cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giriiga
Taarikhda
Isku soo wada duuboo, Giriiga waxaa lagu daray Boqortooyadii Roomaanka, oo Cusmaaniyiintu ay gumeysan jireen, dibna u qabsadeen. Kadib, 1940kii, Giriiga waxa qabsaday Talyaanigu, laakiin muddo gaaban gudaheed Talyaanigu waa laga adkaaday.
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Qof walba wuxuu xaq u leeyahay in uu haysto dhaqankiisa xattaa hadduu ka tirsan yahay dadka laga tiradada badan yahay.
Warbaahintu waa xor, waana in ay tahay mid soo bandhigta aragtiyada kala duwan ee dadka.
Waxaad kala dooran kartaa in aad warka iyo warbixinada ka hesho warbaahinno kala duwan.
Waxaad xaq u leedahay in aad dalka gudihiisa ku dhex safri kartid iyo haddii aad doontid na ka bixi kartid  dalka.
Dheen
Dheen waa Tuulo ku taalo gobolka Hiiraan.
Dimoqraadi
3. Xuquuqda ay dimoqaraadiyadda siiso muwaadiniinta.
Waxaad xaq u leedahay si nabad ah in aad u mudaharaado iyo in aad ka mudaharaado falalka ay Dawladda ku kacdo. Qof walba waxaa ku waajib ah in xuquuqahaan uu ugu dhaqmo si nabad ah oo dhowreysa sharciga iyo xuquuqda dadka kale.
4. Sharciga ayaa taliya
Dimoqaraadiyaddu waa nimaad uu sharcigu ugu sarreeyo dalka ee shaqsiyaad uguma sarreeyaan dalka.
Dadka dhammaantood way u siman yihiin sharciga. Qofna laguma takoori karo diintiisa, qabiilkiisa, jinsiyaddiisa ama jaadka uu yahay (nin ama naag)
Qofna looma xiri karo ama looma tarxiili karo go’aan shaqsi daraadiis.
Haddii lagu xiro waxaad xaq u leedahay in aad ogaatid waxa lagugu eedeeyay, lagaana soo qaado in aad tahay dambi laawe illa ay maxkamad ay ku xukunto si sharciga waafaqsan.
Colin Mitchell
Colin Mitchell 🇬🇧 United Kingdom
Dimoqraadi
4. Sharciga ayaa taliya
Qof walba oo dambi lagu soo eedeeyay wuxuu xaq u leeyahay si dhakhso ah in la geeyo maxkamad caddaalad ah oo dadweynaha ka dhaxeysa. Muddada ay socoto maxkamadda waa in ay tahay muddo gaaban.
Colin Mitchell
cidaanka ingaris dagaalki aden ,
Dimoqraadi
4. Sharciga ayaa taliya
Qofna lama cansuuri karo ama laguma qaadi karo dambi ayada oo aan loo cuskanayn sharci horay u jiray.
Qofna sharciga kama sareeyo xatta boqor ama madaxweyne la doortay.
Sharciga waxaa si caddaalad ah oo eexla’aan ah u fuliya maxkamado ka madax bannaan laamaha Dawladda.
Awoodda Dawladda waxay leedahay xad oo waxaa xad u ah sharciga. Shaqsi ka tirsan Dawladda kuma xad gudbi karo xadka uu sharcigu dhigay.
Madaxda Dawladda, madaxweynaha ama xisbiyada siyaasadda midkoodna uma sheegi karo garsoore maxkamad sida uu go’aan aga gaari lahaa dacwad ama kiis.
Madaxda Dawladda iyo shaqaalaha Dawladda awooddooda uma adeegsan karaan si musuqmaasuq ku jirto. Maxkamado madax bannaan iyo guddi madax bannaan ayaa ciqaabaya musuqmaasuqqa ayagoo aan tixlegin siineyn cidda uu yahay qofka musuqmaasuqqa geystay xatta haddii uu yahay madaxweynaha.
Intaas waxaa ku dhan sharraxaadda kooban ee afarta qeybood ay dimoqaraadiyaddu ka kooban tahay. Qoraalkaan waxaa turjuma maxamed Ahmed mohamed
Garaad Jaamac Garaad Cali
Garaad Jaamac Garaad Cali waa Madax Dhaqameed ahna Garaadka Guud ee Qabiilka reer darawiish. waxaa dhalay Garaadkii ka horreyey Garaad Cabdiqani, waxaa loogu caleemo saaray Magaalada Laascaanood taariikhdu markii ay ahayd 22 May 2006, Munaasabadda caleemo saarkiisa waxaa ka soo qayb galay dad aad u fara badan oo ay ku jiraan siyaasiyiin sarsare oo ka soo jeeda Dawladda Kumeel gaarka ah ee Soomaaliya, iyo maamullada Somaliland iyo Puntland.
Taariikh nololeed
garaadku waxa uu ku nool yahay haatan la joogo degmada saxdheer oo ka mid ah degmooyinka gobolka sool waxa ay saaxiib dhow yihiin garaadada beelaha kala ah jamac siyaad iyo khayr cabdi
Defoniyaan
Defoniyaan (Af-Ingiriisi: Devonian), oo ah afraad ee lixdii xilli ee Balyuuzoyik Era iyo xilli koror, ayaa ka fidsan 419.2 ± 3.2 ilaa 358.9 ± 0.4 milyan sano ka hor, muddo ku dhow 60.3 milyan sano. Waxaa ka horreeya siluriyaan, waxaa ku xiga Kaarboon.
=Tixraac=
Kambriyaan ka hor
=Sawir=
Botka internetka
Botka internetka (Internet bot; بوت إنترنت) (sidoo kale loo yaqaano web robot, WWW robot ama Bot) waa qorshe software kaasi oo lagu borograamiyay in iskeed u qabato howl cayiman ayada oo isticmaalaysa khadka internetka. Sida caadiga ah, botska waxay qabtaan shaqooyin fudud, kuwo culus, kuwo mashquul badan iyo shaqooyin badan oo isku dhex dhafan kuwaasi oo socda mudo dheer ama soo noqnoqonaya. Shaqooyinka qaar ay botsku qabtaan waa kuwo aan lagu aamini karin dadka oo kali ah, halka kuwo kale ay yihiin shaqooyin qaadanaya wakhti aad u dheer.
Haumea
Haumea (Af-Soomaali: Hawmiya, astaan: ) waa duniyar oo laga dhex helo gadaasha meeraha Docay ee Bahda Qoraxdu Midaysay. Dunidan yari waa 1/3 cufka meeraha yar ee Bluto waxaana helay guruub xidigisyahano ah oo uu hogaaminayay Mike Brown sanadkii 2004ta.
Botka internetka
Guud ahaan, ujeedada iyo shaqada ugu muhiimsan ee botka waa in uu fududeeyo una adeego dadka ayaka oo qabanaya shaqo lagu kalsoon yahay oo khaladkoodu aad u yar yahay.
Haumea
= Qoraalo La Mid ah =
= Xigasho =
Botka internetka
Sidoo kale, botka interneku waa borograam lagu qoray cilmiga oo cilmi badan leh,waxoo noqon karaa asiga oo atomatik ah ama gacan loogu shaqeesiiyo. Botka waxaa badanaa lagu isticmalaa cayaaraha kombiyutarka. Botyaasha wee kala duwanyihiin, waxaa jiro Robotka oo asiga neh ah kombiyutar la brograameeyay iyo botka Shukaansiga oo ah, program cilmi leh oo kula hadlaayo, sida kuwa ku jiro MSN'ka oo kale. Botka waxaa ku arki kartaa wikipedia, ayaga oo markasto wax bedelo.
=Tixraac=
Bangi
Banki
Dhishiike (qori)
Dhishiike  (Af-ruush ДШК, DShK) waa qori weyn oo ah lidka diyaaradaha baasna u dhaca, waxaa laga ridaa rasaas cabirkeedu yahay 12.7x108 ml, dhubucda uu  duleelin karona 16 ml  500 oo mitir. waxaa kaloo loo adeegsadaa ciidanka lugta ee cadowga, moodalkii ugu horeeyay waxaa sameeyay Vasily Degtyaryov oo sofiyeetka ka soo jeeday, ka dib asxaabtiisa ayaa la hormarisay, qorigaan dhishiikaha ayaa aad loo jeclaaday ilaa hadana la jecelyahay waxaana aad u adeegsda wadamo badan oo aduunka ka mida.
Soomaalida iyo dhishiikaha
waxaa la sheegaa soomaalidu inay ahaayeen cidii u horeysay oo saarta qorigaa gaariga cabdi balaha, iyagoo aduunka uga hormarya qaabkaas, qorigaa ayaa aad ug qayb qaatay dagaaladii sokeeye ee soomaaliya soo maray,
waxaana ka mida noocyadiisa Dabool yare iyo Daboolweyne.
Erayga soomaali
Ereyga soomaali ayaa ka soo jeeda laba eray oo kala ah soo oo ah soco iyo maal oo ah lis, dadyowgii Soomaaliya iman jiray ayaa dadka soomaaliyeed ka maqli jiray inta badan soo-maal oo la macno ah soo-lis,sidaa darteed ayey Soomaal ugu bixiyeen magacuna ku baxay.
Heerka 4 ee curiye
Heerka 4aad ee Diwaanka Curiye waa laynka 4aad ee jadwalka Diwaanka Curiye.
Safkan 4aad waxaa ku jira 18 curiye taas oo ku bilaabanta Botashiyaam (K) kuna dhamaata Kiribtoon (Kr).
Surre (beel)
Surre (Surre, سري), sidoo kale loo yaqaano Dirta Dhexe, waa qabiil ka tirsan Beelaha Dir, ee Dadka Soomaalida. Beesha Surre waxaa loo yaqaanaa Cabdalle iyo Qubeys waxayn deegaan ku yihiin gobolada dhexe ee wadanka Soomaaliya iyo deegaano ka mid ah Soomaali Galbeed wadanka Itoobiya.
Dir
CLANSHIP, CONFLICT AND REFUGEES: AN INTRODUCTION TO SOMALIS IN THE HORN OF AFRICA Guido Ambroso
Qaybta 3 ee curiye
G 2aad < Guruubka 3aad > G 4aad
Guruubka 3aad waa qeybta 3aad ee safafka Diwaanka Curiye. Ahmed Dhidha wuxuu Ku dhashay degmada kaaraan Si la mid ah qeybaha kale ee d-block, guruubkan wuxuu ka kooban yahay 4 curiye kuwaas oo kala ah: Iskaandhiyaam (Sc) iyo Itriyaam (Y) waa lagu daraa guruubkan, laakiin inta xubinta koowaad ahi waa Lanthanum (La), Aktiiniyaam (Ac), Luteetiyaam (Lu), iyo Lawreensiyaam (Lr).
Curiyayaashan oo mararka qaar ah dareere, ayaa markey adkeha yihiin leh midab madoow ah.
Suleekha Cali
Sulekha Cali (Af-Ingiriis: Sulekha Ali) waa fanaanad Soomaaliyeed, waxay ku caan baxday heesteeda "Hooyo" iyo "Time and Time".
Soomaaliyeed
Soomaaliyeed waa shey, qof ama wax dalka iyo dadka Soomaaliya ama qoomiyada Soomaalida ee geeska Afrika iska leeyihiin. Ama waa magaca guud ee u dhaxeeyo Qowmiyada Soomaalida.
Hans Jasiiradda
Hans Jasiiradda
Hans Island (Greenlandic: Tartupaluk; Inqtitut: onltitut: waa foorno yar yar oo aan xabbad lahayn oo qiyaasta 1.3 km2 (0.5 sq mi), 1,290 m (4,230 ft) dheer iyo 1,199 m (3,934 ft) oo ballaaran, oo ku yaal bartamaha Kennedy Channel ee Nares Strait - cidhiidhi ah oo kala jeeda Ellesmere Island laga bilaabo waqooyiga Greenland waxayna isku xirtaa Baffin Bay oo leh badda Lincoln. Hans Island waa kan ugu yar ee saddex jasiiradood oo ku yaala Kennedy Channel; kuwa kale waa Franklin Island iyo Crozier Island. Dhibaatada ka jirta halkan waa 35 kiiloomitir (22 mi) ballaaran, adigoo ku dhex jira jasiiradda biyaha badda ee Canada iyo Greenland. Khadad maskaxeed oo dhexda u ah cidhiidhiga ayaa dhex maraya jasiiradda. Jasiiradda waxay u badan tahay inay qayb ka tahay aagga udubdhexaadka ah ee Inuit ilaa qarnigii 14aad. [2] Deenishka ayaa ka codsaday dawladda Greenland iyo sidoo kale Canada. Sida ku xusan heshiiskii xeerka aqalka ee Greenland, Danmark waxay qabataa arrimaha ajinebiga ah, sida khilaafaadka xuduudaha, oo ku hadlaya magaca guud ee guud. Goobaha ugu dhow ee dadku ku yaallaan waa Alert, Canada (198 km ama 123 miles, pop 62), Siorapaluk, Greenland (349 km ama masaafo 217-miles, pop 68) iyo Qaanak, Greenland (379 km ama 235 mayl miyir, pop 656 ).
Konakri
Konakri waa caasimada Guinea waana dakad ku taala Badweynta Atlaantik waxa ku nool ku dhawaaad dad gaadhaya 2.000.000 sida lagu sheegay tirakoob lagasameeyay magaaladaa sanadii (2002)
Daadka Lubnaan
🇱🇧 Lebanon Daadka Lubnaan
Konakri
taariikh
sida loo badinayo magaca konakri waxa uu kayimi magacyada kona(cona) iyo kalmada (nakari)
Daadka Lubnaan
Ka mid daadka lubaan, marshiq , daadka , lubaan baadca cad , lubaan magalloyinka beirut ,
Qaybta 12 ee curiye
G 11aad < Guruubka 12aad > G 13aad
Guruubka 12aad waa guruub curiye kimiko ee qeybta 12aad ee safafka Diwaanka Curiye. Si la mid ah qeybaha kale ee d-block, guruubkan wuxuu ka kooban yahay 4 curiye kuwaas oo kala ah: Sinki (Zn), Kaadmiyaam (Cd), Meerkuri (Au) iyo Kobernishiyaam (Cn). Qeybtan waa guruubka ugu dambeeya biraha Transitional Metals ee guruubka d-block.
Sadexda curiye ee si dabiici loo helo guruubkan waa Sinki, Kaadniyaam iyo Meerkuri, kuwaas oo loo isticmaalo jaandiga laga sameeyo xadhkaha korontada, alaabaha elektarooniga sida taleefanka, fiidhiyowga, mobilelada iwm.
Biraha ku jira guruubkan waxay ka mid yihiin macdan aad u muhiim ah.
Qaybta Nitrogen
G 14aad < Guruubka 15aad > G 16aad Guruubka 15aad ama Biniktojiin (Pnictogen) sidoo kale loo yaqaano Guruubka Nitrojiinta waa guruub curiye kimiko ee qeybta 15aad ee safafka Diwaanka Curiye. Guruubkan wuxuu ka kooban yahay lix curiye kuwaas oo kala ah: Nitrojiin (N), Fosforos (F), Aarsenik (As), Antimony (Sb), Bismuth (Bi) iyo Ununbentiyaam (Uup).
Waxbarashada Soomaaliyeed
Hordhac
Markii uu dhacay Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya sanadkii 1991dii waxaa burburay dhamaan agabkii iyo hooygii waxbarashada wadanka oo idil. Waxa warbixin lagu sheegay in 94% dugsiyadii wadanku burbureen.
Colaadii ka hadhay dagaalkaasi waxay wakhti badan saameeyn ku yeelatay dib u dhiska nidaam waxbarasho oo caafimaad qaba. Si kastaba ha ahaatee, badhtamihii 1995kii ayaa deegaano ka mid ah Waqooyiga Soomaaliya si madax banaan dib u habayn ugu sameeyeen waxbarashadii. Horaantii sanadkii 1997kii, waxaa magaalada Boorama laga furay jaamacadii ugu horeeysay wadanka tan iyo burburkii dowladii Maxamed Siyaad Barre. Wakhtigaasi waxaa la furay Jaamacadda Camuud oo noqotay hooyga waxbarasho ee deegaankaasi.
Howlgalka
Tiro koob ay Hay'ada Waxbarasha Aduunku samaysay sanadkii 2006da, waxay ku sheegtay in maamulgoboleedka Somaliland yahay deegaanka ugu waxbarashada horeeya dhulka Soomaaliyeed; halka Puntland noqotey deegaanka labaad ee ugu fiican adeega waxbarasho.
Wasaarada Waxbarashada
Wasaaradda Waxbarashada iyo Barbaarinta waa hay'adda kaliya ee rasmiga Soomaaliya u qaabishan habaynta socodsiinta waxbarashada dalka, waxay ka faaiidaysaa wasaaradda saami dhan 15% guud ahaan bixinata miisaaniyadda dawladda taasoo loogu talo galay tacliinta. Tacliintu Waxay noqotay mid muhiim u aha dawlad goboleedyada ama Soomaaliya ha ahaatee ama maamul goboleedyada leh madax banaanida gaarka ah, sanadkii 2006 waxay noqotay Puntland meesha labaad ee Soomaaliya marka laga yimaado Somaliland, taasoo ka dhigtay tacliinta aasaasiga ah mid lacag la'an ah halka ay macalimiinta ka qaatada gunadooda bisha maamulka si toos ah. Sanadii 2007 waxaa batay tirada dugsiyada hoose ee soomaaliya 600 dugsi intii uusan dhicin dagaalkii sokeeye ila iyo 1,172 dugsi iyadoo uu kordhay qadar saami dhan 28% wadarta guud ee tirada ardada heerka hoose.
Faallo
Waxbarashada Soomaaliya caadiyan ilaa askunkii taariikhda waxay waxbarashada ku salaysnayd barashada Qur'aanka iyo guud ahaan diinta. Xiligii degta ama bulsho wada dagan ay abuurmatay, waxaa waxbarashada ku soo kordhay aqoonta bay'ada iyo ka faa'iidaysiga cilmigi falaga aqoontaas oo ahayd mid jiilba jiil u gudbiyo. Soomaalida oo ah dad allif badan, xaga xasuusta iyo xifdigana ku wanaagsan, waxaa deg walba u hana qaadi jiray ragg ama dumar loogu yimaado aqoonta ansixisa geedi socodka wanaagsan iyo waxyaabaha daruuriga u ah nolosha, sida reerka xageebuu u guuri sanadkan iyo colaada iyo colka na soo hayo xageebaan kaga fogaanaa. Dhaqanka Islaamka oo ah mid barra shaqsiga iyo bulshada dhamaan waxyaabaha ay u baahanyihiin ee maslaxada ugu jirto.
Tacabka beeraha, gaashaandhiga iyo abuuris ama tartan gaashaanbuur ayaa meel walba ka bilowday. Kacaamadii la soo maray waxaa ugu horeeyay Kacaankii Beeraha. Muddo hada laga joogo 1200 kun labo boqol oo sano ayay deegaanada waaweyn ee hada Soomaalida degantahay waxaa ka bilowday in aqoon sideedaba la qiimeeyo. Noloshii ayaa u kala baxday reer magaal iyo reer guuraa. Soomaaliya oo markii dowlad qaran ugu dambaysay laheyd 18 gobol, waxaa ay degmo walba lahayd dugsiyo hoose ilaa sare caadi ah. Muqdisho iyo magaalooyonka waaweyn sida Hargaysa, Kismaayo iyo caasimada iyo nawaaxigeeda waxaa ku yiilay dugsi farsamada gacanta iyo kuwa beeraha. Dugsi Sare ee Allaahida oo Muqdisho ku yaalay ayaa ugu caansanaa dugsiyada aqoonta sare laga baran jiray.
Cabdiraxmaan bin Cawf
Cabdiraxmaan Bin Cawf R.C. Cabduraxmaan Inb cawf Inbin sahar Al-qurashi waxa uu Dhashay tobansano kadib Dhalashaddii Rasuulka
Taariikh Nololeed
Cabdiraxmaan wuxuu ka mid ahaa tobankii qof ee ugu horeeyay ee soo islaama, wuxuu kaloo ka mid ahaa tobankii nin ee Jannada loogu bishaareeyay iyagoo dunida saaran. Wuxuu ka mid ahaa lixdii nin ee loo doortay guddiga Shuurada (talo bixinta) ka dib maalintii doorashada khilaafada Cumar Binu Khaddaab (rc). Wuxuu ka mid ahaa asxaabtii ka jawaab celin jirtay su'aalaha diiniga, iyadoo Rasuulka (scw) uu noolaa.
Wakhtigii jaahilayada ee Islaamka ka hor, waa intuusan islaamin'e, waxaa Cabdiraxmaan lagu magacaabi jiray: "Cabdi Camr", hase ahaatee kolkii uu soo galay diinta Islaamka oo soo islaamay, wuxuu Nebiga (scw) u baxshay magaca Cabdiraxmaan.
Cabdiraxmaan Binu Cawf wuxuu islaamay ka hor intuusan Nebiga (scw) gelin daartii Arqam Binu Arqam, waana xilligii uu soo islaamay Abuubakar As-siddiiq labo maalmood ka hor. Cabdiraxmaan islaamidda uu soo islaamay wuxuu kala kulmay rafaad, jirdil, dhibaato iyo hagardaamo aad u daran, sidii ay ula kulmeen isaga hortiis walaalihiisa diinta Islaamka kaga soo horeeyay. Cabdiraxmaan wuu u sabray dhibaatadaas dacwada ka soo gaartay, sidii ayba Saxaabaduba ay arrintaa ugu dulqaateen, rumeyntoodii xeesha dheereed oo kalena wuu la yimid.
Haddaba, Cabdiraxmaan oo ka mid ah muhaajiriintaas ayaa waxaa walaal looga dhigay Sacad Binu Rabiic Al-Ansaari (rc). Sacad Binu Rabiic wuxuu Cabdiraxmaan ku yiri: "walaalkayow waxaan ka mid ahay ganacsatada degan magaalada Madiina kuwooda ugu taajirsan, waxaan leeyahay labo beerood iyo labo xaasas. Labadaas beerood bal soo eeg oo middaad doonto qaado, xaasaskaygana tii aad jeclaato ayaan kuu furayaa si aad adiga u guursato". Cabdiraxmaan ayaa ku yiri: "Maalkaaga iyo xaaskaagaba Illaah ha kuu bakeeyo, laakiin waxaad i tustaa goobaha ganacsiga". Muddo yar ka dib Cabdiraxmaan wuu guursaday, wuxuuna u yimid maalintii danbe Rasuulka (scw).
Rasuulka (scw) ayaa Cabdiraxmaan weydiiyay inuu guursaday iyo qiimaha uu meher ahaan u bixiyay. Cabdiraxmaan wuxuu yiri haa oo waan guursaday, meher ahaanna waxaan u baxay xabad timir wax le'eg oo dahab ah. Nebiga (scw) wuxuu Cabdirxamaan ku yiri: "casumaad sameey (alla bari) waloow neef arina ha ahaadee, Illaah xaaskaaga iyo maalkaagana ha kuu barakeeyo". Ducadii Nebiga (scw) waa la aqbalay jeer uu Cabdiraxmaan Binu Cawf ka noqdo qof deeqsoon oo maal qabeen ah.
Cabdiraxmaan Binu Cawf wuxuu Rasuulka (scw) kala qayb galay dagaalo badan. Maalintii dagaalkii Badar ay dhacday wuxuu Cabdiraxmaan Binu Cawf ka muujiyay goobtii dagaalka wacdaro geesinimo leh ilaa uu ka dilo cadoowgii Alle ee la oran jiray Cumeyr Binu Cuthmaan Binu Kacab Al-Tamiimi. Sidaas si la mid ah ayaa Cabdiraxmaan wuxuu ahaa kii sugnaada maalintii dagaalka Uxud, halka qaar ka mid ah asxaabta ka carareen. Waxaa dagaalkii Uxud ka soo gaarey Cabdiraxmaan dhowr iyo labaatan dhaawacyood, qaarkoodna ay halis ahaayeen.
Hase ahaatee jihaadka Cabdiraxmaan waxaa lagu tiriyaa mid yar, marka loo bar-bardhigo jihaadka maalka uu kaga qayb galay. Waxaan arkaynaa Rasuulka (scw) oo doonaya inuu diyaariyo ciidan ilaalo ah, markaasaa wuxuu asxaabta ku leeyahay: "maalkiina ka saddaqeysta waayo waxaan doonayaa inaan diro ciidan ilaalo ah". Markii uu Cabdiraxmaan maqlay hadalkaas wuxuu u degdegay gurigiisa si uu wuxuu hayo oo maal ah ugu keeno Rasuulka (scw). Lacagtii uu haystay maalintaas waxay gaareysay 4000 oo dirham, wuxuuna ula yimid Rasuulka (scw) isagoo ku yiri: "labo kun waxaan amaahiyay Illaah, labada kun ee kalena waxaan u soo dhaafay ciyaalka".
Rasuulka (scw) ayaa Cabdiraxmaan ku yiri: "Illaah ha kuu barakeeyo maalka aad bixisay iyo maalka aad reebatay. Markii uu Rasuulka (scw) go'aansaday duulimaadkii Tabuuka oo ahayd dirirtii ugu danbeesay ee uu Rasuulka qaado intuu noolaa, ayaa waxaa lagama maarmaan noqotay in la helo maal fara badan, waayo ciidanka lagu duulayay ee Roomaanka ayaa ahaa kuwo in badan ka tiro iyo gaadiid badnaa muslimiinta, dhinaca kale sannadka uu dagaalku dhacayayna waxay ahayd sannad abaareed, safarkuna wuxuu ahaa safar dheer oo qaadanaya maalmo. Iyadoo intaasoo arrimood oo dhibaato ah ay jiraan, ayaa waxaa Rasuulka (scw) u yimid qaar ka mid ah mu'miniintii jeclayd inay ka qaybgalaan dagaalka, iyagoo ka codsanaya Rasuulka inuu ka xanbaaro oo uu ka bixiyo qarashka ku baxa safarka, Rasuulku wuu ka cudurdaartay waayo ma uusan haysan wax dhaqaale ah.
Mu'miniintii waxay laabteen, iyagoo indhahooda ay la burqanayso ilmo, murugo daraateed, sababtuna waa iyagoo aynan awoodin inay helaan nafaqada lagu aadayo duulimaadka Tabuuka. Mu'miniintaas sharafta leh waxaa maalintaa wixii ka danbeeyay loo baxshay kuwii oohinta badnaa, ciidankii dagaalka galayna waxaa iyagana loo baxshay ciidanka cidhiidhiga ama dhibaatada. Markay arrintu halkaa mareyso, wuxuu Rasuulka (scw) amray asxaabta inay maalkooda wax ka bixiyaan si jidka Alle ah iyo si ay maalkaas Ilaah uga ajar qaataan. Muslimiintii ayaa hal mar ajiibay fulinta codsigii Rasuulka (scw) si ay maalkooda uga saddaqeystaan.
Haddaba, asxaabtaas waxaa safka hore kaga jiray Cabdiraxmaan Binu Cawf. Wuxuu bixiyay labo boqol oouuqiyadood oo dahab ah. Cumar Binu Khadaab (rc) oo markaas aan ka fogeyn meesha ayaa yiri: "waxaan arkaa inuu Cabdiraxmaan galay denbi, waayo wax maal ah ma uusan u soo dhaafin ehelkiis".
Rasuulka (scw) ayaa weydiiyay Cabdiraxmaan su'aashan: "wax maal ah reerkaaga ma u soo dhaaftay". Cabdiraxmaan ayaa yiri: "haa, oo waxaan u soo dhaafay wax ka badan kana wanaagsan maalkii aan bixiyay". Rasuulka (scw) ayaa misna yiri: "waa imisa". Cabdiraxmaan ayaa yiri: "wixii uu Ilaah u yaboohay oo risqi iyo kheyrba ah". Ciidankii Muslimiinta waxay u anbabaxeen Tabuuka, halkaana wuxuu Ilaah ku maamuusay Cabdiraxmaan Binu Cawf wax uusan ku maamuusin mid ka mid ah muslimiinta. Waxaa la gaarey xilligii salaadda, markaa iyada ahna Rasuulka (scw) uu muuqan yahay. Cabdiraxmaan ayaa tujiyay muslimiintii, markii ay dhammaatay rakcadii koowaad ayaa waxaa yimid Rasuulka (scw), ka dibna wuxuu ku xirtay salaadda uu imaamka u ahaa Cabdiraxmaan.
Haddaba, ma waxaa jira wanaag iyo qiimo ka weyn inuu qof tujiyo intuu Eebe (sw) abuuray oo dad ah imaamkooda iyo inta nebiyo la diray imaamkooda. Waxaan u maleenayaa inay jawaabtu tahay: "MAYA". Markii Rasuulka (scw) uu geeriyooday, wuxuu Cabdiraxmaan Binu Cawf u istaagay u-adeegidda hooyooyinka mu'miniinta, waa xaasaskii Rasuulka'e (scw). Cabdiraxmaan wuxuu u qumi jiray danahooda. Wuu wehelin jiray haddii ay safar galayaan. Wuu la xajin jiray, haddii ay aadayaan Xajka. Wixii ay doonayaan in loo sameeyo oo dhan ayuu u qaban jiray. Taasina waa ammaan ka mid ah waxyaabaha uu ruuxa uu ku faano, dhinaca kale waxaa laga qaadanayaa arrinkan isaga ah kalsooni weyn oo ay haweenka Nebiga (scw) ku qabeen Cabdiraxmaan. Samafalka iyo ixsaanka Cabdiraxmaan Binu Cawf uu u geli jiray haweenka Nebiga (scw) waxay gaartey, in uu maalin iibiyay dhul qiimihiisa dhan ilaa 40 000 oo diinaar, dabadeedna uu dhulkii u qaybiyay reer Banuu Zuhra (reerka ay ka dhalatay Aminatu Bintu Wahb oo ah Rasuulka hooyadiis), masaakiinta muslimiinta iyo masaakiinta muhaajiriinta iyo haweenka Rasuulka (scw). Cabdiraxmaan markii uu diray maalkii uu u qoondeeyay Caa'isha (rc), ayaa waxay Caa'isha tiri hadalkan: "Rasuulka (scw) wuxuu haweenkiisa ku yiri: "idiinma naxayo anniga gadaasheyda aan ka ahayn kuwa saabiriinta (sabarka badan) ah mooyee".
Weligeed baaqiayeey ahayd oo ma tirtirmin ducadii Nebiga (scw) ee uu u duceeyay Cabdiraxmaan ee ahayd inuu Alle u barakeeyo maalkiisa, jeer uu ka noqday ninka ugu maalqabeensan asxaabta, uguna hanti badan. Ganacsiga iyo safarka Cabdiraxmaan waxay u dhaxeeyeen magaalada Madiina iyo magaalooyinka kale, safarkaasoo dadka u sida dhar, cunto, barafuuno iyo wax kasta oo ay dadku u baahan yihiin.
Maalintii ugu badnayd ee uu Cabdiraxmaan sadaqeysto waxay ahayd, markii ay Caa'isha (rc) tiri inuu Cabdiraxmaan Binu Cawf uu ka mid noqon doono ahlu-Janna oo uu geli doono Jannada. Wuxuu u yimid Caa'isha isagoo weydiinaya inay tiri hadalka, waxayna tiri: "Haa oo annigaa ka maqlay Nebiga (scw) inaad jannada gelaysid". Cabdiraxmaan wuxuu la booday farxad, isagoo ku yiri Caa'isha (rc) hadalkan: "hooyo waxaan ku marqaati gashanayaa in safarkan iyo gaadiidka saaran oo dhan aan u bixinayo jidka Alle".
Wixii ka danbeeyay maalintaas, wuxuu Cabdiraxmaan kordhiyay sadaqooyinka iyo gacan ka geysigii muslimiinta uu sameyn jiray. Wuxuu sadaqo ahaan u bixiyay lacag gaareysa 200.000 oo dirham oo fidah ah iyo 200.000 oo diinaar oo dahab ah, isagoo jidka Alle ku bixiyay. Waa lacag aad u fara badan. Dhinaca kale wuxuu siiyay mujaahidiintii kale lacag gaareysa 1500 oo diinaar iyo 500 oo gaadiid ah. Markii ay soo dhowaatay geeridii Cabdiraxmaan Binu Cawf (rc) wuxuu xoreeyay addoomo fara badan.
Sidoo kale wuxuu u dardaarmay asxaabtii ka qayb gashay dagaalkii Badar in la siiyo nin kasta 400 diinaar oo dahab ah, sidiina ayuu qof kasta ku helay lacagtaas. Xaasaskii Rasuulka (scw) oo maalintaas noolaa wuxuu tiiba u dardaarmay maal fara badan, ilaa ay Caa'isha markasta Cabdiraxmaan ugu duceyn jirtay ducadan qiimaha badan: "Allaha Cabdiraxmaan ka waraabiyo isha jannada ku taal ee la yiraahdo SALSABIIL".
Haddii uu Cabdiraxmaan Binu Cawf uu masaakiintii muslimiinta, addoomadii dhibaataysnaa, xaasaskii Rasuulka (scw) ugu talo galay maalkaa faraha badan, haddana waxaynu og nahay inuusan iloobin reerkiisii, oo wuxuu iyagu u dhaafay maal fara badan, maalkaasoo ay adag tahay in la tiriyo. Wuxuu reerkiisa uga tagey 1000 neef oo geel ah, 100 fardo, 3000 neef oo ari ah.
Xaasaskiisii afarta ahaa dhaxalkii mid walba ay heshay waxay dhammeyd ilaa 80 000 oo diinaar. Waxaasoo dhan oo maal ah waa barakadii ducadii Nebiga (scw) uu u duceeyay Cabdiraxmaan. Hase ahaatee, maalkaas ma uusan fidneyn Cabdiraxmaan, sidoo kale mana uusan beddelin. Cabdiraxmaan lagama soo dhex saari jirin isaga iyo shaqaalihiisa u shaqeeya, tawaaduc badni awgeed. Maalin maalmaha ka mid isagoo soomanaa ayaa loo keenay cuntadii afurka. Wuu eegay, markaasuu yiri: "waxaa maanta dagaalkii Uxud lagu dilay Muscab binu Cumeyr isagoo iga kheyr badan. Ma aanan helin kafantii aanu ugu kafni lahayn aan ka ahayn maro yar oo haddii aan madaxa ka saarno, ay lugihii muuqanayaan, haddii aan lugihii kafanta ka saarnana mnadaxii uu muuqanayo, Adduunyadii ayaa naloo fidiyay barwaaqadeedii, waxaan ka cabsanayaa in abaalmarkeenii adduunyada aan ku qaadano". Intaa ka dib, Cabdiraxmaan wuxuu bilaabay inuu aad u ooyo, cuntadiina uuna waxna ka cunin. Alla ayaan badanaa Cabdiraxmaan Binu Cawf, waayo isagoo dunidan saaran ayaaba Jannada loogu bishaareeyay. Janaasada Cabdiraxmaan waxaa xanbaaray Sacad Binu Abii Waqaas, waxaana ku tukaday Cusmaan Binu Caffaan (rc). Ilaah waxaan ka baryaynaa inuu ka raalli noqdo Cabdiraxmaan, sidoo kalena u naxaraxiisto dhammaan asxaabtii usoo halgantay diintan Ilsaamka aamiin.
ChatGPT
ChatGPT (oo loo soo gaabiyo Chat Generative Pre-trained Transformer) waa sheeko bot. Waxaa furay OpenAI bishii Noofambar 2022. Barnaamijka waxaa lagu dhisay dusha sare ee qoyska OpenAI ee GPT-3.5 ee noocyada luqadaha waaweyn. Barnaamijka waxaa lagu dhisay dusha sare ee qoyska OpenAI ee GPT-3.5 ee noocyada luqadaha waaweyn. Waxaa si fiican loo habeeyey iyadoo la kormeerayo iyo farsamooyinka barashada xoojinta labadaba.
ChatGPT waxaa la bilaabay Noofembar 2022 waxayna gaartay in ka badan 100 milyan isticmaale Janaayo 2023, laakiin saxnaanteeda aan sinnayn waxay ahayd cillad weyn.
Astaamaha
ChatGPT wuxuu leeyahay tirooyin badan oo kala duwan oo uu si wanaagsan u adeegsado waxyaabaha qoraalka ee la xiriira dabeecad natiijada ah, sida fahamka luqadda, dhaqdhaqaaqa tifaftirka ah, qorshe cilmiyeed, taageero luqadda kala duwan, fahamka xiriirka xalaynta ah, kala saaridda shaqeeynta, falanqaynta hadal, kor u kacaya macluumaadka, iyo waxyaabaha kale. Waxaa la baran doonaa kuwaas oo dhamaystiran macluumaadka hal-abuurka ah, iyo qalabka uu leeyahay inuu fahamo maana iyo xiriirka ereyada iyo sentensiyada.
HOP131
HoP131 waxaa lagasoo gaabiyay House of Parliament-Somalia waa astaan lagu garto mid ah xubnaha golaha aqalka hoose ee baarlamaanka soomaaliya, waxaan si gaar ah u leh marka la fiiriyo nidaamka wax qeybsiga soomaaliya ee 4.5 ka , Qabiilka Mareexaan sade gaar ahaan Xasan Gaashireedle waxaana 10 kii sanno ee udambeysay ku fadhiyay
Yalale
Yalale waa mid ka mida beelaha soomaaliyeed,ee dega koonfurta soomaaliya,boqol hore oo ah beesha ay gasho,ama ay ka mid tahay laftan yar ee yalale,ayaa waxa ay ka koobantahay afar laf oo kala ah Yalale,Eemid,Qoomaaal iyo Disoow,lafatn yalale waxaa loo kala saaraa ilaa labo jilib,waxaan ka sii farcama Awooloow,Ali yare iyo kharaboole,yalale waxa uu deegaan ahaan u badan yahay baay,bakool,shabeelada hoose banaadir iyo goobo kale,waxan ka mid ah goobaha ay baadiyaha ka degaan Hugeey,oo ah baadiyo ay caan ku yihiin qoladan,waxaana u sii badan Awooloowga,yalale waxa ka dhashay dad caan ah sida siyaasiga weyna allaha u naxriistee Maxamed ibraahim yalale,sidoo kale waxa ay caan ku yihiin magaalada baydhabo,ayadoo dadka ugu caansan ee halkaa laga yaqiinaa y ka mid yihiin SHziyaar,cabdiwahaab iyo kuwo kale. waa laf caan ku ah sida dhabta ah maslaxada iyo nabad ku noolaansho,waxa ayna sanadihii abaaraha ka hor 2009,2010ka ay bilaabeen naqshado hormarineed oo ah beershada iyo wax ka sooo saarka dhulka waxaan hore looga beeri jirin gaar ahaan tuulada hugeey ee ka ag dhow degmada tiyeegloow,waxaana wax soo saarkoodii saameeyey magaalooyinka ay ka mid tahay magaalada beledweyne oo wax soo saarka beeraha caanka ku ah. laftu waxay ka mid tyahay beelaha sideed ee mirifle.
Sheekha ugu caansan Yalale gobolka bakool :´´Sheekh ibraahim cali yalale ´´ Sheekh ibraahim caliyow Ureeyin ,Maalin mad xasin ,Masuusi eedin Yarow ,Wariidiris edi ,ibdillaaw eedin ,Eedin xaaji ,Xaaji muxamed ,Usli garaari,Daawli cali ,Yaxduur samaali ,Luxum ludmaar,Kumal kowsham ,Agiith cabdull mudallib. Waxaa uuna ka tirsan yahay lafta ``Abdilli´´ Sheekhu marka uu dhintay waxaa uu ka tagay caruur iyo Labo xaas. 1-Xabiibo ibraahim Mursal mad ciise (Aboolow). 2-Faadumo macallin nuurow isxaaq eedin mursal (Abdilli ) Haddii intaas aan uga gudubno waxaan ka hadlaynaa Reer eedin mursal iyo reer aw maalin maxamed 1-Maalin aliyow isxaaq eedin mursal 2-Maalin nuurow isxaaq eedin mursal 3-Maalin xasan xuseen eedin mursal 4-Ibdiraan isxaaq eedin mursal (Ibdilli gaadur ) 5-Xaawo ali nuur isxaaq eedin mursal (Xaaji xaawi) intaas waa Odayaasha ugu caansan reer eedin mursal waxaa ay dhaleen Dad farabadan isugu jira ganacsato caan ah Aqoon yahanno. Waxaan kahadlaynaa #Reer aw maalin maxamed. 1-Ibdiraan ureeyin maalin maxamed (Wiilkiisa isxaaq abdilli) 2-Salaad maalin eedin ureeyin maalin maxamed 3-Mukhtaar mad mad mursal maalin maxamed 4-Maadini abdillaaw mad mursal maalin maxamed (waa hooyada muslimo mad mad uu qabo ilyaas xaaji ureyin ) 5-Caliyow ibdilli mad mursal maalin maxamed (Waa aabaha xildhibaanad timiro oo ah aqalka sare ee baarlamaanka federaalka soomaaliya ) 6-Xabibo abdilli mad mursal maalin maxamed (Waa hooyada ganasade xasan duba )
Waxaa jiro malaaqa guud ee yalale Malaaq qaadi mad ureeyin isagana waa reeraw edin keerow Mahadasanidin.
Kooxda Balwo
Kooxda Balwo (بلوه) waxay ahaayeen koox hobolo, fanaaniin, heesaa, majaajilo, ruwaayado, iyo bandhigyo faneed ku caan ahaa oo u dhashay wadanka Soomaaliya. Kooxda Balwo waa kooxdii ugu horeeysay ee sameysa heesaha jacaylka iyo kalgacalka ee Soomaalida, waxaana kooxda bilaabay Aabaha Fanka Soomaalida Cabdi Sinimo wakhti lagu qiyaasay sanadkii 1943kii.
Hordhac
Balwo waa nooc ka mid ah heesaha Soomaalida. Balwo waa heesihii ugu horeeyay ee jacayl iyo kalgacal ku salaysan kuwaasi oo muusik loo garaaco. Markii ugu horeeysay, heesahan waxaa sameeyay Aabaha Fanka Soomaalida Cabdi Deeqsi Warfa. Heesaha Balwo waxay ka bilaabmeen magaalada Borama, gobolka Awdal wakhti lagu qiyaaso intii u dhaxaysay 1940 ilaa 1945kii. Balwo waa hab iyo qeyb ka mid ah heesaha iyo Fanka Soomaalida taasi oo ah aasaas iyo sal u ah habka heeso Soomaaliga casriga ah. Heesaha Balwo waxaa bilaabay koox uu aasaasay aabaha fanka Soomaalida Cabdi Sinimo wakhti qiyaastii ku beegan 1935kii.
Taariikh
Sida warbixinta lagu hayo, Cabdi Deeqsi Warfa "Cabdi Sinimo" wuxuu ahaa dirawalka iyo mulkiilaha gaadhi xamuulka iyo dadka u kala qaada magaalada Borama iyo Djibouti. Qiyaastii sanadkii 1943kii ayaa Cabdi Sinimo baabuurkiisi ku jabay meel u dhow Banka Giriyaad, wakhtigaasi ayuu sameeyay ereyada heestii ugu horeeysay uu ku luuqeeyay asagoo ka shaqaynaya baabuurka ka xumaaday. Heestaasi waxaa la yidhaahdaa Balwo; waxayna noqotay magaca iyo bilowgii suugaanta cusub ee Soomaalida iyo kooxdii ugu horeeysay ee fanaaniin leh: Kooxda Balwo.
Xubnaha Kooxda
Kooxda Balwo waxaa xubin ka ahaa:
Bissau
Bissau waa caasimada dalka Guinea-Bissau.
Munchen Metroka
Munchen Metroka 🇩🇪 Germany Metro ee Munich, Germany Magaalo ku taal koonfurta Germany, mid ka mid ah metro ugu weyn Jarmalka
Kaarboon (da'da)
Kaarboon (Af-Ingiriisi: Carboniferous), shanaad ee lixdii xilli ee Paleozoik iyo xilli koror, ayaa ka fidsan 358.9 ± 0.4 ilaa 298.9 ± 0.15 milyan sano ka hor, muddo ku dhow 60 milyan oo sano. Waxaa ka horreeya Defoniyaan, oo ay ku xigto Barmiyaan.
=Tixraac=
SSDF
SSDF: waxa uu u taagan tahay Somali Salvation Democratic Front (SSDF) (Af Soomaali: Jabhadda Diimuqraadiga Badbaadinta Soomaaliyeed),waa jabhaddii ugu horeysay ee Majeerteen ee mucaarad Soomaaliya, wax HOGAAMINAYEY (AUn) C/Laahi yusuf madax wynihii igu Horeeye Ee Putland.waxaa la aas aasay sanadkii 1978 waxaana hormuud u ahaa saraakiil sarsare oo ka baxsaday taliskii Gen.Maxamed SIyaad Barre(AUN) oo fashiliyay inqilaab lala damacsanaa.
Guban
Guban (جبن) waa deegaan kulul, lamadegaan xeebeed kaasi oo dhaca gobolada Somaliland. Lamadegaanka Guban wuxuu fidsan yahay xeebta dheer laga soo bilaabo duleedka magaalada lowyacado soo dhexmaro magaalada qadiimiga ah ee Saylac ilaa laga soo gaadhayo magaalada Berbera.
Hordhac
Deegaanka Guban waa dhul aad u qalalan kaasi oo heelkusiisu gaadho ilaa 47 °C wakhtiyada xagaaga. Roob badan kama da'o inta badan, laakiin bilaha u dhaxeysa Maarso ilaa Juun waxaa mararka qaar ka da'a xoogaa roob oo goosgoos ah. Intaasi waxaa dheer, deegaanka Guban wuxuu leeyahay xoogaa dhir gaagaaban iyo ugaadh. Deegaanka Guban waxaa ku yaala Banka Giriyaad oo dhaxa galbeedka gobolka Salal.
Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato
Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato
Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato Salalaahu Calayhi Wa Salam (ingiriis: Peace Be Upon Him; carabi: ﻋﻠﻴﻪﺍﻟﺴﻼﻡ; sidoo kale: ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ, "ṣall Allāhu ʿalay-hi wa-sallam", loo soo gaabiyo: S.A.W.) waa kalmado ay asxaabta Nebi Muxamed samaysteen kadib markii ay soodegtay aayadda )إن الله وملائكته يصلون على النبي يأيها ألذين ءامنوا صلو عليه وسلموا تسليما( si ay ugu sharfaan asaga. Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato,, waxaa la sameeyay geeridii nabiga ka dib, taasi ooy asxaabtu isla garteen ineey qadarin iyo sharafta ay u hayaan nabiga ku muujiyaan. Wakhtigaasi asxaabtu waxay soo ururiyeen “noloshii nebiga” (siirada) iyo hab "dhaqankii nebiga" (sunnada) kuwaasi oo ah aasaaska iyo saldhiga shareecada lagu maamulo Dawladda Islaamka. Sidoo kale, asxaabtu waxay isla-garteen in marka la soo hadal-qaado magaca nebiga la dhaho Naxariis iyo Nabadgelyo Korkiisa Ha Ahaato (ﻋﻠﻴﻪﺍﻟﺴﻼﻡ, "ʿalayhi as salām").
= Taariikhda Nebiga Oo Kooban =
Dad badan oo aan muslim aheyn oo taariikhaha dunida wax ka baadha waxey isku raaceen inuu Nabi Maxamed NNKH uu ahaa qofkii dunida uguu wanaagsanaa. Markey taariikhdu ahayd sanadkii 570kii C.D ayaa Nebigu ku dhashay magaalada Makkah ee deegaanka Xijaas ee dhulka Carabiya. Nebi Muxamed wuxuu ka dhashay beesha reer Haashim ee ka tirsan qabiilka Quraysh. Waalidkii waxay dhinteen asaga oo aad u yar, waxaana soo koriyay awoowgii oo wakhti yar ka dib dhintey. Markaasi masuuliyada nebiga waxaa la wareegay adeerkiis Abu Daalib oo gurigiisa uu ku soo barbaaray Muxamed.
Abtiriskiisa
Muxammed Bin Cabdullaahi Bin Cabdimudalib (Shaybah) Bin Haashim (Camar) Bin Cabdimanaaf (Muqiira) Bin Qusayi (sayd) Bin Kilaab Bin Murra Bin Kacab Bin Lu'ey Bin Ghaalib Bin Fihir Bin Maalik Bin Nadar (Qays) Bin Kinaana Bin Khuzeyma Bin Mudrika Bin Ilyaas Bin Mudar Bin Nizaar Bin Macad Bin Cadnaan.
Dhalashaddii & Barbaarintii rasuulka
Waxa uu Rasuulka dhashay sanadkii Maroodiga (Caamul-fiil), maalin Isniin ah oo bisha Rabbiicul-awal ahayd laba iyo toban, 53 sano hijrada ka hor. Markuu dhashay waxay hooyadiis u cid dirtay awaawgiis Cabdimudhalib oo ay ugu bishaareyneysey dhalashada Nabiga, Cabdimudhalib waa uu bishaareystey wuxuuna tegey Kacbada oo uu Alle ku baryey wuuna ku shukriyey. Rasuulka wuxuu u dooray magaca Maxammed oo ahaa magaca aan carabtu la bixi jirin, wuxuu guday maalinkii toddobaad. Waxaa kale oo la yiraahdaa wuxuu dhashay asaga oo gudan.
= Nabiyada iyo Rasuusha =
Sida saxda ah sunaha diinta Islaamka waxaa ka mid ah in marka la soo hadal-qaado nebi ama rasuul la yidhaahdo "Naxariisi korkiisa ha ahaato", marka laga reebo Nebi Muxamed oo la odhanayo "Naxariis iyo Nabadgelyo korkiisa ha ahaato". Midani waa sharfid, qadarin iyo maamuus ay dadka muslimiinta ahi u hayaan nebiyada iyo rusuusha Alle.
Nebiya Ilaahay (s.w,t) ku sheegay kitaabka Quraanka kariimka ah ee lagu soo dejiayay Nebi Muxamed waa 25 Nabi kuwaasi oo kala ah:
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Liiska khalaf dhulka
Liiska khalaf dhulka
Shilke (qori)
Shilke Af-Ingiriis: KPV heavy machine gun) waa qori weyn oo ah lidka diyaaradaha baasna u dhaca, waxaa laga ridaa rasaas cabirkeedu yahay 14.5×114mm, waxaa la sameeyay 1949 midowga sofiyet. waxaa kaloo loo adeegsadaa ciidanka lugta ee cadowga, moodalkii ugu horeeyay waxaa sameeyay, qorigaan ka kooban afar qori oo isku xiran oo si iskku mid ah u wada dhacaysa, waxaana loo kala furfuri karaa mid mid, wuxuu diyaaradaha jooga hoose ku socda  ka toogan karaa 2000 mitir.
Qorigaan markii la kala furo halkiisa xabo ee gaari saaran waxaa loo yaqaan Siikaawe ama Dhuun-shilke, labada isku dhegan ee baabuurta la saarana waxaa loo yaqaan Daba dhiibato, markuu isku wada xiranyahayna waa shilke.
Alanka Sapporo
🇯🇵 Japan
Alanka sapporo waddanka japan bari asia, magaloyinnka jpan waddanka , sapporo , alanka
Lagos
Lagos, Laagoos🇳🇬 Nigeria (ingiriis: Lagos, Carabi: waa magaalo-xeebeed ku taala koonfurta wadanka Nayjeeriya taasi ooy ku nool yihiin dad ka badan 13 milyan. Dadka (Tirakoobka 2015) • Metropolis 23m • Qiyaasta (2018). Magaalada Lagos waa magaalada ugu dadka badan wadanka Nayjeriya, waa magaalada labaad ee ugu koritaanka weyn qaarada Afrika iyo tan todobaad ee ugu xawaaraha dheer xaga fidida iyo koritaanka ee aduunka oo dhan.
Miss A
Miss A (Hangul: 미쓰에이) waxay ahayd koox gabdho Kuuriyada Koofureed ah oo ay sameysay JYP Entertainment. Kooxda ayaa dib u heeskoodii ugu horreeysay bishii Luulyo 2010  Bad Girl Good Girl , xubnaha kooxda waa Fei, Jia, Min, iyo Suzy.
Hugo López-Gatell Ramírez
Hugo López-Gatell Ramírez (Mexico City, Feebarwari 22, 1969) waa aqoonyahan ku takhasusay cilmiga faafa ee Mexico, cilmi baadhe, borofisar iyo sarkaal dowladeed. Ilaa iyo bishii Disembar 1, 2018, wuxuu madax u ahaa Undersecretariat ee Ka Hortagga iyo Dhiirrigelinta Caafimaadka, ee Wasaaradda Caafimaadka Mexico
Goobwayne
magaalada Googwayne waa tuulo Ka tirsan degmada Marqaan Wayne oo hoos tagta Gobalka Wwardheer eeIsmamul gobaleedka Soomaalida Itoobiya Magaladaan waxay caan ku tahay xoolaha. Waxay ku taalaa dhul daaqsimeed aad u wanaagsan.
Masiibada garoonka Kanjuruhan ee 2022
Masiibada garoonka Kanjuruhan ee 2022 ayaa dhacday intii lagu jiray ciyaar kubbadda cagta ah oo ka dhacday garoonka Kanjuruhan ee Malang, Bariga Jawa, Indunisiya, 1dii Oktoobar 2022.
Masiibada ayaa dhacday kadib ciyaar dhex martay Arema FC iyo Persebaya Surabaya.
Makemake
Makemake (Af-Soomaali: Maakemaake, astaan: ) waa duniyar oo laga dhex helo gadaasha meeraha Docay ee Bahda Qoraxdu Midaysay. Dunidan yari waa tan ugu wayn walxaha laga dhex helo "suunka kuiper" taasi oo leh 2/3 dhererka meeraha yar ee Bluto. Dunida Makemake ma lahan wax dayax ah, waxayna leedahay heerkul aad u qaboow badan taasi oo gaadha −243.2 °C.
= Qoraalo La Mid ah =
= Xigasho =
OpenAI
OpenAI waa shirkadda waxbarasho ee AI-yada Mareykanka oo qayb ka ah xarunta waxbarashada ee la qoray sanadka 2015 kaasoo la diiwaangeliyey Sam Altman, Reid Hoffman, Jessica Livingston, Elon Musk, Ilya Sutskever, Peter Thiel, Olivier Grabias iyo dad kale. Microsoft ayaa bixisay lacag $1 bilyan ah sanadka 2019 iyo lacag dheeraad ah oo ka socda sannadkii 2023. Muraayaddaani waxay leedahay 375 xubnood (2023).
Haiti Dhulgariir 2021
Haiti Dhulgariir 2021
7.2 Dhulgariir Weyn
Dhimso-2000+ Dawac 1800+
Dhulgariirkii weynaa ee Haiti oo ay ku dhinteen in ka badan 300 oo qof 2 maalmood gudahood, gobolka Ameerika,
Dalai Lama
Dalai Lama 1935 ilaa hada waa hogaamiye diineeka ugusareeya buudiyiinta ku nool gobolka tebet ee Shiinaha laga bilaabo sanadii 1959 waxa uu dali lama hayay labo jago oo ah mid hogaamin siayaasadeed ah iyo mid diineed o uu kahayay gobolka tebet ee ismaamul hoosaadka haysta gobokan oo katirsan wadanka shiinaha waana qof aqoon sare ka haysta diinta buudiga qof kasta ama nin kasta oo loodhiibo jagada dlai lama waxa lagu magacaabaa in uu yahay dhaxlihii ama qofkii xukunka ka dhaxlay aasaasihii diinta buudiga ee Gootama buuda waa sida ay u arkaan dadka raacsaniye.ninkan hada jagada haya oo ah kii 14aad waxa uu jagada qabtay sanadii 1940 dadiisuna waxa ay ahyd 4 sano jir waxana uu ku dhashay magaalda shingahay. kalmada dali lama waxa ay kadhigantahay ilaahii boqorka ahaa
goobta uu daganyahay Dalai Lama
Laga yimaadu xiligii Dalai Lamaamihii 5aad ilaa iminka waxa saldhig u ah magaalda lahasa ee xarunta gobolka tebet
Liiska Safiirada dadka ku Jabaan
Liiska Safiirada dadka ku Jabaan
🇯🇵 Japan- Shinzo Abe
Heerka 3 ee curiye
Heerka 3aad ee Diwaanka Curiye waa laynka 3aad ee jadwalka Diwaanka Curiye.
Safkan 3aad waxaa ku jira 8 curiye taas oo ku bilaabanta Sodhiyaam (Na) kuna dhamaata Aargon (Ar).
Kooxaha Fanka Soomaalida
Kooxaha Fanka Soomaalida (Somali Music Groups) waa kooxo hobolo, fanaaniin, heesaa, majaajilo, ruwaayado, iyo bandhigyo faneed ku caan ahaa oo ka dhisan wadanka Soomaaliya. Kooxda Balwo waa kooxdii ugu horeeysay ee sameysa heesaha jacaylka iyo kalgacalka ee Soomaalida, waxaana kooxda bilaabay Aabaha Fanka Soomaalida Cabdi Sinimo wakhti lagu qiyaasay sanadkii 1943kii.
Hordhac
Dhaqanka bulshada Soomaalida ah waa qeyb muhiim ah Fanka iyo Suugaanta kuwaasi oo leh noocyo badan oo ka mid yihiiin gabayada, geeraarka, maahmaahyada, ruwaayadaha, majaajilada iyo noocyada kala duwan ee fanka. Geyiga Soomaalidu degto waxaa ka sameysmay noocyo kala duwan oo hobolo iyo kooxo faneed ah; kuwaasi waxaa ugu caansanaa kooxihii saldhigoodu ahaa magaalada Muqdisho sanadihii u dhexeeyay 1970kii ilaa 1990kii.
Taariikh
Sida warbixinta lagu hayo, Cabdi Deeqsi Warfa "Cabdi Sinimo" wuxuu ahaa dirawalka iyo mulkiilaha gaadhi xamuulka iyo dadka u kala qaada magaalada Borama iyo Djibouti. Qiyaastii sanadkii 1943kii ayaa Cabdi Sinimo baabuurkiisi ku jabay meel u dhow Banka Giriyaad, wakhtigaasi ayuu sameeyay ereyada heestii ugu horeeysay uu ku luuqeeyay asagoo ka shaqaynaya baabuurka ka xumaaday. Heestaasi waxaa la yidhaahdaa Balwo; waxayna noqotay magaca iyo bilowgii suugaanta cusub ee Soomaalida iyo kooxdii ugu horeeysay ee fanaaniin leh: Kooxda Balwo.
Kooxaha ugu caansan
Fanka iyo heesaha muusika leh ee Soomaalidu waxay bilaabantey sanadkii 1943kii markii Cabdi Sinimo sameeyay heesaha Balwo. Kooxdii ugu horeeysay waxay ahayd Kooxda Balwo oo uu sameeyay Cabdi Sinimo. Si kastaba ha ahaatee sanadihii ka dambeeyay Madaxbanaanidii Soomaaliya waxaa sameeysmay kooxo dhowr ah. Guud ahaan, kooxaha hobolada ugu caansanaa waxaa ka mid ah:
Qasabkii Bile Rafle
Taariikh
Khasabka Bile Rafle Guuleed waxay ahaayeen barnamijyo si wanaagsan u fulay oo uu qabtay Bile Rafle oo ka mid ahaa shaqsiyaaad xil dowladeed hayay oo si la yaqaan ugu soo shaqeeyay bulshada Soomaaliyeed iyada oo dowladii Kacaanka oo sidoo kale boqolaal kun oo qof waxbarasho ilaa heer jaamacadeed ah ay bulshada lacag la'aan ku wax bartay.
"Khasabkii Bile Rafle" waxaa uu horaantii 1972 ka bilowday Gaalkacyo oo ah xarunta Gobolka Mudug halkaas oo uu maamuulkii gobolka Mudug oo uu horkacayay Bile Rafle Guuleed ku amray gaadiid walba oo soo gala gobolka, gaar ahaan soo gala Gaalkacyo uu keeno 3 rar oo ciid ama caro gaduudan iyada oo dhamaan wadooyinka halbowlaha u ah magaalada Gaalkacyo lagu daadiyay. Waxaa Qasabka Bile Rafle ama Khasabkii Bile Rafle xigay barnaamij naqashadayn iyo hirgelin wadooyin degmada Burco, Ol ole nadaafad magaalada Hargaysa iyo Beertii Bile Rafle oo laga hirgeliyay bartamaha magaalada Hargaysa.
Magac bixii "Qasabkii Bile Rafle" oo howlihii Bile Rafle Guuleed uu filiyay loogu magac daray jardiinooyin iyo [ http://www.galmudugnews.com/2011/02/19/ardayda-dugsiga-sare-ee-s-y-l-oo-howl-kafuliyey-widka-bile-rafle-ee-gaalkacyo/ wadooyin] ku kala yaal Gaalkacyo iyo Haraysa. Howlaha iskaa wax u qabso ee uu Bile Rafle bulshada u fuliyay waxay ka bilowdeen Gaalkgacyo. Qariirad ahaan magaalada Gaalkacyo waxay dhacdaa 750 koonfurta caasimada Muqdisho waxaana ay magaalada Gaalkacyo ku taal barmataha jidwaynaha isku xira koonfur iyo waqooyi ee wadanka.
Barnaamijyadii waxtarka lahaa ee maamuladii gobole ee Bile Rafle wuxuu socday mudo 10 sano ka badan. Waxaa ka hirgalay guud ahaan Soomaaliya barnaamijyo badan oo "Iskaa Wax u Qabso" ah kuwaas uu ugu caansanaa barnmaaijkii Bacaadcelinta Shalaanbood ee gobolka Shabeelaha Hoose.
Ku Dayasho Bulshada Gaalkacyo
Mudo aad u yar ka dib ayaa la ogaaday howsha uu gudoomiye Bile Rafle Guuleed uu ku soo kordhiyay magaalada Gaalkacyo iyada oo dhir iyo bilic cusub ay yeelatay magaaladii busta ciida bakoolka ah ka kici jirtay. Dadkii degenaa magaalada waxay bilaabeen in qof walba gurigiisa ku daadiyo kaariyo ciid gaduudan ka dibna geed iyo labo ku beerto. Bile Rafle wuxuu qof walba oo degenaa guri wado haysto ku amray inuu 15 mitir ku shubo ciid gaduudan si ay u daboosho ciida bakoolka cad ee indhaha cawirsaysa.
Khasabkii Bile Rafle ee Burco iyo Hargaysa
Ka dib markii 1972dii barnaamijyadii Howlaha Guud ee Gaalkacyo ee gudoomiye Bile Rafle Guuleed uu fuliyay lagu guulaysatay, ayaa waxaa dhacday in Bile Rafle loo badalo xarunta gobolka Togdheer ee Burco halaas oo magaalada oo isku raran ahayd uu ku dhigay mid cabiran oo wadooyin qumaati ah leh.
Ka dib ayaa xarunta gobolka Waqooyi Galbeed ee Hargaysa loo badalay iyada oo jardiinkii ama beertii ugu waynayd magaalada Hargaysa uu ka hirgeliyay gudoomiye Bile Rafle Guuleed. Dhul qarni qabuuro ahaa oo xitaa lafihii ay ciidoobeen oo bartamaha magaalada ku yiilay ayuu cagaf cagaf geliyay iyada oo beer cusub oo dhir iyo dhismayaal iyo kuraas dhagax ah oo lagu nasto uu ka dhisay beeertaas oo reer Hargaysa ay ugu magac dareen "Beerta Bile Rafle." Ka hor xadiiqada Bile Rafle ee Hargaysa aan la dhisin, waxaa reer Hargaysa la baray sida qashinka la iskaga ururiyo iyada oo reer walba lagu khasbay inay aroor walba iska nadiifiyaan qashinka una diyaariyaan gaari dowlada ay leedahay oo maalin walba ururiya qashinka.
Cabdulmajid Xuseen
Taariikhdiisa
Wuxuu ku dashay magaaladda Dirre Dhabe ee wadanka Itoobiya. Beel iyo dalasho iyo dhiig ahaan waa Cabdale muuse subeer awal / habar awal isaaq qaraabadiisu waxay ku noolyihiin Gebilay, Alleybadey, Abaarso, Dirre Dhabe, Jigjiga, Hargeysa.
Alle ha u naxariistee Marxuum Cabdul-Majiid wuxuu 1943 ku dhashay magaalda Diri-dhabe ee Dalka Itoobiya, wuxuuna waxbarashadiisa ilaa heer jaamacadeed ku qaatay Itoobiya isaga oo markii uu waxbarashada Dugsiyada asaasiga ah dhamaystay galay jaamacadda Addis Ababa University lakiin waxa kale oo uu waxbarasho jaamacadeed u tagay Dalka Ingiriiska.
Hadaba Iid Daahir Faarax oo mar ahaa Madaxweynaha ismaamulka Soomaalida Itoobiya imikana ku sugan Magaalada Hargaysa ayaa u sheegay (Haatuf) taariikh nololeedkii iyo waayihii waxbarasho iyo siyaasadeed ee uu soo maray Mrxuum Cabdul-Majiid Xuseen iyo weliba shakhsiyadiisa qofeed.