cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masarre
Waxaa la dhashay. Beelaha ciise Saransoor, dagoodi Saransoor iyo gaaljecel Saransoor
Abtirka Masarre
Marka hore Masare saransoor garjan waxaa dhalay; Aabe: Saransoor Garjan Riyaale iyo Hooyo: Faadumo Maxamed oo ah Asharaaf, abtirkiisana waa sida tan: Massare Saransoor Garjan Riyaale Mataan Riyale Garjante Xajibadood Lo'gade Lixingade Wayalcase Axmed Gardheere Samaale Hiil Abroone.
Deeganada uu Masarre Dego
Beeshan waxa ay dagaan dhul aad u balaaran oo isku xiran,waxaana lagu qiyaasaa ilaa kun iyo dhowr boqol oo kilo mit.
Dhanka Ithiopia
Soomaaliya
Suldaabka Guude Ee beesha Masare Saransoor:
Madaxda Beesha Massare Saransoor Ee dowlada Kenya:
Madaxda masare saransoor Ee ismaamulka Somaalida Ethiopia:
Madaxda Massare Ee Dowlada Soomaaliya:
Abe Xassan Killi o ahaa halyey saransor, Cabdi Hiraab Xujaale Xaaji axmed cilmi caalimka weyn ee masare saransoor ee ku nool degmada bowolmanyo ethiopia, aba muxumad cilmi(kooraar)  oo ah ninki ugu horeyey oo aay dowlada ethiopia mishaar uqorto isaga oo odi dhaqameed ah Colonel; Maxamed Xuseen Cunshur oo ahaa, colonel ka tirsanaa Dowladii kacaanka aheyd ee uu ka talinayey Jaalle Maxamed Siyaad Barre. Waxa lagu amaanaa deris wanaaga marti soorka, bad-baadinta safarrada iyo waliba bixinta maganta,oo qof ka mid ah ku magan siiyo ama maago inuu ku bixiyo,ma jiro qof kugu soo xad-gudbi karaa, waxa ay ka simanyihiin u hogaansamidda awaamirta cuqaashooda. Masare saransoor waa qabiil madax-banaan misena nasab ah oo aan cidna ku tiirsaneen. Waxaa kale oo uu masare saransoor dabeecad uleeyahay daganaanta iyo badbaadinta beelaha dariskiisa ah marka loo fiiriya afarta saransoorna waa geesigooda waana manaxa an gardaro yaqaanin in lagu qaldamo maahine.
Luis de León
Luis de León (1527, Belmonte - 1591, Madrigal de las Altas Torres) - tarjumaan Isbaanish, tarjumaada iyo daabacaadda Kitaabka quduska ah.
Charlie Chaplin
Charlie Chaplin waxoo noolaa 16. Abriil 1889 ilaa 25. Diseembar 1977. Ninkaan waxoo ahaa nin ingiriis iyo mareykan ah, waxoona soo saari jiray filmada qosolka ah oo kalarka laheen. Charlie Chaplin waxoo ku dhashtay magaalada London ee dalka Ingiriiska sanadka marka oo ahaa 1889,waxoona ka shaqeen jiray wadanka Mareykanka oo ah meesha oo ka bilaabay filmadiisa.ninkaan waxoo dhintay 1977, waxaana lagu duugay wadanka Iswisarland. Waxaa mar dhacday in ee tuugo xadaan ninkaan maydkiisa asiga oo ku duugnaa meel kaniisad ah, waxaana la helay 11 isbuuc kadib,tuugadii xaday neh waa la qabtay. Charlie waxoo lahaa 10 caruur.
Xasiid
Xasiid (grilled corn) waa nooc ka mid ah cuntoda taasi oo laga diyaariyo galleyda madaxeeda oo la dubay.
=Tixraac=
20 (tiro)
20 waa habka qoraalka xisaabta ee tirada lambarka Labaatan.
= Liiska Tirada =
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Filimada galmada ee Jabaan
Filimada galmada ee Japan waxay leeyihiin astaamo u gaar ah oo si dhaqso leh uga soocaya filimada galmada galbeedka. filimada galmada waxaa loo yaqaan "Fiidiyowyada qaangaarka" (AV) gudaha Jabaan, sidaa darteed fiidiyowyada dadka waaweyn ee Jabbaan waa "JAV", oo loola jeedo warshadaha filimada galmada ee Jabaan.
Kal-kaal
kal-kaal waa goob ku taalo km14 ee goalka banaadir gaar ahaan wadada af-gooye laamiga waxay ka xigtaa dhanka wuqooyi waxaana milkiyad u leh nin la yiraahdo c/llaahi xasan cismaan oo ku magac dheer cabdulle kal-kaal
Aaydhiin
= Aaydhiin =
Aaydhiin (Ingiriis: Iodine) calaamad I waa curiye kimiko ah oo tiroda atomkiisu tahay konton-iyo-sadex. Aaydhiin waa curiye Neef ah oo ka tirsan juffada Neefaha Halogenka. Aaydhiinta iyo isku dhisyada eey ka midka tahay waxaa inta ugu badan loo isticmaalaa Nafaqo ahaan, iyo warshadaha oo ka sameeysta Acetic Acid. Sidoo kale, maadaama atamka Aaydhiin aad u sareeyo isla markaana suntu ku yartahay ayaa curiyahan waxuu ka mid yahay isku-dhisyada Raajoda (x-ray compounds).
= Taariikhda Aaydhiinta =
= Atomka Aaydhiinta =
= Fal-galka Curiyeha Kale =
= Isticmaalka Aaydhiinta =
Adnan Januzaj
(Adnan Janzuj) Adnan Januzaj waa ciyaaryahan belgium oo ciyaara kooxda Manchester United. Adnan Januzaj wuxuu ka ciyaara weerar dhexe wuxuuna ka ciyaari karaa garbaha
Drowning Love
Drowning Love (溺れるナイフ, Oboreru Knife) waa jeex jabaaniis ah jaceylka nolosha shōjo manga taxane ah oo uu qoray George Asakura oo uu daabacay Kodansha.
Ururka Shaqaalaha Aduunka
Ururka Shaqaalaha Aduunka ee Qaramada Midoobay (Organization of the United Nations, loo soo gaabiyo: (FAO); منظمة العمل الدولية) waa xubin ka mid ah wakiilada Qaramada Midoobay taasi oo ka shaqeeysa arimaha shaqaalaha, gaar ahaan heerka shaqaalaha caalamka, ilaalada bulshada, iyo fursad shaqo oo siman dhamaan dadka (shaqaaleysiin cadaalad ah).
Ururka Shaqaalaha Aduunka waxaa loo soo gaabiyaa ILO waxaana xubin ka ah 186 wadan: taasi oo ah 185 ka mid ah 193 wadan ee xubnaha Qaramada Midoobay iyo gasiiradaha Kook.
Sanadkii 1969, ururkan waxaa la gudoonsiiyay bilada Nobel Peace Prize taasi oo u ku mutaystay kaalinta lixaadka leh ee uu ka geeystay horumarinta nabada, shaqooyin fiican iyo cadaalada sinaan ah dhamaan shaqaalaha, iyo gargaarida caawimo ee wadanada soo koraya.
=Qoraalo La Xidhiidha=
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Waxay ukalabaxaan sidaan. 1-Cabdulle Xasan - xaryanle - Caalin Ahmed 2- Reer Maxamed iyo shan lafood 3-Shanta lafood oo kala ah :- A- Aybkar xasan B-Gaadiid xasan c-Reer Colow D-Cigalle E- Mahad Alle
Ururka Shaqaalaha Aduunka
=Linkiyo Kale=
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Beesha waxay dagtaa gobolka Galguduud, Hiiraan,Mudug,Banaadir, Shabeellada hoose, shabeeladda dhexe, Jubbada hoose iyo Jubbada dhexe iyo gobollo kale ee dalka kamid ah.
Ururka Shaqaalaha Aduunka
=Tixraac=
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Beesha waxay caan kutahay fadinta diinta islaam ka ah, Dhaqashada xoolaha nool, iyo beeraha, Ganacsiga, kaluumaysiga iyo siyaasadda.
Dadka ugu caansan Beesha
Jalaato
Jalaato (Ice cream; مثلجات) waa cunto fudud taasi oo ka samaysan iskdhaf la qaboojiyay. Sida caadiga ah, jalaatada inteeda ugu badan waxa laga sameeyaa caano, labeen, sonkor iyo biyo la isku qasay ka dibna la qaboojiyay.
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Cabdiraxman Cabdishakuur
General Yusuf Siyaad indhacadde
Jalaato
Faallo
Inkastoo ay jiraan noocyo badan oo jalaato ah, guud ahaan dhamaan jalaatadu waa iskuqas cunto noocyo dhowr ah taasi oo la qaboojiyo ilaa heerar kala duwan. Heerka ugu sareeya waa jalaatada adag taasi oo heerka qaboowgeedu aad u sareeyo.
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Siciid Nuur giriish
Macallin cali caroone
Cabdi Maxamed Sabriye Qarfaan
Xaaji Xuseen Maxamed Dabahaye
Sheekh Adan Cabdulle Sheekh Adan wayrax
Istarliin Cabdi caruush
Maryan Cabdi Caruush
Faadumo Ciise Kulmiye
Xildhibaan Cadbullaahi Maajoor 1960
Cabdinasir Cabdir Caruush
Gaashaanle Warsame Cabdulle Warsame Codween
Abuukar Ganey
Ahmed Macallin Xuseen
Taar Dhuleed
Maxamed yuusuf Xeefoow
Xasan Axmed Dakharre
Maxmuud Bocorrey
Axmed Ciise Guutaale
Abadiaziiz Maxamuud Guuleed Afrika
Cusmaan Siyaad Shuuriye Afwayne
Abdikadir Maxamed Ciise Kulmiye Dadirey
Rolls-Royce Phantom
🇬🇧 United Kingdom
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Mahdi Maxamed Jimcaale
Mahad Ilaal
Rolls-Royce Phantom
gaadhi nooca raaxada ah oo ah mid aad u weyn isla markaana leh astaamo badan oo astaantiisa ah shirkada baabuurta ee Boqortooyada Ingiriiska oo baabuurta iibisa, waxa uu leeyahay astaamo badan oo qaali ah
Habar eji
Habaraji waa laf kamid ah beelweenta Cayr Waana curudka Cayr Maxamed.
Faarax Ilaal
Saylac Cumar
Cabdulahi cali hudey
Abdulahi cabdule xasan yare
Xaaji axmad cumar ciise
Al Dhafra Cidaanka Cirka
Al Dhafra Cidaanka Cirka
Saldhig milatari oo Maraykan ah oo ku yaal imaaradaha Imaaraadka Carabta, ciidamada cirka iyo ciidamada ayaa ka baxay Aasiya codbixinta Imaaraadka Carabta
Macarios
Macarios (1792 - 1847) - tarjumaan Af-Ruush, tarjumaada iyo daabacaadda Kitaabka quduska ah (kaas oo magaca Ilaah ee Yehowah ku soo arooray in ka badan 7000 jeer)
Jaamacadda Gedo
Jaamacada Gedo (University of Gedo جامعة جدو) waa jaamacad bulsho taasi oo xarunteedu tahay magaalada Baardheere, gobolka Gedo ee wadanka Soomaaliya.
Philadelphia
Filadelfiya, Philadelphia waa caasimada ugu weyn ee gobolka Pennsylvania, Maraykanka, iyo magaalada 5aad ee ugu bulshada badan leh wadnkaasi. Gobolada Waqooyibari ee Maraykanka, gaar ahaan deegaanda u dhexeeya Webiga Delaware iyo Webiga Shuylkill, caasimada Filadefiya waa hogaanka koowaad ee dhaqaalaha iyo dhaqanka deegaanadaasi. Tiro koob dowladu samaysay sanadikii 2014ka ayaa lagu ogaaday in caasimada Filadelfiya leedahay shacab dhan 1,560,297 taasi oo ka dhigeysa mid ka mid ah caasimadaha ugu shacabka badan wadanka Maraykanka.
Sanadkii 1682 ayaa nin la odhan jirey William Penn aasaasay caasiamad gobolka Bensykfaniya, taasi oo wakhtigaasi ahayd meel uu maamulo nidaamkii Boqortooyada Ingiriiska. Si kastaba aha ahaatee, caasimada Filadelfiya waxay qeyb libaax ka soo qaadatey "Kacaankii Maraykanka", waxayna ahay goobta ay ku kulmi jireen hogaamiyayaashii dhisay wadanka Maraykanka, ayaga oo u saxeexay ku Dhawaaqitaankii Xoriyada iyo Madax-banaanida sanadkii 1776, hadana mar labaad ku saxeeyay qodobada "Dastuurka Wadanka Maraykanka" sanadkii 1787.
Guud ahaan, Caasimada Filadelfiya waa xarunta dhaqaalha iyo dhaqdhaqaaqa ee gobolka Pennsylvania, waana hooyga todobo ka mid ah Shirkadaha Fortune 1000. Dhismayaasha dhaadheer ee badhtamaha iyo nawaaxiga caasiamada ayaa ah kuwo aad u sii badanaya, waxaanay magaaladani leedahay qaar ka mid ah dhismayaasha ugu dhaadheer wadanka Maraykanka iyo dunida. Caasimadani waxay caan ku tahay hidaha iyo dhaqanka, taariikhda, dalxiiska (ayadoo la sheegay iney soo siyaartaan dad ka badan 39 milyan sanadkii 2013ka). beerta raaxada iyo dalxiiska Fairmount Park waa deegaanka ugu balaadhan aduunka ee ku dhexyaala magaalo. Sidoo kale waxay caasimadu leedhay 67 meelood oo taariikhi ah, kuwasi oo Filadelfiya ka dhigay meesha koowaad ee ugu dalxiiska badan wadanka Maraykanka gudahisa, isla markaana ka hesha tiro lacag ah oo dhan $10 bilyan dollarka Maraykanka. Philadelphia waa meesha lagu aasaasay ee hooyga u ah Ciidamada Milatariga Bada loo yaqaano United States Marine Corps, sidoo kale waa xaruntii ugu horeeysay waxyaabo badan ooy ka mid yihiin librarygii ugu horeeyay (la dhisey 1731), Cusbitaalkii ugu horeeyay (la dhisey 1751) iyo midii ugu horeeysay ee laga furo dugsi caafimaad (sanadkii 1765), magaalo-madaxdii kowaad (laga dhigey 1777), meeshii koowaad ee laga furo Sarifka lacagaha Filadelfiya (1790), iyo tii ugu horeeysay Beerta Xayawaanka (zoo) (1874), iyo dugsigii ganacsiga ee ugu horeeyay wadanka (la furey 1881). 7차 재난지원금 신청
=Bulshada=
Sida lagu sheegay tirokoob dowlada Maraykanku sameeysay sanadkii 2014ka waxaa caasimada Filadelfiya ku nool bulsho tiradoodu dhan tahay 1,560,297, taasi oo u dhiganta 2.2% kordhitaan marka loo barbardhigo sanadkii 2010. Noocayada bulshada sanadkii 2013ka ku noolaa Filadelfiya waxay kala ahaaheeyn: 45.5% cadan (36.3% ahayn-Hispanic), 44.2% Madoow ama Afrikan Ameerikan, 0.8% dadka u dhashay qaarada ee loo yaqaano Hindida Cas, 6.9% Aasiyan, 0.1% ka soo jeeda gasiirada Hawaii, 2.4% iska dhal, iyo 13.3% Latino ah.
=Muuqaalka Filadelfiya=
=Tixraac=
Jaguar XE
gaadhi nooca raaxada ah oo ah mid aad u weyn isla markaana leh astaamo badan oo astaantiisa ah shirkada baabuurta ee Boqortooyada Ingiriiska oo baabuurta iibisa, waxa uu leeyahay astaamo badan oo qaali ah
Halqooq (kalluun)
Halqooq ama Duulaaye (سمك طائر Exocoetidae) waa bah ka mida kalluunnka oo baalal uu ku duulo leh,
Tilmaan
Waxay leeyihiin ku 50 jaad oo kalluunka duula ah, ka mid maaha shimbiraha ee waa kalluun awood u leh inuu ka soo boodo biyaha isla markaasna duula, isagoo adeegsanaya baalashiisa dhaadheer.
Waa la cunaa
waxaa laga cunaa jasiiradaha kariibiyaanka, Jabaan, Taywaan, Fiyetnaam, jabaaneeska waxay ka sameeyaan cuntada loo yaqaan Sushi, taasoo ay u haystaan inay tahay cunto aad u macaan,
Shambay
Shambay waa Yaanyuur oo ku nool duurka. yaanyuurtaan wee ka duwantahay kuwa kale ee masaakiinta, waxeena leedahay indho waaweeyn oo wareegan. Shambayga yaanyuuraha kale oo dilaa, laakiin dadka woo ka ordaa. Shambayga waa bahal la xanaaneen karin, dadka oo xagtaa.
Labeen
Labeen (cream; قشدة) waa lakab ka mid ah caanaha xoolaha kuwaasi oo ka kooban subag jaamud ah (saa'id ah). Sida caadiga ah, labeentu waxay ka mid tahay caanaha xoolaha waxaa inta ugu badan laga helaa korka sare ee caanaha.
Hordhac
Labeentu waa lakab ka mid ah caanaha taasi oo qani ku ah subag iyo dufan badan. Sida badan marka caanuhu yihiin dhayda (fresh) lagama arki karo labeenta iyo subaga ku jira, laakiin marka la karkariyo ama la ruxo ayaa laga helaa labeenta.
WAFU
http://ufoawafub.com/
Guruubka 2
G 1aad < Guruubka 2aad > G 3aad
Guruubka 2aad waa Birta Alkalineta Dhulka (Alkaline Earth Metal) oo ah guuto curiyeyaal bir ah kuwaas oo leh astaamo kimiko isku mid ah.
Laylkase
Hordhac
Laylkase waa beel ka mid beesha Tanade oo ka mid ah beelaha Daarood kuwooda ugu faca weyn, oo na kamid ahayd boqortooyooyinkii Soomaaliya ugu faca waynaa oo sida taariikhda Carabta iyo dunidaba ku qoran tahay, boqortooyadaas ay soo gaartay 1775, dagaal culus kadibna ay burburtay Tanade daarood wuxuu dhalay Cabdi Tanade oo loo yaqaan Korshe itoobiyana daga Jigjiga ilaa dhulka Oromada.
Guruubka 2
Guruubka Birta Alkalineta dhulka waa lix curiye ee guruubka 2aad ee Diwaanka Curiye kuwaas oo kala ah: Beriiliyaam (Be), Magniisiyaam (Mg), Kaalshiyaam (Ca), Istoroontiyaam (Sr), Baariyaam (Br) iyo Raadhiyaam (Ra).
Laylkase
Hordhac
Beesha Laylkase waxay degaan deegaanada Galdogob, Gaalkacyo, Bander Beyla, Eyl, Garoowe, iyo gobollada Jubbada Hoose, Baay, iyo Soomaali Galbeed. Beesha Laylkase waxaa lagu tilmaamaa qabiil Diinta raacda, daris wanaagsan, nabadana jecel, had iyo jeerna daryeela dadka la dagan. Waana qaabiil aad u tiro badan oo ku kala firirsan dhammaan gobollada Soomaaliya sida Mudug, Nugaal, Bari, Sool, Jubbada Hoose,Jubada Dhexe, Bay iyo Soomaali Galbeed. Waxay gaar ahaan u degtaa beesha Karkaar: Caris, Ceel Dhidir, Buurbuur iyo Arindheer.
Guruubka 2
Curiyayaasha safkan guruubka 2aad waxay soo galaan s-block sababtoo ah dhamaantood waxay leeyihiin elektaroono qolof-sare u wareega s (s-orbital).
Laylkase
Daarood
Tanade Daarood Waxay ahaan jireen Boqortooyo xoog badan oo ka arimisa dhulka soomalidu degto oo dhan mudo aad u badanna way ka ariminayeen ilaa qarniyo badan taasoo markii dambe dagaalo badan oo beelo isu bahaystay ay ku jabeen.
Guruubka 2
Marka heerkulku caadiga yahay, Birta Alkalineta Dhulku waa adke, dhamaantoon leh midabka naxaasta oo iftiimaya, isla markaana leh falgal firfircoon.
Laylkase
Daarood
Tanade Daarood waa beel imika caan ku ah arimaha diinta iyo ganacsiga sidoo kale lagu yaqaan xaga difaaca iyo wadaniyada.
Daarood waa beel ka mid ah beelaha Soomaalida kuwaasi oo degan Geeska Afrika. Beesha Daarood waxaay degtaa wadanka Soomaaliya (gobolada dhexe iyo Gedo), wadanka Itoobiya iyo deegaano ka tirsan wadanka Kiinya. Guud ahaan, beesha Daarood waxaa ka farcama reero badan oo ka mid yihiin: Absame, Ogaadeen, Harti (reer Darawiish, Majeerteen, Dishiishe iyo Warsangali), Lailkase, Mareexaan iyo beelo kale.
31 (tiro)
31 waa habka qoraalka xisaabta ee tirada lambarka Sodon iyo kow.
= Liiska Tirada =
= Xigasho =
Xaaji suudi
Axmed Warsama "Xaaji Sudi" / Xaaji Suudi Shabeel (1858–1920) wuxuu ahaa afhayeenka emiirk Diiriye Guure iyo Diiriye Guure. [2] Wuxuu sidoo kale ahaa gacanta midig ee dhaqdhaqaaqa iyo taliye kuxigeenka emiirka Diiriye Guure ilaa qarnigii 1920. [3] Hastings Ismay (markii dambena Xoghayaha Guud ee NATO laga soo bilaabo 1952 ilaa 1957) kadibna sarkaal sirdoon ah oo ku sugan Somaliland sanadkii 1918 wuxuu Xaaji Sudi ku tilmaamay "gacanta midig ee Mullah maalmihii hore ee sarakicimadiisa hadana wali waa mid awood weyn ku leh dalka". [5] Wuxuu ahaa Habar jeco Maxamed abokor (Aden Maddobe), oo ka soo jeeda Beesha Isaaq.
Xaaji Sudi wuxuu ku dhawaad ​​ku dhawaad ​​1857 waxa uu hadda yahay Somaliland kahor qab qabashada Ingiriiska ee xeebta Soomaaliya. Waxba lagama oga noloshiisa hore, laakiin sida badan dadka soomaalida waqtigiisa noloshiisa hore iyo dhalinyarada wuxuu ku qaatay gudaha gudaha sidii reer guuraa. Naanaysta "Sudi" ee af-soomaaliga waxaa loola jeedaa xanaaq kulul. Afka Soomaaliga ereygu macnihiisu waa kuleyl ama karbaasho heerkul ah astaan ​​u ah heerkulkiisa. Xaaji Sudi magaciisa dhabta ah wuxuu ahaa Warsame Cumar (marka loo eego reeraha casriga ah) laakiin Ingriiska waxaa loo yiqiinay Axmed Warsama ka hor intaanu dhicin. Intii lagu jiray sanadihii uu xumaa wuxuu caan ku ahaa Xaaji Sudi. Sida laga soo xigtay Pestalozza (Aden, Yemen, La-taliyihii Guud ee Talyaniga iyo nin la kulmay labadaba Mullah iyo Xaaji Sudi sanadkii 1904), Xaaji Suudi wuxuu tarjumaan Carab ah ka ahaa adeegga Ingiriiska muddo shan iyo labaatan sano ah Sawakin, Masar iyo Suudaan, waqtiga dhaqdhaqaaqa Mahdist. Wuxuu khilaaf soo kala dhex galay masuuliyiinta Ingiriiska oo noqday lataliyaha ugu qiimaha badan ee Sayid0Qoorkii ugu horreeyay ee Xaaji Sudi noloshiisu waxay ahayd markabkiisa ciidamada Biritishka isagoo turjubaan bilaabaya horraantii 1880-meeyadii. Wuxuu weheliyey William Hewett socdaalkiisii ​​Abyssinia sida laga soo xigtay Cecil Lowther kaas oo u shaqaaleysiiyay hage iyo madax markii ugaarsiga 1894 ee ugaarsiga ee Somaliland. Xaaji Axmed turjubaanka iyo madaxa, nin dheer, nin yar oo soddon iyo shan jir ah, oo madaxa isku xiiran afkiisa ayaa kahadlaya safka ilko cadowgu u yahay nin weyn marka loo eego dadka oo dhan (isagoo seddex jeer safarka ku soo galay Maka wuxuu safarka afraad ku jiraa rajo leh) Wuxuu sannado ku qaatay Ingiriiska Navy ahaan turjubaan ahaan, waxaana ku weheliyey Admiral Hewittergada Abisiniya " Sanadkii 1884-1885 Xaaji Sudi wuxuu ku qaatay waqti turjubaan intii lagu guda jirey socdaalkii Suakin ee kadhanka ahaa Cusmaan Digna wuxuu si toos ah u indha indheeyey qaababka reer Sudan Dervish intii uu ka shaqeynayay dibada HMS Ranger intii uu socday William Hewett. ku dhawaad ​​shan iyo toban sano kadib Xaaji Sudi ayaa bari doona Mullah waxa uu ka bartay qaabkii Cusmaan Digna iyo Muxamed Axmad Al-Mahdi. “Xeerarkiisa siyaasadeed ee saxda ah waxaa kaliya lagu koobay oo keliya dhawr dumar ah, isla markaana waxay ka careysiisay Soomaalida deggan magaalada Cadan, kuwaas oo danaynayey cadhada shaqsiyadeed ee ka dhanka ah Dowladda Ingiriiska. Waxaa ka mid ah Xaaji Sudi, turjubaan hore oo ka tirsanaa Ciidanka Badda, oo ku sugnaa Suakin isla markaana la hadlayey caadooyinkiisa Dervish, oo inbadan oo kamid ah uu u soo dhoofay Somaliland. Kow iyo labaatan sano wuxuu ahaa Mullah aaminka aaminka ah ". "Xaaji Sudi wuxuu ahaan jiray turjubaan hore oo ka tirsanaa ciidamada badda. Wuxuu ku sugnaa Suakin wuxuuna lahadlayay siyaabo kala duwan, wuxuuna soo dejiyay caadooyin badan." Sannadkii 1892 wuxuu John Walter Gregory u raacay bariga Afrika, Gregory wuxuu u kuurgalay hab dhaqankii Xaaji Sudi iyo dhaqankiisii ​​1892-1893 safarkiisa wuxuu sameeyey indha indhaynta soo socota ee la xiriirta dabeecaddiisa iyo xamaasadiisa diinta.
Koonfur Suudaan
Koonfur Suudaan ama Jamhuuriyada Koonfurta Suudaan waa dal ku yaal bariga afrika waxaana caasimada u ah Jubba waxeey xad la wadaagtaa Suudaan oo ka xigta woqooyiga, Itoobiya oo ka xigta bariga, Yugandha, Kenya oo ay ka xigaan koonfurta, iyo Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika oo ka xigta galbeedka. Koonfurta suudaan waxey mar ka mid ahaan jirtay dalka Suudaan, waxayna kala go'idooda u sabab noqotay 2dii dagaal ee Suudaan, waa markii ee Koonfurta Suudaan noqotay gobol ka madax banaan. Shacabka reer Koonfur Suudaan waxaa afti laga qaaday 9 Janaayo ilaa 23 Janaayo 2011, waxayna 98,83% doorteen in ay go'aan. Taariikhda markay ehayd 9kii Febaraayo 2011, Koonfurta Suudaan waxay ka mid noqotay Qaramada Midoobay, sidaas darteed waxay noqotay wadanka 193aad ee caalamka ama wadanka 54aad ee Qaarada Afrika.
Taariikh
Ma jirto taariikh horay looga qoray Koonfurta Suudaan, laakiinse waxaa jirto hadalo afka laga soo dhahay, oo ah in Koonfurta Suudaan markeeda hore ee wada degenaan jireen dad reer baadiya ah, intii aysan imaanin qoomiyadaha Dinka iyo Nuer sanadihii 800. Taariikhda marka ay eheed 1822kii Woqooyiga Suudaan waxaa qabsaday Cusmaaniyiinta Masar, Koonfurta Suudaan way madax banaaneed, laakiin 1899kii ayaa Ingiriiska iyo Masaarida qabsadeen dhamaan woqooyiga iyo koonfurtaba. Sanado yar ka hor intii ay Suudaan ka madaxbanaaneed Ingiriiska, wuxuu Koonfurta Suudaan iyo Woqooyiga Suudaan ula dhaqmi jiray gobolo kala go'an, sababo la xiriiro cabsi laga qabay cuduro. Gobolada waxay xornimadooda heleen 1956kii. Intii aysan madaxbanaanidooda si rasmi ahaan u helin 1955kii, Koonfurta Suudaan iyo Woqooyiga Suudaan waxaa dhexmaray dagaalo oo ay Koonfurta Suudaan ku diidayso in ay hoostagto caasimada Khartuum, dagaaladaas waxay noqdeen kuwa aad u xun oo xukumada Khartuum ku layneeso shacabka Koonfurta Suudaan.
Gobolada
Koonfurta Suudaan waxa ay ka koobantahay 10 gobol.
São Paulo (Gobol)
São Paulo waa gobol ka mid ah Gobolada dalka Baraasiil. Gobolkaan caasimadiisa waxaa la dhahaa São Paulo.
Nicolae Milescu
Nicolae Milescu (1636, Vaslui - 1708 Moscow) - Qoraa Moldofa, diblomaasiyiin, safar tarjumaan Af-Moldofa, tarjumaada iyo daabacaadda Kitaabka quduska ah
Luuqada Ido
Ido waa luuqad la sameeyay taasi oo laga soo xigtay Af-Isbaanishka, si ay u noqoto af dadka ku hadla Laatiinka oo dhan fahmi karaan. Af Ido waxaa la sameeyay sanadkii 1907 kaasi oo si toos ah looga soo xigtey luuqada Esperanto.
Nebi Maxamed c.s
Nabi Muxamad (ingiriis: Prophet Mohammed; Carabi: النبي ﻣﺤﻤﺪ) Magaca oo dhameestiran: Abul Qaasim Muxamad bin Cabdullaah bin Cabd Muddalib bin Haashim (Carabi: أبو ﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪﻟﻠﻪ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺍﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ) waa nebiga iyo rasuulka Alle (s.w) ku soo dejiyay diinta Islaamka kaasi oo ahaa hogaamiye, macalin, tilmaame, wax-u-sheege, caalim, xaakim iyo madaxa kowaad ee asxaabta (dadkii Nebiga rumeeyay), intii wakhtigaasi noolayd, iyo dhamaan aadamaha ilaa laga gaadhayo saacada qiyaame.
Wuxuu dhashay magaalada Makka, Xijaas, ee dhulka Carabiya (maanta loo yaqaano dalka Sacuudi Carabiya) markey taariikhdu ahayd qiyaastii 570 C.D (taariikhda Carabta loo yaqaano “Sanadkii Maroodiga”), geeriyooday 8dii Juune sanadkii 632 C.D (asagoo 62 ama 63 jir ah) magaalada Madiina, Xijaas, ee dhulka Carabiya (maanta ka mid ah wadanka Sacuudi Carabiya)
Nebi Muxamed wuxuu Ilaahay (koreeyee) u soo waxyooday kitaabka Quraanka kariimka ah ee saldhiga iyo aasaaska u ah diinta Islaamka. Sidoo kale, Nebi Muxamed waa nebiga iyo rasuulkii ugu dambeeyay Ilaahay (s.w) u soo diro dadka. Intaasi waxaa dheer, Nebi Muxamed waa kan ugu karaamada iyo sharafta badan 25ka nebi & rasuul ee ku xusan kitaabka Quraanka ah.
Dadka gaalada ahi waxay Nebi Muxamed u yaqaanaan inuu yahay qofkii helay diinta Islaamka ah, laakiin dadka muslimiinta ahi waxay heeystaan caqiido ka duwan midaasi ayagoo aaminsan in Nebi Muxamed yahay mid lagu soo dejiyay diinta Ilaah kali ah ee ka soo bilaabantey Nebi Aadam, isku soo gudbinayeen Nebi Nuux, Nebi Ibraahim, Nebi Muuse, Nebi Daa'uud, Nebi Ciise ilaa ugu dambeeyn lagu soo khatimay Nebi Muxamed.
Si kastaba ha ahaatee, Nebi Muxamed wuxuu ku dhashay magaalada Makka, Xijaas, ee dhulka Carabiya (maanta loo yaqaano dalka Sacuudi Carabiya) markey taariikhdu ahayd qiyaastii 570 C.D, sanadkaasi oo dadka Carabta ahi u yaqaaneen “Sanadkii Maroodiga”. Nebi Muxamed waalidkiis waxay geeriyoodeen asagoo wali yar, waxaana soo koriyay adeerkii Abu Daalib. Nebigu yaraantiisii wuxuu ahaa adhi-jir, markuu qaangaadh noqdey wuxuu ku biiray ganacsiga iyo tujaarada asaga oo u shaqo bilaabay Khadiija oo markuu 25 jirka noqdey uu guursadey.
Si kastaba ha ahaatee, Nebi Muxamed markuu gaadhey 40 jir waxaa godka xira ku soo siyaartey malag Jibriil oo u soo waxyooday suuradii ugu horeeysay ee waxyiga, taasi oo ah Suuratu Al Iqra ("akhri"). Sadex sano ka dib, Nebi Muxamed wuxuu bilaabay inuu dadka ugu yeedho “Kali Ahaanshaha Ilaahay”, ineey isku dhiibaan Asaga (taasi oo ah islāmnimo), iyo ineey wadada saxda ahi tahay in Asaga (Ilaahay) la caabudo - taasi oo ah dīnta - iyo in Muxamed yahay Nebiga iyo Rasuulka Rabbi soo diray; arintaasi oo dadkii deganaa magaalada Makkah ee tolka iyo qaraabada la ahaa ay ku gacan-seeydheen isla markaana ku soo kiciyeen dagaal iyo weerar joogto ah.
Isku soo duuboo, wakhti badan oo uu diinta ugu yeedhayay ka dib, nebiga waxa soo raacay oo rumeeyay dad tiro yar, kuwaasi oo dhibaato iyo ciqaab badan kala kulmey qabiilkii reer Quraysheed. Midani waxay keentay in nebigu ku amro intii raacsanayd (asxaabta) ineey u hijroodaan ama u qaxaan dhulka Xabashida (Abbysiniya), wakhti yar ka dib sanadkii 622 ay u guuraan magaalada wakhtigaasi loo yaqaanay Yathrib (maanta ah Medina). U qixitaanka magaalada Madiina ee Hijrada waa bilowga kalandarka Islaamka. Wakhti ka dib, Nebi Muxamed wuxuu mideeyay beelihii deganaa magaalada Madiina, kuwaasi oo Nebiga kala qeyb galay dagaalo badan oo guul iyo guuldaroba lahaa, sida Dagaalkii Bedr iyo Dagaalkii Uxud. Sideed sano ka dibna, Nebi Muxamed iyo asxaabtiisii oo ahaa 10,000 oo nin waxay qabsadeed mar ahaantaana maamulka dowladii Islaamka ku soo dareen magaalada Makka.
Maalinta Xusuusta Holocaust ee Caalamiga
Maalinta Xusuusta Holocaust ee Caalamiga - Qaramada Midoobay ayaa ku boorisay dalalka xubnaha ka ah inay sharfaan lix milyan oo Yuhuud ah, Markhaatiyaasha Yehowah iyo kooxaha kale ee dhibanayaasha ah, kuwaas oo ay si nidaamsan oo naxariis darro ah u dileen Naasigu iyadoo dunidu ay xusayso Maalinta Caalamiga ah ee Xuska Holocaust.
Nebi Maxamed c.s
Si kastaba ha ahaatee, sanadkii 632 C.D billo yar ka dib markii uu ka soo noqdey Xajul Wadaac asagoo jooga magaalada Madiina ayaa Nebi Muxamed aad u xanuusadey waxyar ka dibna ku geeriyooday. Dhimashada nebiga waxay keentay in qabiilo badan dib uga noqdaan diinta Islaamka waxaana arinkaasi dagaalo adag ololeyaal badan ka galay hogaankii diinta ee ku xigay nebiga kuwaasi oo ahaa Khulafo Ar-Raashidiinta oo hogaamiye u doortey Abu Baker. Isku soo wada duuboo, geeridii nabig ka dib, asxaabtu waxay soo ururiyeen “noloshii nebiga” (siirada) iyo hab "dhaqankii nebiga" (sunnada) kuwaasi oo ah aasaaska iyo saldhiga shareecada lagu maamulo Dawladda Islaamka. Sidoo kale, asxaabtu waxay isla-garteen in marka la soo hadal-qaado magaca nebiga la dhaho Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato (ﻋﻠﻴﻪﺍﻟﺴﻼﻡ, "ʿalayhi as-salām"). = Taariikhda Nebiga =
Dad badan oo aan muslim aheyn oo taariikhaha dunida wax ka baadha waxey isku raaceen inuu Nabi Maxamed NNKH uu ahaa qofkii dunida uguu wanaagsanaa.
Markey taariikhdu ahayd sanadkii 570kii C.D ayaa Nebigu ku dhashay magaalada Makkah ee deegaanka Xijaas ee dhulka Carabiya. Nebi Muxamed wuxuu ka dhashay beesha reer Haashim ee ka tirsan qabiilka Quraysh. Waalidkii waxay dhinteen asaga oo aad u yar, waxaana soo koriyay awoowgii oo wakhti yar ka dib dhintey. Markaasi masuuliyada nebiga waxaa la wareegay adeerkiis Abu Daalib oo gurigiisa uu ku soo barbaaray Muxamed.
Maalinta Xusuusta Holocaust ee Caalamiga
Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay ayaa 27-ka Janaayo u aqoonsaday maalinta caalamiga ah ee Xuska Holocaust.
Aabbeheen
Aabbeheen – salaadda tusaalaha, Tukashaduu Ciise Xertiisii Baray. Ciise xertiisii wuxuu baray sida loo tukado. Salaadda tusaalaha:
„Aabbahayaga jannada ku jirow, magacaagu quduus ha ahaado. Boqortooyadaadu ha timaado, doonistaada dhulka ha lagu yeelo sida jannada loogu yeelo. Kibis maalin nagu filan, maanta na sii. Oo naga cafi qaamahayaga sidaannu u cafinnay kuwa noo qaamaysan. Oo jirrabaadda ha noo kaxayn, laakiin sharka naga du. Aamiin.” (Kitaabka quduska, Matayos 6)
Nebi Maxamed c.s
Abtiriskiisa
Muxammed Bin Cabdullaahi Bin Cabdimudalib (Shaybah) Bin Haashim (Camar) Bin Cabdi Manaaf (Muqiira) Bin Qusayi (sayd) Bin Kilaab Bin Murra Bin Kacab Bin Lu'ey Bin Ghaalib Bin Fihir Bin Maalik Bin Nadar (Qays) Bin Kinaana Bin Khuzeyma Bin Mudrika Bin Ilyaas Bin Mudar Bin Nizaar Bin Macad Bin Cadnaan.
Saldanada Isaaq
Saldanadii Isaaq (Af Carabi: سلطنة الإسحاق) waxay ahayd boqortooyo Soomaaliyeed ee xukumi jirtay dhul balaadhan oo maanta ka tirsan dalalka Somaliland iyo Itoobiya. Saldanadii waxaa aasaasay Suldaan Guuleed Cabdi sanadkii 1750kii waxaana ka soo wareegay 9 Suldaan, suldaanka hadda xilka haya waa Suldaan Daa'uud Suldaan Maxamed Suldaan Cabdiqaadir.
Balanbaal
afsomali #BALANBAAL waa magaalo kutaala bariga magaalada burco ee gobolka togdheer magaladani waxay leedahy deegaan balaadhan oo dhul daaqsimeed ah dadka degaana waa xoolo dhaqto waxay ujirtaa BURCO masafo ah 80km oo bari ah waxaa dega magaalada qabaa ilo kala duwan sida REER BINIIN, CIISE CIMRAAn IYO ABKOR AXMED. DHAQAALAHA dhaqalaha magaladu wuxu ku tiirsanyahy iibka xoolaha nool oo loo iibgeeyo saylada somaliland ugu wayiin ee kutaala magalada burco iyo mararka qaar oo isla magalada lugu kala iibsado TAARIIKHDA MAGALADA waa magaalo qadiimiya waxa la asaasay 1890 kii waxaa dib udhigay horu marka magaalada wadada ay kutaalo oo qalooca iyo magaaloyin aad ugu dhawdhaw oo badan. waxaa hareerta galbeed kaga beegan magaalada WARAABEEYE dhinaca waqooyina magaalada GEEDIHAAN dhinaca barigana WARCIMRAAN koonfur galbeedna waxaa kaga beegan magalada NASIYE
Nebi Maxamed c.s
Dhalashaddii & Barbaarintii rasuulka
Waxa uu Rasuulka dhashay sanadkii Maroodiga (Caamul-fiil), maalin Isniin ah oo bisha Rabiicul-Awal ahayd laba iyo toban, 53 sano hijrada ka hor. Markuu dhashay waxay hooyadiis u cid dirtay awaawgiis Cabdi Muddalib oo ay ugu bishaareyneysey dhalashada Nabiga, Cabdimudhalib waa uu bishaareystey wuxuuna tegey Kacbada oo uu Alle ku baryey wuuna ku shukriyey. Rasuulka wuxuu u dooray magaca Maxammed oo ahaa magaca aan carabtu la bixi jirin, wuxuu guday maalinkii toddobaad. Waxaa kale oo la yiraahdaa wuxuu dhashay asaga oo gudan.
Waxaa Rasuulka nuujisey dhowr maalmood Suweyda oo ahayd jaariyaddii Abii-lahab markaas ka horna adeerkiis Xamsa nuujisey hase yeeshee intii badnayd waxaa Rasuulka  nuujisey Xaliima binti abi-du'ayd (Xaliimatul sacdiay) oo uu qabay Xaarith binu Cabdul-Cuzza oo kunyadiisa la odhan jirey Abi-kabsha, kunyadaas oo mararka qaarkood ay Qurayshi Rasuulka ku magacaabi jireen ayna dhihi jireen ina Abi-Kabshah. Habka ay ku nuujisey Xaliimo, waxaa jirtey caado ay carabtu lahaayeeen oo ahayd iney dumarku ka imaan jireen baadiyaha oo ay soo aadi jireen magaalooyinka si ay uga qaataan carruur ay nuujiyaan oo ay ujro (xoolo ama lacag) ku helaan, Xaliimo waxay tidhi: "Annagoo dumar badan ah ayaa magaalada Makka soo aadnay si aan carruur uga qaadanno, markaasaa loo bandhigay dumarkii oo dhan iney qaadaan wiilkan agoonka ah hase yeeshee dhammaantood wey diideen waxayna dheheen: "Maxaa ku samayneynaa inanka agoonka ah".
= Muuqaalka Nebiga =
Asxaabiga weyn ee nebiga ina adeerka la ah Cali binu Abii Daalib wuxuu muuqaalka Nebi Muxamed ku sifeeyay sida tan:
Astaanta "Calaamada Nebinimo" ee nabigu ku lahaa labada garab dhexdooda waxaa lagu sheegaa ineey ahayd astaan wareegsan oo le'eg xajmiga ukunta shimbiraha.
Asxaabiyada Umm Ma'bad oo Nebi Muxamed la kulantey markuu u hijroonayay magaalada Mediina waxay ku sheegtay muuqaalka nebigay sida tan:
= Nolosha Nebiga =
Noloshii Magaalada Makka
Nebi Muxamed wuxuu ku dhashay magaalada Makka ee gobolka Xijaas deegaanada Carabiya, wuxuuna magaaladaasi ku noolaa 52kii sano ee ugu horeeysay noloshiisa (570kii ilaa 622 kalandarka Miilaadiga). Wakhtigaasi guud ahaan waxaa loo kala saaraa labo qeeybood oo kala ah nebinimada iyo risaalada ka hor iyo ka dib.
Risaalada Ka Hor
Nebi Muxamed wuxuu ku dhashay magaalada Makka sanadkii 570ka taasi oo Mowliidka Nebiga la aaminsan yahay ineey tahay bisha Rabii cal-awwal. Nebigu wuxuu ka dhashay qabiilka reer banu Haashim kuwaasi oo ka mid ahaa beel-weynta Quraysh ee daga magaalada Makkah. Muxamed aabihii, Cabdillahi ibn Cabdi al Mudalib, wuxuu dhintey asagoo 6|6 bilood ku jira caloosha hooyadiis. Sida dhaqanka carabtu ahaa wakhtigaasi, Muxamed markuu dhashay waxaa loo diray baadiyaha si uu u soo barto dhaqanka uguna soo barbaaro nolosha saxda ah ee dunida. Si kastaba ha ahaatee, markuu 6 jir ahaa nebigu waxaa geeriyootay hooyadii Amina bint Wahb. Wakhtigani oo nebigu uu noqday agoon buuxa waxaa la wareegay masuuliyadiisa awoowgiis Cabdi Mudalib oo ahaa suldaanka iyo hogaamiyaha qabiilka banu Haashim kaasi oo uu la noolaa labo sano ka dibna dhintey. Nebi Muxamed markuu sideed jirka ahaa wuxuu u wareegay inuu la noolaado qoyska adeerkii Abu Daalib oo wakhtigaasi la wareegay maamulka iyo hogaanka beesha banu Haashim. Intii uu wali yaraa ayaa nebigu wuxuu adeerkii u raacay safar ganacsi oo u ku tagayay dhulka Shaam (maanta loo yaqaano Suuriya), halkaasi oo uu kula soo kulmey dad heeysta diinta Masiixiyada isla markaana ku soo waayo arkey. Markii uu Muxamed qaangaadhka noqdey wuxuu ku biiray kooxaha safarleeyda ee u shaqaysa ganacsatada alaabaha u kala qaada dhulka Carabiya. Mudo gaaban markuu ku dhexjiray shaqadaasi wuxuu ku caan noqday magaca Al-Amiin (ﺍﻻﻣﻴﻦ) oo ah qofkii lagu Kalsoonaa taasi oo siisay sharaf iyo qadarin aad u balaadhan dadka dhexdiisa. Midani waxay keentay in sanadkii 595 C.D ay Khaddiijo oo ahayd carmali (garoob) 40 jir ah, u soo bandhigto guur midaasi oo nebigu ka aqbalay.
Si kastaba ha ahaatee, sanadkii 605 Nebi Muxamed wuxuu ka qeyb qaatay dib-u-habayntii Dhagaxa Madoow ee Kacbada kaasi oo muran weyni ka dhex taagnaa sidii loo dhigi lahaa iyo cida meel dhigi lahayd. Hogaamiyayaasha beesha Quraysh waxay isku afgaran waayeen cidii dhagaxa qaadi lahayd ee meesha saxda ah dhigi lahayd taasi oo qof kasta rabay inuu asago qaato sharftaasi. Muran dheer ka dib, waxay isku waafaqeen in qofka ugu horeeya ee ku soo baxa ay ku aaminaan talada iyo go'aaminta arinkaasi. Nebi Muxamed oo wakhtigaasi 35 jir ahaa ayaa noqday qofkii ugu horeeyay ee ku soo baxa midaasi oo farxad gelisay dhamaantood. Markii loo waramay wuxuu nebigu ku go'aamiyay in “maro wayn la keeno, Dhagaxa Madoow la dhex dhigo dhowr qof oo matalaya qabiiladana ay dhinacyada qabtaan. Sidaasi lagu saaro meesha. Markeey dul yimaadeen meeshii la saari lahaa asaga ayaa ka qaaday marada dusheeda oo dul dhigay meeshii loogu talo galay Dhagaxa Madoow.” Arintani waxay noqotey mid taariikhi ah ooy ku wada qanceen dhamaan reer Quraysheed.
Wakhtigii Waxyiga & Nebinimada
Nebi Muxamed intii uu qaangaadhay wuxuu ahaa mid cibaadeeysta oo Ilaahay barya xataa wakhtigii loo soo waxyooday ka hor. Wuxuu ku cibaadaysan jiray Buurta Xira ee u dhowayd magaalada Makka. Si kastaba ha ahaatee, markey taariikhdu ahayd sanadkii 610 ayaa asagoo nebigu ku cibaadeysanaya buurta Xira waxaa u yimid malag Jibriil kaasi oo ku amrey inuu akhriyo aayado ka mid ah Quraanka. Si la mid ah dadka oo dhan, arintani way khalkhal gelisay nebiga wuxuuna gurigiisii ku noqday asagoo cabsanaya oo ku qeeylyaya "I duuduub, I duuduub". Sadexdii sano ee ku xigtay habeenkaasi uu la kulmay malaga, wax waxyi ah ma arag nebigu, laakiin ma joojinin tukashada salaada iyo cibaadeysiga. Sanadku markuu ahaa 613 C.D ayaa mar kale malag Jibriil ku soo laabtey nebiga; wakhtigani waxaa loo waday waxyi dhamaystiran waxaana lagu amrey in uu dadka wacdiyo, u sheego cibaadada Alle iyo ka tagida xumaanta ay ku dhexjiraan.
Sideey doontaba ha ahaatee, Nebi Muxamed wuxuu bilaabay inuu dadka reer Makka wacdiyo una sheego in “Ilaah jirin ilaa Allah mooyee, Muxamedna yahay nebigii iyo rasuulkiisa”, in salaada la tukado, ineey ka tagaan xumaanta, ineey sameeyaan ooy fidiyaan wanaaga iyo ay xisaab sugayso dadka markey aakhiro tagaan. Qofkii ugu horeeysay ee aaminta mar ahaantaana rumeysa wacdiga iyo waxsheega nebiga waxay ahayd xaaskiisa Khaddiijo, waxaa ku xigay oo asna rumeeyay ina adeerkiis Cali bin Abi Daalib oo wakhtigaasi 10 jir ahaa. Qofka sadexaad ee raga ugu horeeyay wuxuu noqday asxaabiga wayn ee ka midka ah khulafo Ar-Raashidiinta oo ahaa Abu Baker al Sadiiq.
Wacdiga, waxsheega iyo ka reebida caabuditaanka sanabyada waxay noqotey mid cadho gelisa dadka reer Quraysheed ee deganaa magaalada Makkah iyo agagaarkeeda. In badani way ku gacan-seydheen wacdigaasi, kuwo kale way ka cadhoodeen, halka qaar kale dagaal ula soo ambo baxeen nebiga. Midaasi marnaba ma niyad jebinin Nebi Muxamed oo asagu sii badiyay waxsheegida iyo ku akhrinta hadalka Alle dadkaasi. Wakhti ka dib, asxaabta iyo dadka rumeeyay hadalka nebigu way sii kordhayeen in kastoo ay u badnaayeen dad fuqaro ah, kuwo bulshada ugu hooseeya iyo qaar badan oo adoomo ah.
= Qoyska Nebi Muxamed = Faahfaahin dheeraad ah fiiri Xaasaska Nebi Muxamed iyo Caruurta Nebi Muxamed.
Xaasaska Nebi Muxamed waxay ahaayeen sadex-iyo-toban (13) kuwaasi oo uu guursaday wakhtiyo kala duwan. Dadka muslimiinta ahi waxay u yaqaanaan dumarkaasi ineey yihiin “Hooyooyinka Rumeeyayaasha” "Umaatul al-Mu'miniin". Waxayna dadka aaminsan ee rumeeysan diinta Islaamka ka mudan yihiin sharaf, qadarin iyo heybad; sababtoo ah Ilaahay (koreeye) ayaa Quraanka ku xusan xaasaska nebiga.
Markuu ka hadlayay ooriyada Nebi Muxamed Rabbi (casa wa jala) wuxuu yidhi:
Guurkii Nebiga
Qoyska iyo reerka Nebi Muxamed waxaa la kala raaciyaa kala qeybinta taariikhda Islaamka oo ah:
Si kastaba ha ahaatee, nebigu markuu ahaa 25 sano jir ayaa wuxuu guursadey Khaddiija bint Khuwaylid oo ahayd mulkiilaha shaqo ganacsi oo nebigu wakhtigaasi ka shaqeeynaayay. Sababtoo ah wuxuu ahaa arooskii ugu horeeyay iyo Khaddiija oo ahayd qof aad u wanaagsan, Nebi Muxamed wuxuu guurkani ka helay farxad iyo damaashaad iyo raynrayn ilaa laga soo gaadho geeridii Khaddiijo 25 sano ka dib markeey ahayd oorida nebiga. Si kastaba ha ahaatee, Khaddiija waxay nebigu u dhashay labo wiil iyo afar gabdhood kuwaasi oo kala ah: Qaasim iyo Cabdulaahi (labadooduba waxay dhinteen ayagoo aad u yar); gabdhaha oo kala ah Saynab, Ruqiya, Umm Kaltuum iyo Faatima.
Axmed Cigaal
Axmed Cigaal wuxuuna galaya fanka isagoo yar oo ah arday waxeyna eheed sanadkii 1967 wuuxuuna ku bilaabay Riwayadii la oran jiray (Shabeel Naagood) waxaa soo alifay xassan Shiikh Muumin, waxaa ku xigatay Riwayadii la oran jiray (Yaxaas Dhagaduub), waxaana soo alifay Maxamuud Sangub, waa labadii Riwaayadood ee igu horeeyey ee Ahmed, waxeena ahaayeen kuwii oo ku soo can baxay oo ku noqday Fanaan caan ka ka ah somaaliya.Sidoo kale horumarkii weynaa ee dhinacaga muusiga uu ka gaadhey Axmed waxey aheyd isaga oo asaasey kooxdii ama groupkii loo yiqiiney Somali Jazz oo soo bandhigay heesihii ugu horeeyey oo soomali ah ee soomaali waligeed aragato oo lagu ciyaari karo.
Ruwaayadaha
Ahmed runtii wuxu ahaa nin yar marka uu Riwayadaha metalaayay kana heesayey kan a dhexmuuqday fanaaniintii la matelaysay Riwayadahaas Ahmed wuxuu ahaa nin ilaahay hibo u siiyey quwada xaga [fanka]]a iyo codka ah oo uu kaga soo dhex baxi jirey dhalintii u ku jiray markaas amba ha noqdeen kuwa uu kula jiray Iskuulka ama Fanka, Ahmed yaraantiisii wuxu ahaa nin ku xidhan xaga heesaha aadna ula socda.fanaanintii xilagaa hadaan tusaale u soo qaato kooxda ahmed uu carabka saaray mar la wayadiiyey suaashaas waxaa ka mid ahaa Walaal Hargaysa oo ahayd kooxda koowaad ee wadanka wuxuu Ahmed isku dayi jiray in uu noqodo sida fanaaniintaas oo kale oo uu uga maqlo heesihiisa Radiyiha Soomaaliya, hadaba suaasha Is waydiintalehi waxa weeyey Ahmed ma u hirgashay Riyadiisii. HAAA waxay ku qaadatay wax yar intuu la meeltegilahaa kuwii uu jeclaa uuna dhegaysan jiray heesahooda in uu noqodo sidooda oo kale. Ahmed wuxuu ka mid ahaa Fanaaniintii la wareegi jirtay Riwaayadaha gobolada Soomaaliya markaa isaga waxaa uu ka mid noqday Fanaaniinta sidaa dheer loo jecelahayahay waxay ka bixi jireeen ilaa Muqdisho to Boorama, Muqdisho ilaa kismaanyo, Muqdisho ilaa buula Xaawo MED CALI XAAJI AADAN DALABLE, waxuu la metelay khadro 10 riwaayad ka badan waxuu la heesay khado dahir kaigee ka badan 30, sidoo kale maryam mursal
Heading text
AHMED NAAJI, SAALAX QAASIN SALAAD DERBI AHMED NAAJI AHMED SHARIIF (XAGA DUMARKA ) MAANDEEQ, BAXSAN. MAGOOL, GUUDO CARWO, GALAAAYR, SAHRA AHMED, ok hada ahmed wuxuu ahaa nin Fanaaniintaa ku han wayn siduu ku gaadhey aan xoogaa markale taariikhdiisi dib u milicsano. Ahmed oo walaalkii soo koriyey oo soo barbaarshay oo aah nin abwaan ah baa usameeyey heesa badan kooda waxaan la oran jiray C/QAADIR CALI CIGAAL oo ahaa abwaan kii ugu horeeyey ee hees u sameeya ahmed ahaan.hadaanu eegno heesaha uu C/QADIR CALI CIGAAL sameeyey waxaa ka mid ahaa NAYRUUSHKU WAA CIID Riwaayadii la oran jiray JACAYL BOG UMA BAAHNA hadaba Ahmed gabdhihii Riwayadaha la dhigi jiray kuwee buu ugu jeclaa? dadku waxay yiraahdaan Ahmed wuxuu ugu jeclaa KHADRA DAAHIR IYO SAYNAB CIGE lakiin ahmed wuxuu yiri gabdhahaan la dhigi jiray Riwaayadaha waxay ahaayeen gabdho aan la arag lana maqal mid mid laga doortana malahayan kuli waan wada jeclaaa mar wax laga waydiiyey, isga oo intaa raaciyey in fanaandii ugu layaabka badneyd dhinaca jazz-ka oo dadkoo dhan cajab galisey in ay aheyd xiligaas fanaanada caanka ah ee Maryan Mursal
Guruubka 4
G 3aad < Guruubka 4aad > G 5aad
Axmed Cigaal
Heading text
Ahmed maxaa iska bedelay Fankii? Mar la weydiiyey su'aashaas wuxuu yidhi "markii qurbaha la soogalay wuxuu fanku wuxuu ku xidhnaan jirey dadka somaliyeed hadaynoqoto mid jacayl ah iyo mid kale oo ah figradba markaa fankii kama danbayn Soomaaliya burburkeedii wuxuu yiri qurbaha markaanu nimid sidaanu uga fekeri jiray fanka uguma fekero oo intaa waanu ordaynaa lakiin soomaalia markaanu joognay waxanu ahayn dad u meel go'ay in ay dadka maaweeliyaan waxaamu xooga saarnay maaweelada dadka".Ahmed Cali Cigaal wuxu hada joogaa wadan ka Maraykanka gaar ahaan Gobolka Tanasii Magaalada Naashviil.Wuuxuna weli ka dhigaa Riwaayadaha wadanka maraykanka iyo yurub meelo ka mid ah, wuunaa yiri "illhay isagaa caadilee dhulkeenii ha ugu soo hoorsho nabad sida roobka ayaan ku leeyahay daka soomaliyeed ee akhrisanaya qoralkan".waxaan codsanaynaa inaan maqalno heesaha uu la qaado faadumo maandeeq oo dhan sida gursamo alahayow iyo kuwii ku jiray riwaayadii aabaheey ka samraye adiga oo dhan.heestahii ku jray jacayl boob uma baahna sida nayruus uu la qaaday khadra daahir iyo heesaha cigaal goonida u qaado waxuuna cigaal ninka ugu badan oo la heesay hablaha waaberi oo dhan. thanks.
Marie Luv
Marie Luv waa jilaa Maraykan ah websedyada, ku dhashay on 1 Nofeembar, 1981 magaalada ee Hacienda Heights, Kalifornia. In warshadaha ee websedyada bilaabay in 2000.
Nebi Maxamed c.s
Guurkii Nebiga
Wakhtigii nebigu uu la galay heshiis nabadeed xoogagii reer Quraysheed, waxaa dhacday in Abu Sufyaan uu Nebi Muxamed siiyay gabadhiisa Ramla bint Abi Sufyan, taasi oo nebigu aqbalay, wakhti yar ka dibna uu guursadey. Wakhtigii lagu gudo jirey heshiiskii Xudaybiyah ayaa rasuulku wuxuu u soo ambo baxay magaalada Makka si uu u soo siyaarto Kacbada halkaasi oo uu kula kulmey Maymuna bint al-Harith oo nebiga ka codsatey inuu guursado taasi oo uu ka aqbelay.
Xaasaskiisa
Khadiijo waxey ku dhalatey magaalada Makka, Xijaas ee dhulka Carabiya markey taariikhdu ahayd sanadkii 555 C.D, kuna dhimatay magaalada Makka sanadkii 620 C.D waa ooridii kowaad ee Nebi Muxamed  (n.n.k.h) qoftaasi oo ahayd ganacsato si fiican looga yaqaano magaalada Makka ee deegaanka Xijaas.
Khaddiijo waxay ahayd qofkii ugu horeeyay ee rumeeysa Nebiga markii uu waxyiga diinta Islaamku ku soo degay. Dadka muslimiinta ahi waxay u yaqaanaan Khaddiija ineey tahay “Hooyada Islaamka”.
Caaisha
Caisha, Caasha, Caisha, Caayisha (ingiriis: Aisha, ‘Ā’ishah bint Abī Bakr, "Caaisha"; carabi: ﻋﺎﺋﺸﺔ, Ayesha, Caayisha, A'isha, Ca'isha, Aishat, Caisha, Aishah, Caishah, ama Aisha, Caisha) loo yaqaano hooyada Mu'miniinta [ﺃﻡ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ] waa mid ka mid ah xaasaskii Nebi Muxamed (n.n.k,h). Ca'isha waxaa dhalay nebiga saaxiibkiis iyo asxaabi Khaliif ar-Raashid Abu Baker al-sadiiq.
Nebi Muxamed wuxuu guursaday Ca'isha ayadoo 9|9 sano jir wuxuuna ka dhintey ayadoo 17 sano jir ah. Wax ilmo ah uma dhalin nabiga, laakiin waxay kala hadhay xadiisyo iyo cilmi diinta Islaamka oo badan.
Xafsa binti Cumar
Xafsa bint Cumar waa gabadh uu dhalay asxaabiga weyn ee mid ka mid ah Khulafo Ar-Raashidiinta Cumar bin Khadaab, taasi oo carmali (garoob) ku noqotey Dagaalkii Beder markii ninkeeda Khunais ibn Hudhaifa lagu diley dagaalka dhexdiisa. Markey taariikhdu ahayd sanadkii 3aad ee hijrada ayaa Nebi Muxamed dumaalay (guursadey) si uu uga baabi'iyo dhibaatada iyo murugada ka soo gaadhay dagaalkaasi.
*Saynaba binti Khuzayma"Umm al-Masakin", macnaha: "Hooyadii Masaakiinta") ku dhalatey magaalada Makka sanadkii 595 C.D, waa ooridii 5aad Nebi Muxamed (c.s.w.s), taasi oo carmali (garoob) ku noqotey Dagaalkii Beder markii ninkeeda Khunais ibn Hudhaifa lagu diley dagaalka dhexdiisa. Markey taariikhdu ahayd sanadkii 3aad ee hijrada ayaa Nebi Muxamed dumaalay (guursadey) si uu uga baabi'iyo dhibaatada iyo murugada ka soo gaadhay dagaalkaasi.
* Saynaba binti Jaxshi lku dhalatey magaalada Makka sanadkii 590 C.D isla markaana dhimatey sanadkii 641 C.D, waxay ahayd qof dumar nebiga ina adeer la ah, markii dambana uu guursadey.