cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meere
Wareega Sanadle
Sida la isku waafaqay, dhamaan meerayaashu waxay ku wareegaan xidig, taasi oo loo yaqaano wareega sanadle (orbiting). Tusaale ahaan, meerayaasha Bahda Qoraxdu Midaysay dhamaantood waxay ku wareegaan qoraxda, jiho la mid ah tan qoraxdu u ged-gedoonto (waa qaab la mid ah habka saacadu u wareegto "clockwise"). Ugu yaraan, hal meere, WASP-17b, oo aad inooga fog ayaa la arkey inuu u wareego jiho ka duwan tan xidigtiisu u gedoonto.
Wakhtiga ay meere ku qaadato inuu dhamaystiro hal wareeg oo uu ku soo duurayo qoraxda waxaa loo yaqaanaa sanad. Hadaba sanadada meerayaashu way kala duwan yihiin taasi oo ku xidhan kolba masaafada iyo fogaanta uu u jiro qoraxda. Meeraha ugu fog masaafada qoraxda ayaa ugu sanad dheer isla markaana ugu socod gaaban sababtoo ah aad ayuu uga dheer yahay cufisjiidadka qoraxdaasi.
Gedgedoonka Meere
Meere kasta wuxuu ku gedgedoomaa (rotate) xariijin udub-dhexaadkiisa ah taasi oon la arki karin. Gedoonkaasi meere oo ka soo bilaabma bari ilaa galbeed ayaa waxay keentaa maalinta iyo habeenka, sababtoo ah iftiinka qoraxda ayaa kolba dhinac ka mid ah meerahaais u muuqda.
Inta u badan meerayaasha bahda qoraxdu midaysay waxay u soo gedoomaan hab waafaqsan wareega saacada, marka laga reebo meeraha Uraano oo asaga lagu wado in uu u gedoomo jiho lid ku ah wareega saacada. Gedgedoonka meerayaashu way kala duwan tahay, meeraha Dusaa waxay ku qaadataa dhowr saacadood inuu dhamaystiro gedoon xidhan, taasi oo ah habeen iyo maalinta Dusaa; halka meerayaasha waawayn ee neefta ah ay ku qaadato maalmo badan iney sameeyaan hal gedoon oo dhamaystiran.
Tirada Dayax ee Meeraha
Dayaxa meere waa duni yar oo ka samaysan dhagaxaan, neef iyo isku dhisyo kale taasi oo ku wareegta meere. Tusaale ahaan, dayaxa meeraha dhulka. Waxaa jira 173 dayax oo ku meeraysta meerayaasha Bahda Qoraxdu Midaysay, iyo sideed kale oo ku wareega dunida yaryar. Meereyaasha Waxaraxir iyo Dusaa ma lahan wax dayax ah, Dhulku wuxuu leeyahay hal dayax, meeraya afaraad Farraare wuxuu leeyahay labo dayax oo kala ah Fobos (Phobos) iyo Dheymos (Deimos).
Neefaha Waawayn waxay leeyihiin tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas oo qaarkood le'eg yihiin xajmiga dayaxa dhulka. Meeraha Cirjeex waa kan leh tirada ugu badan daxayada ee Bahda Qoraxdu Midaysay, wuxuuna leeyahay 67 dayax. Waxaa ku xiga meeraha Raage oo leh tirada labaad ee ugu badan dhamaan sideeda meere ee bahda qoraxdu midaysay kuwaas oo ah 62 dayax. Dhinaca kale, meeraha Uraano wuxuu leeyahay tirada sadexaad ee ugu badan bahda qoraxdu midaysay kuwaas oo dhan 27 dayax. Meeraha Docay wuxuu leeyahay 14 dayax.
Si kastaba ha ahaatee, duunyooyinka yar qaar ka mid ah waxay leeyihiin dayaxyo yaryar oo ku wareega ayaga. Dunida yar ee Ceres ma lahan wax dayax ah, laakiin dunida yar ee Bluto waxay 5 dayax oo wareega. Sidoo kale, dunida yar ee Haumea waxay leedahay 2 dayax, waxaa iyadna hal dayax leh dunida yar ee Eris.
Waxaa la aaminsan yahay in dayaxyada qaar ay ka jirto nolol, sida dayaxa Titan ee Cirjeex iyo bisha Triton ee meeraha Docay, laakiin lama hubo ineey jirto midaasi.
Dayaxa Dhulka
Dayaxa dhulku waa kan ugu weeyn dhamaan dayaxyada meereyaasha Bahda Qoraxdu Midaysay kaas oo la odhan karo wuxuu ka wayn yahay meereyaasha yaryar qaarkood. Cufis-jiidadka u dhexeeya dhulka iyo dayaxa ayaa keena mowjadaha badaha, taas mi la mid ah ayaa keentay isku-xidhnaanshaha labadooda. Dayaxa oo ku socda xawaare dhan 1.022 kilomitir ilbiriqsigiiba, ayaa waxay ku qaadataa 27 maalmood, 7 saacadood iyo 43 daqiiqo in uu hal mar ku wareego dhulka.
Dhinaca kale, isku wareega dayaxu (circumference) waa 10, 921 km; cufkiisuna waa 2.1958 × 1010 km3 halka mugiisu yahay 7.3477 × 1022 kg. Maadaama dayaxa cirkiisu aad u khafiif yahay falaadhaha qoraxduna toos u soo taabtaan oogada dayaxa ayaa heerkulkiisu aad u sareeyaa ugu yaraan waa 100 Kalfin ugu badnaana wuxuu gaadhaa 390 K.
Jidhka dayaxu wuxuu ka samaysan yahay iskudhisyo kala duwan kuwaas oo u badan curiyeyaasha kala ah: Argon, Hiliyaam, Sodhiyaam, Botashiyaam, Haydarojiin iyo Raadon.
Markii ugu horeeysay taariikhda bani-aadamka, sanadkii 1959kii ayaa Dayax Gacmeed Ruushku leeyahay tagay dayaxa. Ka dib, 1968dii ayaa qofkii ugu horeeyay cagaha saaray dayaxa kaas oo ka socday Dawladda Maraykanka. Sanadkii 2004 wixii ka dambeeyay ayaa wadanada Jabaan, Hindiya, Shiinaha iyo Yurub saldhigyo ka sameeysteen dayaxa.
Dayaxa Farraare
Meereha Farraare (Mars) wuxuu leeyahay labo dayax oo kala ah Fobos (Phobos) iyo Dheymos (Deimos).
Frozen
Frozen waa xakamaynta warbaahinta Disney, laga bilaabo 2013-kii filimka isla magaca ah, filimka asalka ah waxaa dhiirigeliyay sheeko-sheekadii Hans Christian Andersen, "The Snow Queen".
Meere
Dayaxa Cirjeex
Meereha Cirjeex waa kan leh tirada ugu badan daxayada ee Bahda Qoraxdu Midaysay, wuxuuna leeyahay 67 dayax.
Frozen
Jilayaasha
Anna
Meere
Dayaxa Cirjeex
Tirada dayaxyada ee meerahan Cirjeex aad ayay u badan tahay, dhamaantoodna aqoon fiican looma laha, laakiin kuwa ugu caansan waxaa ka mid ah:
Frozen
Jilayaasha
Elsa
Kristoff
Olaf
Sven
Meere
Dayaxa Raage
Tirada dayaxyada ee meerahan Raage aad ayay u badan tahay, dhamaantoodna aqoon fiican looma laha, laakiin kuwa ugu caansan waxaa ka mid ah:
Dayaxa Uraano
Meerahan Uraano wuxuu leeyahay tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas waxaa ugu caansan:
Dayaxa Docay
Meereha Docay (Neptune) wuxuu leeyahay tirada afaraad ee ugu badan Bahda Qoraxdu Midaysay kuwaas oo dhan 14 dayax.
Meerahan Docay wuxuu leeyahay tiro badan oo dayaxyo ah, kuwaas waxaa ugu caansan:
= Aqoonta Aadamaha ee Koonka =
Sawiraan ka kooban xubnaha Bahda Midaysay Qoraxdu iyo sharaxaada xajmiga Meereyaasha iyo dayaxyadooda.
Qoraxda in ka badan 10,000 oo jeer ayay ka weeyn tahay isla markaana 41 trillion ayay ka mug iyo cuf weeyn tahay dhamaantood.
Jabuuti
Jabuuti (Djibouti; Af-Canfari: Gabuuti; جيبوتي) loona yaqaan Jamhuuriyada Jabuuti waa dal yar ee ku yaala bariga Geeska Afrika. Jabuuti waxaay xad la leedahay Iritareeya xaga waqooyi, Itoobiya xaga galbeed iyo koonfurba iyo Somaliland oo ka xigta koonfurbari. Dhinaca kale Jabuuti waxaa ka xiga Bada cas iyo Gacanka Cadmeed.
Meere
Dayaxa Docay
Ilaa iyo hada inta la ogyahay meeraha kali ah ee nolol ka jirto waa meeraha dhulka. Nolosha meeraha dhulka oo guud ahaan loo yaqaano "biosphere", ayaa waxa la aaminsan yahay ineey bilaabantay (qiyaastii) 3.5 bilyan sanno ka hor.
Jabuuti
Casrigii Wixii Ka Horeeyay Taariikhda
Gobolka Bab-el-Mandb waxaa inta badan loo arkaa in laga gudbayo xuduudaha hore ee hominins-ka ka dib marinka koonfurta xeebta ee Bariga ilaa Koonfurta iyo Koonfur Bari Aasiya.
Meere
Dayaxa Docay
Dhulku wuxuu hooy u yahay malaayiin nooc oo noole ah, kaas ooy ka mid yihiin Aadamuhu. Ilaha Macdanta iyo habka is-daba-wareega biyaha ayaa ah mid u gaar ah meerahan isla markaana suurto gal ka dhigey ineey taageerada noolaha degan dhulka.
Jabuuti
Biloowgii Casrigii Cusbaa Boobkii Afrika
Jabuuti waxa soo maamuli jiray beelo kala duwan beelahaas oo ahaa Gadabuursi, Ciise iyo Canfar. waxayna ka dagaan koonfurta ay somaalidu dagaan iyo waqooyiga ay canfartu dagto. 1830-ayaa faransiiska waxaa ay qabsatay dhinaca waqooyi ee Jabuuti kadibna waxay kusii fiday dhamaan wadanka intiisa kale, waxa ayna magac uga dhigtay dhulka Soomaalida ee faransiiska gumaysto taasi oo aad ka dareemi kartid in cidda dhulka loogu yimid amma gumaystihii faransiiska waxlasaxeexatay ay ahayd qowmiyada soomaalida ooiyadu hogaanka dhaqan dhaqaaleh ee jiidaas waqtigaa gacanta ku haysay. 100 sano kadib waxaa bilawday dhaqdhaqaaq gumaysi diid ah kaas oo ku fiday dhamaan dalka intiisa kale, waxaa bilawday axsaab u ololaynaysay sidii la,iskaga dulqaadi lahaa heeryada gumaysiga waxaaana ka madax ahaa marxuum maxamuud xarbi oo looyaqaano halyaygii jamhuuriyada Jabuuti isaga oo taariikh wayn ku leh dalka ,waxaa kaloo u soo shahiiday xornimo gaaadhsiinta dalak jabuuti dad fara baddan oo lahaa ama ka soo jeeday dhamaan qabaa ishii Soomaaliyeed ee degenaa. waxa garabsocday halgankaas, jabhado koonfurta wadanka kadagaalami jiray sanadkii 1977 Jabuuti waxay heshay xornimadeedii ay muddo dheer usoo halgantay, waxaa jooga ciidamo faransiis ah oo gaaraya 2000 askari oo loogu talo galay in ay ka difaacaan Itoobiya oo damacsaneed in ay qabsato, waxaa madax wayne kanoqday marxuum Xasan Guuleed Abtidoon.oo looyaqaano aabihii umada Jabuuti, raiisul wasaare ayu u magacaabay marxuum (Axmed Diini Axmed), baarlamanka ayaa isagu ka kooban 61 kursi aw ka koobaadi yahaw madax waynaha, madax waynaha waxaa lasoo doortay 6 diisanbar mar xagga baarlamankana lagasoo doorto 5 tii sanoba mar. muddo kaddib waxaa bilaabmay is afgaranwaa dhinaca Siyaasadda ahaa madaama aw xisbi kalaatahay katalinaayay dalka waa RPP, Koox aw hogaaminayo Axmad diini Axmed ayaa kabilaabay dagaal jabhadayn ah waqooyiga dalka kadib markii la,isku af garan waayay siyaasadda 1991 ayay bilaabeen dagaalka, Dawladda Jabuuti ayaa dhineceeda kawaday wada hadal iyo is afgarad siyaasadeed waxayna ku guulaysatay sanadkii 1994. Waa wadanka ugu yar Geska Africa waxa madaxwene ka ah Ismacil Cumar Gelle waa run tasi.
Meere
Raadinta Nolol kale
= Xigasho =
Jabuuti
Juquraafi
Jabuuti waxee ku taalaa bariga afrika, waxeena xuduud la leedahay, itoobiya,Ereteriya iyo Soomaaliya, iyo bada cas iyo gacanka cadmeed. weeninkeeda waa 23,200 km oo wareeg ah. jabuuti waxee xuduudka ugudheer la leedahay wadanka itoobiya oo dhirirkeeda yahay 349 km, waxaa ku xiga Ereteriya oo ah 109 km waxaa ku siixiga Soomaaliya oo ah 58 km. xeebta jabuuti dhirirkeeda waa 314 km.
Gobolada Jabuuti
Jabuuti waxaa loo qaybiyaa lix gobol oo maamul ah.
Siyaasada
Wadanka Jabuuti, waa wadan jamhuuriyad ah, waxoona leeyahay,Madaxtooyo iyo baarlamaan. Waxaana madax ka ah, dad soomaaliyeed. Madaxweeynaha wadanka jabuuti, hadda waxaa la dhahaa Ismaaciil Cumar Geelle, oo madaxweyne noqday 1999dii.
Xornimada ka hor waxaa madaxweyne ka soo noqday Jaamac Zaylici oo noqday xildhibaankii ugu horeeyey ee ku matalay umada Jabuuti baaralaamkii midowga faransiiska
baarlamaanka jabuuti waxoo leeyahay 65 xildhibaan, oo la doorto 5tii sano ilaa 9kii sano mar. jabuuti waxaa joogaan, militari ajnabi oo u badan frasiiska iyo mareykanka. oo halkaas ku leh xero militari.
Xubin ka ah
Jabuuti waxay xubin ka tahay ururadan hoos ku dhigan:
Ciidanka Xooga
Wadanka jabuuti wuxuu leeyahay ciidanka dhulka, ciidanka badda, iyo ciidanka cirka. Militariga jabuuti waxay gaarayaan, 16,763askari
Dhaqaalaha
Jabuuti waa wadan yar oo ku yaala jidka ganacsiga. wuxuu la shaqeeyaa wadamada Caalamka dhinaca dhoofinta alaabta iyo dhinaca shidaalka. dekada jabuuti waa dekad aad u camiran. waxaan ognahay in dekedda jabuuti tahay meel ay dawladda Itoobiya wax kala soo degto kana dhoofiso
Lacagta
Faranka Jabuuti (Djiboutian franc) waa lacagta dowliga ah ee laga isticmaalo wadanka Jabuuti. Lambarka diiwaangelinta caalamiga ah waa ISO 4217, waxaana summad u ah DJF. Sanadkii 1884 waxaa la aasaasay maamulkii Xeebta Soomaaliyeed ee Faransiis wakhtigaas oo lagu istimaali jirey Lacag Faransiis iyo Lacag Hindi. Si kastaba ha ahaatee, sanadkii 1948 ayaa Jabuuti loo sameeyay lacagta shilinka ah markii ugu horeeysay taasi oo loogu magac-daray "Côte Française des Somalis". Markii wadanka Jabuuti qaatey xoriyada 1977 ayaa dib uhabayn balaadhan lagu sameeyay lacagta wadanka.
Shacabka
Dadka Jabuuti ku nool waxay ka kooban yihiin Soomaali, Canfar, xoogaa Yemeni ah iyo tiro yar oo dad kale ah. waxaa u badan SOMAALIDA 00 ka badan 67% shacabka Jabuuti oo dhan, dadka Cafariga waa 31%, dadka kale oo ka yimaaday wadamada SOMAALIYA Yurubiyaanka iyo carabta iyo wadanka itoobiya neh wee joogaan.
Diinta
Bulshada ku dhaqan wadanka Jabuuti waxay u badan yihiin diinta Islaamka (94%) iyo diinta Masiixiga (6%).
Luqada
Wadanka Jabuuti waxaa looga hadlaa Afka Faransiiska IYO CARABIGA oo ah luqada rasmiga ee dalka jabuuti.waxaana ku xiga luqada af Soomaaliga iyo Afk Cafariga oo ah luqadaha labaad oo la aqoonsaday.Afka soomaaliga waxaa loo adeegsadaa, heesta calanka jabuuti iyo idaacadaha oo ku baxo sadaxda luqadood iyo af carabi iyo heesaha. waxeena soomaalida jabuuti isku dayaan in ee ku hadlaan afka soomaaliga. Afka faransiiska waxaa loo adeegsadaa tabeelooyinka, elektrooniga iyo waxyaabaha caalamiga, waxaana badanaa wadooyinka looga hadlaa afka faransiiska.luqada afar waxaa loo adeegsadaa idaacadaha, heesaha iyo wixii la mid ah.cafariga jabuuti neh waxee isku dayaan in ee ku hadlaan Afka cafariga.Luqada afka cafariga waxaa looga hadlaa gobolka Cafar oo ku yaalo woqooyiga itoobiya.
Af-Bajuuni
Af-Bajuuni waa lahjad u dhow afka Sawaaxiliga.Waxaana ku hadlo dadka bajuuniga ah. Lahjadaan waxaa looga hadlaa Jasiiradaha Jubbada Hoose ee koonfurtaSoomaaliya iyo woqooyiga dalka Kenya.
Boodh
Boodh (dust; غبار) sidoo kale loo yaqaano Bus, waa walxo yaryar oo ka mid ah saxarka.
Televisa
Televisa waa shirkad warbaahineed oo badan oo ku taal Meksiko.
Liska Ugu Sareeya 20 Shiinaha Internetka
Liska Ugu Sareeya 20 Shiinaha Internetka
Mataan
= Mataan =
Liska Ugu Sareeya 20 Shiinaha Internetka
🇨🇳 China
Mataan
Sidoo kale, ereyga Mataan waxaa loo isticmaalaa marka labo shey (thing) la isku xidho ama la isku soo dhoweeyo.
Leefida dabada
Leefida dabada, (oo loo yaqaan Anilingus gudaha Ameerika ) waa ficilka galmada afka iyo dabada ee uu qofku ka kiciyo futada qof kale isaga oo isticmaalaya afka, oo ay ku jiraan dibnaha, carabka, ama ilkaha. Waxa kale oo loo yaqaan xidhiidhka dabada-afka iyo galmada afka-dabada, waxaana intaa dheer loo yaqaan magacyo af-duub.
Khaalid bin Waliid
Abtirsiinta
Abtirsiintiisu Waa khaalid bin Waliid bin Mugiira bin Cabdulaahi bin Camar bin Makhzuum bin Yaqda bin Murra bin Kacab bin Lu'ayyi bin Gaalib bin Fihir.
Aabihiis Waliid bin Muqiira wuxuu ahaa kaaba qabiilka beesha Banii Makhzuum oo ka mid ahayd beelaha ugu saameynta badan Qureysh, wuxuu sidoo kale ka mid ahaa odayaasha magac iyo maamuus ku leh Qureysh dhexdeeda, wuxuu ahaa hantiile aad uga dhex muuqday Qureysh heer uu gaaray kacbada inuu sanad asi lee u xero dhar halka Qureysh ee sannad ayadana u xerto.
Hooyadiisa waxaa la dhahaa Lubaaba binti Xaaris Al-Hilaaliya (Lubaaba yareey), waxeyna la dhalatay Meymuuna bin Xaaris xaaska Nabiga scw, reer Hawaazin ayeena ka soo jeeday.
Waxaa Khaalid la walaal ahaa sagaal ruux oo isugu jira wiilal iyo gabdho, Waxaana ka mid ahaa labada saxaabi Waliid bin Waliid iyo Hishaam bin Waliid iyo Camaara bin Waliid oo ahaa safiirka Qureysh ee Camar bin Caas la tagay Xabasha. Gabdhaha waxaa ka mid ahaa Faaduma bniti Waliid iyo Caatika binti Waliid.
Waxeyna qaraabo ahaayeen Khaalid Abuu Jahal oo ilmo adeero ahaayeen, Umu Salama Xaaska Nabiga scw oo ayadana ilmo adeero ahaayeen iyo ibni Cabaas oo ilmo habareed ahaayeen.
Dhalashadiisa iyo barbaaridiisa
Wuxuu ku dhashay khaalid Makka qiyaastii 592, waxaana sidii dhaqanka Qureysh ahaay loo diray baadiyaha soo u naasnuugo una helo hawo fiican, markii uu shan jir ahaa ama lix ayaana dib loogu celiyay waalidkiisa, waxaa ku dhacay yaraantiisa cudurka busbuska kaas oo ka reestay laakin wuxuu ku reebay nabaro wajigiis bidix.
Khaalid wuxuu yaraantiisa bartay farda fuulida oo uu ahaay mid uga dheereeyay ficiis, wuxuu sidoo kale lahaa awood xad dhaaf ah, geesinimo, dhiiranaan iyo fudeed
Muuqaal ahaantiisa waxaa lagu tilmaamay inuu ahaa qof aad u dheer, jirweyn, midabkiisa cadaan u janjeero, gar badan, aad ugu eg Cumar bin Khadaab xitaa dadka qaar wey isku qaldi jireen.
Ka hor islaamidiisa
Wax badan lagama yaqaano khaalid waqtigii dacwada islaamka bilaawga ahayd, waxaase la wada ogsoon yahay mowqifka aabihiis ee ku aadan islaamka kaas oo kibirkiis ula muuqatay nabinimada inay asi xaqiis tahay, heer ay soo dagtay aayado ka hadlaya xumaantiisa. Waliid wuxuu dhintay seddex bil ka dib Hijrada.
Hijrada ka dib Dagaalkii Beder ee ahaay kii ugu horeeyay ee dhex mara muslimiinta iyo Qureysh khaalid muusan ka qeyb galin, waxeyna dagaalkaas muslimiinta ku qabteen walaalka khaalid Waliid bin Waliid, Khaalid iyo walaalkiis kale Hishaam ayaana Madiina u yimaadeen madax furashadiis laakin wax yar ka dib furashadiisa waxaa ka dis ku noqotay inuu qaatay islaamka una cararay Madiina.
Dagaalkii Uxud wuxuu ahaa kii ugu horeeyay uu khaalid ka qeyb qaato dagaalada Qureysh iyo muslimiinta, wuxuuna hogaamiyey garabka midig ee ciidanka Qureysh. Khaalid ayaa door muhiim ka ciyaaray dagaalkaas wuxuuna u beddelay guul daro ku dhici rabtay Qureysh guul lama filaah ah, ka dib markuu ka faaideystay ciidanka qaansooleyda muslimiinta ee gadaal joogay oo buurta ka soo degeen, wuxuu ku sameeyay dhabar jabin muslimiinta sidaas ayuuna ku beddelay hab socodka dagaalka.
Khaalid wuxuu ka qeyb galay Dagaalkii Axsaab, waxeyna qaabilsanaayeen aasiga iyo Camar bin Caas ilaalinta gadaal dambe ee ciidanka. Sidoo kale Maalinkii Xudaybiya wuxuu khaalid hogaamiyay fardooleydii Qureysh ee rabeen inay muslimiinta ka hor istaagaan Makka.
Islaamidiisa
inkastoo khaalid uu col la ahaa islaamka mudo dheerna daagaalo badan la galay hadana wuxuu is tusay in wax natiijo laga gaari karin muslimiinta wuxuu indhihiisa ku arkaayay inay sii badanayaan mar waliba. Sanadkii 7aad ee Hijrada waxey muslimiinta galeen Makka ayagoo gudanaya Cumro si waafaqsan hishiiskii Xudaybiya ee dhacay sanadkii hore, Nabiga scw wuxuu weydiiyay Waliid khaalid xagiisa, wuxuuna hadalkiisa sii raaciyay "Khaalid oo kale islaamka ma moogaan karo, haduu muslimiinta la jiri lahaa wey u fiicnaan la hayd waana ka hormarin la hayn inta kale". Waliid ayaa u reebay khaalid fariin oo ugu yeeraayo islaanimada, waxaa ku dhacay qalbiga khaalid islaanimada Cikrama iyo Safwaan ayuuna kala hadlay arinkaas wuxuu weydiistay inay kubiiraan laakin meysan ku raacin, markii dambe waxaa ka ogolaaday Cusmaan bin Dalxa, labadooda oo ku sii jeeda Madiina aa waxey dhax kula kulmeen Camar bin Caas oo ka yimid Xabasha rabana islaamka, seddexdooda waxey galeen Makka safar sanadii 8H, ayagoona qaatay islaamka.
khaalid waxa uu lam walaal ahaa lix wiil iyo laba gabdhood. Aa binu waliid waxaa uu ahaa geeiyahanka Muslim ah kaaso ahaa mid ku dagaalama gacantiisa iyo seef.khalid wuxuu haystay 3 claaruur oo la kala dhaho Abdulreman ibn Khalid, Muhajir bin Khalid, Suleymaan bin Khalid.
Koonfur Afrika
Afrique du Sud Gúúsù Áfríkà Koonfur Afrika waa wadan ku yaalo koonfurta hoose ee qaarada Afrika, waxaana ku wareegan buuro oo daris la ah badweynta hindiya oo ka xigta dhinaca bari iyo badweynta atlaantik oo ka xigta dhinaca galbeed.Wadankaan waxoo xuduud la leeyahy wadamada Musanbiig, Simbaabwi, Nambiya, Botswana, Lesotho iyo Swasiland. Caasimada wadanka waa. {pretoria]]hasa ahaate magalada ugu Wayn waa Johannesburg. Dadka degan wadankaan waxaa lagu qiyaasaa 49,991,300 oo qof.
Koonfur Afrikaanku waa bulsho dhaqameed leh oo ka kooban dhaqamo kala duwan, luuqado, iyo diimo. Qurxinta jamacadu waxay ka muuqataa dastuurka ee aqoonsiga 11 luqadood oo rasmi ah, kaasoo ah lambarka afaraad ee adduunka. Laba luqadood oo ka mida waa asal ahaan Yurub: Afrikaanka ayaa ka soo kordhay Holland waxaana u adeega luqadda koowaad ee midabada ugu badan ee madow iyo cadaanka ah ee Koonfurta Afrika; Ingiriisku wuxuu ka turjumayaa dhaxalka gumaystaha Ingiriiska, waxaana caadi ahaan loo isticmaalaa nolosha dadweynaha iyo ganacsiga, inkastoo ay tahay kaalinta afaraad ee ah luuqadda ugu horreysa. Dalka ayaa ka mid ah qaar ka mid ah qaaradda Afrika marnaba ma lahan xornimo, doorashooyin joogto ah ayaa la qabtey illaa qarni. Si kastaba ha ahaatee, inta badan dadka madow ee Koonfur Afrikaan ah laguma baraarujin ilaa 1994.
Intii qarnigii 20aad, aqlabiyadda madaw waxay doonayeen inay ka soo kabtaan xuquuqdooda ka soo jeeda qowmiyadaha cadaanka ah ee cadaanka ah, iyada oo arrintani ay kaalin weyn ka qaadatay taariikhda iyo siyaasadda dalka. Xisbiga Qaranka wuxuu ku soo rogay midab takoorka 1948-kii, isaga oo abaabulaya jinsi hore. Ka dib markii uu muddo dheer socday iyo waliba rabshad ay sameeyeen Golaha Qaranka Afrikaanka iyo dhaqdhaqaaqa kale ee ka soo horjeeda midabtakoorka gudaha iyo dibaddaba, joojinta sharciyada takooridda waxay bilaabantay 1990.
Laga soo bilaabo 1994, dhammaan kooxaha iyo qowmiyadaha kala duwan ayaa matalaya siyaasadda waddanka ee dimuqraadiyadda waddanka, oo ka kooban Jamhuuriyad baarlamaan iyo sagaal gobol. Koonfur Afrika waxaa badanaa lagu magacaabaa "Ummabbada roobka" si ay u sharaxdo kala duwanaanta dhaqamada dalka, gaar ahaan marka la eego cirifka. Bangiga Adduunka wuxuu ka dhigayaa Koonfur Afrika dhaqaale ahaan dhexdhexaad ah, iyo wadan cusub oo warshad leh. Dhaqaalaheeda ayaa ah kan labaad ee ugu weyn Afrika, iyo 34-aad ee adduunka ugu weyn. Marka laga hadlayo sinaanta awoodda wax iibsiga, Koonfur Afrika waxay leedahay dakhliga toddobaad ee ugu sarreeya Afrika oo dhan. Si kastaba ha ahaatee, saboolnimada iyo sinnaan la'aanta ayaa sii socota, qiyaastii rubuc ka mid ah dadka shaqo la'aanta ah oo ku noolaa wax ka yar US $ 1.25 maalintiiba. Si kastaba ha ahaatee, Koonfur Afrika waxaa loo aqoonsaday inuu yahay awood dhexe oo arrimaha caalamiga ah, wuxuuna ilaaliyaa saamaynta gobolka ee muhiimka ah. Sud-Africa
Madaxda Caanka Ah
Nelson Mandela, Desmond Tutu, Thabo Mbeki, Tokyo Sexwale, Robbens Island
Dadka La Deggan South Africa.!!?
.
Taariikh
African National Congress (ANC)
Juqraafi
Orange River, Milk River, Sunday River; Drakensburg Mountains, Table Mountain, the Escarpment
Ciyaaraha Iyo Dhaqanka
2010 FIFA World Cup
Mehmet Şimşek
Mehmet Şimşek (Gercüş 1 Janaayo 1967) Waa siyaasi u dhashay dalka Turkiga waana Wasiirka iminka haya xilka Ra'iisulwasaare Ku xigeenka ahna wasiirka dhaqaalaha dalkaasi. horey wuxuu usoo qabtay xilal ay ka mid yihiin: wasiirka Maaliyadda, Wasiiru-Dawlaha Dhaqaalaha iyo xilal kale.
Saldanadii Cal Miskaad
Saldanadda Cal Miskaad (Sultanate of Cal Miskaad, سلطنة المسكاد), sidoo kale loo yaqaanay Saldanadii Dishiishe ama Saldanadii Boosaaso, waxay ahayd Ugaastooyo Soomaali qarnigii 19aad ilaa qarnigii 20aad ka jirtey deegaanada galbeedka gobolka Bari, iyadoo markii dame awoodeedu ku fiday qaybo ka mid ah gobolka Sanaag. Waxaa aasaasey 1886-dii Ugaas Cali Gurey oo ahaa, hoggaamiye, dagaalyahan iyo gabyaa dhowr jeer dagaal la galay gumaystihii Talyaaniga. Awooda Saldanada ee dhinac walba waxaa lafdhabar u ahaa beesha Diishiishe.
Jawiil
Jawiil waa degmo kamid ah degmooyinka gobalka Hiiran, waxay kutaala dhanka waqooyi galbeed ee  magaalada Beledweyne ee xarunta u ah gobolka hiiraan. Jawiil waxay ku tala bartamaha somalia, waxayna 32km u jirta xarunta gobalka Hiiran ee Beledwayne .Dhinaca waqooyi bari  Waxaa ka xiga degmada matabaan oo 55 km kaga beegan degmada jawiil, waa degmo ka mid ah gobalka Hiiran, waxaana dhinaca xuduuda ee itoobiya ka xiga  feerfeer DDS oo ah xadka Somalia iyo DDS gobalka Somaali galbeed.
Xaafadaha
jawiil waxey ka koobantahay 4 xafadood oo kala ah (1) SYL 2) kalabayr 3) Horseed 4) Tawakal xafada ugu baladhan waa kalabayr.
faahfaahin
Degmada waxa ku yala dhowr dugsi, sida jawiil secondary school iyo suuqa xolaha iyo suuq ganacsi sido kale xerada ciidamada xooga  dalka somalieyeed  degmada waxay ledahay Xero ama garoon ay tababar ku qadan jireen ciidanki xooga dalka somalia  degmada jawiil waa degmo caan ku ah beeraha waxa mara kanaalo ku xiran wabiga  shabeele, sido kale waxeey muhiim u tahay dhaqaalaha mamulka Hirshabeelle  iyo kastamki degmada   oo dhaqalaha global muhiim u ah. Degamada jawiil waxay u dhawdahay xududaha gobalka somalida itoobiya iyo somalia, waxay dhacdaa goob muhiim u ah isu socodka gadidka gobolada waqooyi iyo koofurta. Jawiil waxaa ku badan oo dego beesha Ciise mudulood amaba udeejeen looyaqaano oo uu kasoo jeedo madaxweynihii ugu horeeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdille Cusmaan.
Dar es Salaam
Daarusalaam (Dar es Salaam) oo ka timid Carabi: Daarusalaam Dār as-Salām, "Gurigii Nabadda"; Mzizima oo horay u ahaa caasimaddii hore iyo sidoo kale magaalada ugu badan ee ku taala Tansaaniya iyo xarun dhaqaale oo muhiim ah. ] Waxay ku taallaa xeebta Swahili, magaaladu waa mid ka mid ah magaalooyinka ugu caansan adduunka. Ilaa 1974-dii, Dar es Salaam wuxuu ka noqday caasimadda Tansaaniya, taas oo ay magaalada caasimaddu bilowdey in ay u wareejiso Dodoma, oo si rasmi ah loo dhammeeyey 1996-kii. Hase yeeshee, illaa 2017, waxay sii wadaysaa inay ahaato mid diiradda saaran xafiiska dawladda dhexe, in kasta oo tani ay tahay inta lagu guda jiro nidaamka si buuxda u dhaqaaqaya Dodoma. Intaa waxaa dheer, waa magaalooyinka ugu caansan Tansaaniya ee farshaxanka, moodada, warbaahinta, muusikada, filimka iyo telefishanka iyo xarun maaliyadeed oo hor leh, iyada oo Daarusalaam Suuqa Shirkadda (DSE) ay tahay suuqa ugu horreeya ee suuqyada suuqyada dalka. ] Magaaladu waa meesha ugu horeysa ee soo-galootiga iyo ka-baxitaanka ee dalxiisayaasha ugu badan ee booqanaya Tansaaniya, oo ay ku jiraan beeraha qaranka ee safariska iyo jasiiradaha Unguja iyo Pemba. Dar es Salaam sidoo kale waa magaalada ugu weyn ee ugu badan ee ku hadasha afka Swahili ee aduunka.
Climate
Due to close proximity to the equator and the warm Indian Ocean, the city experiences tropical climatic conditions, typified by hot and humid weather throughout much of the year. It has a tropical wet and dry climate (Köppen: Aw). Annual rainfall is approximately 1100 mm, and in a normal year there are two rainy seasons: "the long rains" in April and May and "the short rains" in November and December.
Maamulka Tansaaniya ee Tansaaniya (TPA, dhismaha dhismaha) iyo PSPF Pension Twin Towers labadaba labaduba waa kuwa ugu dheer Bariga iyo Bartamaha Afrika. Waa caasimadda gobolka Dar es Salaam, oo ah mid ka mid ah 31 gobol oo Tansaaniya ka kooban oo ka kooban shan degmo: Kinondoni waqooyiga, Ilala bartamaha, Ubungo, Temeke ee koonfurta iyo Kigamboni oo ku yaal bari Kuraasini. Gobolka wuxuu lahaa dad ka kooban 4,364,541 sida tirakoobka rasmiga ah 2012. [5]: 2
Baasaboor
Baasaboor waa buug-yare laga soo saaray waddamada muwaadiniinta, u oggolaanaya in uu u safro waddamo kale. Xaaladaha qaarkood dalalka ayaa bixiya dukumiintiga safarka ee la mid ah kuwa baasaboorka deganayaasha. Ururada caalamiga ahi waxay sidoo kale bixiyaan dukumeentiyada safarka, badanaa loo yaqaan 'laissez-passer', shaqaalahooda. Maqaalkani wuxuu muujinayaa sawirrada baasaboorada kala duwan ee hadda jira.
Pasaporte 生物特徵護照
Maxamuud Xooshdheere
Cimrigiisa oo rabbi u barakeeyey ayaa kor u dhaafayey 119 sano,  Maxamuud Xoosh-dheere wuxuu ku dhashay Buhoodle 1871-kii wuxuuna ku dhintay muqdisho 1970-kii
Wakhtiyadii dhexe
waxaa lagu xasuustaa Inuu ahaa wasiirnimada Ka hor Dhakhtarkii Daraawiisheed gaar ahaan dhakhtar Lafood waxa loo yaqaano xiligaasi oo baahi wayn loo qabay dhaqaatiir daawaysa dadka dagaalada Kusoo dhaawacma ayaa waxaa kaliya oo Daraawiish dhaqtar u doorteen Inuu noqdo Xooshdheere (AHUN) wakhti aad u dheer ayuu ahaa dhakhtarka kaliya ee Daraawiisheed heer uu markii dambe Garab ka Jabay hogaamihii Daraawiishta ee Diiriye Guure markaasna loogu yeedhay Darwiish Xaaji Maxamuud Xooshdheere si uu u kabo.
Dhanka Suugaanta iyo Gabayada
Sidoo kale waxaa Darwiishku Ka madhnayn dhanka Suugaanta iyo Gabayada. Gabayadii uu tiriyey waa badnaayeen waxaana ka mid ahaa gabaygan:
'' Manaa duqaan raranjiriyo dalawi soo iibsha:
Digsi karaya manaa dushiis duhur ka sheekeeya:
Dukaan guradi manaa malkhabad soo deldelanaaya:
Manaa dadkaan dhalay sanduuq wax uga doondoona  '' :
Gaygaasi waa dheera waxaase laga haya wax yar,  wuxuuna ku saabsanaa.
markii Daraawiish la jebiyey ba Ingriiskii dalka qabsaday fariin u diray Xaaji Maxamuud Xoosh-Dheere oo ku yidhi. waa ku naqaan oo madaxdii Daraawiisheed baad ka mid ahayd dhakhtarkoodiina waad ahayd ee Hargeysa imoow oo dhakhtar ka noqo oo nalana shaqee wana ku saamaxaynaa. Maxamuud Xooshdeere sidoo kale waxaa lagu sheegaa Inuu ahaa nin Deeqsinimo, Geesinimo iyo Aftahanimo isku darsaday. waxaa ka mida murtidisii ka turjumaysa Deeqsinimadisii iyo Geesinimadiisiiba   Waxba gaalibkeediyo kadlaha yaanan soo gocanne iga gawrac geenyada   ragbaa guraya ruuxiiye  sadaradaan waxay kamid ahaayeen gabay uu tiriyey xili marxalad adag ay soo food saartay rag Daraawiisha oo marayey meesha maanta loo yaqaano Dharkayn geenyana oo ka tirsan gobolka Sool waa meesha sida taariikhda inagu soo gaadhey ay iyaga oo badankoodu naf ka dhawr yahay ku nasteen. Waxay goobtaas baahi darteed ku qasheen geenyo. Geenyadaas gawraca waa loo quudhi waayey, laakiin gabayga eryadani ku jiraan bay u go’day oo uu tiriyey Maxamuud Xooshdheere (AHUN)'
Waxba gaalibkeediyo kadlaha yaanan soo gocanne iga gawrac geenyada   ragbaa guraya ruuxiiye
Wakhtiyadii dambe iyo Duriyadii Darwiishka
Maxamuud Xooshdeere rag badan ayuu ka tagay oo qaarkood Dhakhtarnimadisii ka dhaxlay oo ay u noqotay wax jiilba jiil Usoo gudbiyo oo layska dhaxlo. maanta waxaa dhulka Soomaalida waqooyi gaar ahaan gobolada Sool Sanaag iyo Cayn ilaa Dowlad Deegaanka Soomaalida Itoobiya ka caana oo dhakhaatiir loo dhiga dhanka lafaha aysan jirin Xaaji Cabdi Maxamuud Xooshdheere iyo Xaaji Cali Maxamuud Xooshdheere oo Ku abtirsada Darwiish Xaaji Maxamuud Xooshdheere, dhakhaatiirtaan ayaa fadhigooda rasmiga ah uu yahay degmada Marqaan wayne oo ka tirsan Gobalka Wardheer ee Dowlad Deegaanka Soomaalida Itoobiya iyo waliba Buuhoodle oo magaalada Marqaan wayne 60Km u jirta.
Bankiga Aduunka
Bankiga Aduunka waxaa xarun u ah caasimada Washington D.C wadanka Maraykanka wuxuuna sanadkii 2012ka bankigani maamulay lacag dhan $30 bilyan oo uu ku bixiyo amaah iyo caawinta wadanada soo koraya iyo kuwa ku jira xaalad kala guur ah. Sida ku xusan sharciga qoran ee bankiga ujeedadiisu waa inuu dabargooyo faqriga, baahida iyo busaarada isla markaana dhiso barwaaqo la wadaagi karo dhammaan bulshooyinka caalamka. Shanta qeybood ee Bankiga Aduunku ka kooban yahay waa "Bankiga Caalamiga ee Dib u dhiska iyo Horumarka" (International Bank for Reconstruction and Development) (IBRD), "Midowga Horumarka Caalamiga" (International Development Association) (IDA), "Shirkada Maalgelinta Caalamiga" (International Finance Corporation) (IFC), "Wakaalada Maalgashiga La Hubo" (Multilateral Investment Guarantee Agency) (MIGA) iyo "Xarunta Caalamiga Dhexdhexaadinta Isqabsiga Maalgelinta" (International Centre for Settlement of Investment Disputes) (ICSID).
=Taariikh= Kooxda Bankiga Aduunka waxaa si rasmi ah loo dhisay Diisamber 27, 1945 waxyar uun ka dib markii la aasaasay Qaramada Midoobay. Bankigu wuxuu 1951kii abuuray Golaha Osiander (Osiander Comittee) oo masuul looga dhigay ineey qiimeyn ku sameeyaan dhaqaalaha wadanada caalamka isla markaana u soo wariyaan golaha sare ee Bankiga Aduunka.
Bankiga Aduunku wuxuu si caadi ah u shaqo bilaabay Juun 25C 1946, wuxuuna amaahdii ugu horeeysay bixiyay May 9, 1947 (taasi oo US$250 milyan amaahiyay wadanka Faransiiska si uu dib u dhis ugu sameeyo buburkii iyo dhaawicii wadankaas ka soo gaadhay Dagaalkii Labaad ee Aduunka). Si kale hadaan u dhigno lacagtaasi la amaahiyey Faransiisku waa mida ugu faraha badneyd ilaa maanta ee Bankiga Aduunku amaahiyo wadan.
=Xubnaha=
Dhamaan 193 wadan ee xubinta ka ah Qaramada Midoobay iyo wadanka Kosofo waxay ugu yaraan ka qeybqaataan shaqada iyo xarkaatka Ururka Horumarka iyo Dib udhiska Caalamiga (IBRD). Sidoo kale waxaa in badan ka qeyb qaataan dhaqdhaqaaqa afartan urur ee kale: IDA, IFC, MIGA, ICSID.
Hadaba xubnaha Bankiga Aduunka waxaan u fiirin karnaa sidan:
Wadanada aan xubinta ka ahayn Bankiga Aduunku waa: Andorra, Kuuba, Liechtenstein, Monako, Nauru, Waqooyiga Korea.
=Qoraalo La Xidhiidha=
=Tixraac=
Maryama Qaasim Axmed
Maryama Qaasim Axmed waxee ka mid tahay xukumada cusub ee raiisul wasaare Farmaajo. Maryama waxaa loo doortay wasiirka Haweenka iyo Arimaha qoyska.
DNA
DNA (deoxyribonucleic acid) waa molekuul ka kooban xeerka hidde-sideyaasha noolaha. Tan waxaa ku jira xayawaan, dhir, brotista, archaea iyo bakteeriya. Waxay ka kooban tahay laba silsiladood oo polynucleotide ah oo ku jira heliigs labanlaab ah.
Mombaaso
🇰🇪 Kenya
Mombaaso waa magaalada labaad oo ugu ween, dalka Kiinya. waxeena leedahay, dekada labaad oo uugu ween wadanka kiinya, waxeena ku taalaa dhinaca Badweynta Hindiya. waxeena leedahay, garoon diyaaradeed. magaalada waxaa dhaxmaro, jid Tareen, oo tago Nayroobi, kana siibaxo ilaa wadanka Yugandha. magaalada waxee u shaqeesaa, dhinaca dalxiiska, gaar ahaan xeebaha.
Dahabshiil
Dahabshiil (دهب شيل) waa shirkad bixisa adeega xawaalad lacagta taasi oo isku xidha dhulka ay Soomaalidu dagto waana iyo waliba gabiahaan geeska afrika waxa shirkadan la aasaasay sanadii 1970 xarunteeda uguwayna waxa ay kuleedahay magaalda london waxa ay shirkadani ka shaqaysaa xawaalada waxa ay lacagta u kala xawishaa dhamaan daafaha dunida waxa ay kashaqaysaan wadamo gaadhaya 124 wadan oo caalamka kuyaala.
Taariikhda
Dahabshiil magaceeda hore waxaa la dhihi jiray Dhiigshiil, Shirkadda waxa aasaasay isla milkiilaha shirkadda, Mudane Maxamed Siciid Ducaale sannadkii 1970. Waxayna milkiilaha iyo qoyskiisu markiiba u dhalan rogeen shirkaddii xawaalad caalamka oo idil ku baahda, oo wakiilladeeda iyo shirkadaha kale ee ay la bahowdey awood u siiya macaamiisheedu inay lacago u soo diraan qoysaskooda iyo asxaabtooda ku nool Geeska Afrika. Shirkadda oo afartan sannadood ka hor hal goob ka soo aasaasantay, maanta waxa ka hawlgala oo u shaqeeya in ka badan 2000 oo qof oo adduunka meel kasta ka jooga. Maanta ma jirto cid deyn amma qaan ku leh shirkadda Dahabshiil, waxaana lagu qiyaasaa daqliga faaidadda sanadkiiba illaa iyo 200 oo milyan oo doolarka maraykanka ah, waxana ka go’an inay dib wax ugu celiso bulshada ay u adeegto.
Faallo
Dahabshiil waa shirkad ka kooban adeegyo iyo laamo isku xidhan, oo wakiilladeeda iyo xafiisyadeedu si joogto oo xdhiidhsan u sii baahayaan. Waxa shirkaddu ballaadhisay dhammaan goobaha lacag-bixinta e Afrika iyo kuweeda lacag-dirista ee Yurub, Waqooyiga Ameerika iyo Aasiya. Maanta in ka badan 24,000 oo goobood ayaa u adeega oo u furan macaamiisha shirkadda.
Shirkaddu, iyada oo ka duuleysa, fulinaysana istaraatejiyadeeda ah koritaan joogto ah, waxa ay heshiisyo iskaashi la gashay shirkado kale oo la-adeeg ah, oo ku kala yaalla Yurub, Waqooyiga Maraykanka, Aasiya iyo Afrika. Ujeedadu waxa weeye in adeegga Dahabshiil laga helo oo uu gaadho magaalo kasta iyo tuulo walba oo adduunka looga baahan yahay.
Goobaha lacagaha laga bixiyo, Dhabshiil waxa uu ugu talo galay macaamiishiisu inay ka helaan adeeggan, xataa goobaha ugu fogfog ee gobollada kala geddisan, si aanay u kala xidhiidh furan qaraabadooda iyo asxaabtooda debedaha wax ka soo dira. Isku-xidhnaantani waxay suurtogelinaysaa in macaamiishu u aragto shirkadda mid tiir-dhexaad ah oo kaabaysaa nolol-maalmeedkooda, kuna leh door laxaad leh.
Hubka Nukliyeerka Dunida
Hubka Nukliyeerka Dunida en: global nuclear weapons
Noocyo badan oo hubka nukliyeerka ah ayaa ka jira ilaa 1950-yadii Ameerika iyo Yurub iyo Ruushka oo loo arko meelaha ugu awoodda badan hubka nukliyeerka. waddamo badan ayaa haysta hubka nukliyeerka ah oo leh heerar kala duwan oo awood ah
Shuuciyad
Shuuciyad' Waa mabda siyaasadeed oo u jeededeedu ay tahay in mujtamacu uu gacanta kudhigo waxa kasta oo mujtamaca kusaabsan.shuuciyadu waxa ay kahadlaysaa isleekaan iyo in dadku waxkasta aywada yeeshaan sida hantida iyo waxyaabo badan ookale waxa ay kasoo horjeeda mabda siyaasadeed ee looyaqaano Liberalinimoda. aasaasihii amaba aabihii iskalahaa aasaaska fikrada shuuciyada waa Karl Marx. faladimir Lenin ayaa ahaa cidii hirgelisay ee caalmka oodhan gaadhsiisay fikrada shuuciyada. shuucyada waxa hoos imaada Hantiwadaag
Yusuf Macalin Amiin Baadiyow
Yusuf Macalin Amiin Baadiyow waxoo ka mid yahay xukumada cusub ee raiisul wasaare Farmaajo. Yusuf waxaa loo doortay Wasiirka Beeraha iyo Xanaanada Xoolaha.
Al Mahwit
Al Mahwit (المحويت) waa magaalo ku Yemen.
Lowyacado
Lawyacado (Lawyoado; sidoo kale loo yaqaano Lowyacado) waa magaalo ku taala waqooyigalbeed gobolka Awdal ee wadanka Somaliland. Magaaladani waxay saaran tahay xadka Somaliland la wadaagto wadanka Djibouti. Maamulka dowlada magaalada Lawyacado waxay hoostegaan Degmada Saylac.
Bulshada
Sida lagu ogaadey tirokoob madaxbanaan oo la sameeyay sanadkii 2012, magaalada Lawyacado waxaa ku si joogto ah ugu dhaqan dad bulsho ah oo gaadhaya ilaa 1,600. Bulshada ku dhaqan magaaladan waxay u badan yihiin dad Soomaali ah, kuwaasi oo ka soo jeeda Beesha Gadabuursi iyo tiro kooban oo Beesha Ciise ah.
Guud ahaan, Lowyacado waa magaalo yar oo ku yaala xadka u dhexeeya Somaliland iyo Jabuuti. Waxay leedahay dekedd yar iyo waxa uu ku yaalaa ee gobolka Salal ee Somaliland.
Buti
Buti (Bear; دب) waa xayawaan aad u wany oo duurjoog ah, taas oo ka mid ah xayawaanka naasleyda ah. Butidu waxay u eegtahay eyga waana hilibcun, ugaadhsata xoolaha, dadka iyo kaluunka.
Butidu waa xayawaan ku nool dhulka cimilada qaboow leh ee jooga sareeya sida buuraha. Waxayna u badan tahay qaaradaha Koonfur Ameerika, Waqooyiga Ameerika, Yurub, Aasiya iyo labada cidhif ee dhulka.
Guud ahaan, butidu waxay leedahay jidh wayn, labo lugood oo awood badan, labo gacmood oo cidiyo dhaadheer, af soo taagan oo shan miciyood ku yaalaan iyo timo dhogor badan oo ku dahaaran jidhka.
Sanka Butidu waa mid meel dheer wax ka urin kara. Sidoo kale, butidu waa xayawaan adkeysi badan u leh qaboowga ayadoo Butida Cad eey ku nooshahay cidhifyada dhulka.
Inkastoo noocyo badan oo butida ka mid ah tafiir go'een, maanta waxaa jira sideed nooc oo buti ah kuna kala nool daafaha dhulka.
Butida Cad
Butida Cad waa nooc ka mid ah xayawaanka jidhka wayn leh ee ku nool Cidhifka Waqooyi iyo Cidhifka Koonfureed ee dhulka.
Butida Cas
Butida Cas waa nooc ka mid ah butida taas oo laga helo waqooyiga Aasiya, sida Shiinaha iyo Ruushka.
Butida Cowlan
Butida Cowlan waa xayawaan aad u wayn oo ku nool keymaha iyo buuraha joogoodu sareeyo. Butidani waxay ku nooshahay keymaha Rainforest ee Koonfur Ameerika.
Butida Gaaban
Butida Gaaban waa nooc ka mid ah butida, laakiin ka gaaban dhererka. Butidan oo inta badan laga helo qaarada Aasiya iyo meelo ka mid ah keeymaha Tayga ayaa waxay leedahay dhogor aad uga dheer dhogorta noocyada kale ee butida.
Butida Qoraxda
Butida Qoraxda waa nooc ka mid ah butida oo inta badan ku nool wadanada cimiladoodu diiran tahay.
Bandha
Bandha ama (Panda) waa buti jidhkeedu aad u wayn yahay, isla markaana leh cidiyo dhaadheer ooy ku waxyeelayso xoolaha ay ugaadhsanayso. Noocan waxaa laga helaa bariga iyo badhtamaha wadanka Shiinaha iyo meelo ka mid ah dalka Ruushka, waxaanay leedahay raadka bisada oo kale (cat-foot).
Butida Isloth
Butida Isloth ama (Sloth Bear) waa nooc butida ka mid ah oo aad ugu muuqaal eeg eyga, jidhkeeduna ka yar yahay noocyada kale ee butida. Noocan waxaa laga helaa meelo badan oo Aasiya iyo Koonfur Ameerika ka mid ah.
Muuqaalo
=Tixraac=
Cabdiweli Gaas
Cabdiweli gaas (Carabi: عبدالولي محمد علي‎) wuxuu ahaa Ra'isul wasaaraha Dawladda kumeel gaarka ee Soomaaliya juun 2011 ilaa oktoobar 2012. Janaayo 2014 wuxuu noqday madaxwaynaha 5aad ee dowladda puntland.
Taariikh nololeedka Cabdiwali
Cabdiweli waa nin somali mareykan ah oo asal ahaan ka soo jeedo gobolka Mudug ee bartamaha Soomaaliya.
Wax barashada
Cabdiwali wuxuu wax ku soo bartay jaamacado kala duwan oo dalka iyo dibada. wuxuu markiisa hore wax ku soo bartay Muqdisho, caasimada Soomaaliya. Sannadkii 1984, wuxuu ka qaatay shahaadada koowaad ee cilmiga dhaqaalaha ee Jaamacadda Qaranka Soomaaliyeed, isagoo ka qalin jabiyay shahaadooyin sarre.
xirfad
Cabdiwali wuxuu agaasime ka soo noqday waaxda canshuuraha ee Wasaaradda Maaliyadda iyo Dakhliga ee dowladdii dhexe bartamihii 1980-meeyadii. Intii u dhaxeysay 1988-kii ilaa 1991-kii.
BJP
BJP
🇮🇳 India
Xisbiga weyn ee Hindiya oo awood ku leh 2020-yada ee codbixinta Hindiya ee Aasiya
İsmet İnönü
Mustafa İsmet İnönü (24 Sebtember 1884 - 25 Diseembar 1973) wuxuu ahaa Jeneraal Turki ah iyo nin dowladeed, wuxuu soo noqday madaxweynihii labaad ee Turkiga laga soo bilaabo 11 Nofeembar 1938 ilaa 22 May 1950, markii Xisbigiisii Shacbiga ee Jamhuuriga looga adkaaday doorashadii labaad ee xorta ahayd ee Turkiga. Waxa kale oo uu noqday Taliyihii ugu horreeyay ee Shaqaalaha Guud intii u dhaxeysay 1922 ilaa 1924, iyo sidoo kale Raiisel Wasaarihii ugu horreeyay ka dib markii lagu dhawaaqay Jamhuuriyadda, wuxuu qabtay seddex jeer: 1923 ilaa 1924, 1925 ilaa 1937, iyo 1961 ilaa 1965. Isagoo ah Madaxweyne, waxaa la siiyay cinwaanka rasmiga ah ee "Millî Şef" (Madaxa Qaranka).
Markii la ansixiyay Sharciga Magaca Qoyska ee 1934, Mustafa Kemal wuxuu u bixiyay magaceed oo laga soo qaatay İnönü, halkaas oo uu ku amri jiray xoogagga Ciidanka Golaha Shacbiga markii uu ahaa Wasiirka Taliyaha Guud ee Shaqaalaha Guud (Turki: Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reis) Vekili) intii lagu jiray Dagaalkii Griiga iyo Turkiga ee sanadihii 1919kii - 1932. Intaa ka dib dagaalladan ayaa loo yaqaanay Dagaalkii Koowaad ee İnönü iyo Dagaalkii Labaad ee İnönü.
Tinashe
Tinashe Jorgensen Kachingwe (dhashay Febraayo 6, 1993), magaca kaliya ee loo yaqaan Tinashe, waa heesaa iyo atariisho Mareykan ah. Tinashe waxay u guurtay Los Angeles iyadoo caruur ah si ay u sii wado xirfad madadaalo ah. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2011, Tinashe waxay xubin ka ahayd kooxda gabdhaha the Stunners.
Nolosha gaarka ah
Wareysi 2020 ah oo lala yeeshay Gay Times, Tinashe waxay ka hadashay inay tahay labada jinsi, iyadoo horay ku sheegtay Tumblr ee 2012.
Liiska Safiirada dadka ku Iraq
🇮🇶 Liiska Safiirada dadka ku Iraq Ciraaq
Eduard Douwes Dekker
Eduard Douwes Dekker waxa uu caan kuahaa magaca Multatuli waxa uu kudhashay magaalada Multatuli sanadii 1820 waxa uu geeriyooday 1887 waxa uu ahaa qoraa udhashay wadanka Holland waxa uu waxkaqoray amaba uu fadeexeeyay gumaysigii ay gumaysanyeen holandiisku waxanka indonisia
Ejersa Goro
Ejersa Goro waxay ku taal Bariga Ethiopia meel aan ka fogayn magaalada Harar, Magalada Ejersa Goro waa magaalo taariikhi ah waa magaaladii uu ku dhashay boqor Xayla Siilaasi sanadkii 23 July 1892.
Mount kenya
Mount kenya ama buurta kiinya waa buurta ugu ween wadanka Kiinya. waana buurta labaad oo uugu ween Afrika, markii la fiiriyo Kilimanjaaro.
Xawaash
Xawaash, Xawaaji (spice; بهارات) waa midho, khudaar, xidido, caleemo iyo xubno kale oo dhirta ka mid ah taasi oo lagu darsado cuntada si ay dhadhan iyo caraf ugu sameeyso. Xawaashka waxaa laga sameeyaa geedo badan oo kala duwan, kuwaasi oo midhahooda iyo qeybaha kale la qalajiyey ka dibna la jajabiyey (burburiyey). Wadanka Soomaaliya iyo guud ahaan dadka Soomaalidu waxay aad u isticmaalaan xawaashka ka baxa wadanka iyo mid laga soo dhoofiyo wadano ka tirsan qaarada Aasiya, gaar ahaan Hindiya iyo Shiinaha.
Deegaano badan oo caalamka ah ayaa si toos ah u isticmaala xawaajka taasi oo lagu darsado cuntada bisil iyo tan ceeyriin.
=Muuqaalka=
=Qoraalo La Xidhiidha=
Jabhadda Wadaniga Xoreynta Ogaadeenya)
Jabhadda Wadaniga Xoreynta ogaadeeniya waa jabhad hubaysan oo dagaal dheer kulajirta wadanka Itoobiya waxa ay dalbanyaan in gobolka somalida ee Ogaden uu ka go'o itoobiya inteeda kale. has
Waqooyiga Brabant
Waqooyiga Brabant ( Af-Hollandees Noord-Brabant) Waa Gobol ka mid ah 12 gobol ee dalka Nederland.
Muranka USA/Somalia Muktar Robow,
Muranka USA/Somalia Muktar Robow
en USA Patriot Act Dispute with Somalia
Muranka ka taagan hogaamiyaha argagixisada ee dawlada Somaliya 2022 oo wadamo sida Maraykanka oo kale ah ay sharciyo ka haystaan ​​yaa iman kara wasiiro.
Abdullah Gül
Abdullah Gül (wuxuu dhashay 29 Oktoobar 1950) waa siyaasi reer turki ah wuxuu soo qabtay madaxweynihii 11aad ee Turkiga, wuxuu xafiiska qabtay sanadihii 2007 ilaa 2014. Horay wuxuu afar bilood u ahaa raiisul wasaare 2002 ilaa 2003.
Derbiga
Derbiga (Derbi) waa tuulo qadiimi ah kuna taal Bariga Ethiopia waxayna u dhaxaysaa Harar iyo Saylac dhankan kale waxay 8 km u jirtaa magaalada Jinacsani (Dakkar)oo ahayd caasimadii labaad ee Boqortooyadii Adal Sultanate.
Tuulada Derbiga waxaa ku yaala masaajidkii uu dhisay Imaam Axmed Guray masjidkaas oo ilaa iyo hada lagu cibaadaysto, sidoo kale tuuladani waxay ka mid ahaan jirtay saldhigyadii Imaam Axmed Guray ilaa iyo wakhti xaadirkan waxaa ka muuqo raadadkii Imaamka Raximuhulaah.
Waa deegaan caan ku ah waxsoo saark beeraha sida haada,hadhuudhka arabikhida waxa dega qabiilka jibriil yoonis & reer ugaas.
Muscab bin zubeyr
Muscab bin Zubeyr bin Cawaam (Af-carabi; مصعب بن الزبير ابن العوام) Wuxuu ahaa gudoomiyaha Ciraaq xiligii khilaafada walaalkiis Cabdullaahi bin Zubeyr. Wuxuuna hogaamiyay ololihii lagu soo afjaray kacdoonkii Mukhtaar Al-thaqafi, Muscab waxaa lagu dilay dagaal uu la galay ciidanka umawiyiinta uu Cabdimalik hogaaminaayay72H/691.
Gökhan Gönül
Gökhan Gönül (Ku dhashay Bafra, 4 Janaayo 1985 ) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Beşiktaş ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Gönül wuxuu hore ugu soo dheelay kooxaha Fenerbahce, Hacettepe iyo Gençlerbirliği ee ka kala dhisan magaalooyinka Istanbul iyo Ankara.
Muscab bin zubeyr
Taariikhdiisa
Muscab waxaa dhalay Zubeyr bin Cawaam oo ka mid ahaa saxaabada Nabiga scw gaar ahaan Tobanka janada loogu bishaareeyey. Sanadkii 26H ayuu ku dhashay magaalada Makka, hooyadii waa Rabaab binti Aniif oo ah gabar uu dhalay caaqil ka tirsan qabiilka banuu kuleyb.
Ugaadhsi
Ugaadhsi, Ugaarsi (hunting) waa shaqada iyo khiyaanada lagu qabto ama dilo xayawaan duurjoog ah.
Qofka wax ugaadhsanaya waxaa loo yaqaanaa Ugaadhsade. Dad badan oo wax ugaadhsanaya waxaa loo yaqaanaa Ugaadhsato.
Marka la ugaadhsanayo waxaa la isticmaalaa hub kala duwan. Wakhtiyadii hore waxaa la isticmaali jirey leeb iyo qaanso, laakiin dunidan casriga ah maanta waxaa la isticmaalaa qori, madi, waran iyo noocyo kale oo hub ah. Laakiin qofka qadhaabsatoda ah waa mid xirfad iyo aqoon fiican u leh dhirta, sababtoo ah midhaha qaar waa sun lagu dhinto.
Tuli Foqosho
Tuli Foqosho waa tuulo qadiimi ah, waa tuuladii lagu aas aasay xeerka caanka ah ee loo yaqaan Xeerka Jaarso, mudo laba sano ah ayay waxgaradka iyo aqoon yahanadii jaarso fadhiyeen Tuuladaa Tuli Foqosho si ay u sameeyaan xeerarkii ama dastuurkii boqortooyadii Jaarso Sultanate ku xukumi jirtay in badan oo ka mid ah Bariga Ethiopia.
Aqoon
Aqoon sidoo kale loo yaqaano Cilmi (Ingiriis: Knowledge) waa habka ama nidaamka waxbarasho ee qof ama xayawaan lagu barayo ama fahansiinayo wax aanu aqoon u lahayn.
Markaan tix-raacno Af-Soomaaliga saxda ah ereyga Aqoon ayaa ah kalmada ugu haboon isticmaalka, halka ereyga Cilmi tahay mid af-Carabi ah inta badana loo isticmaalo magac qofeed.
Aqoontu waa furaha nololsha oo qofka ama xayawaanka aqoonta lehi aad ayuu uga maskax, fahan iyo karti badan yahay midka aan waxba aqoon.
Ereyga jaahil ayaa lid ku ah aqoonta.
= Qeeybaha Aqoonta = Aqoontu waxa ay leedahay qaybo kala Duwan marka laga eegayo dhinacyo kala duwan. Hadii aynu ka istaagno dhinaca aqoonta ay inta badan u naqaano ta ah seeska iyo aasaaska nolosha ee marka uu ilmuhu yaryahay u bilaabanta ayaa waxa ay soo martaa heerar kala duwan oo isdaba taxan. Kuwaas oo kala ah aqoonta lagu barto dugsiga Quraanka, Dugsiga Hoose, Dugsiga dhexe, Dugsiga sarre iyo weliba heerarka jamacada oo kala danbeeya.