gayiga Soomalida iyo sida ay u ahaayeen dagaal yahano iyo cuddud aan loo babac dhigi karin, loona miciin iyo garab bidi jirey; waxaad ka dareemaysaa suugaanta hal qabsiga beesha  Toljecle oo caan ka ahayd degaanada Soomalida.
Daadka Bari Asia - GCC Degaan
Daadka Bari Asia - GCC Degaan