cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Farriin muhiim ah
„Hadda waxaan rabaa inaan su’all muhiim ah ku weyddiyo: ma jeclan lahayd inaad ku noolaato waqti ay nacayb, balanbal, cudur ama dhimasho jiri doonin? Haa, way yihiin! Ilaaha ah baa inno Bałkanach qaaday inny waxyaalahan keeni dooono: “Ilaah. . . indhahooda ilmo kastuu ka tirtiri doonaa, oo dhimashona mar dambe ma jiri doonto, oo mar dambena ma jiri doonaan murug iyo oohin iyo xanuun toona, waayo, waxyaalihii hore way dhammaadeen.” Bal malee siday noloshu u wanaagsanan doonto markay eraydaas rumobaan.
Dhowaan dunida jannay noqon doontaa:
Badda Madow
Bada Madaw (black sea; البحر الأسود) waa bad ku taala koonfur bari qaarada Yurub iyo Aasiyada dhexe waxa ay kula xidhiidhaa bada dhexe ee ee cad. kinaalka loo yaqaanmo bosfoor iyo bada marmarka waxa kale oo ay la xidhiidhaa bada looyaqaanoo asoof waxa ay kala xidhiidhaa kinaalka. Kertish wabiyada ugu waawayn ee ku shuba bada madaw waxa ugu waawayn wabiga daanoob]. masaaxad bada madaw waxa ay kabadantahay 24 kun klm oo isku wareega.dhirerkiida hoostuna waxa uu gaadhaa 2210 mitir. Dawladaha hadheeya bada madaw waxa ay yihiin dawladahan. ukrain ruushka turki bulgaariya iyo roomaaniya. magaalooyinka ugu caansan ee kuyaala bada madaw waxa kamida.Istanbuul daraabsoon.bada madaw waxa ay kamidtahay badaha caalamka ugu waawayn bada madaw waxa ay isku xidhaa qaaradaha yurub iyo asiya bada madaw waxa ay kulmisaa wadamo aad ubadan
=Qoraalo Kale=
Degmada badwayn
Bad weyn ... Gobolka sool Waa degmo ku taala waqooyiga degmada yagoori ee gobolka sool waa dhul qurux badan oo ku wcn xooolaha iyo beeraha Waxaa degan muuse abokor gar ahaan reeriidle, iyo cali faarax
Romashkino Dulka Salidka Hoose
Romashkino Dulka Salidka Hoose
Taleex
Taleex waa degmo katirsan Gobalka Sool ee Somalia. Waxa Dega Nur Axmed oo Galool Oriye ah, ee beelaha Ciid-Nugaal, ama Si'iid Harti ama reer darawiish, oo caasimadda Darawiishta ahayd. Sidaas darteed, waxaa Nur Axmed lagu magac dheereeya iney yihiin khaadimka qalcaddii Diiriye Guure, ama Nur Axmed iney yihiin khaadimka daartii Diiriye Guure.
Taariikhii
Magaalada Taleex waa mandaqadii ugu horeysay ee kutaal qaarada Afrika, taas oo ay Ciidamadii Ingriisku ay diyaarad ku duqeeyaan.
Waxaa illaa Iminka ka dhisan Aasaartii Qalcadihii ay ku la haayeen taliskii daraawiishtu. Diiriye Guure wuu ku guuleystey dagalkii inkiriis isagoo jabshay ciidankii guumaysiga.
Taleex waxaa la dhisay sida aan taariikhda laygu sheegay 1913kii. Waxaana dhisay ninkii dhisay sarta dheer ee #Daawad_Eyl.
Dadka taariikhda sheega waxay dhahaan markii uudhisay sarra daawad in la keenay Taleex.
Waxaa la sheegaa oo lagu xusay taariikhda in markii dagaalkii Taleex bilaabanaayay 1918-kii uu socday dhismaha Taleex.
Taas waxay muujinaysaa in dhismaha uu muddo socday.
Waxaa xusid mudan in sarta ama qalcadda Daawad iyo Taleex in lagu dhisay Caano geel. Taasna waxay keentay in uu dhismuhu raago waqti dheerna uu jiro.
Balse oday aan la xiriiray ee reer taleex waxa uu iisheegay in uu deganaa in yar sarta. Taas bedelkeeda oday la dhoho #Xaaji_Suudi ayaa ku taliyay in #Sayidku uguuro dhankaa iyo xeebta #Sanaag iyo dhulka #Durdura iyo midhisho iyo jidali.
Balse dadkale waxay sheegaan in Taleex ay ku hadheen ciidanka daraawiishta qeyb ka mida.
Waxaa iyana jirta meel la dhoho #Xalin in ay daganaayeen daraawiishta ka hor inta aysan uguurin Taleex.
Ciidanka daraawiishta ka sokow, dadka deegaanka lagu yaqaanay ee sool iyagu waxay uguureen #Nugaal iyo gobolka togdheer #burco baadiyahiisa.
Walow la sheego duqeyntaas in ay ku dhinteen dad badan sida uu iisheegay oday soomaaliyeed ee reer sool.
Waxaa lasheegaa in uu ku aasan yahay.
1. Diiriye Guure aabbihi
2. Carro Timiro Seed Magan.
DHAQAALAHA.
Gobolka Sool dhaqaalaha waxa uu ka soogalaa xoolaha nool.
Waxa uu dhulkaas caan ku yahay
- Geella
- Arrigga
- Gammaanta
Honiara
Honiara waa caasimada Jasiiradaha Solomon waxa ay katirsantahay dagmada Guadalcanal. inkastoo ay hadana maamul ahaan ka goantahay dagmada dadka kunooli waxa lagu qiyaasaa 49107 magaaldan waxa ladhisay kadib markii ay baabaday caasimadii hore oo la odhan jiray tolagi xiligii lagu jiray dagaalkii labaad ee dunida waxa lagadhaisay meel u dhaw caasimadii hore waxa sirasmi ah loogu aqoonsaday in ay tahay caasimada jasiiradaha solomon sanadii 1952. waxa ay magaaldu leedahay dakad wayn oo ay kusoo xidhaan maraakiibta waawayni dadka kunool badidoodu waa kiristan waxa iyana kunool dad tiro yar oo haysta diimo kale
Taleex
Taariikhii
CIMILADDA
Dhulka soolka waa dhul cimilo dhex dhexaad ah oo aan ahayn kuleyl saa'id ah sida dhulka qaar.
Ugaas Yaasiin Primary & Secondary School
Taariikh
Iskoolka Ugaas Yaasiin waxaa la assaasay 1993, wuxuuna ka mid ahaa goobaha waxbarashada dib u soo nooleeyay Waxbarashada ahliga burburkii Dowladdii dhexe ka dib.
Belise
Belise (Belize) wa wadan yar oo ku yaalo Bartamaha Ameerika, dhinaca Badda Karabiya. wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Meksiko iyo Guatemala.
Cilmaaniyadda
Cilmaaniyadda (Ingiriisi: Secularism) waa fikradda wax aan diin ahayn ama aan ku xirnayn urur diimeed.
Nidaamka fiqi ahaaneed sida magaalada Vatikan-ka iyo Iiraan, wadaaddada diinta ayaa ah madaxda dalka.
Gef
Gef, Dembi (Crime جريمة) waa falila iyo ku kicida fal ka soo horjeeda qanuunka ama sharciga u degsan dal ama urur.
Hadal
Hadal (Speech; حديث) waa nooc ka mid ah wada xidhiidhka kaasi oo la isticmaalayo shanqadh iyo dhawaq laga samaynayo afka, kaasi oo micno iyo fahan la isla yaqaano leh.
Inta la ogyahay maanta dunidan waxaa hadla guud ahaan dhamaan xayawaanka, waxaana dadka u gaar ah hadalka ay qoomiyad kasta keli u leedahay ee loo yaqaano luuqad.
Hadal waa marka afka la isticmaalo waqtiga xiriirid iyo isgaadhsiin.
Ljubljana
ljubljana waa caasimada isloveeniya waana magaalda ugu wayn wadanka isloveeniya waxa kunool dad gaadhaya 278.638 waxa ay kutaalaa badhtamaha wadanka ljubljana waa xarunata dhaqanka ee wadanka islofeeniya. waxa kutaala jaamcada wadanka uguwayn iyo guridhaqameedo aad ubadan waxaa kamida guridhaqameedadaa gurridhaqameedka wadanka iyo ka taariikhda islofeeniya waxa kuytaala magaalda warshado badan oo ay kamidyihiin kuwa soosaara aaladaha korantada kushaqeeya iyo kuwa maryaha sameeya
Hadal
=Sidoo Kale Fiiri=
=Tixraac=
Arab salah
'''Carab Salaax (Meheri)
Cabdiweli Sheekh
Cabdiweli Sheekh Axmed (Abdiweli Sheikh Ahmed, عبدالولي الشيخ أحمد; dhashay 1959), sidoo kale loo yaqaan Cabdiweli Sheekh Axmed max'ed, waa Soomaali dhaqaale yahayn ah, diblumaasi siyaasi ah. waa Ra'iisul wasaaraha Soomaaliya.
Arab salah
Carab Salaax waa beel Soomalieed ee degan gobolo badan oo dalka Soomaliya ka mida
Cabdiweli Sheekh
Golaha Wasiirada
Golaga Xukuumadda Waa golaha wasiirada ee Dawladda federaalka Soomaaliya. Waxayna ka koobantahay wasiiro uu soo xulay Ra'iisul wasaareha.
Buni
Buni (Violet; بنفسجي) waa midab oo ubaxda verben u eeg oo giriftan ahaan u aabaabuleyso muddadii iskudarka casaanka iyo buluuga kaasi oo inta badan ah midab jaamud ah.
Cabdiweli Sheekh
Xubnaha golaha wasiirada
Waxaa la magacaabay November 4, 2012, Golaha wasiirada ee Dawladda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waana sidaan
Buni
=Muuqaal=
=Midabo Kale=
=Tixraac=
Badda Iija
Badda Aajen (giriiq: Αιγαίον Πέλαγος; Aigaio Pelagos, [eˈʝeo ˈpelaɣos], Af-Turki: Ege Denizi) , waa laan ka mid ah Bada Midatareeniyanka dhererkeeda 643.5 km ballaceeda 322 km, waxa ay u dhexeysaa jasiirad la moodda Giriigga iyo Anaadool, iyadoo ku xiraysa Badda Marmara dhanka gacanka Dardaniil, waxa ayna ku jiiftaa Turkiga iyo Giriig.
Arab salah
Siyasiyiin iyo Madax xilal soo qabtay
Sarakiil
References
https://islamic-content.com/person/12578
Xasan Aadan Samatar
Xasan Aadan Samatar (dhashay Maajo 24, 1953, Diinsoor,Soomaaliya) waa fannaan Soomaaliyeed oo caan ah, gitaariste iyo masraxiyad. Waxa uu caan ku ahaa heeso badan oo jaceylka ka hadlaayo iyo sida oo ka tirsanaayaha kooxdii Waaberi.
Taariikh nololeedka
Samatar waxa uu qoys faneed ka dhashay magaalada Diinsoor, Baay ee dalka Soomaaliya sannadkii 1953-kii, waxa uu ku barbaaray magaalada Baydhabo, halkaas oo uu ku qaatay dugsiyo hoose iyo dhexe. Ka dib waxa uu u soo guuray magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka, waxaanu ka bilaabay waxbarashadiisii ​​sare.
Samatar ku lug lahaanshiyaha fanka waxa uu soo bilowday isaga oo aad u yaraa, isaga oo markii ugu horaysay bilaabay heesaha xiligii caruurnimada. Markii dambe waxa uu bilaabay in uu gitaarka garaaco. Inta badan heesaha Samatar waxay ahaayeen kuwa af Somali ah, qaar badan oo ka mid ah laxankiisii ​​hore waxay ahaayeen noocyada Maayga. Heestii ugu horreysay ee uu qaado waxay ahayd "Hadaad diido hadalkayga" 1974kii.
Samatar markuu dhameeyey dugsiga sare wuxuu qorsheeyey inuu Jaamacad ka dhigto Talyaaniga. Si kastaba ha ahaatee, asxaabtiisa amar ka soo baxay ayuu go’aansaday in uu marka hore ka qayb galo bandhiggii 1971-kii ee Heesaha Hirgalay, tartan hibo leh oo xilligaas Soomaaliya la mid ahaa American Idol. Samatar ayaa ku dhaawacmay tartanka oo dhan. Wax yar ka bacdi waxaa loo galbiyay Waaberi oo ah kooxdii fanka Soomaaliyeed ee ugu horeysay, waxaana uu ka soo dhex muuqday fanka iyo masraxyada gudaha.
Miami
Mayami, Miami ((Af-Isbaanish: maiˈami) ) waa magaalo ku taala Badweynta Atlaantik ee xeebaha koonfurbari gobolka Florida wadanka Maraykanka. Magaalada Miami waa fadhiga dowlada degmada Mayami-Dale ee maamusha deegaano badan oo ka tirsan gobolka Foloriida. Marka la xisaabinayo dadka iyo shacabka, magaalada Mayaami waa mida 44aad ee ugu dadka badan wadanka Maraykanaka, waxayna leedahay shacab dhan 417,650 (tiro-koobtii 2013ka0.
Marka lagu daro deegaanada nawaaxiga ee hoosyimaada dowlad hoose ee Mayaami Metropolitan waa mida 8aad ee ugu dadka badan liiska dalka Maraykanaka, taasi oo leh dad gaadhaya 5.5 milyan bulsho ah.
Mayaami waa xarun iyo hogaanka dhaqaalaha, ganacsiga, dhaqanka, madadaalada, farshaxanka, waxbarashada iyo ganacsiga caalamiga ah. Sanadkii 2012ka waxaa la isla afgartey in magaalada Miyaami tahay Caasimad Aduunka ah (Alpha World City). Xaga dhaqaalaha magaalada Miyaami waxaa lagu sheegay ineey tahay magaalada 7aad ee ugu dhaqaalaha badan magaalooyinka wadanka Maraykanka, sidoo kale waa magaalada 33aad ee caalamka.
Magaalada Mayaami waxay caan ku tahay xeebaha quruxda badan iyo cimilada kulul sanadka oo dhan, taasi oo noqotey mid aad u soo jiidata dalxiisayaasha wadanka dhexdiisa iyo dibadiisaba. Magaalada Mayaami waxaa ku dhaqan dad aad u badan oo leh dhaqano kala duwan oo matala meelo badan oo dunida ah. Waxaanay magaaladani ku caan tahay madadaalada iyo dalxiiska. Sidoo kale, Mayaami waxaa lagu magacaaba "Caasimada Latin Ameerika" sababtoo ah waxaa ku dhaqan tiro aad u badan oo dad ka soo jeeda wadanada Laatiin Ameerika, waxaana loo aqoonsan yahay magaalada labaad ee ugu badan dadka ku hadla Isbaanishka, sidoo kale waa magaalada ugu badan eey ku dhaqan yihiin dadka ka soo jeeda wadanka Kuuba.
Farasmagaalka magaalada Mayaami waxay xarun u tahay qaar ka mid ah shirkadaha ugu waaweyn wadankan Maraykanka; kuwaasi waxaa ka mid ah bankiyo caalami ah, xarumo cilmibaadhis, caafimaad, biotechnology, teknoolojiyad, goobo madaalo, iyo shirkadaha dalxiiska xeebaha iyo badaha
=Muuqaalka Miyami=
=Magaalooyinka Maraykanka=
=Tixraac=
HOP125
HoP125 waxaa lagasoo gaabiyay House of Parliament-Somalia waa astaan lagu garto mid ah xubnaha golaha aqalka hoose ee baarlamaanka soomaaliya, waxaan si gaar ah u leh marka la fiiriyo nidaamka wax qeybsiga soomaaliya ee 4.5 ka , Gabiilka Mareexaan sade gaar ahaan Xasan Gaashireedle waxaana 10 kii sanno ee udambeysay ku fadhiyay shaqsiyadka hoos kuxusan
Heerka 5 ee curiye
Heerka 5aad ee Diwaanka Curiye waa laynka 5aad ee jadwalka Diwaanka Curiye.
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Cabdirashiid Cali Sharma'arke wuxuu ku dhashay degmada Xaradheere ee gobolka Mudug sanadkii 1919. Academic background Wuxuu dugsiga Quraanka iyo waxbarashadiisii dhameeyay sanadkii 1936dii, wuxuu bilaabay in uu noqdo ganacsade ka dibna shaqaale ka shaqeeya howlaha maamulkii Talyaaniga ee maxmiyadda, wuxuu noloshiisa ku qaatay wixii intaas ka dambeeyay magaalada Muqdisho.
Cumar Faaruuq
Taariikh Nololeedka Cumar Faaruuq(AUN). Cumar Faaruuq ( حاج عبد السلطان) wuxuu ku dhashay degmada Qooxley oo Qallaafe iyo Qabridaharre u dhaxeysa, halkaasi oo magaceeda caanka ahi yahay “Carmaale”. Waxa uu dhashay sida loo sheegay goor barqo ah, maalin Khamiis ah, xilli dayr ah, bisha iyo sannadkase lama yaqaan.Carmaale waxa dariiqa diimeed ka hayey aabihiis Xaaji Cabdi-Suldaan, dariiqadaasoo. ka koobanayd dugsi Quraan oo uu hayey wadaad la oran jirey macallin Cusmaan Macallin Dhicis, iyo cilmiga oo isagu uu akhrin jirey.Sheekh Cumar-Faaruuq wuxuu ka dhashay qoys diineed. Hooyadiis, Caasha Sheekh Axmed Guure, isaga oo 3 jir ah ayey geeriyootay, aabihiisna wuxuu ka dambeeyey saddex sano. Isagoo weli la gudin baa Aabbihii dhintey. Waxaa markaa Sheekh Cumar Faaruuq soo koriyey ayeeyadiis hooyo iyo walaalihiis ka waaweynaa.
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Wuxuu ka mid noqday ururkii dhalinyarada Soomaaliyeed ee loo yaqaanay Somali Youth League(SYL) waxyar ka dib markii la aasaasay sanadkii 1943dii, wuxuuna ku biirey maamulkii Ingiriiska ee Soomaaliya.
Dhulka muransan (Waqooyiga Soomaaliya)
Dhulka muransan ee waqooyiga Soomaaliya waxaa weeyaan heshiis ka jirin maamulnimada goobahaas. Sharaxayn uu dawladda Soomaaliyeed soo saaray 2019kii wuxuu bandhiggay dhulka ee laga muransan yahay waxaa ka mid ah:
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Wuxuu waxbarashadiisii dugsiga sare dhameystay 1953dii, isagoo wali la shaqeynaya maamulkii maxmiyada ee Talyaaniga, wuxuuna helay deeq waxbarasho ah dalka Talyaaniga gaar ahaan Jaamacadda Rooma “La Sapienza”, halkaas oo uu ka qalin jabiyay sanadka markuu ahaa 1958dii, wuxuuna sanad ka dib ku soo laabtay dalka Soomaaliya, ka dibna waxaa loo doortay in uu noqdo xubin ka tirsan Golihii lagu magacaabi jirey Somali Legislative Assembly.
Cumar Faaruuq
Sheekha dugsigii 1aad ee Qur'aanka wuxuu galay isagoo 5 jir ah, dugsigii labaad isaga oo 9 jir ah.Macallinkiisu wuxuu ahaa abtigii hooyadii la dhashay oo macallin Xuseen sh. Axmed-guure la yiraahdo. Dugsigaasaa isagoo 12 jir ah uu quraanka ku dhameeyey, hase yeeshee dusha kama qaban. dugsigii 3aad isagoo 14 jir ah ayuu galey. Dugsigaas ayuu Cumar-Faaruuq quraanka dusha uga qabtey isagoo 14 jir ah. Dabadeed qur’aankii waa uu hilmaamay, sababtuna waxay ahayd isagoo ku mashquulay shicir wax la oran jirey oo dhaqan u ahaa qoyska uu ka dhashay ah ilaa uu shicirkii dusha ka qabtey.Markaa qur’aanka Sh. Cumar-Faruuq 3 goor buu dhameeyey. Ka dibna isagaaba macallin-dugsi noqdey, markaasoo uu 14 jir ahaa. Mar wuxuu ku qabtey dugsi magaalada Qallaafe isaga oo kutubta raacda oo xer ah, una dhiga carruurta reerkii uu markaas uu la noolaa. Reerkaasi oo uu lahaa nin la yiraahdo Olol Diinle, waxay saaxiib ahaayeen aabahiis. Dugsigii labaadna wuxuu u qabtey niman reer Ugaas la yiraahdo, meel la yiraahdo Maraacaato. Dugsigaas labaadna dugsi buu kiciyey.
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Markii ay Soomaaliya noqotay dal madaxbannaan 1dii bishii July 1960kii, wuxuu noqday Ra’iisul wasaarihii ugu horreeyay ee ay yeelato dalka Jamhuuriyadda Soomaaliya.
Cumar Faaruuq
Sheekh Cumar Faaruuq Cilmiga isaga oo 14 jir ah ayaa Fiqiga loo billaabay, Kitaabka Safiinatu Salaat ayaa waxa u billaabay Sh. Cusmaan-Jire Sh. Xuseen-Dhaqane.Dhinaca luqadda Carabiga guriga ayaa loogu akhrin jirey, niman walaallihiis ah oo ay ka mid yihiin Sh. Shaafici Xaaji Cabdi-Suldaan iyo Sh. Murshid Xaaji ayaa si toos ah ugu akhriyey Naxwaha, Ajruumiga, Camriidiga, Mulxaha, Mutamimka, Qadriga iyo ilaa Alfiyaha. Qaybta Sarfiga waxaa u akhriyey wadaad awowgiis ah oo la oran jirey Xaaji Maxamuud Xaaji Cabdulle, Tafsiirka waxaa u khriyey wadaad la dhihi jirey Sh. Yuusuf muddadaasoo uu magaalada Qallaafe xer ku ahaa.Cilmiga Xadiiska ayuu markaa nin Sh. Ibraahim Muxumed Cali (Sh.Ibraahim Suuley) ka akhristay. Dabadeed Cumar-Faaruuq wuxuu galey madrassa ku taalley Xamar oo la oran jirey “Machadu-Diin bil-Muqdisho” oo ay Masaaridu dhigi jirtey. Halkaasi waxa uu ku dhameeyay dugsiga dhexe. Dugsiga sare waxa uu ku dhameeyay Machad-Altadaamun al Islaamiyah bil-Muqdisho oo ku oolli jirey lambar afar oo ay sucuudigu maamuli jireen. Kadib waxa uu galay Jaamacadda Medina, kulliyadda “Al-Dacwa wa-usuula-Diini”, markaasoo taariikhdu ahayd 1975, wuxuuna ka qalin-jabiyey 1979kii.
Sheekh Cumar Faaruuq Jaamacadda markii uu dhameeyey waxa uu bilaabay faafinta diinta Islaamka isagoo xaruntiisu tahay Sacuudiga. Waxa uu duubay cilmi fara badan oo ay ka mid yihiin kutubo badan oo ilaa iyo 12 kitaab ah oo tafsiirka ah iyo siirada oo dhowr kitaab ah, manhajul-Muslim, taysiirul-aclaam, Arbaciinu-Al-Nabawi iyo kutub fara badan oo noocaas ah intii uu joogey Sucuudiga. Kutubadaas ayaa gaarey Yurubta iyo Ameerikaba. Kutubtaas dartood baa dadkii ku noolaa dibedda ay jecleysteen inay arkaan, markaasoo uu 1993kii bishii July 12keedii uu Shiikhu tegay dalalka Sweden, Norwey, Danmark, Finland, Swizarland, Ingiriiska oo uu ka sameeyay muxaadaraad iyo duruus kaleba.Kadib sannadkii 1996 ayuu ku noqday Soomaaliya, waxaanu tagey magaalooyinka Muqdisho, Marka, Qoryaaley, Afgooye, Wallaweyn, Buurhakaba, Beydhabo.
Sheekh Cumar Faaruuq intii ka dambaysay burburkii Soomaaliya waxa uu waday barnaamij ballaaran oo ka kooban seddex qaybood. Kan hore waa midaynta culimada diinta ku abtirsada, mid mid ama xisbi xisbi ha ahaadeene;Kan labaad (Tawjiihul Uzucamaa) la talinta iyo toosinta ragga qabqablayaasha ka ah siyaasadda Soomaaliya; iyo qaybta seddexaad (Tadqiiful-Ummah) oo ah waxbaridda ummadda Soomaaliyeed, oo siduu sheegay Shiikhu “goorahan dambe Ilaahay hanuun siiyey” sidii looga haqabtiri lahaa diinta, hadday tahay akhriska kutubta ama wacdi iyo waano. Sheekh Cumar Faaruuq waa mufti ay si wayn bulshada Soomaaliyeed uga haybaysato, waxqabadkiisuna uu ka muuqdo dalka gudihiisa iyo dibeddiisaba, iyadoo cilmigiisa dunida oo dhan laga wada raacdo. Dalka Sucuudiga oo uu degganaa tan iyo 1974kii, waxa uu si toos ah uga akhrin jiray kutubta, kuwaasoo cajaladaha laga duubo muxaadarooyinkiisa ay soo gaari jireen dunida inteeda kale.
Laba goor ayuu sannadkan Soomaaliya tegay Sheekh Cumar Faaruuq, halkaasi oo uu ka bilaabay tafsiir xaafadda km 4, duruustaasi oo maqal iyo muuqaalba laga duubay si mar walba loo isticmaalo faafiddooduna u fududaato. Waxa uu islamarkaa Jimcayaasha jeedin jiray muxaadaro looga kala yimaado Muqdisho iyo magaalooyinka ku hareeraysan sida Afgooye, Marka, iyo Qoryoolay.Tirada ka soo qaygasha dhagaysigiisa waxa lagu qiyaasay 4000 oo qof markiiba, iyadoo celcelis ahaan ay 1500 oo ka mid ahi haween yihiin. Sheekh Cumar Faaruuq booqashada uu Toronto ku yimid waxa ay ka dambaysay codsiyo iyo martiqaad ay bulshada Soomaaliyeed ee Kanada u fidisay in uu u yimaado.Intii uu ku sugnaa Toronto waxa uu ka akhriyey laba risaalo oo kala ah “al-caqiidal-Waasidiyah” iyo “al-caqiidal daxawiyah”. Waxa kaloo uu bixiyey muxaadarooyin kale oo ay ka mid yihiin kuwo dumarka u gaar ah iyo kuwo ragga u gaar ahba. Alle ha u naxariistee,Sheekh Cumar Faaruuq waxa uu ifka kaga tagay 13 carruur ah iyo afar xaas, iyadoo ubadkiisa iyo kuwa ay sii dhaleen ay gaarayaan dhowr.
Taariikh
Sheekha dugsigii 1aad ee Qur'aanka wuxuu galay isagoo 5 jir ah, dugsigii labaad isaga oo 9 jir ah.Macallinkiisu wuxuu ahaa abtigii hooyadii la dhashay oo macallin Xuseen sh. Axmed-guure la yiraahdo. Dugsigaasaa isagoo 12 jir ah uu quraanka ku dhameeyey, hase yeeshee dusha kama qaban. dugsigii 3aad isagoo 14 jir ah ayuu galey. Dugsigaas ayuu Cumar-Faaruuq quraanka dusha uga qabtey isagoo 14 jir ah. Dabadeed qur’aankii waa uu hilmaamay, sababtuna waxay ahayd isagoo ku mashquulay shicir wax la oran jirey oo dhaqan u ahaa qoyska uu ka dhashay ah ilaa uu shicirkii dusha ka qabtey.Markaa qur’aanka Sh. Cumar-Faruuq 3 goor buu dhameeyey. Ka dibna isagaaba macallin-dugsi noqdey, markaasoo uu 14 jir ahaa. Mar wuxuu ku qabtey dugsi magaalada Qallaafe isaga oo kutubta raacda oo xer ah, una dhiga carruurta reerkii uu markaas uu la noolaa. Reerkaasi oo uu lahaa nin la yiraahdo Olol Diinle, waxay saaxiib ahaayeen aabahiis. Dugsigii labaadna wuxuu u qabtey niman reer Ugaas la yiraahdo, meel la yiraahdo Maraacaato. Dugsigaas labaadna dugsi buu kiciyey.Sheekh Cumar Faaruuq Cilmiga isaga oo 14 jir ah ayaa Fiqiga loo billaabay, Kitaabka Safiinatu Salaat ayaa waxa u billaabay Sh. Cusmaan-Jire Sh. Xuseen-Dhaqane.Sheikh wuxuu ka dhashey qoys diimeed Waana Asharaaf Jannadii fardowsa allah haka waraabiyo asga iyo anagaba dhamaanteen.
Boorama
Boorama (Borama Borame iyo Boorame) waa magaalo madaxda gobolka Awdal ee galbeed Somaliland, iyo fadhiga dowlada Degmada Boorama.
Boorama waxay u dhowdahay xadka Itoobiya iyo Jabuuti. Magaaladan waxaa degan dad gaaraayo in ka badan 600,300 oo qof tirkoobki guud ee 2020. Boorama waxay ka mid tahay magaalooyinka ugu taariikhda dheer dalka Somaliland, waa dhulkii eey maamuli jireen saldanadii Adal. Deegaanka magaaladu ku taalo waa dhul sare oo buuroleey ah, midaasi oo ka dhigta qaboow wakhtiga jiilaalka.
Ibraahim Ilyaas
Ibraahim Ilyaas Axmed (dhashay 5 March 2000) waa xirfadle cayaaryahan Soomaaliyeed oo khadka dhexe uga ciyaara kooxda Horseed iyo xulka qaranka Soomaaliya.
M (alifbeet)
M ama m waa xarafka 13aad ee alifbeetada Laatiinka. Gudaha Af-Soomaali, M waxay u dhigantaa ku dhawaaqida Carabiga م.
=Macnaha loogu talagalay "M"= =Tixraac=
Malaku Jibriil
Jibriil ama Jabraa'iil waa adeege Alle u gaar ah Alle uu ka abuuray nuur la soo daga waxyiga amarka alle ku soo dajiya nabiyada alle. Jibriil afka cibraaniga (afka yuhuuda) waxaa laga wadaa jabri waa nin iil na waa allaah marka waxay noqonaysaa ninkii alle lahaa sida Bukhaariga warinaayo in jibri iyo miiki iyo israafi laga wado cabdi ill na laga wado alle markaa noqonaya cubudullaahi.
Jibriil jannada ayuu sarreeyaa. Malaa'igta keliya ee quduuska ah - marka laga reebo Mikaa'iil - oo magaceedu Kitaabka ku jiro. Shan boqol oo sanadood kaddib sii sheegiddii Daanyeel, Jibriil malaaʼigtii Ilaahay baa u muuqday Maryan gabadh bikrad ah oo ahayd dhashii Boqor Daaʼuud. Jibriil baa Maryan ku yiri: “Nabad, adigoo nimcaysan, Rabbiga ayaa kula jira.”
Isirayn
Xisaab ahaan isirayn waa furfurid: fansaar hal tibix lambar n ururka tirsiimo T= sidoo kale waxay yeelan kartaan dhowr tibix.
Tara kasta oo idil waxaa lagu muujin karaa dhibco. Tilmaan ahaan 6 waxaa lagu muujin karaa siyaabahaa
...... ama :::: Tirooyinka u dhigmi kara laydi ahaan ayaa ah tirooyin leh isirro maratal tirada 12 = 6 X 2 = 3 X 4
Raadinta isirka ax + by + ay + bx
Global
waxaa la aasaasay sanadkii 2003 dii, waxaana aas aasay aqoonyahano iyo wax garad soomaaleed oo u guntaday badbaadinta iyo barbaarinta ubadka soomaaliyeed ee la il daran wax barasho la'aanta , Dugsigu waxa uu soo maray marxalado badan waxaase Alle mahaddiis ah in maanta uu ka midyahay iskuulada ugu waaweyn ee ka hawl gala magaalada caasimadda ah ee muqdisho waxa uuna leeyahay ilaa 3 farac oo ku wada yaala caasimadda. Sidoo kale dugsiga waxaa wax ka barta kumanaan arday oo isugu jira wiilal iyo gabdho, waxa uuna leeyahay dhammaan heerarka wax barashada formalka ah ee Hoose , Dhexe iyo sare intaba , sidoo kale dugsiga Global waxaa uu bixiyaa waxbarasho gaar ah sida computer skills ( software and hard ware ), luuqadaha iyo xisaabaadka. Dugsiga waxaa ka hawl gala ku dhawaad boqol hawl wadeen oo isugu jira maamul, macalimiin iyo shaqaale kalaba , sidoo kale dugsiga waxaa kuugu diyaar maamul iyo macalimiin kugu soo dhaweyn doono gacmo furan iyo farxad --83.209.169.232 22:36, 28 Luuliyo 2014 (UTC)-'''
Refund Sisters
Refund Sisters (환불원정대) waa koox Koonfur Kuuriya ah oo lagu sameeyay barnaamijka MBC ee Hangout with Yoo. Waxay soo saareen heestoodii ugu horaysay "Don't Touch Me" Oktoobar 10, 2020.
Safaaradaha Soomaaliya
Dawlada Soomaaliya waxay safaarado ku leedahay wadamo badan oo caalamka ah; kuwaasi oo tirsan dhamaan qaaradaha aduunka. Wasaaradda Arrimaha Dibedda Soomaaliya iyo safaaradaha ayaa masuul ka ah xidhiidhka, heshiisyada iyo cilaaqaadka dowlada Soomaaliya la leedahay dunida inteeda kala. .
Europe Continent
[(Consulate-General)]
Ukatny Jasiiradda
Ukatny Jasiiradda
🇰🇿 Kazakhstan
Ukatnyy ama Ukatny waa jasiirad ku taal badda woqooyiga Caspian. Waxay ku taallaa dhinaca bari ee afka afka Volga. [1] [2] Ukatnyy Island waa dabayl. Waxay leedahay dherer ahaan 6.2 km iyo ugu badnaantii 4.3 km. Waxay ku taal aagga saliidda soo saara. Ukatnyy waa jasiirad lagu muransan yahay. [3] Sida laga soo xigtay Ruushka, jasiiraddan waxaa iska leh dhulalka Astrakhan ee Ruushka, laakiin Kazakhstan waxay u malayn jireen jasiiradda inay qayb ka ahayd dhulkeeda taariikheed oo ay ku jirto gobolka Atyrau [4] Jasiiradaha kale ee lagu muransan yahay [5] meel u dhow Ukatny waa kuwan soo socda:
Tuurka
magaalada Tuurku waa magaalo ka tirsan degmada gar-adag ee gobolka sanaag magaalaadan waxaa aasaasay Aadan Maxamed cali Timodheere Waxaan dega beesha cabdule faarax oo ka tirsan beelwaynta biciide, Tuuladan ayaa kutaal deegaan xoola dhaqato
Luuq Jeelow
Luuqjeelow waa Tuulo ku taalo gobolka Hiiraan.
Kambriyaan
Kambriyaan (Af-Laatiin/Af-Ingiriisi: Cambrian), oo ah kii ugu horreeyay ee lixdii xilli ee Balyuusoyig iyo xilli koror, wuxuu ka socday 541 ± 1.0 ilaa 485.4 ± 1.9 milyan sano ka hor, muddo ku dhow 55.6 milyan sano.
=Deegaanka= Cilmi-baadhayaashu waxay wax badan ka barteen qaybaha jilicsan ee xayawaanka Kambriyaan. Tani waa sababta meelood meel laga helay halkaasoo qaybo jilicsan oo noolaha la ilaaliyo iyo sidoo kale qoloftooda adkeysata. Tani waxay ka dhigan tahay fahamkayaga Kambriyaan biota wuu ka wanaagsan yahay kan xilliyada dambe.
Iskuqaybin
Pembagian Iskuqaybin sidoo kale loo yaqaano Isu-qaybin (ingiriis: divide) astaanta calaamada u ah (÷) iyo (/) waa hab la iskugu qeybiyo lambarada tirada xisaabta. Iskuqaybintu waxay ka mid tahay afarta hab ee aasaaska xisaabta. Si ka duwan iskugeynta, kalagoynta iyo iskudhufashoda ayaa Iskuqaybintu waa kala jebinta lambarada loo kala jebinayo tiro kale. Tusaale ahaan, haddii lambar 8 loo qeybiyo (÷) lambar 2 wadarta iyo jawaabtu waa tirada 8 oo loo kala jebiyay labo meelood taasi oo ah 4 iyo 4. Marka jawaabtu waa 4.
Labo tiro marka la isku qeybiyo wixii ka soo baxa waxaa loo yaqaanaa Wadar. Tusaale ahaa:
= Sharciga Iskuqaybinta =
Siluriyaan
Siluriyaan (Af-Ingiriisi: Silurian), seddexaad ee lixdii xilli ee Balyuuzoik iyo xilli koror, oo laga soo bilaabo 443.8 ± 1.5 ilaa 419.2 ± 3.2 milyan sano ka hor, muddo qiyaastii 24.6 milyan sano ah. =Akhriska sii wad=
Iskuqaybin
Marka la isticmaalayo iskuqaybinta waa in la helaa tiro la qeybin karo. Sidaas darteed, lambarka eber (0) kuma jiro xisaabta iskuqaybin ma ahan mid la qeybin karo. Lambarka kow (1) waa ma bedele tirada iskuqeybinta. Tirada la qeybinayo markey ka yartahay tan loo qeybinayo waxaa wadartu noqotaa jajab. Tusaale ahaan, haddii 2 xabo oo moos ah aan u qeybino 4 qof, qof kasta wuxuu helayaa badh (0.5 ama 2/4) moos ah.
= Jadwalka Tusaale Iskuqeybin =
Siluriyaan
=Tixraac=
N (alifbeet)
N ama n waa xarafka afar iyo tobnaad (lambarka 14) ee alifbeetada Laatiinka. Gudaha Af-Soomaali, N waxay u dhigantaa ku dhawaaqida Carabiga ن.
=Macnaha "N"=
=Tixraac=
Soomaali
Soomaali waxay noqon kartaa:
Asmara
Asmara waa caasimada dalka Ereteriya, waxaana degan dad gaaraayo ilaa 579000 oo qof. waxa ay kutaalaa meel bada kasaraysa 7628 mitir. Magaca asmara waxaa af tigri ahaan laga wadaa mideeya ama mid ka dhiga. Asmara (Tigrinya: ኣስመራ), oo loo yaqaan "Asmera" (macneheedu waa "jimicsi [dheddig-jimicsi] waxay isku mideeysan yihiin" Tigrinya), waa magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn ee Eritrea. Hoyga dadweynaha oo ka kooban dad ka badan 800,000 oo qof, [1] waxay fadhisaa kor u kac 2,325 mitir (7,628 ft), lixda caasimadood ee ugu sarraysa aduunka. Magaaladu waxay ku taallaa cirifka xudduudaha labada gobol ee waqooyi-galbeed ee Eritrea iyo Dooxada Great Rift Valley ee Itoobiya. Sanadkii 2017, magaalada waxaa lagu dhawaaqay inay tahay UNESCO Mashruuca Hiddaha Adduunka. [2] Asmara waxay ku taallaa gobolka Maekel ee bartamaha Eritrea. Waxaa loo yaqaanaa qaabdhismeedka casriga ah ee suugaanta talyaaniga. [3] Magaaladu waxay u qaybsan tahay toban iyo toban degmo oo kala duwan: Acria, Abbashaul, Edaga Hamus, Arbaete Asmara, Mai Temenai, Paradizo, Sembel, Godaif, Maekel Ketema ama Downtown, Tiravolo, Gejeret, Tsetserat iyo Gheza Banda.
Asmara waxay bilowday inay si deg deg ah u korto markii uu ku sugnaa Talyaaniga 1889. Guddoomiye ku xigeen Ferdinando Martini wuxuu ka dhigay caasimadda Eritrea ee Italia 1897, doorbidayaan dekedda Badda Cas ee Massawa. Qarnigii 20aad, Tareenka Eritera waxaa loo dhisay xeebta, isaga oo u soo maraya magaalada Ghinda, oo hoos timaadda Carlo Cavanna. 1913 iyo 1915tii magaaladu waxay ku dhaawacmeen wax yar oo dhulgariir ballaaran. [6] Bulsho Talyaani ah oo wayn ayaa horumariyey. Sida laga soo xigtay tirakoobkii 1939, Asmara waxa ku nool dad tiradoodu ahayd 98,000, oo 53,000 ay ahaayeen Talyaani. 75,000 qof oo keliya ayaa ku noolaa dhammaan Ereteriya, oo ka dhigtay magaalada caasimadda ah xaruntooda ugu weyn. [7] (Isbarbardhig tani oo ku saabsan gumeysiga Talyaaniga ee Liibiya, halkaas oo dadka degan degaanka, inkastoo ay sii ballaadheen, in ka badan kala firdhiyey.)
Fiat Tagliero station Caasimada waxay heshay muuqaal naqshad talyaani ah. Dadka reer Yurub waxay u isticmaaleen Asmara "si ay u tijaabiyaan naqshado cusub oo xagjir ah". [8] Markii la gaadhay 1930kii, Asmara waxaa loo yaqaan 'Piccola Roma' (Little Rome). [9] Maanta dhismayaal badan ayaa ka yimid asal ahaan talyaaniga, dukaamada ayaa weli leh magacyo Talyaani ah (tusaale, Bar Vittoria, Pasticceria moderna, Casa del formaggio, iyo Ferramenta).
Asalka magac
waxaa lasheegay in qarnigii afraad in goobta magaalda Asmara kutaalaa ay ahayd meel dagaal iyo muran badani uu kataagnaa ilaa ay usuurto gashay afar dumari in ay nabad kasameeyaan oo ay heshiisiiyaan dadkii goobtaad daganaa sidaas ayaa loogu bixiyay magaca Asmara oo macnihiisu yahay (midaysay) ama heshiisiisy
Maxamed Tigow
Magac: Maxamed Khaliif Tigow Meesha uu KU dhashay : Buulo Barde/ deebley Luuqadaha uu ku Hadlo: Soomaali.Ingriis. Talyaani iyo Carbi Qabiilkiisa: Gaaljecel/Doorwaaq/Abtisame/.Xaajisaalax/Dumaal weyne/reer tigow Waxbarshada: Heer Dugsi sare deebleey Primary iskuul
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Ka dib doorashooyin dalka ka dhacay wuxuu mar kale noqday xubin ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya. Sanadkii 1967dii doorashooyin la qabtay laguna dooranayay madaxweyne cidda ka noqoneysa dalka ayaa loo doortay in uu dalka Madaxweyne ka noqdo, ka dib markii doorashooyinkii dhacay uu kaga guuleystay madaxweynihii xilka kaga horreeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdulle Cusmaan “Aadan Cadde”, wuxuuna xafiiska kala wareegay isla sanadkaas oo ku beegan 10kii Luuliyo 1967kii.
Michael Le Fanu
🇬🇧 United Kingdom
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Labo sano ka dib markii uu dalka Madaxweyne ka noqday ayaa askari ka tirsan ciidamadii ilaalada ka hayay ayaa toogasho ku dilay 15kii bishii Oktoobar 1969kii, isagoo booqanaya gobolada Waqooyiga Soomaaliya halkaas oo ay abaaro ka dhaceen.
Lix maalmood ka dib markii dilku dhacay ayay ciidamadii dalka talada xoog kula wareegeen iyada oo wali lagu jiro baroordiiqda madaxweynahaasi la dilay. Waxaana 21kii Oktoobar 1969kii dalka Madaxweyne ka noqday S/Gaas Max’ed Siyaad Barre oo ka tirsanaa Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliya. wuxu tagay
Michael Le Fanu
Ciddanka baadka ingariska, dagaalki yemen aden macaduwan,
Cabdirashiid Sharmaarke
Taariikh
Allaha unnaxariisto..
Salo
Salo waa magaalo ku taal Finland waxa ay kutaalaa gobolka Varsinais-Suomi, dadka dagan magaaladaasi waxa ay gadhayaan 54.987 waxa ay ku fadhidaa dhul lagu qiyaasay 2.168,38 marka loo eego afka Finland kalmada solo waxa ay kadhigantahay kaynta.
Cumar Faaruuq
Waxbarashada
Dhinaca luqadda Carabiga guriga ayaa loogu akhrin jirey, niman walaallihiis ah oo ay ka mid yihiin Sh. Shaafici Xaaji Cabdi-Suldaan iyo Sh. Murshid ayaa si toos ah ugu akhriyey Naxwaha, Ajruumiga, Camriidiga, Mulxaha, Mutamimka, Qadriga iyo ilaa Alfiyaha. Qaybta Sarfiga waxaa u akhriyey wadaad awowgiis ah oo la oran jirey Xaaji Maxamuud Xaaji Cabdulle, Tafsiirka waxaa u khriyey wadaad la dhihi jirey Sh. Yuusuf muddadaasoo uu magaalada Qallaafe xer ku ahaa.Cilmiga Xadiiska ayuu markaa nin Sh. Ibraahim Muxumed Cali (Sh.Ibraahim Suuley) ka akhristay. Dabadeed Cumar-Faaruuq wuxuu galey madrassa ku taalley Xamar oo la oran jirey “Machadu-Diin bil-Muqdisho” oo ay Masaaridu dhigi jirtey. Halkaasi waxa uu ku dhameeyay dugsiga dhexe. Dugsiga sare waxa uu ku dhameeyay Machad-Altadaamun al Islaamiyah bil-Muqdisho oo ku oolli jirey lambar afar oo ay sucuudigu maamuli jireen. Kadib waxa uu galay Jaamacadda Medina, kulliyadda “Al-Dacwa wa-usuula-Diini”, markaasoo taariikhdu ahayd 1975, wuxuuna ka qalin-jabiyey 1979kii.
Shiikh Cumar faaruuq inkastoo uu diinta guud ahaa si weyn u yaqiinay, hadana waxuu ku caan baxay tafsiirka qur'aanka kariimka, waxuuna ahaa sheekhii ugu horeeyey ee taariiqda soomaalida ee cod ahaa tafsiirka cajalado ugu duubay sanadkii 1982-oo safaarada soomalida ee dalka Sacuudiga uu ku qabtay album-kii ugu horeeyey, oo tarjumada qur'aanka kariimka ahaa
Halkii uu Cilmiga Kuaqrin Jiray Sheekha.
Misaajidii uu tafsiirka sida weyn uga aqrin jiray sheekha waxa ka mid ahaa Misaajidka Ibraahim uunlaaye ee xaafada wadajir ee magaalada Moqdisho, waxaana sheekha la sheegaa in culimada kale ee Soomalida uga duwanaa xaga tafsiirka qur'aanka isagaa ahaa nin afsoomaliga aad u yaqaanay, balaaqo ama hadal deeqsiintiisuna ay ahayd mid soo jiidasho leh, ama wax fahamsiinta aad ugu fiicnaa, waxaana tusaale loo soo qaadan karaa kumanaan cajalado ah, oo Soomaali badan oon waligood shiikha arkin ay hadana cilmiga tafsiirka ka barteen maqal ahaan cajaladdaasi, kuwaasoo ku taxnaa cajaladaha misaajidda laga shido.
Waxaa kaloo jira cajalado uu sheekhu kaga hadlay cilmiga axaadiista,fiqiga,iyo naxwaha oo iyagana afsoomali ku duuban.
Sheekha oo mudadan dambe ku noolaa dalka Sacuudiga waxa uu ka baxay jaamacada madiina al Munawara gaar ahaan kuliyada dacwada, ama daacinimada,waxaana Cumar faaruuq lagu tilmaamaa inuu ahaa Caalim qur'aanka aad u yaqaanay tafsiikiisa, shareecada islaamkana meel fog ka gaaray.
Xertii ka aflaxday aqoonta iyo mowlacyada sheekh Cumar Faaruuq waxaa ka mid ahaa Shiikh Nuur Baaruud.
Wershad
Warshad
Cumar Faaruuq
Waayihii Dambe
Sheekh Cumar Faaruuq intii ka dambaysay burburkii Soomaaliya waxa uu waday barnaamij ballaaran oo ka kooban seddex qaybood. Kan hore waa midaynta culimada diinta ku abtirsada, mid mid ama xisbi xisbi ha ahaadeene;Kan labaad (Tawjiihul Uzucamaa) la talinta iyo toosinta ragga qabqablayaasha ka ah siyaasadda Soomaaliya; iyo qaybta seddexaad (Tadqiiful-Ummah) oo ah waxbaridda ummadda Soomaaliyeed, oo siduu sheegay Shiikhu “goorahan dambe Ilaahay hanuun siiyey” sidii looga haqabtiri lahaa diinta, hadday tahay akhriska kutubta ama wacdi iyo waano.
Sheekh Cumar Faaruuq waa mufti ay si wayn bulshada Soomaaliyeed uga haybaysato, waxqabadkiisuna uu ka muuqdo dalka gudihiisa iyo dibeddiisaba, iyadoo cilmigiisa dunida oo dhan laga wada raacdo. Dalka Sucuudiga oo uu degganaa tan iyo 1974kii, waxa uu si toos ah uga akhrin jiray kutubta, kuwaasoo cajaladaha laga duubo muxaadarooyinkiisa ay soo gaari jireen dunida inteeda kale. Laba goor ayuu geeridisii kahor Soomaaliya tegay Sheekh Cumar Faaruuq, halkaasi oo uu ka bilaabay tafsiir xaafadda km 4, duruustaasi oo maqal iyo muuqaalba laga duubay si mar walba loo isticmaalo faafiddooduna u fududaato. Waxa uu islamarkaa Jimcayaasha jeedin jiray muxaadaro looga kala yimaado Muqdisho iyo magaalooyinka ku hareeraysan sida Afgooye, Marka, iyo Qoryoolay.Tirada ka soo qaygasha dhagaysigiisa waxa lagu qiyaasay 4000 oo qof markiiba, iyadoo celcelis ahaan ay 1500 oo ka mid ahi haween yihiin. Sheekh Cumar Faaruuq booqashada uu Toronto ku tagay waxa ay ka dambaysay codsiyo iyo martiqaad ay bulshada Soomaaliyeed ee Kanada u fidisay in uu u yimaado.Intii uu ku sugnaa Toronto waxa uu ka akhriyey laba risaalo oo kala ah “al-caqiidal-Waasidiyah” iyo “al-caqiidal daxawiyah”. Waxa kaloo uu bixiyey muxaadarooyin kale oo ay ka mid yihiin kuwo dumarka u gaar ah iyo kuwo ragga u gaar ahba.
Geeridii Sheekh Cumar Faaruuq.
sheekha waxa uu kugeeriyooday magalada barakaysan ee makkah almukaramah ee dalka sucuudiga, 8 marso sanadkii 2011ka
Boorama
Guud ahaan magaalada Borama waa mid jawi degan oo nabad iyo aqoon lagu yaqaano.
Cumar Faaruuq
Geeridii Sheekh Cumar Faaruuq.
Sheekh Cumar Faaruuq xaaji Cabdi Suldaan waxuu ifka kaga tagay afar xaas iyo 15 caruur ah.
Boorama
Juquraafi
Meesha ee ku taalo magaalada Boorama waa dhul buuroleey ah oo mararka qaar Dhulgariir ka dhaco. Boorama waa magaalada kaliya oo ugu dhul gariir badan wadanka jamhuuriyada somalia iyadoo dhul gariiradii ugu badnaa ay ka dhaceen Boorama sanadka markuu ahaa 1980 wakhtigaas oo magaalada Boorama ka dhacay dhul gariiro aad u fara badanaa, sidoo kale waxa la dareemay sanadkii 2011. Sidoo kale dhulgariirka waxoo gaaraa magaalooyinka kale oo ku yaalo gobolka Woqooyi Galbeed. Magaalada Boorama meesha eey ku taalo waa meel qaboow adag ka dhaco wakhtiyada jiilaalka ee u dhexeeya bilaha November ilaa February, waana meel jawigeeda isbadalo.Sidoo kale magaaladu waxey leedahay dhul daaqsiimeey cows badan oo xayawaan badani ku nool yahay. Juquraafi ahaan beesha magaalada Borama ku nooli waxay deegaan ama aay xudoodo la leeyihin sedex beelood oo ka mid ah beelaha Somalida: Ciise oo dhanka Jabuuti ah Isaaq oo aay dhanka Somaliland isla dagaan iyo Ogaaden ooy Ethopia wada dagaan; taasina waxay ka dhigtay dad dhaqan kastaba fahami kara, furfuran oo ka ilbaxsan reeraha kale.
Cumar Faaruuq
Geeridii Sheekh Cumar Faaruuq.
Ilaahay qabriga ha u waasiciyo, Sheekh Cumar faaruuq Xaaji Cabdi suldaan.
Boorama
Dhismaha magaalada
Boorama waxee ka midtahay magaalooyinka aad u soo korooyo, magaaladaan waa magaalo ee dhismo ku socoto,waa magaalada ugu quruxda badan woqooyi galbeed. Waana magaalo leh garoon diyaaradeed. Borama waxay ku jirtaa magaalooyinka ugu cimilada wanaagsan geeska afrika, waana meel aya aad ugu helaan dalxiisayaashu, waa meel biyaha aad ugu qani ah. Borama waa magaalada kaliya ee ayna saamayn dagaalada sokeeye ee ka kadhay dalka, waa magaalo aad u nabadbadan yadoo ay ajaanibku aad u jecelyihiin. Borama waxa ku yaala Jaamacada ugu wayn waqtigan dalka Soomaaliya ee Jaamacadda Camuud, jaamacadan waxay kulmisa dhammaan arday soomaliyeed ee ku kala nool wadanka somalia yadoo ay jaamacadan ay isugu imaadaan. sidoo kale waxa ay leedahay jaamacada Elo- university oo kaalinta sadexaaad ka gashay heerka waxbarasho ee jaamacada soomaaliya qiimanyntii sanadka 2014. Borama waa magaaladii lagu aas aasay Dawlada Somaliland, waa magaalo dadka ku nooli ay nabada aad u jecelyihiin.
Ilaha dhaqaalaha
Dhaqaalaha magaalada boorama waxee ku tiirsantahay xoolaha iyo beeraha, Waa magaalo ku dadaasho horumarka, sidoo kale waxee leedahay hoteel aad u casriyeesan (Hotel Rays) oo ah Hoteelka Somaliland ugu qurxoon.Inkastoo ee magaaladaan ka tirsantahay dalka somaliland oo aan ictiraaf ka haysan dunida hadana dhaqaalo fiican bay leedahay.Magaalada boorama waxaa laga joojiyay shilin soomaaligii lagu ne badalay lacagta jamhuuriyada Somaliland.
Waxbarashada
Magaalada Boorame waxa ay aad ugu fiicantahy dhanka waxbarashda, waxeyna leedahay dugsiyo iyo jaamacado wax laga barto oo tayo leh oo ay kamid yihiin Jaamacadaha Camuud & Eelo oo loogu yimaado mandiqada Geeska Africa.
Borama waxa loo yaqaana Hoyga Wax-barashada Soomaaliyeed.
Magaalada Borama ma ahan magaalo madaxda gobolka Awdal oo kali ah ee sidoo kale waa xudunta waxbarashada. Waxaa ku yaala magaalada in ka badan 100 dugsi oo iskugu jira Dugsiyo Hoose, Dhexe iyo Sare. Dugsiyada sare ee ugu caansan magaalada waxaa ka mid ah: Al Aqsa Secondary School, Sh. Ali Jowhar Secondary, Ubaya- Ibnuka'ab Secondary School, Hassan Ardale Secondary School, Aayatiin Secondary School, Waaberi Secondary School, Al Qalam Secondary School, Al Nuur Secondary School and Adam Isaak Secondary School.
Waxa iyadna xusid mudan in caasimada Borama tahay hooyga Dugsiga Dhagoolayaash oo ah midkii ugu horeeyay ee laga furo gayiga Soomaaliyeed. Dugsigan dhagoolayaasha waxa uu tababar iyo waxbarasho lacag la'aan ah u fidiyaa dhammaan dadka dhagoolayasha.
Bulshada magaalada Borama waa dad aqoonta aad u tix-galiya taageero fiicana siiya horumarinta wax-barashada. Waxa lagu qiyaasaa in 95% shacabka magaaladu leeyahay aqoon dugsi dhexe, in ku dhow 30% eey aqoon heer jaamacadeed taasi oo iskugu jirta dal iyo dibad.
Awasa
Waa Boqortooyadii Canfarta ee ka talin jirtay deegaanada Harar ee ethiopia waxa ka soo jeeda Rabadan hasan mohamed
Boorama
Gaadiidka Safarka
Gaadiidka ugu muhiimsan ee magaalada Borama waa gaadiidka dhulka kaasi oo isku xidha wadanada Jabuuti, Itoobiya iyo magaalada Borama iyo inta ee Somaliland. Sidoo kale waxay magaalada Borama leedahay Gegada Diyaaradaha Borama (Borama Airport) inkastoo aanu shaqaynin sanadan dambe, balse ay jirto rajo ah in dib u dhis lagu sameeyo.
Dadka Caanka Ah
Dad badan oo heerar kala duwan ah ayaa magaalada Borama deegaan ku ah. Kuwaasi waxaa ka mid ah:
Magaalo Mataan
Magaalada Borama waxay mataan la tahay magaalada Henley ee wadanka Ingiriiska, taasi ooy leeyihiin xidhiidh aad u fiican.
Qorofka
Qorofka waa Tuulo ku taala gobolka Hiiraan. waxayna hoos tagtaa Degmada Buq Aqable ee gobalka hiiraan
Surafel Dagnachew
Surafel Dagnachew Mengistu (Amxaari: ሱራፌል ዳኛቸው; dhashay 11 Sebtembar 1997) waa xirfadle kubbadda cagta Itoobiya ah oo u ciyaara khadka dhexe kooxda Premier League ee Itoobiya Fasil Kenema iyo xulka qaranka Itoobiya.
Dhaanyo
Dhaanyo waa Tuulo ku taalo gobolka Hiiraan.
Dimoqraadi
Waa maxay dimoqaraadiyad?
Qoraalkaan wuxuu sharaxayaa waxa ay dimoqaraadiyadda tahay. Qoraalkaan markii hore wuxuu ku qornaa af ingiriis oo waxaa qoray barofasoor Mareykan ah oo lagu magacaabo Larry Diamond oo Jaamacadda Stanford University ka dhiga cilmiga siyaasadda. Qoraalkaan wuxuu kaa caawin doonaa fahamka waxa ay dimoqaraadiyadda tahay.
1. Dimoqaraadiyadda waa nidaam siyaasadeed oo ay xukuumadaha isku bedelaan ka dib doorasho xor ah oo caddaalad ah.
2. Waa nidaam siyaasadeed oo ay dadweynahu si firfircoon aga qeyb qaataan siyaasadda.
3. Waa nidaam Dhowra xuquuqda bini’aadanimo ee muwaadiniinta oo dhan
4.Waa nidaam uu sharcigu isku si u qabto qof walba
Waxaan halkaan hoose sharaxaad kooban ka bixinayaa qeyb walba oo ka mid ah afarta qeybood ee ah tiirarka dimoqaraadiyadda.
1. Isbedelka xukuumadaha
Dimoqaraadiyadda waa nidaam ay dadku ku doortaan hoggaamiyaashooda oo ay na dadku kula xisaabtamaan hoggaamiyaashooda sida ay shaqada iyo siyaasadda u wadaan.
Dadka ayaa go’aansada ciddii ku matali lahayd Dawladda ayaga oo kala dooranaya xisbiyo iyo shaqsiyaad ku tartamaya doorasho joogto ah oo xor iyo caddaalad ah.
Xukuumadda waxay ku dhisan tahay rabitaanka dadweynaha.
Dimoqaraadiyadda waa nidaam ay dadweynuhu xor yihiin. Dadweynaha ayaa leh awoodda ugu badan ee siyaasadeed ee dalka.
Dadweynaha xor ayey u yihiin in ay daliilaan madaxda ay doorteen iyo sida ay shaqada u wadaan.
Geddo
Gedo
Dimoqraadi
1. Isbedelka xukuumadaha
Madaxda la doortay waa in ay u dhaga furnaadaan dadweynaha oo ay dhageystaan codsiga, talooyinka iyo baahida dadka. Waxna ka qabtaan baahida dadka.
Kambriyaan
Ku dhawaad ​​dhammaan noloshan cusub waxay ku jirtay badaha. Nolol yar ayaa ka jirtay dhulka marka laga reebo lakabka maykaroba. Waxaa jiray bado gacmeed oo u dhow dhowr qaaradood, sababtoo ah qaarad ka sarraysa oo la yiraahdo Pannotia Badu aad bay u diiranayd, mana jirin baraf ka jiray Waqooyiga iyo Cirifka Koonfureed. Xayawaan badan oo leh qolof adag ayaa soo muuqday markii ugu horreysay intii lagu jiray bilowgii Kambriyaan. =Qaybaha hoose= Kambriyaan oo loo qaybiyay 4 qaybood oo kala ah:
Dimoqraadi
1. Isbedelka xukuumadaha
Xisbiyada siyaasadda iyo musharaxiinta waxay xaq u leeyihiin in ay si xor ah ugu ololeeyaan in la doorto. Waxayna xaq u leeyihiin in ay qorshahooda soo bandhigaan ayagoo adeegsan kara warbaahinta.
Goobjoogayaasha madaxa bannaan waa in loo ogolaado in ay la socdaan qaabka ay doorashada u dhacayso iyo qaabka loo tirinayo codadka si loo xaqiijiyo in doorashada ay tahay mid aysan ku jirin musuqmaasuq, cabsi iyo khiyaano.
Kambriyaan
=Sawir=
Qobyaxaas
Qobyaxaas waa Tuulo ku taalo gobolka Hiiraan.
Giriiga
Giriig (Giriig: Ελληνική Δημοκρατία) waa wadan ku yaala qaarada Yurub. Waxay xuduud la leedahay Albaniya, Waqooyi Masedooniya iyo Bulgariya  dhanka woqooyi, iyo Turkiga bari. Badda Aegean waxay ka xigtaa Bari iyo Koonfurta dhul weynaha Giriiga, Badda Ionian-na waxay ka xigtaa Galbeedka. Labaduba waa qayb ka mid ah Bariga Badda Mediteraaniya waxayna leeyihiin jasiirado badan. 80% dalka waa buuro, iyadoo Buurta Olimbuus uu yahay meesha ugu sarreysa.
Dimoqraadi
1. Isbedelka xukuumadaha
Waa in la helo guddi madax bannaan oo aan u eexaneyn qolo si ay u halliyaan wixii muran ah oo ka dhasha natiijada doorashada.
Giriiga
Giriigii hore waxa ay abuurtay dimuqraadiyad, falsafad, saynis iyo xisaab, riwaayad iyo masraxiyad iyo Ciyaaraha Olombikada. Tani waa sababta luqadaha kale ay u isticmaalaan erayo badan oo Giriig ah. Giriiga waa jamhuuriyad baarlamaani ah, oo hogaamiyaha xisbiga kuraas badan ku leh baarlamaanka uu yahay Ra'iisul Wasaaraha. Dalku wuxuu leeyahay Madaxweyne, laakiin awooddiisu waa xaflad. Isagu waa madaxa dawladda, maaha madaxa dawladda, si la mid ah sida Boqorrada iyo Boqorradu uga shaqeeyaan boqortooyooyinka dastuuriga ah oo ay doortaan Baarlamaanka  ee maaha dadka. Dhaqaalaheedu waa kan ugu sarreeya gobolka Balkans, in kasta oo ay soo food saartay dhibaatooyin dhaqaale oo ay ugu wacan tahay xiisadda deynta dawladda Giriigga. Dalku waxa haystey Boqortooyadii Cusmaaniyiinta ilaa 1821kii.
Dimoqraadi
1. Isbedelka xukuumadaha
===2.
Giriiga
Giriiga waxaa lagu yaqaanaa taariikhdeeda qani ah.
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Muwaadin walba wuxuu leeyahay xuquuq asaasi ah oo ay dowladdu ka qaadan karin.
Giriiga
Gobolka Masedooniya ee Giriiga waxa uu ahaa boqortooyadii hore ee Masedooniya (mararka qaar waxaa la odhan jiray Makedon).
Kambriyaan
=Tixraac=
Giriiga
Waxay ahayd boqortooyadii Alexander the Great. Giriigii hore waxa uu ka koobnaa dhawr dawladood oo magaalo-magaalo ah oo mid walba uu leeyahay dastuur u gaar ah. Athens, Sparta iyo Corinth waa tusaalayaal magaalo-goboleedyada.
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Waxaad xaq  u leedahay in aad fikradaada yeelato. Waad na sheegi kartaa fikradaada ama qori kartaa.
Giriiga
Luuqadda rasmiga ah ee lagaga hadlo Giriiga waa Giriiga, oo ay ku hadlaan 99% dadweynaha iyo 90% dadweynaha iyo sidoo kale Jamhuuriyadda Qubrus. Waxa ay u aqoonsanaysaa Ortodokska Masiixiga. Giriig badan ayaa sidoo kale fahma Ingiriisi, Faransiiska iyo  Jarmal, kuwaas oo lagu dhigo dugsiyada. Giriiga waxa uu ahaa xubin aasaasi ah oo ka tirsan Qaramada Midoobay, waxa uu ku biiray NATO 1952, waxa uu noqday xubin ka tirsan Midowga Yurub 1981, waxana uu qaatay Euro 2001. Dalxiiska oo ballaadhan, waaxda dhoofinta awoodda leh, iyo muhiimaddeeda juqraafiyeed, waa mararka qaarkood waxaa lagu tilmaamaa awood dhexe.
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Qofna xaq uma laha in uu kuu sheego waxa aad ku qasban tahay in aad ku fakarto, rumeyso, sheegto ama aadan sheegin.
Giriiga
Taarikhda
Taariikhda Giriiga waa mid ka mid ah kuwa ugu qanisan adduunka. Giriiggu waxa ay ka mid ahaayeen ilbaxnimooyinka ugu horumarsan.