cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
Qaybtan aadka la iskugu khilaafsan yahay waxaanu u aragnaa waxaa waajib ah in laga raadiyo Xaqiiqda dhamaan Madaahibta ee aan lagu ekaan Mad-hab kaliya. Waana inuu qofkii awoodo inuu Ijtihaado inuu soo bandhigo Aaraada Madaahibta ee kala duwan iyo Daliilyadooda dabadeedna uu qaato midda ugu xoog badan ee la doorbidi karo xagga Daliilka maxaa yeelay Xaqqa kuma wada dhamma Mad-hab kaliya ee wuxuu ku kala firirsan yahay dhamaan Madaahibta oo waxaa dhacda in Mas’alad sida saxa ah laga helayo Mad-habka Abuu Xaniifa, Mas’alad kalena Mad-habka ash-Shaafici, Mas’alad kalena Mad-habka Maalik iyo Mas’alad kalena Mad-habka Axmed al-Xanbali i.w.m. Sidaas darteed haddaanu qaadanno Mad-hab kaliya waxaanu luminaynaa Xaq fara badan oo laga helayo Madaahibta kale waana waxaan la oggoleen inuu sameeyo Muslim caqli leh. Markii ay dhacday inaan la ogaan karin Xaqqa ee ay Madaahibta isku khilaafeen in loo noqdo mooyee Sunnada ayay Ducaadda Sunnada ka dhigteen asalka ay u noqonayaan Sunnada oo ay ku dhisayaan Aaraadooda iyo afkaartooda. Tusaalooyin siduu khilaafka uga taagan yahay ducaadda Sunnada iyo kuwa ka soo horjeeda: Mas’alad ay ku gefeen Kuwa la laablakacsan Xanafiyada: Kor uma qaadaan gacmahooda markay Rukuucayaan iyo markay Rukuuca ka soo kacaan, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray. Mas’alad ay ku gefeen Kuwa la laablakacsan Maalikiyada: Markay tukanayaan gacmaha laabta ma saaraan, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray. Mas’alad ay ku gefeen Kuwa la laablakacsan Shaaficiyada: Markay tukanayaan ma akhriyaan Suurad ay ku jirto “Sujuud”, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray. Mas’alad ay ku gefeen Kuwa la laablakacsan Xanaabilada: Markay Najaasada ka nadiifinayaan jirka iyo dharkaba ma dhaqaan saddax jeer, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray. Mukhaalafaadkaasi faraha badan ee looga soo horjeedo Sunnada darteed ayaan ula dagaalamaynaa in loo laablakaco Mad-hab. Mad-habiyiinta waxay ka dhigeen Mad-habka Asal iyo Aasaas Kitaabka iyo Sunnadana Farac iyo Wixii raacsan. In loo laablakaco Mad-hab wuxuu ka hor imaanayaa Diinta iyo Cilmigaba. Xaaladda ay ku sugan yihiin Kuwa la laablakacsan Mad-hab iyo waxyaabaha aan uga soo horjeedno: Ceebaha Madaahibta waxaa laga helayaa qarniyaalkii dambe. 1.	In laga soo horjeesto Nusuusta Saxiixa ah iyadoo loo laablakacsan yahay Mad-hab Halista ay leedahay arinkaasi. Imaamyada waxay kula taliyeen Asxaabtooda in la qaadan ra’yigooda ka hor imaanaya Kitaabka iyo Sunnada. In laga hormariyo Ra’yi kaligiis Nusuusta iyadoo loo laablakacsan yahay Mad-hab.
Garre
Garre
Ø     B. Qeeb u guurtey Jaad.
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
2. Kutubta Madaahibta waxaa ka buuxa Axaaddiis aan sugnayn iyadoo Axkaamta Daliil looga dhigayo.
Garre
Garre
Ø     C. Qeeb u ku hartey Gedo oo u guurtey hagga Itobiya iyo Kenya.
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
3. Ku dhegnaanta Mad-hab kaliya iyo in laga faaidaysan Madaahibta kale.
Garre
Garre
Ø     D. Qeeb laqabsadey oo beddelmey oo gaaloobay sida Gabra oo kale.
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
4. Kutubta Madaahibta oo in fara badan ay ka maqan yihiin Daliilyada Sharciga ah. Taqliidka waa sababta ay ku halaagsamaan Ummadaha. Salafka way reebi jireen su’aasha waxaan weli dhicin.
Garre
Garre
Buulo Xusseen: waa ninkii Garre hoggaminayey markii kedi guuray dhacaysey. Waa ninkii sosahmiyey koofar. Waxuuna ku taliyey in koofar loo guuro. Inta taladiisa raacday koofar baay u soo guurtey. Buule Xusseen markuu soo sahmiyey Koofar wuxuu yiri, waxaan soo arkey dhul rag u roon, oo geel u daran. Markuu Gedo ka soo guuraayey wuxuu yiri:-Gedooy, waan kaa soo guuray, waxaana kaaga guurey seddax shay sababtood.
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
5. Waxaa faaftay khilaafkii iyo in la qaybsamo iyo Fitanta u dhexeysa Muslimiinta. Qur’aanka wuu dhaleeceeyay Khilaafka. Is aflagaadeynta Mad-habiyiinta dhexdooda. Dagaalka Xanafiyada ay ku hayaan Shaaficiyada. Shaaficiyada oo u jawaabaysa Xanafiyada. Waxaa faaftay doodaha u dhexeeya Mad-habiyiinta. Waxaa faaftay Fitanta iyo in loo laablakaco Mad-hab darteed.
Garre
Garre
Ø     1. Falaartii yaabiye
Software
Software (software ama computer software; برمجية) waa barnaamijyo dhowr ah oo si wada jir ah u maamula sidoo kale haga aalada Kumbuyuutarka si uu u qabto shaqo cayiman (kooban) ama mid badan oo isku dhafan asaga oo iskiis isku maamulaya ama qof (dad) u soo werinaya. Softwareka oo luuqada Af Soomaaliga lagu yidhaahdo Barnaamij wuxuu ka kooban yahay qorsheyaal (programs), bots, madbacado wax lagu keeydiyo iyo dhamaan qorshayaasha la xidhiidha ee howsha fududeeya.
Garre
Garre
Ø     2. Fitnadii Kedeble iyo
Ø     3. Farastii dhukaneed.
4. farmuuq birkaaye
Baajuun ama Baanjuul,waa qabil soomaaliah. Waxaa degaan Kismaayo iyo Jasiiradaha Juulen Jawaay. Dad badan Gharri (Garra ah) ayaa katirsan. Iyaga naftoodan waxaa kamid ah qaar aminsan Gharri (Garre nimo.)
Software
Guud ahaan, softwareku waa barnaamijyo awood uh an siiya kumbuyuutarka inuu qabto how loo cayimey. Software waa erey ingiriis ah, hase ahaatee dalal badan oo aduunka ka mid ah ay isticmaalan. Software:ku wuxuu ka koobmaa labo qeybood ah Application Software iyo Embedded Software.
=Tixraac=
Cabdiqaadir Cawaale
Gen. c/qaadir macalin nuur cilmi cawaale wuxu qaatay derejada gashaanle sare 1982 wuxu aha mudo dheer abandulaha kabka iyo saadka qeybti 60 ad e fadhigeedu aha Baydhabo dowladi Sh Shariif iyo dowladi Xasan Sheekh iyo qayb kamida dowlada farmaajo wuxu hayey xilka abandulaha guud Kabka iyo saadka e xooga dalka soomaliya. Hada wuxu heysta shahadada masterka e dhaqaalaha.sido kale tababarka ugu sareya ciidan e hogaanka dagaalka ah kadiyariyey kuliyada dagaalja e Egypt كلية القيادة والأركان
In loo laablakaco Mad-hab waa Bidco
6.	Duruufta iyo dano Siyaasadeed ayaa ka dhigtay inay faafto Madaahibta: Sida la wada ogsoon yahay Fuqahaddii waaweyneed ma aysan ahayn afar kaliya ee waa ay badnaayeen, waxaana ka mid ahaa Abuu Xaniifa, Maalik, Sufyaan ath-Thawri, Sufyaan Ibnu Cuyayna, Cabdullaahi Ibnu Mubaarak, Abuu Camr al-Awzaaci, CabdiRaxmaan Abuu Layla, al-Layth Ibnu Sacd, ash-Shaafici, Axmed Ibnu Xanbal, Daauud Ibnu Cali, Abuu Thawr, Ibnu Jariir ad-Dabari iyo kuwa kaleba dhamaantood Eebbe ha ka raali noqdee. Waxaana ka soo haray Fuqahaddii aan soo sheegnay Madaahibtoodii afar Mad-hab oo kaliya. Cabbaasiyiinta ayaa ka dambeeyay inay fiddo Mad-habta Abuu Xaniifa. Umawiyiinta ayaa fidiyay Mad-habta Maalikiyada. Ayuubiyiinta ayaa fidiyay Mad-habta Shaaficiyada. Sucuudiyiinta ayaa fidiyay Mad-habta al-Xanaabilada. Sidaas darteed in loo noqdo Islaamka saxda ah waa jidka kaliya ee lagu badbaadi karo. Wixii intaas ka badan oo macluumaad ah wuxuu u noqon karaa Kitaabkii laga turjumay. الحمد لله الذي بنعمته تتم الصالحات Waxaa mahad iska leh Eebbe kaa soo galaddiisu ku dhammaadaan wanaagyaalku
Tuni
Tuni waa Beel ka mid ah beelweynta somaliyeed Digil iyo Mirifle.Beeshaan waxey degtaa laga soo bilaabo Gobolada kala ah Banaadir, Shabeellaha Hoose, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose. Golweyn ilaa goobweyn Tuni waa Beel ka mid ah beel weynta Digil iyo Mirifle.Beeshaan waxa ay degtaa laga soo bilaabo Gobolada kala ah Banaadir, Shabeellaha Hoose, Jubbada Dhexe Deedna
Col.khasaaroro
col. khsaaro wuxuu ahaa kornayl kamid ah kornaylada ugu waa weyn soomaaliya kornal axmadey khasaaro magaciisa waxaa layiraa axmed wuxuuna ahaa kornayl aad caan ka ah xooga dalka soomaaliyeed abihiina col.maxamed wuxuu ahaa kornayl milatari ah awoowgiisna wuxuu ahaa sh weyn oo caalim ah diinta islaamkana aad ugu xeel dheeraaday col. khasaaro wuxuu ku dhashay magaalada muqdisho 1945 kii wuxuu bartay quraanka khariim aha asga oo jira 12 sano kadibna 1957 kii wuxuu galay waxbarashada maadigaa oo uu dhameyay dugsiyada hoose dhexe iyo sare 1961 kii wuxuu kubiiray ciidamadii xooga dalka soomaaliyeed oo uu noqday raga ugu assayanisa xiligaas ragii uu tababarka laqaatay kadib 1964 waxaa looqaaday kuliyadii milatariga ee wadanka ruushka oo uu kumaqnaa mudo sadax sno ah 1967 kii wuxuu dib ugu soolaabtay dalka 3 sano kadib waxaa qarxay dagaalkii itopia iyo soomaaliya colonle khasaaro wuxuu kamid noqday hogaamiyayaashii ciidamada
Luiz Inácio Lula da Silva
Luiz Inácio Lula da Silva (wuxuu dhashay 27-kii Oktoobar 1945)  ah waana madaxweynihii 39-aad ee Brazil (2023-2027).
Waxaa loo doortay 2003 xubin ka tirsan xisbiga ah ee Worker's Party wuxuu xafiiska joogay ilaa 1 Janaayo 2011.
Kalandarka Oromo
kalandarka waa habka ay dadka waddanku u xisaabiyaan maalmaha, bilaha iyo sannadaha. Kalandarkan waxa la sameeyay 300 BC. Sida ku xusan kalandarkan, waxaa jira 29.5 maalmood bishii, laba iyo toban bilood sannadkii, iyo 354 maalmood sannadkii. Tobanka sano ma laha toddobaadyo, dhammaan maalmaha bisha gudaheedana waxay leeyihiin magacyo. Kalandarka Borana wuxuu ku salaysan yahay dayaxa iyo xiddigaha.
Luiz Inácio Lula da Silva
Lula ayaa mar labaad loo doortay 39-aad ee Brazil sanadka 2022.
Kurów
Kurów ['kuruf] waa tuulo ku taalo koonfur-bari ee dalka Boland, waxay u dhaxaysaa Puławy iyo Lublin, banka wabiga Kurówka. Waana xarunta maamulka gmina. Waxaa degenaa dad tiradoodu dhantahay 2811 oo qofood (sanadkii 2005).
Mudadii u dhaxaysay 1431 iyo 1442 tuulada waxay haysatay darajo magaalo, waxayna xarunta ganacsiga raashiinka u noqotay nawaaxigeeda.
Tiara Andini
Tiara Anugrah Eka Setyo Andini (wuxuu dhashay Sebteembar 23, 2001) waa heesaa Indunisi ah iyo jilaa ka yimid Jember, Bariga Jawa.
=Guul= Iyadu waa kaalinta labaad ee Indonesian Idol xilli 10. =Abtirsiinyo= Dhanka kale wuxuu leeyahay dhiiga Nederlandka ee ka yimid hooyadiis. =Tixraac=
Caynaan
Caynaan (Ainan; عينان) waa magac Soomaaliyeed kaasi oo loo bixiyo ragga.
Dabayaaqadii bishii February 1996, waxaa degmada Caynaba shir uga furmay beelaha Bariga Burco. Shirkaas oo loo bixiyay “Caynaan” wuxuu idlaaday 14-kii April 1996. Waxa lagu doortay 33 xubnood oo guddi ah oo loo bixiyey “Hoggaan.” Waxa Guddoomiyaha Guddida loo doortay Cismaan Maxamuud Jaamac (Dawiil) oo ahaa nin aad u caqli badan xeer beegtina ah.
Qodobbadii shirkaa ka soo baxay waxaa ka mid ahaa in ay beeshaasi hormuud ka noqoto nabadaynta iyo soo-af-jaridda colaadda ka oogan Somaliland. Shirkaas Caynaan waxa ku xigay shirarkii Nabadaynta ee Beer, Duruqsi, iyo Shirweynihii Beelaha Soomaalilaan ee Hargeysa. Halkaas oo Madaxweyne loogu doortay Maxamed Xaaji Ibraahin Cigaal November 23-1997.
Tixraac
waa magac loo bixiyo qof hogamiye ah ama calanka dagaalka qaada
Waddanka Suriname Kubedka
Waddanka Suriname Kubedka
Xingod mudug
xingod waa magaalo qadiimi ah oo aad u facweyn oo kutaaaaaaal bartamaha gobolka mudug magaalada xingod jawi ahan waa magaalo aad u dagan dadkeeduna waa beeraleey iyo xoolo dhaqato magaalada hadda waxaa kuyaal dugsi hoose/dhexe dadka kunool waxaa lagu qiyaasaa illaaaa 100,000 oo qoys waana magaalada eey dagaan beesha maxamuud wuqujire ( lugayare) ee beelweynta sacad Beesha Maxamuud waqujire waxaa kadhashey halyey iyo generalo badan kuwaas usoo halgameyn xoriyada dalka waana dadka ugu cilmiga badan jufooyinka Sacad
Qaxdaaniyiin
Qaxdaaniyiin ama Dhagacas dhashii qaxdaan waa carabta asalka ah, waana qabiilooyinka ku abtirsada odayga Qaxdaan sida ay sheegaan kuwa Nasabka yaqaanna,   taariikhyahanada qaar ayaa rumaysan in magaciisu ahaa Yaqdaan,  waxaa ka mida kuwa saas qaba taariikhyahanka caanka ah ee Ibn Khalduun.
Kahlaan
waa banuu kahlaan bin saba bin yashjab bin yacrub bin qaxdaan, waxayna u qaybsamaan lix qaybood waxayna u sii kala baxaan qabiilooyin iyo jufooyin
Ximyar
sadex ayay u qaybiyaa waxayna u sii kala baxaan qabiilooyin iyo jufooyin
Ceelbon
ceelboon waa magaalo ku taala inta u dhaxaysa gobalka bakool iyo gedo waxayna dhacda inta u dhaxaysa luuq iyo waajid
Dhagax
Dunidan aan ku nool nahay waxay ka sameeysan tahay dhagaxaan, carro iyo macdano kale. Dhagaxa ayaa yaraanka marna wuxuu noqon karaa qar iyo buur. carada ayaa ah wax ka yimid dhagax ama qar bururay.
Noocyada dhagaxaanta: dhagaxaanta waxaa loo qaybiyaa saddex 1. dhagax ku samaysma qaraxa foolkaanaha 2.dhsgax ku ssmsysma xaaqsanka iyo waxyaabaha dega 3. dhagax isbadalay muuqaalkiisu
Dhagaxa Foolkaanaha: dhulka gudihiisa waxaa badan ama sareeya heer kulka iyo cadaadiska, macdan kastaana wacay noqotaa dareere. Dareerahaas waxaa looyaqaan afka qalaad Magma waana dareere holac ah, magmadu markay timaado dhulka korkiisa way qaboowdaa waxayna isku badashaa adke (dhagax) waxaaba looyaqaan dhagaxa igniyoos waana eray kayimid afka Giriiga (Ignious)  waa eray macnihiisu yahay dab ama holac. waxaa dhagaxaantan kamida Gabro, Granite, Obsedian, Basalt, Scoria iyo kuwo kale oo badan.
waxaana laga helaa meelo badan dunida, bariga iyo bartamaha Afrika wuxuu leeyahay waxtar balaadhan iyo adeegsi badan. Gayiga Soomaalida waa laga helaa.
Samsung
🇰🇷 South Korea
Bochotnica
Bochotnica waa magaalo ku taalo koonfur-bari ee dalka Boland, waxayna u dhaxaysaa Puławy iyo Lublin iyo wabiga Wisłar. Waxay ee deegaanka Puławy iyo Lublin Voivodeship. Dadka degan: 1500 qofood (sanadkii 2010).
Tomie Kawakami
Tomie Kawakami, si fiican loogu yaqaanno magac ahaan Tomie, waa dabeecad ka timid manga cabsida Jabaan iyo taxanaha filimka ee isla magaca uu abuuray Junji Ito. Tomie waxaa lagu soo bandhigay Ito ee 1987 oo manga Tomie, kaas oo lagu daabacay Monthly Halloween, majaladda shōjo. Waxay markii dambe ka soo muuqatay laba manga oo xigay oo uu qoray Ito, sagaal filim oo muuqaal ah, iyo sheeko.
Tomie waa qof daciif ah, dib-u-dhalasho leh awood aan la sharrixin oo keeni karta in qof kasta, gaar ahaan ragga, ay isla markiiba soo jiitaan. Ficiladani waxay si lama huraan ah u horseedaan rabshado, sida caadiga ah waxay sababtaa dilka Tomie lafteeda (iyada oo u oggolaanaysa inay is-samayso), ama kuwa kale. Halkii aad ka noqon lahayd qof keli ah ama hay'ad, waxaa fiicnaan lahayd in Tomie lagu tilmaamo nooc uun abuur ah, iyada oo la arkayo in nuqul kasta oo Tomie ah uu yahay shaqsi madaxbannaan.
Feeynuus
feeynuus waxaa ladhahaa sheey la isticmaalo habeenkii waxuu ka kooban yahay fiilo iyo dhalo iyo tanag yar waxaa lagu dhubaa gaas ama nafto waxaa lagaliyaa liifad waxaana lagu shidaa taraq ama jante waa sheey somalida ku soo meel martay ilaayo hadane meelo badan si ween looga isticmaalo
Noolaha aan qatar ku jirin
Noolaha aan qatar ku jirin (least concern; غير مهدد) waa koox noole ah kuwaasi oo Ururka Ilaalada Nolosha Dabiiciga ee Caalamka (International Union for Conservation of Nature) ku qiimeeyeen in aanay halis ama khatar ku jirin noloshooda iyo jiritaanka. Sida caadiga ah, marnaba koox noole ah laguma dari karo xayndaabka noolaha aan khatarta ku jirin ilaa lagu sameeyo daraasad qoto dheer, taasi oo lagu ogaanayo bulshada noolahaas, tafiiranka iyo aayaha uu yeelan karo.
Sadaxleey
Saddexleey waa qeyb ka mid ah Maahmaahda oo ka kooban saddex qeybood.
Rag saddex lama raaco:
Rag waxa ugu liita:
Ragu saddex waa iskaga mid
Saddex baa rag u liita:
Saddex Ilaahey waa karaa, mase suurowdo:
Saddex markaan bartaan ka gaboobay:
Saddex la lama dego
Saddexna la lama saaxiibo
Saddex raggu way ku halaagman:
Muus(Khudaar)
Muuska waa magac wadaag ay leeyihin herbaceous plant xaga genus Musa iyo xaga miidhoha ay soo saraan. muusku wuxu la yimada qaabab iyo midabo marku bislaado, aay ku jiraan huuruud iyo casaan.
banana cultivar ama muusku waa ka loogu jecelyahay uguna isticmala badan noocyada herbaceous plant.
dhaqamada caaanka iyo aduunkaba, "muuska" waxa badana loo yaqaana wax jelicsan, macaan"macmacaan". marka loo igaayo, ama muuska cadiga laakin waxa jira, miidho ka mida muuska oo la kariyo oo loo yaqaan plantains ama "muuska dabka". iyo noocyo kale oo badan laakin ma wada ahaa sidaa muuska aynu naqaano..
. . wadamo, primarily for their fruit, and to a lesser extent to make fiber, banana wine and as ornamental plants.
References
Moos
Fiitamiin
Fiitamiin
Pteridospermatophyta
Pteridospermatophyta waa dhowr kooxood oo dhirta abuur dabar go'ay (spermatophyta).
Dilka Munich 2016
Sido Kale fiiri
Jarmalka Iiraan
Computer Hardware
Computer Hardware waa qayka mid ah xubnaha Kombuyuutarku uu ka kooban yahey.
KNPC
🇰🇼 Kuwait
Gegada Diyaaradaha ee Aadan Cadde
Garoonka Caalamiga Aadan Cadde (Aden Adde International Airport, مطار آدم عدي الدولي), wakhtigii hore loo yaqaanay Gegada diyaaradaha Caalamiga Muqdisho, waa gego diyaaradeed caalami ah oo ku yaala magaalada Muqdisho, magaalo-madaxda wadanka Soomaaliya. Garoonkan waxaa loogu magacdaray madaxweynihii koowaad ee Soomaaliya, Aadan Cabdulle Cusmaan.
Hordhac
Garoonka diyaaradaha ee Aadan Cabdulle Cusmaan waxaa loogu magac daray Madaxweynihii ugu horeeyey ee Soomaaliya markii la qaatay xoriyadda 1960 kii.
Majaladda
Majaladda waa nooc ka mid ah buugaag dadku akhriyaan. Wargeysyadu maaha sida buugaagta caadiga ah. Sababta oo ah nuqul cusub oo majaladda ah ayaa la daabacaa marar badan sannad kasta. Wargeysyadu waa nooc xilliyeedka ah.Magazine
Gegada Diyaaradaha ee Aadan Cadde
Hordhac
Garoonka waxa uu kasoo kabanayaa dagaallo kadhici jiray dalka tan iyo markii la riday dowladdii Maxamed Siyaad Barre, waloow ayna jirin adeeg buuxa oo heer sare ah hadana waa uu shaqeeyaa Garoonko.
Labaatan sano kadib
Mudo 20 sani kadib duulimaadyo caalami ah oo ay sameeyaan diyaarado laga leeyahay dal ka mid ah dalalka reer Yurub ayaa waxaa ay si rasmi ah uga bilaabmeen magaalada Muqdisho ayadoo munaasabad Xarigga looga jarayey duulimaadyada Turkish Airways ayna ka qeybgaleen Madaxweynahii hore Jamhuuriyadda Soomaaliya Mudane Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Ra’isulwasaare kuxigeenka Turkiga lagu qabtay magaalada Muqdisho.
Adeegga Garoonka
Malahan wali iftiin ku filan waloow la dayactiray, hadana diyaaraduhu waxay yimaadaan oo kaliya maalintii.
Shaqaalaha: waxaa ka shaqaysa in kabadan 1000 qof oo isugu jira shaqaalaha Dawladda iyo kuwa shirkadaha, waxaa kaloo dheeraad ku ah howl wadeenno ka socda AMISOM.
KNPC
Shirkad salidka Kuwait macaduwan, waddanka Kuwait, salidka.
2016
2015 - 2016 - 2017
Sannadka 2016: “Jacaylka walaalnimadu ha sii jiro.„
„Masiixiyiinta runta ah waxay isula dhaqmaan sidii walaalayaal, ah waxay qabanaysaa rumaystayaasha oo dhan, iyadoo aan loo eegin dhalasho ay ka soo jeedaan. Haddaan walaalo nahay, Yehowah Ilaaha ahu wuxuu ina baray inaynu kalgacal walaalnimo isu muujinno… Jacaylku wuxuu ka mid yahay sifooyinka Ilaahay oo ugu waaweyn… Yehowah Boqortooyadiisa buu isticmaali doonaa siduu u dhammaystiro murugada qof walba. Imminkana Ilaahay si kalgacayl badan buu qalbiga u qaboojiyaa kuwa isaga daacadnimo u doondoona.”
Wikipadia:Tusmo
<div style="-moz-border-radius-topleft:20px; -moz-border-radius-topright:20px; display:block; border:1px solid #9bbb59; vertical-align:center; width:100%; background-color:#ffffff; margin-bottom:7px; margin-top:5px; padding-bottom:5px;"> <div style="-moz-border-radius-topleft:25px; -moz-border-radius-topright:25px; background-color:#cccfff; text-align:center; font-weight:bold; color: #ffffff ; margin-bottom:5px; padding:7px 10px 3px 3px;"> Tusmada Portalada
Muranka Iraan Nukliyeer
Muranka Iraan Nukliyeer
🇮🇷 Iran
Iiraan iyo hubka nukliyeerka iyo fikradaha nukliyeerka gudaha, dalal badan ayaa doonaya inay marin cad u helaan iiraan saacadda nukliyeerka, iiraan oo hanjabaad u jeedinaysa Israa’iil.
Filasoofiyada
Kalmada Filasoofiyada waxa ay kasoo goday odhaahda giriiga ah ee φιλοσοφία oo macneheedu tahay jacaylka xigmada waa dhaqdhaqaaq fikradeed oo insaanku sameeyo kuna waajahan dhamaan dhinacyada nolosha oo dhan. Haddii aynu afsoomaali ku qeexno waxa ay noqon kartaa xigmad in aad waxkasta u eegto si xeel dheer siyaabo kalo duwan ayaana looga yaqaanaa dhamaan bulshooyinka caalamka waxa la adeegsanayay mudo aad u fog gaar ahaan waxaa adeegsan jiray giriigii hore.
Waamaxay macnaha filsoofiyadu
Magaca filasoofi waxa uu kayimi kalmada 2 kalmadood oogiriig ah oo kala ah fila oo macneheedu yahay jacaylka iyo sofi oo macneheedu yahay xigmada markaa kalmadu waa jacaylka xigmada laakiin maaha haysashada xigmada waxay tilmaamaysaa kaliya jacaylka xigmada casrigan aynu joogno waxa ay sheegaysaa oo looisticmaalaa waxyaabaha nolosha ku qiimaha leh sida dhimashada noloshawaxyaabaha waaqiciga ah iyo haddii aynu eegno xiligii giriigii hore oo laisticmaalay filasoofiyada waxa jiray rag badan oo kucaanbaxay ama macalimiin ku ahaa sida
iyo qaarkale oobadan waxa ay filasoofiyadu sifiican u hana qaaday qarniyadii dhexe
ICSID
https://icsid.worldbank.org/ ICSID
khilaafaadka maalgashiga dundia
Hindiya iyo iiraan iyo dalal kale oo badan oo aan xubin ka ahayn, murannada maalgashiga ee Hindiya ayaa ka dhaca , halkaas oo khilaafaadka caalamiga ah, maxkamadaha caalamiga ah ay ka baxaan muranka
Computer Engineering
Computer Engineering (electronic and computer engineering) waa barashadda Hardware iyo Software ka. Computer Engineering waa qayka midah elekterik (fasamadda korontada).
Bluetooth
Bluetooth waa hab ay labo shey oo elektoorig ku shaqeeyaa ay kuwada xidhiidhi karaan iyadoon wax xadhig ah leykugu xidhin (English: Wireless).
Asharaaf
ASHARAAF Qaabka ay Soomaaliya kusoogaleen Qabiilka Asharaaf waxay Soomaaliya kusoogaleen faafinta Diinta Islaamka ayagoo umaraya wadada tarbiyada wanaagsan ee waxbaridda. Asharaaf waxa ay waddanka Soomaaliya soogaleen Hijriyadii ugu horeysay ee Asxaabta Nabiga SCW ay usoo hijrodeen Ethiopia/Habasha, marlabaad taariikhda marka ay ahayd 519 Hijri. Waxa ayna ahaayeen Dadkii ugu horeeyey ee Muslimiya Qowmiyadda Geeska Afrika degta (Ethiopia, Tanzania, Kenya iyo Soomaaliya) ayagoo ah cawaan duurjoog ah oo ugaarsato ah, ayagoo markii uguhoreysay kala kulmay dagaal iyo weeraro joogta ah taasoo ay kaga hortagayeen difaaca dadka Khamiiska kulabisan maadaama Qowmiyadaha dega Geeska Afrika ahaayeen Dad cawaana oo qaaqaawan. Waxaa loomaray dariiqa tacliinta iyo waxa looyaqaano Digriga ama Xadrada.
Bluetooth
Taariikh
Taariikhda BlueTooth waxey bilaabatey tariqdu markey aheyd 1994, ay shirkadda Ericsson ayaa ku taqarustay iney hesho hab ay isku wadda xiriiriso telefoonadda gacanta. Ujeedada Ericsson waxey aheyd iney ka kaaftoomaan Fiiloyinka badan oo isku xira computerka iyo telefoonka gacanta, telefoonka dhegaha la surto (headphone), iwm.
Cilmiga
Bluetooth ku wxuu ku shaqeeyaa mowjadaha 2.45GHz. Labada shey oo leyku xidheyna waa iney isku jiraan 1 ilaa 10 mitir.
Asharaaf
GOOBAHA AY KASOO GALEEN Waxa ay kasoogaleen A. Harar (Ethiopia/Habashi B. Baraawe C. Muqdisho D. Kismaayo
Dadka ugu caansanaa uguna aqoonta badnaa qarnigii tagay waxaa kamid ahaa 1. Sheekh Shariif Mohamed Aamiin Barkhadle oo ahaa Caalim kutakhasusay Cilmiga Tafsiirka, Axaadiista, Cilmu Luuqaha (Naxwo, Sarfi, Mandiq, Curuud iyo Balaaqo). Waxa uuna ahaa Sheekh Mufti ah oo dhamaan Geeska Afrika Cilmi loogasoo doonan jiray. Waxa uuna dhalay 1. Sheekh Shariif Maxamed 2. Shariif Macalin Cabdulle iyo walaashood 3. Xaajiyo Xamarow. Oo dhamaantood Diinta bartay dadkana barayey.
Sheekh Shariif Maxamed Sheekh Maxamed Aamiin Barkhadle wuxuu yaraantiisa marka Aabihii geeriyooday u bakhoolay dhanka Gobolka Gedo oo ilaa hada uu kunoolyahay taasoo uu Diinta dada kubaraayey, wuxuu kabilaabay Dugsi Quraan iyo Kutubo Axkaam iyo Axaadiis ah oo ilaa waagan uu akhriyo, halka Walaashii ay kugeeriyootay Deegaanka Rowla Shariif oo walaalkii Macalin Cabdulle ilaa hada uu ku noolyahay.
Bogga Hore
{| width="100%" cellspacing="2" style="clear: both;"
fa:
Aqriste
Aqriste ama Akhriste (مطالع Reader) waa qof walba oo wax akhriya ha ahaato Buug, Joornaal ama wax kale.
Erayga Ilaahay waa inaan maalin kasta akhrisanno.
Soomaalilander
Soomaalilander waa dadka ku nool dalka Xeebta Soomaaliyeed. Waxay isticmaasha erayga Jarmalka ee lander la mid ah Jubalander iyo Puntlander.
Bursaspor
Bursaspor Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Bursa ee dalka Turkiga. Kooxdani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1963dii, waxayna ka mid tahay kooxaha ugu waawyn uguna taageerayaasha badan guud ahaan dalkaasi.
Penthouse
Penthouse waa majaladda nin oo uu aasaasay Bob Guccione. Waxaa ku jira qoraalo ka hadlaya qaab nololeedka iyo filimada qaawan. 1990-yadii, waxay u xuubsiibatay filimada qaawan adag.
In kasta oo Guccione uu ahaa Mareykan, haddana majaladda waxaa la aasaasay sanadkii 1965-kii iyadoo laga dhisay dalka Ingiriiska  Laga bilaabo Sebtember 1969, waxaa laga iibiyay Mareykanka sidoo kale. Penthouse waxaa iska lahaa Penthouse Global Media Inc. ilaa 2016. Hantida dhameystiran ee Penthouse Global Media waxaa iibsaday WGCZ Ltd. (milkiilayaasha XVideos) bishii Juun 2018 ka dib markii uu ku guuleystay dalab xaraash ah oo xaraash ah.
Asharaaf
Abtiriskooda wuxuu ku tagaa illaa saxaabiga caan ka ah Cali Ibn Abi Dhaalib (RC) kaasoo ah Nabiga (SCWS) ina adeerkii, waxaana Dhashey Faadhimatu Sahraa' o ah Gabadhii Nabigeena Mohamed NNKH. Waxay u kala baxaan xasan iyo xuseen waxeyna ka soo jeedaan Cali ibn Abi Dhaalib iyo Faadumo Bintu Rasuul.
Mareykanka 1920s
Mareykanka 1920s
Asharaaf
Shariifka ugu caansanaa xagga diinta Shariif haashim iyo Shariif caqiil waa qabaailga asharaafta ugu weyn Reerr jamaalulleyl bin nadiir.
Mareykanka 1920s
Charles Lindbergh
Charles Augustus Lindbergh (Febraayo 4, 1902 - Agoosto 26, 1974), waxaa lagu naaneesaa Lucky Lindy, The Lone Eagle, iyo Slim [1] wuxuu ahaa aashitaal Maraykan ah, sarkaal milatari, qoraay, mufiris, raadiye, iyo dhaqdhaqaaqa deegaanka. Markii uu da'diisu ahayd 25 sanno 1927, wuxuu ka soo kicitimay darawalnimad ahaan Maraykanku Boostada Maraykanku si uu ugu guulaysto abaalmarinta caalamiga ah adoo ku guuleystay Orteig Prize: diyaarinta duulimaad aan ka iman Roosevelt Field, Long Island, New York, Paris, France. Lindbergh waxay dabooli jirtay 33 1/2 saacadood, 3,600 milix oo milix ah (5,800 km) kali ah oo kaliya hal-ujeedo dhisme Ryan monoplane, Spirit of St. Louis. Tani ma ahayn duulimaadkii koowaad ee u dhexeeya Waqooyiga Ameerika iyo Yurub, laakiin waxa uu ku guuleystey duulimaadkii ugu horreeyay ee solat transatlantic iyo duulimaadkii ugu horreeyey ee aan joogsi ahayn ee u dhexeeya Waqooyiga Ameerika iyo Yurubta dhexe. Lindbergh wuxuu ahaa sarkaal ka tirsan Ciidanka Mareykanka ee Air Corps Reserve, wuxuuna helay munaasabadda milateri ee ugu sareysa Mareykanka, Abaalmarinta Abaalmarinta, Abaalmarinta [2]
Asharaaf
=Meelaha uu dego= Qabiilka wuxuu degaa gobolada kunfureed gobolada gedo, jubadda hoose Iyo meelo badan Shalaanbood, Shangaani, Kismaayo,Hiiraan, Baraawe, Harar, Godey, Qabridahar,wardheer, Qabribayax, Feerfeer, Dollo addo, Luuq, Kismaayo, Moolimaad, Baardheere,saranley ,buulo asharaaf Baqdaad, faaxfaxdhuun,war gaduud, Rowlo Shariif, Asalan, Warqadey, biyooley Sarmaan, Baaqey, iyo magaloyin badan o halkan lagu so kobi karin. Meelaha taarikhiga ah ee beeshu dagto waxa kamid ah Jameecada Aw xaaji Isaaq Aadan degto baqdaad, iyo Jameecada aw sheekh Mad dhaahir ee Jawaarey, Rowlo ee uu aas'aasey Sharif nuur Aamin Barkhadle iyo sida Tuulada Sarmaan oo ay Aas'aaseen shariif Cumar Wiyeed Shariif Wardheere wiyeed iyo  shariif Daaye oo ah Ilmo Shariif Cimran. Beesha asharaaf waxey ubadanyihin Koonfurta Soomaaliya.
Mareykanka 1920s
Houdini
Harry Houdini (wuxuu dhashay Erik Weisz, kadibna Ehrich Weiss ama Harry Weiss, March 24, 1874 - Oktoobar 31, 1926) wuxuu ahaa nin u dhashay dalka hangariga ah oo u dhalatay dalka Mareykanka, waxaana uu xusay inuu baxsaday. Wuxuu horay u soo jiiday ogeysiiska vaudeville ee Maraykanka iyo ka dibna "Harry Handcuff Houdini" oo ku sugnaa safar Yurub ah, halkaas oo uu ku adkeeyay ciidamada bilayska in ay sii wadaan. Isla markaasna wuxuu sii waday riwaayadkiisii ​​si uu ugu daro silsilado, xadhkaha ka soo baxo muraayadaha, boodhadhka biyaha ka hooseeya, iyo in uu ka baxsado oo uu neefta ku hayo caanaha la shaabadeeyey biyo ayaa ku jira.
Asharaaf
Dadka ugu caansan
Dadka kale ee caanka ah: 1. Shaadiyo Sharaf(fanaanad) 2. Hani Uk(fanaanad) 3. Doni B(fanaan) 4. Najma Nuura 5. King Khalid(fanaan) 6. Sharif Bastow(fanaan) 7. (Shariif xassan)
Tixraac
Afgooye feer feer Shekhal Reer Aw Xasan baa dago
Nuujin
Nuujin (رضاعة, Lactation)  waa siinta caanaha hooyadu siiso marka ay caanuhu naaskeeda  ku soo dhacaan, waxaa kaloo lagu magacaabaa lnuujin labada sano ee caruurta la nuujiyo,  waa marka uu xoolaha diyaar u noqdo in la liso ama caano laga maalo.
Dagaal Dhaqameedka shiineeska
Dagaal Dhaqameedka shiineeska waa dagaal dhaqameed oo laga ciyaaro dalka Shiinaha, Dagaalka ugu caansan ee shiineeska waa Kung fu.
Nuujin
waa arin ay maraan naasleyda oo dhan markay wax dhalaan,
Bruno Mars
Peter Gene Hernandez (Honolulu, 8 oktober 1985) ama Bruno Mars, waa fanaan Mareykan ah.
= Heesahiisa waxaa ka mid ah =
Jamhuuriyaddii koowaad
Waxan ku darsanay xuqumada jir ta way fican tahy la kii waxa u bahan tahay in la caawiyo ee marka kalena waa inay aqaasi siso somaliland markaana wax walba way hagaagayn takalena inay ka saar to al shabaab markaa wax walba way hagaagayn.
Dowladaha binuʼaadanka nabad ma keeni karaan. Yehowah nabad buu mar dhow binuʼaadanka u soo celin doonaa.
Ciise juujuule
ciise juujuule waxuu kudhashay ceel oowmuude manaboolyo boondheere sanadkii markuu ahaa 1968 0606 waxuu dugsiga sare iyo hoosaba ku dhameeyay isla magaalada muqdisho waxuu noqday ganacsade ila dagaladii Soomaaliya biloowgeedii waa nin firfircoon leh saaxiibo aad ubadan kuwaasoo ubadan soomaali iyo swedhish
Koonfur Ossetia
Koonfur Ossetia Af-ossetiga (Хуссар Ирыстон) waa mandaqad laysku haysto waana dawlad la ictiraafsanyahay laakiin aan loodhamayn.waxa ay kutaalaa Koonfurta dhulwaynaha Qafqaas.wax ay xiligii Midowga Sofiyet kamidahayd wadanka Joorjiya. Koonfur Ossetia waxa ay joorjiya kagoday sanadii 1990 waxaanay labaxday magaca "Koonfur Ossetia" in badan ayay xukuumada Joorjiya is hortaagtay gooni u goosiga ossetia laakiin waxba ugama suurtoobin.xataa joorjiya waxa ay iskudayday in ay dagaal dib ugu qabsato laakiin taasiwaxa ay noqotay hal bacaad lagulisay.dagaalka ay joorjiya kudoonaysay in ay gobolkan dib ugusoo celiso dhulka joorjiya waxa uu mandaqadaa ka abuuray dagaalo iyo mashaakil ay ugu danbaysay markii ay fooda isdareen wadamada Joorjiya iyo ruush.hadadan lajoogo koonfur ossetia. waa wadan xor ah inkasta oo aanuu haysan madaxbanaani dhamaystiran waayo waxa ictiraafay kaliya wadamada Ruush Nikaragua Fanansuwela iyo Nawru laakiin wadanka Joorjiya uma arko in uu jiro wadan lagu magacaabo Koonfur Ossetia siyaasad ahaan.laakiin wali wax ictiraafa oo jamciyada quruumaha kadhaxaysa kayimi mahaysato.
Saxaraha Galbeed
Saxaraha Galbeed Waa maamul kuyaala Galbeedka Afrika waxa uu maamulkani haystaa maamul hoosaad waxa uu markii hore ka mid ahaan jiray boqortooyada Maroko lakin hada waxa uu haystaa madax banaani xadidan ilaa sanadii 1976 waxana gacanta kuhaysa jabhada looyaqaano Polisario oo dagaal la gashay wadanka maroko shacabka kunool saxaraha galbeed waxa ay rabaan ictiraaf iyo madaxbanaani buuxda. saxaraha galbeed maamulka saxaraha galbeed waxa uu xubin kayahay Midowga afrika. waxa la ogsoonyahay in midawga afrika aykabaxaday dawlada maroko kadib markii maamulka saxaraha galbeed lasiiyay xubin joogto aha, saxaraha galbeed waxa uu qayb ka ahaa dhulkii ay gumaysanjirtay boqortooyadii isbayn.
Apple Music
Apple Music waa adeeg muusig iyo muuqaal fiidiyoow ah oo ay soo saartay Apple Inc Users waxay doortaan muusig si ay ugu sii gudbiyaan qalabkooda dalabkooda, ama waxay dhagaysan karaan liiska jira ee jira, oo khibrad leh. Adeeggu wuxuu kaloo ka kooban yahay raadiyaha internetka ee Apple Music 1, Apple Music Hits, iyo Apple Music Country, oo si toos ah u tabiya in ka badan 200 oo dal 24 saacadood maalintii. Adeeggan waxaa lagu dhawaaqay June 8, 2015, waxaana la bilaabay Juun 30, 2015. Macaamiisha cusub waxay helayaan muddo lix bilood oo tijaabo ah oo lacag la’aan ah ka hor intaanay adeeggu u baahnayn rukhsad bille ah. Apple Music si dhakhso leh ayey u heshay caan ka dib markii la bilaabay, iyada oo la marayo marxaladda 10 milyan oo macaamiil lix bilood oo keliya. Adeeggu wuxuu leeyahay macaamiil 60 milyan adduunka oo dhan laga bilaabo Juun 2019.
Saxaraha Galbeed
Galbeedka Sahara (/ - səhɑːrə, -hærə / (Ku dhawaad ​​codka dhegaysiga); Carabi: الصحراء الغربية aṣ-Ṣaḥrā 'al-Gharbīyah, luqadaha Berber: Taneẓroft Tutrimt, Spanish iyo Faransiis: Sahara Occidental) Xuduuda Gobolka Maghreb ee Waqooyiga Afrika, oo qayb ahaan ay gacanta ku hayaan Jamhuuriyadda Dimoqraadiga ee Sahrawi iyo qayb ahaan Morocco, oo xuduud u leh Morocco oo ku habboon waqooyiga, Aljeeriya woqooyi, Mauritania ilaa bari iyo koonfur, iyo Badweynta Atlantic xagga galbeed. Goobta dusha sare waxay u dhigantaa 266,000 kilomitir square (103,000 sq m). Waa mid ka mid ah dhulalka ugu caansan ee ku nool adduunka, oo badiba ka kooban dhulalka dhulgariirka. Dadweynaha waxaa lagu qiyaasay in ka badan 500,000, taas oo ku dhawaad ​​40% ku noolaa magaalada Laayoune, oo ah magaalada ugu weyn ee galbeedka Sahara. Isagoo kaashanaya Spain ilaa qarnigii 20aad, Galbeedka Galbeedka wuxuu ku jiray liiska Qaramada Midoobay ee dhulal aan dawli ahayn tan iyo 1963 markii uu dalbaday Morocco. Waa dalka ugu badan ee ku yaal liiskaas, iyo illaa inta ugu badan ee degaanka. 1965-kii, Golaha Guud ee QM ayaa ansixiyay go'aankii ugu horreeyay ee Sahra Galbeed, isaga oo Spain weydiistay inuu xayiraad ku soo celiyo dhulka. Hal sanno ka dib, xal cusub ayaa la ansaxiyay Golaha Guud oo codsanaya in afti loo qaado af-soomaaliga oo is-xukun leh. Sanadkii 1975kii, Spain waxay ka tanaasushay xukunka maamul ee dhulka si ay u maamulaan maamul ay wadaagaan Morocco (kuwaas oo si rasmi ah u sheegtay dhulkii ilaa 1957) iyo Mauritania Dagaal ayaa ka qarxay dalalkaas iyo dhaqdhaqaaqa millatari ee Sahrawi, oo ka tirsan Ciidamadda Booliska, kaas oo ku dhawaaqay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ee Sahrawi (SADR) oo ay dawladdu kula wareegtay masaafurintii Tindouf, Algeria. Mauritania waxay sheegatay sheegashadeeda 1979-kii, Morocco waxay ugu dambeyntii xaqiijisay xakamaynta dhabta ah ee badi degaanka, oo ay ku jiraan magaalooyinka waaweyn iyo kheyraadka dabiiciga ah. Qaramada Midoobay waxay tixgelinaysaa Booliiska Polisario inay noqdaan wakiilka sharciga ah ee dadka reer Srrawi, wuxuuna ku adkeeyaa in Sahrawisku xaq u leeyahay inuu iskiis u go'aamiyo.
Magaalooyinka Maraykanka
Wadanka Maraykanka waxaa ku yaala tiro aad u badan magaalooyin waaweyn ah kuwaasi oo ka mid ah caasimadaha ugu horeeya ee Aduunka. Bogan waxaanu ku soo bandhigi doonaa 100 magaalood ee ugu dadka badan isla markaana ugu horeeya heerka dhaqaalaha, waxbarashada, caafimaadka, adeega bulshaha, iyo guud ahaan heerka nolosha.
Xafiiska Horumarinta Manaahijta
Xafiiska Horumarinta Manaahijta (Somali Curriculum Development Office; مكتب تطوير المناهج) waa xafiiska qaabilsan dejinta iyo horumarinta manaahijta Waxbarashada Soomaaliya taasi oo hoostegta Wasaarada Waxbarashada.
Dugsiyada hoose, dhexe iyo sare waxay badiyaa ku tiirsanyihiin laantan oo ah laan ka mid ah laamaha wasaarada waxbarashada ee dalka. Guddi farsamoyaqaano ayuu ku bilowday Xafiiska Horumarinta Manaahijta. Gudigan wuxuu shaqada ka dhaxlay Guddiga Af Soomaaliga oo 15 sano gudiaan hortiis la aas aasay.
Xafiiska Horumarinta Manaahjita ee Soomaaliya waxaa hirgaliyay Dawladii Kacaanka ka dib markii la qoray afkeena hooyo Af-Soomaali sanadkii 1972. Maamulkii daakhiga 1950kii ilaa calanka la taagay Luulyo 1, 1960, waxaa xafiisyada wadanka lagu maamulayay afaf qalaad sida Af-Ingiriis iyo Af-Taliyaani wax manhaj ah oo is waafaqsana dalka kama jirin.
Jaamacada Ummada oo dhidibada loo taagay sanadkii 1954 ma lahayn manhaj Af Soomaali ah oo ka tarjumayo hidaha, taariikhda iyo dhaqankeena wanaagsan iyo kan nolosha dhaqandhaqaale ee sooyaalka soo ahaa qarniyo badan miyi iyo magaalaba.
Wasaarada Waxbarasahada iyo Madbacada Qaranka
Wasaarada Waxbarashada iyo Barbaarinta oo kaashanaysa khuburo Soomaaliyeed oo afkeena ku xeeldheer ayaa dejiyay manhajkii ugu horeeyay sanadkii 1973 iyaga oo ka bilaabay ururinta dhamaan xogta ku taxluqda wax walba oo Soomaali ah.
Guddiga Af Soomaaliga oo iyagu howlgalay sanadkii 1961 oo labo jeer warbixin soo bandhigay ma dhicin in lagu tilaaboqaado taladoodii iyo xogtii ay heleen; baaristii hore ee gudiga waxaa howlgaliyay oo kharashaadkooda daboolay dowladii Madaxwayne Aadan Cadde (AUN), markii labaadna ha'ada Qaramada Midoobay ee UNICEF. Qorista Af Soomalaiga iyo guntii kale ee laga lahaa howsha gudiga ma hirgeliin labada jeerba. Markii sadexaad waa markii Dowladii Kacaanka ee uu hogaaminayay Madaxwayne Maxamed Siyaad Barre (AUN) waana la meelmariyay himiladii laga lahaa howsha Gudiga Af Soomaaliga.
Waxaa la qoray buugaag iyo qaamuus iyada oo loo gudbay abuurista gudiyo kale iyo aas aaskii Wakaalada Madbacada Qaranka oo door wayn ka ciyaartay. Buugag badan oo Af Soomaali ku qoran ayaa la daabacay ururin qotodheer iyo diyaarin fog ka dib. Waxaa buugaagtaas ka mid ahaa kuwo lagu ururiyay hidaha dhaqankeena, Sheekooyin, maahmaaho, tacliinta dugsiyada aas aasiga iyo kuwa sare.
Tacliinta Sare sida Kulliyadaha iyo Jaamacadaha
In kasta oo Jaamacada Ummada iyo kuliyadaheeda sida Gaheyr, Lafoole iyo dhamaan xarumihi kale ee tacliinta sare sida Machadka Siidam kuliyadihii beeraha ee Afgooye iyo Jowhar iyo dugsiyadii farsamada ee Hargeysa, Burco iyo xarumihii mashaariicada iyo warshadaha Kismaayo, Jowhar iyo Balcad ay ku bixi jiriin afaf qalaad ilaa berigii dambe la diyaariyay buugaag shaqaalaha loo tarjumay.
Dhamaan degmooyinka wadanka Boorame, Baardheere ilaa Badhaadhe waxaa laga dhigi jiray dugsiyada sare buugaag aad loogu bogay oo la oran jiray Suugaan ama Af Soomaali. Barashada Suugaanta Soomaaliyeed waxaa lagu bilaabi jiray fasalka 7aad ilaa iyo fasalka 4aad ee dugsiga sare. Gabayada, maamaahaha, sheekooyinka iyo murtiada kale ee ku qoran buugaagtaas waxay dhisi jirtay ardayda iyaga oo barbaarin afkooda hooyo ka heli jiray. Macalimiin tayo leh oo gaarsiiya ardayda howraar wanaaga afkeena, qorista tuducyo xiiso leh iyo curisyo wanaagsan oo tartan loo galo ayay ardayda ka qay qaabadan jireen xili dugsiyeed walba.
Qoristii Af Soomaaliga waxaa lagu baran jiray goobaha tacliinta ee dalka oo tirada ardayda lagu qiyaasay in ka badan 60,000 iyo 7,000 sanad walba; dugsiyada sare iyo kuliyadaha/jaamacadaha, siday iskugu xigaan.
Gudiyadii Af Soomaaliga iyo Gudigii Xafiiska Manaahijta
Gudigii Far Soomaaliga ama Af Soomaaliga sanadadii ugu firfircoonida banaa waxay ahaayeen 1973 ilaa 1984. Tirada iyo tayada xarumaha waxbarashada Soomaaliya waxay gaareen heer ha'adaha u ole oleeya waxbarashada iyo sare u qaadida tayada waxbarashada caruurta, dadka waaweyn iyo xirfadlayaasha bulsho waxay bixiyeen bilada iyaga oo Soomaaliya ku amaanay dadaalkeeda dhanka waxbarashada bulshadeeda.
Hanti maguurto
Hantida maguurtada ah waa dhulka, Beeraha iyo Guryaha.
Xafiiska Horumarinta Manaahijta
Gudiyadii Af Soomaaliga iyo Gudigii Xafiiska Manaahijta
Wadamada Afrika ee aan dariska nahay sida Tansaaniya waxaa laga hayaa inuu Madaxwayne Nayeeri uu yiri,"Soomaali waxaan hadal ku haynay howl ahaan u qabtaan." Waxaa taas labeeyay UNICEF oo sanadkii 1986 ku xaqiijisay Ol olaha Horumarinta Reer Miyaga inuu tirada bulsahda ee wax qorta akhrisana ay gaartay 55% halka ol olaha ka hor ay taagnayd agagaarka 2-5% tirada guud ee bulshada Soomaaliyeed.
Shabeel-naagood
Shabeel-naagood waa nin ay dumarka ay jecel yihiin isagana aan daryeelin.
Xamid Karzai
Abd El Xamid Karzai (Kandahar, 24 diseembar 1957) waa madaxweynaha wadanka Afgaanistan ee sanadaka 2002 ilaa hadda.
Xafiiska Horumarinta Manaahijta
Gudiyadii Af Soomaaliga iyo Gudigii Xafiiska Manaahijta
Dhamaan degmooyinka wadanka tiradooda 91 ama wax la mid ah waxaa laga hirgaliyay dugsiyo sare kuwaas oo qalin jabin ka dib ku shaqayn karay aqoonta Af Soomaaliga ay ku barteen dugsiyada heerka hoose/dhexe ilaa sare ahaa. Ardayda waxay xisaab, Af Soomaali iyo maadooyinka sayniska intaba ku qaadan jireen Af Soomaali yada oo Af Carabi laga dhigay afka labaad ee sida joogtada ah uga baxa xiidaha dugsiyada dhexe iyo sare. Barashada Siirada Nebiga CSW waxaa lagu bilaabi jiray fasalka 6aad.
Hanti maguurto
Hantida maguurtada ahi way ka duwan tahay hantida gaarka ah, taas oo aan si joogto ah ugu xidhnayn dhulka, sida baabuurta, doomaha, dahabka, alaabta guriga, qalabka, iyo qalabka beeraha caadiga ah.
Xafiiska Horumarinta Manaahijta
Gudiyadii Af Soomaaliga iyo Gudigii Xafiiska Manaahijta
Guddiga Af Soomaaliga iyo Guddigii Horumarinta Manaahijta waxay soo hoyeen guulo waaweyn iyada oo maanta Af Soomaali uu yahay afka 3aad ee si baaxad leh loo horumariyay qaarada Afrikana kaga jira kaalin mug weyn. Af Carabi iyo Af Hawsa oo wadanka Nayjeeriya looga hadlo ayaa ah labada af ee kale ee qaarada ugu horumarsan.
Salvador Dalí
Salvador Dalí (1904-1989), farshaxan (Isbania). 🇪🇸 Spain
Xafiiska Horumarinta Manaahijta
Xubnaha Xarunta Horumarinta Manaahijta
Guddiga Xarunta Horumarinta Manaahijta waxaa la aas aasay markii afka la qoray 1972, durbadiiba si loo bilaabo ururin, qoris iyo baahinta suugaanta iyo iyo habka nolol dhqandhaqaale ee bulshada Soomaaliyeed. Xafiiska iyo baarayaashii taariikhda iyo suugaanta Soomaaliyeed waxaa kaaliyay in ka badan dhowr boqol oo hobal (abwaano), qoreyaal, farshaxano, taariikhyahan, la taliyeyaal farsamo oo hobalo rag iyo dumar leh iyo kumanaan shaqsi oo Soomaaliyeed kuwaas oo laga helay xog wax ku ool ah.
Dugsiyda Sare Caadiga
Dugsiyada Sare ee Caadiga, iyada oo dugsiyada sare ee farsamada, caafimaadka, beeraha, badda iyo xisaabaadka badiyaa afaf qalaad lagu dhigan, ma jirin Af Soomaali iyo Suugaan saas u balaaran oo lagu qaadan jiray.
Maadooyinka dugsiyada sare ee caadiga dhamaan waxay ku bixi jireen Af Soomaali kuwaad oo laga bari jiray ardayda manaahij diyaarsan oo qoran si lixaad lehna loo ururiyay kuwaad oo daboolay baahidii taariikhda, hab dhaqandhaqaale bulsho, iyo maadooyinka sayantiifiga ah sida Saynis, xisaabaha, Alkiimiya (Kimisteri) Fiisigis iwm.
Wasaarada Waxbarashada iyo Wasaarada Hidaha iyo Tacliinta Sare
Labada wasaaradood ee waxbarashada xil ka saarnaa howl culus ayay qabteen mudo gaaban gudaheed. Idil maadooyinka dugsiyada hoose, dhexe iyo sare waxaa jiray manhaj haqabtiran oo Af Soomaali ku bixi jiray. Xarunta Horumarinta Manaahijta iyada oo kaashanaysa Wakaaladda Madbacadda Qaranka waxay dhamaan maado walba ka diyaarisay oo u daabacday buugaag dugsiyada hoose, dhexe, sare iyo kuwa waxbarashada dadka waaweyn. Ilaa 400 oo ciwaan in ku dhow ayay Wakaaladda Madbacadda Qaranka soo saartay 1972-1990.
Buugaagta sida baaxada leh loo daabacay waxaa ka mid ah maadooyinka Af Soomaali, Suugaan, Taariikh, Juquraafi, Saynis, Fisigis, Kimistari,Bayoolaji, Xisaab, iyo habka qoraalka iyo Naxwaha Af Soomaaliga oo ay qoreen Shire Jaamac Axmed iyo Maxamed X. Xuseen Raabi.
Jaamacada Ummada laftigeeda waxaa ka bixi jiray tacliin sare oo Af Soomaali ah-gaar ahaan Kulliyada Lafoole oo diyaarin jirtay macalimiinta qaranka. Maadooyinka taariikh, juquraafi iyo dhamaan maadooyinka sayantiifiga ah Af Soomaali ayay ku bixi jireen. Maadooyinka Af Soomaali iyo Suugaan waxaa ka qornaa buugaag lala dhaco. Jaamacada Lafoole waxaa 1976 lagu diyaariyay buugii halbeega qorista Af Soomaaliga oo uu qoray barre sare Maxamed Xaaji Xuseen Raabi, buugaas oo ahaa Habka Qorista Af Soomaaliga, Xamar, Madbacada Qarana,1977. Shire Jaamac Axmed iyo Maxamed X. Xuseen Raabi. Gudoomiyeyaal dhowr ah ayaa xilka ugu sareeya qabtay Xarunta Horumarinta Manaahijta waxayna kala ahaayeen iyada oo sanadadii ay xilka hayeen laga tixraacay buugaagta daabacan waana la sixi karaa cidii xog sugan hayso:
Xarunta Horumarinta Manaahijta howlo badan ayay u qabteen bulshada Soomaaliyeed waayahan iyo jiilasha dambe, horumar laxaad lehna way gaarsiiyeen kobcinta Af Soomaaliga. Waxaa xafiiska gudoomiye u ahaa mudo dheer Xasan Daahir Obsiiye-iyada oo aan diiwan laga hayn marxaladihii iyo aas aaskii guddiga. Xubnaha guddiga oo shaqooyin badan soo qabtayna waa kuwan diiwaankoodii.
Pawlo Kuwelho
Pawlo Kuwelho (Paulo Coelho), waa qoraa wayn waxa uu u dhashay wadanlka Barasiil.
Taariikhdiisa
Paulo Coelho waxa uu kudhashy magaalada Rio de Janeiro ee wadanka baraasiil sanadii 1947 kahor intii aanuu noqon qoraaga waxa uu ahaaa soosaare riwaayadeed waxa kale oo uu ahaa saxafi, waxa kale oo uu samayn jiray heesaha waxa uu heeso u alifay in kabadan 60 heesaa oo ah kuwa uguwaawayn baraasiil waxa uu yaraantiisii kamidnoqday kooxada ruuxaaniga ah ee hippie waxa uu booqday in badan caalamka isga oo baadhaya diimo ama qawmiyada qadiimiah oo soojireena waxaanuu in badan booqday wadamada aasiya bari buugiisiigi ugu horeeyay waxa uu soosaaray 1982 buugasna waxa uu u bixiayay magaca kaydkii cadaabta laakiin buugaasi muu caanbixin
Buugtiisii
ilaahada waxa laga iibsaday in kabadan 75 malyan oo kitaab buugta uuqoray waxa ugu caansan buuga The Alchemist oo soobaxay 1988.
Facebook
Pawlo Kuwelho waxa uu xiligan tafatira qoraalda gaagaban ee ay dad badani ka qaybqaataan kuwaas oo kusaabsan weedhaah amaba kalmadaha ku haboon in uu adeegsado qoraagu. Pawlo Kuwelho waxa aad loogu bartay in uu buugtiisa kaga waramo qoraalo ruuxi ah isaga oo isticmaala badanaa kalmado aanay qorayaashu adeegsan.
Xiligan Lajooga
Pawlo Kuwelho waxa uu sanadkan 2011 qoray Buug lamagacbaxay Alph waxa kale oo uu balanqaaday in uu soo wado buug kale oo aad ubadan.
Tupac Shakur
Tupac Amaru Shakur (ku dhashay East Harlem, Caasimada New York, 16 Juun 1971; lagu dilay Las Vegas, 13 Sebteembar 1996) (sidoo kale magaciisa loo qoro 2Pac) wuxuu ahaa fanaan Mareykan ah oo heeso Rap qaadi jire, gangister iyo faantaar u dhashay Dadka Madoow.
Sariir
Sariir (en: bed) waa qayb alaab guri ah oo ay dadku ku seexdaan. Caadiyan waxa ay leedahay furaash jilicsan oo sariirta saaran. Sariiro badan ayaa sidoo kale leh go'yaal sariir si ay u daboolaan furaashka iyo go'yaal dheeraad ah oo ay dadku ku seexdaan. Dadku sidoo kale waxay isticmaalaan barkin madaxyada hoostooda. Sariirtu waxay ku timaadaa cabbirro kala duwan oo ay ku jiraan hal, labanlaab iyo cabbir boqor.
Saraar
Caynaba
Degmada Caynabo ayaa ah magalada caasimada u ah Gobolka saraar waana magalada ugu weyn, gobolka waxa ku yala  Banka saraar oo aad u Qurux badan xilliga roobka iyo barwaaqada. Waa mid weyn dherer iyo Ballac intu legyahay waa kii Faysal Cumar Mushteeg lahaa. " Tan iyo xalay waan soo soconnee, Saraari ma jidkii Siraad baa". Waxa loogu wanqalay Gobolka Saraar oo ay Caasimad u tahay Degmada Caynaba.
Qabiil
Laamaha HJ ee Saraar ku dhaqan waxaa ka mid ah Beelaha Muuse abokor, Beesha cumar Jibriil iyo beesha Sacad Yoonis oo ka tirsan Habar Yoonis
Tirada
Dadka ku nool waxa lagu qiyaasaa Gobolka Saraar ku dhawaad Boqol Kun. 50.000 waxa doorashada inay codeeyaan iska diiwaangaliyey 31-kun oo cod bixiye.wana gobolki ugu codka badna marka laga yimado 6da gobol ee waweyn. Waa gobol xoolo dhaqato, Beeralay, iyo Ganacsato.
Waa ￼xaruntii Colkii Soocane ee Cumar Jibriil iyo reeryoonis ee uu Hoggaamiyaha ka ahaa Kite Fiqi Yuusuf (Kite Fiqe) waa xarunt abwaankii iyo Abaanduulihii Geesiga ahaa Maxamuud Jaamac Nuux (Maxamuud Daallin).
Xagga Ganacsiga waxa ka soo ￼jeeda Cabdi cawed cali (indhadeero) iyo Qaasin Qodax oo ahaa xiddigo xoolahoodu ifiyey guud ahaan dhulka Soomaalida gaar ahaanna Soomaalilaan.
Xagga Diinta waxa ka soo jeeda Sheekh Cali Warsame oo ahaa Aasaasihii Al-itixaad qaybtii Soomaaliya.
Halgankii SNM waxa ka soo jeeda Mujaahid Aadan Tarabbi Jaamac (Tuug-Tarabbi) oo ahaa aasaasihii Guutada 7-aad ee SNM. Guutaale oo ahaa ninkii ugu horreeyey ee qori gaadhi saara. Cabdiraxmaan Maxamed Case oo ahaa Taliyihii Guuto koowaad snm.