cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeus
Zeus waa cunug Cronus iyo Rhea, oo ah kan ugu yar ee walaalihiis in uu dhasho, inkasta oo mararka qaarkood loo xisaabiyo kan ugu weyn sida kuwa kale ee looga baahan yahay caloosha caloosha. Dhaqannada intooda badan, wuxuu guursaday Hera, oo uu inta badan ku yiraahdo wuxuu u dhashay Ares, Hebe, iyo Hephaestus. Daahyadii Dodona, ayaa la sheegay in uu yahay Dion, oo uu Yliyad ku sheegay inuu dhalay aabbihii Aphrodite. Zeus wuxuu sidoo kale ahaa mid aan caqli gal ahayn oo ka badbaaday qulqulka. Tani waxay dhalisay caruur badan oo daacadnimo ah, oo ay ka mid yihiin Athena, Apollo, Artemis, Hermes, Persephone, Dionysus, Perseus, Heracles, Helen oo Troy, Minos, iyo Muses.
Waxa loo ixtiraamay sida abtirsiin oo ahaa madaxdii ilaahyada oo kuwa kalena u dhiibay kaalintooda: "Xitaa ilaahyada aan dabiiciga ahayni waxay u hadlaan isaga oo ah Aabbe, ilaahyada oo dhan horta kici doonaan." Waxa uu u dhigmaa ilaahyo badan oo ajaanib ah, oo u oggolaaday Pausanias inay fiiriyaan" in Zeus uu boqor yahay jannada dhexdeeda waa erey la wadaago dadka oo dhan " Calaamadaha Zeus waa mugdiga, gorgortanka, dibedda, iyo geedkii. Marka laga soo tago dhaxalkiisa Hindiya, qowmiyaddiisa "dariiqa" (Giriigga: Νεφεληγερέτα, Nephelēgereta) waxa kale oo soo saaraa sifooyinka muuqaalka ah ee ka soo jeeda dhaqamada Bariga Dhexe, sida usha. Zeus waxaa badanaa lagu muujiyaa farshaxanada Giriigga mid ka mid ah laba ka mid ah: muuqaal, horay u socotey oo leh xayawaan lagu dhajiyay gacantiisa midigta sare leh, ama ku fadhida sharaf leh.
Bangui
Bangui waa caasimada Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika.
Nuura Fatxi
Nuura Fatxi (dhashay 6 Febraayo 1992) waa dheesha Kanada, moodel, atariisho, fanaan, iyo soo saare oo caan ku ah ka shaqaynta warshadaha aflaanta Hindiga. Waxay ka soo muuqatay filimkii Bollywood-ka ee Satyameva Jayate kaas oo lagu arkay heesta dib-u-curinta ee heesta "Dilbar" kaas oo ka tallaabay YouTube-ka 20 milyan oo daawasho 24-kii saac ee ugu horreeyey ee la sii daayay, taasoo ka dhigaysa heestii ugu horraysay ee Hindi ah oo tiro intaas le’eg ka samaysata Hindiya. Waxay sidoo kale iskaashi la sameysay kooxda hip-hop-ka Marooko Fnaïre si loo sii daayo heesta Carabi ah. Fatxi wuxuu noqday fanaankii ugu horreeyey ee Afrikaan-Carab ah oo heesta "Dilbar" ay ka gudubtay hal bilyan oo daawasho ee YouTube.
Doorashada Jamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo 2018-2019
Doorashada Jamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo 2018-2019
Copiopteryx jehovah
Copiopteryx jehovah waa aboor ka tirsan qoyska Saturniidae. Magaca sayniska ee noocyada waxaa markii ugu horreysay si sax ah u daabacay John Kern Strecker 1874-kii.
Doorashada Jamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo 2018-2019
theweek.co.uk
Copiopteryx jehovah
Halkii, wuxuu ugu magac daray Abuuraha. Habkaas, noocyadan “ugu yaabka badan” waxay u toosin doonaan fikradaha kuwa arka Ilaah. Markaa, iyada oo ay ugu wacan tahay rabitaankii Strecker ee ahaa in lagu sharfo Abuuraha - Yehowah, maanta aboor xariirku wuxuu wataa magaca sayniska ee Copiopteryx jehovah.
Dagaalyahannada Yuhuuda iyo Roomaanku
Dagaalyahannada Yuhuuda iyo Roomaanku waxay ahaayeen kuwo isdaba-joog ah oo ka soo horjeeda Yuhuudda Bariga Bari ee ka soo horjeeda Boqortooyada Roomaanka intii u dhexeysay 66 iyo 136 CE. Inkastoo dagaalkii Yahuuda ee ugu horreeyay ee Yuhuudda (66-73 CE) iyo kacdoonka Barokhba (132-136 CE) ay ahaayeen mucaarad millatari, waxay ku dadaalayeen inay dib u soo celiyaan dowlad madaxbannaan oo Yahuudi ah, Kitos dagaalku wuxuu ahaa mid ka badan iskahorimaad diineed, badanaa dagaal meel ka baxsan gobolka Judea. Sidaa daraadeed, ilaha qaarkood waxay isticmaalaan ereyga Yuhuud-Roman ah si ay u tilmaamaan kaliya Jabhaddii Hore ee Roomaanka-Roomaankii (66-73 CE) iyo kacdoonkii Bar Kokhba (132-135 CE), halka kuwo kalena ay ku jiraan Kitos War (115-117 CE) ) mid ka mid ah dagaallada Yuhuudda-Roomaanka. Dhibaatooyinka Yuhuudda iyo Roomaanku waxay saameyn weyn ku yeesheen dadka Yuhuudda, iyaga oo ka soo jeeda dad badan oo ku nool Bariga Bari si ay u noqdaan dad tiro yar oo loola cararay. Warsaxaafadeedka Yuhuudda iyo Roomaanka ayaa badanaa loo yaqaanaa musiibo u ah bulshada Yuhuudda. Munaasabaddan ayaa sidoo kale saameyn weyn ku yeeshay diinta Yuhuudda, ka dib markii meeshii cibaadada dhexe ee macbudka 2aad ee Yuhuudda ah, Macbadka Labaad ee Yeruusaalem, ay burburiyeen ciidamada Titus. Inkasta oo uu haystay madax-bannaani Galili ilaa qarnigii 4-aad iyo kadib markii uu ku guuleystay in uu aasaaso madax-bannaanida Yuhuudda ee Sasanay ee ku nool Yeruusaalem 614-617 CE, xukunka Yuhuudda ee qaybo ka mid ah Koofurta Levant waxa lagu soo celiyay oo kaliya bartamaha- Qarnigii 20aad, iyadoo la aasaasay gobolka casriga ah ee Israa'iil 1948 CE. =Tix=
Barasafille
Barasafille waa caasimada Jamhuuriyadda Kongo. Magaaladaan waxaa degan dad gaaraayo ilaa 1.7 miliyan oo qof (2015).
Sind
Sind, Sindhi (Urduu: سندھ‎ ; Sindhi: سنڌ‎; سند; Sindh) waa mid ka mida afarta gobol ee ugu waawayn wadanka Bakistaan kaasi oo dhaca koofur bari wadankaasi. taariikh ahaan waa meesha ay ka soo jeedaa qawmiyada sindiga, dadka degaanka ayaa u yaqaan magaca Mehran. magaalada ugu weyn ahna magaalo madaxa gobolkaan waa karaaji. waana magaalada sind waa gobolka sadexaad ee ugu wayn baaxad ahaan, iyo gobolka labaad ee ugu dadka badan, waxay xad la leedahay gobolka  Balochistan galbeed, gobolka punjab ayaa woqooyi ka jira, gobolada  hindiya ka tirsan ee Rajasthan iyo Gujarat ayaa bari ka xiga, bada carbeed ayaa koonfur ka jirta.
Liiska Safiirada dadka ku USA
Liiska Safiirada dadka ku USA
🇺🇸 United States
Presdentka -Donald Trump
IMF % Africa/Maraykanka
IMF % Africa/Maraykanka
IMF
Warka/Tiro
https://www.imf.org/en/About/executive-board/members-quotas
Xoolo
Xoolo (ingiriis: livestock; carabi: ماشية) waa xayawaanka gurijooga ah ee dadku dhaqdo kaasi oo faa'iido badan u leh nolosha maalinle ee dadka.
Xoolaha waxaa ka mid ah lo'da, adhiga, geela, fardaha, dameeraha, idaha iyo mararka qaar oo lagu daro digaaga iyo shimbiraha kale la dhaqdo.
Guud ahaan xooluhu waa xayawaanka aadamuhu dhaqdaan ee la cuno hilibkooda lana cabo caanahooda, loo isticmaalo in la rarto, la fuulo (rakaab), beeraha lagu qoto iyo wixii la mid ah.
Lo'
Lo
Lo' (Ingiriis: Cattle) waa xoolo gurijoog ah oo dadku dhaqdaan. Si la mid ah noolaha kale, lo'du waxay u kala baxdaa dibi oo ah lab iyo sac oo ah dhedig. Sidoo kale, lo'du waa xayawaan naasley ah. Taas micnaheedu waa in sacu nuujiyo ilmahiisa.
Sacaha waxa laga maalaa caano la cabo, mar ahaantaana laga sameeyo subag, burcad, yoghurt iyo waxyaabo kale.
Dhinaca kale, lo' labeed oo ah dibida waxaa loo isticmaalaa in beeraha lagu qoto, wax lagu jiito iwm.
Wakhti laga joogo 10,500 oo sano, ayaa lo'da lagu dhaqan jirey koonfurbari dalka Turkiga. Intaas oo qarni oo ka dambeeysay lo'du waxay ku faafeysay dunida. In ka badan 1.3 bilyan oo lo' ah ayaa maanta ku nool daafaha dunida.
Guud ahaan, lo'du waa xoolo muhiim u ah aadamaha ayagoo laga helo hilib uu nafaqo ka helo jidhka dadku, dhogor laga sameeyo dharka, xadhkaha iwm. Intaas waxaa dheer, saxarada xoolaha laga helo waxaa lagu nafaqeeyaa carada.
Xoolo
In ka badan 10,000 oo geel ah ayaa lagu tooganayaa waddanka Australia, gaar ahaan dhinaca koonfureed ee dalkaas, ka dib markii ay dadka biyaha ku ciriiriyeen xilli ay jiraan kuleyl daran iyo abaar baahsan.
Maanta oo Arbaco ah ayaa la billaabay leynta geela oo loo adeegsanayo diyaaradaha qumaatiga u kaca iyo rasaas.
Tallaabadan ayaa la qaaday ka dib markii ay dadka ku dhaqan gobolkaas ka cawdeen geela oo guryahooda ka dhameysanaya biyaha.
Waxaa lasoo tabiyay in geel koox koox u socda uu waxyeelleeyay guryo iyo magaalooyin.
"Waxay ku wareegayaan waddooyinka, iyagoo biyo raadinaya. Waxaan xitaa u cabsaneynaa carruurteenna", ayuu yiri mid ka mid ah dadka deegaanka.
Muddo shan maalmood ah ayaa la wadi doonaa howlgalka lagu leynaypo geela Koonfurta Australia.
Yurub oo geel argagixisada lagula dagaallamayo siisay dal Afrikaan ah Makhaayad dadka qaarkood aanu kaftanku u furnayn Sidoo kale qaar ka mid ah fardaha ku dhaqan gobolkaas ayaa la dili doonaa.
Gobolka geela lagu baabi'inayo ee Anangu Pitjantjatjara Yankunytjatjara (APY) waxaa daggan dadka asalka ah ee u dhashay Australia.
Soomaalidu sidey u arkaan geela la leynayo? . XIGASHADA SAWIRKA,GETTY IMAGES Abuukar Xaaji Xaashi "Culusoow", waa nin ka ganacsada hilibka geela oo ku sugan Australia. Wuxuu ka hadlayaa sida ay u samaeyneyso leynta geela.
"Muddo 15 sano ah ayaan ka ganacsadaa hilibka geela, waxaana ahay qofka kaliya ee ganacsigaas ku heysta waddankan. Maalin kasta oo Arbaco ah waxaan gowracaa ugu yaraan 3 neef, dadka ugu badan ee iga iibsada hilibkiisana waa Soomaali. Saameyn adag ayey nagu yeelaneysaa howshan geela lagu leynayo, waayo inta la dilo mooyee inta kale wey naga fogaanayaan, taasina waxay dhaawac weyn gaarsiineysaa ganacsiga hilibka geela", ayuu yiri.
'Geela haddey naceen annaga macaawino ahaan hannoo siiyaan ama aan ka doonanno' Dadka Soomaalida ah geelu wuxuu agtooda ka yahay hantida ugu qaalisan adduunka, waxayna dhaqan u leeyihiin dhaqashadiisa.
Taariikh ayey Soomaalidu u leeyihiin xannaaneynta geela, wayna isugu faanaan, halka qaarkood ay isku sooraan, magta isaga bixiyaan ama yarad ahaan u kala qaataan.
Dhinaca Suugaanta xitaa waxay abwaanno badan ku ammaaneen geela.
Dubad Cali Cameey, oo guddoomiyaha guddiga suuq-geynta xoolaha ee dalka Kenya ayaa muujiyay sida uu uga xun yahay go'aanka ay dowladda Australia ku qaadatay inay ku yareyso tirada geela ku nool waddankeeda.
"Geelu wuxuu ugu faa'iido badan yahay duunyada aan dhaqanno, waana laf-dhabarta xooladhaqatada. Xitaa marka uu dadku isdilo waxa la kala qaato waa geel. Marka nimanka geela leynaya ma yaqaannaan waxa uu geelu yahay, waana arrin nagu xanuun badan haddaan Soomaali nahay. Aniga waxay ila tahay, haddii ay naceen, Australia maadaama ay ka mid tahay waddamada mucaawinada bixiya inay annaga geela na siiso, ama ay na tiraahdo soo doonta", ayuu yiri Dubad Cameey.
Maxaa Soomaalida ka galay geela Australia? Cabdullaahi Carab Ismaaciil oo ka mid ah dadka geela ku dhaqda Somaliland ayaa su'aashaas uga jawaabay BBC-da.
"Waxaan aaminsan nahay in Geela Australia jooga halkan laga qaaday, arrinta kale ee na damqineysana waa in geelii qiimaha badan noo lahaa la iska leynayo, taas ayaana aad uga xun nahay. Geelu waa kan marka la dagaallamo naf dhan oo go'day la kala siisto, loogana samro", ayuu yiri Cabdullaahi.
Cimilada sababtay in Geela la laayo . XIGASHADA SAWIRKA,GETTY IMAGES Australia ayaa xilligan oo kale sanad walba waxaa ka jira cimilo aad u kulul, taasoo sababta inuu kuleyl dartiis dab uga kaco keymaha.
Ku dhawaad 2,000 oo guri ayaa ku gubatay dabkii saameynta ku yeeshay waddankaas bilihii lasoo dhaafay.
Ugu yaraan 25 ruux ayaa ku dhintay musiibadaan tan iyo bishii September ee sanadkii lasoo dhaafay.
= Noocyada Xoolaha =
Sida caadiga ah ereyga "xoolo" waxaan u isticmaalnaa xayawaanka gurijooga ah, laakiin waxaa guud ahaan loo yaqaanaa dhamaan xayawaanka dadku dhaqan karaan. Kuwaas oo loo isticmaalo cunto ahaan, xarago iyo qurux iyo rarasho.
= Isticmaalka Xoolaha =
Catherine Tramell
Catherine Tramell waa dabeecad mala-awaal ah iyo xumaan jilaaga filimka Basic Instinct (1992) iyo taxanaheeda Basic Instinct 2 (2006). Katherine Tramell, oo uu abuuray qoraa Joe Eszterhas, waxaa ku jilaya Sharon Stone labada filimba. Basic Instinct, oo uu hagayo Paul Verhoeven, Catherine Tramell waa dilaa taxane ah iyo xiisaha jacaylka baaraha Nick Curran; Basic Instinct 2 ayaa iyada ku lammaaneeya isla cilmi-nafsiga reer Britain ee Michael Glass.
Xoolo
= Dhaqashada Xoolaha =
= Tixraac =
Subag
Subag (زبدة burro butter) waa dareere huruud ah oo caanaha xoolaha laga sameeyo.
Burma
Myanmar
IMG Models
IMG Models waa hay'ad moodel caalami xarunteedu tahay magaalada New York oo xafiisyo dheeraad ah ku leh London, Los Angeles, Milan, Baariis, iyo Sydney. Hay'addu waxay ka dhigan tahay in ka badan kala badh Super-moodel-ka ugu mushaharka badan.
Burma
Burma ama Midowgii Myanmar hore waxa loo dhihi jiray mayanmar (Union of Myanmar). waa wadan ku yaala Koonfurta Aasiya. wadanku waxa uu xuduud la leeyahay, wadamada Shiinaha, Laos, Thailand, Bangladesh iyo Hindiya, dhinaca waqooyiGalbeedna waxaa ka xiga Gacanka Bengal iyo Badda Andaman.
Myanmar (Ingiriisi hoos ku qoran; Burmese: [mjəmà]], [ras] 1] rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Myanmar iyo sidoo kale loo yaqaan Burma, waa gobol madax bannaan oo ku yaal Koonfur Asiya. Myanmar waxaa xuduud la leh Hindiya iyo Bangladesh dhinaca galbeed, Thailand iyo Laos oo ah bariga iyo Shiinaha ilaa woqooyi iyo waqooyi bari. Ilaa koonfurta, qiyaastii sadex meelood meel ka mid ah Myanmar wadarta guud ee 5,876 km (3,651 mi) waxay ka dhigan tahay xeebta aan joogtada ahayn ee 1,930 km (1,200 mi) oo ku yaal Bay of Bengal iyo Badda Andaman. Tirakoobka 2014 ee tirakoobka ayaa tiriyay dadweynaha in ay yihiin 51 milyan oo qof. [7] Ilaa 2017, dadku waxay ku dhowdahay 54 milyan. [4] Myanmar waa 676,578 oo kiilomitir oo isku-wareeg ah (261,228 mayl wareeg ah). Magaalada caasimadda waa Naypyidaw, magaaladeeda ugu weyn iyo caasimadii hore waa Yangon (Rangoon). Myanmar wuxuu xubin ka ahaa Ururka Bisha Cas ee Asiya (ASEAN) tan iyo 1997. Dhaqanka hore ee Myanmar waxaa ka mid ah Dawladaha Tibuure-Burman oo ku hadlayay Py-magaalooyinka Upper Burma iyo boqortooyooyinka Mon ee Burma. Qarnigii 9aad, dadka reer Bama waxay galeen dooxada sare ee Irrawaddy iyo, ka dib markii la aasaasay Boqortooyada Pagan 1050-meeyadii, afka Burmese, dhaqanka iyo Budhisnimadii Theravada si tartiib tartiib ah ayay u noqdeen dalka. Boqortooyada Pagan waxay ku dhacday mabaadii'da Mongol iyo dhawr waddammo dagaalyahan ah ayaa soo baxay. Qarnigii 16aad, ayaa dib loo soo celiyay hantida Taungoo, waddanku wuxuu ahaa muddo kooban oo ah awoodda ugu weyn ee taariikhda gobolka Awdal ee koonfur bari Asia. [9] Horraantii qarnigii 19aad ee Konbaung ayaa xukuntay aag ay ku jiraan Myanmar casriga ah iyo sidoo kale Manipur iyo Assam oo si kooban loo xakameeyey. Ingiriiska ayaa la wareegay maamulka Myanmar ka dib saddex dagaal oo ka socday Anglo-Burmese qarnigii 19-aad iyo waddankana wuxuu noqday gumeyste British ah. Myanmar waxaa la siiyay madaxbanaan sannadkii 1948, oo ah waddan dimoqraadi ah. Ka dib markii uu kufsaday 1962-dii, waxa uu noqday kaligii taliye militariyadeed oo ka tirsan Xisbiga Barnaamijka Siyaasadda Burma.
Waddnamha degaan Burma
Sanadihii ugu dambeeyay ee madaxbanaani, waddanku waxa uu ku mashquulsan yahay colaad jinsi iyo kooxo tiro yar oo qowmiyadeed ah ayaa ku lug lahaa mid ka mid ah dagaaladii ugu dambeeyay ee caalamka ee socda. Muddadaa, Qaramada Midoobay iyo hay'ado kale ayaa soo tebiyey xadgudubyada xuquuqda aadanaha ee joogtada ah iyo nidaamka waddanka. [10] Sanadkii 2011-kii, junta militariga waxaa si rasmi ah loo tirtiray ka dib doorashadii guud ee 2010-kii, waxaana la dhisay dowlad rasmi ah oo rayid ah. Tani, oo ay weheliso sii deynta Aung San Suu Kyi iyo maxaabiista siyaasadeed, waxay hagaajisay diiwaangelinta xuquuqda aadanaha ee waddanka iyo xiriirka shisheeye, waxayna horseedday fududaynta ganacsiga iyo ciqaabaha dhaqaale ee kale. Waxaa jira, si kastaba ha ahaatee, cambaareynta joogtada ah ee daweynta dawladeed ee ku saabsan qowmiyadaha tirada yar, jawaabteeda ku saabsan kacdoonimada qowmiyadeed, iyo isku dhacyada diimeed. [12] Doorashadii 2015, doorashadii Aung San Suu Kyi ayaa badisay aqlabiyad labada aqal ah. Si kastaba ha ahaatee, millatariga Burma ayaa weli ah awood awood leh oo siyaasadeed. Myanmar waa waddan hodan ah oo caws iyo gaas, saliida, gaaska dabiiciga ah iyo ilo kale oo macdanta ah. Sanadkii 2013, GDP (nomin) wuxuu ku fadhiyaa US $ 56.7 bilyan iyo miisaaniyadeeda (PPP) oo ah US $ 221.5 bilyan. Farogelinta dakhliga ee Myanmar ayaa ka mid ah kuwa ugu ballaaran adduunka, iyada oo qayb weyn oo dhaqaalaha ah ay gacanta ku hayaan taageerayaasha ciidamada hore ee milatariga. [14] Ilaa 2016-ka, Myanmar waxay ka koobnayd 145 oo ka mid ah 188 dal ee horumarinta aadanaha, sida lagu sheegay Heerka Horumarka Aadanaha. [6]
Warka
Myanmar ciidan la wareego 2021
Yaziid bin mucaawiya
Yaziid bin Mucaawiya bin Abii Sufyaan (Afka carabiga; ( يزيد بن معاوية أبي سفيان ) waa khaliifka labaad ee Dawladii umawiyiinta ee wuxuu xilka haayay 60H\680 ilaa 64H\683, intii uu xilka haayay ayaa waxaa dhacay Xasuuqii karbalaa ee lagu laayay Xuseen iyo qaraabada Rasuulka scw, waxaa sidoo kale ciidankiisa baneesteen magaaldii Rasuulka scw Madiina Al-munwara boob xun ayeena ka geesteen, arimahaan oo dhan waxey ugu reebeen Yaziid magac xumi muslimiinta dhexdooda.
Noloshiisa hore
Wuxuu ku dhashay Yaziid baadiyaha Shaam 26H halkaas oo hooyadii Meysuun binti Bajdal ku laabatay kadib markii ay kala tageen aabihiis Mucaawiye, Yaziid wuxuu ku sugnaa baadiyaha labo sano, kadib aabihiis Mucaawiye oo xiligaas ahaa gudoomiyaha Shaam ayaa keenay Dimishiq, waxa uuna ku dadaalay waxbarida wiilkiis, aqoonyahano iyo culumo aqoon dheer u leh nasabka iyo dhacdooyinkii carabta ee hore, wuxuu jeclaa aabihiis inuu keeno wiilkiis Yaziid fadhiyada uu la yeelanyo wafdiyada carabta soo uga kororsado khibradiisa siyaadsadeed ugana faaido xikmado.
Go'doomintii koowaad ee Qusdandiiniya
Sanadkii 49H wuxuu mucaawiya bilaabay diyaarinta ciidan weyn oo ku duula Qusdandiiniya caasimada Ruum, wxa uuna hogaamiye uga dhigay ciidanka wiilkiis Yaziid, ciidanka waxaa qeyb ka ahaa saxaabo badan sida Cabdullaahi bin Cabbaas, Cabdullaahi bin Cumar, iyo Abuu ayuub Al-Ansaari, ciidanka muslimiinta markii ay gaareen Qusdandiiniya waxey ka go'doomiyeen dhulka iyo bada, Cabdulaahi bin qeys ayaa weeraray doomaha Ruum wuuna burburiyay wuxuu qabsaday ciidankii saarnaa, Yaziid oo rabay inay daciifaan Ruum ayaa ku hor dilay ciidankii laga soo qabtay, balse sidaas kuma jabin Ruum oo waxey kaga fal celiyeen weerarka muslimiinta dabka gariiga oo saameyn xun ku yeelatay hor u socodka ciidanka muslimiinta, dagaalka dhexdiis waxaa xanuunsaday Abuu ayuub al-ansaari, sakaraadka ayaa u yimid wuxuu ka dalbay Yaziid in lagu aaso meesha ugu dhaw cadawga, Yaziid wuxuu fuliyay dardaarankiisa waxa uuna ku aasay afafka hore ee dhufeyska Qusdandiiniya, waxey keentay xaagaaga daran iyo gurmadka oo cuslaaday fogaanta dhulka iyo yaraanta nafaqada inay ciidanka muslimiinta joojiyaan go'doonka Qusdandiiniya.
u magacaabista jagada khilaafada
Khaliif Mucaawiya bilaawgiisa hore ma ahayn inuu ku fakaraayay Yaziid inuu ka dhigo Khaliifka badalaayo balse markii ay dhinteen waaweynka saxaabada gaar ahaan Xasan bin Cali, wuxuu garwaaqsaday wiilkiis Yaziid khilaafada inuu u sharaxo asigoo u arkaayay inuu ka horeeyo ilmaha saxaabada kale madaama uu yahay Qof ku soo dhax jiray siyaasada si fiicana u fahansan.
wuxuu magaalooyinka ka qaaday beycada Yaziid, dadka reer Xijaas waxaa qaadacay beycada ibni zubeyr, Xuseen, Cabdi raxmaan bin Abuu bakar, ibni Cumar iyo ibni Cabaas. Mucaawiye waxa uu soo aaday cimro ka dib wuxuu la kulmay dadkii beycada ka soo horjeeday si gooni ayuu u la hadlay waxa uuna siiyay digniin, waxaa ugu darnaa Cabdi raxmaan bin Abuu bakar oo ku sifeeyay inay tahay jidka Kisra iyo Qeysar, ibni Cumar oo hadalkiisa jilcanaa ayaa dhahay "Hadey dadka wada raacaan aniga waa la baayctamaa".
Waxaa Dimishiq yimid wafdiyo ka kala socda gobolada kuwaas oo beycada yeziid u socday, wafdigii Basra waxaa horkacaayay Axnaf bin Qeys, Mucaawiya ayaa la kulansiiyay Yaziid kadib wuu ka wareestay wuxuu dhahay Axnaf "Hadaa been sheegno ilaahay baa ka baqeynaa, hadaa run sheegno adinkaa niiga baqeynaa, adigaana iga og habeenkiis iyo maalintiis, sirtiis iyo daahirkiis, galidiis iyo bixidiis, waana ogtahay waxaa la rabtid, anaga waa nii maqleynaa waana nii adeeceynaa idinkana umada u nasteexeeya".
Khilaafadiisa
Wuxuu dhintay Mucaawiya bisha Rajab sanadii 60H waxaana ku tukaday Daxaak bin Qeys, wiilkiisa Yaziid wuu ka maqnaa magaalada Dimishiq markuu dhimanaayay aabihiis, si dhaqsi ah ayuuna ku yimid waxaana lagu dhawaaqay inuu yahay khaliifka cusub dadka ayaana la mubaayacoodeyn, sidoo kale beycada waxaa looga qaaday gobolada Ciraaq, Xijaas, iyo Masar.
Wuxuu soo guuriyay taariikhyahanka ibni jariir dardaaran uu Mucaawiya uga tagay wiilkiis kaas oo ahaa "Wiilkeeyow waan kaa kaafiyay howlaha iyo ragga wax walbana waa kuu diyaarshay, waxaase ka baqaa inay kuugu la doodaan arinkaan afar qof; Xuseen bin Cali, Cabdiraxmaan bin Abii Bakar, Cabdulaahi bin Cumar iyo Cabdulaahi bin Zubeyr, horta ibni Cumar waa nin cibaado ay jilcisay haduuna cid kale soo harin wuu ku raacaa, Xuseen reer Ciraaq ka tagi maayaan ilaa ay ka soo bixiyaan, haduu kugu soo baxo oo ka adkaatid iska cafi wuxuu lee yahay qaraabonimo dhaw iyo xaq weyn, Cabdi Raxmaan waa nin dhaadhaajiya dadka hami kalana ma lahan aa ka ahayn naago iyo dheel, balse kan sidii libaaxii kuugu fadhiya oo dawacada camal kuu qiyaanaya waa ibni zubeyr hadaa qabato oo fursad ku hesho cad cad u jarjar"
Yaziid wuxuu u qoray gudoomiyaha Madiina Waliid bin Cutba waraaq uu ku ogeysiinayo dhimashada aabihiis iyo inuu xukunka la wareegay, wuxuu ku dhahay waraaqda "Qabo Xuseen, Cabdullaahi bin Cumar, iyo Cabdullaahi bin Zubeyr si aad uga qaado beycada. U dhaqan si aad u adag oo aanay fursad u helin inay wax ku qabtaan ka hor beycada"
Goor habeen ah ayee waraaqda u timid Waliid, waxa uuna la tashaday Marwaan oo u soo jeediyay in Ibn zubayr iyo Xuseen lagu qasbo beycada isla cawanimo maadaama ay khatar yihiin, halka Ibni Cumar laga daayo isaga oo aan wax khatar ah gelin. Xuseen waxa uu ka jawaabay u yeedhistii Waliid, isaga oo la kulmay Waliid iyo Marwaan kulan gaar ah oo ay wada yeesheen, waxaana loo sheegay geerida Mucaawiya iyo khilaafada wiilkiis Yaziid. Markii laga dalbay beycada Xuseen waxa uu ku jawaabay in daacadnimadiisa oo la sheego aanay ku filnayn, wuxuuna soo jeediyay in beycada looga qaado meel fagaare ah. Waliid wuu aqbalay, laakiin Marwaan waxa uu ku adkaystay in Xuseen la xidho ilaa uu ka caddeeyo daacadnimo. Xuseen ayaa canaantay Marwaan oo ka tagay. Isla markii uu Xuseen ka baxay, Marwaan waxa uu la dardaarmay Waliid, kaas oo isna qiil uga dhigay diidmadiisa inuu waxyeeleeyo Xuseen isagoo ka duulaya xidhiidhka dhow ee uu la leeyahay Nabi Muxamad. Dhanka Ibni Zubeyr isaga kama uusan jawaabin u yeedhistii oo wuxuu u dhoofay Makka habeennimo. Waliid wuxuu ka daba diray siddeetan nin oo fardooley ah, wuuse baxsaday. Xuseen isna waxa uu aaday Makka wax yar ka dib, isaga oo aan wax beyco ah siin Yaziid.
ibni Cumar markuu maqlay khilaafada Yaziid wuxuu dhahay "Haduu kheyr yahay waan ku raali noqonay Haduu balaayo yahay waan ku sabreynaa" Xuseen bin Cali iyo Cabdulaahi bin Zubeyr si cad u diiday khilaafada Yaziid waxeyna aadeen Makka ka dib cadaadis ay kala kulmeyn talyaha Madiina,
Dilka Xuseen
Xuseen intuu Makka joogay waxaa u timid waraaqo ka socotay reer Ciraaq oo ugu yeerayaan inay khilaafada u doortaan, Xuseen wuxuu diray ina adeerkiis Muslim bin Caqiil si uu u soo qiimeeyo xaalada Ciraaq, Muslim wuxuu ku soo wargaliyay Xuseen taageerada baahsan uu ku leeyahay Ciraaq, intaas ka dib Xuseen wuxuu go'aansaday inuu aado Ciraaq, Saxaabo badan oo ka mid yihiin ibni Cumar iyo ibni Cabaas ayaa isku dayay Xuseen inay uga digaan Ciraaq laakin ma uusan dhageysan, Xuseen waxa uu ka tagay Makka asaga oo wehliyaan qaar badan oo ahalkiis iyo qaraabadiis.
Xuseen markuu Kuufa ku soo dhawaaday ayuu ogaaday waxa ka soo cusboonaaday Ciraaq iyo in la dilay Muslim bin Caqiil, aad ayuu uga murugooday wuxuu jeclaystay inuu aado Yaziid oo la hishiiyo, waxa ka soo hor baxay Xur bin Zeyd iyo kun askari oo xaga ibni ziyaad ka socdaan, wuxuu yiri Xur bin Zayd "Aniga dagaalkaaga lee ma farin, kaliya waxaa leey faray inaa kaa tagin ilaa Kuufa kaa galiyo, hadaa diidid waxaad qaadaa wado Kuufa aa ku galineynin Madiina na kugu celineynin" Xuseen wuxuu ku qasbanaaday inuu ka leexdo wadadii uu ku socday, ciidanka Xur ayaana ahaay kuwa dhinaciisa socda, markii uu ka gaaray Karbalaa waxaa ka hor yimd ciidan kale oo ibni ziyaad soo diray kuwaas oo gaaraya 4 kun, Cumar bin Sacad ayaana madax ka ahaa, Xuseen waxa uu u sheegay Cumar bin Sacad Kuufa inuu u yimid dalab xaga dadkeyda ah asigoona la wadaagay waraaqihii soo gaaray, waxa uuna dalbaday sedex midkood in loo yeelo:
Dhimashadiisa
Wuxuu ku dhintay Yaziid tuulada Xowraan 15 ka Mowliid sanadkii 64H oo ku beegan 11 ka Nofeember 683.
Aragtiyada muslimiinta ee ku aadan shaqsiyada Yaziid
Shaqsiyada Yaziid waxey ahayd mid muran badan ka jiro muslimiinta dhaxdood, qolo aad ugu fogaatay oo ku tilmaantay xitaa gaal Alla rumeysaneyn inuu ahaa, qolo kalana waxey ku sheegeen faasiq inuu ahaa oo khamriga caba salaadna aa tukan, si guud magac fiican kuma lahan muslimiinta dhexdood, wuxuu yiri imaamu Dahabi "Wuxuu ahaa Yaziid Naasibi kakan oo ma naxa eh maandooriyaha isticmaala munkarkana sameeya, wuxuu ku bilaawday dawladiisa dilka Xuseen wuxuuna ku dhameysaty Dhacadadii Xarra, dadka ayaa naceen Allana uma barakeeyn cimrigiisa".
Arinta ku saabsan lacnadiisa waxey ahayd mawduuc ay in badan ka doodeyn culumada suniga, culumo badan sida Al-Gazaali, ibni Xajar heytami iyo ibni Salaax waxey ku tageen inaa la ogoleyn in la naclado maadaama uu yahay qof Muslim ah, muslimna lama ogola in la naclado, waxey ku doodeen inaa la xaqiijin karin Xuseen in lagu dilay amarka Yaziid sidoo kale hadii ayba dhacday xitaa waa qof Muslim ah dambi galay laga yaabee tawbad inuu ku dhintay , dhanka kale culumo ay ka mid yihiin Abuu Xaniifa, Sacdu-ddiin Taftaazi iyo ibni jawzi ayaa baneeyay lacnadiisa , xitaa shiiqaan dambe wuxuu ka qoray kitaab gaar ah xumaanta Yaziid wuxuuna ku cadeeyay inay waajib tahay lacnadiisa. Shiicada agtooda wax khilaaf kagama jira Yaziid inuu ahaa faasiq khamri cab ah masuulna ka ahaa dilka Xuseen iyo gubashada kacbada iyo gumaadka reer Madiina.
Sharon Stone
Sharon Vonne Stone (dhashay Maarso 10, 1958) waa atariisho Mareykan ah, soo saare, iyo moodeel hore. Waxaa caan ku ah ku doorkeda sida femme fatales iyo haweenka sirta ah ee filimada iyo telefishanka, waxay heshay abaalmarinno kala duwan, oo ay ku jiraan Abaalmarinta Emmy iyo Abaalmarinta Golden Globe, marka lagu daro magacaabista Abaalmarinta Akadeemiyada iyo Abaalmarinta Jilayaasha Shaashada.
Stone waxay bilaabay jilista 1980-kii, iyada kacay aqoonsi caalami ah markii ay u jilaysay Catherine Tramell ee Basic Instinct (1992), taas oo ay ku mutaystay abaal-marinteedii ugu horreysay ee Abaalmarinta Golden Globe ee Atariisho ugu Fiican Filim - Drama. Waxay heshay amaan dheeraad ah oo muhiim ah waxqabadkeeda ee filimka Casino (1995), iyada oo heshay Abaalmarinta Golden Globe iyo magacaabista Abaalmarinta Akadeemiyada ee Atariisho ugu Fiican. Stone ayaa markaas jishay filimkeedii labaad ee kacsiga, Sliver (1993).
Dawlada Cosmaniya
Boqortooyadii Cusmaaniyiinta loogu dhawaaqo: ; 'Devlet-i ʿAlīye-i ʿO s mānīye; Luuqada Turkig maanta: Osmanlı İmparatorluğu ama Osmanlı Devleti), sidoo kale loo yaqaano Saldanadii Turkiga, Cusmaaniyiinta Turkeyga,  waxay ahayd boqortooyo Islaamiya oo awood yeelatay qarnigii 13aad deegaano ka mid ah waqooyigalbeed wadanka maanta loo yaqaano Turkiga. Boqortooyada waxaa asal ahaan bilaabay ismaamulkii beelaha ee ka jiray deegaanada Antanoliya wakhtigaasi, waxaana markiiba awooda qabsadey ninkii loogu magaca daray boqortooyada Cusmaankii I.
Hordhac
Dowladii Cusmaaniyiinta (1299-1924) waxay ahaayeen dawlad Islaamiya taasi oo aasaasey Cismaannkii Koowaad. Dowlada boqortooyadani waxa ay xukuntay dhul aad u balaaran, waxaa ka mid ah Aasiya (sida Bariga Dhexe wadanada maanta loo yaqaano), Geeska Afrika, iyo meelo badan oo ka mid ah Yurub.
Asalka cusmaaniyiinta
asal ahaan cusmaaniyiinta waxay ka soo jeedaan aasiyada dhexe, Waana qabiil turki ah oo la yiraahdo kaay, waxay dagi jireen buuraha altaay iyo bada qazwin inta u dhaxeyso, duulaamadii tataarka awgeed ayee uga soo qaxeen dhulkooda, waxay dageen meel u dhaw magaalada khilaad, mudo kadib duruufo jira awgeed waxay u guureen darta dijla, halkaas ayuu ku dhintay kaaba qabiilkood suleymaan shaah, qabiilka wuu qeybsamay ardogrol oo ahaa mid ka mid ah wiilasha suleymaan shaan iyo inti raacay waxey u guureyn magaalada arzanjaan, wuxey la kulmayn dagaal u dhaxeeyay salaajiqada oo hugaaminaayay calaaudiin iyo khawaarzimiyiinta, ardogrol wuxuu la saftay oo taageeray calaaudiin, calaaudiin wuxuu ugu abaal guday ardogrol inuu dajiyay meelo u dhaw ankara, ardogrol garab istaagiisa ayuu siiwaday markii dambe suldaankii salaajiqada ayaa siiyay mandiqada sogut ee xuduudka biriizanda, wuxuuna u magacaabay ilaaliyaha xuduudka, ardogrol ayaa ku qaaday weeraro badan dhulka biriizanda, dhufeesyo qaar ayuu ka qabsaday wuxuu dhintay sanadii 1281
Aasaasanka dawlada
Kadib waxaa booskiis loo magacaabay wiilkiis cusmaan gaazi, cusmaan wuxuu muujiyay siyaasad fiican, dawladaha dariskiis ee turkida ahaa ayuu hishiisyo la sameeyay duulaamada oo ku waday dawladii biriizandiyiinta buu laba laabay wuxuu ka qabsaday dhulal badan sida karaja xisaar, enagol, belajik, izniik,  iyo askee shahar
Cusmaan xiligiisa waxaa dhacday dawladii salaajiqada, dawladii waxay u qeybsantay dawlado yar yar oo toban ka badan, waxaa ka mid ah dawladii qarmaan, dawladii banii jandaar iyo dawladii banuu aaydiin
sanadii 1299 ayaa la dhahaa waa bilawga cusmaaniyiinta kadib markii ay ka go'een salaajiqada waxey muujiyeen astaanta dawladnimo waxay samaystay dawlad adag iyo ciidan aad u awood badan waxay hadaf ka dhigatay faafinta islaamka, cusmaan gaazi wuxuu dhintay  sanadii 1326 miladi xiligaas ciidankiis waxey hareero ka haayeen magaalada buursa, wiilkiis orkhan ayaa hogaaminayay
Orkhan ayaa la wareegay talada cusmaan kadib wuxuu la imaaday nadaamin cusub wuxuu sameeyay walaayaad buursa ayuu caasimad ka dhigay, wuxuu lacagaha ku sameeyay magaciisa, ciidamada ayuu nadaamiyay ilmaha yurubiyaanka kirishmiska ah ee lasoo qabto ayuu ka aasaasay ciidan la magac baxay inkishaariya, ciidankaan tababar gooni ah ayuu siiyay, fidinta dawlada ayuu ka shaqeeyay dagaalada ayuu sii waday wuxuu qabsaday magaalooyinka niiqiya iyo izmiid sandii 1337 ayuu weerar ku qaaday caasimadii biriizandiyiinta Qusdandiiniya lkn kuma guuleysan qabasashadeed, ، balse imbiraadoorkii biriizandiyiinta andronikos sedexaad ayaa ka cabsaday wuxuu u orday in gabadhiis uu ku daro orkhan balse guurkan cusmaaniyiinta kama celin horay iney u socdaan, xiligiisa ayee cusmaaniyiinta cagata dhigeen yurub, jasiirada Galiiyobi wuxuu qabsaday imaarda qarsii oo ka mid ahay dawladaha yar yar ee dhashay kadib burburkii salaajiqada.
Sidoo kale orkhan wuxuu adkeeyay tiirarka dawlada, wuxuu camiray magaalooyinka masaajid buu dhisay iyo goobo wax lagu barto, wuxuu dhintay sanadkii 1360 da'diisu waxay ahayd 81 sano waxaa kaga dambeeyay talada muraad koowaad.
Muraad koowaad xiligiisa waxaa aad u awoodeestay dawladii cusmaaniyiinta, dawladiihii turkida ayaa daciifay, badanaa waxaa qabsaday cusmaaniyiinta, qaarna waxay naqdeen kuwo hoos imaada, imaaradii qarmaan ayaa isku dayday hor istaagida cusmaaniyiinta lkn muraad koowaad ayaa weerar uu ku qaaday ku qabsaday caasimadood ankara, wuxuu qabsaday magaalada adirna caasimada ayuu usoo wareejiyay wuu sii waday furashadiisa koonfur bari ee yurub, sofiyaa ayuu qabsaday sanadkii 1383, kadib salaaniik,  waxa oo ku qasbay boqorada seerbiya iyo bulgeeriya xitaa imbiradorka biriizanda inay u hogaasamaan jizya sanadla ah ay bixiyaan,
Boqoradii kirishmiska ayaa kulmeen waxay qeeli dhaan u direen baabaa orbaan shanaad waxay ka dalbeen inuu ka taageero la dagaalanka muslimiinta iyo in ay ka saaraan yurub, wuu ka yeelay, woxa uuna ku baaqay dagaal saliibi ah ee lagu difaacayo yurub, sanadkii 1389 ayee fooda is dareen ciidankii kirishmiska ahaa oo ka kooban seerbiyiin, albaaniyaan, boosniyan iyo ciidanka cusmaaniyiinta, dagaal adag kadib cusmaaniyiinta ayee guusha raacday, hase ahaatee muraad koowaad dagaalka ayuu ku dhintay waxaa loogu magac daray dagaalkan dagaalkii Kosofo
Sanadkii 1393 wuxuu dhulka dhigay bulgeeriyiinta, ، boqrkii hangari sikesmond ayaa ka naxay dhul balaarsiga cusmaaniyiinta, wuxuu gurmad waydiiyay yurubta galbeed baabaa buunifaas sagaalaad ayaa ku baaqay weerar saliibi ah oo ka dhan ah cusmaaniyiinta waxaa yeelay boqorkii hangari iyo hogaamiya yaasha faransiiska, baafaariya hostoriya iyo fardooleyda qadiis yoxanaa, labada ciidan waxay ku kulmeen dagaalkii nikobolos waxaana si xun ugu jabay ciidankii kirishmiska, wuxuu hareereeyay Qusdandiiniya labo jeer lkn dhufeesyadeed  ayaa celiyeen tiimuurlank ayaa ku soo duulay cusmaaniyiinta waxaa dhaxmaray 1402dii dagaalkii Ankara oo lagu jabshay cusmaaniyiinta waxaa la qabsaday bayazid, xabsiga ayuu ku dhintay sanadii 1403dii.
xiligii rabshada (1402-1413)
waxaa bilaawday kadib guuldardii dagaalkii Ankara rabshado iyo fitno badan, timuurlank ayaa dib u soo celiyay imaaradihii turkida ahaa ee anaadool sida qaramaan saaruukhaan karmiyaan, ، sidoo kale bulgeeriyiinta iyo seerbiyiinta ayaa dib usoo ceshadeen dawladahooda, wax yar un baa u haray cusmaaniyiinta intaas waxaa sii dheeraa dagaalada ka dhax bilaabmay wiilasha bayazid ee isku haysta xilka kadib dhimashada aabahood wiilasha is heystay waa suleymaan, Maxamad, ciisa, iyo muusa ugu dambeyn waxaa adkaaday 1413dii muxamad koowaad wuxuuna awooday in uu soo celiyo qaar ka mid ah dhulalkii ay dawladu weyday
soo laabashada dhul balaarsiga iyo furashada Qusdandiiniya
sanadihii xigay wuxuu sii waday muxamad alfaatix furashooyinkiisa, wuxuu qabsaday dhulka serbiya dhulka Moora ee koonfurta gariiga, gobolka aflaaq iyo albaaniya, wuxuu jabshay bunduqiya, midnimada anaadool ayuu soo celiyay asoo ka taqalusay imaarada qaramaan iyo darabazon, wuxuu isku dayay furashada talyaaniga lkn geerida ayaa u timid Sandkii 1481
Af-Bidjiin
Dhammaan noocyada luqadda fudud ama "jaban" maaha bidjiin. Bidjiinka waxay leeyihiin sharciyo ay tahay inuu qofku si fiican u barto ku hadalka bidjiin-ka.
Dawlada Cosmaniya
Xiliga balaarashada iyo awooda (1453-1683)
Waxa loo qaybin karaa xiligaan taariikhdii cismaaniyiinta laba qaybood. qaybta hore waxa ay tahay xilgii horumarka iyo awooda milatari taas oo soo gaadhsiisnayd sanadii 1566 iyo taariikh kale oo ay dawladaasi soo martay xiliyo adag iyo dhibaatooyin siyaasadeed, waxaanay soo gaadhsiisanayd sanadii 1683.
Af-Bidjiin
Wadamada isticmaala luqadaha pidgin sida luqadooda rasmiga ah waxaa ka mid ah Baabwa Cusub Guinea, Jamaika iyo qaar ka mid ah wadamada kale ee Kariibiyaanka iyo Bartamaha Ameerika.
=Tixraacyada=
Dawlada Cosmaniya
Xiliga balaarashada iyo awooda (1453-1683)
Bayazid labaad wuxuu ahaa nin nabada jecel dagaalna galin inuu is daafacaayo maahee, wuxuu la dagaalamay jamhuuriyada bunduqiya weerarada oo usduulkood ku qaaday bilaada moora awgeed, mamaaliikta ayuu la dagaalamay kadib markii suldaankood qaaytibaay go'aansaday qabsashada imaarada dilqaadir iyo magaalada albastan ee hoos imaayeen cusmaaniyiinta, wuxuu jeclaa lafariisiga culumada.
Xiligiisa ayee dhacday garnaada oo ahay meeshii ugu dambeesay ee muslimiinta ka joogeen andalus, wuxuu diray doomo si muslimiinta iyo yahuuda u dajiyo magaalooyinka dawlada ka taliso, ،
Xiliyadiisa dambe waxaa khilaaf ka dhexdhacay ilmihiisa, wiilkiis saliim koowaad ayaa afgambi ku sameeyay aabiihiis, wuxuu dhintay bayazid labaad 26 may 1512, saliim koowaad waxaa looga baahnaa is af garad in uu la sameeyo dawladaha yurubiyaanka ee deriska yihiin soo ugu firaaqo helo halista safawiyiinta, wuxuu la galay hishiis mudadiisu dheertahay, dhanka bari ayuu u jeestay wuxuu hadaf ka dhigatay qabsashada wadooyinka ganacsi ee bari iyo galbeed, mideynta awooda islaamka, iyo ka hortagida halista shiicada, shiico gaareesa 40kun oo shiico ah ayuu anaadool ku laayay, saliim iyo shaah ismaaciil ayaa fooda is daray dagaalkii jaldiiraan oo lagu jabshay shaaha wuuna cararay saliim wuu soo naqday mamaaliikta ayuu ladiriray dagaalkii maraj daabiq ayuu ku jabshay suldaankii mamaaliikta qansoo alguuri ayaa lagu dilay dagaalka, weerar koodi ayee kusii wadeen dhanka masar mar kale ayee mamaaliikta is ku dhaceen dagaalkii riidaaniya 1517 taas oo ku cirib tireen mamaaliikta, ، shariifkii maka ayaa ku wareejiyay suldaan saliim furayaasha xarameynka, wuxuu qiray dhulka barakeesan inay hoos imaan doonaan cusmaaniyiinta
isla waqtigaas kii u dambeeyay khulafada cabaasiyiinta mutawakil sedexaad ayaa khilaafda uga dagay suldaan saliim, maalinkaas wixii ka dambeeyay boqorada cusmaaniyiinta waxay qaateen magaca khaliifka islaamka iyo amiirulmu'miniin saliim koowaad wuxuu ka dhigay dawlada awood gobol oo aad u weyn wuxuu dhintay 22 September 1520
xiligii dahabiga ee dawlada
suleymaan qaanuuni ayaa talada la wareegay wuxuu u jeestay dhanka galbeed dagaalo ayuu qaaday wuxuu qabsaday magaalda balgrad sandii 1521, jasiirada rodos ayuu la wareegay 1523, wuxuu weerar ku qaaday boqortooyada hangari, isbahaysi adag ayaa ka hor imaday dagalkii muuhaakish ayuu uga adkaaday boqortooyadii ayuu dumshay, fiyeena caasimada hostori ayuu hareereeyay balse wuu ka soo laabtay nafaqdiyaa kago'day
1532 ayuu mar labaad hareereeyay fiyeenaa balse kuma guuleysan qabsashadeyda, wuxuu la saxiixday boqrokii hangari ferdinal hishiis, waxaana ku qasbay hishiiska shaaha iiraan dahmaasib oo ku soo dhaqaaqay dawlada, iiraan ayuu weerar ku qaaday baqdaad ayuu ka qabsaday safawiyiinta wuu bursaday shaaha, caasimadood tibriiz ayuu galay
Xiligiisa waxay xaqiijiyeen cusmaaniyiinta guulo dhanka bada, kheyrudiin barboosa ayaa lahaa mahadaas oo dhoor mar jabiyay usduulka boqrtooyada isbeen,  furashooyinkiisa muhiimsan ee usduulka cusmaaniyiinta xaqiijiyay, waxaa kamid ah xoreenta tiriboli 1551 oo ka xoreeyeen isbeen iyo fardooleyda qadiis yoxanaa
Xiliga fadhiidnimada ee dawlada
1566 ayuu dhintay suleymaanqaanuuni, waxay gaartay dawlada xiligiisa heerkeedii ugu sareesay, ka gadaal dhimashadiisa dawlada waxaa ku imaaday daciifnimo, boqorada ka dambeeyay waxay ahaayeen kuwo liito sadrulacdamka ayaa badanaa hoolahaa maamulaayay, mashaakil badan baa soo wajahday lakiin saameyn kuma yeelan 1683 ayee toos u bilaabatay fadhiidnimada kadib markii ku jabtay dagaal hostori iyo dawlado kale ay la gashay dhul badan bee ku weesay, soo ifbixida ruushka dawlad awood leh xiligii bodros Wayne waxay sii xumeesay xaala dawlada ruushka ayaa dagaalo badan la galay cusmaaniyiinta dhul badan buu ka qabsaday sida qaram
Isku dayo dib u hagaajin
Saliim sedexaad xiligiisa ayuu dhacay kacdoonkii faransa, naabulyoon ayaa ku soo duulay masar 1798 waxuuna ujeedkiis ahaa udiidida ingiriiska inuu gaaro hindiya balse cusmaaniyiinta oo gacan ka helaaya ingiriiska ayaa dib u saaray
Xiliga dhicitaanka (1828-1908)
xaaldaha ayaa sii xumaaday waxaa bilaabay kacdoomo ay qowmiyadaha sameynayaan oo u dagaalamaya see uga go'i lahaayeen dawlada, waxay taageero buuxa ka helaayeen dawladaha yurub gariiga ayaa goosteen 1832 serbiya 1835 romaaniya 1878 maxamed cali baashaa ayaa masar goostay wuxuu lasoo baxay awood sareesa
Xiligii kala furfurashada iyo dhamaadka dawlada
Hadana dagaalkii balqaan ayaa dhacay 1912-1913 oo dawlada ku weesay badnaa dhulkeeda yurub
Dagaalkii koowaad ee dunida (1914-1918)
waxay gashay dawlada dagaalkii koowaad ee dunida kaa oo noqday mindidii dhameestirtay markuu dhamaaday dagaalka waxay ku waasay dhamaan dhulkeeda caasimada ayaa lasoo galay way isdhiibtay waxaa lagu xukumay hishiiskii seefar oo mar dambe lagu badalay hishiiskii loozaan
Liiska boqorada cusmaaniyiinta
kuwo boqor bas ahaa
Kuwo isku eh boqor iyo khaliif
Dibi
Dibi (ثور bue ox Amxaari: በሬ}) waa xoolo gurijoog ah oo dadku dhaqdaan. Dibigu waa labka lo'da, halka sacu yahay dhediga.
Wakhti laga joogo 10,500 oo sano, ayaa lo'da lagu dhaqan jirey koonfurbari dalka Turkiga. Intaas oo qarni oo ka dambeeysay lo'du waxay ku faafeysay dunida. In ka badan 1.3 bilyan oo lo' ah ayaa maanta ku nool daafaha dunida. Somaliya marka loo eego waa xoolaha sadexaad ee ugu muhiimsan marka laga soo tago geela iyo arriga
Guud ahaan, lo'du waa xoolo muhiim u ah aadamaha ayagoo laga helo hilib uu nafaqo ka helo jidhka dadku, dhogor laga sameeyo dharka, xadhkaha iwm. Intaas waxaa dheer, saxarada xoolaha laga helo waxaa lagu nafaqeeyaa carada.
Cabdulaahi bin mascuud
Abuu Cabdiraxmaan Cabdullaahi bin mascuud Al-hudali waa saxaabi ka mid ah saxaabada kuwa ugu caansan uguna aqoonta badan, waana mid ka mid ah kuwa u hijrooday xabasha iyo madiina, wuxuu wadi jiray kabaha rasuulka scw iyo cadaygiis .
Bilaawgiisa
Cabdulaahi bin mascuud bin gaafil bin xabiib oo ku nisbo sheegto ree sacad bin hudeyl bin mudrika waxa oo ku dhashay makka 594 miilaadi, Hooyadii waxaa la oran jiray umu cabdi binti cabdi wud, waxeyna ahayd ree banii zuhra magaalada makka ayuu ku barbaaray ibni mascuud, wuxuuna u raaci jiray dadka ree makka ariga.
Islaamida
Islaamida ibin mascuud waa horeysay waxaa lagu sheegaa inuu ahaa qofkii lixaad ee islaama, Qisada uu ku islaamay waxey ahayd:
Maalinkaas wixii ka dambeeyay ibni mascuud wuu iska daayay qoosaarnimada wuxuuna u go'ay u khidmeena rasuulka scw, mana ka hari jirin safar iyo nagaasho. Hooyadii iyo walaalkiis ayaa iyagana qaatay diinta islaamka.
Isaaq
Isaaq ama Isaxaaq) (guud ahaan loo yaqaano Reer Sheekh Isaxaaq) waa beel ka mid ah Dadka Soomaalida ee ku dhaqan Jamhuriyada Somaliland. Waxaanay deegaan ahaan ku dhaqan yihiin Somaliland, Itoobiya iyo Jabuuti.
Cabdulaahi bin mascuud
Qofkii u horeeyay ee Kor u qaada quraanka makka
Gaalada qureysh aa cadaadis daran ku heysay muslimiinta mana jirin cid ku dhiiran karto inay quraanka muujiso aa ka ahayn Nabiga scw. Maalin baa waxaa meel ku kulmay saxaabada waxey is dhaheen qureysh waligeed ma arag quraanka oo kor loo qaadayee miyuu jiraa qof maqashiin karo?. Ibni mascuud ayaa yiri aniga igu daaya, saxaabada ayaa ku dhaheen adiga qaraabo ku difaacdo ma qabtid waa kuu baqeenaa, wuxuu dhahay iga taga ilaah baa qabaa asaa I dhoorayo, qureysh oo kacbada ag dhooban ayuu u tagay suurada al-raxmaan buu ku dul aqriyay, qureysh baa ku xanaaqday waxey ku bilaabeen dil, dhaawac badan bay gaarsiiyeen, ibni mascuud oo dhaawaca ka muuqdo ayaa ku soo laabtay saxaabada, waxey dhaheen; saan ayaa kaaga baqeenay, wuxuu u sheegay inuu diyaar u yahay bari inuu ku laabto, waxee dhaheen may waad maqashiisay waxey nacaayeen bas waay.
Oregon
Oregon (/ ɒrɪɡən / (Ku dhawaad ​​codka dhegeysta) [7]) waa gobol gobolka Pacific Pacific Northwest ee Xeebta galbeed ee Maraykanka. Wabiga Columbia wuxuu ka dhigayaa inta badan xuduuda waqooyiga ee Oregon ee gobolka Washington, iyada oo Webiga Snake uu ka dhigayo inta badan xadka bariga ee Idaho. Isbarbar dhiga 42 ° waqooyi waxay tilmaamaysaa xadka koonfureed ee California iyo Nevada. Oregon waa mid ka mid ah saddexda gobol ee kaliya ee ku yaal Maraykanka si ay u helaan xeebta badda Pacific. Oregon waxaa ku noolaa qabiillooyin badan oo asaliga ah ka hor ganacsatada reer galbeedka, sahamiyeyaashu, iyo dadka degan. Dawlad madax-bannaan ayaa laga sameeyay dalka Oregon 1843-dii ka hor inta aan Oregon la abuurin 1848-kii. Oregon wuxuu noqday gobolka 33-aad ee Febraayo 14, 1859. Maanta, 98,000 oo mayl laba jibaaran (250,000 km2), Oregon waa sagaalaadkii ugu weynaa, dad ah 4 milyan oo qof, 27-ka gobol ee ugu tirada badan Mareykanka. Suuqa, Salem, waa magaalada labaad ee ugu badan magaalada Oregon, iyada oo dadwaynaha ku nool 164,549. Portland, oo leh 632,309 deganayaasha, waa dadka ugu tirada badan iyo kuwa ugu darajada ah magaalada 26-aad ee ugu badan magaalada Mareykanka. Meelaha Portland, oo sidoo kale ay ku jirto magaalada Vancouver, Washington, waqooyiga, ayaa ku taala 23-ka weyn ee metro ee dalka, iyada oo dadweynaha ku nool yihiin 2,389,228. Oregon waa mid ka mid ah gobolada ugu kala duwan ee ku yaalla U.S., [8] oo calaamad u ah volcanoes, miisaanyo baaxad leh, cufnaanta cufan iyo kaymaha isku dhafan, iyo sidoo kale meelaha lamadegaanka ah iyo geedo yar yar. At 11,249 feet (3,429 m), Mount Hood, stratovolcano, waa barta ugu sareysa gobolka. Beerta Qaranka Oregon oo kaliya, Crater Lake National Park, waxay ka kooban tahay caldera ku hareereysan Crater Lake, haraha ugu dheer ee Maraykanka. Gobolka sidoo kale wuxuu ku nool yahay hal unug ee ugu weyn dunida oo dhan, Armillaria ostoyae, fungus oo ka hoosaysa 8.9 km2 (2,200 acres) of Forest Forest National [9] Iyada oo ay sabab u tahay dhulalka kala duwan iyo biyaha, dhaqaalaha Oregon waxaa inta badan ku shaqeeya noocyo kala duwan oo ah beeraha, kalluumeysiga, iyo korontada. Oregon sidoo kale waa soo saaraha ugu sarreeya ee Maraykanka ah, iyo warshadaha khudradda waxay ku fiday dhaqaalaha gobolka qarnigii 20-aad. Tiknoolajiyadda ayaa ah mid ka mid ah xoogagga dhaqaalaha ee weyn ee Oregon, laga bilaabo 1970-yadii la abuuray Silicon Forest iyo ballaarinta Tektronix iyo Intel. Shirkadda ciyaaraha isboortiga Nike, Inc., oo xarunteedu tahay Beaverton, waa shirkadda ugu weyn ee dawlad-goboleedka ee dakhliga sannadka oo dhan $ 30.6 bilyan.
Isaaq
Taariikh
Sida ku xusan buugaag wakhtiyo hore la qoray iyo Dhaqan Soomaaliga, beesha Isaaq waxay ka soo tafiirmeen Sheekh lagu magacaabi jirey Sheekh Isxaaq ibn Axmed al-Hashimi kaasi oo la sheegay inuu asal ahaan ka soo ambobaxay wadanada Carabta wakhti lagu qiyaaso intii u dhexaysan qarnigii 12aad ilaa qarnigii 13aad.
Cabdulaahi bin mascuud
Hijradiisa xabasha kadibna madiina
Ibni mascuud wuxuu maray dhibkii kasoo gaaray muslimiinta hore xaga Qureysh taas oo keentay inuu u hijroodo xabasha soo u la badbaado naftiisa iyo diinkiisa, sanado ka dib makka ayuu ku soo noqday hadana madiina ayuu u haajiray kadib markuu Nebiga scw faray saxaabada inay u haajiraan.
Hijrada ka dib
markuu madiina u haajiray, rasuulka scw ayaa la walaaleeyay sacad bin mucaad ama mucaad bin jabal sida riwaayaadka qaar qabaan, wuxuuna kala qeyb galay nabiga scw dhamaan dagaalada, dagaalkii badar wuxuu qofka dhameystiray abuu jahal ka dib dhaawacii ilmo cafraa ey gaarsiiyeen, Nabiga scw ayaana siiyay seefta abuu jahal. Dagaalkii uxud wuxuu ku juray in yar oo Nabiga scw ku hartay dadkii markey yaaceen
Isaaq
Taariikh
Intaas waxaa dheer, Sheekhu wuxuu 2 gabdhood kakala guursaday oo la degay beesha somaliyed ee  Dir oo la odhan jiray magaado iyo gabadh kale oo Xabashiyad harariyad ahayd oo uu gursaday halkaasi oo ku tafiirmay.
Xubnaha Beesha
Sheikh Isxaaq Bin Axmed waxaa ka soo tafiirmay reeraha hoos ku xusan:
Cabdulaahi bin mascuud
Watigii khulafa raashidiin
wuxuu qeyb ka qaatay ibni mascuud furashada shaam, dagaalkii yarmuuk ayuu xaadiray, asigaana qeybiyay maalinkaas ganiimada, Furashooyinka ka dib wuxuu jecleestay inuu dago ximsa , ilaa oo uga yimid amarka khaliifka labaad cumar inuu aado Kuufa Ciraaq si dadkeeda oo u baro diinta una saacido talyaheeda cusub camaar bin yaasir, ibni mascuud waxaa uu tagay kuufa faafinta diinta ayuuna ka bilaaway dad badan ayuu soo saaray ilaa 4000 oo qof baa la sheegaa inay gaarayaan dadkii uu wax baray
Septimius Severus
Septimus Severus