cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
'''Cabdalla Abokor'''
14. Ducaale Shirwac
Hilwaa
degmadu sido kale waxa ey leedahay 2 suuq
'''Cabdalla Abokor'''
14. Maxamed shirwac
14. Samatar Shirwac
Hilwaa
1: suuqa xoolaha oo lagu iibiyo dharka, cuntada iyo waxyaabo la mid ah.
Reer cali muumin
Reer Cali Muumin waa jilib ka mid ah Leelkase, waxaa ka sii baxa Caagane Cali, waxaa ka mid ah jilibyada Reer Cali Muumin Reer Faarax Cumar, oo u sii kala baxa Xiireey Faarax, Muxumud Faarax,iyo Aadan Faarax, Xiireey wuxuu dhalay Xareed Xiireey, Wardheere Xiireey, iyo Ciise Xiireey, Xareed waxaa ka farcamay, Cumar Xareed, Aadan Xareed, Huruuse Xareed iyo Cabdi kariim xareed.
Hilwaa
2: sido kale suuqa hurwaa asagana suuq baaxad weyn leh laguna iibiyo quutul daruuriga.
'''Cabdalla Abokor'''
14. Libaan Shirwac
Hilwaa
degmada waxa ey u kala qeebsan taa 4 waaxood.
1: Bandar wanaag, oo loo yaqaan xafada heliwa
'''Cabdalla Abokor'''
Basheekho
12. Cali Ismaaciil
12. Guleed ismaaciil
12. Maax Ismaaciil
12. Samatar ismaaciil
13. Xirsi Samatar ( reer caruur)
13.Caafi Samatar
Hilwaa
4: gubadleey .
Salaada Cishe
Salaad Cishe صلاة العشاء Waa salaada shanaad ee salaadaha faradka waxeyna kujirtaa salaadaha fadligooda badan yahay, Nabiga (NNKH) Wuxuu yiri ninkii tukada labada bardeyn(qaboobe) Janada ayuu galayaa, waxayna ka koobantahay 4 rakco. Waa salaada ku adag munaafiqiinta in ay tukadaan. Salaada cishaha waxaa ka danbeeyo 2 rakco oo sunna ah.
Hilwaa
degmada waxa ey leedahay saldhig weyn iyo xarun degmo.
sido kale waxa ey ledahay degmada masaajido qadiimo ah waxa ka mid ah
1: masjidka AFARTA MINAARAD LAHA waxa la dhisay sanadkii 1969 waxuu ka mid yahay melaha taariiqiga ah .
2: masjidka kuwait asagana : waxa u ka mid yahay masaajida tariikhda ku leh degmada masjidka waxa u ku yaalaa waaxda bandar wanag ama xafada heliwa dhanka alcadala.
3: masjidka weyn e heliwa : asagana waxa u ka mid yahay melaha caanka ey ku tahay degmada.
'''sido kale degmada waxa ey ka sameysan tahay xafada aad u tira badan. waxa ka mid ah:'''
4:masjidka weyn ee Al hidaaya Loona yaqano Tabliqa
1: Xafada Alcadala,
2: Xafada ceel muruq.
3: xafada Xcontarol
5: xafada Burdaar.
6: Xafada Ceelsilig iyo Xafada Spain. XAFADA DIRISAMaha
degmada waxa kalo ey ledahay shelemoyin laga wada garanayo magalada muqdisho.
sida :
1: n SHaleemo PUNTLAND,
2: TIYAATAR LADANE,
3: SHaleemo cabdi wayeel iyo Shalemo raas.
Waxaa sidoo kalle Dagmada ku dhashay
Eng:Abdirizak Mohamud Hared oo Ah Dada magac ku dhax leh bulshada Somaliyed
2022 Abu Dhabi Bamka
2022 Abu Dhabi Bamka
Xuutiyiintu waxay weerar ku qaadeen Abu Dhabi oo ka tirsan qaaradda Aasiya, halkaasoo tiro badan lagu dilay weerar ay Yemen ku qaadday qaar ka mid ah dalalka Aasiya.
Fiat 682 N3
Fiat 682 N3 waa gaadid xamuulka qaada oo ay soo saari jirtay Fiat inta udhaxaysay 1950 ilaa 1988.
N3 Matoorkiisu waa 6 Bustin Fiat 203 ee 11.548 Sentimitir cubo cm3 iyo 140 CV oo loo rogay 1.900 g/min.
Erasmus ee Rotterdam ama Erasmus
Erasmus ee Rotterdam (Laatiinka) "Desiderius Erasmus Roterodamus", dhab ahaantii "Geert Geerts" ("Gerhard Gerhardson"). Rotterdam.
Tarjumaadda Kitaabka Quduuska ah. Taariikhda saxda ah ee dhalashadiisa lama garanayo, (1469-1536) markii ugu horeysay waxaa lagu majeeran jiray inuu yahay kan ugu faca weyn ee culimada reer Yurub, ka dibna lagu aflagaadeeyay fulay ama bidco. Waxaa qabsaday duufaanno diimeed, wuxuu ku dhiirraday inuu soo bandhigo ceebaha iyo xadgudubyada ka jiray diinta Katooliga iyo sidoo kale ka mid ah dib-u-habeynta. Maanta, waxaa loo aqoonsan yahay inuu yahay qof muhiim u ah isbeddelka muuqaalka diinta ee Yurub.
Sanadkii 1516, Erasmus wuxuu siidaayay Axdiga Cusub oo lagu daabacay Giriig. Waxa ay ka koobnayd tiir ka mid ah qoraalka Giriigga iyo turjumadiisii Laatiinka ee kale, iyo weliba tafaasiil ballaadhan.
Buugaagta uu qoray waxaa gubay qaar ka mid ah Yurub oo uu sannado badan ku jiray tusmada suugaanta laga mamnuucay ee Roma.
Denver
Caasimad Denver (Arapaho: Niinéniiniicíihéhe') waa magaalo-madaxda iyo deegaanka ugu shacabka badan gobolka Kolorado ee wadanka Maraykanka. Sidoo kale caasimadani waa fadhiga dolwada Degmada Denver (Denver County) ee ugu bulshada badan gobolkaasi. Magaalada Denver waxay dhacdaa koonfurta webiga Platte Valley ee ku yaala waqooyiga deegaanada sare ee Buuraha Rocky.
Sidoo kale farasmagaalaha Denver wuxuu dhinaca ku hayaa dhul joogiisu sareeyo oo buuro iyo dhul taagan ah taasi oo dhinaca ku haysa koonfurta webiga Platte. Magaaladan waxaa lagu naaneysaa "Caasimada Xawaaraha Sare" sababtoo ah waa mid aad uga kacsan ama joog ahaan ka sareeysa deegaanada kale ee wadanka Maraykanka; midaasi oo lagu qiyaasay in caasimada Denver ka sareeyso oogada bada dherer dhan 5280 talaabo (ft) ama 1,610 mitir, midaasi oo ka dhigeysa caasimad ugu jooga dheer dhamaan wadanka Maraykanka.
Intaas waxaa dheer, magaalda Denver waxaa dhexmara dhigta 105aad ee galbeedka Meridian Greenwich, taasi oo u suurtogelisay in la siiyo Wakhtiga Meelaha Buuroleyda (Mountain Time Zone).
Tiro-koob dowlada Maraykanku samaysay waxaa lagu ogaaday in magaalda Denver tahay deegaanka 21aad ee ugu shacabka badan wadankaasi, taasi oo ku dhaqan yihiin 663,862 (tiro-koobtii 2014ka).
Marka magaalada Denver lagu daro 10 degmo agagaarkeeda ah waxaa ku dhaqan bulsho dhan 2,697,476 tasi oo iyadna ka dhigtey Denver metropolitan mida 21aad ee ugu bulshada badan wadanka Maraykanka.
Sababto ah deegaanada ay dhacdo magaalada Denver oo buuroley ah ayaa waxa ay noqoneysaa mida ugu bulshada badan deegaanda Buuroleyda Galbeed, waana magaalada sadexaad ee ugu shacabka badan Koonfurgalbeed Maraykanka, marka laga reebo Phoenix, Arizona iyo El Paso, Tegsas.
=Taariikhda Denver=
Caasimada Denver waxaa la aasaasay Nofember 1858 wakhtigaasi ooy ahayd deegaan laga qodo macdanta, waxayna ka tirsanayd wakhtigaasi "Deegaanada Kansas" ee hoostaga dowaldii Maraykanka.
Jeneral William Larimer, ee haystay ciidamad xooga galbeed ee Maraykanka ayaa magacaabay in laga aasaaso magaalo saldhig u noqota dahabqodayaashii ku sugnaa deegaanada Auraria iyo Cherry Creed. Indho-indhayn iyo shaxdejin ka dib, waxaa koonfurta webiga Platea laga caalaamdeeyay meesha maant ah farasmagaalka magaalada Denver, taasi oo logu magac daray badhasaabkii (governor) wakhtigaasi heystay Deegaanda Kansas oo la odhan jirey James W. Denver.
Sanadihii xigay waxay magaalda Denver noqotey goob u adeegta bulshada ganacsiga dahabka iyo macdanta laga qodo deegaandaasi. Taasi waxay keentay koritaanka iyo balaadhashada magaalada Denver.
Si kastaba ha ahaatee, Denver waxay caasimad caalami ah noqotey goortii dowlada degmada Denver iyo shacabka ku dhaqan magaalda iska wax u qabso ku dhisteen wado tareen dhan 100 mayl kaasi oo magaaalada Denver ku xidhaayay wadanka intiisa kale. Wakhtiyadani wixii ka dambeeyay, waxaa magaalada Denver ku soo qulquley tiro badan oo dad ah, kuwaasi oo leh milyaneero ka abuurey ganacsi, meherado, shirkado, huteelo, baarar, goobo dalxiis iyo waxyaabo kale.
=Bulshada=
Dadka ku dhaqan caasimada Denver ayaa waxa ugu badan dadka cad iyo kuwa ka soo jeeda wadanada ku hadla isbaanishka ee Bartamaha Ameerika. Sidoo kale waxaa deegaan ku ah ilaa 10% dadka madoow ama Afrikan Ameerikan, halka dadka ka soo jeeda qaarada Aasiya noqonayaa ilaa 3%.
=Muuqaalka Denver=
=Magaalooyinka Maraykanka=
Nacayb
Nacayb (af-ingiriis: hate, carabi: الكره) waa qiiro dibu gurasho oo uu la socdo dhibsi daran, iyo didid iyo cadawtooyo ama naxariis darro loo hayo qof ama walax ama ifafaale muuqda, waxaa la socdo doonid ka dheeraansho waxaas la nacayo, ama jelaanta baabiinta iyo tirtiridiisa, nacaybka ayaa ka dhalan kara cabsi ama xasuusta wax xun oo dhacday waqti hore, waxaa kaloo ka dhashaa qof si xun ula macaamilay qofkaas wax nacaya, nacaybka ayaa ka imaan kara dhinac kala duwanaansho caqiido iyo kala duwanaasho aragti.
Ereyga Nacayb ayaa mar mar loo adeegsadaa walax aan saas loo nacbayn oo la dhibsanyo uun. sida xili gooreed ka mida xiliyada aduunka sida qabowga ama kulaylka, nooc ka mida cuntada, ama jaad ka mida dharka, urta, maqalka, taabashada.
Yehowah nacaybka wuu ka saari doonaa qalbiyada dadka. Ma ahan inaan dadka ugu kala eexano midabkooda jidhka; waa inay bartaan inay nacaan wuxuu Ilaahay neceb yahay. Ma ahan inaan dadka ugu kala eexano midabkooda jidhka. Run diinta waa inay bartaan inay nacaan wuxuu Ilaahay neceb yahay.
Aragtida Islaamka ee nacaybka
Islaamku intuusan iman ka hor waxa jiray nacayb iyo colaad u dhexysay dadkii waqtigaas joogay ee carabta iyo cajamta ahaa, markay islaamka soo wada galeen waxaa ka baxay halkaas nacaybkii u dhexeyay oo ay sababta u ahayd diin la'aanta iyo gaalnimada, Islaamka ayaa dadka simay una sheegay inay isku jeclaadaan diin iskuna nacaan diin xumo, islaamka ayaa diiday dadka in lagu noco xag abuuris iyo lixaad yari, islaamku ma ogola in dadka lagu noco cid ama qabiil ama jinsi iyo farac, ilaahay wuxuu leeyahay (إنما المؤمنون إخوة فأصلحوا بين أخويكم واتقو الله لعلكم ترحمون) xadiis nabiga scw laga wariyay ayaa ahaa لا تباغضوا، ولا تحاسدوا، ولا تدابروا، ولا تقاطعوا، وكونوا عباد الله إخواناً، ولا يحل لمسلم أن يهجر أخاه فوق ثلاث" oo la micno ah ha is u caroonina, ha is xaasidina, ha isu daba jeedinina, ha is goynina, oo ahaada adoomo alle oo waloolo ah, uma banaana muslinka inuu walaalkiis ka fogaado in ka badan sadex maalin., qofka muslinka ah qabiilkiisa jinsiyadiisa waa caqiidadiisa. islaamku wuxuu sheegay in kaliya lagu kala sareeyo cabsida alle, ayna simanyihiin carab, afrikaan, faarisi, ruumaan, dadku markay diinta ka yara durkeen ayaa waxaa soo laabtay nacaybkii macno darrada ku fadhiyay.
Nacaybka ka dhex dhaca lamaanaha
lamaanaha ayaa is naca markii midkood la yimaado culays uu ku hayo kan kale ama danayn la'aan iyo ixtiraam la'aan, nacaybkaas oo keena in gurigu burburo laguna kala tago, nacaybka ka dhex dhaca lamaanaha ayaa u qaybsama mid qalbi ahaaneed iyo naf ahaaneed, kan qalbigu waa jacaylkiyoo meesha ka baxay, kan nafeedna waa qof dhaqankiis ama qaab samayskiisa oo la naco, in kastoo ay jiraan in qofka lagu nici karo wax lga ag waayay sida hanti iyo sharaf lana  jeclaan wax agtiisa yaal dartood sida hanti iyo magac.
Soomaalida iyo Nacaybka
Sida la wada ogyahay mar hadddii dadku diintooda ka runsheegaan oo caqiidadu si fiican uga daadagto waxaa ka baxaya haraadigii aragtiyaha xun xun, iyo qiimayntii khaldanayd ee wax lagu miisaami jiray,
Isir nacaybka iyo habyb sooca:
soomaalida ayaa caan ku ah labadaas wa waxyaalood waxaan keenaya diin yarida iyo ka fogaanshaha ku dhaqanka islaamka runta ah, canuga yar meeshii lagu tarbiyayn lahaa barashada diinta iyo jacaylka wixii la mabda' ah waxaa loo sheegayaa reer hebel waa cadowgeenna, waan necebnahay, waligaa iska jir iskana ilaali, ilmihii yaraa wuxuu ku korayaa qolo nacayb uusan fasiri karin waxa dhaliyay, iyo waxa ku kalifay midna, markuu u yaraado wuxuu dhihi karaa colaad baa na dhex martay waa' hore, oo colaada qof baad ka tahaye maxaa u wada nacday cidaas oo dhan?, dad aan raali ka ahayn colaadaas sow ma jiri karaan? oo bal ka waran hadii reerkiin dulmiga lahaa, waa wax aan la sheegi karin, gabyaa carbeed oo joogay waqtigii jaahiliga ayaa laga sheegay inuu yiri (anigu "ghazya' uun baan ka mid ahay, haday lunta iyo haday hanuunto ayaga uun baan la jiraa) ghazya waa reerkiisa, waa indho la'aanta qabyaalada iyo mabda' la'aanta.. carabta waxaa astaan u ahaa waagaas (u gargaar walaalkaa haduu gardaran yahay iyo hadii laga gardaranyahayba) waana tabta soomaali ku sifaysantahay soomaalida maanta joogta.
See looga bixi karaa hayb nacaybka
Arrinta qabyaalada la yiraahdo waa wax xun, si walboo talooyin aan wax gal ahayn oon loola jeedin run ahaanteeda loo soo bandhigo iyo si walboo buug looga qoro aan lagu salayn mabda' iyo caqiidio wax hagaagaya ma jiraan ilaa loo laabto islaamka saxda ah iyo ku dhaqankiisa,
islaamku sida uu u walaaleeyay aws iyo khasraj (labo qabiil oo walalo is neceb ahaa oo degenaa magaalada Madiina) waa la ogaa oo colaad 120 sano ah dhextaalay, sida ruum iyo furus iyo carab uu meel isugu keenay waa la ogaa, ma soomaali oo hal qoys ah baa meel isugu imaan wayday waa maya, waxa isu keeni karan waa ku dhaqanka iyo fahanka xaqiiqda islaamka aan sheeganayno oo baryahayaan sheegasho ku soo aruuray.
Aragtida cilmi nafsiga
cilmi nafsiga ayaa u arka in nacaybku yahay rabida qofka inuu burburiyo meel balaayada uga imanayso.
1949
BAAQA CAALAMIGA EE XUQUUQDA AADANAHA
Nikel
= Nikel =
Nikel (Ingiriis: Nickel) calaamad Ni waa curiye kimiko ah oo tiroda atomkiisu tahay labaatan-iyo-sideed.
Nikel waa curiye bir oo leh midabka naxaasta oo wax yar cad.
Curiyehan wuxuu ku jiraa birta Diwaanka Curiyeha waxaana laga helaa oogada sare ee dhulka.
Beesha Aw saciid
Beesha Reer-Awsaciid, Waa beel kamid ah beelaha SOMALIYEED. Walow aay Kursi xildhibaan kuqaataan beelweynta Dir micnaheda ma ahan in aay Dir tahay besha. , Hawiyana ma ahan Daarood na ma ahan. reer-awsaciid waxay degtaa goboladan hoos ku qoran.
Besha Waxay go laha barlamankaa kasoo gashaa Jubbaland Kismayo.
1960
Aadan Cabdulle Cusmaan (1960-1967)
Dhacdooyin
Waqooyiga Soomaaliya wuxuu xoriyada qaatay 26dii Juun, koonfurta Soomaaliyana waxay xoriyada qaadatay 1 Luuliyo ee sanadkaan.
Ceeryaan
Degmada ceeryan waxay ku taala koonfurta bari ee magalada ceerigaabo waa dhul buuraley ah waxa ku yaala toga dheer ee kasoo rogmada buuraha daalo, ceeryaan waxa dega habarjeclo, muuse abokor, biciide, gaar ahan beesha Basan buur,
Ceeryaan waxay ku haboon tahay dhul daasimeedka xoolaha iyo geela sido kale waxay ku haboontahay beeraha madama dhul togag kusoo rogmanayan uu yahay.... Waxa kasoo jeeda dad sharaf ku dhex lahaa Biciide iyo somaliland ba waxana kasoo baxay abwaano iyo fananin caan ka ahaa gobolka sanaag
Gobanimada reer ceeryaan
Waxa sanadki 2018 ka dhacay dil fool xuma iyo lagu agoomeyay in ka badan 30 caruur oo ay dhalen laba nin oo walalo ahaa oo u dhashay deganka ceeryan oo la dilay iyado lagu soo weeraray iyago salaad ku tukanaya masjidka magalada, dhacdadas foosha xun waxay kuso beegantay xalinti dagaladi degaanka ceelafweyn oo ay gacan uun ku hayeen ergooyin ka yimid galbedka somaliland. Si aanay xeedho iyo fandhaal ukala dhicin beeshi degaan ceeryan ee werarka laguso qaday wax talaba may qadin si aany u niyad jabin dad reer somaliland, taa bedelkeda dadki waararka kuso qaday magalada, waxay raali galin iyo garowshiyoba ka bixiyen gobanimada, dadkas reer ceeryaan, ee walalahood ah
Salaada Subax
Salaada subax (صلاة الفجر) Waa salaada ugu horeyso salaadaha shanta ah waxeyna kamid tahay salaadaha sida weyn uga hadlay Nabiga(NNKH),oo uu yiri "ninkii Tukada labada qaboobe Jannada ayuu galaa" waxayna ka koobantahay 2 rakco. Salaada Subax waxaa ka horeeyo 2 rakco oo sunna ah.
Cali Fooldheere
Cali Fooldheere waa tuulo ku taalo Shabeellaha Dhexe, waxeyna u dhowdahay degmada Mahadaay Weyn.
Siigaysigu
Siigaysigu - In uu qofka hamadiisu kaxdo isaga oo jidhsiisa kicinaya (caadiyan xubnaha taranka). Siigaysigu waxa uu horseedi karaa in qofku uu biyo dhaco.
Johannes Gutenberg
Johannes Gutenberg, (Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg) (1400-1468) - Farsamoyaqaan Jarmal ah, dahab-sameeyaha, daabacaadda, abuuraha daabacaadda warshadaha ugu horreysa ee adduunka, markii ugu horreysay loo adeegsaday nooc guuritaan ah 1440. Daabacadiisa ugu qumman waxay ahayd Kitaabka quduska ah, oo la daabacay sannadihii 1452-1455.
Siigaysigu
„Rabbiga Yehowah Ilaaha ah wuxuu u qaabeeyey galmo inay noqoto jacayl nadiif ah oo u dhexeeya ninka iyo naagtiisa. Laakiin markuu nin siigaysa ama xubintiisa taranka si xun ugu isticmaalo raaxaysi, isagu ama iyadu waxay u galmoodaan si aan nadiif ahayn. Dhaqankani wuxuu dhaawici karaa xidhiidhka qofka Rabbiga. Waxay abuuri kartaa rabitaan qalloocan waxayna keeni kartaa in qofku u arko galmada qaab khaldan. Qofkii caadadaan wasakhaysan leh oo ay ku adagtahay inuu joojiyo yuusan quusan. Haddii xaaladdaadu sidan tahay, si daacad ah Rabbiga u bari oo ka bari inuu ku caawiyo. Ka fogow waxyaabaha ay ka mid yihiin sawir-qaadka, taas oo kuu horseedi doonta fikir aan nadiif ahayn. La hadal mid ka mid ah waalidkaa ama saaxiib weyn oo ixtiraamaya sharciyada Rabbiga. Waxaad hubsan kartaa in Rabbigu arkayo oo uu qiimaynayo dadaalkaaga aad ku nadiifinayso akhlaaqda”
Gargaarka bini'aadantinimo
Gargaarka bini'aadantinimo waa caawimada agabka iyo saadka ee dadka u baahan caawimada.
Beeraha Rye-Galley Dunida
Beeraha Rye-Galley Dunida
Saciid cabdullahi axmed bazey
bacaadweyn waa degmo ka tirsan gobolka mudug waxayna ku taal koofurta mudug waxaana dego beesha surre direed qaas ahaan waxa a u dego beesha qubeys waxayna caan ku taahay beero iyo ayadoo laga qodo cusbada waxaana hoos taga tuulooyin badan sida baraag ciise
Abella Danger
Abella Danger (waxay dhalatay Nofeembar 19, 1995) waa atariisho Mareykan filimada galmada. Waxay ku dhalatay magaalada Miami ee gobolka Florida.
Nolosha shaqsiga ah
Bella waxay magaceeda ka xushay Bella, oo macnaheedu yahay qurux Talyaani.
Qanyare
[['qanyare waa ninka kaliyah ee ugu afka dheer xubnaha barlamaan ku sheega
Akkad
Akkad waa caasimada boqortooyadii akkadiyaanka hore oo maamuli jireen dadka reer Akkadiyaan ee deegaanadii hore ee Mesobotaamiya taasi oo midaysay dhamaan dadka ku hadla luuqadaha "Semiteka" iyo Sumeeriyaanka.
Qiyaastii 3000 sano C.H (Ciise Hortii) ayaa waxaa bilaabmay isdhexgalka bulshooyinka dadka ku hadla luuqada Semite oo ah Akkadiyaanka iyo bulsho weynta Sumeeriyaanka ooy jaar ahaayeen. Wakhti yar ka dib, Sumeeriyaanku waxay ku dhex milmeen Akkadiyaanka isla markaana ku midoobeen hal maamul oo ka dhexeeya.
Boqortooyada Akkadiyaanku waxay gaadhay meeshii ugu sareeysay qarnigii 24aad ilaa qarnigii 22aad C.H. wakhtigaas oo uu maamulaayay boqorkii isku xidhay Akkadiyaanka waa boqor Saargoon (Sargon) oo noolaa 2334 C.H ilaa 2279 C.H.
Mudo dheer ka bacdi, markii boqortooyadii Akkadiyaanku burburtey waxay u kala baxeen labo maamul oo dhex yaala degaanada mesobotaamiya kuwaas oo kala noqday: dadka ku hadla luuqada Semetikga ee deegaanada waqooyi oo samaystey Assiyriya; iyo kuwa koonfureed oo qarniyo ka dib yeeshay boqortooyada Baabiyloonta cusub.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Waxsoo.geli
Deegaanka kalabayr waa deegaan dhaca gobolka bari waana halka looga leexdo bariga fog ee Somaliya.
Kalabayr waxaa la aasaasay sanadii 1978 waxana ay kakoobantahay afar xaafasood oo kala ah.
Fartuun cumar
FARTUUN: Heesaa Somaaliyeed.
fartuun waa gabad somaliyeed oo lagu yaqaan fankeeda heesaha. Fartuun Cumar waa fanaanad qurux badan kuna nool mareykanka. waan fanaanada ugu codka mac marka loo eego fanaaniinta ku dhaqan dalka mareykanka
Ciidanka puntland
puntland waxay leedahay ciidan dhisan dhanka qalabka iyo tababarada
Ciidanka puntland tiro ahaan waxay gaaraan 20000kun oo askari waa ciidan qalabaysa Ciidamada puntland waxay u qaybsamaan dhowr qaybood Ciidamada gaarka u tababaran psf waana ciidanka quwwad ahaan aad u xooggan waxayna haystaan hub casri ah waxayna fuliyaan howlgalada gaarka ah Ciidanka badda pmpf ciidankaan waa ciidan aad u qalabaysan oo dhan walba ka dheeli tiran tababar heer sarre ahna leh Ciidamada daraawiishta waa ciidanka tiro ahaan ugu badan ciidamada puntland sidoo kale waa ciidamada u xilsaaraan difaaca dhamaan xuduudaha puntland
ZTE
Shirkadda ZTE waa shirkad tiknoolajiyad Shiineeys ah oo qeyb ahaan leedahay dowladda kuna takhasustay isgaarsiinta. Waxaa la aasaasay 1985, xarunteeda waxee ku taala Shenzhen Shiinaha
Ibn Khalduun
Ibn Khalduun Abuu Zeyd Cabdiraxmaan bin Muxamed ibnu khaldun alhadrami, (1332 - 1406 miladiga) wuxuu ku dhashay waqoyiga africa, tunis, andlus, af-carabi عبد الرحمن بن محمد wuxuu ku noolaa kadib markii uu ka qalanjabiyay jamacada (zaytuuna) dalalkii ku yaalay waqooyiga africa oo ay kamid ahaayeen (sakra, qarnada, jaya, talmasan). wuxuna gaaray dalka masar, oo suldaanki masar (Al dahir barquuq) kusoo dhaweeyay, waxaana loo xilsaaray garsoor inuu u noqdo madhaka malikiga, oo halkaa wuxuu degenaa in ku dhow rubac qarni ( 784 - 808 hijriga ).wuxuuna geeriyoday allaha u naxriistee 1406 miladiga, oo cumrigiisa ahaa todobatan iyo lix sano, waxaana lagu aasay meel u dhow albabaka (nasr) ee ku taala waqooyiga qaahira oo loo yaqaano qubuuraha suufiyada.waxaa loo yaqaanaa Ibnu Khalduun aasasaha cilmiga taarikhda.
Yaa Amaanay
waxa amaanay niman reer galbeed ah oo kamid yihiin.
Warta xooga
waa degmo katirsan magalada burco una jurta 67km waxa dega beelaha muuse abokor reeryoonis maxamed yoonis allamagan waxay dhinaca waqooyi bari ka xigtaa magalada burco wa degmo ku haboon xoola dhaqashada iyo beeraha
Ibn Khalduun
"arnuuld tuwinbii" markii uu yiri, Ibnu Khalduun wuxuu soo saaray falsafo taariikheed, falsafadaasna waa middii ugu weeyneed uu bini aadan gaaro, cusuuraha ha is badalaan bee.
Shaydaanimo
Shaydaanimo waa wax ee dadka qaarkood caabudaan ama ee go'aan ku gaareen in ee yihiin shaydaamiyiin, isla markaas neh ee rumeesanyihiin shaydaanka.
Ibn Khalduun
"joorj marsiiz" waxyaabihii uu so alifay Ibnu khalduun waxay kamid yihiin, wax la alifaa midkii ugu muhimsanaa uu bini aadan gaaro.
Shaydaanimo
Shayddaanku wuxuu isku dayaa inuu dadka khiyaaneeyo siday isaga u caabudaan. Shayddaanku wuxuu rabaa inuu fekerkeenna duufsado. Shayddaanku wuxuu isku dayaa inuu Ilaahay naga fogeeyo.
2021
SANADKA 2021: “Xooggaagu wuxuu ahaan doonaa xasilloonida iyo muujinta kalsoonida.”
Addoommada Ilaahay waxay dareemaan nabad. Maanta noloshu aad bay u dhib badan tahay oo farxaddeenna bay naga qaadi kartaa. Dadka badankood waxay ka daaleen dhibaatooyin oo xal bay rabaan. Dowladaha binuʼaadanka dhibaatooyinka dadka ma xallin karaan. Waa inaanan oggolaan inay dhibaatooyinka yaryar ina dhibaan. Ilaahay baa welwelkeenna inaga kaxayn doono. Waa inaan Yehowah isku hallayno.
2020 - 2021 - 2022
Salaada Duhur
Salaad Duhur صلاة الظهر Waa salaada Labaad ee ka danbeysa Subaxa kana horeysa Casirka, waxayna ka koobantahay 4 rakco. Salaada Duhur waxaa ka horeeyo 4 rakco oo sunno ah waxaana ka danbeyso 2 rakco oo sunna ah.
Gmail
Gmail (loogu dhawaaqo "Jiimayl") waa adeeg email bilaash ah oo ka macaasha xayaysiiska iyo iidhehda, taasi ooy leedahay shirkada Google. Isticmaalayaasha adeegan waxay gmail ku isticmaalaan adeega loo yaqaan HTTPS ee amaanka ah, adeega loo yaqaano "Post Office Protocol" (POP3) ama nidaamka fariin dirista ee internetka (IMAP4). Adeega gmail wuxuu hawada soo galay 7 Febraayo, 2007 inkastoo uu daciif ahaa wakhtigaasi. Waxa horumarin lagu sameeyay 7 Luuliyo, 2009 wakhtigaasi oo lagu soo daray gmail adeegyo badan oo casri ah. Sidoo kale wakhtigani ayaa Shirkada Google horumarin laxaadleh ku samaysay dhamaan adeegyada kala duwan ee shirkada. Gmail adeegyo kala duwan
=Muuqaalka Gmail= =Adeega Gmail= =Shirkada Google= =Maqaalo la Mid ah= =Tixraac=
Dharkeelay
Dharkeelay waa degmo ama tuulo oo ku taalo gobolka Shabeellaha Dhexe ee koonfurta Soomaaliya.
Faah Faahin ku aadan Degmada
Badacaas waa Degmo ku Taal magaalada Jowhar
Sawirqaado
Hordhac
Sawirqaado waa aalad qabata muuqaalka (sawir) kaasi oo la kedin karo ama loo sii xawili karo meelo kale. Aaladani waxay ka kooban tahay mid qaada hal sawir kali ah markiiba ama duubta muuqaalka socda taasi oo loo yaqaano Sawirsocde (video). Sida ku xusan taariikhda, sawirkii ugu horeeyay waxaa qaadey nin Faransiis ahaa oo la odhan jirey Joseph Nicéphore Niépce sanadkii 1826.
Sheekh Xasan Albanaa
Imaam Xasan Axmed Cabdirixmaan (Imaam Xasan Al Banaa) waxaa uu dhashay barqanimo maalin Axad ah 25kii bisha Shacbaan sanadkii 1324(Hijiryaha) 14kii October 1906, waxaana uu ku dalka Masar deegaanka loo yaqaano Buxayra, oo ka tirsan deegaanka maxmuudiya. Imaamku waxa uu ka soo jeeday reer beeralay ah, Awowgii Cabdiraxmaan waxa uu ahaa FALAAX. Aabihiis Axmed waxaa uu ahaa inankii ugu yaraa caruurtii uu dhalay Cabdiraxmaan waa uu ka leexday xirfadii aabihii iyo awoowyaashii waxana uu u leexday dhinaca wax barashada oo ahayd mid ay la rabtay hooyadiis. Sh. Xasan Al Banna aabihii waxa uu Quraanka ku xifdiyay tuuladii ay degenaayeen ka dibna waxa uu cilmi kororsi u tagay magaalada la yiraahdu Ismaaciiliya halkaas oo uu masjidka lagu magacaabo JAAMIC IBRAHIIM BAASHA” uu ka baran jiray culuunta Islaamka, Waqtiyada uu firaaqda yahay Sh.Axmed oo dhalay imaanka waxa uu ka shaqaysan jiray dukaan saacadaha lagu sameeyo halkaas oo uu ka bartay xirfadii uu markii danbe ku shaqaysan jiray ee ahayd samaynta saacadaha. Imaamu shahiid Xasan Al Banna Aabihii waxa uu ka mid ahaa culimadda waa weeyn ee qarnigii labaatanaad sida aadka ah ugu khidmaysay sunnada Nabiga (CSW) wuxuuna alifay kutub kutub badan oo ah culuumta Axaadiista iyo fiqiga. Imaam Xasan Al Banna xiligii uu yaraa Aabihiis Axmed ayaa waxaa uu ku biiriyay dugsi ka midda dugsiyadda Quraanka lagu xifdiyo (lagu qaybo) Waxaa uu ka soo qaatay aqoontiisa 20 Imaamku oo uu ugu horeeyay aabishiis Shiikh Axmed Cabdiraxman. oo ka mid ahaa culumada ugu waa weynayd dalka ,waxa uu waxbarashadiisa hoose ku qaatay dugsi lagu magacaabo Arshaad (Hanuunka) ka dibna waxa uu ku biiray dugsiga macalimiinta ee ku yaalay Dannuur.isagoo wax ka soo bartay oo Daarul culuum oo ku taalay magaalada Qahira ee Dalka Masar1927 xilgaasi oo uu ka qalan jabiyay. Xasan Al Banaa ayaa waxaa uu ka Aas aasay Magaalada Ismaciliya Dacwada Islaamiga ah isagoo bilaabay inuu dadka dhalinyarada u badan ahmiyad gaar ah siiyo sidii diinta islaamka ay u fahmi layeen isla markaana ay Raayada Islaamka (calanka Islaamka )kur ugu qaadilayeen waxaana uu helay dad badan uu ku raacay fikirkaasi.
Aas aaskii Ururka Ikhwaanul Muslimiin
1928 Sanad ka dib markii uu dhamaystay wax barashadii Magaalada Qaahira uu ka waday ee Xarunta Macalimiinta Daarul culuum ayaa waxaa uu aas aasay Xarakada Ikhwaanul Muslimiin ka dib markii uu arkay islaamku in dhibaato ku bilaabatay markii ay bur burtay Khilaafadii Islaamiga ahayd ee Cuthmaaniyiinta 1921,isagoo kula hishiishay 6 walaalihiis ah in ay diinta u wada shaqeeyaan waxayna kala ahayn ragii la hishiisay Xaafid cabdixamiid, Axmed al Xasri,Fuaad Ibraahim, Cavduruxmaan Xasabullah.Ismaciil Ciza iyo Zakariya Al Maqribi iyagoona ka dhiidhiyay fikradaan iminka dunida meel kasta wada gaartay kana mid noqtay xaradaadka ugu waa wayn islaamka ee iminka jira 80 sano ka dib markii la aas aasay.
Shirqoolkii lagu dilay Shiikh Xasan Axmed Cabdirixmaan (Xasan Al Banaa).
Shirqoolka dilka ah ee lagu dilay Imaamka ma aheen mid naftiisa oo kaliya ah lagu doonayay in la khaarajiyo balse waxay ahayd tilaabo lagu doonayay in looga takhaluso dawcada Ikhwaanul Muslimiinka sidaa waxaa yiri mid ka mid ahaa Asxaabtii shiikha. Qaabkii uu u shahiiday Shiikh Xasan Al Banna ayaa waxaa nooga sheekanaya Ustaad Cabdikariim Masnuur oo habeenka la dilayay ahaa ninkii kaliya ee la socday kana bad baaday in uu dhinto balse dhaawac halis ah uu haleelay. Waxay ahayd abaarihii iyo 8:15 PM galabnimo Sabti ah taariikhduna tahay 12kii February sanadkii 1949kii, '' waxaan aaday Xarunta dhalinyarada Muslimiinta ay ku shiraaan waxaana loo sheegay in ay Dawladda Masar doonayso wada hadal waxaana lagu yiri waxaa ka soo qayb gali doono kulanka masuuliyiin Dawladda ah, balse cidna ma aysan imaan shiikhuna meesha ayaa uu u aaday si uusan u noqon nin balan ka baxay ,waxaan tukanay salaadii Cishaa'iga cid Dawladda ka tirsana ma imaan waxaa uu yiri Xasan Al banaa waa baxanayaa waana baxnay aniga iyo Shiikha ,waxaana aadnay banaanka Xarunta, waxaan u yeeranay gaari Taksi ah gaarigii ayaan raacnay ,waxaa uu fariistay Imaam Xasan Al Banaa kursiga danbe ee gaariga aniga waan la fariistay anigoo ka dhan midig ka xigsatay,isla markiiba waxaa jidka bartankiisa taagan labo nin,mid ka mid ah ayaa nagu soo dhaqaaqay oo waxaa uu doonayay in uu dariishada gaariga balse aniga ayaa u diiiday laakiisne waxaa uu sitagay bastoolada balse daaqadii ayaa uu furay isagoo laabta xabad iiga dhuftay sheikh Xasan Al banana meeshaasi ku qaarajiyay
Assur
Assur
Magaca boqortooyada Assiyriya wuxuu ka soo unkamey magaalada caasimada u ahayd ee la odhan jirey Aššur taasi oo lagu qiyaaso ineey dhisantay sanadkii 2600 C.H (Ciise Hortii), taasi oo maanta ku beegan waqooyiga gobolka Saladiin ee wadanka Ciraaq. Caasimada maamulka Assiyriya ee Aššur waxay markeedii hore ka mid ahayd boqortooyadii Akkadiyaanka ee ka talin jirey inta u badan deegaanada Mesobotaamiya.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Xarunta Sare Qaramada Midoobay
Xarunta Sare Qaramada Midoobay sidoo kale Fadhiga Qaramada Midoobay waa dhisme aad u wayn oo ku yaala caasimada New York wadanka Maraykanka.
Kabxaanley dagmo
Kabxaaley waa dagmo ka tirsan gobolka hiiraan dagmada waxay leedahay dhul beereed iyo xoolaha nool qabiilka dagan waa beesha surre. Tirakoob la sameeyay waxa ku dhaqan 1118 qoys.
Xarunta Sare Qaramada Midoobay
Badhtamihii Diisambar 1945, ayaa Golaha Guurtida Maraykanka iyo Aqalka Wakiiladu u codeeyeen in Ururuka Qaramada Midoobay laga codsado ineey Xarunta Sare ka dhisato wadanka Maraykanka. Arintaasi way aqbashay Qaramada Midoobay, waxayna deegaan ka salaxatay bariga caasimada New York halkaasi oo ay ku iibsatey lacag dhan US $8.5 milyan oo ahayd lacag deeq ah. Dhismaha oo socday labo sano (1949 ilaa 1950) waxaa la furay Xarunta Sare Qaramada Midoobay Janaayo 9, 1951, inkastoo la dhamaystiray dhismaha bishii Oktoobar 9, 1952.
=Qoraalo La Xidhiidha= 🇺🇳
=Tixraac=
Kaalshiyaam
Kaalshiyaam Haku khaldin curiyeha Kaasiyaam ee Birta Alkali.
Kaalshiyaam (Ingiriis: Calcium) calaamad Ca waa curiye kimiko ah oo tiroda atomkiisu tahay labaatan.
Kaalshiyaam waa curiye bir ka mid ah guruubka 2aad ee loo yaqaano Birta Alkalineta Dhulka, sidoo kale waa curiyeha shanaad ee ugu jilicsan Diwaanka Curiyeha.
Kaalshiyaamtu muhiim ayay u tahay nooleha ayadoo ka qeeyb qaadata dhismaha jidhka iyo lafaha.
= Taariikhda Kaalshiyaamta = = Atomka Kaalshiyaamta = = Fal-galka Curiyeha Kale = = Isticmaalka Kaalshiyaamta =
.
Asiyriya
Assiriya (آشور Assyria Siyriyak: ܐܬܘܪ) waa boqortooyo ka jirtey bariga dhexe wakhtiyadii hore. Waxa boqortooyadani ka bilaabantey webiga Tigris ee waqooyiga deegaanada Mesobotaamiya. Dadka Assiyriyaanku dhowr jeer ayay maamulo boqortooyo samaysteen kuwaas oo ku fiday deeganadii agagaarkooda ahaa.
Magaca boqortooyadani wuxuu ka soo unkamey magaalada caasimada u ahayd ee la odhan jirey Aššur taasi oo lagu qiyaaso ineey dhisantay sanadkii 2600 C.H (Ciise Hortii), taasi oo maanta ku beegan waqooyiga gobolka Saladiin ee wadanka Ciraaq. Caasimada maamulka Assiyriya ee Aššur waxay markeedii hore ka mid ahayd boqortooyadii Akkadiyaanka ee ka talin jirey inta u badan deegaanada Mesobotaamiya.
Machadka Oriental ee Jaamacadda Chicago, U.S.A., sannadkii 1921-kii, waxaana la dhammaystiray 90 sano ka dib, sannadkii 2011. Natiijadu waa qaamuuska weyn ee 26-ka qaybood ah ee Assuriya, kaas oo ka kooban in ka badan 9,700 bog. Waxay dabooshaa luuqadaha iyo lahjadaha laga isticmaalo Iiraan, Ciraaq, Suuriya, iyo Turkiga, laga soo bilaabo qarnigii saddexaad BCE. ilaa 100 CE.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Alumiiniyaam
= Alumiiniyaam =
Alumiiniyaam (Ingiriis: Aluminium) calaamad Al waa curiye kimiko ah oo tiroda atomkiisu tahay toban-iyo-sadex.
Alumiiniyaam waa curiye bir ah, iyo curiyeha sadexaad ee ugu badan dhulka, waxa ka horeeya Ogsajiin iyo Silikoon.
= Taariikhda Alumiiniyaamta = 1808
= Atamka Alumiiniyaamta = = Fal-galka Curiyeha Kale = = Isticmaalka Alumiiniyaamta =
Magrib (salaad)
Salaada Magrib (Carabi:صلاة المغرب) waa salaada la tukado markii ay dhacdo qoraxda(cadceeda), waxaana la tukadaa (salaada)Casir ka dib waxaa ka danbeyso (salaada)cishaha waxaa la tukadaa 3 rakco. Suneheeda waa 2 rakco.
Krzeszowice
Krzeszowice waa magaalo ku taalo ee dalka Boland, dhowdahay Kraków. Dadka degan: 9917 qofood (sanadkii 2022).
Bogota
Bogota Waa caasimada wadanka Kolombiya waxaa kunool dad gaadhaya 7,8 milyoon oo qof.waa magaalada wadanka uguwayn waana xarun dhaqaale.
Waxay ku taalaa ee xarunta of Kolombiya, ee gobolka dabiiciga ah oo loo yaqaan Savannah ee Bogota, taas oo ah qayb ka mid ah dhismaha banka cundiboyacense ku yaalla Eastern Cordillera ee geedka kokaha. Waxaa magaalada saddexaad ee ugu sareeya South America (ka dib markii La Paz iyo Quito), celcelis ahaan 2625 oo mitir oo kor ku heerka badda. Waxay leedahay dherer ah 33 km xagga koonfureed iyo ilaa xagga woqooyi, oo 16 km laga bilaabo bari ilaa galbeed. Sida caasimada, guriga hay'adaha sare ee laanta fulinta (Office Madaxweynaha), sharci-dejinta (Congress of Colombia) iyo garsoorka (Maxkamadda Sare, Maxkamadda Dastuuriga, Golaha Gobolka iyo Golaha Sare ee Garsoorka).
Baabiyloon
Baabiyloon (ingiriis: babylon; carabi: بابل; luuqada Akadhiga: Bābil; Luuqada Giriiga: Βαβυλών; luuqada Sumerianka: KÁ.DINGIR.RAKI; ; Luuqada Yuhuuda: בָּבֶל ) waxay ahayd magaalo-ismaamusha ooy lahaayeen dadka Akadhiyaka taasi oo la dhisay sanadkii 1894tii C.H. (Ciise Hortii), wakhti yar ka dibna noqotay magaalo-madaxda boqortooyadii Baabiylooniya. Caasimada Baabiyloon waxaa dhisay qabiilka Amorite la odhan jirey ee Akaadhiyaanka ka tirsanaa kuwaas oo deegaan ku ahaa dhulkii loo yaqaanay Mesobotaamiya, taasi oo hadhaagii buruburkeeda laga helo maanta deegaanka Hillal ee ka tirsan wadanka Ciraaq, taasi oo 85 kilomitir (53 mile) u jirta koonfurta caasimada Baqdaad.
Maanta hadhaaga burburka caasimada Baabiyloon waa jaajuur jajabay iyo raad ku hadhay deegaanada carada nafaqada leh ee u dhexaysay labada webi ee Tigris iyo Furaat (Euphrates) ee deegaanka Mesobotaamiya. Magaaladan waxaa laga dhisey dhinacyada webiga Furaat. Inta la ogyahay taariikhda Baabiyloon waxay markii ugu horeeysay bilaabantey qarnigii 2aad C.H. (wakhti hada lagu qiyaaso 2,200 oo sano ka hor). Magaaladan oo markii ay yarayd isku bedeshay maamul-magaalo ayaa waxay la kacday soo bixitaankii boqortooyadii dadka Amorite, taariikhdu markey ahayd 1894 C.H. isla markaana waxay suuqa kala baxday magaaladii wakhtigaas caasimada ahayd ee Akkadiyaanku maamuli jireen "Eridu".
Marka laga reebo in Baabiyloon ka mid tahay ilbaxnimoooyinkii ugu horeeyay ee dadka, magaaladan waxyaabaha lagu xasuusto waxaa ka mid ah beeraha laalaada kuwaas oo ka mid ahaa todobada layaab ee dunida.
Bogota
Aasaasiddii Magaalda
magaalda Bogota waxaa asaasay ninka lagu magacaabi jiray Gonzalo Jiménez de Quesada waxa uu ahaa hogaamiye ciidan oo kamida ciidamadii gumaysthii Isbayn.waxa uu cidhib tiray hindidii kunool halkaas. kadib waxa uu aasaasy magaalda Bogota sanadkii 1538
Baabiyloon
Magaca
Magaca Giriiga ah ee Baabiyloon (Βαβυλών) waxa laga soo xigtay magac Akkadiyaanka ah ee Babili. Ka dib, qiyaastii 10 qarni C.H. ayaa magacii Baabili ahaa loo bedelay Baabiyloon taasi oo macnaheedu tahay "Albaabka Alle" (Gate of God).
Bogota
Taariikhda Magaalada
Magaalda bogota waxaa la'aasaasy sanadii 1538.magaaladu waxa ay ahayd caasimada mustacmaradii Isbayn waxaana looyaqaanay qarnadadii cusbayd ilaa ay noqotay caasimada wixii looyaqaanay Kolonbiyadii waynayd sanadkii 1821 Kolonbiyadaii waynayd waxa uu ahaa magac kadhexeeyay wadamada sida.Kolombiya Ikwadoor Fanansuwela iyo Banama.
Halloween
Halloween Asalka Halloween waxaa lagu tilmaami karaa " dabbaaldegga jaahiliga qadiimiga ah ee ay u dabaaldegeen dadka Celtic in ka badan 2,000 oo sano ka hor. "Waxay si buuxda ula xidhiidhaa rajada xidhiidhka lala yeelanayo xoogagga ruuxiga ah, kuwaas oo qaar badan oo ka mid ah ay handadaan ama cabsigeliyaan." Waxay dhaleecaysaa Halloween oo ay la mid tahay cibaadada Shaydaanka.
Bogota
Goobta ay Magaaladu kutaalo
Magaalda Bogota waxa ay kutaalaa meel bada kasaraysa 2,640m oo kamid ah Buuraha Andes badhtamaha wadanka.
Baabiyloon
Taariikhda Baabiyloon
Sharaxaad iyo fahan ku saabsan jiritaanka Baabiyloon waxaa laga helay boqortooyadii ka dambeeysay ee Akkadka, kuwaas oo talin jirey wakhti lagu qiyaaso qarnigii 23aad C.H. (Ciise Hortii). Midani waxay sheegaysaa in boqor la odhan jirey Saargoon uu dhisay magaalada Baabiyloon, in kastoo sharaxaad kale sheegayso in boqor Saargoon uu dib u habayn iyo balaadhin ku sameeyay maagada Baabiyloon oo horay u sii jirtey. Laakiin waxaa si fiican loo ogyahay isla markaana la isku raacay in boqor Saargoonkii labaad (Sargon II) ee boqortooyadii Assiyriyaanka uu shaqo badan ka qabtay magaalada, asagoo gaadhsiiyay heer aad u sareeysa, kana dhigay mid maamusha deegaanada u dhow ee Mesobotaamiya.
Halloween
Dabaaldegyada sida Halloween oo kale waxay khilaafsan yihiin waxbarista Ilaah: “Waa inaan idinku dhex jirin qof. . . faal baa ku dhaqma, oo faaliyayaal ah, ama faal ama saaxir ah, oo falanqeeya, oo la tashanaya jinniyo ama jinni, ama kuwa dhintay u yeedha.”
Lakabka Dhexe
Lakabka Dhexe ee dhulka oo ingiriis lagu yiraahdo (Earth's Mantle) waa larka labaad ee qeeybaha dhulka, waxa ka sareeya lakabka oogada sare ee Qolof Dhul.
Dhul Cilmiga Macdanta
Baabiyloon
Baabiyloontii Hore
Boqortooyadii ugu horeeysay ee laga dhiso magaalada Baabiyloon waxaa sameeyay qabiilka Amoriteka taas oo lagu magacaabi jirey "Sumu-abum" sanadkii 1894 C.H. Si ka duwan bulshooyinkii Sumeriyaanka iyo Akkadiyaanka oo ka baxsanaa deegaanada Mesobotaamiya, dadka Amoriteku waxay ahaayeen dad reer guuraa ah kuwaasi oo ka yimid deegaanada galbeedka.
Si kastaba ha ahaatee, taariikhyahanadu waxay isla garteen in Baabiyloon ay tahay magaaladii ugu wayneyd dunida wakhtiyadii u dhexaysay 1770 ilaa 1670 C.H, iyo mar labaad wakhtiyadii u dhaxaysay qiyaastii 612 iyo 320 C.H. Intaas waxaa dheer, magaalada Baabiyloon waa magaaladii ugu horeeysay ee yeelata tiro shacab ah oo ka badan 20,000 oo qof, taasi oo ku fadhiday dhul baaxadiisu tahay 890 ilaa 900 hectare (2,200 acre).
Qabsashadii Assiyriyaanka
Wakhtiyadii fiditaanka boqortooyadii Assiyriya (911–608 C.H) magaalada Baabiyloon iyo nawaaxigeedu waxay ku hoos jireen maamulka dadka Assiyriyaanka ah. Wakhtigii maamulka Assiyriya uu gacanta ku hayay boqor Sennacherib, magaalada Baabiyloon wuxuu ku wareejiyay qabiilka "Jaldiin" (Chaldean) oo goortaas lahaa maamul suldaanimo oo hogaamiye u ahaa Merodach-Baladan. Qabiilka Jaldiin waxay si degdeg ah ula wareegeen goobaha ugu muhiimsanaa ee magaalada Baabiyloon ayagoo xasuuq ba'an u geeystay madaxdii magaalada.
Qabsashadii iyo Maamulkii Beershiyaanka
Sanadkii 539 C.H ka dib dagaalkii caanka ahaa ee Oobis (Battle of Opis), ismaamulkii boqortooyada Baabiyloon waxay gacanta u gashey boqor Sayrus (Cryus the great) ee boqortooyadii Beershiya. Dagaalka uu soo qaaday boqor Sayrus ee boqortooyada Beershiya wuxuu ahaa mid kedis iyo lama filaan ku noqday dadka Amoriteka ee maamuli jirey Baabiyloon. Maadaama uu deyr (wall) adag ku wareegsanaa magaalada, aad ayay ugu adkaatay askartii Beershiya inay si fudud u qabsadaan Baabiyloon. Si kastaba ha ahaatee, maalmo badan iyo iskudayo badan ka dib ciidamadii Beershiya wey galeen magaalada. Inkastoo aanay cadayn sida ay ku qabsadeen, waxaa la sheegay in ay jebiyeen mid ka mid ah albaabada waawayn ee ka samaysnaa birta xadiidka; ama ay soo raaceen biyaha webiga Furaat.
Si kastaba ha ahaatee, goortii boqor Sayrus qabsadey magaalada Baabiyloon, wuxuu si dhakhso ah u kala soocay bulshooyinkii deganaa magaalada asagoo qolo kasta ku amrey ineey dib ugu noqdaan meeshii ay ka yimaadeen marka hore ama deegaanada ay u dhasheen. Dadkaas magaalada Baabiyloon laga masaafuriyey waxaa ka mid ahaa Yuhuuda oo ayagu u guurey magaalada Jerusalem (beytul Qudus).
Wakhtiyadii maamulka boqor Sayrus iyo boqorkii ku xigay ee Beershiya boqor Daariyaas (Darius the Great) magaalada Baabiyloon waxay noqotay 9|caasimada 9aad ee boqortooyada Beershiya. Intaas waxaa dheer, boqor Daariyaas wuxuu u magacaabay magaalada Baabiyloon in ey noqoto xarunta ugu muhiimsan ee waxbarshada iyo horumarinta sayniska iyo cilmiga iyo aqoonta. Qeybaha waxbarasho ee si fiican loogu horumariyay magaalada Baabiyloon waxaa ka mid ah xisaabta iyo Cilmi Falaga kuwaasi oo la gaadhsiiyay heer aad u sareeya. Intaas waxaa dheer, aqoonyahanada magaalada Baabiyloon waxay sameeyeen maabkii ugu saxsanaa ee caasimadu yeelato inteey jirtey. Sidoo kale waxay dhiseen biyo mareeno aad u casri ah kuwaas oo ka imanayay webiga Furaat ee caasimada Baabiyloon dhinacyada ka degan tahay.
Iskudeyo afgambi ooy dhowr jeer sameeyeen qabiilada Amoriteka iyo xulafadooda ayaa ku fashilmey ineey maamulka magaalada Baabiyloon kala wareegaan boqortooyadii Beershiya. Kuwaas waxaa ugu darnaa iskudey dhacay sanadkii 522 C.H, iyo sanadkii 521 C.H ayaa aad ugu dhowaaday ineey dagaalyahanada Amoriteka iyo xulafadoodu qabsadaan magaalada Baabiyloon. Laakiin sanadkii 482 C.H, iskudey afgambi ay mucaaradku sameeyeen wuxuu ahaa mid aad u liita oo xataa dad badani maqlin in mudo ah. Si kastaba ha ahaatee, maamulka boqortooyada Beershiya waxay gacanta ku haysay magaalada Baabiyloon iyo deegaanada ku hareersan wakhti dhan labo qarni ilaa ciidamadii Alegsaander (Alexander the Great) ay yimaadeen sanadkii 331 C.H
Wakhtiyadii Muslimiinta
Markey taariikhdu ahayd qarnigii 7aad C.D ayaa waxaa deegaanada Mesobotaamiya qabsaday boqortooyadii Muslimiinta ee wakhtigaasi ku fidey dhamaan bariga dhexe. Maamulkii Dawladda Islaamku waxay magaalada Baabiyloon iyo deegaanadii boqortooyada Baabiylooniya ka dhigeen gobol ka mid ah boqortooyada. Wakhti yar gudaheed dadkii deegaanada Mesobotaamiya (Baabiylooniya, Akkadiyaan, Sumeriyaan, Assiyriya iyo kuwo kale) deganaa waxaa Dawladda Islaamku ku soo rogtay ineey qaataan diinta Islaamka ayadoo kaniisadihii masiixiga loo bedelay masaajido iyo goobo wax lagu barto.
Boqortooyadii Islaamka markey maamulayeen Umawiyiinta ayaa inta u badan deegaanada mesobotaamiya gacanta lagu dhigay, isla markaana mid ka dhigay dhamaan ismaamuladii iyo boqortooyooyinkii wakhtigaas ka jirey meelahaasi.
Xadaaradii Baabiyloon
Boqortooyada Baabiyloon waxay ka mid tahay meelihii ugu horeeyay ee ilbaxnimoda bani aadamku ka bilaabantey, ayadoo safka hore kaga jirta ilbaxnimada deegaanada Mesobotaamiya oo ah xudunta ilbaxnimada aadamaha. Magaalada Baabiyloon waa midii ugu horeeysay ee yeelata bulsho degan oo aad u badan, waxay ahayd hooyga aqoonta, cilmiga iyo waxbarashada ee dadkii wakhtigaas noolaa.
Beeraha Laalaada ee Baabiyloon iyo gidaarka magaalada Baabiyloon (maanta ku beegan magaalada Al-Hillal ee dalka Ciraaq) waxay ka mid ahaayeen Todobada Layaab ee dunida. Beerahan waxaa dhisay boqor Nebujadnesarkii 2aad (Nebuchadnezzar II) ee boqortooyadii Baabiylooniya markii taariikhdu ahayd qiyaastii sanadkii 600 C.H, taasi oo sababtu ahayd in uu ku raali-geliyo xaaskiisa Amaytis. Beeraha laalaada waxay burubureen qarnigii 1aad C.D markii dhul gariir adag ku habsaday deegaanada magaalada Baabiyloon ee Mesobotaamiya.
Wakhtiyadii maamulka boqor Sayrus iyo boqorkii ku xigay ee Beershiya boqor Daariyaas (Darius the Great) magaalada Baabiyloon waxay noqotay 9|caasimada 9aad ee boqortooyada Beershiya. Intaas waxaa dheer, boqor Daariyaas wuxuu u magacaabay magaalada Baabiyloon in ey noqoto xarunta ugu muhiimsan ee waxbarshada iyo horumarinta sayniska iyo cilmiga iyo aqoonta. Qeybaha waxbarasho ee si fiican loogu horumariyay magaalada Baabiyloon waxaa ka mid ah xisaabta iyo Cilmi Falaga kuwaasi oo la gaadhsiiyay heer aad u sareeya. Intaas waxaa dheer, aqoonyahanada magaalada Baabiyloon waxay sameeyeen maabkii ugu saxsanaa ee caasimadu yeelato inteey jirtey. Sidoo kale waxay dhiseen biyo mareeno aad u casri ah kuwaas oo ka imanayay webiga Furaat ee caasimada Baabiyloon dhinacyada ka degan tahay.
Si kastaba ha ahaatee, taariikhyahanadu waxay isla garteen in Baabiyloon ay tahay magaaladii ugu wayneyd dunida wakhtiyadii u dhexaysay 1770 ilaa 1670 C.H, iyo mar labaad wakhtiyadii u dhaxaysay qiyaastii 612 iyo 320 C.H. Intaas waxaa dheer, magaalada Baabiyloon waa magaaladii ugu horeeysay ee yeelata tiro shacab ah oo ka badan 20,000 oo qof, taasi oo ku fadhiday dhul baaxadiisu tahay 890 ilaa 900 hectare (2,200 acre).
Qoraalo La Mid Ah
= Xigasho =
Bogota
dadka
dadkakunool magaalda Bogota waxa ay tiro ahaan gaadjayaan ilaa 5,484,244 oo qof.dadka kunool magaalda Bogota waxa ay aad u kordheen intii u dhaxaysay sanadihii 1963 ilaa 1973.
Feerfeer, mudug
Feerfeer waa degmo ku taala Gobolka Mudug Waxeyna ka tirsan tahay Ismaamul Goboleedka  Galmudug State. Degmada Feerfeer waa dagmo aad u barwaaqa sooran ah cimiladeeduna dhexdhexaad yihiin. Magaalada FEERFEER waxaa daga beesha CAYR Jufada Xasan-Samadoorte.Dagmada Feerfeer dhaqaalaheedu wuxuu kutiirsanyahay ganacsiga iyo xoolaha nool ganacsigeeduna wuxuu xiriir laleeyahay magaalooyin dhoor ah sida Gaalkacyo ,Muqdisho, iyo Baladweyne. Magallada Feerfeer waa deegaan ku caan ah biyo aad macaan iyo Beero .Magaaladaan waxa eey u jirtaa Degmada Xardheere ilaa lixdan kilometer. Magaalada waxaa ku yaala dugsiyo loogu talo galay xaga waxbarashada.
10 Story Fantasy
10 Story Fantasy (mararka qaarkood waxaa loo yaqaan Ten Story Fantasy) wuxuu ahaa joornaal cilmiyaysan iyo majaajilo mala awaal ah oo la bilaabay 1951. Suuqa joornaalada khayaaliga ah ee sayniska ayaa durbaba hoos u dhac ku yimid waqtigaas, majaladuna waxay qaadatay hal arin oo kaliya. Sheekooyinka guud ahaan waxay ahaayeen kuwo tayo wanaagsan, waxaana ku jiray shaqooyin ay qoreen qorayaal badan oo caan ah, sida John Wyndham, A.E van Vogt iyo Fritz Leiber.
Sunna
Sunnada (Carabi:سنة Jamaceeda waa Sunnooyinka:سنن) Waa waxii aanan faral, waajib aheyn oo haddii aad sameyso ajir ka heleysid haddii aadan sameynine wax danbi ah kaasoo raaceyn.
Mouni Roy
Mouni Roy (dhashay 28 Sebteembar 1985) waa atariisho Hindi ah, heesaa, iyo moodel, taasoo inta badan ka shaqeysa filimada Hindiga iyo telefishinada. Sanadkii 2007 ayay ka soo shaqeysay talefishin ayadoo doorkisa Krishna Tulsi ee Kyunki Saas Bhi Kabhi Bahu Thi ee Star Plus. Ka dib markii ay soo bandhigtay dhowr taxane oo kale, waxay heshay doorkeeda caanka ah ee Devon Ke Dev...Mahadev ee Life OK 2011 taas oo ay ku ciyaartay Sati.
Roy waxa ay noqotay mid ka mid ah atariishooyinka ugu mushaharka badan ee taleefishinada iyada oo sawirtay Shivanya, oo ah qaab beddela mas Naagin 1 (2015–16) ee Colors TV.
Sumeer
Sumer
Sumer (laga soo xigtay magaca Akkadiyaanka: Šumeru micnaheedu tahay "dhulkii boqorada ilbaxa ah") waa boqortooyo iyo ilbaxnimo hore oo ka jirtey koonfurta deegaanada Mesobotaamiya, taasi oo maanta ku dhex taala wadanka Ciraaq.
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Planet Stories
Planet Stories wuxuu ahaa majallad cilmiyaysan oo Mareykan ah, oo ay daabacday Fiction House intii u dhaxeysay 1939 iyo 1955.
Reer Xaamid
Rer Hamid(Somali; Reer xaamid) is a sub-clan of Bicidyahan Majeerten larger clan. Hamid was the nickname of Mohamud Salah Adan. Rer Hamid forms one of the major Bicidyahan subclans and inhabit the two major regions of Dollo in Eastern Ethiopia and Mudug in central [[Somalia]
Qaaradaha aydagaan Africa 🌍 Europe 🇪🇺 America 🇺🇸
Overview
Rer Hamid(Somali; Reer xaamid) is related with other Bicidyahan sub-clans and also Majeerteen. .
Distribution
Members of the Rer Haamud, primarily inhabit the eastern Doollo region of Ethiopia. Primarily in and around Geladin and Bokh districts. Others can also be found in mudug and Bari regions of Puntland.
Sub-Clans
》 Maxamed waa saddex jifo:
1. Reer 》wardheere 2. Reer 》liibaan 3. Reer 》cigaal
》Fiqi-gadiid wuxuu dhalay:
1.Caddaawe 》Fiqi-gadiid 2.Maxamed 》fiqi-gadiid
Caddaawe waa saddex jifo
1. Yaxye 》Cadaawe 2. Cali 》Cadaawe 3. Maxamuud 》cadaawe
》Yahye cadaawe- waa Labo iyo toban 12jifo
1. Rer Cilmi      》yahye 2. Rer Cali       》yahye 3. Rer Abdirahman 》Yahye 4. Rer Jimcaale   》Yahye 5. Rer Wacays     》Yahye 6. Rer Maxamed    》Yahye 7. Rer Aadan      》Yahye 8. Rer Samatar    》Yahye 9. Rer Sharma'arke 》Yahye 10. Rer Guuleed   》Yahye 11. Rer Muxumed   》Yahye 12.warsame        》yahye
》Cilmi Yahye waa 8-Sideed jiffo
》Ciise Cilmi asna waa laba iyo toban(12) jifo