cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roox
Roox waa dagaan beeralay ah oo waqooyiga mudug dhaca. Waxay dagmada Bacaadweyn ka xigtaa dhinaca galbeed masaafo dhan 15KM.
BBC Soomaali
BBC Soomaali waa raadiyo idaacadeed waxeena ka midtahay raadiyaasha ugu duqsan oo laga dhageesto dalka Soomaaliya iyo deegaanada soomaalida degto. raadiyahaan waxoo siidaayaa idaacad kaliya iyo warar. waxaana la dhageesan karaa nusaac ama hal saac oo affar jeer ah maalintii.raadiyahaan xaruntiisa waxee ku taalaa magaalada London ee dalka Ingriiska. https://www.bbc.com/somali
Heeso Soomaali
Heeso Soomaali (Somali songs) waa qeyb ka mid ah Fanka iyo Suugaanta Soomaalida taasi oo leh noocyo badan. Sida caadiga ah heesaha Soomaalidu waxay ka kooban yihiin ereyo (ereyo heeseed), laxan iyo muusik kuwaasi ooy ku luuqeeyaan (cod) fanaan. Samaynta heesta waxaa ka qeyb qaata tiro badan oo dad ah, kuwaasi oo leh heerar kala duwan.
Hordhac
Heeso Soomaaligu waa nooc ka mid ah suugaanta dadka Soomaalida ah kuwaasi oo ku baxa luuqada Af-Soomaaliga.
Noocyada Heesaha
Fanka Soomaalida waxaa ku jira noocyo badan heeso ah kuwaasi waxaa ka mid ah: qaraamiga, qaaciga, hees-howleedka, iyo heeso-gaagaabka. Waxa hubaal ah in qofkasta ku khalkhalayo farqiga qaaci iyo qaraami. Qaacigu waa nooc ka mid ah heesaha kuwaasi oo la qaado ayadoo (fanaanku) fadhiyo, loo garaaco sida badan kaban iyo sacab kali ah, laakiin qaarkood lagu daro durmaan ama narso iyo turunbo. Si taasi ka duwan, qaraamiga Waxaa la garaacaya noocyo badan oo qalabka muusig ah, fanaaniintu way taagan yihiin ciyaarayaan (isruxayaan) ama way fadhiyaan.
Qaaciga
Qaacigu waa nooc ka mid ah heesaha Soomaalida taasi oo leh dhandhan ka duwan noocyada kale ee Suugaanta. Qaacigu waa hees caadi ah oo loo tumayo kaban ama gitaar, durbaan iyo sacab kali ah. Mararka qaar waxaa muusiga qaaciga lagu daraa turunbo. Heesaha qaacigu waa kuwo degan, dhandhan fiican leh, oo inta ugu badan si sahlan loo sameeyo.
Heesaha Qaaciga Caanka
Heesaha hoos ku xusan waa kuwo dhowr jeer oo kala duwan la qaaday. Waxaa laga yaaba inaad aragtey heesta oo leh muusig ama la soo cusboonaysiiyay. Kuwa aan halkan ku soo bandhigay waa nooc qaaci ah.
Hees-Howleedka
Hees-howleedku waa heeso ka mid ah Suugaanta Soomaalida taasi oo inta badan isticmaalaan dadka shaqaynaya ama howl-maalimeed ku jira. Heesani waxay caan ka yihiin deegaanada miyaga ah halkaasi oo xoolo-dhaqata iyo beeralaydu qaadaan heeso kala duwan wakhtiga lagu gudo jiro shaqada xoolaha ama beeraha. Tusaale fiican waxaa ah heesta la isticmaalo marka xoolaha la waraabinayo: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> <tt> ''Geelu geel fulay gaadhi maaye haka daba-fulo....
</tt>
Heestan waxaa la isticmaala marka beeraha lagu qodayo dibiyada: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> <tt> 'Bisinkii nin ku bilaabay 'Ilaahayna baryaaya 'Balaayo uma timaado 'Marka beertu bislaato 'Waa laguu badhi goyn ''Taana beerka ku haay....
</tt> Guud ahaan, heesahani ma lahan muusig ama qalab la garaacayo; kaliya waa codka qofka ama kooxda qaadaysa oo kali ah.
Nooca muusiga casriga ah
Waayahaan dambe heeso Soomaaliyeed oo casri ah ayaa ka duwan kuwii hore ee caanka ahaa, heesaha dhaqanka ayaa ah kuwo jaceyl ah halka heesaha casriga ah ay soo bandhigaan noocyo kala duwan. Muusiga Soomaaliyeed ee maanta waxaa ka mid ah noocyo kala duwan oo ay ugu horreeyaan raabka, oo dhowr fanaan ay caan ku noqdeen.
Muusiga casriga ah ee Soomaaliya waxaa inta badan loogu yeeraa "jiilka cusub" sababtoo ah fannaaniinta da'da yar.
Salaaniik
Salaaniik ama salooniik (afka gariiga; Θεσσαλονίκη) waa magaalo ku taal gariiga, waxey dhacdaa waqooyiga dalkaas, gobolka makadooniyada dhexe ayee magaalo madax u tahay, waana magaaladda labaad ee ugu weyn dalka gariiga waxaa ku nool magaalada iyo aageeda dad ka badan hal milyan oo qof.
Taran
Taran Xisaab ahaan waa natiijada Iskudhufasho laba walxoox. Kala hormarinta ay imaanayso tirooyin maangal ah ama kakan ee howlgalka iskudhufashada kumana lahan wax saamayn ah qiimaha taranta. Tani waa gaar ahaansho loola jeedo howsha iskudhufashada ee Kala-hormarinta.
Muuse (beel)
Muuse (Muse) sidoo kale loo yaqaano Muuse Dheriyo, waa beel ka mid ah qabiilada laga tirada badan yahay ee ka tirsan dadka Soomaalida, kuwaasi oo deegaan ku ah wadanka Soomaaliya iyo Itoobiya.
Taran
Si kooban Taran waa wixi ka soo baxa laba tiro oo la isku dhufto sida 2*2= 4 markaa afar waa Taranta 2*2.
Muuse (beel)
Hordhac
Beesha Muuse waxay ka tirsan tahay beelaha laga tirada badan yahay ee laga helo deegaano badan oo ka tirsan Geeska Afrika. Intaas waxaa dheer, beeshani waxay si rasmi ah u degaan dhamaan magaalooyinka Somaliland. Sidoo kale, magaalada Jigjiga iyo Diridhabe waxaa ku dhaqan tiro badan oo Madhibaan ah. Caasimada wadanka Djibouti waxaa ku dhaqan tiro badan oo Muuse dheriyo ah.
Taran
Taran laba tiro tirsiimo
Dhig tirooyin kubbado ah qaab ah laydi tirooyinka sadaradiisa r tiri qotimadiisa s wuxuu ku siinayaa : kubbad.
Muuse (beel)
Hordhac
Magaca beeshu oo sax ah wuxuu ahaa Reer Sheikh Muuse.
Taran
Taran laba tiro tirsiimo
Haddii si kale loo dhigo:
Taranta laba jajab
Taranta laba jajab waa jajab sareeyihiisu la midyahay taranta laba jajab fudud hooseeyihiisu wuxuu la midyahay taranta hooseeyahay laba jajab, sida lagu muujiyay habkaan soo socda:
Muuse (beel)
Taariikh
Waxaa taariikhda lagu sheegay in beesha Muuse kasoo farcameen Maxamed Gorgaate Hawiye. Waxay ahaayeen dad ugaadhsato ah, taasi oo keentay in laga sooco bulshada inteeda kale. Dadka Soomaalida ah inteeda u badan waxay ahaan jireen xoolodhaqato iyo beeroley; taasi oo keentay in si khaldan loo arko dadka ugaadhsatada noqday.
Taran
Taranta laba taxane
Si ay u noqoto laba taxaneyaal
Muuse (beel)
Taariikh
Si kastaba ha ahaatee, beesha Muuse, Yibirta iyo Madhibaan iyo dhowr qabiil oo kale waxaa loo yaqaanaa Tumaal; taasi oo asal ahaan ka timid xirfada biraha ay beelahasi ku shaqaystaan.
Taran
Taranta laba taxane
Tarantoodu waa:
Jeff Bezoz
Ill Jeff Bezoz magaciisa saxda waa Jeffrey Preston Bezos (/ˈbeɪzoʊs/ wuxuuna dhashay 12, jennuary 1964) waa u dhashay dalka maraykanka jef bezoz waa nin maalgashte ahaahadane injiner wuxuuna cilmi dheer u lahaa cumputer science.
Jeff Bezoz waa aas aasaha shirkada amazon exclusive amazon waa shirkadaha ugu wayn ee online ah sida amazon,Epay, jef bezoz markii hore wuxuu shirkada ku bilaabay inuu iibiyo buugaag iyo iwm amazon waa shirkada ugu faaaidad badan caalamka "world providence copny in world wide wuxuu bezoz shirkada aas aasay sanadkii 2000 waxayna caalamka si sax ah usoo gaartay sanadkii 2015 bezoz wuxuu ku hool bilaabay 1mion$.
Qurux
Qurux ama qalanjo waa waxyaabaha oo indhaha cajabiyay oo ay ka helaan. Quruxda waxa ay ka soo horjeeda waxyaabaha foolxun.
Jeff Bezoz
Qoraaga xogtaan Sammyboi (heykal).
Lt M Beetham
Lt M Beetham
Ururka Iskaashiga Islaamka
Ururka Iskaashiga Islaamka (منظمة التعاون الإسلامي), waa urur caalami ah oo la aasaasay 1969, waxa ay ka kooban tahay 50._6* dowladood oo xubno ka ah, shacabkooda neh ee gaarayaan 1.9 billion oo qof 2015, 50._3 dal oo ka mid ah waa dalal ee ku badanyihiin muslimiinta. Ururku wuxuu sheegayaa inay tahay "codka guud ee dunida muslimka ah " wuxuuna ka shaqeeyaa "in la ilaaliyo danaha dunida muslimka ah iyada oo la adeegsanayo horumarinta nabadda iyo wada noolaanshaha".
Budhcad badeeda geeska afrika
Budhcad badeeda geeska afrika
Lt M Beetham
Dagaalki Dhibatoka Aden aden  kof ka, ka mid asia ingariska , aden cidaanka  inagris Beetham iyo yemen hubka , magalloyinka aden.
Budhcad badeeda geeska afrika
Burcad badeeda geeska afrika waa tuugo maraakiibta afduubato. Waxeyna bilaabatay 2004tii, waa markii ay kaluumeesatada u dulqaadan waayeen maraakiibta shisheeye oo kaluunka ka xaluufsato xeebaha dalka iyo markii ay badda soo tuftay suntii nuclearka ahaa xiligii ay soomaaliya soo gaartay tsunaamigii ka dhacay qaarada aasiya.Burcad badeeda waxey maanta dhib ku haayaan shacabka soomaaliyeed, waxaana taas ugu wacan lacagaha malaayiinta doollarka ah oo la siiyo. burcad badeedaan waxey maraakiib ka soo afduubtaan biyaha ka baxsan xeebaha soomaaliya.
Sunta lagu qubay xeebaha Somalia
Sida la ogyahay waddamo badan oo ka mida bahda loo yaqaan "dunida soo koraysa" ayaa waxay bar tilmaameed u noqdeen Burcadda sunta gu aasta dhulalkooda oo aan inagu kamidnahay.
Waddnmaha Habsi
Daraasad ay samaysay Jaamicadda la yiraahdo American University ee Washington (1996) waxay ku qiyaastay in hal tan oo qashin ah ay ku baxdo ilaa US$ 3000 marka ay noqoto in waddankii soo saaray nadiifintiisa iyo xafididdiisana u qalab-qaato halka ay haddii qashinkaas loo dhoofiyo dunida soo koraysa ay ugu kacdo waxaan ka badnayn US$ 5 (shan doolar) halkii tan-ba. Somalia kamid ma ahan wadamdii ku heshiiyey in ay isdhaafan karaan qashinka sunta halista ah sida aad map kaan uka jeedo Blugga waxa uu cadeeynagaa wadamdii saxiixay in ay isku soo qaadi karaan sunta, Gaduudkana waxa uu muujinayaa in aan loo soo qaadi karin sunta, inta kasoo hartayna maba saxiixin. (Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and Their Disposal).
Frieska
Frieska wa luqada oo lagagahadlo gobolka Friesland oo kuyaalo wadanka Holland
Xijaas
Xijaas waa goob juquraafi ahaan kutaala wadanka Sacuudi Carabiya mandaqadani waxa ay kakoobantahay dhamaan dhanka galbeed ee boqortooyada sucuudi careebiya waxa xijaas dagay oo kukulmay inta la ogayahy qabaa'lo badan oo caraba xijaas waa goobta ay kuyaalaan labada xaram oo gaabtii ilaahay uu nabi maxamed C.S ugusoo dhiibay waraqda diinta islaamka waxa xijaas kutaala kacbada sharafta leh ee islaamka u ah jihada ay ujeestaan marka ay tukanayaan
Ururka Iskaashiga Islaamka
Ururka Islaamka waxay wafuud joogta ah ku leedahay Qaramada Midoobay, Midowga Yurub, iyo Midowga Afrika. Luuqadaha rasmiga ah ee Ururka islaamka waa Carabi, Ingiriis, iyo Faransiis.
Ronaldo
Cristiano Ronaldo Ronaldo wa ciyarayahan kubada aad kubada Cagta u ficann Ronaldo wa oo dasay 1985 oo kulgaa ah 27. Ronaldo waxaa u ciyaaray xulka Qaranka Portugal iyo kooxda reer spain ee Real Madrid.
Qalimow
Qalimow waa tuulo ku taalo Shabeellaha Dhexe Qalimoow waxey isku xertaa Degmada Balcad iyo Caasimada Hirshabeele ee Jowhar. Tuulada Qalimoow waxaa aas aasay Maxamed maxamud qalimow. waxaana loogu magac daray Qalimoow.
Ronaldo
Ronaldo wuxuu ku dhashay kuna soo barbaaray jasiiradda Portuguese ee Madeira, Ronaldo ayaa lagu arkay qaliin tartan ah oo da'diisa lagu jiray 15 sano jir ah. Waxa uu maray tijaabo caafimaad oo lagu daaweynayo xaaladiisa, waxaana uu bilaabay xirfadiisa ciyaareed isagoo ka ciyaaraya Sporting CP, ka hor inta uusan u saxiixin Manchester United isagoo 18 jir ah 2003. Ka dib markii uu ku guuleystay koobkiisii ​​ugu horeeyay, FA Cup, xilli ciyaareedkiisii ​​ugu horeeyay ee England, wuxuu ka caawiyay United inay ku guuleysato seddex horyaal oo Premier League, UEFA Champions League iyo FIFA Club World Cup. 22 jir wuxuu ku guuleystay Ballon d'Or iyo FIFA World Player of the Year, waxaana uu ku guuleystay abaalmarinta Ballon d'Or iyo FIFA Player of the Year. Sanadkii 2009kii, Ronaldo ayaa ahaa mawduuca ugu qaalisan kubada cagtu markii uu ka soo wareegay Manchester United oo uu ku biiray Real Madrid, isagoo ku.
Ururka Iskaashiga Islaamka
Afrika
• 🇩🇿 Algeria
• 🇧🇯 Benin
• 🇧🇫 Burkina Faso
• 🇨🇲 Cameroon
• 🇪🇬 Egypt
• 🇱🇾 Libya
• 🇬🇲 Gambia
• 🇬🇳 Guinea
• 🇬🇼 Guinea-Bissau
• Ivory Coast
Guinea
Guinea waa wadan ku yaalo Galbeedka Afrika. Wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Guinea-Bissau, Maali, Sinigaal, Xeebta Foolmaroodi, Sierra Leone iyo Liberia. Caasimada waxaa la dhahaa Konakri.
Raadinta Google
Barta Raadinta Google (Ingiriis: google search; Carabi: بحث جوجل) sidoo kale loo yaqaano Raadinta Google ama Google waa aalad cilmiyeeysan oo loo isticmaalo wax raadinta barta internetka midaasi ooy leedahay Shirkada Google ee xarunteedu tahay gobolka Kalifoorniya ee wadanka Marayka
Guinea
Guinea (/ ɡɪni / (Ku dhawaad ​​codka maqalka)), si rasmi ah Jamhuuriyadda Guinea (Faransiiska: République de Guinée), waa waddanka xeebta galbeed ee Afrika. Dalka Guinea waxaa lagu magacaabaa Guinea-Conakry, oo loo yaqaan 'Guinea' oo magaciisa la yiraahdo Guinea-Bissau iyo Equatorial Guinea. Guinea waxay leedahay qiyaastii 12.4 milyan iyo aag 245,860 kilomitir square ah (94,927 sq mi).
Raadinta Google
nka, qabashada in ka badan saddex bilyan oo baaritaan maalin kasta. Barta Raadinta Google, ciwaankeedu yahay google.com, waa mishiinka waxraadinta ugu horeeya dhamaan aaladaha internetka ee dunida, taasi oo lagu qiyaaso in google leedahay 64% dhamaan wax baadhitaanka caalamka. In ku dhow sadex bilyan oo raadin ayaa barta google qaabishaa maalin kasta. Boga wax raadinta ee google wuxuu ku salaysan yahay nidaam loo yaqaano "PageRank" taasi oo u suurtogelisa in ay si fudud iskugu keento hal bog akhbaar aad u badan oo ku keydsan meelo kala duwan oo kala fog iyo wakhtiyo kala duwan.
Ururka Iskaashiga Islaamka
Afrika
• 🇲🇷 Mauritania
• 🇲🇦 Morocco
• 🇲🇿 Mozambique
• 🇸🇳 Senegal
• 🇸🇱 Sierra Leone
• 🇸🇴 Somalia
• 🇩🇯 Djibouti
• 🇹🇬 Togo
• 🇹🇳 Tunisia
• 🇺🇬 Uganda
Asia
• 🇦🇫 Afghanistan
• 🇧🇭 Bahrain
• Brunei
• 🇰🇬 Kyrgyzstan
• 🇮🇩 Indonesia
• 🇮🇷 Iran `~`
• 🇮🇶 Iraq
• 🇰🇿 Kazakhstan* *
• 🇯🇴 Jordan
Raadinta Google
=Raadinta Google= Taariikhda
Ururka Iskaashiga Islaamka
Asia
• 🇰🇼 Kuwait
Raadinta Google
=Shirkada Google=
Shirkada Google, Google waa shirkad Ameerikaan ah, bilyandheer ah oo sameeysa, soo saarta, iibisa aaladaha ku xidhiidha internetka midaasi oo ah mulkiilaha Raadinta Google. Shirkadani waxay ka ganacsataa xayaysiiska, iidhehda, kireeynta websiteyada, softwareyada, raadinta akhbaarta iyo waxyaabo kale oo badan. Google waxaa la sameeyay dhamaadkii sanadkii 1998kii, waxaa sameeyay laba nin oo lakala yiraahdo Larry Page iyo Sergey Brin oo ahaa laba arday oo Yahuud ahaa oo wax ka baran jiray Jaamacadda Stanford ee kutaala dalka Maraykanka. Labadan nin wadajir ahaan waxay leeyihiin 14% dhaqaalaha shirkada, laakiin waxay maamulaan 56%, taasi oo awood buuxda u siinaysa jiheynta iyo gacan ku heynta shirkada. Shirkadani google waxay maamushaa 64% raadinta onlineka (online search) ee internetka caalamka, taasi oo ka dhigeysa mida koowaad ee ugu awooda badan waxbaaritaanka internetka ee aduunka. Adeegyada shirkada google waxaa ka mid ah aalada Raadinta Google (google search), warqaadaha Gmail, aalad wax lagu keydsho ee Google Drive, adeegyada xafiiska ee loo yaqaan Google Docs, barta bulshada ee Google+, sawiraan, fariimo, softwareka Android, aalada Chrome-ka, OS (operating system), turjumaad, iyo adeegyo badan oo kala duwan oo dhamaantood la xidhiidha internetka. Shirkada google waxay sidoo kale leedahay websiteka sawir-socdaha ee youtubeka iyo barta wax-qoraalka ee blogger-ka loo yaqaano. Intaasi waxaa dheer in google ay ku soo baxdo in ka badan 150 luuqadood kuwaasi oo uu ka mid yahay luuqada Af Soomaaliga. Bishan Agoosto 2015ka, shirkada google waxay ku dhawaaqdey ineey sameeysay shirkad waalid u noqoneysa dhamaan shirkadaha iyo wakaaladaha ku abtirsada google, midaasi oo loogu magac daray Alphabet Inc.
Ururka Iskaashiga Islaamka
Asia
• 🇱🇧 Lebanon
Raadinta Google
=Qoraalo La Xidhiidha=
=Tixraac=
Mareeg
Mareeg Waa magaalo qadiim ah, taariikhdeedu fog tahay oo ku taalla gobolka Galguduud dhanka bari ee xiga dhinaca xeebta Badweynta Hindiya. Waxeyna ka tirsantahay maamulka Galmudug ee bartamaha soomaaliya. Magaaladaan waxa ay ka koobantahay saddax degmo oo kala ah Degmada Ceeldheer, Degmada Galcad iyo Degmada (Bud Bud ama Dur Dur.)
Taariikh
Magaalada Mareeg waxaa la abaabulay qarnigii 16 waxaana aas-aasay sh Da'ud Culusow Cubeyd Cali Magaaladaan waxey ka mid tahay magaalooyinka taariikhda dheer leh Soomaaliya. Waa magaalo xeebeed, waxaa kale oo magaalada loo sameeyay suldaano, qarnigii 15aad iyo 19aad inta u dhaxaysay. Labadaa qarni waxaa ka talin jiray boqorro iyo salaadiin ilaa laga soo gaaro gumeystihii Talyaaniga, kaas oo ka dhigtay xaruntiisa 3aad oo uu ka xukumo dalka Soomaaliya. Mareeg hadda waa magaalo ka mid ah Galmudug State.
Ururka Iskaashiga Islaamka
Asia
• 🇲🇾 Malaysia
• 🇴🇲 Oman
WWE
(WWE) WAXAA LOO SOO GAABIYAY {World Wrestling Entertainment} WAA QEYB KAMID AH CIYAARAHA CAALAMKA LAGA DHEELO WAXAAN LAGA LEEYAHAY WADANKA MAREYKANKA WAXAANA AAS AASAY NINKA LA DHAHO (	Vince McMahon   )IYO (LINDA MCMHON) WAXAANA HADAA MAAMULO KA AH (TRIPLE H) OO AH WIILKA QABO GABDHA UU DHALAY AAS AASAHA WWE EE MR. MCMOHON GABDHAS O MAGACEDU YAHAY STEPHENE MCMOHON waxa wwe la aas aasay sanadkii 1979kii waxaana lagu aas aasay magaalada Massachusetts ee katirsan wadanka mareykanka wwe
Ururka Iskaashiga Islaamka
Asia
• 🇶🇦 Qatar
Guinea
Guinea waa jamiir. Madaxweynuhu si toos ah ayuu u doortaa dadka, waana madaxa dawladda iyo madaxa dawladda. Golaha Qaranka ee Guinea ayaa ah hay'adda sharci-dejinta ee dalka, xubnaha xubnahana waxaa sidoo kale si toos ah loogu soo doortaa dadka. Waaxda garsoorka waxaa hoggaaminaya Maxkamadda Sare ee Guinea, maxkamadda ugu sareysa iyo kan ugu dambeeya ee rafcaanka dalka.
Dalka waxaa loo magacaabay gobolka Geeska Afrika. Guinea waa magac dhaqameed ee gobolka Afrika ee ku yaal Gacanka Guinea. Waxay u fidisaa waqooyiga iyada oo loo marayo gobollada gawaarida gawaarida uurka leh waxayna ku dhammaanayaan Sahel. Giriigga Guinea wuxuu si toos ah uga yimid erayga Portugal ee Guiné, kaasoo ka soo baxay qarnigii 15-aad ee ku saabsanaa dhulalka ku yaal Guineus, oo ah erey guud oo loogu talagalay dadka madowga ah ee Afrika ee ka hooseeya webiga Senegal, marka laga reebo 'tawny' Zenaga Berbers, oo ka sarreeya, oo loo yaqaan Azenegues ama Moors.
Ururka Iskaashiga Islaamka
Asia
• 🇸🇦 Saudi Arabia
• 🇵🇰 Pakistan
• Syria* *
• 🇹🇯 Tajikistan `~`
• 🇹🇲 Turkmenistan
• 🇧🇩 Bangladesh
• Palestine
• 🇦🇪 United Arab Emirates
• 🇺🇿 Uzbekistan
• 🇾🇪 Yemen
Europe
• 🇦🇱 Albania
• 🇹🇷 Turkey
South America
• 🇬🇾 Guyana
• 🇸🇷 Suriname
Furaat
Furaat (Ingiriis: Euphrates, Carabi: ﺍﻟﻔﺮﺍﺕ: "al-Furāt", Af-Turki: Fırat, Siyriyak: ܬܪܦ: "Prath", Yuhuud: פרת "Prat", Armeniyan: Եփրատ: "Yeprat") waa wabiga ugu dheer iyo kan ugu taariikh muhiimsan deegaanada galbeedka Aasiya. Marka lagu daro wabiga Tigris waa dhulka loo yaqaano Mesobotaamiya ee ilbaxnimada aadamuhu ka bilaabantey. Wabiga Furaat oo dhererkiisu yahay 2,800 km (1,740 mi) kaas oo ka soo bilaabma harada Murad Su ee bariga wadanka Turkiga; qiyaastii 25 km koonfurbari magaalada Kara Su, iyo 30 km ka dib meesha uu ka soo bilaabmo webiga Tigris.
Si guud loogu aqoonsaday ineey tahay meeshii ilbaxnimadu ka bilaabantay - wakhtigii Bronzeka - Mesobotaamiya waxaa ka dhex bilaabmay boqortooyooyin aad u badan oo kuwa ugu caansanaa ee deegaano badan gaadhay ka mid yihiin: boqortooyadii Baabiyloon, boqortooyadii Akkadiyaanka, boqortooyadii Asiyriyaanka, iyo boqortooyadii Sumeeriyaanka; kuwaas oo dhamaantood laga helo maanta wadanka Ciraaq, meelo yaryar oo ka mid ah waqooyibari wadanka Siiriya, xoogaa yar oo koonfurbari dalka Turkiga iyo meelo ka mid ah koonfurgalbeed dalalka Iiraan iyo Kuwayt.
Qorniinka Quduuska ah waxay inoo sheegaan inay webiyada la yiraahdo Furaad (Yufraad) iyo Tigris (Xiddeqel) ay ka yimaaddeen Ceeden. Beerta Ceeden waxaa loo maleeyaa inay ku taallay meel maanta ah bariga Turki. Runtii, beerta Ceeden adduunka bay ku taallay. Ilaahay Aadan buu abuuray oo wuxuu dejiyay beerta Ceeden “inuu falo oo dhawro.”.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Boosniya
Bosniak iyo Herzegovina (/ bɒzniə ... ˌhɛərtsəɡoʊviːnə, -ˌhɜːrt-, -ɡə- / (ku saabsan codkan maqal) ama / ˌhɜːrtsəɡɒɒrɪnə /; [10] [11] oo la soo gaabiyey B & H; Bosnian iyo Serbian: Bosna i Hercegovina (BH) / Bosnia & Herzegovina (BiH), Croatia: Bosna i Hercegovina (BiH) ayaa lagu magacaabaa [bôsna i xěrtseɡoʋina], oo mararka qaar lagu magacaabo Bosnia-Herzegovina, waxaana badanaa loo yaqaanaa si aan rasmi aheyn sida Bosnia, waa waddan ku yaala Koonfur-galbeed ee ku yaala jasiiradda Balkan. Sarajevo waa magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn. Waxaa xuduud la leh Croatia dhanka woqooyiga iyo galbeedka; Serbia ilaa bari; Montenegro ilaa koonfur; iyo Badda Adriatic oo ku taal koonfurta, iyada oo xeebta qiyaastii 20 kiiloomitir (12 mayl) ay ku wareegsan tahay magaalada Neum. Gobollada dhexe iyo bariga ee dalka ayaa joqraafiyadu waa buuro, gobollada waqooyi-galbeed waa mid dhexdhexaad ah, waqooyi-barina inta badan waa degaan. Bakhaarka, Boosniya, waa deegaan juquraafi ahaan ka weyn oo leh cimilad dhexe oo qumman, oo leh kulayl kulul iyo qaboobaha qaboobaha iyo barafka.
Astaanta Qaranka Somaliland
2) Allahu Akbar oo Macnaheedu yahay Alle ayaa Weyn oo muujinaysa In shacabka Somaliland ay Yihiin dad Islaam ah.
3) Miisaan Laba Kafadood oo isleeg oo siman ay ka laalaadaan taas oo u taagan cadaalada iyo Sinaanta.
Aadan Yabaal
Aadan Yabaal waa degmada magaalada
Astaanta Qaranka Somaliland
6) Laba Caleemood oo gunta hoose kasoo bilaabmaya oo ku gadaaman dhamaan Qaybaha kale ee Astaanta Waxaanay utaagan yihiin Nabaatka iyo Barwaaqada Deegaanka.
Aadan Yabaal
Aadan Yabaal waa degmo ka tirsan degmooyin gobolka sh. Dhaxe, waxaana demo loo magacaabay sanadkii 1962dii.
Astaanta Qaranka Somaliland
Faahfaahin
Astaantu waxay ka kooban tahay miisaan isku dheelitiran oo isu dhigma oo muujinaya caddaaladda u dhexeeya muwaadiniinta reer Somaliland, kafee midabkiisu yahay midab gorgor wuxuu hayaa miisaanka oo ah calaamadda dimuqraadiyadda, laba gacmood oo ruxaya sinnaanta iyo  xorriyadda ee u dhaxaysa dadka reer Somaliland, laan saytuun] ah oo astaan ​​u ah [nabadda] ka dhex jirta dadka reer Somaliland, asal huruud ah oo matalaysa dadka iftiinka leh, dhaqan qurxoon iyo dadka reer Somaliland. Miisaanka kor ku xusan [[baaqa Islaamiga ah ee kor ku xusan wuxuu akhrinayaa   Bismillah  oo haddii loo turjumo  Ingiriisiga macnaheedu yahay '' Magaca Eebbe, naxariis guud iyo mid gaaraba naxariista ' '. Tani waxay astaan ​​u tahay in [[Islaamku] yahay diinta rasmiga ah ee lagu dhaqmo Somaliland.
Aadan Yabaal
Aadan yabaal waxeey ka mid tahay degmooyinka qadiimiga ah ee ku yaalo shabeelada dhaxe degmadaan waxaa degan qabiilka abgaal cusmaan gaar ahaan owbakar gaabane,Agoonyar gaabane, Ciise Harti, Warsangeli Harti iyo jilibyo kale oo yabaal ah balse aysan tiradoodu badnayn. degmadu waxy leedahay taariikh deer oo soo jireen ah... Waxaa ku yaalla cell ciid oo ka mid ah ceelashii ay ajuuraankii qaxayey dungeon oo ciid uun laga saaray. Waxaa ka mid ah cuqaladii ugi caansanaa Ee Bulshada Dhaqanka u haayey: Take Maxaad Mahdi Xasan Cali Maxamuud Nuur Xaaji Axmed Cabdulle oo ku magac dheeraa Xaaji Daboole. Waxaa ka talin jiray dhulkaas boqortooyadii Reer Yacquub ee xukumayey gobollada shabeellooyinka..hiragana.. galgaduud iyo mudug. Intaas Laguna soo kobi karo taariikhda Degmada faca weyn ee Aadan Yabaal, Waxaan rajeyneynnaa in uu noqdo barnaamij taxane ah oo qeybt lahayn doona haddii Alle Idmo. Waxaa Qoray Cabdullaahi Ibraahin Cabdulle
Astaanta Qaranka Somaliland
Faahfaahin
Dastuurka Somaliland, sida lagu ansixiyay May 31, 2001 afti dadweyne wuxuu u dhignaa sidan:
Qodobka 7aad: Calanka, Astaanta iyo Heesta Calanka  '
'2' . Astaanta ummaddu waxay ka koobnaan doontaa fiiq midab bun leh oo leh (ereyada), oo af Carabi ah, "Allahu Akbar" (Eebbe weyne) naasaheeda lagu qoray. Gorgorka hoostiisa waxaa ku yaal laba gacmood oo ruxaya, oo miisaanno dhererkiisu ka sarreeyo oo ka soo degaya labada dhinacba. Bahalka (iyo miisaanka iyo gacmaha) wuxuu markiisa ku hareeraysan yahay labada dhinac iyo hoosta laba xargood oo caleemo cagaaran ah oo salka ku dheggan, oo ay ku qoran tahay Carabiga Bismillah farqiga u dhexeeya labada caleemood.
1903 ila 1950
Markii ay Ingiriiska ku biirtay oo qabsatay aaggii koobnaa  [Somaliland]]  sanadkii 1903, waxay aasaaseen maxmiyad oo ay ka dhigeen qayb ka mid ah [Boqortooyada Ingiriiska]. Ingiriisku wuxuu u sameeyay calan gobolka iyo sidoo kale astaan. Astaanta ayaa muujisay disc cad oo leh sawirka Kudu, mid ka mid ah antelope ee ku Somaliland Astaanta ayaa sidoo kale lagu muujiyay calanka.
1950 - 1960
Intii lagu jiray 1950, astaantii British Somaliland ayaa la waafajiyay oo loo beddelay astaan ​​aad u adag. Jaakadda hubka waxay ka koobnayd escutcheon] oo loo qaybiyey si toosan, cagaar iyo buluug ah, oo leh caaqil ay la socdaan  Soomaali ah gaashaan oo hortaagan laba waran ku jira saltire, madaxyada xagga hoose, midabada dabiiciga ah. Qaybta cagaaran waxay ka kooban tahay matalaad minaret oo cad, qaybta buluugga ahna waxay lahayd  dhow dhow Carabta oo shiraac buuxa ka leh hirarka badda, oo baal dahab ah barroos salka ku haya . Madaxa Kudu, oo leh  Royal Crown oo u dhexeeya  geesaha - dhammaantood ku jira midabaynta dabiiciga ah, ee "ubaxyada midabada." yacni caddaan iyo cagaar - samaynta  Crest.
Akkadiyaan
Akkadiyaan
Akkadiyaan (ingiriis: Akkadian) waa boqortooyo hore oo maamuli jirtey magaalada Akkad iyo nawaaxigeeda ee deegaanadii hore ee Mesobotaamiya taasi oo midaysay dhamaan dadka ku hadla luuqadaha "Semiteka" iyo Sumeeriyaanka.
Qiyaastii 3000 sano C.H (Ciise Hortii) ayaa waxaa bilaabmay isdhexgalka bulshooyinka dadka ku hadla luuqada Semite oo ah Akkadiyaanka iyo bulsho weynta Sumeeriyaanka ooy jaar ahaayeen. Wakhti yar ka dib, Sumeeriyaanku waxay ku dhex milmeen Akkadiyaanka isla markaana ku midoobeen hal maamul oo ka dhexeeya.
Boqortooyada Akkadiyaanku waxay gaadhay meeshii ugu sareeysay qarnigii 24aad ilaa qarnigii 22aad C.H. wakhtigaas oo uu maamulaayay boqorkii isku xidhay Akkadiyaanka waa boqor Saargoon (Sargon) oo noolaa 2334 C.H ilaa 2279 C.H.
Mudo dheer ka bacdi, markii boqortooyadii Akkadiyaanku burburtey waxay u kala baxeen labo maamul oo dhex yaala degaanada mesobotaamiya kuwaas oo kala noqday: dadka ku hadla luuqada Semetikga ee deegaanada waqooyi oo samaystey Assiyriya; iyo kuwa koonfureed oo qarniyo ka dib yeeshay boqortooyada Baabiyloonta cusub.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Ciise
Masiixiyiinta iyo Muslimiintaba, Ciise waa ina Maryam.
Aragtida Masiixiyiinta
Injiil Kitaabka Injiil (Af-giriig: Αγία Γραφή, Βίβλος; Biblia; ﮐﺘﺎﺏ ﻋﻴﺴﻰ; "kitaabu ciisah") waa kitaab Ilaahay ku soo dejiyay Nebi Ciise (c.s). Erayga Injiil macnihiisu waa war wanaagsan ama bishaaro. Inkasta oo mararka qaarkood Axdiga Cusub lagu magcaabo Injiil, haddana waxaa si gaar ah eraygan loogu yeeraa mid walba oo ka mid ah afarta qoraal ee ugu horreeya Axdiga Cusub oo kala ah Mateeyos, Maarkos, Luuqa, iyo Yooxannaa. .
Aragtida Islaamka
Ciise Ilaahay ma Ahan. Qorniinka Quduuska ah waxay ina baraan inaannu “leennahay Ilaah keliya” oo uu Ciise Masiixna ahaa rasuulkiisa isla hooseeya. (1 Korintos 8:6) Ciise si cad buu u yiri Ilaah baa iga sarreeya oo isagaa dunida ii soo diray. Ciise waa nebigii Ilaah, ma ahan Ilaaha Qaadirka ah. . Ciise si cad buu u yiri Ilaah baa iga sarreeya oo isagaa dunida ii soo diray.
Maryama Ciise Hooyadiis
Maryam, Maryama, Maryam bintu Cimraan (Af-Hebrow: מִרְיָם‎ Af-giriig: Μαρία; Af-Laatiin: Maria; Ge'ez: ማርያም ﻣﺮﻳﻢ, loo qoro: Marīam, loogu dhawaaqo: "Mariyam"; hooyo u ah: ﻧﺒﻲ ﻋﻴﺴﻰ; "Nebi Ciise"; ama: يسوع, loogu dhawaaqo "yasuuca") waxay ahayd qof muuminad ah oo dhashay isla markaana hooyo u ahayd nebigii Alle u soo direy reer banii Israaiil waa Nebi Ciise (c.s).
Dhinaca kale, suurada 19aad ee kitaabka Quraanka waxaa loogu magac-daray Maryama; taasi oo ka waramysa nolosheedii iyo camalkeedii. Intaasi waxaa dheer, Maryama bintu Cimraan waxay ka mid tahay 8|sideeda qof ee loogu magac-daray suurad ka mid ah Boqol toban iyo afar Suuradood ee kitaabka Quraanka kariimka ah.
Shakhsiyada Maryama
Maryama bintu Cimraan waxay ahayd qof wanaagsan oo diinta Alle si fiican u heeysatay isla markaana cabsida Ilaahay dartiis u gashay masaajidka oo hooy u ahaa inta u badan nolosheeda. Wanaageeda iyo shakhsiyad fiicni darteed, Maryama bintu Cimraan waxay lahayd magacyo iyo naanaysyo badan, kuwaasi waxaa ka mid ah: Hooyadii Ciise, Mucjiso Alle, Tusaalaha Dumarka, Geesiyadii Xaqa, Boqoradii Wanaaga, Saai'ma, Mustafiya, Raaqiyah (Rāki’ah), Saajidah (Sājidah), Qaanitah (Qānitah), Run-sheeg (Siddiqah), Taxiirah (Tāhirah) iyo kuwo kaleba.
Dhinaca kale, Maryama bintu Cimraan waxay ahayd hooyo leh mucjiso aad u wayn, sababtoo ah ayadoon u tagin ama la kulmin wax nin ah ayaa waxay uureysatey ka dib na dhashay Sayid Ciise Masiixi, arintaasi oo Alle (s.w) ka dhigay tusaale iyo waxkuqaadasho cajiib badan.
Guud ahaan, Maryama bintu Cimraan waxay ku dhalatey mar ahaantaana ku nooleyd nolosheeda oo dhan magaalada Baytulaxam oo ku taal dhulka ay Falastiiniyiintu degaan sanado badan ka hor bilowgii taariikhda miilaadiga.
Qoyska Cimraan
Sida ku xusan kitaabka Quraanka kariimka ah Maryam waxay ka soo jeedaa mar ahaantaana ku abtirsataa qoyska reer Cimraan oo ah aabaha Nebi Muuse, Nebi Haaruun iyo walaashood Miryama. Sidoo kale, Maryama waxaa loogu yeedhaa "Maryam bintu Cimraan" taasi oo loola jeedo gabadhii reer Cimraan, laakiin aabaheeda saxda ah kuma xusna diinta Islaamka, laakiin diinta Masiixiyada waxay aabaheed ku sheegeen Jaawjim (Joachim). Intaasi waxaa dheer culimada qaar waxay sheegeen in Maryama ay ka soo jeedo Nebi Haaruun oo ah wiilka Cimraan iyo walaalka Nebi Muuse iyo Miryama.
Dhinaca kale, Maryama waxaa hooyo u ah sheekhada Anna (حنة) qoftaasi oo ahayd qof aad ugu wanaagsan cibaadada iyo diinta Alle.
Nabiyada iyo Rasuusha
Nebiya Ilaahay (s.w,t) ku sheegay kitaabka Quraanka kariimka ah ee lagu soo dejiayay Nebi Muxamed waa 25 Nabi kuwaasi oo kala ah:
Jadwalka Nabiyada iyo Rusuusha Kutubta lagu soo dejiyay
Sida ku cad kitaabka Quraanka kariimka ah ee Alle u soo waxyooday Nebi Muxamed waxaa jira tiro badan oo nabiyo iyo rasuul ah oo Ilaahay (koreeye) ku soo dejiyay kutub. Kuwaasi waxaa ugu horeeyay Nabi Ibraahim oo Alle u soo diray qoraalada Suxufi Ibraahim, waxaana ugu dambeeyay kitaabka Al-Furqaan ee Alle u soo waxyooday Nebi Muxamed.
Intaasi marka laga yimaado waxaa jira tiro kale oo nebiyo iyo rasuul ah oo Rabbi u soo diray kutub, laakiin inagu aqoon uma lihin kuwaasi, waxaana tusaale inoo ah: Nebi Ismaaciil, Nebi Yacquub iyo Nebi Yoonis oo dhamaantood leh kutub aynaan cilmi u lahayn.
Isku soo wada duuboo, kutubta ku xusan kitaabka Quraanka kariimka ah waa afar kitaab iyo labo suxufi kuwaasi oo kala ah:
Meles Zenawi
Melez Zenawi Ra'iisul Wasaaraha Dalka Itoobiya waxaa uu ka soo jeedaa Qowmiyada Tigreega oo lagu tiriyo inuu ka mid yahay qowmiyáadka ugu tirada yar dalkaasi Ethiopia waxaa uu dhashay Zenawi 8 Maajo Sanadkii 1955 xorayadii Soomaaliya 5 sano ka hor, waxaa uu ku dhashay gobolka waqooyiga ee dhul ahaan uu ka soo jeedo ee Tigreega magaalada Cadwa, waxaa dhalay Melez Zenawi haweenay u dhaltay dalka Ereitea ee dariska la ah gobolka Tigreega, waxay qaraabo yihiin Madax waynaha Dalka Ereitea Asias Afwerke ee uu dalkiisa ku weeraray marar badan.
Waxaa uu soo dhigtay Dugsiga sare ee magaalada Adis Ababa, 1970-nadii iyadoo dadkii la dhigan jiray xilgaasi ay ku tilmaamaan inuu ahaa nin aan sidaa u maskax fiicnayn ama damiin ahaa xilgii wax barashadiisa, sanadkii 1972 ayaa waxaa uu ku biiray Zenawi kulyada caafimaadka ee Adis Ababa balse in yar ka dib waa uu ka tagay, waxaana uu tagay oo kale ,Jaamacada Haile Selassie University sanakii 1974,laakiin kuma nagaadin sida caadada u ahayd Zenawi ee waa uu ka tagay jaamacadiina.
Waxaa uu bilaabay 1974 Siyaasadda isagoo ku biiray Jabhahaddii Qabyaalada ku dhisnayd ee ay lahaayeen qabiilkiisa isgoo Siyaasadda ka bilaabay Cunsuryada qabiilka waxaana uu xubin ka noqday (Tigrayan Peoles' Liberation Fron( TPLF) Jabhada Xoranta Qabiilka Tigreega.
Jabhadaasi Qabyaalada ku dhisnayd ee (TPLF)ayaa waxaa loo sameeyay in talada Dalkaasi la waydaariyo Mengistu Xalaymariyan, 1979 Melez Zenawi ayaa waxaa laga dhigay gudoomiyaha (TPLF). 1983 ayaa sidoo kale waxaa uu noqday Zenawi Gudoomiyaha Jabhada kacdoonka Shacabka Ethiopia( Ethiopian People's Revolutionary Democratic EPRDF).
1980-dii ayaa Melez Zenawi waxaa uu ku sugnaa dalka soomaaliga gaar ahaan magalada Caasimada u ah ee Muqdisho halkaasi oo uu ka kobcin jiray siyaasadii ku dhisnayd Khiyaanada,isagoo ku soo jeestay dalkii siyaaada lagu baray iyo jabhadnimada taas oo ay ku tilaameen qoraayaasha soomaaliyeed in ay la mid ahayd soomaaliya xiligii Melez Zenawi dalkeeda ku haysay,nin gurigiisa cuno ku siin jiray xayawaan dadqaad ah markii uu helay awood iyo xoog ka dib ku soo jeestay bulshaddii iyo dawladii ka taageeri jirtay gaarista jagada iyo xilka uu afgabinga qabyaalada ku salaysan ku qabsaday, sanadkii 1991 iydoo uu gacan wayn ka helay dawlado reer galbeed ah sida Maraynkanka iyo kuwa kale.
Waxaa lagu tilmaamaa in xukunkiisu yahay mid ah Dektaariyad Qabyaalad ku dhisan, waxaana laga dareemi karaa gobolada ay dagan yihiin soomaalida Ethiopianka ku dhex jira iyo Oromada iyo dadka kale ee islaamka ah sida Canfarta,waxaana gobolada dadkaasi ka dhaca xasuuq ay gaystaan taliska Melez Zenawi ee qabyaalada ku salaysan,maadaama uu ka dhashay qabiil yar oo laakiin isleh inta goori goor tahay ka faa'iidaysta xukunka mar ayaa lagaa qaadi doonaaye, waxaana ay ku wada dhagan yihiin Qaacidada uu horay u bixiyay Xayle Salaase oo ah (Gabi ahaan Wada Xukun) dhamaan wada maamul taasi oo ay ka muuqato iminkaba Siyaasadda Melez ee uu ku doonayo iska daa Soomaali Galbeed inoo xukumo Soomaaliya oo dhan.
Qabiilka Tigreega iyo Deegaankiisa
Tirada Qabiilkaasi waxaa lagu sheegaa in ay tahay 4 millyon oo kaliya waxayna isugu jiraan Masiixiyiin Xag jir ah (Orthodex) kuwaasi oo qabiilka u badan oo uu ka mid yahayba Raisuul wasaaraha waxayna intooda badan ku xiran yihiin '(Ethiopian Orthodox Tewahedo Church') 65%. waa Orthodex.
Dhanka kale Musliinta ma ka barna qabiilkaasi maadaama dadka markii la abuurayay EEBE u kala abuuray dad wanaagsan iyo kuwa lid ku ah islaamku ma yara waana mahad eebe inoo yahay mid sii kobcayo waxayna gaaraysaa 35% Muslimiin Alahu suna ah.Wuxuu laayay dad kabadan 200,000 kun qof oo kamidhiyiin somaali iyo oromo.
Gobolka Soomaalida ee Ethiopianku Xukumaan
Gobolka Soomaalida ee Ethiopa waxaa oo ka mid ahaa maamulka Federalka Ethiopia mudu 10sano ku siman ilaa wakhtigii Melez Zenawi xukunkaasi soo rogay, gobolkaasi mudada 10ka sano ah ee uu ka mid yahay Maamulka Federaalka ayaa waxaa soo maray 7 madax wayne mudu ka 10 sano ah taas ayaa waxay cadaynaysaa in laga hortagaagan yahay shacabka iyo madaxdoda soomaalida ah in ay horumar gaaraan mudada Madaxwaynayaashu xilka hayaan waa 1.5 (hal sano iyo Bar) taas oo aan lagu dhamaystiri karin hawlaha Siyaasadda iyo maamulka hormarinta deegaanada tabaalaysan.
Masar iyo Itoobiya
Sidii Dawladihii hore ee Itooiya, Meles wuxuu doonayaa inuu qayb libaax ka helo Webiga Nile,isagoo doorbidaya inuu soo afjaro ku tiirsanaanta Itoobiya ee Gargaara dalalka Dibeda siiyaan,,waxaana Itoobiya ku nool Maaliyiin Qofo oo faqri ah, mana awoodo inay isticmaasho Webiga Nile, iyadoo 85% Biyaha Nile maraan Itoobiya.
Inkastoo,heshiis dhexmaray Masar iyo Ingriiska sanadkii 1929kii xiligaan weli lagu dhaqo,kaasoo ka mamnuucaya Itoobiya inay isticmaasho biyaha Nile,hadana Melez wuxuu isku dayayaa inuu xal ku dhameeyo muranka ku salaysan Nile,waxayna Masar rumaysan tahay in haddii wax laga isticmaalo Webiga Nile dadkeeda soo wajahi doonto faqri xun iyo Gaajo waayo waxay ku tiirsan yihiin Biyaha Nile.
Eretiya iyo itoobiya
Melez Senawi waxa uu maamulkiisa aaminsanaa inay Itoobiya ka mid tahay,islamarkaasna ku jirto dalka Eritereeya, taasoo ay qabeen Ragii ka horreeyey ee Haile Selassie iyo Mengistu Haile Mariam,,waxayna xornimada Asmara ku timid Jabhaddii xorreynta ee Eriteeriya,taasoo si toos ah calankeeda u la soo laabatay sanadkii 1991,wuxuuna Isaias Afewerki noqday Madaweynaha Eriteeriya, isagoo markaas ahaa Madaxweynaha ugu dhalinta yar ee Qarumaha Afrika May 24, 1993, Isaias Afewerki. waxaana dhex maray labada dhinac sanadkii 1998 dagaalkii ugu darnaa e dhex mara labada dhinac iyadoo ay ilaa iminka is hor fadhiyaan. wuxuu rabaa inuu qaato somalia. Zenawi waa kaafir dad kisa ufiicneen. Sidaa ha fahmo.
Qoraa soomaaliyeed ayaa waxaa uu yiri Melez Zenawi waa Ninka ay soomaalida 90% ay ugu Neceb tahay Africa, Mid kale ayaa waxaa uu yiri Melez Zenawi soomaalidu waxay ay u necebtahay siyaasadiisa Qalafsan ee uu kula dhaqmo soomaalida iyo Muslimiinta,Qoraa kela ayaa qoraal ciwaan waxaa uu uga dhigay Zenawi oo kaliya afrika oo dhan maxaa ay soomaalidu u necebtahay?
Qormadaani waxaaanu ku soo qaadanayaa Melez Zenawi Taariikh Nololeedkiisa iyo Tan Maamulkiisa oo kooban. Qormadaan waxaa qoray Maxamed Cabdi Maxamed Bootaan]Botaan1@hotmail.com
Nayjar
Niger, oo sidoo kale loo yaqaano Niger ayaa waa waddan aan wali lahayn dhul galbeedka Afrika oo loo yaqaano River Niger. Niger waxaa u dhaxeeya Liibiya waqooyi-bari, Chad oo bariga, Nigeria iyo Benin koonfur, Burkina Faso iyo Mali galbeedka, iyo Aljeeriya galbeed. Niger waxay ku dabooshaa aag gaaraya 1,270,000 km2 (490,000 sq mi), taas oo ka dhigaysa waddanka ugu weyn ee galbeedka Afrika. In ka badan 80% dhulkeeda waxay ku taala xeebta Sahara. Dadka ugu badan ee Muslimiintu ku nool yihiin 21 milyan oo qof ayaa ah kuwa ugu badan ee ku yaal koonfurta iyo galbeedka dalka. Magaalada caasimadda waa jameyl, oo ku taalla geeska koonfur galbeed ee Niger.
Niger waa dal soo koraya, oo si joogto ah ugu tiirsan hoosta hoose ee Index of Human Development Index (HDI); waxaa lagu magacaabay 187th 188 dal sannadka 2015. Inta badan qaybaha aan degaanka ahayn ee dalka ayaa halis ugu jira abaaro goos-goosad ah iyo dhul-beereed. Dhaqaalaha ayaa xoogga saaraya haqab-beelka, iyada oo qaar ka mid ah beeraha dhoofinta ee koonfurta bateen, iyo dhoofinta alaabta ceeriin, gaar ahaan macdanta yuraaniyaanka. Niger waxa ay wajahayaa caqabado adag oo ku aaddan horumarkooda sababtoo ah mowqifkeeda, dhul-beereedka, beeraha aan baaxad laheyn, sicirka bacriminta sare ee aan laheyn dhalashada xakamaynta, iyo natiijada ka dhalatay, heerka tacliinta saboolka ah iyo saboolka dadkeeda,, daryeelka caafimaadka oo liita, iyo deggaanka deegaanka. Nayjar waa wadanka ku yaalo qaarada Afrika
Raage Ceele
Raaga Ceele waxay ku talaa wadada xeebta isku xirta Muqdisho ilaa gobolada dhexe. Caasimada waxay u jirtaa 107km.
Raage Ceele waxay u qaybsanta 5 waaxyood waax walbana waxaa hoostimaada 4 laamood waxayna Kala yihiin 1: Waaxda 1 aad degmada kutaalo 2: Waaxda Geyfo 4 laamood ey ka koobantahah 3:waaxda qoordheere 4 laamood leedahay 4: waaxda Bakajeex 4 laamood leedahay 5 waaxada warkulan 4 laamood leedahay.
Degmada waxay ku caantahay maahmaahyo ay kamid tahay “Raage Ceele rogaa marabtaa rooti iyo caano".
Degmada waxaa dego qabiilada lagu magacaabo Maxamed Muuse oo ka tirsan beelaha Galmaax]] oo ka sii tirsan beesha Wacbuudhan Abgaal.
Degmada waa degmo taariikh leh wuxuuna jiraa boqolaal sano. Degmo ahaan waxaa u aqoonsaday Dowladii Kacaanka, hadana waxaa gacanta ku haayo [[Dawladda federaalka Soomaaliya iyo Hirshabelle.
Masaajida Degmada waxaa ku yaalo 20 masaajid oo qadiimi ah.
'''Dugsiyada degmooyinka waa dhoor
▪Dugsiga Hoose Dhexe ee Raaga Ceele.
Luuqad
Aqoonyahanada caalamku waxay aad ugu murmaan sidii luuqadaha aduunku ku bilaabmeem. Qaar ka mid ah waxay aaminsan yihiin in luuqaduhu ka soo unkameen dareenka dadka, halka kuwo kale shegaan in luuqadu ka soo bilaabantey waayo-aragnimo loo yeeshay shay ama marxalad.
Si kastaba ha ahaatee, ilaa maanta ma diiwaan gashana dhamaan luuqadaha caalamka lagaga hadlo, laakiin waxaa lagu qiyaasaa tiro u dhaxaysa 5,000 ilaa 7,000 luuqadood taasi oon lagu darin lahjada kala duwan ee luuqad leedahay. Guud ahaan, casriga maanta iyo xadaarada caalamka ayaa waxay wakhti xaadirkan suurto-gelisay in dadku awoodaan ineey duubaan codka luuqadaha, qoraan, sawiraan ama nashqado kale u sameeyaan. Intaas waxaa dheer, waxaa jira dadaalo badan oo la rabo in lagu sameeyo turjumaad caalami ah oo u dhaxaysa luuqadaha kala duwan ee caalamka.
Luuqada caalamiga ah ee bulshooinka caalamku guud ahaan aqoonta u wada leeyihiin waa Ingiriiska, taasi oo lagu sheego ilaa 26% bulshada caalamku ineey fahmi karaan ama ku hadli karaan.
Damiir
Damiir
Gebigeen damiir baynu leenahay. Damiirkeennu wuxuu inagu caawin karaa inaan xumaanta iyo wanaagga kala garano. Waa inaan damiirkeenna Erayga Ilaahay ku tababbarno. Damiirkayagu waa hadiyad cajiib ah oo xagga Rabbiga Yehowah ka timid. Waa dareenka xaqa iyo baadilka ee aynu ku dhex leenahay. "Damiirka" macneheedu waa "aqoon nafta." Marka damiirkaygu si fiican u shaqeeyo, waxay naga caawisaa inaan baadho qofka aan dhab ahaantii nahay. Waxay naga caawin kartaa inaan daacad ka sheegno fikradaha qoto dheer iyo dareenkayaga. Waxay ina hagi kartaa dhanka wanaagga iyo ka fogaanshaha xun. Waxayna ina dareensiin kartaa farxad markaan samayno go'aan xikmad leh ama dambiile ka dib markaan samayno mid xun
Gambir
Madax waynaha uugu danbeeya waxa la dhahaa jokawi dudu
'''Cabdalla Abokor'''
1. ISAAQ
2. AWAL
3. SUBEER
4. MUUSE
5. SACAD
6. Isaaq
7. Abokor
8. CABDALLE ABOKOR
= BAHO CABDALLE
9.Xasan Cabdalle
9. Axmed Cabdalle
9. Cigaal Cabdalle (Warancas)
10. Bare cigaal
11. Xasan bare
11. Xaashi bare
11. Ducaale bare
11. Idirays bare
9. Maxamed cabdalle ( Roobsuge)
10. Rooble Maxamed
10.  Xaamud  Maxamed
10. Aden  Maxamed
11. Cabdalla Aden
10. Xuseen Abokor  ( reer xuseen)
10. Cadawe Abokor
11. Reer Geedi Cadawe
10. Xildiid Abokor
11. Cigaal xildiid
11. Geedi Xildiid
11. GALOOL XILDIID ( reer Galool)
12. Maxamed Galool
Ruun Nirgood
Degmada Ruunirgod waa degmo dhacda Koonfur Bari ee Gobolka Shabeellaha Dhexe (Shabeelaha Dhexe) ee dalka Soomaaliya. Degmada oo qiyaastii 240 km u jirta magaalada Muqdisho ayaa ah magaalada ugu bariga fog ee gobolkaasi waxay xad la wadaagtaa Ceeldheere oo ka tirsan gobolka Galgaduud oo dhanka Bari ah, Cadale oo dhanka Koonfur Galbeed ah, Aadan yabaal oo dhanka Galbeed ah iyo Badweynta Hindiya oo dhanka Koonfureed ah. Dhaqaalaheeda inta badan waxa uu ku salaysan yahay dhaqashada xoolaha iyo tabcashada.
'''Cabdalla Abokor'''
12. Qolaab  Galool
Ruun Nirgood
Ruunnirgood waa degmo ka tirsan gobolka Shabeellaha Dhexe ee dowladd goboleedka Hirshabelle. Degmadu waxey dhacdaa Xadka kala qeybiya Galmudug iyo Hirshabelle dhanka xeebta.
'''Cabdalla Abokor'''
12. Guleed  Galool
Ruun Nirgood
Degmadani waxa ay ka midtahay degmooyinka dhul ahaan iyo tiro dad iyo daaq ahaanba ugu weyn degmooyinka gobolka Shabeellaha Dhexe, ee koofurta wadanka Soomaaliya. Degmadaan, degaan ahaan waxaa dega dadka kasoo jeeda qabiilka (Abgaal Cismaan), gaar ahaan Jilib ka midha bahweynta Wacbuudhan Abgaal oo layiraahdo Isaaq Daauud.
'''Cabdalla Abokor'''
12. Alamagan Galool
Ruun Nirgood
Tuulooyinka hoos yimaada degmada waxaa ka mid ah:-
Degmada ceelal
Degmada ceelal waa degmo ka mida degmooyinka hoosyimaada Gobolka [[Saraar]. degmawada waxaa asaasey jamac dheere, hilaadii 1945. ceelal waa degmo wayn oo taariikhi ah oo soo jireen ah ceelal waxay ka mid tahay deegaamada ay degto beelwaynta habar jeclo gaar ahaan Beesha khayr yoonis (Ayuun) siiba beesha [Reer caraale] ceelal waa ceelal farabadan oo soo jiraa ah. waligeedba geelu kacabijirey.
Hilwaa
Hilwaa waa dagmada kamid ah Dagmoyinka Gobolka Banadir Waaxana Dagan belaha soomaliyed beel kamid ah Gaal-jecel saransor ayaa beel ahaan ubadan
Degmada ceelal
ceelal waxaa ku nool dad tiradooda lagu qiyaaso ilaa 8.000 ooqof degmadu waxay leedahay ilo dhaqaale oo ka soo gala xoolaha nool iyo khayraadka dhulka degmadu Waxay ku taal silsilada golis. waxaa laga qodaa macdanta noocyadeeda kala duwan. ceelal caynaba waxay kaxigtaa, jihada waqooyi galbeed, masaafo dhan 320km. burco waxay ka xigtaa jihada waqooyi bari masaafo 120km.
Hilwaa
= Huriwaa = Huriwaa ama (Heliwaa) loona yaqaano (Hurwaay) waa degmo ka mid ah 16ka degmo ee caasimada Muqdisho ama gobolka Banaadir.
'''Cabdalla Abokor'''
12. Fataax Galool
Ruun Nirgood
1:Ceelbacad
'''Cabdalla Abokor'''
11.  ISMAACIIL XILDIID
Ruun Nirgood
2:Cad-Cadeey
3:Cali Ahmed
4:Dumaaye
5:Ceel Maxmed Cali
6:Hilowle Gaab
5:Cali weyd
6:Xagar Guul
7:Abaaji
8:ceel cali muuse 9:On-Torrey
10:Garas Afrax
11:Leba Xurow
12:Cadaan Lixey
14:Kudkudaaley
15:Daarul Nicma
Waxaa ka taliyo Somali Government🇸🇴🤝
'''Cabdalla Abokor'''
12 .Cumar ismaaciil ( reer Cumar)
Ruun Nirgood
degmadan waxa ay caan Ku tahay ganacsiga waxaana xusid mudan in ay tahay suuqa ay wax Ku kala iibsadaan dadka xoolaleyda ah ee dega deegaanada kor Ku xusan waxaa kala oo ay degmadani caan Ku tahay soo dhaweynta dadka musaafurka ah ee soo mara maaadama ay degmadani dhex marto wadada dheer ee xaeiirisa magaala madaxda dalka ee Muqdisho iyo deegaanada dhaca waqooyi bari Somalia. Ruun-nirgood waa degma cimila wanaagsan waana dhul Ku haboon beeraha. Waxay ledahay cara cad iyo cara gaduud degmadani sanadihi lasoo dhaafay waxa Ka socday horumaro baaxad leh ayadoo laga hirgaliayay isbitaal iyo xarunta degmada oo loo dhisay hab casri ah dadka dega degmada kowooda dibadaha jooga iyo kuwa gudaha dalka Ku nool ayaa wacad Ku maray in ay degmada horumarinteeda Sii wadi doonan.
'''Cabdalla Abokor'''
12.Xoosh ismaaciil
Ruun Nirgood
wadooyinka soogalo ruunnirgood:-
Hilwaa
'''2: Heliwaa waxaa ku yaala suuqa weyn ee
Ruun Nirgood
wadooyinka galo ruunnirgood waxaa ka mida wadada dheer ee katimaado magalada Muqdisho ee loo yaqaan xarar-dheere, wadada kale ee kasoo baxda ceelcabcad iyo mida yar ee katimaado dugsiga Macalin Cali Macalin Masan
( Dagmada waxa ay ubaahan tahay in bulshadda ku ab tirsada ay maalgashi ku sameystaan ayna hormariyaan kaaba yaasha dhaqaale sida caafimaadka, waxbarashadda, biyaha, Korontadda, xarun boolis oo casri ah iyo xarun DAGMO ooo casri ah mahadsanidiin).
'''Cabdalla Abokor'''
13. Nuur Xoosh
Hilwaa
5: dugsiga hoose dh/x sare ee sheakh cali diyaar,
'''Cabdalla Abokor'''
13. Xildiid xoosh
Hilwaa
6: dugsiga h/ dh/x sare ablaal
Qalimoow
Qalimoow waa degmo ka tirsan Gobolka Shabeellaha Dhexe.
'''Cabdalla Abokor'''
13. Samatar Geele
Hilwaa
7: dugsiga H/ Dh/x ibnu khusema
8: dugsiga h/ dh/x al-qudus,
'''Cabdalla Abokor'''
13. Faarax Geele
13. Shirwac Geele
Hilwaa
11: dugsiga hoose dhexe iyo sare aqoon bile