cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shidaal
= Sifeynta Shidaalka Qaydhiin =
Marka la soo saaro saliida shidaalka qaydhiin waxa la geeyaa warshadadaha lagu sifeeyo shidaalka kuwaas oo ku sii daaya kul heerkulkiisu sii kacayo marba marka ka dambeeysa. Nidaamkan oo loo yaqaano Habka Sifeynta Shidaalka (distillation fractions of petroleum) ayaa waxa ku soo baxa noocyo badan oo kala duwan oo shidaal ah. Sida, shidaalka dareere-neefta ah (liquefied petroleum gas) (LPG), Butane, Butane, shidaalka diyaaradah xawaaraha dheer (Jet fuel), Kerosene, saliida shidaalka (fuel oil), iyo Naafto. Intaasi kuma koobna ee waxyaalo kale ayaa ka soo baxa sifaynta shidaalka, sida Gaaska aan faynuuska u isticmaalno, Gaamurka iyo sheeyo kale.
Ahn So-hee
Ahn So-hee (dhashay Juun 27, 1992), si fiican loo yaqaan sida Sohee, waa atariisho iyo heesaa Koonfur Kuuriya ah. Fanaanad ahaan, waxa aad loogu yaqaanaa xubin hore oo ka tirsan kooxda gabdhaha Wonder Girls. Atariisho ahaan, waxay caan ku tahay waxqabadkeeda filimka Train to Busan (2016).
The Lady from Shanghai
The Lady from Shanghai waa filim 1947 Mareykan ah.
Gumbax
Gumbax waa degmo ku taalo gobolka Bari oo ku caan ah kaluumaysiga waxayna kale oo caan ku tahay bacaad buuro oo kale ah ayaa ku wareegsan cimiladeeduna waa jawi gabow sanadka intiisa badan Bari
Dameer farow
Dameer farow (zebra; حمار الزرد) (magaca Sayniska: Equidae) waa xayawaan qaraabo la ah dameerka, kaasi oo si khaas ah looga helo qaarada Afrika. Dameer-farowgu wuxuu leeyahay xariijimo ka kooban cadaan iyo madoow, taasi oo ka dhigtey xayawaan leh mid soo jiita dalxiisayaasha.
=Qoraalo Kale=
=Tixraac=
Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya
Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya, waxaa haystay gumeeystihii Talyaaniga (1861–1946) kasoo biloow 1880s ilaa 1936 waana dhulka hadda loo yaqaan Jamhuuriyadda Soomaaliya. Waxaa xeebaha dalka kasoo dajiyey horkacayeyna Salaadiin kala joogtay Bari iyo mudug gaar ahaan Hobyo, dhulkiina waxaa qabsaday dawladii fashiistaha ahad ee Talyaaniga. Bartamihii 1936, gobolku wuxuu isku bedelay Dhulkii talyaaniga ee afrikada bari kaasoo ka mid noqday mid ay xukumaan Imbaraatooriyadii Talyaaniga. Taasina waxay soo gabagaboowday 1941, Xiligii Dagaalkii Labaad ee Aduunka. Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya kadib waxaa la wareegay maamulka Dawladii Biritishka ilaa 1949, taasoo uu maamulku la wareegay Qaramada Midoobay, looguna magacdaray Daakhiliyadii, lana hoos geeyey talyaaniga. Luuliyo 1, 1960, waxaa markii ugu horeysay fariistay Baarlamaankii koowaad ee Jamhuuriyadda Soomaaliya oo uu shir gudoominayey Afhayeenkii Midnimadda, Gudoomiyihii Koowaad KMG ee Baarlamaanka Xorta ah ee Soomaaliya MD. Xaaji Bashiir Ismaaciil Yuusuf, waxuu ku dhawaaqay Midnimadda Soomaaliya, waxaana isla maalintaas la doortay Madaxweynihii ugu horeeyey ee Jamhuuriyadda Soomaaliya oo KMG ah. xiligaas ay modoobeen labadoo gobol ee ay kala xukumayeen ingiriiska iyo talyaaniga Dhulka Biritishka ee Soomaaliya taasoo ay isku noqdeen Jamhuuriyadda Soomaaliya kadibna waxay baadi goob ugaleen sidoo gacantooda laaga soo bixin lahaa gumaysatayaasha kale Sida Faransiiska, Xabashida iyo Kiinyaatiga.
Gobolada Soomaaliya
Sideeddii gobol ee hore,
Waxaa kaloo jirtay gobolka Ogaadeenya in uu maamulayey talyaanigu wuxuuna ukala qaybasanaa
Qaraabo
Qaraabo
Qaraabo ama Ehel (ingriis: relative) waa dad isku qoys ah isla markaana wadaaga dhiig. Ehelku waa dadka walaalo isku waalid ah, kuwaashi oo dhalasho wadaaga. Waxaana ka mid ah:
= Qoraalo La Mid Ah =
Gudniinta
Gudniinku waa qalliin lagu sameeyo buuryada. =Hababka gudniinka=
Tirtir
Tirtir (delete; حذف) waa masaxida iyo tuurista wax aan loo baahnayn ama faa'iido badan lahayn. Tirtirista waxaa loo isticmaala siyaabo badan taasi oo ku xidhan hadba xaalada lagu jiro.
Gudniinta
=Xilligii Barafka= Tan iyo xilligii Barafka gudniinka ragga ayaa lagu dhaqmi jiray. =Tixraac=
Tirtir
Isticmaalka Wikipedia
Guud ahaan dhamaan xarumaha Wikipedia lama ogola in lagu qoro qoraal aan lahayn tixraac iyo cadayn. Maqaalada dadku ka qoraan naftooda, meherad iyo wax aan caan ahayn waxaa si dhakhso ah u tirtira maamulka Wikipedia.
Maqaalkaaga waa la tirtiri hadii:
Azawaad
Azawaad, ama Azawagh (Tuareg: Azawaɣ, ama Azawad; Af-Carabi: أزواد) waxay ahayd dawlad muddo gaaban jirta oo aan la aqoonsanayn laga bilaabo 2012 ilaa 2013. Azawagh (Azawaɣ) waa magaca guud ee Tuareg Berber ee dhammaan deegaanada Tuareg Berber, gaar ahaan waqooyiga. kala bar Maali iyo waqooyiga iyo galbeedka Nayjar. Madaxbanaanideeda waxa si kali ah ugu dhawaaqay Dhaqdhaqaaqa Wadaniga ah ee Xoraynta Azawaad (MNLA) 2012, ka dib markii fallaagada Tuareg ay Ciidanka Maali ka saareen gobolka.
Gudniinta
Circumcision
Xarakada Islaax
Waayo Islaax
Xarakada Islaax ee Soomaaliya waa xarako Islaami ah oo la asaasay 11 Luulyo 1978 oo waafaqsan 6 Shacban 1398H; waxayna salka ku haysaa fikirkii iyo manhajkii Xarakada Al-Ikhwaan Al-muslimiin ee la asaasay 1928dii. Xarakadu waxay ka shaqaysaa kor u qaadista ku dhaqanka Diinta Islaamka; ee qofka, qoyska iyo bulshadaba, iyadoo laga ambaqaadayo fahamka Islaamka ee wasadiyada iyo ictidaalka ku dhisan. Waxaa kale oo xarakadu ka shaqaysaa sidii loo heli lahaa bulsho Soomaaliyeed oo dawlad hufan leh, horumarsan, fahamsan kuna dhaqanta mabaadi’da Islaamka sida shuurada, cadaaladda, sinnaanta iyo karaameynta insaanka iyo dhowrista xuquuqdiisa. Waxaa kale oo xarakadu higsanaysaa in laga dhigo guud ahaan dunida gaar ahaan gobolka Geeska Afrika meel nabad ah oo ka fog qulqulatooyinka iyo dagaalada, iyadoo laga hortegayo sababaha keeni kara dagaaladaas. Waxaa kale oo Xarakadu ka shaqaynaysaa in la xoojiyo xiriirka walaalnimo ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo dunida Carabta, Islaamka iyo Afrika. Ugu dambeyntii, Xarakadu waxay kaalin ka qaadanaysaa sidii loo heli lahaa duni is xaq dhawrta, nabad ku wada noolaata, dulmiga ka hortagta, xoriyadna siisa qofka iyo shucuubta.
Waxa ayna ka mid tahay ururada ka jira Soomaliya gudeheeda iyo qurba joogta soomaaliyeed.
Ujeedooyinka Islaax
Ujeeddooyinka ay higsanayso Xarakada Islaax, kana shaqaynayso hirgelinteedu waa: In la tarbiyeeyo qofka, qoyska iyo bulshada, lana kobciyo habdhaqanka waafaqsan Islaamka, bulshadana la gaarsiiyo nidaam dawladeed ka dhigta Islaamka marjaciyo lama gudbaan ah. In la horumariyo bulshada dhan kasta, gaar ahaan in laga hortago jahliga, mudnaanta koowaadna la siiyo waxbarashada iyo barbaarinta. In la taageero hay`adaha bulshada rayidka, sida ururada samafalka kuwa xirfadlayaasha iwm, si loo gaaro iskaalmaysiga iyo iskaashiga qaybaha bulshada ee kala duwan. In lagu dadaalo sidii loo heli lahaa jawi suuro geliya horumar dhaqaale iyo adeegsiga tiknoloojiyada ayada oo la dhawrayo biiada iyo deegaanka. Sare u qaadida wacyiga shacabka iyo ku adkaynta dhowridda anshaxa Islaamka iyo kan wadaniga ah, sida walaalnimada, xorriyada qofka, shuuraha, cadaaladda, saraynta sharciga iwm. In laga shaqeeyo joojinta dagaalada sokeeye, lana horjoogsado wax kasta oo bulshada kala gaynaya, ayada oo la xoojinayo wadanoolaanshaha bulshada, sinaanta iyo walaaltinimada, lana tirtirayo dulmiga. In la daryeelo qoyska iyo caruurta, iyo tixgelinta haweenka iyo dhowrista xuquuqdooda. In la taabbageliyo adeegyada bulshada sida waxbarashada, caafimaadka iwm. In la hirgeliyo xasiloonida siyaasadeed, horumarinta bulshada iyo dhaqaalaha ee Geeska Afrika In la xoojiyo iskaashiga shacabwaynaha dunida ka dhexeeya, gaar ahaan shucuubta Islaamka, Carabta iyo Afrika. In la ciribtiro dhammaan noocyada kala duwan ee isticmaarka, dulmiga bulshada iyo ixtikaarka hantida; iyo difaaca arrimaha ka dhexeeya umadaha sida nabadda guud ee dunida, ilaalinta deegaanka iyo xurmaynta Bani`aadamka & dhowrida xorriyadda.caqiido ahaan yay raacsanyihiin ma ahlusunah waljamaaca mis waxkale ayay citiqaadsanyihiin haddii ay ahlusuna yihiin ma ash cariyaa mise waa maaturiidiyah waxii intaa kabaxsan haday yihiin yay galaan
Tabaha Islaax
Xarakada Islaax, si ay u xaqiijiso ujeeddooyinkeeda waxay raacaysaa tabahan ama waddooyinkan:
Barbaarin joogto ah oo lagu kobciyo habdhaqanka Islaamka iyo dhawridda waxyaabaha lama taabtaanka ah ee dalkeenna.gaarka u ah. Fidinta iyo koruqaadista dacwada Islaamka iyada oo la adeegsanayo goobaha kala duwan sida masaajiddada, dugsiyada Qur’aanka, munaasabooyinka iyo qalabka warbaahinta. Ka qayb qaadashada hawlaha siyaasadeed iyo saamaynta go`aannada dalka, si ku salaysan nabadgelyo una adeegaysa danta guud ee dalka iyo dadka. Adeegsiga wadahadalka iyo wada xaajoodka si loo gaaro isfaham iyo xalinta khilaafaadka. Kobcinta iskaashiga iyo iskuduubnida bulshada, iyo in la ciribtiro dhaqamada dhaawici kara arintan sida: faquuqidda, fogeynta iyo is-xaqiridda. Adeegsiga qaababka culeysaarka iyo u doodidda waxyaabaha loo arko danta dalka iyo diinta. taageeridda iyo xoojinta hay`adaha bulshada rayidka ah, tan oo sare u qaadaysa iskaashiga bulshada dhexdeeda ah
manhajka islaax
Manhajka xarakada, oo ay muslimiinta ugu yeerayso, xubnaheedana ku barbaarinayso waxaa sal u ah ku dhaqanka Kitaabta Qur’aanka iyo Sunnada Nabigeenna (NNKH) oo loo fahmayo sidii ay u fahmeen salafkii saalixa ahaa, kaas oo ku dhisnaa ictidaal iyo dhexdhexaadnimo (wasadiyo), kana amba-qaadaya marxaladeyn. Manhajkaas oo ujeedadiisu tahay in lagu barbaariyo ruuxa muslimka ah in Islaamku yahay diin dhamaystiran oo hagaysa nolosha oo dhan, tan dunida iyo tan aakhirada; tan qofka, qoyska, bulshada iyo dawladda. Manhajku wuxuu ku salaysan yahay in la isku soo dhaweeyo qaabka ay Islaamka u fahamsan yihiin muslimiintu, gaar ahaan xubnaha xarakada, wuxuuna leeyahay heerar barbaarin oo midba kan kale ka sareeyo oo kor u qaadayo ku toosnanta Islaamka. Manhajka barbaarinta waxaa lagu dhisay inuu soo saaro ruux dhaqankiisu Alle ka cabsi yahay, bulshadana kula dhaqma walaaltinimo, iskaashi, dulqaad, isqadarin, nabad, cadaalad, amaano iwm. Manhajka xarakadu sidaas ayuu umiisaamayaa barbaarinta nafta, ruuxda iyo caqliga. Waxaa kaloo manhajku ku barbaarinayaa xubnaha inay u adeegaan bulshadooda, u gudbiyaan dacwada iyo inay horseed ugu noqdaan wax kasta oo khayr ah
Siyaasadda islaax islaax
Hawlaha guud ee Islaax ay qabanayso marxaladan, ee ku aaddan la falgalka xaaladda Soomaaliya, waxaa hagaya siyaasaadkan:
1) Wadahadal iyo dibuheshiin Soomaalida dhexdeeda ah ayaa xal u ah dhibaatada Soomaaliya.
Soomaaliya dhibaato siyaasadeed ayaa ka taagan, waxaana halakeeyay dagaallo sokeeye oo sababay burbur guud. Waxaa la riday dowladdii dhexe ee kelitaliska ahayd Janaayo 1991. Gobollo badan oo dalka ah waxaa ka dhacay dagaallo culus, waxaana xoogaystay tafaraaruq bulshada dhexdeeda ah. Dagaaladan sokeeye, oo ah fitno dhexmartay dad walaalo ah oo Muslim ah, cidina kuma guulaysan inay guulo siyaasadeed oo la taaban karo ku gaarto; mana keenin dagaaladani xal guud ee dhibaatada Soomaaliya. Haddaba, Islaax waxay rumaysan tahay in wadahadal iyo dibuheshiin lagu gaari karo xallinta khilaafka siyaasadeed ee Soomaalida dhexyaal, isla markaasna dib loogu soo celin karo dawlad Soomaaliyeed oo awood u leh gudashada xilkeeda. Dibuheshiisiintu (إصلاح ذات البين) waa waajib diini ah oo inna wada saaran, dalka iyo dadkuna waxay u qabaan baahi xoog leh. Cid kasta oo is haysa wuxuu Ilaahay –SW- faray inay heshiiyaan
قال تعالى: ((فاتقّوا الله وأصلحوا ذات بينكم, وأطيعوا الله ورسوله إن كنتم مؤمنين)) الأنفال : 1 ((Alle ka cabsada, wanaajiyana xaalka dhexdiina ah, Alle iyo Rasuulkiisana adeeca haddaad kuwo rumeeeyay tihiin)) Al- Anfaal: 1. Dhinacyada is haya maahane, bulshada inteeda kale wuxuu Ilaahay –SW- faray inay ka shaqeeyaan siday dibuheshiin u dhex dhigi lahaayeen:
قال تعالى: ((إنّما المؤمنون إخوة, فأصلحوا بين أخويكم , واتّقوا الله لعلّكم ترحمون)) الحجرات :10
((Mu`miniintu waa walaalo, ee wanaajiya walaalihiin dhexdooda, Allena ka cabsada, waxaad u dhowdihiin inuu idiin naxariisto e )) Al- Xujuraat : 10
3) Xoojinta midnimada bulshada iyo ka hortegidda waxyaabaha kala qaybin kara
Midnimadu bulshada waxay lama huraan u tahay wadanoolaanshaha iyo horumarka. Sidaas darteed waa in laga wada shaqeeyo ilaalinta midnimada ummadda iyo kobcinteeda. Waa in la abuuraa lana dhiirrigeliyaa waxyaabaha midnimada kobcinaya, sida: isjacaylka, iskaalmaynta, iskaashiga bulshada dhexdeeda ah. Dhanka kale waxaa jira waxyaabo kalaqaybinaya bulshada, burburinna kara midnimadeeda, sida qabyaaladda, eexda iwm. Waxaa lagama maarmaan ah in laga hortago lalana dagaallamo waxyaabahaas dhaawacaya midnimada iyo wadajirka bulshada. Haddaba Islaax waxay rumaysantahay, kana shaqaynaysaa ilaalinta iyo kobcinta midnimada iyo wadajirka bulshada, iyadoo la dhiirigelinayo waxyaabaha kor u qaadaya. Sidoo kale, waxay ka shaqeynaysaa in laga hortago waxyaabaha dhaawixi kara midnimada, wadajirka iyo wadanoolaanshaha bulshada.
4) Xoojinta bulshada Rayidka ah
Xarakadu waxay u aragtaa hay`adaha bulshada rayidku in ay muhiim u yihiin horumarka bulshada iyo mashruucyadeeda kala duwan ee nolosha sida:– caafimaadka, waxbarashada, biyaha iyo korontada iwm. Ururada bulshada rayidku waxay qayb ka yihiin xoojinta iskaashiga iyo wax wadaqaybsiga bulshada dhexdeeda; iyo in bulshada ka qaybqaadato hawlaha danta guud. Waxaa kale oo ay bulshada rayidku asaas muhiim ah u tahay dhisidda iyo dhowridda xorriyadaha, iyo kahortagga kalitalisnimo xagga maamulka iyo siyaasadda ah. Sidaas darteed Islaax waxay aragtaa, kana shaqaynaysaa xoojinta bulshada rayidka ee Soomaaliya.
5) Ka fogaanshiyaha adeegsiga xoogga si loo gaaro ujeeddooyin siyaasadeed
Haddaba annagoo ka faa’iidaysanayna waayo-aragnimadaas dalka soo martay iyo kuwa caalamiga ahba; kana ambaqaadayna fahamka saxda ah ee Islaamka, ayaannu waxaan u aragnaa dhinac kasta oo raba inuu adeegsado xoog si uu u xaqiijiyo ujeeddooyinkiisa siyaasadeed in uu sii dheeraynayo dhaawaca shacabka dhibaataysan, burbur maahane faa`iido waartana ka soo hoynayn. Waxaa inna soo maray muddo dheer oo aan dhadhaminay in nagu filan oo ah: xoog isu adeegsi, kalitalisnimo iyo ku dhaqanka hababka ku dhisan fogaynta, liididda & kugaboodfalka xuquuqda dadka kale ilaa aan ka waynay qaranimadeenii, dibna u dhacnay. Waa waayo-argnimo qaraar oo inna tusinaysa dhibaatada ay leedahay xoog isu-adeegsiga Soomaalida dhexdeeda ah. Waayo-aragnimadani waxay ina xasuusinaysaa sida xooggan ee Diinta Islaamku innooga digtay dagaalada fitnada ah ee bulshada dhexdeeda. Sidaas darteed, Islaax way diidan tahay, in xoog hubaysan Soomaalidu isu adeegsato si loo gaaro ujeeddooyin siyaasadeed.
6) Adeegsiga habka nabadda iyo isqancinta si loo gaaro isbedel waara
Isbeddelka loo baahanyahay ee la tiigsanayo, waa isbeddel ka bilaabanaya dhisidda iyo barbaarinta qofka, kadibna u gudbaya bulshada iyadoo loo marayo dadaallo xoogan oo taxane ah si loo abuuro bulsho ku toosan manhajka Alle S.W. Isbeddelkani waa inuu gaaraa dawladda hay’adaheeda iyo waaxyaheeda kala duwan. Hawshani waxay u baahantahay in la isu geeyo dadaallo badan, la isuna duwo qaybaha kala duwan ee ummadda iyo awoodahooda si loo gaaro ujeeddooyinkaas gogolxaarka u noqonaya helidda nabadgelyo, xasilooni iyo baraare, daawaynana dhaawacyadii dagaaladii sokeeye iyo dhibaatooyinkii ay reebeen. Xarakada Islaax kolkii ay soo if baxday 1978 waxay ku saleysay barnaamijyadeeda, Siyaasaddaheeda iyo aragtiyadaheedaba hababka degan ee ku dhisan isqancinta iyo wadahadalka, haba kala fogaadeen aragtiyada iyo afkaarta la kala qabo e.
7) Inaan la garabsan dawlado shisheeye oo faragelin Soomaaliya ku sameeya
Laga bilaabo dabayaaqadii toddobaatameeyadii ee qarnigii tagay ayay samaysmeen jabhado Soomaaliyeed oo hubaysan oo mucaarad ah, waxayna gacan weydiisteen dawlado shisheeye oo qaarkood cadawga soomaaliyeed ahaayeen, si ay uga helaan kaalmo dhaqaale, hub & mid siyaasadeedba. Ridistii Dawladda dhexe ka dib, waxay bilaabeen kooxaha Soomaaliyeed in koox kastaa garabsato awood shisheeye si ay uga adkaato dhinacyada kale ee Soomaaliyeed ee ay is hayaan. Waxaana tobaneeyo jeer isbedelay hadba dhinaca la safan cadawga, waxaad arkaysaa koox la safan cadawga, muddo yar dabadeedna ka so horjeeda. Mar labaad ama saddexaad, ama afaraadna ku noqonaysa meeshii hore. Habkanina waa mid ku soo noqnoqda hadba kolkii shucuubtu daciifto oo ay waydo awoodeeda dhabta ah. Cadaw la garabsadaana waa danbi aan la dhaafi karin, waana khiyaano & dayacaad la dayaco dalka, dhinacna libintu ku raaci mayso garabsigaas. Dhinacyadan Soomaaliyeed ee kaashanaya awoodda dalalka dibaddu marna guul ku gaari maayaan, dalkooda iyo dadkoodana dhibaato hor leh ayay u sii gaysanayaan, qaranimadii Soomaaliyana way sii wiiqmaysaa. Haddaba, waa in dhammaan laga waantoobaa in la kaashado awoodda dalalka shisheeye si looga adkaado dhinaca kale ee Soomaaliyeed, taas oo faragelin ku ah arrimaha dalka, isla markaasna aan ka qaybqaadanayn xallinta dhibaatadiisa
Cadaya
Cadaya waa degmo ku taalo gobolka Bari
Gaalo-raac
Gaalo-raac waa naanays la siiyo dadka oo taageeray gumeysiga Ingiriiska iyo Italiyaaniga.
Geri koombe
Geri koombe Waa beel caan ah oo ka soo jeeda beesha Darood Geri koombe waxa ay caan ku yihiin Hagan iyo Gobanimo doon kaso  galeed geeska afrika, gaar ahaan Somali Galbeed oo ay door laxaad leh ka qaateen Gumaysi la dirir  ololihii lagula dirirayay boqorkii amxaarada qarnigii 16aad. Beelwaynta Geri koombe waa beel ballaaran oo kamid ah Beelaha ugu Tunka wayn leh Beelaha Darood
Geri koombe wuxuu dhalay 12 Wiil
1- Awbeeere Gari
2 - Abroon geri
4- Cabdi geri
5- libaan geri
6- Aadan yare geri
8-magan wayne geri
10- Coofle geri
11- xayraan geri
12- maxàmed Gari (ilkaxume)
1 Hassen
yaxye wuxu dhalay Hal wiil Tarorsame
Taroorsame wuxu dhalay 3
1 Reer Hudi
2 Reer liiban
Waliid bin cabdilmalik
Abuu cabaas Waliid bin cabdilmalik bin Marwaan (afka carabiga; أبو العباس الوليد بن عبد الملك بن مروان الأموي القرشي) waa khaliifka umawiyiinta sanadihii 86\705 ilaa 96H\715, waxaa dhalay cabdilmalik bin Marwaan, waqtigiisa waxay dawlada gaartay heerkeedii ugu fiicnaa, waxaa muslimiinta furteen andalus, bukhaara, samraqanda, dhulka sindi iyo kaashgara, waxeyna dawlada noqotay tii ugu balaarneed taariikhda. Waliid sidoo kale waxaa uu badiyay dhismooyinka, waxa uu dhisay masjidka umawiyiinta sidoo kale masjidka nabiga iyo masjidka aqsaa ayuu balaariyay, waxa uu xooga saaray daryeelka bulshada, caawinta masaakiinta iyo naafada.
Geri koombe
3 Reer cabdi rahman
Hassan wuxuu dhalay 4 nin
A. Isxaaaq Hassen
B. Cumar Hassan
C. Yusuf (baabul qurux)
Boqol toban iyo afar Suuradood
Boqol Toban iyo Afarta Suuradood ee Quraanka
Geri koombe
D. Sheikh abayonis
Boqol toban iyo afar Suuradood
Kitaabka Quran ee kariimka ah waxaa loo qeybiyaa suurado iyo weliba qeeybo hoose oo loo yaqaano Aayado. Hoos waxaad ku arki liiska jadwalka boqol toban iyo afarta Suuradaha laga bilaabo kow ilaa suurada boqol toban iyo afaraad.
= Xigasho =
Geri koombe
1 maxamuud Ahmed
2 Cabdale Ahmed
3 muxumed Ahmed
4 cumar Ahmed
5 muuse Ahmed
6 Abrhahim isxaaaq
Reer maxamud oo Curadka Ahmed isxaaaq ah uu Tarmay wuxu dhalay 3 wiil
1 Reer muumin Garaaad
2 Reer aaadan
3 Reer saalax
1 bahawiyo
2 Jibrail
3 cawro
Momoland
Momoland waa koox gabdho oo ay samaysay MLD Entertainment (oo hore loogu yiqiin Duble Kick Company) kooxda waxaa lagu sameeyay Finding Momoland.
2016–2020
Bishii Juun 2016, barnaamijka Finding Momoland ee Mnet ayaa bilaabmay, waxaa abuuray Duble Kick Entertainment halkaas oo koox ka kooban toddobo xubnood laga soo dhex xulay toban arday. Waxaa la go’aamiyay in xubnahaasi ay soo geli doonaan kulankoodii ugu horeeyay.
Noofambar 10, koodii ugu horreeyay ee EP Welcome To Momoland ayaa la sii daayay iyo heesta "Jjan! Koong! Kwang!". Kooxdu waxay ka soo muuqatay M Countdown. Diseembar 27, kooxda marka laga reebo Yeonwoo, oo joojisay shaqada sababtoo ah xanuunka dhabarka, ayaa ka soo qayb galaySBS Gayo Daejeon.
Bishii Maarso 28, 2017, Daisy iyo Taeha ayaa ku biiray kooxda. Daisy sidoo kale waxay ka soo muuqtay Finding Momoland tababare ahaan. Bishii Abriil 2017, kooxdu waxay sii daayeen albamkoodii hal ugu horreeyay ee Wonderful Love. Agoosto 22, 2017, kooxda labaad ee EP, Freeze! ayaa la sii daayay, iyo heesta ay isku magaca tahay. Janaayo 3, 2018, kooxdu waxay sii daayeen EP-gooda saddexaad, Great! oo ay la socoto heesta "Bboom Bboom", taas oo heshay caan ah. Kooxda ayaa xaflado xayaysiin ah ku qabtay Tokyo iyo Osaka laga bilaabo Febraayo 28 ilaa March 4, 2018. Bandhig ayaa sidoo kale lagu qabtay Tower Records ee Shibuya. Kooxdu waxay sidoo kale la saxeexatay King Records waxayna sii daayeen albamkooda Jabaan Juun 13, 2018, iyoo wata nooca Jabbaan ee "Bboom Bboom".
Maarso 20, 2019, Momoland waxay soo saartay EP-gooda shanaad Show Me iyo heesta "I'm So Hot". Heestu waxay calaamadisay sii deyntoodii ugu horreysay ee Daisy iyo Taeha la'aantood tan iyo markaas Fun to the World. Sebtembar 4, 2019, kooxdu waxay soo saartay albamkoodii ugu horreeyay ee Jabaan, Chiri Chiri oo aan xubno ka ahayn Daisy, Taeha iyo Yeonwoo. Oktoobar 4, 2019, kooxda iyo MLD Entertainment waxay heshiis wada-shaqeyn ah la saxiixdeen shirkadda warbaahinta Filibiin ABS-CBN Corporation.
Rah
Rah (frog; ضفدع) (magaca Sayniska: Anura) waa xayawaan ka mid ah beribiyood kaasi oo ku nool biyaha macaan iyo meelo ka mid ah dhulka.
Momoland
2020–hada
Juun 11, 2020, Starry Night, EP "gaar ah" ayaa la sii daayay, iyo hees isku magac ah. Juun 29, 2020, kooxdu waxay heshiis la saxeexatay ICM Partners, oo leh qorshayaal lagu galo suuqa Maraykanka. Noofambar 17, 2020, waxay sii daayeen heesta "Ready or Not". Feebarwari 5, 2021, kooxdu waxay soo saartay "Wrap Me in Plastic".
Waddanka Chinese Taipei Naga Kubedka
Waddanka Chinese Taipei Naga Kubedk
Momoland
2020–hada
Janaayo 14, 2022, kooxdu waxay soo saartay hees Ingiriisi ah "Yummy Yummy Love", oo ay la socdaan heesaa Natti Natasha.
Rah
=Qoraalo Kale=
=Tixraac=
Meygaag
Meygaag waa deegaan oo Baharsame ah, oo u ku jira Bookh.
Bac
Bac (ingiriis: Bag) waa shay khafiif ah oo fudud lagana sameeyo hadhaaga shidaalka taas oo loo isticmaalo in wax lagu rito ama lagu xafido.
Suleymaan bin cabdilmalik
abuu ayuub Suleymaan bin cabdilmalik (afka carabiga; أبو أيوب سليمان بن عبد الملك بن مروان الأموي القرشي)
Dayaxa docay
Dayaxyada Docay (Neptune satellite) Meereha Docay wuxuu leeyahay tirada afaraad ee ugu badan Bahda Qoraxdu Midaysay kuwaas oo dhan 14 dayax. Meereha Docay (Neptune) wuxuu leeyahay tirada afaraad ee ugu badan Bahda Qoraxdu Midaysay kuwaas oo dhan 14 dayax.
Liiska
Meerahan Docay wuxuu leeyahay tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas waxaa ugu caansan:
Dardaare
Dardaare waa degmo ku taalo gobolka Bari
Doondheere
(DOONDHEERE) Waa degmo kamid ah gobolka sh/hoose "TOWN)    :   /  =       ceel xaraar.    "GOBOLKA)  :   /  =      sh/hoose "DEGMADA)  :    / DOONDHEERE:/ "DOWLADA) :     /  =    SOUTH WEST "SOMALIA :      / "GUDOOMIYAHA):  / =    CABDULAAHI "MIIGANE :       /= "TAARIIKH:      =     1999           Country=🇸🇴 Somalia "Waqti:                      =+3
'''Doondheere waa degmo ka mid ah Gobolka Shabeellaha Hoose. Degmada Doondheere waxaa deris la ah Degmooyin badan waxaana ka mid ah,Afgooye, Wanlaweyn,waa dagmo Aad ubaaxad weyn wax soo saarkeeda waxaa waye beeraha iyo xoolaha dagmada waxaa dagan beesha murusade waxaana soo caan bixiyay oo calanka utaagay sanadii 2019 ilaa 27/ 10/ 2020 CABDULAAHI XASAN MIIGANE taasoo si is xil qaan ah u abaabulay ayadoona cidna garab siin halgamaa cabdulaahi xasan Miigane waa wiil dhalinyara ah oo kasoo jeeda degmada doondheere gaar ahaan ceel xaraar oo xarun degmo u ah degmadaas ceel xaraar waa ceelkii ugu horeeyay ee halkaas laga qoday taasoo kaliftay iney magaalo noqotay 1999 ayaa ceel biyood laga qoday halka markii dambe sanadii 2005 laqoday ceel mashiidiye oo wax kayar sedex km ujira ceel xaraar labaduba waxey kuwada yaalaan xeradii angaraariya  ee xanaanada xoolaha 1995 waxaa aqoon jiray siliga degboodoy waxa ayna leheed irid laga galo iyo irid looga baxo  oo lakayiraahdo irida garas bandiiro oo laga galo iyo irida xaaji raage oo looga baxo xeradaa degboodoy
Huuluusiin
Waagii Huuluusiin, oo hore u ahaan jirtay waagii, oo ka yar labada wakhti ee sida rasmiga ah loo aqoonsaday ee ka kooban Muddadii afar-geesood iyo intii u dambaysay ee wakhtiga juquraafiga, oo daboolaysa ku dhawaad ​​11,700 sano ee taariikhda dhulka. Qaybaha Huuluusiin, labadaba qaaradaha iyo badda, waxay daboolayaan aagga ugu weyn adduunka wakhti kasta oo ku jira diiwaanka juqraafiga, laakiin Huuluusiin waa mid gaar ah sababtoo ah waxay ku beegan tahay taariikhda dambe iyo ka dib taariikhda ka dib-da'da dhagaxa ee aadanaha. Saamaynta  bini'aadmigu waa heer caalami waana mid qoto dheer oo ay u muuqato in ay ku habboon tahay in la yeesho magac juquraafeed gaar ah wakhtigan.
Gujis
Gujis (submarine) waa gaadiid biyo-mareen ah taasi oo quusta biyaha hoostooda ayadoo wada dad, hub, alaabo iyo badeecad. Gujisku wuxuu ka samaysan yahay farsamo bir ah, taasi oo u suurtgelisa in biyuhu soo dhexgalin.
Ayeeyo
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Koronto Nukliyeerka ee Bariga Afrika
Koronto Nukliyeerka ee Bariga Afrika Isticmaalka tamarta Itoobiya ee biyo-xidheenka iyo tamarta dabiiciga ah ee dabiiciga ah, dabaylaha Somaliya waxay door bidaan matoorada marawaxadaha. Kaydka uranium-ka badan ee Somaliya ee gobolka koonfureed ayaa ka jira isticmaalka tamarta nukliyeerka
Tooxin
Tooxin waa degmo ku taalo gobolka Bari.
Dayaxa bluto
Dunida yar ee Bluto oo wakhtiyadii hore loo aqoonsanaa ineey tahay meeraha 9aad ee Bahda Qoraxdu Midaysay, balse sanadkii 2006da loo aqoonsaday ineey tahay duniyar; ayaa waxay leedahay 5 dayax oo ku wareega ayada.
= Xigasho =
Wado
Wado (road) sidoo kale loo yaqaano Jid, waa dariiq ama meel ka mid ah dhulka oo la simay isla markaana laga dhisay laami ama sibidh si turxaanta looga ilaaliyo. Wadooyinku waxay ka mid yihiin waxyaabaha dadku isticmaali jireen tan ilaa horaantii ilbaxnimada. Wadooyinka waxaa isticmaala dadka, gaadiidka, baaskiiladaha, xoolaha iyo wixii la xidhiidha.
Han So-hee
Han So-hee (한소희; dhashay Lee So-hee (이소희); Nofeembar 18, 1994) waa atariishada Koonfur Kuuriya iyo moodel. Waxay bilawday shaqadeeda sidii jilaa taageere ee taxanaha telefishanka Money Flower (2017), 100 Days My Prince (2018), iyo Abyss (2019) ka hor inta aan loo gudbin doorarka hogaanka ee taxanaha JTBC The World of the Married (2020) iyo Nevertheless (2021), iyo Netflix-soo saaray My Name (2021). Doorkeeda Yeo Da-kyung ee The World of the Married (2020) waxay heshay aqoonsi ballaaran.
Crazy in Love
Crazy In Love waa albumka istuudiyaha ugu horeeya ee kooxda gabdhaha Itzy, oo loo qorsheeyay in JYP Entertainment soo daayo Sebtember 24, 2021 oo leh heesta hogaaminta "Loco".
Wado
Laami
Laami waa aalad la dulsaaro meelo ka mid ah oogada dhulka, si looga sameeyo wado siman oo dadka ama gaadiidku ku dulsocon karaan si sahal ah. Sida ugu badan laamiga waxaa laga sameeyaa quruurax (dhagaxaan la jajabshey), sibidh, dhoobo iyo gaamur la iskuqasay. Meelaha qaar laamiyada waxaa laga sameeyaa sibid iyo jaajuur la iskudhex laaqay.
Waddoweyn
Wadoweyn sidoo kale loo yaqaano Jid, waa meelo la simay oo dadka ka dhexeysa taasi oo loo isticmaalo socdaalka. Wadooyinka waaweyn waxay ka samaysan yihiin dhowr haad (qaarkood ilaa 10 haad) oo u kala socda labo jiho oo lid isku ah. Inta ugu badan wadooyinka waaweyn waxay ka xidhan yihiin dadka lugeynaya, baaskiiladaha iyo aqalada si loo ilaaliyo amniga dadka. Sidoo kale waxay leeyihiin meelo loo isticmaalo nasiimada iyo xaaladaha degdega ah. Dhinaca kale, wadooyinka waaweyn waxay isku xidhaan deegaano badan oo kala duwan.
Sawir soo jiidasho
Sawir soo jiidasho ayaa ah nooc sawirro ah oo maaddooyinka lagu muujiyey muuqaalo kacsan oo u dhexeeya dhar buuxa ilaa qaawan. Ereyga waxaa laga yaabaa in uu yahay eray la yaab leh oo loogu talagalay sawir qaadista kacsiga. Moodooyinka soo jiidashada leh, qaabka jirka iyo cabbirka ayaa si toos ah ula xiriira guusha.
Sawir noocan ah waxaa si isku mid ah loogu yaqaanaa "cheesecake" dumarka iyo "beefcake" ee ninka.
ka kooban sawir maado mawqifkiisu taagan yahay. Mawduucyada sawir-qaadista "soo-jiidashada" ee adeegsiga xirfadeed inta badan waa qaabab xirfadeed, sawirrada waxaa sida caadiga ah loogu talagalay adeegsi ganacsi, oo ay ku jiraan jadwalka tirada badan, pinups iyo joornaalada ninka sida Maxim.
Gurabia aidoru
Dalka Jabaan, moodel soo-jiidasho leh, oo loogu yeero "Gravure idol" af Ingiriis (グラビアアイドル, gurabia aidoru), inta badan loo soo gaabiyo gradol (グラドル, guradoru) waa moodel dumar ah oo marka hore tusaale u ah joornaalada, gaar ahaan joornaalada ragga, buugaagta sawirrada ama DVD-yada. "Gurabia" (グ ラ ビ ア) waa erey Wasei-eigo ah oo laga soo qaatay "rotogravure", kaas oo ah nooc ka mid ah hannaanka daabacaadda intaglio oo mar ahaan jiray astaamaha sawirrada wargeysyada. Hanaanka rotogravure-ka ayaa wali loo adeegsadaa daabacaadda ganacsi ee joornaalada, kaadhadhka boostada, iyo baakadaha alaabta kartoonka ah.
Moodel soo-jiidasho waxay ka muuqdaan qaabab sawirro iyo noocyo kala duwan leh. Sawiradooda waxaa inta badan loogu talagalay dhagaystayaasha labka ah ee leh sawirro ama waxqabadyo loogu talagalay inay kiciyaan ama soo jeediyaan, guud ahaan waxaa xoojiyay hawo cayaar iyo dembi la'aan halkii ay ka ahaan lahayd galmo. In kasta oo moodooyinkaas mararka qaarkood ay xirtaan dhar qaawiya inta badan jidhkooda, marar dhif ah ayay u muuqdaan kuwo qaawan. Waxaa laga yaabaa inay da 'yar yihiin intaanay gaarin da'da soddon jirka. Ka sokow inay ka soo muuqdaan joornaalada caadiga ah, waxay inta badan u sii daayaan buugaagtooda sawirrada xirfadeed iyo DVD -yada taageerayaashooda. Dad badan oo sanamyo caan ah oo caan ka ah Jabaan ayaa bilaabay xirfaddooda iyagoo u bilaabay sidii moodel soo-jiidasho.
Guruur
Guruur waa degmo ku taalo gobolka Bari
Louis XIV
Louis XIV Waxa uu ku dhashay Saint German gudaha [[5 Sebtembar 1638 wuxuuna ku dhintay Versailles 1 Sebtembar 1715. Waxa uu boqor ka ahaa Faransiiska iyo Navarre, muddo 72 sano ah, isagoo heysta xukunkii ugu dheeraa taariikhda, xukunkiisa waxaa astaan ​​u ah dagaallo iyo astaamiyad xooggan.
Grand Bassa County
Grand Bassa waa degmo ku taalla galbeedka-bartamaha waddanka galbeedka Afrika ee Liberia. Mid ka mid ah 15 degmo oo ka kooban heerka heerka koowaad ee maamulka qaranka, waxay leedahay siddeed degmo. Buchanan waxay u adeegtaa caasimadda oo leh degaanka gobolka oo qiyaasaya 7,936 kilomitir kilomitir (3,064 sq m). [1] Sida tirakoobka 2008, waxay ahayd dad tiradoodu ahayd 224,839, taas oo ka dhigtay magaalada shanaad ee ugu badan gobolka Liberia [1]
Sunmi
Lee Sun-mi (waxay dhashay Sun Mi; Maajo 2, 1992), oo si magac ah loogu yaqaan Sunmi (oo loo qaabeeyey SUNMI), waa fanaand Kuuriyada Koonfureed. Waxay ka soo muuqatay 2007 iyada oo xubin ka ah kooxda Wonder Girls waxayna ka tagtay kooxda 2010 si ay u sii wataan xirfad waxbarasho. Ka dib muddo seddex sano ah oo ay shaqeysay, Sunmi waxay dib u bilawday shaqadeedii soloist iyada oo album ugu horreysay ee 2013 Full Moon – oo ku dhalisay lambarrada laba kali "24 Hour" iyo "Full Moon".
Markii dambe waxay ka tagtay JYP Entertainment waxayna ku biirtay MAKEUS Entertainment (oo hadda loo yaqaan ABYSS Company), iyadoo sii deynaysa heestii guuleysatay "Gashina". Albamkeeda labaad ee Warning waxaa la soo saaray sanadkaan 2018 iyo labo heesood oo kale oo guuleysatay: "Heroine" iyo "Siren".
Donald Trump
Donald John Trump (dhashay Juun 14, 1946) waa ganacsade iyo maalqabeen bilyooneer u dhashay wadanka Maraykanka. Sidoo kale, mudane Trump waa murashaxa doorashada madaxweynenimada ee 2016ka ee wadanka maraykanka, waa maamulaha ururka  The Trump Organization iyo maalgaliyaha Trump Entertainment Resorts, waa qof TV, wuxuu leeyahay dabaqyo beero, meelo kilaabyo ah iyo meelo loo dalxiistago laguna raaxaysto oo caalamka oo dhan ku yaal, waa nin caan ka ah dunida hadana u sharaxan madaxnimada maraykanka.
=Tixraac=
Gargoore
Gargoore waa degmo ku taalo gobolka Bari
Xareedo Ismaaciil Duniyo
Xareedo Ismaaciil Duniyo (d. Abriil 27, 2020) waxay ahayd heesaa Soomaaliyeed iyo atariisho masraxa. Waxay ay ka mid ahayd fannaaniintii ugu caansanaa dalka, waxaanay ka tirsanayd kooxdii Waaberi. Heesaheeda ugu caansan waxaa ka mid ah "Nin Xilqaday Wed Qaad", sida atariisho ah, waxay sidoo kale qaaday riwaayado ay ka mid yihiin Hudbaa liqay Jaceylkii 1974-tii.
Gargoore
Gargoore waa degmo ku taalo gobalka bari waxa gargoore waa degmo aad u qurxoon bilicka iyo istiraajiyda waxa ay lee tahay laba tog oo biyo mareeno oo lagala yiraahdo kalaale iyo wadaayimo.
Waxa ay lee tahay ceel biyood aad u macan marka loo fiiriyo bari waa meesha ugu biyaha macaan. Gargoore waxa ay lee tahay ganacsi fiican Waxaa ay lee tahay maydi iyo beeyo aad u fara badan waana meesha ugu ganacsiga fiican waana meesha uu takhliga puntland marka loo fiiriyo dhinaca maydiga iyo beeyada laga keeno. Gargoore waxa ay lee tahay waxbarsho tayo fiican leh waxa ayna waxbarshada kaga fiican tahay tuulooyin iyo degmooyin caan ka ah Bari sida Xaafuun. Hurdiye. Gumbax. Dardaare. Foocaar. Xandha. Careysimow IWM.
Xareedo Ismaaciil Duniyo
Geerideeda waxaa la soo sheegay Abriil 27, 2021, waxay u dhimatay sababo caafimaad.
The Album
The Album waa albumkii ugu horeeyay ee kooxda gabdhaha Blackpink, la sii daayay Oktoobar 2, [2020.
Beribiyood
Baribiyood (amphibian; برمائيات) (magaca Sayniska: Lissamphibia) waa nooc ka mid ah shanta qeybood ee loo kala saaro xayawaanka kaasi oo ku nool biyaha macaan iyo meelo ka mid ah dhulka.
=Muuqaalka=
=Qoraalo Kale=
=Tixraac=
Balidhidhin
Balidhidhin waa degmo ku taalo gobolka Bari waxayna ujirtaa magalada Bosaaso 150km.
Degmada balidhidin waxa kunool shacab lagu qiyaaso ilaa 14,000 oo qof, waxayna leedahay dhammaan adeegyada lagama maarmaanka ah sida waxbarashada dugsiyada hoose dhexe iyo sare iyo xarun caafimaad oo lagu daweeyo bukaano kala duwan.
Sidoo kale waxaa ku yaala xarin ay leeyahiin Ciidamada ilaalada xeebaha Puntland kuwaas kala socda dhaq dhaqaaqa kooxa buracad badeeda ah.
Degmada Balidhidin waxay kamid tahay degmooyinka aad ukaray intii lagu jiray burburka Somalia waxayna hada kamid tahay 5 degmo oo uu ka koobanyahya Gobalka Bari ee kala ah, Qandala, iskushuban, Ufayn Carmo, balidhidin iyo bosaaso oo xarunta Gobalka bari.
Abti
Abti
Dayaxa meere
Neefaha Waawayn waxay leeyihiin tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas oo qaarkood le'eg yihiin xajmiga dayaxa dhulka. Meeraha Cirjeex waa kan leh tirada ugu badan daxayada ee Bahda Qoraxdu Midaysay, wuxuuna leeyahay 67 dayax. Waxaa ku xiga meeraha Raage oo leh tirada labaad ee ugu badan dhamaan sideeda meere ee bahda qoraxdu midaysay kuwaas oo ah 62 dayax. Dhinaca kale, meeraha Uraano wuxuu leeyahay tirada sadexaad ee ugu badan bahda qoraxdu midaysay kuwaas oo dhan 27 dayax. Meeraha Docay wuxuu leeyahay 14 dayax.
Abti
Abti ama Abtiyo (ingiriis: uncle) waa walaalka ama abooweha qof hooyodiis. Si kale hadaan u dhigno, abtigu waa hooyo walaalkeed, ina adeerkeed, ina abtigeed iyo qof walba oo hooyada qaraabo yihiin.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Dayaxa meere
Si kastaba ha ahaatee, duunyooyinka yar qaar ka mid ah waxay leeyihiin dayaxyo yaryar oo ku wareega ayaga. Dunida yar ee Ceres ma lahan wax dayax ah, laakiin dunida yar ee Bluto waxay 5 dayax oo wareega. Sidoo kale, dunida yar ee Haumea waxay leedahay 2 dayax, waxaa iyadna hal dayax leh dunida yar ee Eris.
Waxaa la aaminsan yahay in dayaxyada qaar ay ka jirto nolol, sida dayaxa Titan ee Cirjeex iyo bisha Triton ee meeraha Docay, laakiin lama hubo ineey jirto midaasi.
New York
Magaalada New York waxaa lagu yaqaanaa Hurdo la aanta, waa magaalo shaqeeneeso habeen iyo maalin. tirada dadka magaalada New york waa 8.336.697 (2012), waxaana lagu hadlaa luqado gaareeso, ku dhawaan 170 luqad, ajnabiga ayaa ku badan magaalada. New york waa magaalada la soo weeraray 11kii sebteembar 2001. waxaana ku dhintay dad gaareeso ku dhawaan 3000 oo qof, labo dabaq oo la soo riday.
Dayaxa meere
Dayaxa Dhulka
Dayaxa dhulku waa kan ugu weeyn dhamaan dayaxyada meereyaasha Bahda Qoraxdu Midaysay kaas oo la odhan karo wuxuu ka wayn yahay meereyaasha yaryar qaarkood. Cufis-jiidadka u dhexeeya dhulka iyo dayaxa ayaa keena mowjadaha badaha, taas mi la mid ah ayaa keentay isku-xidhnaanshaha labadooda. Dayaxa oo ku socda xawaare dhan 1.022 kilomitir ilbiriqsigiiba, ayaa waxay ku qaadataa 27 maalmood, 7 saacadood iyo 43 daqiiqo in uu hal mar ku wareego dhulka.
New York
Waddamha degaan New York
=Tixraac=
Dayaxa meere
Dayaxa Dhulka
Dhinaca kale, isku wareega dayaxu (circumference) waa 10, 921 km; cufkiisuna waa 2.1958 × 1010 km3 halka mugiisu yahay 7.3477 × 1022 kg. Maadaama dayaxa cirkiisu aad u khafiif yahay falaadhaha qoraxduna toos u soo taabtaan oogada dayaxa ayaa heerkulkiisu aad u sareeyaa ugu yaraan waa 100 Kalfin ugu badnaana wuxuu gaadhaa 390 K.
Jidhka dayaxu wuxuu ka samaysan yahay iskudhisyo kala duwan kuwaas oo u badan curiyeyaasha kala ah: Argon, Hiliyaam, Sodhiyaam, Botashiyaam, Haydarojiin iyo Raadon.
Markii ugu horeeysay taariikhda bani-aadamka, sanadkii 1959kii ayaa Dayax Gacmeed Ruushku leeyahay tagay dayaxa. Ka dib, 1968dii ayaa qofkii ugu horeeyay cagaha saaray dayaxa kaas oo ka socday Dawladda Maraykanka. Sanadkii 2004 wixii ka dambeeyay ayaa wadanada Jabaan, Hindiya, Shiinaha iyo Yurub saldhigyo ka sameeysteen dayaxa.
Inkasto dayaxu lahayn cir sare oo ka difaaca kulka qoraxda, cilmi baadhis la sameeyay waxay muujisay in dayaxu leeyahay biyo laga heli karo cidhifyada dayaxa iyo oogada sare dhexdeeda.
Foosto
Foosto Fuusto ama Barmiil (Barrel برميل) waa shay ka samaysan bir oo leh balac wareegsan iyo joog u sameysan sida dhululuboda. Waayadii hore waxaa jiray foostooyin ka samaysan alwaax gudahana ku leh dheeh, taasoo loo adeegsan jiray in lagu safriyo khamrada.
Adeegsiga
Sameeyska hore ee foostooyinka waxa loo isticmaalaa in lagu keydiyo dareere sida saliid, shidaalka, Naaftoda iwm. Sidoo kale, waxaa jira foostooyin ka samaysan bac adag ama caag. Soomaalida ayaa waxay u adeegsadaan foostooyinka biyaha iyo raashinka. Birta foostada markii la fidiyo waxay u adeegsadaan ka samynta albaabada guryaha. Dadka qaar ayaa higaadsha fuusto, qaarna waxay u yaqaanaa. Barmiil.
Dayaxa meere
Dayaxa Cirjeex
Meereha Cirjeex waa kan leh tirada ugu badan daxayada ee Bahda Qoraxdu Midaysay, wuxuuna leeyahay 67 dayax.
Tirada dayaxyada ee meerahan Cirjeex aad ayay u badan tahay, dhamaantoodna aqoon fiican looma laha, laakiin kuwa ugu caansan waxaa ka mid ah:
Dayaxa Raage
Meereha Raage waa kan labaad ee leh tirada ugu badan daxayada ee Bahda Qoraxdu Midaysay, wuxuuna leeyahay 62 dayax.
Tirada dayaxyada ee meerahan Raage aad ayay u badan tahay, dhamaantoodna aqoon fiican looma laha, laakiin kuwa ugu caansan waxaa ka mid ah:
Dayaxa Uraano
Meerahan Uraano wuxuu leeyahay tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas waxaa ugu caansan:
Dayaxa Docay
Meereha Docay (Neptune) wuxuu leeyahay tirada afaraad ee ugu badan Bahda Qoraxdu Midaysay kuwaas oo dhan 14 dayax.
Meerahan Docay wuxuu leeyahay tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas waxaa ugu caansan:
Bilaha Bluto
Dunida yar ee Bluto oo wakhtiyadii hore loo aqoonsanaa ineey tahay meeraha 9aad ee Bahda Qoraxdu Midaysay, balse sanadkii 2006da loo aqoonsaday ineey tahay duniyar; ayaa waxay leedahay 5 dayax oo ku wareega ayada.
Meere Dhagaxley
Meere Dhagaxley
Meere Dhagaxley (ingiriis: Terrestrial Planet) waa meereyaasha ka samaysan inta u badan dhagaxa, waxaana ka mid ah dhulka, waxayna kala yihiin: Waxaraxir, Dusaa, Dhulka iyo Farraare. Waxaraxir waa midka ugu muga iyo miisaanka yar isla markaana ugu jidhka yar dhamaan Bahda Qoraxdu Midaysay, halka dhulku yahay kan ugu wayn meerayaasha dhagaxleyda ah.
= Qoraalo La Mid ah =
= Xigasho =
Hilib
Hilib(meat; لحم) waa jiidhka xayawaanka kaasi oo dadku u quutaan cunto ahaan. Sida caadiga ah, aadamuhu (dadka) waa gebi-quute (Saynis ahaan omnivorous), taasi micnaheedu waa in dadku quutaan hilibka iyo caanaha xayawaanka iyo dhamaan kheyraadka dhirta.
Tan ilaa iyo kumanaan sano ka hor dadku waxay ku tiirsanaayeen hilibka xayawaanka iyo midhaha dhirta ayagoo isticmaali jirey Ugaadhsi iyo Qadhaabsi. Si kastaba ha ahaatee, horaantii ilbaxnimada aadamaha ayaa dadku bilaabeen ineey dhaqdaan xoolo si loo manaafacaadsado kheyraadkooda. Hilibku wuxuu ka kooban yahay biyo, borotiin, iyo dux waana cunto aad ugu muhiim ah jidhka iyo caafimaadka dadka.
=Tixraac=
Adeer
Adeer
Gaamur
Gaamur
Gaamur (ingiriis: Tar) waa waa dareere jaamud ah oo ka mid ah kheyraadka dabiiciga ah, midabkiisu madoow yahay, ka samaysan isku dhisyo haydarokaarboon ah, oo laga helo oogada dhulka hoosteeda.
Adeer
Adeer ama Adeero (ingiriis: uncle) waa walaalka ama abooweha qof aabehiis. Si kale hadaan u dhigno, adeerkaa waa aabaha walaalkii, ina adeerkii, ina abtigii iyo qof walba oo aabahaa qaraabo yihiin. Dhinaca kale, gobolo badan oo dalka Soomaaliya ka mid ah, adeer waxaa sidoo kale loo yaqaanaa ninka hooyo dumaala ama guursada.
Gaamur
Gaamurku wuxuu ka mid yahay saliida dabiiciga ee dhulka, waana hadhaaga marka la sifeeyo shidaalka.
Adeer
= Qoraalo La Mid Ah =
Gaamur
Gaamurka oo ka mid ah Shidaalka ayaa wuxuu ka samaysmay markii tiro badan oo noole dhintay ah - u badan dhir iyo algea - ku aasmeen dhagaxa sedimentary hoostiisa, halkaas oo cadaadis iyo kul badan ku helay malaayiin sano ka hor.
Adeer
= Xigasho =
Gaamur
Marka la derso deegaanka iyo qaabdhismeedkiisa jiyooloji, ayaa shidaalka la qodaa, ka dib saliida qaydhiin la warshadeeyaa ayadoo kul badan la isticmaalayo. Waxaana soo baxa shidaalka gasoline (petrol), kerosene, Naafto, Gaaska faysnuska lagu shido, gaamur ilaa laga gaadho asphalt iyo kimikooyink kale oo laga sameeyo bacaha iyo sheyo kale.
Guud ahaan, Gaamurka waxaa loo isticmaalaa in lagu dhiso laamiyada.
Sababtoo ah sifooyinka biyo-xireenka, faa iidada bitumenku u leedahay dadka ayaa ka horraysay Daadka, waayo, Nuux, markii la faray inuu dhiso doonnida, waxaa loo sheegay inuu “ku daboolo gudaha iyo dibaddaba daamur.” Mar qudha dooxadii Siddiim, oo ku taal meel u dhow Sodom iyo Gomora oo ku taal aagga Badda Dhimatay, ayaa lagu tilmaamaa inay tahay “godad ku yaal godad dhoobo ah”
Casuus (midab)
Casuus (Purple; أرجواني) waa midab ka samaysan iskudhafka (iskudarka) labo midab oo kala casaan jaamud ah iyo buni. Marka laga fiiriyo muraayada (dhalada) Kumbuyuutarka, waxaa midabkan laga sameeyaa iskudarka buluuga iyo casaanka.
Marka la iskudhex daro sadexda midab ee Casaanka, Cagaarka iyo Buluuga ayaa sameeya midabo badan kuwaasi oo ka mid yahay midabkan casuuska ah. Samayskaas dhexdiisa waxaa midabka casuuska laga helaa buluuga iyo casaanka dhexdooda. Sidoo kale waxaa midabkan lagu helaa marka la kala goynayo (jarayo) midabada ayadoo la isticmaalayo habka afka qalaad lagu yidhaahdo 'CMYK color model, taasi oo midabkani ka soo dhex baxo cagaar, huruuda iyo madoowga.
Guud ahaan midabka casuuska ah waxaa markii ugu horeeysay laga dhex helay iskudar midabo badan uu samaynayay saynisyahan Faransiis haa sanadkii 1859kii.
=Muuqaalka=
Iskudarka Midabada
=Midabo Kale=
=Tixraac=
How You Like That
"How You Like That" waa hees kooxda gabdhaha Blackpink, heesta waxaa la sii daayay Juun 26, 2020.
U qeybin
U qeybi (÷) Si gaar ahaaneed, haddii c lagu dhuftay b ay lamid tahay a, oo loo qoro: taas oo b aysan aheyn Eber, kadibna a loo qeybiyay b waxey la mid tahay c, oo loo qoro: xaqiiqo, maadaama
Martin Luther King
Martin Luther King (dhashay Janaayo 15, 1929 – dhintey Abril 4, 1968) wuxuu ahaa nin dadka madoow ee wadanka Mareykan, kaasi oo u ololeen jiray xaqa iyo xuquuqda dadka laga tirada badan yahay, gaar ahaan dadka madoow, ee caraiga Maraykanka. woxoo ahaa nin firfircoon oo radinaayey xoreenta dadka madowga mareykanka. waxoo caan kuyahay, qudbadii " waxan heysta Riyo " (I have a dream). Martin waxoo ku dhashay Atlanta gobolka Georgia, janaayo 15 1929kii. waxaana la dilay Abriil 4 1968. martin wuxu dhashay January 15, 1929
Seey
Seey ama Sowj (carabi: زوج taliyaani: marito ama sposo ingiriis: husband amxaari: ባል) waa ninka iyo aabaha qoyska. Seeygu waa ninka qaba naagta xaaska ah isla markaana aabaha u ah caruurta, ilmaha iyo ciyaalka reerka.
Ninku waa inuu naagtiisa jeclaado. Ninku waa inuu reerkiisa hoggaamiyo. Ninku ma ahan inuu naagtiisa xumeeyo. Sinaysiga qofka xaaska ah waa wax xun. Ninka hal naag keliya buu qabi karaa, naagtuna hal nin keliya bay qabi kartaa.
Grand Cape Mount County
Grand Cape Mount County waa degmo ku taal waqooyiga galbeed ee dalka Liberia. Degmada waxa ay ka midtahay 15ta degmo ee ka kooban tahay Liberia, Caasimada degmada waa Robertsport. Tirokoobkii 2018, degmada waxaa ku noolaa dad tiradoodu gaarayso 129,817 oo qof, taas oo ka dhigaysa degmadii sideedaad ee ugu dadka tirada badan Liberia. Degmadu waxay xad la wadaagtaa degmaada Gbarpolu oo ka xiga waqooyi-bari iyo degmada Bomi County oo ka xigta koonfur-bari. Dhinaca waqooyiga waxa ay xuduud la leedahay dalka Sierra Leone, halka galbeedka neh ay ku taalo Badweynta Atlaantik.
magaca
Magaca degmada ayaa ka yimid 'Cape du Mont', waa eray Faransiis ah ee macnihiisu yahay Dhulka Buurta. 1461-kii, nin sahamiyo bortuqiis ah oo lagu magacaabo Pedro de Sintra, ayaa ugu magac daray dhulka.
Kubdhaxaad
Kubdhaxaad waa degmo ku taalo gobolka Bari
Abala-abalayn bayoloji
Abala-abalaynta bayolojiga (Ingiriis:Biological classification), (Carabi: التصنيف الحيوي)
Sheeko
Sheeko (Narrative, ama story; قصة) waa soo gudbinta iyo ka waranka warar iyo macluumaad run ama khiyaali ah, kuwaasi oo ku saabsan dhacdo iyo marxalad wakhti la soo dhaafay dhacday. Sida caadiga ah sheekada waxaa lagu soo gudbiyaa qoraal ama hadal. Laakiin Sheeko Soomaaliga waxaa inta ugu badan lagu soo gudbiyaa si hadal ah.
= Sheeko Soomaali = Sheeko Soomaali Sidoo kale loo yaqaano Sheeko Xariiro waa nooc ka mid ah sheekooyinka khiyaaliga, xaqiiqada ama dhacdooyinka laga sameeyay si looga helo madadaalo, Waxbarasho, waayoaragnimo iyo aqoon korodhsi.
sheekooyinka soomaalida waa ay faro badan yihiin waana ay kala xikmad badan yihiin waana ay kala soo jiidasho wacan yihiin sheekooyinka badanaa waxaa lagu maaweeliyaa caruurta badanaana waxaa lagu bilaabaa (waabaa waxaa jiri jiray... )
sheekooyinku waxay iskugu jiraan kuwo khiyaali ah iyo kuwo xaqiiqo ah, sheekooyinka ay soomaalidu aad ka u yaqaanin waxaa ka mida: araweelo, cigaal shiidaad, juxa, sheekooyinka xayawaanada,  sida waabaa waxaa jiri jiray diin iyo dawoco..., iyo kuwo kale.
=Linkiyo=
=Tixraac=
Tamaashiir
Tamaashiir
Tamaashiir mararka qaar loo qoro Tabaashiir (ingiriis: Chalk) waa shay cad, jilicsan, oo ka samaysan macdanta nuurada.
Xamaarato
Xamaarato (reptile; زواحف) (magaca Sayniska: Reptilia) waa nooc ka mid ah shanta qeybood ee loo kala saaro xayawaanka kaasi oo leh astaamo ka duwan dhamaan noolaha kale. Xayawaanada xamaaratada ahi waxay ku socdaan boga (laabta); waxaana ka mid ah maska, yaxaaska, diinka iyo kuwo kale oo badan.
=Tixraac=
Warshad
Warshad waa waa dhismo wayn oo qalab wax lagu sameeyo iyo dad aqoon u leh ka shaqeeyaan, taas oo soo saarta alaab badan. Warshaduhu waa furaha koboca dhaqaalaha wadan ama qaarad.
Noocyada warshaduhu way kala duwan yihiin, kala wayn yihiin, kala shaqaale badan yihiin, oo waxsoosaar kala badan yihiin. Warshadihii ugu horeeyay dunida waxay ahaayeen warshadaha dhuxul dhagaxa iyo warshadaha birta, laakiin mudo ka dib, teknoolojiyada oo horumartey darteed waxaa samaysmay warshado badan, sida warshadaha gaadiidka, kuwa maacuunta, kuwa alaabaha elektarooniga iwm.