cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cabdullaahi bin Cabbaas
Sidaas oo ay tahay wuxuu Cabdullaahi bin Cabbaas ka xafiday Rasuulka 1660 xaddiis oo ay Imaamyada Bukhaari iyo Muslim ay ku wada xuseen kutubtooda 75 ka mid ah. Bukhaari ayaa la kali noqday 110 Xadiis Muslim asna wuxuu la kali noqday 45 Xadiis, Cabdullaahi Bin Cabbaas Allaha ka raalli noqdee markii uu toddobo (7) jir-ka ahaa wuxuu u adeegi jiray Rasuulka sida marka uu doonayo Salaadda oo uu u diyaariyo weysada iwm. Marka uu Rasaalka galayo salaadda wuxuu ku tukan jiray Rasuulka  gadaashiisa. Nebiga aad ayuu u jeclaan jiray la jirka iyo la joogista Cabdullaahi bin Cabaas, saa darteed wuu raaci jiray kolka uu Rasuulka  qabanayo safar. Cabdullaahi wuxuu ahaa saxaabi uu Illaah ku mannaystay xikmad iyo aragti xeel dheer. Arrinkaana waxaa ugu duceeyay Rasuulka oo wuxuu Allah uga baryay inuu siiyo xikmad, Allana wuu ka aqbalay ducada Nebigiisa.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
3.colaad
Gendershe
Dadka ku abtirsada Degaanka Gendershe waa Dadkii ugu horeeyay ee keenay Dalka Soomaaliya sameynta macmaacaanka sidda:- Rootiga, Xalwada,Doolshaha, Buskutka,Sisinta, Baalbaalowga,Shuushuumowga, Qunbaha IWM.
Nevada
Nevada (/ nɪvædə /; eeg sawirka) waa gobol ku yaal galbeedka, buuraha galbeedka, iyo koonfur galbeed ee Maraykanka. Waxay xuddun u tahay Oregon xagga waqooyi-galbeed, Idaho ilaa waqooyi-bari, Kaliforniya galbeed, Arizona ilaa koonfur, iyo Utah ilaa bari. Nevada waa kan 7-aad ee ugu ballaaran, 34-aad ee ugu tirada badan, laakiin 9-kii ugu yaraa ee ugu qanacsan 50-ka Mareykanka. Ku dhawaad ​​afar meelood saddex meelood oo dadka Nevada ku nool waxay ku nool yihiin gobolka Clark County, oo ku yaalla magaalooyinka Las Vegas-Paradise ee magaalada [6] saddexda magaalo ee afar magaalo ee ugu waaweyn oo ku yaala. Hase yeeshee caasimada Nevada, waa Carson City. Nevada ayaa si rasmi ah loo yaqaan "Silver State" sababtoo ah muhiimada lacagta ee taariikhda iyo dhaqaalaha. Waxaa sidoo kale loo yaqaan 'Battle Born State State', sababtoo ah waxay gaadhay dowladnimo intii lagu jiray Dagaalkii Sokeeye (ereyada "Battle Born" ayaa sidoo kale ka muuqda calanka gobolka); sida "Sagebrush State", ee warshadda dalka hooyo ee isla magaca; iyo sida "Dawlad Goboleedka". [8] Nevada waa dhul-beereedka iyo semi-yar-yar, inta badan waxa ku jira Baska Weyn. Meelaha koonfurta ee Basin Weyn ayaa ku dhex yaal degaanka Mojave, halka Lake Tahoe iyo Sierra Nevada ay ku yaallaan galbeedka. Qiyaastii 86% dhulkii gobolka waxaa maamula maamulada kala duwan ee dawladda federaalka ah ee Maraykanka, labadaba rayid iyo ciidanba. [9] Ka hor intaan Yurub la soo xiriirin, dadka Asaliga ah ee reer Paiute, Shoshone, iyo Wakae waxay degen yihiin dhulka haatan Nevada. Gaariyayaashii ugu horreeyay ee si ay u sahamiyaan gobolka ayaa ah Spanish. Waxay u yeedheen gobolka Nevada (baraf) sababtoo ah barafka oo daboolay buuraha xilliga qaboobaha. Meelahaasi waxay qayb ka ahaayeen Viceroyalty of New Spain, waxayna noqotay qayb ka mid ah Mexico markii ay xorowday 1821. Maraykanku wuxuu ku biiray aagga 1848 ka dib guushii uu ka gaaray Dagaalkii Meksiko iyo Maraykanka, waxaana lagu darey qayb ka mid ah Utah Territory 1850. Helitaanka lacagta lacageed ee "Comstock Lode" ee sannadkii 1859 waxay keentay kor u kicinta dadwaynaha oo abuuray Nevada Territory meel ka baxsan gobolka Utah ee 1861. Nevada waxay noqotay dalkii 36aad Oktoobar 31, 1864, oo ah kan labaad laba dawladood ayaa lagu darey Midowga Yurub intii lagu jiray Dagaalkii Sokeeye (markii ugu horeysay ee West Virginia). [10]
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘xuseen 1.faahiye
Khadija Qalanjo
= Qoraalo La Xidhiidha =
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
2.allaale
Jubaland
Jubaland waa mid kamid ah maamul goboleed yada ka jira Soomaaliya. jubaland waxay dhacdaa Koondurta Fog ee Soomaaliya magaca Jubaland waxu jiray kahor Xiligii Gumeystaha Talayaaniga xiligaas Jubba Waxaa la isku oron jiray dhulka Hadda loogu yeero Jubaland iyo Bay iyo Bakool kuwaas oo markii danbe laga jaray Jubba.
Liska Dhismo
• Hirka/furis Birka
Cabdullaahi bin Cabbaas
Taariikh Nooleedkiisa
Magaciisa waa Cabdulaahi bin Cabaas bin Cabdi Mudalib, Hooyadii waxaa la dhahaa Umul Fadli Lubaaba binti xaaris oo walaal la ahayd Meymuuna binti Xaaris xaaskii Rasuulka scw.
Khadija Qalanjo
= Cadaymo =
Liska Dhismo
• Saymayanta Dhismo Tiirka - Column
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘Baharsame
Jubaland
Jubaland waxay xuduud la leedahay Dalka Itoobiya, Kenya iyo maamulka konfur Galbeed.
Wadada Jaffa Bamka 1996
Wadada Jaffa Bamka 1996
Cabdullaahi bin Cabbaas
Taariikh Nooleedkiisa
Cabdulaahi Wuxuu ku dhashay Makka sedex Sano ka hor Hijrada waqtigii Banuu Haashim ku go'doonsanaayeen Shicbi Abii Daalib sanadii 619. Culamada qaar ayaa qaba inuu dhashay sanadkii hijrada oo ku beegan 622.
Paul Kagame
Paul Kagame waa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Rwanda ee Bariga Afrika, sidoo kale wuxuu yahay guddoomiyaha Midowga Afrika.
Gendershe
Dadka degan Gendershe noloshooda waxay ku xiran tahay Beeraha iyo Kaluumeysiga, waxaa ka dhisnaan jiray dekad yar oo ilaa iyo hadda raadkeeda muuqdo waxaana ku soo xiran jiray doonyaha waa weynka ee loo yaqaano (XARIIN) waxayna keeni jireen Dharka, Raashiinka, Bagaashka IWM, beerahooda waxay ku yaalaan wadada Nambar lixdan {60}KM.
Wadada Jaffa Bamka 1996
Weerar argagaxiso oo ka dhacay Asia electrote by Xamaas oo saarnaa baska wadada Jaffar Jeruslame.
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Bu,aale magaalo madaxda
Mukti Bahini
🇧🇩 Bangladesh Mukti Bahini Daadka Dagaalkii Bangladesh, bangladesh daadka dagaaalki bakistan iyo bangaldesh ka mid ,dadku waxay u arkayeen xoraynta bangladesh inuu yahay wadan madax banaan oo Aasiya ku yaala
Liska Dhismo
• Wadada Iyo Dhismoka Qorshaynta
Gendershe
Beesha Shiiqaal-Gendershe waxaa lagu tiriyaal beelaha leysku yiraahdo BANAADIRIGA oo ah beelo degaan ahaan dega dhulalka xeebaha koonfureed ee Dalka Soomaaliya, beesha Degta Gendershe marka laga hadlo dowladihii soo maray Dalka Soomaaliya kama aysan helin xaqii ay ku lahayd Dalka Soomaaliyeed markii ay heshay xornimada 1960KII ilaa iyo iminka wax xil ah ama tixgelin dowladed lama siinin iyadoo la ogyahay doorka ay ku leedahay taariikhda Dalka Soomaaliya taas ah xaqiraad loo geystay Beesha Gendershe waxaa yaab ah beel dhan oo aan weligeed yeelan hal xidhibaan marka laga reebo sanadkii 2009kii wixii ka danbeeyay oo ay ku yeelatay barlamaanka Soomaaliya hal xildhibaan oo qura mana haystaan wax intaas dhaafsiisan sida wasiir, wasiir ku xigeen maareeye,agaasime, safiir IWM, taasna waa xaqdarro lagula kacay Dadka iyo degaanka Gendershe, waxaad kalloo arkeysaa in wadooyinka qaarkooda ama Schoolada ku yaala Dalka Soomaaliya in dowladihii soo maray Dalkeena Hooyo ay ugu magacdareen halyeeyo qaali ah sida:-Raage Ugaas ,Sheekh Xasan Barsame, Diiriye Guure, Axmed Gureey iyo kuwo kalle oo la mid ah balse nasiibdarro iyo xaqiraad lagu sameynayay Dadka ka soo jeeda Degaanka Gendershe ee ka soo qeybgalay ama baalka dahabka ah ka gallay hal meel oo lagu xuso iska daayeee warkoodaba lama soo qaado waddo ha noqoto ama School ama meelaha caanka ah oo kale.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Islaamidiisa
Si toos looma yaqaano goortuu islaamay balse waxa la rumeysan yahay inuu ku juray dadka aa awoodin Makka inay ka soo haajiraan, wax yar ka hor Furashada Makka Cabaas iyo qoyskiisa ayaa soo baxaeyn waxeyna kula kulmeyn Nabiga  Juxeyfa asigoo ku sii jeeda Makka, wey la noqdeen Furashada Makka ayee kala qeyb qaateen.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
1.tahliil
Cabdullaahi bin Cabbaas
Islaamidiisa
Ibni Cabaas wuxuu laasimay la saaxiibida Nabiga intuu noolaa, waxaa u sii fududeeyay habaryartiisa Meymuuna binti Xaaris uu Nabiga  qabay, wuxuu jiifan jiray gurigeeda habeeno, wuxuuna u adeegi jiray Nabiga  weesada ayuu u diyaarin jiray, habeen ayuu Nabiga  weydiiyay cida weesada u dhigtay, Meymuuna ayaa dhahday waa ibni Cabaas, wuxuu dhahay Nabiga  "ilaahow fahansii diinta oo fasirka bar"  wuxuu galiyay laabta, waxa uuna dhahay "Allahayow bar kitaabka". Habeen barkii Nabiga markuu u soo kaco salaada Ibni Cabaas wuxuu istaagi jiray gadaashiisa. Markuu dhimanaay Nabiga ibni Cabaas wuxuu ku dhawaa qaangaarka
Xiligii Cumar
Xilliga khaliifkii 2aad Cumar bin khadaab ibni cabaas wuxuu ahaa mid agtiisa laga qadariyo, waxa uuna ku juray dadka uu kala tashado arimaha, xitaa wuxuu u fasixi jiray Ahlu-badar inuu la soo galo, dadka qaar ayaa la yaabay Cumar sida wiilkan yar usoo dhaweynayo, waxeyna kala hadleen Cumar wiilkan inuusan dhax keenin, Cumar oo raba inuu tuso qiimaha ibni Cabaas ayaa dhahay: «Maanta ayaa nii tusaa qiimaha wiilkan» waxa uuna weydiiyay macnaha suurada [إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ], Qaar ayaa dhaheyn wuxuu Alla faray Nabigiisa haduu arko dadka oo diinta koox koox u galaayo inuu ku mahdiyo oo istiqfaareysto, Cumar wuxuu dhahay "ibni cabaasow hadal», ibni Cabaas wuxuu dhahay «waxaa la ogeysiiyay Nabiga scw waqtiga uu dhimanayo, waxaana la siiyay calaamad uu ku garto» Cumar wuxuu dhahay «sidaas ayaa anigana u aqaanaa». Cumar wuxuu dhihi jiray mar walbo oo la sheego ibni cabaas «kaas waa fatal-kuhuul wuxuu leeyahay carab suaal badan iyo qalbi caqli badan».
Cows
“Cawsku wuu engegaa, ubaxuna wuu dhacaa, laakiinse erayga Ilaaheennu weligiisba wuu waari doonaa.”
Gendershe
Dadka iyo Degaanka Gendershe waxaa soo maray culumo aad iyo aad u tiro iyo tayo badan oo waxaa lagu tirin jiray inay ahaayeen culumaa'udinka Soomaliyeed waxayna qadhiibyo iyo imaamyo ka ahaayeen masaajida ku yaala Magaalada XAMAR iyo hareerihiisa, waxaana soo maray culumo badan oo aan ka xusi karo;- Sheekh Maxamed Sheekh Axmed Faqi Jamaal (Sheemille Dheere), Sheekh Maxamed Sheekh Axmed Sheekh Isxaaq, Xaaji Maxamed Aw- Sheekh, Sheekh Axmed Jahbade, Xaaji Aweys aa Tamaan, Sheekh Jamaal Sheekh Cabdullaahi, Sheekh Maxamed Axmed (HEEJI HIIRAAN) Sheekh Cusmaan Maarow, Shacaddow Aw Cumar (AW-BOQOL JIRE), Aw Sheekh Axmadeey Macalin, Sheekh Maxamed Aw- Mursal (AW-XEROW), Sheekh Axmed Maarow, Sheekh Maxamed Sheekh Cali, Xaaji Abuukar Aw- Sheekh, Sheekh Cabdi Maaroow, Macalin Cumar (XAAJI XAYEESI) iyo culumaa'udiin badan oo aan halkan ku soo koobi Karin.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Xiligii Cumar
Aabihiis Cabaas markuu arkay sida khaliifka u soo dhweynaya wiilkiis waxa uu siiyay dardaaran oo ku dhahay: «Cumar wuu ku soo dhaweynaa duqooshinka saxaabada ayuuna ku dhax fariisinaa ee sadax iga xifdi; sir uu leeyahay ha baahin, cidna ha ku xaman agtiisa, beena yuu kugu ogaan". Shacbi ayaa ku dhahay ibni cabaas «mid kasta waxey kaaga fiican kun», wuxuu dhahay ibni Cabaas «bal mid kasta 10 kun wey ka fiican tahay».
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
2.warsame
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Kismaayo
Cabdullaahi bin Cabbaas
Xiligii Cumar
Ibni Cabaas wuu laasimay Cumar ilaa laga dilay, markii la dhaawacay ayuu u soo galay asigoo sabar siinaya wuxuuna ku dhahay «Amiirkii mu’miniintow waxaad la saaxiibtay Nabiga waad wanaajisay la saaxiibidiisa wuxuu kaa tagay asigoo raali kaa eh, ka dib Abuu bakar RC ayaa la saaxiibtay waad wanaajisay la saaxiibidiisa wuxuu kaa tagay asigoo raali kaa eh ka dib waxaa la saaxiibtay asxaabtood waad wanaajisay la saaxiibidood hadaa faaruqdo waxaa faaruqee ayagoo raali kaa eh» Cumar wuxuu dhahay «waxa aad sheegtay oo la saaxiibida Rasuulka  iyo raali ahaanshiis waa galad uu ilaahay igu galadeystay, waxa aad sheegtay oo la saaxiibida Abuu bakar iyo raali ahaanshiis waa galad uu Allihi weynaa igu galadeystay, maanta waxaa iga arkeyso oo argagax waa adiga dartaa iyo asxaabtaa, walaahi hadaa heysan lahaa dhulka mugiis oo dahab ah cadaabka alle ayaa isaga furan lahaa ka hor intaan arkin»
Waagii Cusmaan
Intuu khilaafada haayay Cusmaan sanadii 27H wuxuu ibni Cabaas qeyb ka noqday ciidankii u baxaayay furshada Ifriiqiya ee Cabdullaahi bin Sacad uu hogaaminayay, sidoo kale wuxuu qeyb ka noqady furashooyinka Faaris, sida dagaalada Dabaristaan iyo Jurjaan
Sanadkii 35H Cusmaan intuu Madiina ku go'doonsanaa wuxuu faray ibni Cabaas inuu xajka hogaamiyo, waxaana la xajiyay xaasaska Rasuulka scw sida Caa'isha iyo Umu Salama, Caa'isha waxey dhihi jirtay "Acmaasha xajka asigaa ugu aqoon badan" ibni Cabaas wuxuu dadka ugu khudbeeyay Carafo asigoona fasiray Qur'aanka fasir laga dhahay "hadey maqli lahaayeen, Turkida, Deylam iyo Ruum way ku islaami lahaayeen", isla xajkaan intii lagu juray ayaa Cusmaan lagu dilay Madiina.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
3.iidle
🔘ahmed.
1.re faarax
2. Re cawil
🔘cigaal
Cabdullaahi bin Cabbaas
Khilaafada Cali
Khilaafada markii loo doortay Cali wuxuu soo jeediyay ibni Cabaas inuusan xilka ka qaadin Mucaawiya bilaawga, balse Cali wuu diiday wax aan dagaal ahayn, ibni Cabaas wuxuu kala qeyb galay Cali Dagaaladii Ratiga iyo Sifiin, garabka bidix ayuuna hogaaminaayay, labada dhinac markey aadeen Taxkiim wuxuu dalbay ibni Cabaas inuu asaga matalo dhinaca Cali, reer Yaman ayaase ku adkeestayn qofka matalaayo inuu noqdo Abuu Muusa Ashcari, ka dib waatii lagu guuldareystay Taxkiimka waxaana soo baxay ururkii Khawaarijta.
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Doolow
Cabdullaahi bin Cabbaas
Dooda ibni cabaas iyo khawaarijta
khawaarijta waxey isku aruursadeyn Nahrawaan meesha la dhaho, waxa ayna si cad u diideen xukunka Cali, ibni Cabaas ayaa soo jeediyay inuu kala doodo khawaarijta waxey aaminsanyihiin, balse Cali ayaa u cabsaday laakin markii uu ibni Cabaas ku adkeestay wuu fasaxy
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Saakow
Cabdullaahi bin Cabbaas
Dooda ibni cabaas iyo khawaarijta
markoo u yimid ibni Cabaas waxey dhaheen sedex wax ayaa ku diidnay Cali, Tan Koowaad diinta ilaahay ayuu raga xaakim uga yeelay, Allana wuxuu dhahay: "X ukunka Alla un baa leh ". Tan Labaad wuu dagaalamay mana qafaalan qaniimana ma qaadan, hadey gaalo ahaayeen waa u xalaal xoolahood, hadey muslimiin ahaayeena umaba banaaneen dhiigood. Tan Sedexaad wuxuu ka tiray naftiisa Amiir mu’miniin, hadaba haduusan ahayn amiirka muslimiinta waa amiirka gaalada. Wuxuu dhahay ibni cabaas ka warama hadaa niiga keeno kitaabka ilaahay iyo sunada Nabigiisa wax aadan diidi karin miyaad soo laabaneysaan? Waxey dhaheen haa. Wuxuu dhahay tan koowaad Alla wuxuu ku dhahay kitaabkiis ﴾يحكم به ذوا عدل منكم﴿ ugaarka labo caadil ah ayaa xukmineyso, wuxuu kaloo dhahay ninka iyo naagta ishaysta inay labo garsoora oo cidooda ka tashadaan arinkooda, ilaah baa niigu dhaarshee raga inay xukmiyaan dhowrista dhiiga dadka iyo naftood miyaa mudan mise bakeyle inay xukmiyaan oo rubi dirham ah? Waxey dhaheen maye dhowrista dhiiga dadka iyo is hishiisiintood ayaa mudan. Wuxuu dhahay haye taa ma iga haysaan, Haa ayee dhaheen. Wuxuu dhahay Mida aad dahdeen wuu dagaalamay mana qaniimaysan mana qafaalan, ma waxaa rabtiin inaa qafaalataan hooyadiina Caa'isha ama ka baneysataan waxa inta kale ka baneestaan waad ku gaalobeysaan, hadaa dhahdaan hooyadeem maaha ayana waa ku gaalobeysaan oo quraankaa sheegay, marka labo baadi mid doorta. Haye tana ma iga haysaan waxey dhaheen haa. Wuxuu dhahay "mida aa dhahdeen naftiisa ayuu ka tiray Amiirul mu’miniin hadaba Rasuulka Maalinkii Xudeybiya wuu ka yeelay gaalada inuu tiro "Muxamad Rasuul laah" kadib markey diideen inay aqblaan, Rasuulkana wuu ka fadli badan yahay Cali, taana ma iga haysaan waxey dhaheen haa. Intaas ka dib waxaa ka tawbad keenay 2000 oo iyaga ka tirasan, intii hartay way kusii nagaadeyn, Cali iyo ciidanka muslimiinta ayaana kula dagaalameyn Dagaalkii Nahrawaan ee lagu laayay Khawaarijta.
Gendershe
Dadka ku abtirsada Degaanka Gendershe waxay ku nool yihiin meelo badan oo Dalka Soomaaliya ka mid ah sidda:- Gobolka Shabeelada Hoose guud ahaantiisa, gobolka banaadir iyo koonfurta Soomaaaliya meelo ka mid ah Jubooyinka, Bay, Bakool, Gedo, Shabeelada Dhexe, Hiiraan,Waxay kaloo ku nool yihiin oo degaan u noqdey meelo ka mid ah dhulalka soomaalidu degaaan ee Kenya iyo Itoobiya.
Liska Dhismo
• Birka kulul Dareere Birka Samyanta
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Garbaharrey
Cabdullaahi bin Cabbaas
Basra
Sanadkii 36H Cali bin Abii Daalib ayaa u dhiibay ibni Cabaas maamulka Basra, markuu maqan yahay wuxuu uga tagi jiray salaada Abuu Aswad Al-Du'ali, kharaajkana Ziyaad bin abiih. ibni kasiir waxa uu dhahay "Dadka reer Basra aad ayee ugu dheef qabeen, kooda jaahilka ayuu wax bari jiray, kooda dambiilha wuu wacdin jiray, kan faqiirka wax buu siin jiray sidaas ayuuna ahaa ilaa uu ka dhintay Cali" wuxuuna ahaa ibni Cabaas qofkii ugu horeeyay ee dadka ugu carafeeya Basra, habeenka Carafada ayuu minbarka kori jiray, waxaana isugu imaan jiray dadka Basra Qur'aanka wax ka mid ah ayuu u fasiri jiray, galabtii ilaa oraxda ka dhacdo Alla ayuu xasuusin jiray.
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Bardheere Luuq
Cabdullaahi bin Cabbaas
Khulafada Raashidiinta ka dib
Cali Markii uu dhintay wuxuu isga tagay Basra Makka ayuuna degay, siyaasad oo dhan wuu ka haray waxa uuna u go'ay cilmiga faafintiisa.
Liska Dhismo
• Cscec
Kate Upton
Katherine Elizabeth Upton (dhashay Juun 10, 1992) waa moodel iyo atariisho Mareykan ah. Waxay markii ugu horreysay ka soo muuqatay Sports Illustrated Swimsuit Issue ee 2011, wuxuuna ahaa tusaalaha daboolida arrimaha 2012, 2013 iyo 2017. Intaa waxaa dheer, waxay ahayd mawduuca daboolka 100-guuradii Vanity Fair.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Khulafada Raashidiinta ka dib
Waxaa dhici jirtay mararka qaar wafdi ahaan inuu ugu tago Mucaawiya, asna aad ayuu u karaamayn jiray xushmad iyo qadarin ayuuna siin jiray, waxa uuna weydiin jiray masaa'isha ku cuslaata, ibni Cabaas ayaana uga jawaabi jiray. Markii uu dhintay Xasan ibni Cabaas wuxuu la joogay Mucaawiya wayna uga tacsiyeeyeen asaga iyo wiilkiis. Markii Mucaawiya uu bilaabay ololihiisa beycada dadka inuu uga qaado wiilkiis Yaziid Ibni Cabaas wuu ka soo horjeestay asaga iyo Xuseen iyo qaar kale.
Mucaawiya markii uu dhintay oo Xuseen goa'ansaday aadista Ciraaq ibni Cabaas ayaa ka reebay aad iyo aad wuxuu ku yiri «Xuseenow hadii ay amiirkooda dileen oo cadawgooda buriyeen dhulkoodana maamulayaan aadso, balse hadii amiirkooda uu wali nool yahay oona dhax jooga shaqaalihiisana ay dhulka canshuuranayaan waxey kuugu waceen waa fitno iyo dagaal, hadhow kaaga aamin noqon maayo inay dadka kuugu diraan quluubtoodana gadiyaan oo kuwii kuu wacay ay kugu noqdaan dadka kuwa kuugu daran» Xuseen wuxuu dhahay «waa kheyr dalbaa waana ka fiirsanaa». Maalin kale ayuu ibni Cabaas hadana la hadlay Xuseen, wuxuu uga digay qiyaanada reer Ciraaq asigoona tala ahaan u siiyay Yaman inuu aado, waxa uu si gaar ah uga sii digay haduuba baxaayo caruurta iyo dumarka inuu sii wato, waxa uuna ku dhahay «ina adeerow waan is sabar siinaa mana sabri karo, waxaana kaaga baqaa halaag halkaan aad u socoto» waxey ka gaartay ibni Cabaas markii u dambeysay inuu ku dhaho Xuseen «waxaa ka baqay dadka inay na xaqiraan ee gacnteyda ayaa madaxa kaaga qaban lahaa» waxa uu ku jawaabay Xuseen «in laygu dilo meeshaas iyo meeshaas ayaa ka jeclahay inaa baneesto xurmada Makka» ibni Cabaas ayaa dhahay «intaas ayaa isaga sabarsiiyay».
Xuseen wuxuu aaday Ciraaq Karbalaa ayaana lagu dilay 10ka bisha Sako sanadkii 61H, ibni Cabaas geeridiisa markii ay soo gaartay aad ayuu uga murugooday gurigiisa ayuuna laasimay waxa uuna dhahay «carabyahow kheyr ku hadal aa faaididee, shar ka aamus aa nabadgaldidee, haadaadan yeelin waa shaleen»
Liska Dhismo
• Shirkad Limak Holding‎
Cabdullaahi bin Cabbaas
Khulafada Raashidiinta ka dib
Yaziid markii uu dhintay 64H Cabdullaahi bin Zubeyr ayaa khilaafo kaga dhawaaqay Makka, ibni cabaas iyo Muxamad ibni xanafiya ayaa diideen khilaafadiisa waxa ayna dhaheen dadka ilaa ay hal qof ku wada kulmayaan, waxaa dhici jirtay mararka qaar ibni Zubeyr iyo ibni Cabaas hadalo kulul inay is dhaafsadaan, markii dambe ibni zubeyr wuxuu cadaadiska ku kordhiyay ibni cabaas iyo Muxamad ibni xanafiya, wuxuu isku dayay beycada inuu ku qasbo, ciidan Ciraaq oo Mukhtaar xagiisa ka socda ayaa Makka soo galay, waxa uu ku qasbanaaday Ibni Zubeyr inuu iska daayo, Cabdullaahi bin Cabbaas iyo Muxamad ibni xanafiya waxa ay u qaxeen Daa'f.
Liska Dhismo
• Shirkad-Obayashi Corporation.‎
Gendershe
Beesha Shiiqaal-Gendershe waxay leeyihiin ciyaaro hiddo iyo dhaqan ah oo aan diinta wax u dhimayn sidda ciyaarta ay dheelaan Dumarka ee loo yaqaan (AABAAS GUULOOW) balse aad u maleynaysid in ciyaartaasi ay sii lumayso taasoo ugu wacan ama aan eedeeda dusha u saaray hablaha ku abtirsada Reer Cusmaan Faqi Cumar (AW-GERWEYNE) oo iskaga fogaaday ciyaartaas iyagoo ka faanaya ama ku tilmaamaya gabarta ciyaaraya inay tahay reer baadiye ama ay ahayd dheel ay dheeli jireen dadyow hore oo waqtigeeda hadda laga tagay, sidaas darteeda aniga shaqsiyan waxaan dhihi lahaa gabartii taqaano ciyaartaas ha barto gabdhaha kalle ee walaaleheeda reer Gendersha ah si aynu u soo ceshono sharafteyna iyo midda haweenka Reer Gendershe waxaa laga yaabaa inay jiraan dumar aanba aqoon ama aan weligoodba maqlin ciyaarta ABAASA GUULOOW waana ciyaar ay dheelaan dumarka keliya waqiyda aroosyada, bal eeg gabaryahay Reer Gendersha aheey:- gabdhaha asaagiina ah ee beelaha Soomaalida kale ah waxay leeyihiin waqtiyada guurka ay qabaan ciyaar iyaga u gaar ah sida Buraanburada oo kale iyagaana kor u qaaday maanta waxay taagan tahay in gabar kastoo la guursanayo loo buraanburo lacagna loogu qaato marka adiga gabaryaheey maxaa kuu diidan inaad ciyaarto waqtiga aad guurka qabtaan ciyaarta aad gaarka u leedihiin oo aad u macaanta badan ee fadlan ku dadaal sidaad ku soo celin lahad ciyaartaasi adinkoo mahadsan.
Liska Dhismo
• Shirkad Shanghai Construction Group
Cabdullaahi bin Cabbaas
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
Sanadihiisa dambe ee noloshiisa wuxuu noqday indhoole aa waxba arkin, waxa uuna dhihi jiray:-
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Jamaame
Liska Dhismo
• Shirkad-Saudico
Rasuul
Rasuul
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Ceelwaaq
Cabdullaahi bin Cabbaas
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
Haduu ilaahay ka qaaday labadeeya indhood nuurkood
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Afmadow
Cabdullaahi bin Cabbaas
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
carabkeeya iyo qalbigeeya xagood ayuu ku juraa nuur
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Xagar
Cabdullaahi bin Cabbaas
Waayihiisa dambe iyo Dhimashadiis
Waxa uu ku dhintay ibni Cabaas Daa'if 68H, Muxamad ibni xanafiya ayaana ku tukaday, waxa uuna jiray 71 sano. Waxaa la wariyay qabriga markii la galinaayay shimbir cad oo horay asagoo kala loo arag inuu yimid oona galay kafanta, taasi oo lagu macneeyay cilmigiisa iyo camalkiisa, waxaa sidoo kale la sheegay qabriga in laga dhax maqlay wax aqrinayaya: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ  ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً  فَادْخُلِي فِي عِبَادِي  وَادْخُلِي جَنَّتِي
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Beledxawo
Qooqaas
Isuduwe: 42°15′40″N 44°07′16″E Qawqaas (Af Ruush: Кавка́з, القوقاز; Caucasus) waa mandaqad siyaasadeed oo ay wadaagaan wadamo aad u badani waxa ay ku taalaa xuduuda u dhaxaysa yurub iyo Aasiya waxana kuyaala buuraha caanka ah ee qawqaas badanaa waxaa loo qaybiyaa laba dhinac bari iyo galbeed
Gendershe
Waxaa kalloo caan ku yihiin marka laga hadlayo ragga Shiiqaaleed ee ku abtirsada Gendershe (XAYEET) taasoo iyadana raggii iska ilaabeen oo meel cidlo ah kaga dhaqaaqeen war waxaan idin leeyahay dhaqankii kor u qaada degaan waxaa dhisa waa dadkiisa anagana
Liska Dhismo
• Shirkad - Palfinger
Cabdullaahi bin Cabbaas
Raadinta cilmiga
Ibni Cabbaas isagoo ka hadlaya sidii uu u dalbi jiray jidka cilmiga wuxuu yiri: “''haddii aan maqlo nin ka mid ah asxaabta Rasuulka waxaan aadi jiray gurigiisa, wakhtiyada qaar asigoo jiifa ayaan la ku soo aadi jiray markaasaan barkan jiray go'a aan wato, annigoo seexan jiray albaabka agtiisa ayadoo dabeesha caro iga buuxin jirtay. , Haddaan damco waxaan weydiisan lahaa ogolaanshihiisa inaan galo, waxaana hubaal ah inuu ii fasaxay. Laakiin waxaan door biday inaan isaga sugo si uu si buuxda u qaboojiyo. Haduu i arko Isagoo gurigiisa ka soo baxay aniga oo xaaladdaas ku jira ayuu yiri:- ina adeerkii Nabiga ! Maxaa ku helay? Haddaad ii soo diri lahayd waan kuu iman lahaa. 'Anigaa kuu imaanaya, waayo, aqoon baa la raadiyaa, iskamana timaado '' ayaan ku oran jiray. Xadiiska ayaan weydiin jiray oo aan ka baran jiray.''
Rasuul
Rasuul Ras'uul Nabi Nebi (ingiriis: Apostle, Prophet; carabi: ﻧﺒﻲ, "Nabiyu"; wadar الأنبیاء, loogu dhawaaqo "Al-Anbiyaa"; sidoo kale: ﺭﺳﻮﻝ, "Rasuul"; wadar ahaan: الرسل; "Ar-Rasul"; Greeg: ἄγγελος, ä'n-ge-los; Hebrew: מלאך, mal·äk) waa nin karaamaysan oo Ilaahay (s.w) u soo diray dad, qoom, shacab ama qoomiyad. Rasuul kasta waxaa loo soo diray in uu baro, u digo, isla markaana hogaamiyo bulsho dad ah. Tirada Rasuusha ee Alle u soo diray shacabka, qabiilada iyo bulshooyinka dunida aad ayay u faro badan yihiin; sidoo kale, wakhtiyada ay soo baxeen aad ayay u kala duwan tahay. Sida ay qabaan khubarada aqoonta fiican u leh diinta Islaamka isticmaalka Rasuul iyo Nebi way kala duwan tahay, inkastoo guud ahaan labada erey loo adeegsado si isku dhow amaba isku mid ah. Sida ku xusan kitaabka Quraanka kariimka ah ee saldhiga u ah diinta Islaamka, waxaa jira in ka badan 110,000 oo Nabi kuwaasi oo Ilaahay u soo diray shacabyo iyo qoomiyado kala duwan oo ah dad iyo jini. Laakiin Rasuusha Alle soo diray ee ku xusan kitaabka Quraanka Al-Furqaan ee diinta Islaamka waa shan Rasuul oo kutub leh iyo sadex Rasuul oonaan aqoon u lahayn kutubta lagu soo dejiyay. Waxayna kala yihiin: Nebi Ibraahim, Nebi Muuse, Nebi Daa'uud, Nebi Ciise, Nebi Muxamed. Rasuul kale oo aynaan aqoon iyo cilmi toona u lahayn kitaabta Alle ku soo dejiyay, waxaana ka mid ah: Nebi Ismaaciil, Nebi Yacquub, Nebi Yoonis.
Liska Dhismo
• Liska Shirkad Dhismoka Dunida
Cabdullaahi bin Cabbaas
Raadinta cilmiga
Sidaa ayuu uugu weynaa cilmiga Cabdullaahi Bin Cabbaas (Rc) oo wuxuu u huri jiray helista barashada cilmiga. Saxaabada kuwa ugu waaweyn ayuu weydiin jiray duulaamada Nabiga scw iyo Qur'aanka ku soo dagay, hal mas'alo kaliya ayuu sodon saxaabi weydiin jiray. Waxaa dhacday waagii dambe in ninkii ansaariga ahaa uu soo maray ibni Cabaas oo dadka ag dhooban yihiin ayagoo wax weydiinayaan markaas ayuu dhahay "walee wiilkan wuu iga caqli badnaa"
Liska Dhismo
• Xeebta Dhismo
Gendershe
(SHIIQAAL-GENDERSHE) ahaan waan ka soo tagnay oo aan ka soo hijroonay degaankeenii ab ka ab aan degaan jirnay, bal eego meeqo tuulo ah ama miyi ah oo markaad aragtid ka qurux iyo qiimo badan Degaanka Gendershe kana fac weyn oo misna Degmo loo magacaabay taasna waxay ku heleen dadaalkooda iyo dadnimadooda Anagana iska daa mid kale midkeenii bartay cilmiga ama ha ahaado jaamici ama heer dugsi sareba markey is dhahaan waxbaad barteen weyba ka sii fogaanayaan degaankooda iyo dadkooda ku nool GENDERSHE ee waxaan dhihi lahaa aan isku duubnaano aan yeelano hal hogaan oo mideysan oo kala war maqla sidii lagu yiqiinay awoowayaasheenii hore oo waxay ahaayeen dad is maqla oo kala danbeen leh, waxaan kaloon rabaa anigoo ka faa'ideysanaya qoraalka buugan yar in aan yare eego qurba joogta Reer Gendershe meel walboo ay joogaan inay iyagana ku dadaalaan iney hormariyaan degaankooda sidaad doontaanba ugu dhibaatooda waayo waa dhulkiinii waa degaankiinii aad ugu tagi lahaydeen ubadkiina degaanmo badan oo aad xaq u lahaydeen ayaa leydin duudsiiyay idinkaa dhisi kara, hal SCHOOL keliya ayaa ku yaala oo aan la dayactirin sida loo eryay Marxuum Maxamed Siyaad Barre hal mar ayaa jaaliyadaha isku dayeen iney dayactiraan oo qaar ayay dayactireen hadana u dhaqaaqa dhismaha degaankiina FIIRI malahan suuq xitaa haddaan heli karno aan u sameyno hal suuq oo ka baxsan Degaanka si degaanka uu u balaarto aan isku dayno inaan dhisno shan qol xitaa isbitaal ahaan oo asna ka durugsan Degaanka si uu u balaarto Degaanka garoonka lagu ciyaaro kubada aan u dirno meel ka banaan Degaanka hal saldhig oo aan kula talin lahaa in SHOOLKA hadda laga dhigo xarunta Degaanka ama saldhig booliis School kalena laga dhiso meel ka durugsan Beledka mar walba waxaan dhahaa meel ka durugsan ama ka baxsan Degaanka waxaan u la jeedaa waa in degaanka uu noqdo deegaan weyn oo uusan ku koobnanin meel yaroo kooban sow ma haboona in degaanka aynu balaarino hadaba ku dadaal saad ugu mid noqon lahayd dadka dhisaya degaankooda waayo waqti ayay ku xusi doontaa taariikhda.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
1.re saalax
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Salagle
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
2.cabaas
3.kaahin
Gendershe
Dadka ka soo jeeda Degaanka Gendershe waxay leeyihiin lahjad u gar ah oo ay ku hadlaan inkastoo lahjadaasina ay qadka ka sii baxayso waa haddii aysan ka gaarin dadka reer Gendershe oo lagu bartay inay ka fogaadaan dhaqankooda,hidahooda iyo lahjadooda gaar ah lahjadaasi waxaa la yiraahdaa (MAA-DOONTE). Sidaan buugga bilowgisa aan ku soo xusay Gendershe waxay leedahay afar xaafadood sidaas darteeda aniga ka shaqsiyan waxaan jecleystay magacayadooda hore laga bedelo loona bedelo magacyo ay leeyihiin rag lagu xusuusan karo taariikhda Gendershe loona bedelo sidatan soo socoto.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘yousuf 1.cali 2.cabdille
Gendershe
1-Buulo Ceel oo lagu bedelo magaca Sheekhii caanka ahaa loona bixiyo Xaafadda Sheekh jahbade.
Rasuul
Kitaabka Quraanka kariimka ah ee diinta Islaamka waxaa ku xusan tiro 25 Rasuul iyo Nabi kuwaasi oo ugu horeeyo aabaheen Nebi Aadam (c.s) uguna dambeeyo nabiga lagu soo khatimay anbiyada iyo rususha waa Nebi Muxamed. Intaasi waxaa dheer, Nebiyada iyo Rusushu waxaa Alle (s.w) u soo diri jirey qoomiyado kala duwan oo deegaano kala duwan ku nool, kuwaasi oo ku fasahaadey ama ka jeestay cibaadadii iyo diintii Alle u soo diray. Marka nebiyada iyo rusushu waxay ahaayeen kuwa dadka uga diga xumaha isla markaana fara wanaaga iyo wadada toosan.
Gendershe
2-Buulo Hoosena loo bixiyo Xaafadda Sheekh Jamaal.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Raadinta cilmiga
Sida uu Cabdullaahi u qaddarin jiray barashada cilmiga ayaa misna u weynayn jiray culimada aqoonta u leh Islaamka. Matalan hal tusaale haddaan ka soo qaadano, waxaa la og yahay in Zeyd bin Saabit uu ahaa qoraagii Waxyiga, dhanka kale wuxuu ahaa kan ugu aqoonta badan magaalada Madiina marka laga hadlayo cilmiga, fiq-higa, qiraa'ada (akhrinta toosan ee tajwiidka) iyo cilmiga dhaxalka.
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Jilib
Gendershe
3-Bandar Salaamana Loo daayo magaceeda ama loo bixiyo Xaafadda Aw-Boqol jire.
Rasuul
Guud ahaan, sida ku cad kitaabka Quraanka kariimka ee aasaaska u ah diinta Islaamka, Ilaahay sareeye wuxuu soo dejiyay 4|afar Kitaab oo la kala siiyay afar Rasuul. Kutubtaasi waxay kala yihiin:
Guud ahaan, sida ku xusan diinta Islaamka, diinta Masiixiyada, iyo tan Yuhuuda, anbiyada waxaa ugu horeeyay isla markaana aabe u ah Nabi Aadam C.S. oo ah aabaha dhamaan dadka. Nabiyada Alle (s.w) soo diray waxaa ugu dambeeyay Nebi Maxamed (c.s.w) oo ka soo baxay qabiilka qureeysh sanadkii 570kii taariikhda miilaadiga ah.
= Rasuul iyo Nabi =
Markaan tixraacno sida diinta Islaamku xustey, Nebi waa qof (labka dadka) nin ah ka soo jeeda tafiirtii Nebi Aadam (lagu daro Nabi Aadam laftiisa) kaasi oo Alle (s.w) ku soo dejiyay waxyi iyo amar lagu faraayo in uu u digo, wax-baro, isla markaana hogaamiyo reer, qabiil, bulsho, qoom, dad ama shacab asago oo tixraacaya kitaab Alle ku soo dejiyay asaga ama Rasuul ka horeeyay. Dhinaca kale, Ras'uul waa waa qof (labka dadka) nin ah ka soo jeeda tafiirtii Nebi Aadam kaasi oo Alle (s.w) u soo dhiibay fariin, laga yaabaa in kitaab lagu soo dejiyay ama aanan wax kitaab ah loo soo dirin, si uu hogaamiyo una fahansiiyo awooda weyn ee Alle. Haddii aanu qofkaasi wadin fariin uu gaadhsiinayo dad, shacab ama bulsho ninkaasi wuxuu ahaanayaa Nebi. Sidaasi daraadeed Rasuul kasta waa Nebi, laakiin Nebi kasta ma ahan Rasuul.
Waxaa jira dad badan oo Alle (s.w) soo diray kuwaasi oo ah Rasuul, Nebi ama labadaba. Tusaale ahaan, Nebi Muxamed waa Ras'uul iyo Nebi, halka Nebi Yuusuf, tusaale ahaan, yahay nabi oo kali ah. Dhinaca kale, Nebi Daa'uud wuxuu ahaa nin Rasuul iyo Nebi ah oo lagu soo dejiyay kitaabka Sabuur, halka wiilkiisa Nebi Suleymaan ahaa nebi oo kali ah. Inta u badan Rasuushu waxaa lagu soo dejiyay kitaab ay ku xusan tahay shariicada iyo qawaaniinta bulshada lagu maamulayo, halka Nebiyadu ay dadka barayeen kitaabta lagu soo dejiyay Rasuusha ka horeeysay.
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
Badhaadhe
Gendershe
4-Xaafadda Xaaji Xayeesina loo daayo magaceeda.
Taasna wa talo aan u jeedinayo beelweynta SHiiqaaleed ee reer Cusmaan Faqi Cumar waayo waxaa ila haboonatay inaan ku magacaawona degaankeena dadkeenii baalka dahabka ah ka galay taariikhdeyna.
Rasuul
Rasuusha Alle soo diray ee ku xusan kitaabka Quraanka Al-Furqaan ee diinta Islaamka waa shan Rasuul oo kutub leh iyo sadex Rasuul oonaan aqoon u lahayn kutubta lagu soo dejiyay. Waxayna kala yihiin:
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
3.warfaa
Gendershe
Siddoo kale waxay leeyihiin Dadka ku abtirda degaanka Gendershe magacyo u gaar ah oo ay baxsadaan ubadkooda sidda wiilasha oo loo baxiyo magacaydan;-Shamcuun, Aamaan, Shaxmad,Shamad, Izgoowe, Shucmar, Shaqabde, Sheylilla, Mamad,Xamuun, Maad-Sheekh Iyo magacyo badan dhanka gabdhahana waa sidan:-Xiimaay, Xiinka, Shaameey,Jicibeey iyo kuwo kale oo aad u tiro badan laakiinse nasiibdarro magacyadaasi waxay ka sii baxayaan qadka.
Abuu Muusa Ashcari
Cabdulaahi bin qeys oo ku magac dheer "abuu muusa ashcari" waa saxaabi, waana shakhsi muhiim ku ah taariikhda Islaamka ee hore. Wuu uga shaqeeyay nabiga scw cadan iyo zabiida, Xiligii khulafaa raashidiin Wuxuu waqtiyo kala duwan guddoomiye ka ahaa Basra iyo Kuufa, waxa uuna ahaa mid ka mid ah labadii "xakam" ee loo xushay xalinta khilaafka mucaawiya iyo cali.
Bilaawgiisa
Abuu muusa ashcari wuxuu asal ahaan ka soo jeedaa magaalada zabiida ee dhulka yaman, halkaas oo dagi jireen qabiilka uu ku abtirsado ee ashcariyiinta.
Rasuul
= Jadwalka Nabiyada Ku Xusan Quraanka = Nebiya Ilaahay (s.w,t) ku sheegay kitaabka Quraanka kariimka ah ee lagu soo dejiayay Nebi Muxamed waa 25 Nabi kuwaasi oo kala ah:
Liska Dhismo
• Bananka Dhismoka Bilab
Gendershe
Dardaaran aan u jeedinayo dhamaan bahda ku ab iyo isirtirsata Degaanka Gendershe, marka hore waxaan idin leeyahay meel walbo oo aad joogtaan iyo waqti walbaba oo aad joogtaan ku dadaala cabsidda ALLE SUBXAANUHU WATACAALAA xumaantiinana raaciya wanaag, sidaas darteeda ayaan waxaan doonayaa inaan u kala qaado dadkeena labo qeybood oo kala ah:- Qurbajoog iyo Qaran joog (gudaha kuwa jooga) waxaana ku hormarayaa qurba joogta ku nool shanta qaaradood ee dunida waxaan idin leeyahay qurbajoogeey waxaa idin sugaya inaad horumarisaan degaankina oo aad dib u dhis xoogan ku sameysaan gaar ahaan inaad sameysaan suuq, scool cusub, saldhig boolis, guriga martida, IWM intaad maqan tihiin oo aad joogtaan dalka dibadiisa waxbarta oo ka faa'ideysta fursadan aad hesheen si hadhow aad u noqotaan dadkii ay ku faani lahaayeen beesha, waxaa lagu horumaraa waxbarasha waxaana horumar gaara dad waxbartay waxaa idin sugaya kuwa ku nool dalka gudiihiisa oo aan heli Karin waxbarasho gaar ahaan caruurta isugu jirta wiilal iyo gabdho.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘madax madow 1.re kayse 2.re Jimcaale 3.sharmaake
Gendershe
(GENDERSHE WAA GURIGAAGA EE HA GARAB MARIN).
Liska Dhismo
• Waddanamaha Dilka Dhismoka Dunida
Cabdullaahi bin Cabbaas
Raadinta cilmiga
Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Saxaabigaas Zayd bin Saabit oo doonaya inuu fuulo ratigiisa waxaa is hor istaagay Cabdullaahi Bin Cabbaas oo doonaya inuu helo u qabto ratigii uu saarnaa. Markaas ayaa Zeyd ku yiri: "iska daay ina adeerkii Rasuulkow ” Cabdullaahi ayaa yiri: “Sidan oo kale ayaa nala faray inaan u wanaajino culumadeena”. Zeyd ayaa isna yiri: “ii soo laac gacantaada”. Cabdullaahi wuxuu u fidiyay gacantiisa, leex Zeyd ayaa dhunkaday gacantii Cabdullaahi isagoo leh: “sidatan ayaa nala faray inaan ula dhaqano Ahlu-beytka Nebigeena .
Gendershe
Ad-ham Amiinullaahi Maxamed Sheekh Jamaal waa qoraagii ugu horeeyay ee wax ka qora taariikhda dadka iyo Degaanka Gendershe, wuxuu ku dhashay Muqdisho/Soomaaliya 24/4/1967 dii, dugsiga h/dhexe wuxuu kaga baxay dugsiga h/dhexe ee Jamaal c/naasir degmada wardhiigleey, dugsiga sare macalin jaamac degamada x/weyne ee magaalada Muqdisho sanadkii 1985/86dii.
Nut
Cajiibka cirifka cirifka cagaaran, faahfaahin, sarcophagus of Sisobek, Qodobbada 26aad, malaha laga bilaabo Memphis, oo ku yaal Matxafka Ingiriiska. Taariikhda Masaarida qadiimigu lama hubo sababta oo ah nidarro badan ayaa laga saaray qoraalkeeda, inkasta oo magaceeda badanaa ay ku jirto hieroglyph xayiraad ah oo aan rasmi ahayn "cirka". Magaceeda Nwt, lafteeda ayaa sidoo kale macneheedu tahay "Sky", badanaa waxa lagu turjumay "Nut" laakiin sidoo kale mararka qaarkood waxay u muuqdaan ilaha hore sida Nunut, Nenet, Naunet, Nuit Waxay sidoo kale u muuqataa rikoodhada hieroglyf by aalado kala duwan, oo aan dhammaantood la fahamsan yahay.
Rasuul
= Shaxda Nabiyada iyo Kutubtooda =
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘fiqi nuux 1.Abtidoon 2.re qaalib
Nut
Goddess samada Nut waa gabadh Shu iyo Tefnut ah. Walaalkeed iyo ninkeeda waa Geb. Waxay lahayd afar ama shan carruur ah: Osiris, Set, Isis, Nephthys, iyo-ilbaabka hore ee Masar-Horus. Waxaa loo tixgeliyaa mid ka mid ah ilaahyada ugu da'da weyn ee Masaarida Masaarida ah, [4] iyada oo asalka laga helay sheekada abuurista ee Heliopolis. Waxay ahayd asal ahaan cirfiidka samada habeenkii, laakiin ugu dambeyntii waxa loo soo gudbiyay sida cirifka cirifka. Gabadheeda waxay ahayd hieroglyphic qayb ka mid ah magaceeda, dheri, taas oo sidoo kale calaamad u noqon karta ilmo-galeenka. Badanaa waxaa lagu sawiray qaab shakhsi ah, Nut ayaa sidoo kale lagu sawiray qaab ah lo'da oo jidhkiisu weynaa samay samada iyo samada, geed cagaaran, ama beeri weyn, duqo badan oo jilicsan (oo matalaya xiddigaha).
Daadka Bari Asia - Yurub Degaan
Daadka Bari Asia - Yurub Degaan
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘bayle 1.re sahan 2.kaliil
🔘dhuunya cab 1.re dhimbiil 2.re khayre 🔘mara madow 1.Re cabdale 2.re kayse 🔘gari raac 1.oogle 2.sadiiq 3.re cumar 🔘Wagar 1.re haybe 2.re caalin 🔘cabdikariin 1.re cabdille 2.re kaahiye 🔘deerayahan 1.re ibraahim 2.ree oogle 🔘dhuuxyar 1.re cabdale 2.re siyaad 🔘wacays 1.re qaalib 2.re looge 🔘Re biniin 1.re hagar 2.hirable 2️⃣.Cumar (5)
🔘rooble
1.Beegsi
2.iidle
Hanqaar
Hanqaar waxaa af ingiriis lagu dhahaa temptation.
Daadka Bari Asia - Yurub Degaan
Yurub
Darwiishi
Darwiishi waa naanaysta shacabka beelaha Ciid-Nugaal, ama Si'iid Harti ama reer darawiish, gaar ahaan kuwa ku nool Sool iyo Cayn  sababta oo ah iney ahaayeen dhabarka dhaqdhaqaaqii Darwiish.
Rasuul
= Qoraalo La Mid Ah =
Cabdullaahi bin Cabbaas
Raadinta cilmiga
Cabdullaahi Bin Cabbaas wuxuu caado ka dhigan jiray doonista iyo dalabka cilmiga ilaa uu meel sare ka gaaray. Mar la weydiiyay "Maxaa cilmiga ku gaartay?" waxa uu ku jawaabay "Carab wax weydiin badan iyo qalbi caqli badan".
Jubaland
Dagmooyinka Jubaland
dhooblay
Baalcad
baalcad ( arabic: بالعد english: bal'ad soomaali: baalcad. Baalcad absame kuumade kablalax daarood ismacil jaberti.) Waa qabiil soomaliyeed oo kamida qabiilada daroodka. Baalcad waa ina absame kumade kablalax daarood. Baalcad waxa ay deegaan ku yihiin gobolada somali galbeed, somalia gaar ah jubaland iyo kenya.
Hanqaar
„Jirrabaadna idinma qabsan tan dadka wada qabsata mooyaane, laakiin Ilaah waa aamin, mana oggolaan doono in laydin jirrabo intaad karaysaan in ka badan, laakiin markii laydin jirrabo wuxuu samayn doonaa jid aad kaga baxsataan si aad ugu adkaysan kartaan.”
Liska Dhismo
• Birka samaynta
Baalcad
Baalcad Waxa uu dhalay shan (5) wiil.
Rasuul
= Xigasho =
Daadka Bari Asia - Yurub Degaan
Sido Kale fiiri
Daadka Bari Asia - Maraykanka Degaan
Liska Dhismo
• Schuko
Cabdullaahi bin Cabbaas
Fidinta cilmiga
Waxa uu ku lahaa ibni Cabaas Madiina Majils weyn oo dadka ugu iftoon jiray, xikmadiisa iyo hadal fasiixnaantiisa quluubta qabaneysa waxey ka dhigtay majliskiisa mid dadka isku cariiriyaan
Jubaland
wabiyada Jubaland
Jubaland waxaa mara labo wabi kuwaas oo kala ah Wabiga Daawa iyo Wabiga Jubba.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Fidinta cilmiga
Abuu Saalax Al-Samaan oo sawir guud ka bixinaya majliska ibni Cabaas wuxuu yiri "''waxaan arkay dadka oo majliska ibni Cabaas ku soo kulmeyn waxey buuxiyeen wadooyinka axadna ma mari karin, waxaa u galay ibni Cabaas dadka xaaladood ayaa u sheegay, wuxuu igu dhahay weyso ii keen, markii uu weysada bogay wuu fariistay waxa uuna igu dhahay "Bax oo waxaa dhahdaa Qofkii raba inuu weydiiyo Qur'aanka iyo xarfihiisa iyo waxa loola jeedo ha soo galo" waa soo baxay waan ogeysiiyay. Waa soo galeen waxa ayna buuxiyeen guriga iyo qolka, wax kasta weydiiyaan wuu u sheegaayay waliba wax kasii badan ayuu ugu daraayay. Ka dib wuxuu dhahay "walaalihiin u baneeya" way wada baxeen. Hadana wuxuu i dhahay "Bax oo waxaa dhahdaa Qofkii raba inuu weydiiyo Tafsiirka Qur'aanka iyo ta'wiilkiis ha soo galo" waa soo baxay waan ogeysiiyay. Waa soo galeen, waxa ayna buuxiyeen guriga iyo qolka, wax kasta oo weydiiyaan wuu u sheegaayay waliba wax kasii badan ayuu ugu daraayay. Ka dib wuxuu dhahay "walaalihiin u baneeya" way wada baxeen. Hadana wuxuu i dhahay "bax oo waxaa dhahdaa Qofkii raba inuu weydiiyo Xalaasha iyo Xaaraanta iyo Fiqiga ha soo galo" waa soo baxay, waan ogeysiiyay. Waa soo galeen waxa ayna buuxiyeen guriga iyo qolka, wax kasta weydiiyaan wuu u sheegaayay waliba wax kasii badan ayuu ugu daraayay. Ka dib wuxuu dhahay "walaalihiin u baneeya" way wada baxeen. Hadana wuxuu i dhahay "Bax oo waxaa dhahdaa Qofkii raba inuu weydiiyo dhaxalka iyo wixii la mid ah ha soo galo" waa soo baxay waan ogeysiiyay. Waa soo galeen waxa ayna buuxiyeen guriga iyo qolka, waxay weydiiyaan wuu u sheegaayay waliba wax kasii badan ayuu ugu daraayay. Ka dib wuxuu dhahay "walaalihiin u baneeya" way wada baxeen. Hadana wuxuu i dhahay "Bax oo waxaa dhahdaa Qofkii raba inuu weydiiyo Carabiga iyo gabayada iyo hadalada gariibka ah ha soo galo" waa soo baxay waan ogeysiiyay. Waa soo galeen waxa ayna buuxiyeen guriga iyo qolka, wax kasta oo weydiiyaan wuu u sheegaayay waliba wax kasii badan ayuu ugu daraayay. Abuu Saalax wuxuu dhahay "Qureysh oo dhan hadey ku faani lahayd midkaas faan waa u noqon lahayd''"
Masruuq Bin Ajdac oo ka mid ahaa madaxda Taabiciyiinta asna wuxuu ka dhahay ibni Cabaas: ”Haddaad aragto Cabdullaahi waxaad ogaanaysaa inuu yahay ninka ugu quruxda badan, hedduu dhawaaqa waa ninka ugu faasaxad badan xagga hadalka, marka uu sheekeenyana waxaad ogaanaysaa inuu yahay ninka ugu cilmi badan”.
Funaanad
Funaanad (T-shirt; قميص ذو كمين) sidoo kale loo yaqaano Garan, waa dhar laga hoos gashado shaaiyada, inta badan malahan galuusyo, sidoo kale inta badan malahan wax jeeb ah. funaanada malahan kuleeti, waxee leedahay qoor aad u gaaban.
Cabdullaahi bin Cabbaas
Ibni Cabaas iyo Tafsiirka
Ibni Cabaas inkastoo bad oo ku ahaa culuumta dhan hadana cilmiga aad oo ugu sii caan baxay waxa uu ahaa Tafsiirka Qur'aanka heer loogu yeeray "Turjumaanka Qur'aanka", Mujaahid oo ka mid ahaa ardaydiisa ayaa dhahay "waxaa ku dul aqriyay ibni Cabaas Qur'aanka sedex jeer bilaaw ilaa dhamaad, aayad kasta waa ku istaagaayay macnahayd ayaana weydiinaayay» , wuxuu dhihi jiray ibni Cabaas «Qur'aanka dhan waa aqaanaa macnihiisa sedex maahee: "Gisliin", "Raqiim", iyo "Xanaan"».
Liska Dhismo
• TEREX Pegson
Kabacad
Kabacad, oo micneheed la mid ah kalmada ingiriis uncle tom waa naaneysta jeegaanta sababta oo ah iney ahaayeen adoonka gumeysiga.
Baalcad
1, birinbire  baalcad
Gayaan
Gayaan waxaa af ingiriis lagu dhahaa „social status”.
Waddanamaha Kubedka Naga
Waddanamaha Kubedka Naga FIFA
Kamarka Internetka
Kamarka Internetka
Waddanamaha Kubedka Naga
en: FIFA Womens football • Waddanka Australia Naga Kubedka
Kamarka Internetka
goobaha khamaarka ee aduunka oo dhan iyo goobaha lacagta khamaarka ama bakhtiyaanasiibka ayaa jira
Waddanamaha Kubedka Naga
• Waddanka France Naga Kubedka‎
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
🔘Aadan
Cabdullaahi bin Cabbaas
Ibni Cabaas iyo Tafsiirka
Waxaa jiro tafaasiir qaar oo loo nisbeeyo ibni Cabaas sida tafsiir la dhaho "Tanwiir Miqbaas" oo culumo badan shaki gsliyeen sax ahaansha riwaayadihiis, iyo tafaasiir kale oo cinwaan u ah "Saxiifa Cali bin Dalxa" midkaan dambe waxaa amaanay Axmad bin Xanbal
Liska Dhismo
• Waddo Dhismo
Cabdullaahi bin Cabbaas
Qoyskiisa
Ilmaha ibni cabaas waxey kala ahaayenn
Jubaland
wabiyada Jubaland
1) Doolow
Bardhere
Horudhac
Magaalada Bardhere waa magaalo aad u weyn waxay oo ku taal koonfurta gobolka Jubada Sare ama loo yaqaan Gedo.
Liska Dhismo
• Dhismoka Buundo Birka Wadada
Baalcad
2, hintire  baalcad
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
2.cabdi 🔘ugaadhyahan 1.cali ugaadh 2.nageeye 🔘cabdile
Jubaland
wabiyada Jubaland
2) Baledxawo
Bardhere
Horudhac
Magaalada Bardhere waxay ka mid tahay magaalooyinkii Soomaaliya ugu horreeyey uguna facaweyn oo laga aasaasey meel ka fog xeebta koonfureed ee dalka Soomaaliya. Bardhere waxay u jirtaa xeebta Baraawe masaafo qiyaastii dhan 250 km. Juqraafi ahaan, Bardhere waxa u dhow Dhulbara oo u qeybiyo dunida waqooyi iyo koonfur). Cimiladeeda Bardhere waa mid diiramad ah, taas oo u sahlineysa in sanadka oo idil beeraha laga faa'ideysankaro marka la istimaalayo waraabka beeraha.
Jubaland
wabiyada Jubaland
Wabiga Daawa waxuu Dalka Soomaaliya ka soo galaa Dhanka Dalka itoobiya waxuuna biyihiisa ku daraa Wabiga Jubba ee Magaalada Doolow ee Jubaland
Liska Dhismo
• Koronto Salidka Matoor Dhismoka
Jubaland
wabiyada Jubaland
Wabiga Jubba waa wabiga ugu weyn uguna biyaha badan ee wabiyada Soomaaliya wabiga Jubba waa wabiga aan marna biyihiisa istaagin xili kasta waana wabiga ugu weyn Dalkeena Soomaaliya.
Toljecle
Jilibyada ay U Kala Baxaan Toljecle
1.cali
Bardhere
Horudhac
Waxa magaalada Bardhere laga dhisi rabay biyo xireen loo yaqaan Markabley,  oo gabo-gabo ku sugnaa kahor inta aysan burburin dowldii dhaxe mashruucii biyo xireenka markabley  kasoo ahaa mid dowladii dhexe ay rabtay in karoonto laga dhaliyo kadibna looga qeybiyo dhamaan gobolada dalka iyo wadamada dariska Kenya iyo Ethiopia.
Liska Dhismo
• Gaariga Culus - Qaado
Baalcad
4, mahamed alam baalcad
Toljecle
Dadka Caanka ah ee Kasoo Jeeda Toljecle
Abu sita ganacsade iyo siyaasi Cali baranbaro snm dagaalyahan
Jubaland
wabiyada Jubaland
Waxuu Dalka Somaliya kasoo galaa dhanka dalka Itoobiya waxuuna maraa oo kaliya Dhulka Jubaland waxaa uu maraa ilaa 7 dagmo oo katirsan Jubaland, dagmoyinka uu maro waxa ayna kala yihiin,
Baalcad
5, sure baalcad
Darwiishlander
Daraawiishlander waa naanaysta dadka ku nool Sool iyo Cayn iyo shacabka beelaha Ciid-Nugaal, ama Si'iid Harti ama reer darawiish, sababta oo ah iney ahaayeen dhabarka Darwiish.
Caalwaa
Caalwaa waxaa af ingiriis lagu dhahaa „depression”.
Darwiishland
Daraawiishland waa naanaysta dhulka Sool, Sanaag iyo Cayn. waxay ahayd dawlad-goboleed lagu muransanaa oo is magacaawday oo ka kooban gobolada sool, sanaag iyo cayn. waxaa la asaasay bishii May 2008, laakiin Dowladda Federaalka KMG ah ma aysan aqoonsan, waxaana la kala diray 2009ki.
Liska Dhismo
• Dhismoka Qori
Bardhere
Taariikhda Bardhere
Bardhere Magaalada Bardhere waxay ka mid tahay magaaloyinkii Soomaaliya ugu horeeyey uguna faca weyn oo laga aasaasey meel ka fog xeebta koonfureed ee dalka Soomaaliya.
xiliyadii hore waxaa ka talin jiray Bardhere boqoetooyadii Ajuuran taaso inta badan ka talin jirtay gayiga Somalida,
Magaalada Bardhere ma sugna waqtigii deegaan rasmi ah noqotey walow ay ku jirto magaalooyinka Soomaaliyeed kuwooda ugu fac weyn. Bardhere waxay aheyd magaalo soo jiidasho leh Soomaaliya oo dhan ayaa looga imaan jiray iyada oo cilmu dalab iyo macalimiin naxwaha yaqaan ah ay u soo shaqo tegi jireen ilaa inta taariikhda lagu hayo. Taariikhyahan Cali Dhuux Maxamuud wuxuu cadeeyay, "in magaalooyinka koonfurta Soomaaliya kuwa ugu faca wayn ay ku jirto magaalada Bardhere." . Aas aaskii Bardhere, markii hore beerofalato iyo dhalinyaro dugsiyo makacdo ah u soo diin barasho raadsaday aya degay Bardhere.
Bardhere waxay ku jirtey magaalooyinkii istaraajiiga ahaa ee uu gumeystaha Ingriiska iyo talayaaniga saldhigyada ka dhigtey. Qarnigii 19aad ilaa bartimihii qarnigii 20aad ee tagey ayuu gumeystaha marba si u degenaa magaalada Bardhere. Waxaa taariikhda ku cad in taariikhda Miilaadiyada 1890 ilaa 1960kii ay waddamo badan oo Afrikaan ah ay gumeysi gacantii ku jireen iyadoo qoraalo badan oo xusayo dhacdooyin taariikh leh ay ka dhaceen Bardhere.
Darwiishland
Dawlad goboleedka ayaa laga aasaasay dhulka u dhaxaysa Puntland iyo Somaliland, waxayna caasimad u eheed magaalada Laascaanood.