cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oslo
Oslo waxaa loo tixgeliyaa magaalo caalami ah waxaana lagu magacaabaa "Beta World City" ee daraasaadka ay qabatay Kooxda Globalization iyo Kooxda Daraasaadka Dunida ee Caalamka iyo Shabakada 2008. [10] Waxaa kaalinta koowaad ku jirta tayada nolosha ee ka mid ah magaalooyinka waaweyn ee yurub ee magaalooyinka Yurub ee mustaqbalka 2012 warbixinta by fDi magazine. [11] Daraasad ay samaysay ECA International sannadkii 2011 waxay Oslo ka dhigtay magaalo labaad oo ugu qaalisan adduunka oo loogu talagalay kharashka nolosha ka dib markii ay Tokyo soo gashay. Sannadkii 2013 Oslo wuxuu ku xiran yahay magaalada Melbourne ee magaalada Melbourne oo ah magaala afaraad ee ugu qaalisan adduunka, sida ay sheegtay Waaxda Dhaqaalaha ee Dhaqaalaha (EIU) ee Qiimaha Dunida ee Daraasada Nolosha.
Laga soo bilaabo 1 Luulyo 2017, degmada Oslo waxaa ku nool dad gaaraya 672,061, halka dadka reer magaalka magaaladana ay ahaayeen 942,084. [4] Aagga caasimadda waxaa lagu qiyaasay dad lagu qiyaasay 1.71 milyan. [14] Dadka ayaa kor u kacay heerarka rikoodhka horaantii sannadkii 2000, taas oo ka dhigtay magaaladii ugu weynayd ee ugu weynaa ee Yurub waqtigaas. [15] Koboca Tani waxay ka kooban tahay qaybta ugu badan ee socdaalka caalamiga ah iyo heerarka dhalashada ee aadka u sarreeya, laakiin sidoo kale ka soo haajiridda gudaha dalka gudihiisa. Dadka soo galootiga ah ee ku nool magaalada ayaa si dhaqso badan u koraaya
Hollywood
Holiwuudh, Hollywood (ingiriis: Cinema of the United States; carabi: هوليوود; sidoo kale: السينما في الولايات المتحدة) waa shirkado badan oo alifa, sameeya, jila, iibiya filimaanta madadaalada, waxbarashada, cilmiga, taariikhda, khiyaali, iyo guud ahaan majaajilo iyo suugaan kuwaasi oo laga leeyahay wadanka Maraykanka. Shirkadaha filimaanta sameeya iyo Shaneemooyinka dalka Maraykanka ayaa loo yaqaanaa magaca Hollywood, kuwaas oo ka mid ah ganacsiyada ugu macaashka iyo lacagta badan dunida.
Hollywood waxaa xarun u ah magaalo xeebeedka Los Angeles, Kalifornia.
Taariikhda Hollywood
Taariikhda shirkadaha Hollywood waxaa loo kala saaraa afar qeeybood:
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Wasaarada Gaashaandhiga (Ministry of Defence) (sidoo kale loo yaqaano: Wasaarada Difaaca Soomaaliya) waa wasaarada maamusha dhamaan hay'adaha iyo waaxyaha aminiga qaranka, isla markaana gacanta ku haysa ciidanka qaranka wadanka Soomaaliya.
Muxarram
Muxarram (مُحَرَّم muḥarram) waa bisha koowaad ee Kalandarka Hijriga. Sida caadiga ah, bisha Muxaram waxay ka tirsan tahay "Bilaha Barakaysan". Bishani waxay ku dhamaataa 30 maalmood.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Madaxwaynaha Soomaaliya ayaa ah Hogaamiyaha Sare ee Ciidanka Qalabkasida ee wadanka. Sidoo kale, Wasiirka Gaashaandhiga wuxuu masuul ka yahay isku dibu ridka iyo diyaarinta siyaasada ciidanka, isla markaana soo diyaarinta kheyraadka iyo maamulka dhaqaalaha ku baxa ciidanka.
Guud ahaan, ciidamada hubaysan ee Soomaaliya waxaa ka mid ah: ciidanka qaranka, Ciidanka Cirka Soomaaliya, iyo Ciidanka Badda Soomaaliya; kuwaasi oo masuul ka ah ilaalada iyo nabadsugida wadanka, shacabka, qaranka iyo dowlada..
Muxarram
Hordhac
Bisha Muxaram waa bisha koowaad ee maalintiriska Hijriga ah. Taasi macnaheedu waa bilowga "Sanadka Islaamka". Ereyga "Muxarram" macnaheedu waa "la mamnuucay". Waxaa bishan loo yaqaana ineey tahay tan labaad ee ugu barakaysan; waxaa ka fadli iyo barako badan kaliya Bisha Ramadan. Qaar ka mid ah Muslimiintu waxay soomaan sadex cisho. Sidoo kale, maalinta tobanaad ee bishani waa "Maalinta Cashuura", taasi oo dadka Shiicada ah xusaan.
Wakhtiga
Sida caadiga ah, bilaha sanadka Hijriga ah waxay la bilaabmaan dhalashada (soo bixitaanka) dayaxa, waxayna inta ugu badan 11 ilaa 13 maalmood ka gaaban yihiin Kalandarka Miilaadiga ee la shaqeeya qoraxda.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Ciidanka Xooga
Ciidanka Xooga Soomaaliya (Somali Armed Force; loo soo gaabiyo SAF; الجيش الصومالي) sido dowliga ah loo yaqaano Ciidanka Jamhuuriyada Federaalka Soomaaliya, waa Ciidanka Qalabka Sida ee wadanka Soomaaliya. Ciidanka xooga dalka waxaa hogaamiya madaxweynaha wadanka, waxayna masuul ka yihiin amniga, amaanka, jiritaanka iyo xoriyada, sharafta iyo kaladembeynta wadanka.
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya waa habka dhismaha waxbarashda aas aasiga ilaa heerka dugsida sare ee caadiga ah ee ka hirgalay Soomaaliya horaantii 1950yadii. Nidaam manhaj oo degsan dalka oo dhana lagu hago, gaar ahaan manhajka xarumaha waxbarashada aas asaiga wuxuu hirglay 1972dii markii la qoray Af Soomaali iyada oo buugaag badan lagu daabacay Wakaaladda Madbacadda Qaranka kuwaas oo ay qoreen bareyaal Soomaali ah.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Ciidanka Xooga
Taariikh ahaan, ciidanka wadanka Soomaaliya wuuu ahaan jirey kan ugu xoogan qaarada Afrika. Ciidanka Soomaaliya waxaa markaas weeninkiisa lagu qiyaasaasi jiray in oo u dhaxeeyay 350,000 ilaa 400,000 oo ciidan oo diyaar ah. Ciidanka soomaaliya waxaa la sameeyay 1960kii, waa markii ee soomalaiya xornimadeeda ka heshay gumeesti yaashii Ingriiska iyo Talyaaniga. Ciidamada soomaaliya waxee ka koobnaayeen Ciidanka Badda Soomaaliya, Ciidanka Cirka Soomaaliya iyo Ciidanka Booliska Soomaaliya. Shaqadooda ugu horeeysay ee qabtaan neh waxee eheed Xoreentii Soomaali Galbeed 1976ii, waa markii ee 4 dal ku goobteen. Ciidamada Soomaaliya qalab badan oo xoogan ee lahaayeen, waxaana si fiican u dhisay, wadamada Ruushka (Midowga Soviet), Talyaaniga iyo mareykanka oo hub ugu saaiidi jiray. Ciidamada soomalaiya ayaga ayaa ciidankooda sii tabo bari jiray dhinaca dhulka iyo cirka. 20sano kadib ciidamada soomaaliya awood ee ku difaacan dalka malahan,Kuwii hore ee xooga dalka soomalaiya wee duqoobeen, qaar neh dalka ee ka baxeen, qaar badan neh dagaalkii sokeeyay ee ku dhinteen. sidii loodhisay Dawladda KMG, somalia waxee yeelatay ciidan yar oo 20,000 gaareenin, sifiican neh u tabo barneen, qalab fiican iyo dhaqaalo ciidan neh ee heesanin. Ciidanka maanta ka jira dalka soomaaliya, waa kuwo dalkooda difaacaya ayaga oo waxba heesanin, qalab ama gawaarida militariga. Maadaama oo dalka ka jiro dagaalo, mala dhihi karo ciidankeena woo dhisanyahay, ayaga oo waxba heesanin qofna caawinin.
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya
Horudhac
Soomaaliya qarniyo badan ayaa axaa ka jiray nidaam aan abaabulneyn oo dadku ka helaan tacliintooda laf dhabarta u ah habka nolosha miyi iyo magaalo. Nidaamkan wuxuu ku salaysnaa qoys iyo deegaan. Badiyaa xeerka iyo hab dhaqanka bulshada ayaa laga tixraaci jiray dhamaan tilaabooyinka hagida amuuraha qoyska, beesha ee deegaanka baahsan.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Ciidanka Badda
Ciidamada Badda Soomaaliyeed (SNF), waa adeega ciidanka badda oo ah waax ka tirsan Ciidanka Qalabka Sida ee wadanka Soomaaliya. Ciidanka baddu wuxuu masuul ka yahay ilaalinta, difaacida iyo maamulka baddaha wadanka Soomaaliya.
Muxarram
Wakhtiga
Hoos waxaad ku arkaysaa waa qiyaasta wakhtiga ay bilaamayso iyo dhamaanayso bishani (qiyaastani waxaa laga soo xigtay Maalintiriska Umm Al-Qura ee Sacuudi Carabiya ):
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya
Horudhac
Beero falshada iwm ayaguna aqoon u gaar ah oo saadaasha roobka, sano wanaagsan sida mid aaran ah iyo mid ka feejignaan leh ayay beeralaydu ku tilaabo qaadi jireen marka dalaga la dooranayo xiligaas.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya
Ciidanka Cirka
Ciidamada Cirka Soomaaliyeed (SAF) waa awooda ciidanka cirka oo ah qeyb ka tirsan Ciidanka Qalabka Sida ee wadanka Soomaaliya. Ciidanka cirku waxay masuul ka yihiin ilaalada hawada iyo cirka wadanka Soomaaliya. Markii wadanka Soomaaliya xoriyada qaatey 1960kii ayaa la aasaasay ciidanka cirka, waxaana hogaanka ciidankaas gacanta ku hayay duuliyihii ugu horeeyay Cali Mataan Xaashi. Si kastaba ha ahaatee, Ciidanka Cirka Soomaaliya waxay wakhti ahaayeen kuwa ugu awooda badan Geeska Afrika. Burburkii wadanka 1990kii ayaa burburisay ciidankaasi; waxaase dib-loo soo nooleeyay sanadkii 2010.
Muxarram
Kalandarka Hijriga
Kalandarka Islaamka waa maalintiriska (Kalandarka) bulshada Islaamka kaasi oo loo yaqaano Hijri. Si la mid ah kaalandarka Miilaadiga ah, sanadka Hijriga ah waa labo iyo toban bilood kuwaasi oo leh 354 ama 355 maalmood (cisho).
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya
Beesha Raas Sugan
Waayihii deegaanka rasmiga ah la yeesheen sida meel magac leh oo qoysas tiro leh isku urursadaan waxaa ka bilowday in deegaanada qaar yeeshaan dugsi aan kala kicin oo aaran iyo abaarba arday dhigtaan. Waxbarasho kale oo la bartaa sida cilmiga beeraha ma jirin tan iyo waqtigii la gaaray is dhexgalka qaaradaha ee qarnigii 19aad ee miilaadiga walow dunida Carabta ilaa Faaris ay ka jireen xarumo tacliin sida caafimaadka.
Muxarram
Kalandarka Hijriga
Kalandarka Hijriga ah waxaa laga isticmaalaa wadamo badan oo Islaam ah, waxaana dadka Muslimka ah ku xisaabshaan isla markaana kala socdaan bilaabida bisha barakaysan ee Ramadaan, soo gudashada waajibaadka Xajka, iyo Ciidaha.
Manhajka Waxbarashada Qaran ee Soomaaliya
Beesha Raas Sugan
Soomaaliya magaalooyinka ugu waaweyn ayaa waxaa ka bilowday rugo waxbarasho horaantii 1900 balse manhaj degsan ma jirin ilaa 1950.
Muxarram
Bilaha Hijriga
Afar ka mid ah bilaha Hijriga waxaa loo yaqaana kuwo barakaysan, sababtoo ah waa billo aad muhiim ugu ah taariikhda Islaamka. Afartaasi bilood waa: Rajab (bisha 7aad), iyo sadex bilood oo ku xiga Dū al-Qa‘dah (bisha 11aad), Dul al-Ḥijjah (bisha 12aad) iyo Muxarram (bisha 1aad).
Ciidanka Qalabka Sida ee Somaliland
Ciidanka Xooga Somaliland (Somaliland Armed Force; القوات المسلحة الصوماليلاندية) waa Ciidanka Qalabka Sida ee Wadanka Somaliland. Ciidamada somaliland waxa ay fadhiisimo iyo saldhigyo ku leeyihiin dhamaan wadanka. ciidamada somaliland waxa ay leeyhiin dhamaan qaybaha ciidan ee wadan yeesho. waxaa sharci ahaan loo ogolyahay dadka wixii kawayn 18 ilaa 49 ciidanka melatariga somaliland waxa lagu qiyaasaa ilaa 100,000 oo askari melatariga somaliland waxaa uu ku qalabeysan yahay qalab ciidan oo dhameystiran sida taangiyo, baybey, baabuurta gaashaman ,qoryaha lidka diyaaradaha ,noocyada PM ka ,Hubka fudud iyo ka culusba tabarada ciidamada melatariga somaliland waxay kusoo kala qaatan dalka gudihiisa iyo dibadiisaba ciidanka warmly wuxuu leeyahay cusbitaalo lahi daryeelo ciidanka it's xaasaskooda it's caruurtooda health officer Siciid maxmuud
dhamaan xuduudaha iyo ciida somaliland waxaa ilaaliya masuulna ka saaran yahay si fiican waajibkooda u guta ciidanka qaranka J.Somaliland ciidanka warmly sidookale wuxuu leeyahay cusbitaalo dhakhaatiir aqoon sare ulleh by health officer Siciid maxmuud
Tayada
Tayada ciidanka Somaliland ayaa ah mid aaad u saraysa marka loo eego geeska Afrika
taariikhda ciidamada qaranka soomaliland
cii damada soomaliland waxa ay taariikh diisu ka soo bilaab maysaa markii ay ahayd maxmiyada waxala aasaasay ciidamadii loo yaqaanay rukuubleyda 1913-1941 ciidamadaasi waxa ayla daagaalameen halyeygii soomaliyeed iyka oo gudanaya waa jibkoodaa qaran waxa labaa bi iyay 1941 waxaana lagu badalay ciidamadii la odhanjiray ciidamada ilaalada maxmiyada 1941-1960
Johannes Harms
Johannes Harms (23 May 1910 gudaha Rüstringen oo u dhow Wilhelmshaven; 8 Janaayo 1941 ee Brandenburg-Görden) wuxuu ahaa Markhaati Yehowah Jarmal ah kaas oo lagu dilay diidmo damiireed oo hoos yimaada kalitaliskii Nazi ee Jarmalka intii lagu jiray dagaalkii labaad ee aduunka.
Alberto-Culver
Alberto-Culver wuxuu ahaa shirkad Maraykan ah oo iibisa caalami ah oo ganacsigiisu uu ahaa midka timaha iyo alaabooyinka daryeelka maqaarka oo ay ka mid yihiin alberto VO5, Andrew Collinge, St. Ives (alaabta daryeelka maqaarka), TRESemmé, FDS, Consort, Nexxus, iyo White Roob Waxay aheyd soo saaraha suuqa dhaqanka qurxinta dhaqamada kala duwan oo leh noocyada noocan oo kale ah sida Sophia & Beautiful, Just For Me, Motions, iyo TCB.
Toosan Prospect SL13/SL10
Toosan Prospect SL13/SL10 Somaliland
Qilij arsalaan koowaad
Qilij arsalaan daauud bin suleymaan bin qutulmush (afka faarisiga; قلج ارسلان) (afka turkiga; Kılıcarslan) oo laga wadaa "seefta libaaxa" wuxuu ahaa hogaamiyaha sedexaad  ee salaajiqada ruum, wuxuu taliyay laga bilaabo sanadkii 1092 ilaa uu ka dhintay 1107, intuu xilka haayay wuxuu wajahay weerarkii koowaad ee saliibiyiinta.
Qabashada xilka
suleymaan bin qutulmush suldaanka salaajiqada ruum waxaa lagu dilay dagaal ka dhacay xalab agteeda 1086 waxaana la qabtay wiilkiis Qilij arsalaan oo loo diray Malik shaah agtiisa, dawlada waxay gashay xili adag, nin la yiraahdo abulqaasim ayaana xilka sii haayay, sanadii 1092 ayuu qilij arsalaan dib ugu soo laabtay dawlada waxaana loo doortay suldaan
Weerarka koowaad ee kirishmiska
wax yar kama soo wareegin ku fariisahada qilij arsalaan carshiga waxa uu wajahay weerarkii koowaad ee saliibiga kaas ku baaqay baabaa orabaankii labaad kadib codsi kaga yimid imbiraadoorkii biriizanda aleksiyoos komeniin, kaas oo dalbaday in laga saacido la dagaalanka muslimiinta, waxaa ka bilaawday yurub abaabul dagaal lagu qaado muslimiinta, waxaa loo hormaray koox kirishmis ah oo xamaasadeesan una badnaa rayid aa dagaal wax ka aqoon, waxay socdaan Qusdandiiniya ayee soo gaareen way soo talaabeen salaajiqada ayee daadaansi ku bilaabeen balse waa la wada laayay in yar oo imbiraadoorka biriizanda badbaadiyay mooyee ,
Qilij arsalaan guushaan oo gaaray ka dib wuxuu ka tagay niiqiya asigoona ku mashquulay khilaaf kala dhaxeeyay daanishmandiyiinta mana ogeen in dagaal xoog badan sugaayo.
Sanadkii 1097 ciidanka kirishmiska oo aad u badnaa talyaal sarena hogaaminaayeen ayaa gaaray niiqiya weyna go'doomiyeen, qilij arsalaan ayaa durbadii soo laabtay wuxuu isku dayay badbaadinta magaaladiis balse kuma guuleysan wuxuu aaday buuraha, dadka magaalada ayaa muujiyay difaac daran heer ee kirishmiska ku daalaan, markii dambe biriizanda ayaa ku caawisay doomo xaga bada markaas ayee is dhiibeen  biriizanda ayeena u dhiibeen magaalada.
Qilij arsalaan caasimadiis markuu waayay wuxuu caasimad cusub ka dhintay quunya, waxa uuna la galay wada hadal daanishmandiyiinta si loogu midoobo cadawga soo duulaya.
Ciidanka kirishmiska gulufkooda ayee sii wateen mar ee maraayeen meel la dhaho doorliim ayee qilij arsalaan iyo isbahaysiga muslimiinta dagaal kala kulmeen, inkastoo muslimiinta markii hore guuleesteen hadana gurmad u yimid gaalada awgeed waxay ku qasbanaadeen inay dib u baxaan.
Dagaalada kirishmiska waxey ku yeesheen saameyn weyn dawlada waxayna ku weesay dhul badan 20kii sano ee u dambeeyay qabsadeen
Qilij arsalaan ayaa arkay xal inuu qaribo tuulooyinka si kirishmiska sahay uga dhigan, Weerada kirishmiska waxey u sii gudbeen dhanka shaam waxayna ka aasaaseen afar imaarado ayeena ka dhiseen. Dagaalada kirishmiska ayaa kusoo laab laabteen dawlada, qilij arsalaan wuxuu awooday wixii ka dambeeyay 1101 inuu jabiyo sedex weerar  taas oo soo celisay hebada dawlada,
dagaalkii mowsil iyo dhimashadiisa
wuxuu ahaa qilij arsalaan inuu ku duulay mowsil sandii 1107 waxaana u suura gashay inuu qabsado magaalada, balse wuxuu wajahay isbaheysi xoogan oo artaqiyiin iyo amiirka xalab ka koobnaa wuxuu la galay dagaal kaas oo lagu jabshay qilij arsalaan oo cararaya ayaana ku dhintay wabiga, wiilkiis Malik shaah ayaana la qabtay oona loo diray maxamed bin Malik shaah
Liiska qorax madoowaad ee qarniga 21aad
Tani waa liiska qorax-madoowaadyada intii lagu jiray qarnigii 21aad
=2001-2010= =2011-2020= =2021-2030=
21 Juun 2020
Soomaaliya iyo Soomaaliland.
25 Oktoobar 2022
Soomaaliya iyo Soomaaliland.
2 Agoosto 2027
Soomaaliya iyo Soomaaliland.
1 Juun 2030
Soomaaliya iyo Soomaaliland.
25 Nofeembar 2030
=2031-2040= =2041-2050= =2061-2070= =2071-2080= =2081-2090= =2091-2100=
Waddanka Ivory Coast Kubedka
Waddanka Ivory Coast Kubedka
Ivory Coast
Kubedka dharka
🇩🇪 Germany Puma
Nollywood
Nollywood
Nollywood waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalka Najeriya.
Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii 1960-kii laakiin waxay soo caan baxdey oo suuqa dunida soo gashay 1990kii wixii ka dambeeyay.
Sanadku markuu ahaa 2000 ayaa waxa lagu sheegay shirkada Nollywood in eey ku jiraan kaalinta labaad ee filim soo-saarista dunida, waxa ka horeeya Bollywood oo kali ah.
Maria Hernalsteen
Maria Hernalsteen (1 Sebtembar 1901, Molenbeek; 1986, Leuven) Markhaatiga Yehowah ee Beljim iyo dhibanaha Hantiwadaaga Qaranka.
Meteyoroyid
Dhagax aan weli ku dhicin jawiga waxaa loo yaqaan "meteyoroyid". Meteyoroyid-ka waxa laga yaabaa in ay u dhaxayso cabbir ahaan qaybo waaweyn oo dhagax ah ilaa qaybo yaryar oo boodh ah oo sabbaynaya meel bannaan oo aan samayn meerayaal. Marka saadaasha hawada sare ay galaan jawiga dhulka waxay caadi ahaan u socdaan si ka dheereeya xawaaraha baxsashada dhulku oo ah 13km/s ama Mach 40. Tani waxay ka dhigtaa inay kululaadaan oo inta badan kala tagaan Marka kulaylku ka dhigo inay dhalaalayaan, waxaa loo yaqaan meteyor. =Sido kale fiiri=
Dagaalkii Beder
Dagaalkii Beder (ingiriis: the Battle of Bedr; carabi: ﻏﺰﻭﺓ ﺑﺪﺭ; "Ġazwat ‘Bedr") waa dagaal dhacay Sabti, Maarso 13keedii, sanadkii 624 C.D (C.D = Ciise Dabadii) oo ku beegan 17 da Ramadaan sanadkii 2aad ee Hijrada, dagaalkaasi ayaa ka dhacay meelo ka mid ah deegaanka Xijaas (ee maanta ah dalka Sacuudi Carabiya). wuxuuna dhex maray ciidanka Muslimiinta oo xaruntooda ahayd magaalada Madiina kuwaas oo uu hogaaminayay Nebi Muxamed (N.N.K.H) iyo xoogag ciidan ka soo duulay magaalada Makka oo ay hogaaminayeen madaxdii Qureysheed ee ka soo horjeeday diinta Islaamka.
Dagaalkii Beder wuxuu ahaa dagaalkii kowaad ee si fool-ka-fool ah uga dhex dhaca kufaartii reer Makka iyo muslimiinta u soo qaxdey isla markaana degan magaalada Madiina.
Taariikhda miilaadiga markey ahayd Maarso 13keedii, sanadkii 624 C.D ayaa guuto ciidamo si fiican u hubeeysani ka soo baxeen magaalada Makka si eey u soo asxaabta raacdey Nebi Muxamed. Ciidamada reer Makka si fiican ayay u qalabeesnaayeen waxayna wateen sahay iyo agab aad u wanaagsan, qorshohooduna wuxuu ahaa ineey dhoola-tus milatari u muujiyaan dhamaan qabiilada Carabta eey uga baqayeen ineey qaataan diinta Islaamka ee ayagu ka soo horjeedeen.
Si kastaba ha ahaatee, tiro yar oo dagaalyahano muslimiin ah kuwaas oo lagu sheego 250 ilaa 300 oo nin ayaa waxay deegaanka Beder dagaal adag kula galeen kun iyo ka badan nin oo dagaalyahano reer Makko ah kuwaasi oo guuldaro iyo shalaayto kala tagay goobtii lagu dagaalamayay.
Dagaalkan Beder jab lama filaan iyo lama ilaawaan ku noqday ayaa ka raacay ciidamadii reer Quraysheed ee ku soo duuley si eey u tirtiraan diinta Islaamka.
Isku soo wada duuboo, tiro yar oo muslimiin ah ayaa ku dhimatey dagaalkaasi Beder, gaaladii soo duusheyna rag badan oo madax iyo hogaamiyayaal leh ayaa kaga dhintey. Dagaalkani wuxuu noqdey midka horseeday in mar labaad muslimiinta iyo ciidamada reer Makka dagaal iskugu soo noqdaan, kaasi oo ah Dagaalkii Uxud ee muslimiin badan lagu diley, isla markaana Nebi Muxamed laftiisa dhaawacyo aad u halis badan ayaa soo gaadhay, ugu dambeyntii guushu waxay raacdey reer Makka
= Hordhac =
Ka dib markii Muslimiinta ka soo qaxeen Makka una soo hijroodeen Madiina ayaa waxey Quraysh si xoog ah kula wareegtay hantidii ay muslimiinta uga tageen Madiina, arintaas ayaana aad u cadho-gelisay muslimiinta, waxey wacad ku mareen inay aargoosan doonaan.
Bishii Jumaada awal sanadkii 2aad hijiriga Waxaa soo gaaray muslimiinta safar ganacsi oo Qureysh leydahay oo ku wajahan Shaam, Nabi Muxamad scw iyo 150-200 Muhaajiriinta ayaa u baxeyn siday u horgali lahaayeen, balse markey gaareend Dil-cashiira meel la dhaho waxaa u cadaatay in safarka mar hore gudbay. Markii la gaaray waqtigii safarka Shaam ka soo laabanaayay wuxuu Nabiga scw diray Dalxa iyo Saciid bin Zeyd inay war ka keenaan safarka, waxey u sheegeen safarka xool ganacsi badan inuu wado, uuna hogaaminaayo Abuu Sufyaan ilaaladeydu ay tahay 30 ilaa 40.
Wuxuu Rasuulka scw saxaabadiisa ugu baaqay inay u baxaan safarka oo hantida saaran ka ganiimeystaan, waxaa baxay intii diyaar ahayd, intii kale Nabiga scw ma ka dalbin inay baxaan maadaama aa la filayn dagaal saas u sii weyn. Waxey ku beegnay Nabiga scw iyo saxaabadiis markey Madiina ka baxeyn 12 Ramadaan 2H, Tirada saxaabada u raacday Rasuulka scw duulaanka waxaa lagu sheegay sedex boqol iyo dhowr iyo toban nin , waxaana faras ka watay labo qof Zubeyr bin Cawaam iyo Miqdaad bin Aswad, waxey wateen muslimiinta todobaatan awr oo isku badalaayeen koritaankeed , rati kasta 3 qof ayaa isku badalaayeen koritaankiis, xitaa Nabiga scw waxaa la wadaagay ratiga Cali bin Abii Daalib iyo Abuu Lubaaba.
=Dagaalka= Warkii markii uu Makka gaadhay ayaa Quraysh is uruursatay iyada oo u arkaysay in ay tahay fursad ay Muslimiinta ku baabi’iyaan. Abuu Jahal oo nacaybka uu Muslimiinta u qabey aan la tilmaami karin ayaa soo kiciyey, hoggaanna u ahaa. Ilaa kun (1000) nin oo wata 200 oo faras ayaa soo dagaal tagtay. Halka ay Muslimiintu ka ahaayeen 313/314 nin, laba faras iyo 70 geel ah. Sidoo kale Waxaa soo raacay Qureysh naago heesaya oo dhiira galinaayo.
Wada tashiga
Qorshihii saxaabadu ku soo baxday maadaama uu ahayn dagaal weyn qaar badan oo ka mid ahna ay dhibsanaayeen wuxuu Rasuulka scw kala tashaday saxaabada arintan soo korortay, Abuu bakar iyo Cumar ayaa hadlayn oo war wanaagsan sheegeen, Miqdaad bin Aswad oo asna hadlay ayaa dhahay «Rasuulkii Allow kuma dhahayno sidii ay Banuu Israa'iil ku dhahday Nabi Muuse: Adiga iyo rabigaa baxa oo la dagaalama, anaga halkaan ayaa fadhineynaa, ee waxaan ka dagaalamaynaa midigaataada, bidixdaada, hortaada iyo gadaashaa» Nabiga scw aad buu ugu farxay warkaas, balse wali Ansaar hadalkood ma maqal, waxa uu dhahay «haye dadkiina wax ii soo jeediya» Sacad bin Mucad ayaa dhahay «waxaa filaa anaga inaa na haysatid, ku soco Rasuulkii allow waxaad doonto, wallaahi hadaa badda nala aaadid oo gashid waan kaa daba galaynaa, hal nafarna naga hari maayo» , intaas ka dib wuxuu dhahay Nabiga scw: «Socda oo bishaaraysta ilaahay wuxuu ii balan qaaday labada koox midood, walaahi waaba aniga oo u jeeda meelaha meedkooda uu yaala»
U diyaar garwoga dagaalada
waxaana la isku raacay in la dagaallamo. Halkii baa dagaal weyn la isu diyaariyey, oo ay labadii ciidan is hor fadhiisteen.
Habeenkii ka horeeyey roob lagu qaboowsadey ayaa da’ay, saxaabadiina hurdo ay ku nasteen baa lagu soo dejiyey sida ay xustay aayadda 11d ee suuradda al-Anfaal. Nebigu- sallal Laahu calayhi wasallam- aad iyo aad ayaa uu Alle u baryey, guulna u weydiistay. Sida isla suuraddan ku xusanna waa laga aqbalay oo waxaa lagu kabay kun (1000) malag oo ka garab dagaallama.
Subixii ayaa labadii ciidan foodda isdareen. Dagaal culus ayaa meeshii ka dhacay. Intaana Nebigu- sallal Laahu calayhi wasallam- duco iyo Alle bari ayaa uu ku jirey “Alloow haddii kooxdan yar la baa’biyo dhulka lagugu caabudi maayo…”, ilaa malaa’igtii oo uu Jibriil- calayhis salaam- hoggaaminayo ay yimaaddeen.
Dagaalkii waxa uu ku dhammaado guushii Muslimiintii tirada yarayd. Mushrikiintii 70 ayaa laga diley 70 kale na waa laga qafaashay. Odayaashii Quraysheed ee Muslimiinta nafta ku dhibay maalintaana la diley waxaa ka mid ahaa Abuu Jahal, Umayyah ibnu Khalaf iyo Cutbah ibnu Rabiicah. Dhanka Muslimiinta waxaa halkaa ku shahiiday 14 saxaabi. Waa maalinta xaqqii ka dulmaray baadilkii adduunka haystay. Waa maalinta Alle ku tilmaamay Yawmal Furqaan. Waa maalintii Muslimiintii la gumeysan jirey ay gacanta sare yeesheen, madaxdii Quraysheed ee silica badayna ay dhegta dhiigga u dareen. Waa maalintii Bilaal nafta ka jaray Ummayyah ibnu Khalaf. Saxaabadii tirada yaraa ee meelahaa lagu ciqaabi jirey, cidina aysan waxba iskaga tirin jirey, waxa ay noqdeen dawlad jirta oo laga haybaysto.
= Fadliga Ahlu-badar = Saxaabadii dagaalkan ka qaybgalay waxa ay leeyihiin darajo iyo qaddarin gaar ah, oo ay dheer yihiin saxaabada intooda kale. Xadiis laga soo weriyey Nebiga- sallal Laahu calayhi wasallam- waxaa ku jirtey in Alle ku yidhi
اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ
Alle ha ka raalli ahaado dhammaantood.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Mo Faarax
🇬🇧 United Kingdom
Socodka, wuxuu inta badan ku tartamayay 5000 mitir iyo 10,000 mitir, laakiin wuxuu tartamay tartan 1500 mitir u jirta marathon. Sanadkii 2017-ka wuxuu cadeeyay inuu doonayo inuu u gudubto tartanka wadada guusha ka dib tartanka kama dambaysta ah ee tartanka, 2017 IAAF Diamond League 5000 mitir. Habka uu u socdo waxaa lagu sharaxay "bouncy" iyo xeelad, kaas oo uu isku dayay inuu bedelo nidaam habboon oo awood leh oo tamar badan leh, gaar ahaan fogaanta fog. Faarax waxay si toos ah ula socotaa tartan maskaxeed, qaab ah oo uu ku caawinayo dhamaystirka farsamooyinka degdegga ah.
Faarax wuxuu ku dhashay magaalada London, wuxuuna ku dhashay Newham iyo Essex Beagles oo ah naadiga ciyaaraha fudud, tababarka at College of St Mary's, Twickenham laga bilaabo 2001 ilaa 2011. Farah waa Qofka haysta rikoodhka Yurub ee 1500 m, 10,000 m, marathon yar iyo laba mayl, rikoodhka Britishka ee haysta 5000 m iyo marathon, rikoorka rikoorka gudaha Yurub ee 5000 m, rikoorka Britishka ee gudaha 3000 m iyo adduunka gudaha haystaha rikoodhka labada mile.
Ilkacase Qays heestii
Ilkacase Qays heestii: "Mo Faraax"
dabelaha leriin daa'in baa ka dhigay dhiiqada qabanin daa'in baa ka dhigay dunida dhamaan cawir buu udhigay gaasiga dalka Mo Faraax
xidiga dalkeena Mo Faraax geesikga dalkeena Mo Faraax ilxun kuma aragto Mo Faraax cadowka ha jabo Mo Faraax guusha wa dhanka Mo Faraax dooxadi xamar Mo Faraax kalay dalxiis Mo Faraax Cabdi Bile Cabdi anika madaaye
hooya u duceeysay Mo Faraax duci dirii ku rogtay Mo Faraax walikaa ha dhiciin Mo Faraax walikaa ha jabiin Mo Faraax cimrikaa ha jiro Mo Faraax adun yo dhibco Mo Faraax aqiro jano Mo Faraax amiin
dugaag ba dhanka jiiro Mo Faraax uma gaari garayaan Mo Faraax afkii ka noolyihiin Mo Faraax dhagta ha u dhigin Mo Faraax da ruraha daganthy Mo Faraax dhacabkii Hargeyso Mo Faraax ... Mo Faraax aaheeh
Waaxda Sharciga Ganacsiga Caalamiga Qaramada Midoobay
Waaxda Sharciga Ganacsiga Caalamiga Qaramada Midoobay (United Nations Commission on International Trade Law, loo soo gaabiyo: (UNCITRAL)) waa urur ay aasaastay Golaha Sare ee Qaramada Midoobay 17 Diisamber 1966 si u horumariso xidhiidhka iyo midnimada sharciga ganacsiga caalami.
Ururka UNCITRAL waxay shaqadeeda ku soo bandhigtaa shir sanadle ah oo ay ku qabato caasimada New York cariga Maraykanka.
=Qoraalo La Xidhiidha=
=Ku saabsan Qaramada Midoobay=
=Linkiyo Kale=
=Tixraac=
400 (tiro)
400 (ingiriis: four hundred) waa tiro xisaabta ka mid ah oo u qoranta afar boqol taas oo ah godka afar boqolaad ee tiroda.
Tiroda 400 waa lambarka afar boqolaad ee lambarada, waxaana ka horeeya 399, waxaana ku xiga 401. Sidoo kale waxay ka tirsan tahay godka tirada ee Sadex-godleey.
= Liiska Tirada =
= Qoraalo La Mid ah =
= Xigasho =
Makaw
Macau (Shiine: 澳門, Cantonese: [ōu.mǔːn], / məkaʊ / (Maqaalkani wuxuu dhagaystaa); Portuguese: Macau), si rasmi ah Macao Gaarka ah ee Shiinaha ee Shiinaha, waa dhul madax-bannaan dhinaca galbeedka ee ku taalla Webiga Pearl River ee ku yaala Bariga Aasiya. Macau waxaa xayiray magaalada Juhuu ee dalka Shiinaha iyo woqooyiga iyo Pearl River Delta oo ku yaalla bariga iyo koonfurta. Hong Kong waxay qiyaastii 64 kiiloomitir (40 mi) u dhistay dhinaca bari ee Delta. [5] Dadweynaha ku nool 650,900 [3] oo ku nool aag 30,5 km2 (11.8 sq mi), waa gobolka ugu caansan dadweynaha adduunka. Gobalka hore ee Reer Portugal, waxaa dib loogu celiyay madax banaanida Shiinaha 20-kii December 1999. Macau waxa maamula Boqortooyada Bortuqiiska iyo dawladihii dhaxalka ahaa ee qarnigii 16aad illaa dhammaadkii 1999-kii, markii ay ka soo horjeedeen gumeysigii Yurub ee ugu dambeeyey ee Aasiya. [6] [7] Ganacsatada reer Portuguese ayaa marka hore degay Makau 1550m. Sanadkii 1557, Makau waxaa loo kireystay Portugal oo ka yimid Ming China oo ah deked ganacsi. Boqortooyada Boqortooyada Portugal waxay maamushay magaalada iyadoo hoos imaanaysa awoodda Shiinaha iyo madax-bannaanida ilaa 1887, markii Macau uu noqday xulafo iyada oo heshiis lagu qasbay Portugal ka dib markii xasillooni darro ka jirta Shiinaha. Xukunka Macau ayaa loo wareejiyay Shiinaha 20-kii Diseembar 1999-kii. Baaqa Wadajirka ah ee Su'aalaha Macau iyo Macau wuxuu qeexayaa in Macau uu ku shaqeeyo heer sare oo madax-bannaan illaa ugu yaraan 2049, konton sano kadib markii loo wareejiyo [8]
Galool Prospect SL13/SL10
Galool Prospect SL13/SL10
Shidaalka Galool, waxa lagu qiyaasaa in uu haysto ilaa 500 milyan barrle ama 800 milyan barrle oo saliid ah oo ku yaala gobolada sl13/sl10 genel energy iyo CPC Taiwan .Daloolinka Salidka Dulka Hoose cpc taiwan
Xidigaha Geeska
Xiddigaha Geeska waa koox faneed Soomaaliyeed oo reer Soomaaliland ah. Kooxdan waxa maalgelisay wasaaradda warfaafinta iyo hanuuninta qaranka Soomaaliland.taas
Nin
Nin waa Labka (astaan: ♂), marka oo qaan gaaray. Wixii 15 ka ween, waa nin. waxaa kale oo lagu aqoonsan karaa.. marka oo shuun yeeshto. ama shaarbo iyo gar la soo boxo. Farqiga weyn uu ninka kala duwan yihiin dumarka waa guska iyo xiniinyaha.
Bollywood
Bollywood
Bollywood waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalalka Hindiya, Nepal iyo wadano kale oo qaarada Aasiya ku yaala.
Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii horaantii qarnigii 20aad waxaanay ka kooban yihiin shirkado aad u badan ooy ka mid tahay:
Bollywood waa shirkadaha oogu horeeya ee filim soo-saarista dunida.
Ceelgaras
Ceel-garas waa magaalo ku taalla jihada bari ee Gobolka bakool.
Magaalada Ceelgaras waa mid kamid ah magaalooyin ka ugu faca wey ee Gobolka bakool taas oo mudooyin qarniyo ah ladaganaa.
Waxbarashada
Dugsiyada Hoose, dhaxe iyo sare intuba waa kuyaalaan magaalada, Sidoo kale magaalada waxa ey leedahay Private Schools kuwaa oo lagu barto maadooyin gaar sida luqadaha, computer iyo Culuumta Seynika sida Physics, Math and Chemistry, Kama Marna in ey magaaladu leedahay tiro madarasado xifdinta QURAAN KARIIM kuwaa oo u qaabeysan Si aad u heer sareyso qaab dhigaalkooda. tacliinta ayaa ladhihi karaa waa mid si aad ah dhalinta magaalda u xiisey neyso eyna kubaratamaan waxaana arkeysaa ayada oo dhalintu isku boorinaya muhiimada ey tacliint u ledahay umada iyo oo farta isugu fiiqaya in ey waxbarashadu tahay Furaha hormarka.
Caafimaadka
Adeega Caafimad ee Magaalada Ma ahan mid Sidaa u hormarsan oo bulshada magaalada bahiyahooda Caafimaad dabooli Karo OO magaaladu waxa ey leedahay Hal isbitaal Oo guud oo lagu magacaabo ceel-garas general hospital aya ka kooban isbitaalka caruurta, Haweenka iyo isbitaalka Guud.
Ganacsiga
Magalada ceelgaras, waxaa sanadihii ugu dambeyay hormar laxaadleh laga dareemayay ganacsidga magaalada tan iyo wixii ka dambeeyay Dagaalada aan dhamaad ka laheen ee ka jira Mogadishu markaas oo ey magaalada soo galeen dad badan oo ka soo bara kacay caasimada kuwaa maganacsiyo ka abuuray magaalda, Tiiyo ey meesha ka marneen in magaalada tahay magaalo ILAH ku maneystay wax Soo saar ey kamid ka yihiin beeraha iyo xoolaha.
Doja Cat
Amala Ratna Zandile Dlamini (dhashay Oktoobar 21, 1995), xirfad ahaan loo yaqaan Doja Cat, waa fanaanad Maraykan ah. Ku dhalatay kuna kortay Los Angeles, waxay bilawday samaynta iyo ku siidaynta muusiga SoundCloud iyadoo kuray ah. Heesteeda "So High" waxay soo jiidatay dareenka Kemosabe iyo RCA Records, oo ay saxiixday heshiis rikoor ah iyada oo 17 jir ah, ka dibna sii daysay Purrr!  sanadka 2014-ka.
Nolosha gaarka ah
In kasta oo aanay si rasmi ah u soo bixin ama aanay si cad u sheegin jihadeeda galmood, Doja Cat waxa ay si maldahan u sheegtay in ay tahay qof queer, iyada oo sheegtay in ay jeceshahay "dadka [ay] galmo la samayn karaan. Qofna waad la galmoon kartaa". Heesteeda 2021 "Naked" waxay ka kooban tahay tixraac galmo oo lagu eedeeyay inay tilmaamayso laba jinsi taasoo ah inay "jeceshay muuska iyo fersken", halka heesteeda 2019 ee "Bottom Bitch" sidoo kale loo fasiri karo tusaale ahaan galmada lesbian.
Dawladii Cabaasiyiinta
Khilaafadii Cabaasiyiinta (Af-Carabi الدولة العباسية) Waa magaca looyaqaano Khilaafada islaamka iyo qoyskii labaad
oo kala danbeeyay,waana silsilada xukun ee labaad ee ugu dheer Xukuumadaihii soo maray islaamka.waxaa ka dheeraa Dawlada Cosmaniya cabaasiyiintu waxa ay jabiyeen oo ka adkaadeen Khilaafadii Umawiyiinta,waxa ay dabarjareen oo cidhibtireen dhamaan QoysUmawiyiinta, baaqigii kahadhay khilaafadii umiyiintu waxa uu u yaacay dhanka dhulkii la odhan jiray Andalus halkaas oo ay dawlad ka samysteen.
Dacwada Cabaasiyiinta
waxay bilaabatay Dacawada Cabaasiyiinta sanadkii 100H, waxaana idibada u aasay oo mudo maamulaayay Muxamad bin Cali aabaha Abuu Cabaas iyo Abuu Jacfar, si qarsoodi ah ayaa dadka loogu yeeraayay inay garab istaagaan cabaasiyiinta, Muxamad bin Cali wuxuu dhintay 125H waxaana hogaaminta kaga dambeeyay wiilkiis ibraahiim Al-imaam, markuu dhintay Hishaam bin Cabdi Malik 743 waxaa sii xumaatay xaalada Dawlada Umawiyiinta, waxaa dawlada asiibay khilaaf gudaha ah, burbur iyo dhaqaalihii oo aad u xumaaday taas oo awood siisay xisbiyadii iyo Dhaqdhaqaaqyadii mucaaridka ahaa ee kasoo horjeeday jirtaankeeda, kuwaas oo ku baahsanaa dhulka dawlada gaar ahaan dhulalka Ciraaq iyo Iiraan, Cabaasiyiinta oo ka faaideesanaya ayaa labalaabeen dacwada, 129H ayuu amray ibraahiim Al-imaam in la muujiyo dacwada, Abuu Muslim Khuraasaani ayuuna u diray mandiqada Khuraasaan, waxa uuna faray la dagaalanka umawiyiinta, Abuu Muslim Khuraasaani waxa uu gaaray guulo badan meelo badan ayuu qabsaday, laakin waxaa dhacday khaliifka Umawiyiinta Marwaan Ximaar inuu gacanta ku dhigo ibraahiim Al-imaam xabsigana dhigo, intaa la xerin ibraahiim Al-imaam wuxuu u dardaarmay Abuu Cabaas Al-Safaax inuu hor boodo dacwada una raro qoyskiisa Ciraaq.
Curashada Dawlada Cabaasiyiinta
Ibraahiim Al-imaam xabsiga ayuu ku dhintay 132H, Abuu Cabaas Al-Safaax wuxuu u guuray asaga iyo qooskiisa Kuufa, Ciraaq. Kacdoonka Cabaasiyiinta wuxuu soo hooyay guulo badan Khuraasaan iyo Ciraaq ayaa ka baxday gacanta umawiyiinta, sanadkii 132H ku beegan 750 miiladi ayaa Abuu Cabaas Al-Safaax magaalada kuufa loogu doortay khaliifka cabaasiyiinta ee koowaad, waxa uu soo jeediyay Abuu Cabaas khudbad oo ku sheegay inay xaq u leeyihiin khilaafada.
Burburka Umawiyiinta
Abuu Cabaas waxa uu u xil saaray adeerkii Cabdulaahi bin Cali la dagaalanka Marwaan Ximaar khaliifka ugu dambeeyay umawiyiinta oo ciidan badan aruursaday, waxey ku kulmeen Dagaalkii Zaab, dagaalka oo aad u kululaa ayaa waxaa lagu jabiyay Umawiyiinta, Marwaan Ximaar ayaa ka cararay meesha wuxuu tagay Dimishiq ka dib Masar ayuu sii aaday, Cabdulaahi bin Cali wuxuu awooday inuu galo Dimishiq waxa uuna ka geestay xasuuq ba'an oo ku bartimaameestay Qoyska Umawiyiinta iyo taageerayaashood.
Cabaasiyiinta ayaa sii bursaday Marwaan Saalax bin Cali guuto uu watay ayaana loo diray inay daba galaan, waxey ku guuleesteen inay dilaan Marwaan Ximaar
xiliga cabaasiyiinta koowaad 750-861
Abuu Cabaas Al-Safaax wuxuu ku dhintay Anbaar 754, waxaana xilka kaga dambeeyay walaalkiis Abuu Jacfar Al-Mansuur kaas oo awooday inuu xididaha dawlada cusub adkeeyo waxa uu wajahday balaawgiisa kacdoono badan oo ka mid ahaa kacdoonka adeerkii Cabdulaahi bin Cali iyo kii Maxamad Nafsu zakiya kuwaas oo dhamaan ka wada takhalusay sidoo kale Abuu Muslim Khuraasaani ayuu dilay, waxa uuna sidaas ku noqday hogaamiya deysan, waxaa lagu tilmaamaa inuu ahaa aasaasaha rasmiga ee Cabaasiyiinta, magaalada Baqdaad ayuu dhisay intii u dhaxeesay 766 waxa uuna ka dhigay caasimadiisa cusub, sanadkii 775 ayuu abuu jacfar dhintay xili uu gudanaayay xajka, wiilkiis muxamad al-mahdi ayaa khilaafda qabtay waxa uuna sii waday hagaajinta dawlada iyo daneenta beeraha iyo dadka fuqarada 785 ayuu dhintay, Kadib markii uu dhintay Maxamad Al-mahdi sanadkii 785 waxa talada qabtay wiilkiisii Musa al-Hadi laakiin xukunkiisu ma siidheeraan isna waxa uu geeriyooday sanadkii xigay ee 786, jagadana waxa ka dhaxlay walaalkii Haaruun Alrashiid haaruun waxa uu bilaabay in uu gudaha dawlada horumar kusameeyo, waxa uu dhisay Masaajido waawayn iyo qasriyo aad u bilicsan, waxaa lagu tilmaamaa waqtigiisa xiligii dahabiga ee dawlada, xiligigiisii ayay ahayd markii uguhoraysay ee dawladu ay isticmaasho Shamaca amaba ifka loogu talo galay in lagu qurxiyo wadooyinka waawayn iyo goobaha dawlada ee gaarka ah.waxaa hore u maray waxbarashada iyo Tiknoolejiga iyo cilmiga Xiddigiska waxa la ikhtiraacay waxyaabo badan oo ay kamidtahay saacada biyaha, waxaa kale oo ay dawladu horumarisay beeraha iyo sidii loo sii horumarinlahaa waxa ay dawladu samaysay Buundooyin iyo biyo xidheeno waawayn iyo goobo loogu talagalay in beeraha lagawaraabiyo. Haaruun markii hore wuxuu ku tiirsanaa qoyska baraamika kuwaas oo arimaha dawlada u dhiibay, balse mar dambe ayuu ku jeestay oo laayay, wuxuu ahaa haaruun inuu xiligii aabihiis weeraray biriizanda asigoo ku qasbay inay jizyo bixiyaan, balse markii uu yimid nuqfuur wuxuu diiday jizyada haaruun ayaa ku duulay 806 waxa uuna gaarsiiyay khasaaro xun asigoona duldhigay nuqfuur shuruud adag ,
shaaralmaan imbiraadoorka rooman muqadaska ayaa la sameeyay haaruun xiriir saaxibtinimo, waxayna is dhaafsadeen safiiro iyo hadiyado. Haaruun al-rashiid waxa oo dhintay 193H\809. dhimashadiisa ka dib waxaa dhashay dagaal u dhaxeeya labadiis wiil amiin iyo ma'muun oo qaatay afar sano ilaa markii dambe laga dilo amiin 813 oona ma'muun xilka qabto, waxa aad u hormaray waqtigii ma'muun culuumta waxaa laga soo tarjamay afafka faarisiga gariiga suryaaniga ma'muun wuxuu ahaa inuu dhaxal suge ka dhigtay Cali Ridaa oo ka mid ahaa calawiyiinta waxa uuna ku badalay astaantii cabaasiyiinta mida calawiyiinta, taas oo sababtay in dad badan ee ka caroodaan , balse markuu dhintay Cali Ridaa 203H waxa oo. ku soo laabtay astaanta cabaasiyiinta. Ma'muun wuxuu waayihiisa dambe ku qasbay culumada inee dhahaan quraanka waa makhluuq taasi oo ah fikir muctazilada qabaan waxa uuna imtixaanay dad badan, wuxuu dhintay ma'muun 218H\833 muctasim bilaah ayaana xilka qabtay, kaas oo xilka haayay 8 sano waxa oona waqti dheer ku bixiyay soo afjarida kacdoonkii baabaka al khurami ee majuusiga ahaa , muctasim waxa oo aad u badsaday ciidan turki ah baqdaad markay anfici weesay waxa oo dhisay magaalada samaara caasimad ayuuna ka yeeshay. imbiraadoorka biriizanda toofiil ayaa weeraro ku qaaday dhulka muslimiinta, muctasim oo ka jawaabaya ayaa sanadii 838 ku duulay camuuriya oo ahayd magaalada ugu muhiimsan biriizanda waxa oona dudunshay gabi ahaanteedba, muctasim waxa oo dhintay 842, wiilkiis alwaasiq ayaa xilka uga dambeeyay wuxuuna dhintay asna 847, Mutawakil Cala laah ayaa xilka qabtay kaasi oo ahaa kii ugu dambeeyay khulafada cabaasiyiinta ee xooga lahaa, waxaa ugu caansan oo sameeyay waa inuu Muctazilada qadka ka saaray Alsunadana soo dhaweeyay, turkida ayaa dileen asaga iyo wasiirkiis Fatax bin Khaan 247H\ 861
Xiligii labaad ee Cabaasiyiinta 861-945
dhimashada Mutawakil kadib waxey gashay daciifnimo waxaana awooda oo dhan u gacan gashay talyaasha turkida, waxey ka yeesheen khulafada ciyaar ciyaar, Mutawakil kadib waxey dileen afartii khaliif ee ku xigay kuwaas oo kala ahaa Mustansir bilaah, Mustaciin bilaah, Muctaz bilaah iyo Muhtadi bilaah, kadib waxaa la xilka qabtay Al-Muctamad cala laah, sidoo kale waxaa sii batay kacdoonada ey wajajaheeso dawlada, waxaa ugu caansanaa Kacdoonkii zanj, kaa oo bilaawday  sanadkii 255H\869 waxeyna ka geestaan fasaad magaalooyin badan,  dawlada ayaa ku bixisay dadaal badan iyo qarashaad badan ilaa ay ka soo afjareen 270H\883, markuu yimid muctadad bilaah xilka 892, waxaa soo noolaatay heybada dawlada, wuxuuna sameeyay dhaqdhqaaq badan oo suura galiay inuu soo ceshado gobolada qaar ee weesay dawlada, wiilkiis Muktafi bilaah oo xilka uga dambeeyay ayaa meesha kasii waday dadaalada dib u soo celinta awooda dawlada, wuxuu dagaalo la galay Qaraamidada oo ahaayeen urur ddidanaa dawlada, markuu dhintay Muktafi 908dii waxaa xilka qabtay Muqtadir bilaah oo ahaa canug yar 13jir ah, waxaa durbadii halaabay nadaamkii foodada ayaa soo laabatay, qaraamidada ayaa sii awoodeesteen sanadkii 317H xaramka ayee dadka xajinaayo ku laayaan Xajar aswadka ayeyna la baxeen oo qaateen waxaa la waayay cid xajisa, sidoo kale dawladaha goosanaayo ayaa aad u batay, Faadumiyiinta ayaa lawareegeen Magrib 296H, dawladaha goostay waxaa ka mid ahaa Safaariyiinta, saamaaniyiinta, Buweehiyiinta, xamadaaniyiinta iyo ikhsheediyiinta, faragalinta ee talyaasha ku haayaan dawlada ayaa korortay, muqtadir wuxuu wajahay sedex afgambi, kii ugu dambeeyay ayuu ku dhintay 320H,
Xilligii afaraad ee cabaasiyiinta (salaajiqada) 1055-1157
Sanadkii 1055 ayuu Dogrol bek soo galay Baqdaad waxaana loo caleemo saaray Suldaan, Khaliifka Cabaasiyiinta ee waqtigaas wuxuu ahaa Al-Qaaim bi amri laah, Salaajiqada waxba kama duwaneen Buweehiyiinta oo wax awood ah uma ogoleen khulafada balse xushmad fiican bay u haayeen maadaama ay ahaayeen kuwa suni ah, xukunkii Salaajiqada aad buu u balaartay waxey ka qabsadeen Faadumiyiinta Shaam sidoo kale Dawlada Ruum ayee ku jabiyeen Dagaalkii Mulaadkarad 1071, dhulka Anadool ayee gudaha u galeen ilaa Niiqiya, waqtigii Malik Shaah ayee gaareen Salaajiqada heerkii ugu sareeyay ee awooda, waziirkiisa Nadaamul Mulki ayaa lagu xasuustaa sida uu aqoonta u taageeri jiray iyo dugsiyadii badnaa uu dhisay ee loogu magacdaray, Malik Shaah markuu dhintay 1092 waxaa bilaawday dagaalo lgu hoobtay oo dhex mara wiilashiis Barkiyaaruuq iyo Maxamuud.
Waxyaabaha casrigaan uu la gaar yahay waa bilaabashada Weerarada Saliibiyiinta, sanadkii 1097 ayuu soo gaaray Shaam weerarkii koowaad ee saliibiyiinta waxeyna qabseed magaalooyin badan oo ka mid tahay Qudus ka dib xasuuq arxan daro oo ka geesteen, saliibiyiinta waxey ka dhiseen shaam afar imaaradood.
Khilaafaadka u dhaxeeya qoyska salaajiqada ayaa sii kordhay dagaalo aa tiro lahayna wey dhexmareen dhowr jeer ayaa la go'doomiyay baqdaad, Mustarshid bilaah khaliifka cabaasiyiinta ayaa isku dayay inuu soo ceshado awooda khulafada, wuxuu bilaabay olole ka dhan ah salaajiqada balse sanadkii 1135 ayaa lagu jabiyay dagaal uu la galay suldaan Mascuud,  gacanta ayaana lagu dhigay waana la dilay wiilkiis Al-raashid oo xilka uga dambeeyay ayaa sii amba qaaday ololihii ka dhanka ahaa salaajiqada asna waa laga adkaaday.
Xiliga shanaad ee cabaasiyiinta 1157-1258
Muqtafi bi amri laah ayaa rumeeyay dadaaladii khulafada ka horeeyay, heybadii khilaafda ayuu xoogaa soo celiay, wuxuu ka dhigay khilaafada mid xur u ah maamulka Baqdaad iyo deegaanada ku hareersan, halka gobolada kale ay u raacsanaayeen Cabaasiyiinta magac ahaan, sanadkii 1171 Masar ayaa looga khudbeeyay cabaasiyiinta kadib markii ay dhacday Dawladii Faadumiyiinta.
Tataarka wuxuu ahaa inuu dhisay sanadkii 1206 dawlad awood badan oo qabsatay badanaa dhulka yuro-aasiya oo ku jirto Shiinaha iyo Ruushka, waxa uu burburiyay Dawladii khawaarzimiyiinta ee islaamiga ahayd 1220dii, intaas ka dib Khulafada Cabaasiyiinta cabsi xoogan ayaa soo food saartay, sanadkii 1242 waxaa khilaafada qabtay khaliif daciif ahaa oo Mustacsim bilaah la dhaho, wuxuu waziir ka dhigtay ibnu calqami oo xirirr dhaw la lahaa Tataarka, wasiirkan ayaa ku kacay khayaano wuxuu u fududeeyay Tataarka inay qabsadaan baqdaad, hogaamiyihii Tataarka Howlaakuu ayaa ciidan badan soo hor dhoobay Baqdaad 5ta febraay 1258, waxeyna ka hareereeyeen magaalada dhinac walba, khaliifka ayaa isku dayay wadahadalo balse Howlaakuu wuu ka diiday, waxeyna galeen magaalada 10ka Febraay ayagoo ka geestay xasuuq aa horay loo arag, tiro kor u dhaafeeso labo milyan oo qof ayee dileen oo ku jiro khaliifkii Baqdaad Mustacsim bilaah.
Cabaasiyiinta Masar
Ayuubiyiinta waxey dhamaatay dawladooda 1250 waxaana badalay mamaaliikta oo ahaayeen asal ahaan adoomo, xukuumada mamaaliikta ayaa awooday iney ku jabiso Tataarka Dagaalkii Ceynu Jaaluut 3 Sebetembar 1260 dhulka Shaam ayeena ka xoreryeen, sidaas ayee uga badbaadiyeen islaamka halistii tataarka.
Cabaasiyiinta masar aad bay u yareed inay soo fara gishadaan arimaha siyaasada kaliya doorkood wuxuu ku ekaa inay xoojiyaan sharcnimada salaadiinta mamaaliikta kuwaas oo heysteen awooda maamulka, suldaanka wuxuu u baahnaa inuu ka helo aqoonsi xaga khaliifka
Waddanka Burkina Faso Kubedka
Waddanka Burkina Faso Kubedka
🇧🇫 Burkina Faso
Hibo Nuura
Hiba Maxamed Hodoon (هبه محد هدون) ku caan ah magaca Hibo Nuura waa fanaanad weyn oo ku heesta af-Soomaaliga taasi oo leh suugaan iyo heeso aad u badan. Heesaha ay qaado fanaanadani oo u badan wadani, goobaabin, talo-siin, dhiiri-gelin iyo wanaag darteed ayaa Hibo Maxamed Hodoon loo siiyay magaca weyn ee Hooyada Fanka Soomaaliyeed. Intaasi waxaa dheer, Hibo waxaa ay leedahay naanays ay ku kasbatey kartideeda iyo hanaan-wanaageeda, waxaana lagu naanaysaa Hibo Nuura.
Dawladii Cabaasiyiinta
Cabaasiyiinta Masar
Khilaafada cabaasiyiinta ee masar waxey jirtay ilaa 1517 markaas oo suldaanka cusmaaniyiinta saliim uu dumiyay xukunka mamaaliikta ee ka jiray shaam iyo masar, khaliifka ugu dambeeyay cabaasiyiinta mutawakil cala laah sedexaad ayaa uga dagay khilaafada suldaan saliim.
Hibo Nuura
Badhtamihii sanadkii 2014ka, fanaanada Hibo Nuura waxay waxay ku dhawaaqdey ineey ka baxdey fanka iyo suugaanta, maadaama ay da' ahaan gaadhey heerkii lagu cibaadeysan lahaa. Fanaanadu waxay hada ku nooshahay magaalada Minneapolis, Minnesota ee wadanka Maraykanka.
Dawladii Cabaasiyiinta
Cabaasiyiinta Masar
Guud ahaan cabaasiyiinta masar waxey jireen 256 sano waxaana khilaafada qabtay 17 khaliif.
Hibo Nuura
= Taariikhda Hibo = Hibo Maxamed Hodoon waxay ku dhalatey magaalada Dilla ee gobolka Awdal, Waqooyiga Soomaaliya ee maanta loo yaqaano Somaliland. Ayada oo yar ayaa waalidkeed u soo wareejiyay magaalada Boorama ee xarunta gobolka Awdal; halkaasi ooy ku qaadatey waxbarashadii dugsiga hoose iyo dhexe. Ka dib, waxay u soo wareegtay magaalada Hargeysa ooy ka biloowday fanka iyo suugaanta ilaa markii dambe ay u gudubtey xarunta wadanka Soomaaliya waa caasimada Muqdisho.
= Heesaha Fanaanada = Fanaanada Hibo Nuura waxay leedahay tiro badan oo heeso ah, kuwaasi oo iskugu jira wadani, jacayl, guubaabin, dhiirigelin, haasaawe, amaan, duco, wacyi, wargelin iyo wax-sheeg.
Fanaanadu waxay ka tirsanayd Hobolada Waaberi ee hogaanka u ahaa fanka iyo suugaanta Soomaaliyeed.
Heesaha fanaanada Hibo Maxamed Hodoon waxaa ugu caansan oon soo qaadan karnaa:
Hiba Nuura waxeey ka baxday Fanka 6dii February, 2015 weeyna ka toowba Keentay waxeeyna codsatay inaan la dhageeysan dhammaan heesaheedi oo idil.
= Fanaaniinta Soomaaliyeed =
= Xigasho =
Hayira Salidka Dulka
Hayira Salidka Dulka