cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicolas Sarkozy
fadeexadii Nicolas Sarkozy
Madaxweynaha dalka Faransiiska Nicolas Sarkozy ayey ku soo baxdey fadeexad uu ku kacay oo hanjabaad ah taasi oo uu u jeediyey Tafaftire Wargeys oo qoraal ku soo baxay wargeykaasi si xun loogu aflagaadeeyey Carla Bruni oo ah afada ama xaaskiisa. Sheekadan ayaa waxaa maalinimadii shaley lagu soo qoray jaraa’idka wadanka Faransiiska waxaana la sheegay in Madaxweyne Sarkozy uu telefoon ugu hanjabay nin qoraa ah oo lagu magacaabo Patrick Besson kaasi oo maqaal ka qorey xaaska Sarkozy sanadkii 2008-dii, isagoo ku tilmaamay marwada madaxweynaha “Ra cunto” isagoo ula jeeday Carla Bruni in ay tahay asxaabo nimeed. Mr Sarkozy ayaa markii sheekadaasi laga qoray xaaskiisa wuxuu si toos ah u wacay tifaftiraha wargeyska lagu magacaabo Le Point Mr Franz-Olivier Giesbert wuxuuna telefoon kula hadlayey mudo 40 daqiiqo ah isagoo waliba ugu hanjabay in uu feer wajiga kala dhici doono Buug xusuus qor ah oo uu qoray Giesbert ayuu wuxuu ku xusey wadasheekaysigii dhexmarey isaga iyo madaxweyne Sarkozy kaasi oo ku aadanaa hanjabaada sheekada laga qoray xaaskiisa Carla Bruni. Saxaafada wadanka Faransiiska ayaa maalinimadii shaley ee Jimcaha waxya si weyn uga hadlayeen buugaasi iyadoo sheekadaasi xiiso gaar ah u yeelatey dadka Faransiiska. Ma jiro wax war ah oo ilaa iyo hada ka soo baxay xafiiska madaxtooyada Faransiiska ee Madaxweyne Sarkozy ee ku aadan hanjabaada feerka ee laga soo sheegay. Mr Giesbert wuxuu sheegay in markii ay telefoonka ku wada hadleen Madaxweyne Sarkozy uu aad uga xumaaday warbixinta laga qorey Carla Bruni oo ay
Golistelecom
golis waa shirkada ugu wayn deegaanada puntland ee bixisa adeegyada isgaarsiinta sida GSMka internetka 4G 3G 2G Sidoo kale waxay bixisaa adeegyada XOGMAAL, ILAWADAAG,HOODO,ISOO-WAC, IWM.
Ameerika
Qaarada Ameerika waxa loo qeybiyaa labo qeybood :
David Suzuki
David Takayoshi Suzuki CC OBC FRSC (wuxuu dhashay 24-kii March, 1936) waa akadeemiyadda Canadian-ka, cilmiga sayniska iyo dhaqdhaqaaqa deegaanka. Suzuki waxay heshay Ph.D. joolajiyadii Jaamacadda Chicago ee 1961-dii, wuxuu ahaa professor ee qaybta hidaha ee Jaamacadda British Columbia laga soo bilaabo 1963 ilaa uu ka fariistay 2001-kii. Tan iyo bartamihii 1970-meeyadii, Suzuki waxaa loo yaqaanay telefishankiisa iyo raadiyihiisa, iyo buugaag ku saabsan dabeecadda iyo deegaanka. Wuxuu si fiican u yaqaanaa marti-geliyaha barnaamijka sayniska CBC-ga ee caanka ah iyo kuwa dheerba ee loo yaqaan 'Nature of Things', oo laga arkay in ka badan 40 dal. Wuxuu sidoo kale caan ku yahay in lagu naqdiyo dawladaha ficil la'aanta ah si ay u ilaaliyaan deegaanka.
Suzuki oo muddo dheer ka shaqaynayay isbedelka cimilada adduunka, Suzuki wuxuu aasaasay Ururka Suxuumada David Suzuki 1990-kii, si uu u shaqeeyo "si loo helo habab bulsheed loogu dheelitirayo aduunyada dabiiciga ah ee nagu haya". Muhiimadda Aasaaska waa: oceansiinta iyo kalluumeysiga waari kara, isbeddelka cimilada iyo tamarta nadiifka ah, waaritaanka, iyo tartanka dabiiciga ah ee Suzuki. Foundation wuxuu sidoo kale ka shaqeeyaa siyaabo lagu caawiyo ilaalinta baddaha badda shidaal waaweyn sida saliidda Mexico ee Gacanka Mexico. [1] Suzuki wuxuu sidoo kale ahaa agaasime ka tirsan Ururka Xoriyaadka Madaniga ee Kanadiyaanka laga soo bilaabo 1982-1987.
Suzuki waxaa la siiyay abaalmarinta xaq u lahaanshaha sanadka 2009. Buugiisa 2011, The Legacy wuxuu ku guuleystay abaalmarinta buugaagta Nautilus. Wuxuu yahay saaxiibka amarka Kanada. Sanadkii 2004, David Suzuki wuxuu kaalinta shanaad kaga jiraa liiska ugu sarreeya liiska ugu dambeeyay ee taxanaha telefishanka ee CBC-da oo weydiistay daawadayaasha inay doortaan The Greatest Canadian of all time.avid Suzuki''' (Vancouver, 24 maarso 1936) waa saynisyahan kanadian.
Jalmad
Jalmad ama Kildhi Kirdhi Waa Shay ama wax Shaaha lagu karsado, Waxaana la soo isticmaali jiray waqti aad u dheer, waxa jalmadu ay kamidyahay weelasha ay Soomaalidu sida joogtada ah u isticmaalaan, waxaa lagu kariyaa shaaha, waxaa kale oo lagu kariyaa biyaha iyo wixii lamida ee loo baahdo in la kululeeyo.
Aarsenik
Aarsenik
Aarsenik (ingiriis: Arsenic) astaanta (As) waa curiye kimiko oo tirada atomkiisu tahay sodon-iyo-sadex (33). Curiyaha Aarsenik waa Bir la Mood ka tirsan curiyayaasha Guruubka 15aad, (Pnictogens), ee Diwaanka Curiye.
Jalmad
=Sidoo Kale Fiiri=
Aarsenik
Aarsenik waa adke, midab cagaar madoow leh taas oo inta badan la helo ayadoo iskudhisyo ka mid ah, inta badan Salfarta. Markii u horeeysay curiyahan waxaa helay saynisyahan Albertus Magnus sanadkii 1250.
Jalmad
=Tixraax=
Omar Bongo
El Hadj Omar Bongo Ondimba (wuxuu ku dhashay Albert-Bernard Bongo; 30 Disember 1935 - 8 Juun 2009) wuxuu ahaa siyaasi reer Gabon ah oo ahaa Madaxweynaha Gabon 42 sano, laga soo bilaabo 1967 ilaa dhimashadiisa 2009. Cumar Bongo waxaa loo dalacsiiyay jagooyin muhiim ah isagoo ah Mas’uul da ’yar oo ka hoos jiray Madaxweynihii ugu horreeyay ee Gabon Léon M'ba sanadkii 1960-kii, ka hor inta aan loo dooran Madaxweyne-kuxigeenka midkiisii ​​gaarka ahaa 1966. 1967, wuxuu ku guulaystay M'ba inuu noqdo Madaxweynihii labaad ee Gabon, markii uu dhintay.
Aarsenik
Isku dhisyad Aarsenik iyo Naxaasta waxaa laga sameeyaa jaandiga ku dhex jira beeytariga baabuurta iyo sheeyo kale oo kul iyo koronto gudbiyeyaal ah. Neefta Aarsenik waa mid sun ah oo noolaha neefsada waxyeelayn karta.
Omar Bongo
Bongo wuxuu madax ka ahaa nidaamka keli-taliska ah ee Xisbiga Dimuqraadiga Gabon (PDG) ilaa 1990, markii, uu wajahay cadaadis dadweyne, waxaa lagu khasbay inuu Gabon soo bandhigo siyaasad xisbiyo badan. Jiritaankiisa siyaasadeed inkasta oo uu si weyn uga soo horjeeday xukunkiisa horaantii 1990-meeyadii waxay u muuqdeen inay mar kale ka soo baxayaan isku-duwidda awoodda iyagoo u keenaya inta badan hoggaamiyeyaasha mucaaradka ugu waaweyn waqtigaas. Doorashadii madaxweynenimada ee 1993 waxay ahayd mid si aad ah loo isku khilaafsan yahay laakiin waxay ku dhamaatay dib u doorashadiisa ka dib iyo doorashadii ku xigtay ee 1998 iyo 2005. Tirada guud ee baarlamaaneedkiisu way korodhay mucaaradkuna waxay noqdeen kuwa laga adkaaday mid kasta oo guuleysta doorashada. Ka dib markii Madaxweynaha Cuba Fidel Castro uu shaqada ka degay bishii Feebaraayo 2008, Bongo wuxuu noqday hoggaamiye dunida ugu cimri dheeraa boqortooyo ahaan. Wuxuu ka mid ahaa saraakiishii ugu muddada dheeraa boqortooyooyinka aan boqornimada ahayn tan iyo 1900.
Bongo waxaa lagu dhaleeceeyay inuu saameyn ku yeeshay naftiisa, qoyskiisa iyo aqoonyahanada maxalliga ah mana u shaqeynin Gabon iyo dadkiisaba. Tusaale ahaan, siyaasiga cagaaran ee Faransiiska Eva Joly wuxuu sheegtey in mudadii uu xukunka hayey Bongo, in kasta oo GDP uu hoggaamiyo koboc kasta oo ka mid ah heerarka ugu sarreeya ee Afrika, Gabon ay dhistay kaliya 5 km oo waddo-bilaash ah sanadkii welina ay haysato mid ka mid ah kuwa ugu sarreeya adduunka. Heerka dhimashada ilmaha markuu dhintey 2009.
Ka dib dhimashadii Bongo bishi Juun 2009, wiilkiisa Ali Bongo - oo aabihiis u xilsaaray xilal wasaaradeed muhiim ah — ayaa loo doortey in uu badalo Ogosto 2009.
Keski qabe
Keski qabe waa qabiil balaadhan dega gobolada woqooyi bari Soomaaliya kana soo jeeda beel waynta Harti Darood ama (Cabdirahmaan Harti/Daarood).Beeshu waxa ay badankoodu degaan gobolka Bari gaar ahaan Kakaar oo ah gobolka ugu weyn dalka iyo gobolka Sanaag qaarkiis Jubada hoose iyo sh. hoose Qoryooley kuwo kale. Si gaara beesha saldhigeedu waa magaalda SHaxda iyo Yabaayil ee gobolka Bari oo khaas u ah beesha sidoo kale waxa ay degaan Qoryooley, kismaayo ,Bu'aale, Xarardheer, Jigjiga.
Degaanada beeshu degto waxaa ka mid ah -magaalada ugu wayn Puntland ahna xarunta ganacsiga, Shaxda, yabayil, kismaayo, qoryooley, Qrdho, Boosaaso, Laasa-dacawo, Buruc, Baxaya, Degmada Dhahar iyo degaano kale oo badan.
Jibraltaar
Jibraltaar ama Jabal adaariq carabiga (جبل طارق) ingiriisga (Gibraltar) (dʒɪbrɔːltər /;af isbania : [xiβɾaltaɾ]) waa mandaqad haysata Ismaamul hoosaad oo katirsan wadanka ingiriiska waxa ay kutaala dhulka wadanka isbayn ingiriisku waxa uu gumaysanayay ilaa 1981 wixii ka horeeyay laakin sandkaas ayay qaadatay maamul hoosaad.
Higlo
Wadada ceerigaabo
Jibraltaar
Jibraltaar waa meel udhow dalka Ingiriiska oo ku yaala dhinaca koonfureed ee jasiiradda Iberian Waxay leedahay aag gaaraya 6.7 km2 (2.6 sq mi) oo waxaa xuddun u ah waqooyiga by Spain. Dhulgariirku wuxuu ku hareereysan yahay Dhagaxbuur Gebelaarar oo ku yaala hareeraha magaalada oo ah magaalo weyn oo dadku ku badan yihiin, gurigana waxaa ku nool 30,000 oo qof, ugu horrayn Jibraltaariyaanka.
Higlo
Qabilada dega'
Waxa dega beelaha reeryoonis gaar ahaan allamaga sida reer siciid,  reer maxamed xidig,  iyo hayiile
Jibraltaar
1704, ciidammada Anglo-Holland waxay qabsadeen Jibraltaar intii lagu jiray Dagaalkii Isbaanishka ee ku yimid magaca Habsburg sheegashadii Carabta. Xuduuda waxaa loo duuliyey Britain oo ku salaysan Heshiiskii Utrecht ee 1713kii. Intii lagu jiray dagaalkii labaad ee dunida, waxay ahayd saldhig muhiim u ah Ciidanka Royal (Royal Navy) sida ay xukuntay gelitaanka iyo ka bixitaanka Badda Mediterranean, taas oo ah 8 mayl ) ballaaran oo ku yaala barta "barkada badda". Waxa ay muhiimad muhiim ah u tahay maanta, iyada oo kala badh ka mid ah ganacsiga badda ee adduunka oo dhex maraya cidhiidhiga. Dhaqaalaha Jibraltaar maanta wuxuu ku salaysan yahay dhinaca dalxiiska, khamaarka internetka, adeegyada maaliyadeed iyo maraakiibta maraakiibta xamuulka.
Higlo
Qabilada dega'
.... waxa mayir ka ah ibrahim sugaal faradheere oo reer sicid ah
Jibraltaar
Awoodda Jibraltaar waa arrin weyn oo ku saabsan xiriirka Anglo-Spanish xiriirka Spain sida ku cad sheegashada dalxiiska. Jibraltaariyiintu waxay si weyn u diideen soo jeedinimada madax banaanida ee 1967-kii, iyo fikradda madax-bannaanida la wadaago sanadii 2002 -da. Dastuurka Jibraltaar ee 2006, Gibraltar wuxuu xukumayaa shaqadiisa, inkastoo awoodaha qaarkood, sida is-difaaca iyo xiriirka shisheeye, Dawladda Ingiriiska.
Kalsheekh
Kalsheekh..... waa degmo ka tirsan gobolka sanaag waxay 45km u jirtaa magalada ceerigaabo waaana degmo buuxda degmaada waxa ku nool dad lagu qiyaaso 7000 oo kun waad dhul ay dadkisu u badan yihin xoolol dhaqato iyo beeralay.. Waxaa dega beelaga biciide ee muuse abokor kana tirsan habarjeclo
Gauteng Gobol
Gauteng Province, Koonfur Afrika.
Wadada ceerigaabo
Wadada ceerigaabo ama wadada silaanyo road ee gobolka sanaag waxa dhisay dowlada somaliland waxana hirgaliyay madaxweyne silaanyo oo balan qaday intii uu ololaha ku jiray wadada dadka ugu badan ee manafacadsada waa reer sanaag gaar ahaan inta ay degankooda dhexmarto oo ay uso gudbisay adeeg dheeri ah dalxiis iyo dhaqaaleba degmoyika sida rasmiga u dhexmarto oo ay anfacaday wadadu waxa  kamida...
...wadada ma dhamystirin dowladi xukumadi silaanyo, oo waxa hada gacanta ku haya xuukamada dowlada uu gadhwadenka ka yahay muuse biixi cabdi,
Beşiktaş JK
Beşiktaş Jimnastik Kulübü Waa koox-banooni oo ka dhisan degmada Beşiktaş oo ka mid ah degmooyinka ugu waaweyn magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga, kooxdani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1903 taas oo ka dhigaysa Beşiktaş JK kooxda ugu facaweyn dhammaan kooxaha kubadda-cagta dalka Turkiga iyo guud ahaan bariga Yurub. Tababaraha Beşiktaş JK waa Şenol Güneş.
Xaramka (Degaan)
Isuduwe: 0.791712, 43.385301
Waa degaan ku yaalla gobolka jubbada dhexe ee soomaaliya. waxaa mara laamiga isku xira muqdisho iyo kismaayo,
Yaaqshiid
Yaaqshiid waa degmo] katirsan gobolk [[Banaadir. waxay ku taalaa waqooyi bari ee magaalada Muqdisho.waana dagmada koowaad ee ugu baaxada weyn gobalka banaadir. Dagmadaan waxaa aas aasay Nuur Xiirey oo ah aabaha Imran waxaana la aas aasay 1985.
Inkastoo ayna jirin tirakoob rasmi ah hadana dadka degan waxaa lagu qiyaasaa 1m oo qof. Degmadan qabiil ahaan waxaa Ku badan beelaha Abgaal, Habargidir iyo sheekhaal
== Xaafadaha, Laamaha iyo Waaxaha = . xaafada tookiyo
Kaalinta Cayaaraha
Deggmadan waxey ka qayb gashay tartamo fara badan oo xilli ee ciyaaredka dagmoyinka gobolka Banaadir. Waxeyna dhowr gor kuguleysatay kobka dadmoyinka waxeyna kuguleysatay kalimaha kowaad iyo labad walow mesha kamarneyn kalmaha sadaxad. yaaqshiid kaalinta ciyaarah runtii lama soo koobi karo waxaa soo maray ciyaartooy waa weyn iyo kooxo aad u waayeen libaaxyadii tiinleey iyo geed qalooc iyo kooxdii aan ka dhicin ee sharma arke waxaa kaloo la iloobi karin kooxdii bishaaro muumin ee axmadeey qiyaarkeey dhanka kubada kolayga waxaa jirtay kooxdii alnaciim ee ku guulaysatay koobkii loo dhigay alaha u naxariistee cabduqaadir yaxye alnaciim waxaa hogaaminaayay gudoomiye yaasiin cabdule oo ku magac dheeraay yaasiin jeeri waxaana tababare u ahaay alaha u naxariistee tababarahii kooxda alnaciim macalnka yaaqshiid mudane cabdi dhacoob oo gacan ka gardaran dishay isaga iyo gudoomiyahii dagmadaba markii loo dhigay qarax miino alaha u naxariistee dagmada waxaa dagan reer nuur xiireey  oo ka mid yahay  cimraan nuur xiireey
Suuqyada
Suuqa Juungal
Xuduuda degmada
{{Jiho
== Goobaha wax barashada  = Zahruuja primary and secondary school
Waxaa la aas  aasay       28-4-2021
Waxuu ku yaala dagmada yaaqshiid kasoo
Kalmac
Kalmac.... waxay u dhowdahay magalada ceerigaabo una jirtaa 50km waxay u dhow dahay degmada yufle wa degmo aad uqurux badan kuna haboon dalkisa waxa ay caan ku tahay dhirta oo ay dadka degan ku beeren qaybaha degmada waa dhul daqsimed leh ceel biyood ku haboon beer iyo xooloba Degmada waxa dega muuse abokor oo ka tirsan habar jeclo
Golaha Amniga Qaramada Midoobay
=Qoraalo La Xidhiidha= 🇺🇳
Yaaqshiid
Xuduuda degmada
==    Mahad  naq    ==
Golaha Amniga Qaramada Midoobay
=Tixraac=
Yaaqshiid
Xuduuda degmada
Alle ayaa mahad leh oo inoo fududeyay
Dhismaha iskuulka iyo milkiilaha iskuul
Ka mrs zahra Ahmed  hassan oo bixisay
Lacag gaareysa 7800% dollar waxayna
Ku bixisay dhismaha iskuulka iskuul
Kuna ayada ayaa loogu magac daray
Is qorista way socotaa wali iskuulkuna
Waa lacag la’aan waxaad noogu soo
Hagaagi kartaa Number : 0613487537
Isgaarsiinta
=OLOMBIG
Xawaaladaha
Madbacada Boorarka Eagle
Goobaha Internetka xafiiska
imran khan wireless
Jaamacadda Versailles
Jaamacada Versailles waxa ay ku taala magaalada Versailles, Yvelines, Faransiiska.
Tulib
Tulib (genus Tulipa) waa nooc ka mid ah dhirta ubaxa. . Waxaa jira noocyo badan oo tulibs ah iyo kultivars. Kultivars waxaa loo isticmaalaa sida dhirta qurxinta.
Waxay ka baxdaa koonfurta Yurub, waqooyiga Afrika, iyo Aasiya laga bilaabo Anatooliya iyo Iraan ee bari ilaa waqooyi bari ee Shiinaha iyo Japan. Waa ubaxa qaranka Afgaanistaan.
Limpopo Province
Limpopo Province, Koonfur Afrika.
Namibiya
Namibia (/ nəmɪbiə / (ku dhawaad ​​codka maqalkiisa), / næ - /), [17] [18] si rasmi ah Jamhuuriyada Namibia (Jarmal: ku saabsan codkan Republik Namibia (caawimo); afrikaanka: Republiek van Namibië), waa waddan koonfurta Afrika oo xudduuda galbeedku yahay Atlantic Ocean. Waxay u dhaxeysaa xudduudaha dhulka leh Zambia iyo Angola oo waqooyiga, Botswana oo ah bariga iyo koonfur Afrika ilaa koonfurta iyo bariga. Inkastoo aysan xuduud u lahayn Zimbabwe, wax ka yar 200 mitir oo ah webiga Zambezi (dhab ahaantii baaxad weyn oo Botswana ah si ay u gaarto xudduudaha Botswana / Zambia) ayaa kala tagta labada dal. Namibia waxay xornimadeeda ka heshay Koonfur Afrika 21-kii Maarso 1990-kii, ka dib Dagaalkii Namibiyaanka ee Madax-bannaanida. Magaalada caasimadda ah iyo magaalada ugu weyn waa Windhoek, waana waddan ka tirsan Qaramada Midoobay (UN), Bulshada Horumarinta Koonfurta Afrika (SADC), Midowga Afrika (AU), iyo Commonwealth Nations.
Namibia, waddanka ugu qaalisan ee ku yaala Afrika ee ka hooseeya Saharaha [19], wuxuu degenaa tan iyo wakhtiyadii hore by dadweynaha San, Damara iyo Nama. Tan iyo qarnigii 14aad, dadka soo galey Bantu waxay yimaadeen qeyb ka mid ah Bantu. Tan iyo markaas ka dib kooxaha Bantu wadar ahaan, oo mid ka mid ah loo yaqaano dadka Ovambo, ayaa hareeyay dadweynaha dalka tan iyo dabayaaqadii qarnigii 19aad, waxay soo saareen aqlabiyad.
Namibiya waa wadan ku yaalo koonfurta hoose ee qaarada Afrika. wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Angola, Botswana, Saambiya iyo Koonfur Afrika.Magaalo madaxda wadankaan waa Windhoek
Shaqo Qaran iyo Ardayda Gurmadka
Shaqo Qaran iyo Ardayda Gurmadka waxay ahaayeen barnaamijyo qaran, ahaana kuwo is dhaxlay oo ka hirgalay [Soomaaliya] sanadadii [dowladii Kacaanka] Soomaaliyeed.een gurmadka mashaaricda qaranka GMHQ 1984 waxuu ahaa 9bilood ee sanadki ku xiray 1985 Ayaa laga dhigay 2sano waxayna ku kala duwanaayeen gurmadkii waxuu lahaa progaram ka kooban ololaha barashada afka carabiga iyo la dagaalanka qaadka iyo hawlaha wasaaradaha wadanka oo lagu kala meeleeyay ardadii ka qayb galeysay GMHQ. Lkn kan ka dambeeyay waxuu ahaa laba sano oo tababar ciidan ah.
Horudhac
Dhamaan ardayda dugsiyada sare ka soo qalanjabisa tiro ahaana qiyaastu ahayd 14,000 ayaa lagu xarayn jiray mudo bilooyin ah xarunta tabobarka ciidamada ee Xalane oo ku taala Muqidsho. Guud ahaan 60,000 ayaa dugsiyada sare dhigan ka diiwaangalsanaa sanad walba Soomaaliya oo dhan.
Ardayda waxaa berigii hore uu barnaamijka u badnaa macalinimo ka dib, ayaa sanadkii 1984 loo badalay barnaamij Gurmadka Ardayda halka kolkii hore la oran jiray Shaqo Qaran.
Tabobarka Ardayda Gurmadka
Barnaamijka Shaqo Qaran wuxuu bilowday iyada oo macalimiin iyo shaqaale dowladeed ay noqanayeen ardayda mudo 2 sano oo kaamil ah.
Gurmadaka Ka Dib Qoritaanka Imtixaanka Jaamacada Ummada
Ardayda xilkooda Shaqo Qaran ama howlahooda Gurmad u soo guta sida loogu talogalay waxay u fariisan jireen imtixaanka Jaamacada Ummada Soomaaliyeed oo sanadkii mar la qaban jiray.
Wasaaradaha Waxbarsahada iyo Barbaarinta iyo Wasaarada Hidaha iyo Tacliinta Sare ayaa diyaarin jiray imtixaanka Jaamacada Ummada ay ardayda u gali jireen.
Xafiiska Shaqada Qaran ama Ardayda Gurmadka ee Wasaarada Waxbarashada
Wasaaradda Waxbarashada iyo Barbaarinta waxaa ka mid ahaa Qaybta Ardada Shaqada Qaranka oo qabanaysay howlo aad u muhiim u ah ardayda iyo wasaaradda intaba.
Waxaana ugu muhiim sanaa xaqiijinta iyo sugitaanka in ardayga ka soo baxay dugsi sare iyo in uu soo maray shaqadii qaranka waayihii horana barnaamijka Gurmadka ahaa.
Maxamed Daahir Qaasim oo ahaa Madaxa Xafiiska Ardayda shaqada Qaranka iyo Sayidcali Xuseen Macalin oo ahaa ku xigeenkiisa iyo waliba Cabdirashiid Maxamed.
Faa'iidooyinkii Shaqada Qaranka iyo Ardayda Gurmadka
Ardaya dhameeya tabobarka militati waxaa shaqooyin loogu diri jiray dhamaan gobollada dalka halkaas oo ardayda ay soo baran jireen:
Koonfurta China Muranka Badda
Koonfurta China Muranka Badda
koonfurta china muranka xadka halka xuduuda ay sheeganayaan dalal badan oo ka tirsan gobolka asia doorta umada qurbaha maraakiibta tamarta mara ee gobolka dhex mara dhamaan aduunka. Waxaa dhacday dhacdooyin badan oo ka dhacay koonfurta china badda sheegashadeeda ku saabsan asias la doorto, mashiin taiwan oo ay toogteen hay'adda 'philappines navey' iyo dhacdooyin badan ayaa kadhacay sheegashada iyo lahaanshaha jasiiradaha.
sido kale fiiri
Asiya
Wabiga Daawa
Wabiga Daawa waxoo maraa koonfurta galbeed ee dalka Soomaaliya, dhinaca xuduuda Itoobiya iyo kenya, wabigaan waxoo ku darsamaa Wabiga Jubba.
waana wabiga saddexaad ee soomaaliya leedahay.
Yubbe
Yubbe waa degmo ka tirsan gobolka sanaag, ee Jamhuriyada Somaliland waxay dhanka bariga ka xigta qiyaas ahaan 90km magaalo madaxda gobalka cergaabo. Waa magaalo taarikhiya waxay leedahay dhul bilic ahan soo jiidasho heer sare ah leh.
Juquraafiga
Juquraafi ahaan Yubbe waxay ku taalaa goob istaraatiiji ah, Waxa ku yaala buuro iyo beero aad u waawayn. Deegaan ahaan waxaa hoos taga dhul aad u balaadhan oo ay ka midyihiin tuulooyinka iyo deeganadan hoos ku xusan.
Deegaanada hoosyimaada waxa ka mida
August
Agoosto
École nationale de l'aviation civile
École nationale de l'aviation civile waxa ay ku taala magaalada Toulouse, Midi-Pyrénées, Faransiiska.
Eastern Cape Province
Eastern Cape Province, Koonfur Afrika.
Angalool
Angalool waxaa ladhahaa bahalada badda ku nool qolfahooda, waxaana badanaa la arkaa ayaga oo bahalkii lahaa ku jirin.Angaloolka waxoo ka buuxaa xeebaha, ayaga oo kala waaweyn, aad neh u kala qurxan.waxaa jirto qeyb ka mid ah angaloolka oo loo isticmaalo firimbiga loo yaqaano boon. Afkiisa woo balaaranyahay dhaxda neh woo ka qaloocanyahay, geesaska neh duleelo oo ka leeyahay ama dadka aa ka duleeliyo.
Maxmuud Sangub
Sangub Waa abwaan soomaaliyeed oo leh halabuur dhinacyo badan leh. Taariikh-Faneedka Abwaan Maxamuud C/laahi Ciise “Sangub” Maxamuud Cabdilaahi Ciise (Sangub), wuxuu ka mid yahay abwaanada ugu horeeya hal-abuurka Soomaalida, waana nin dad badani ku xusuustaan kaalinta uu ka qaatay Kobcinta Suugaanta Soomaaliyeed, hase yeeshee, waxaa dhici karta in dad badan oo maanta nooli aanay isu aqoon Sangub iyo Fankiisa. Bal aanu isku dayno in aynu Wax ka sheegno, taariikh-faneedka Sangub: Maxamuud Cabdillaahi Ciise (Sangub), wuxuu ku dhashay baadiyaha magaalada dhagaxbuur dhulka Is-maamulka deegaanka Soomaalida Itoobiya, sannadkii 1944, halkaas oo uu ku barbaaray. Sangub markii da’diisu shan jir gaartay ayuu ku bilaabmay u hilowga fanku. Dhalinyaranimadiisii, wuxuu ku soo caan baxay ciyaaraha dhaqanka, gaar ahaan ciyaarta “Dhaantada” oo ah mid markuu gacanta u qaado aan cidina uga daba dabadii yeerin.
Isgaadhsiinta Soomaaliya
Isgaadhsiita Soomaaliya (Communications in Somalia) waa adeega isgaarsiinta ka howlgasha wadanka Soomaaliya, taasi oo iskugu jirta isgaadhsiinta teleefanka, internetka, idaacadaha raadiyaha, madbacadaha, warbaahinta telefishanka iyo adeega waraaqad-dirista (postal services).
Maxmuud Sangub
Kasokow dhinaca Ciyaaraha dhaqanka Sangub, wuxuu ahaa gabayaa ka hida qaba qoysas kala duwan wada gabya, aabihii, abtiyaashii iyo walaalihii intuba way gabyi jireen.
Isgaadhsiinta Soomaaliya
Hordhac
Wixii ka dambeeyay dagaalkii sokeeye ee wadanka, waxaa aasaasmey shirkado madax banaan oo uga adeega bulshada howlaha isgaadhsiinta ee wakhtiyadii hore dowlada Soomaaliya gacanta ku hayn jirtey. Tartanka udhaxeeya shirkadaha wuxuu keenay in maanta Soomaaliya ka mid noqoto wadanada ugu adeega fiican iyo qiimaha jaban ee isgaadhsiinta teleefanka iyo internetka.
Maxmuud Sangub
Wakhtigiii hore ma jirin waxbarasho Jaamacadeed, iskuuladuna dalka way ku yaraayeen, sidaa darteed sangub wuxuu ku dadaalay inuu barto quraanka ilaa uu quraankii dhammeeyey, xilligaasna waxyaabaha dhalinyaradu aad isugu taxalujin jirtay, waxaa ka mid ahaa gabayada. Sangub abtigii, wuxuu ahaa ninkii uu Timacadde ku hal qabsanayay ee uu lahaa; “Mudanihii Aflow iyo sidii Muxumed maw sheeg” Aflow, wuxuu ahaa, abtigii hooyadii la dhashay.
“Masoolahayeey, Casoolahayeey, ciyaar-jinidaan aqaan” Inkasta oo Sangub sheegay in aanu ilaa hadda garanayn macnaha ererada Masoole iyo Casoole, haddana wuxuu kelmadahaa ka dhigtay, hal-qabsi naaxyid u noqotay heeshihiisa.
Institut polytechnique des sciences avancées
Institut polytechnique des sciences avancées waxa ay ku taala magaalada Toulouse, Lyon, Marseille iyo Ivry-sur-Seine, Faransiiska.
Maxmuud Sangub
Sangub, markii uu barbaar noqday ayuu ayuu yimi magaalada Hargeysa, sannadkii 1961, wuxuuna tegay Idaacadda Raadyow Hargeysa, halkaas oo imtixaan lagaga qaaday, Sangub isaga oo ka hadlaya sidii wax u dhaceen, ayuu yidhi: “Naxariistii Jano ilaahay ha siiyee, Ninkii la odhan jiray Huryo, ayaa yidhi; ‘Inankan haddii aad loo reer magaaleeyo, wax buu samayn karaa, markaa waa in laqaataa’.” Xaajji Cabdi Ayuub oo madax ka ahaa Raadiyow Hargeysa, ayaa codsigii ka ogolaaday, sidaana wuxuu kaga hawl-galay Raadiyaha oo uu ka qaban jiray, shaqo aan rasmi ahayn. “Sidaa darteed, Huryo ayaa sabab u ahaa in aan dhulkii ka imaado oo aan Fanka Soomaalida ku soo biiro,” ayuu yiri Sangub oo ka hadlayay cidii gacanta ku siisay inuu ku dhiirado, kana qayb-qaato Fanka.
Ka dib markii uu ka helay shaqo-aan-rasmi ahayn magaalada hargaysa ayuu waxa uu u wareegay magaalada Muqdisho sannadkii 1961, halkaas oo uu imtixaan u u galay, isaga iyo 21 qof oo kale halkaasna uu isagu dhinaca gabayga uu ku guulaystay iyo shiikh akhriyey jiray Quraanka Kariimka, sidaas ayuuna kaga shaqo galay Idaacada Muqdisho; Waxaana imtixaanka ka qaaday Fuqi Buraale iyo Cismaan Kaahin iyo Cali Afyare.
Sangub markii uu yimid magaalada Muqdihso waxaa yaab iyo dhabanahays ku noqotay sida gabdhaha magaalada ku nool ay u dhaqmaayaan, iyo sida ay ahaayeen gabdhihii uu baadiyaha ku yaqaanay; gabaygii ugu horeeyey uu ku galo imtixaankana waxa uu kaga hadlay sida dhaqanka magaalada iyo kan baadiyahu u kala duwan yahay, wuxuuna yidhi; Habluhu waagii hore waa tii, ay hadal yaraayeene Waayagii harraadkiyo dhibtiyo, hawsha kululaaye Wa kii lagu hawoon jirey intii, hadhac la ootaaye Abwaanku, wuxuu noqday mid halis ku ah samaynta Riwaayadaha xiisaha leh, inta badana riwaayadihiisu waxay bulshada dhexdeeda ka abuuraan doodo soo kala horjeedda. Guud ahaan, riwaayadihiisu, waxay u qaybsan yihiin Wadani, Jacayl iyo kuwo falsafad ku dhisan. Riwaayadii ugu horaysay ee uu sameeyay, waxaa la odhan jiray “Naga Guur” waxayna ahayd, mid Wadani ah oo uu ugu talo-galay gumaysigii Ingiriiska oo wakhtigaa Afrika inteeda badan Xukumi jiray. Sannadkii 1964-kii, ayuu sameeyay riwaayad la odhan jiray; “Lamood noqonse wayday.” Abwaan Sangub, halkaa kama harin abuurista riwaayadaha, wuxuuna xoojiyay mu’alifnimadiisii, sannadkii 1966, wuxuu sameeyay riwaayada caanka ah ee “Yaxaas dhega-duub.”
Abwaan Sangub, mar la waydiiyay cidii ku dhiiri-gelisay samaynta riwaayadaha, wuxuu yidhi; “Mu’alifiinta, qaarbaa bakhaylo ah oo aan sheegin cidii soo gacan qabatay, aniguse sidaa ma ihi oo waan sheegayaa, waayo, cidina kuma soo dhalan,” ayuu yidhi. “Riwaayadaha, waxaa igu dhiiri-geliyay Cismaan Aadan (Cismaan Askari) oo isagu aan iga harin ilaa aan ka sameeyay riwaayadihii; “lamood noqonse wayday iyo Naga Guur.”
Sangub oo ka sii hadlayay waxtarka ballaaran ee uu u geystay Alle ha’u naxariistee Cismaan Askari, ayaa cadeeyay in abwaanku inta uu sameeyo beytka u horeeya heesta, kadibna uu Sangub ku odhan jiray midhaha leekaysii, wuxuu kaloo sheegay in uu ka caawin jiray toostoosinta, sida loo helo qisooyinka riwaayaduhu ku socdaan, “Maadaama aan ahaa arday la laylyayo, Cismaan waxyaalo badan oo uu isagu sameeyay ayuu ka dhigi jiray, sidii waxaan anigu sameeyay oo kale,” ayuu raaciyay abwaan Sangub.
Maxamuud, wuxuu sheegay in hadda ay sahlan tahay sida qofku abwaan ama fannaan ku noqdaa, iyadoo buu yidhi dadku hadda waxay doonaan iskaga magacaaba qofka, halkii ay waayadii hore arrintaasi ka ahaan jirtay Derejo, si adag lagu heli jiray. Isaga oo taa ka hadlayana, wuxuu yidhi; “Wakhtigaa, waxaa magacaa lasiin jiray qofkii u qalma oo keliya, anigana abwaanimadayda, riwaayadaha iyo heesaha aan sameeyo iyo in aan u gudbo heerka loo yaqaan abwaan, waxaa sabab u ahaa Cismaan Askari.”
Sannadkii 1961-ki, ayaa Sangub loo bedelay magaalada Muqdisho, halkaas oo uu si rasmi ah uga noqday Fannaaniintii Raadiyow Muqdisho. Abwaan Sangub, wuxuu ka sheekeeyey waxyaabihii uu kala kulmay magaalada Muqdisho oo uu markii ugu horaysay tegay, waxyar kadib Is-raacii labada dal ee Soomaaliya iyo Somaliland oo loo bixiyay Jamhuuriyadda D. Soomaaliya, isaga oo ka hadlayana wuxuu yidhi; “Aniga, Maxamed Cabdilaahi Gujis iyo Farxiya Cali oo aan shaqaale rasmi ah ka ahayn Raadiyow Hargeysa, ayaa si rasmi ah naloogu wareejiyay Raadiyow Muqdisho.”
Sangub, arrimihii ugu adkaa ee uu Muqdisho kala kulmay, waxaa ka mid ahayd is-faham la’aan xaga luqadda ah oo dhex yaalay labada bulsho ee Waqooyi iyo Koonfurta. “Waxaa jirtay in aan dadku is af aqoon, laakiin waagii dambe waa la is afbartay. Anagu, waxaanu wadanay af-soomaali taag-taagan oo af-waqooyi ayaanu ku hadlaynay, markaanu tagnay dadkii reer Xamarka ahaa waanu is-fahmi waynay oo waxaa naga soo hadhay[Yaa, sidii wax dhega la’].” Sidaa waxa yidhi, Sangub oo ka hadlayay sheekooyinkii ugu yaabka badnaa ee ay kala kulmeen, markii ay Xamar tageen.
Maxamuud Cabdillaahi Ciise, wuxuu caan ku ahaa Naanaysta (Sangub) oo dadka intiisa badani ay u taqaano, haddaba su’aasha la is-weydiin karaa waxay tahay, Maxay ugu baxday Naanaystani? Waagii uu yaraa, waxa la odhan jiray (Singub), maxaa yeelay, carruurnimadiisii ayuu dab ku dhacay, kadibna wuxuu ka gubtay sinta, maalin maalmaha ka mid ah ayuu ku fekeray inuu caruurta oo dhan isu ekeysiiyo oo midkasta uu ku dhigo Calaamada Sinta kaga taal. “Dhulku barwaaqo ayuu ahaa, xoolahana waa la bariisin jiray, dadkuna xoolo badan ayuu lahaa, dharabta ayaa xoolahaas laga bariisin jiray, anaguna qori-tuur (dacar-tuur) ayaanu ciyaari jiray” sidaa waxa yidhi Maxamuud Cabdillaahi Ciise oo wax ka tilmaamaya xaaladii nololeed ee wakhtigii reer guuraanimada ee uu ku soo barbaaray yaraantiisii. Abwaanku, isaga oo si gaar ah uga hadlaya sida Naanaystu ugu baxday, ayuu yidhi; “Aroortii ayaanu dhaxanta dab ka shidan jirnay, markaas ayaan Ciyaalkii ku idhi; qofkasta oo idinka mid ah, waxaan ku dhigayaa sumadda igu taallaa oo aan u ekeysiinayo Sumadda geelooda ku taal.” Sangub, wuxuu sheegay in Ciyaalku ay ka baqayeen, sidaa darteed waxaa u suurto-gashay inuu midkasta oo carruurtaa ka mid ah uu dab ku dhejiyay. “Ciyaalkii oo wada ooyaya, ayaa guryahoodii ku noqday. Islaan, ayaa aragtay caruurta wada ooyaysa, markii ay weydiisay waxa ku dhacay, waxay u sheegeen in aan anigu gubay, markaas ayay Islaantii tidhi; waa maxay Singub-kani.”
Inkasta oo abwaanka magaca loo bixiyay uu ahaa Singub, haddana ugu dambayntii waxa naanaystaasi isu rogtay Sangub, waxaana sida uu sheegay ka bedelay Nin la odhan jiray Fiqi Buraale oo Raadiyow Muqdisho ka shaqayn jiray. Bedelaada Naanaysta Sangub, waxaa u sabab ahaa, iyada oo markii uu Xamar tegay ay dadkii kari waayeen Singub, Sidaana loogu bedelay Sangub.
Q: 2aad Qaybtii koowaad ee barnaamij Faneedka Abwaan Maxamuud C/laahi Ciise (Sangub), waxaynu wax kaga tilmaamay bilowgii taariikhda murtida iyo xikmadda Eebbe ku manaystay Abwaan Sangub. Qaybta labaad ee maantana, waxaanu wax kaga taataabanaynaa Riwaayadihii uu Abwaanku sameeyay sannadihii Toddobaatameeyadii.
Abwaan Maxamuud C/laahi Ciise (Sangub), kuma koobna Mu’alifnimada oo keliya, balse waa gabayaa, wuxuuna leeyahay gabayo badan oo uu kaga hadlayo dhinacyada kala duwan, maadaama uu yaraantiisii ku soo barbaaray nolosha miyiga, wuxuu caan ku noqday Ciyaaraha dhaqanka, intaa waxa u dheer samaynta laxanka heesaha, samaynta Muusikada, iyo weliba metelaadda ama jilaanimada.
Sannadkii 1970-tanaadkii ayuu sameeyay riwaayado jacayl ah oo ay ka mid ahaayeen, Riwaayado caan ka noqday guud ahaan dhulka Soomaalidu degto. Riwaayadaha kala ah; Qabrigii Jacaylka, Xuudbaa liqay Jacaylkii, iyo Xuskii Jacaylka, waxay noqdeen qaar qisooyinka iyo heesaha ay xambaarasanaayeen, si weyn u soo jiiteen indhaha Soomaali badan muddo dheer ku hadaaqi jiray, heesihii riwaayadahaa ku jiray. Haddii aynu wax yar ka xusno, waxaynu soo qaadan karnaa riwaayadii la odhan jiray “Qabrigii Jacaylka” oo waxay dadku is-weydiinayeen Jacaylka la’ aasayo, taas oo qof walba ku dedaalay bal sidii uu wax uga ogaan lahaa arrinta.
Riwaayadaha kale ee Sangub sameeyay, waxaa ka mid ahaa “Xoriyo nin geyaa ha guursado,” “Gari ma kaa baxdaa, isuma qado iyo kuwo kale.” Xoriyo, waxay ahayd, riwaayad caan ah oo dadku si weyn uga daba dhacay, Inkasta oo abwaanku ujeeddada riwaayada ku tilmaamay mid wadani ah oo uu kaga hadlayay qadiyadda Soomaali Galbeed, haddana dadku waxay u macnaysteen wejiyo kala duwan. “Xoriyo, waxaan kaga jawaabayay gumaysigii iyo Nin Amxaar ah oo Buug ka qoray,” ayuu yidhi Sangub.
Markii ay dadku daawadeen Xoriyo, waxay noqotay ujeedo badan oo qofba sidii uu isagu jeclaa, ayuu u macnaystay. Sangub oo wax laga weydiiyay sida uu u dareemay markii fikradiisii ay ka xoog badatay tii shacbigu qabeen, ayaa sheegay inuu isku dayay in aan la bedelin ujeeddadii uu ka lahaa, hase yeeshee wuxuu intaa ku daray inuu sidii ay rabeen u daayay; “Riwaayada Xoriyo, qofkastaa si gooni ah ayuu u fasirtay, dadkuna umay qaadan sidan ku waday. Maxkamaddaa dhegaha la’ ayaa la’I saaray, aniguna maadaama aan ka dhaadhicin kari waayay, siday u qaateen ayaan ugu daayay. Waxaa quman in wax laysweydiiyo oo qofkii riwaayada alifay lagu yidhaahdo, maxaad uga jeeday, balse aan wax la iska mala awaalin.” Sidaa waxa yidhi, Sangub oo ka hadlaya isfaham la’aanta dhextaalla abwaanka iyo bulshada guud ahaan.
Si kastaba ha ahaatee, waxay Xoriyo noqotay “Hadal ninna si u yidhi, ninna si u qaaday. Halku-dhigyadii riwaaydii xoriyo ee dadkana, sida weyn u soo jiitay, waxaa ka mid ahaa ereyadan: “In ay dunidu gabangaabsi tahay oo gabaxa oo liita, Wakhtigaa isgurayiyo ilaa shiidda lagu guuray oo ay galgalad tahay ayaan idin garwaaqsiine, Taariikhahan gabaabsiyay qarnigan galowgu sheegaayo, Gudcurkiyo cadceedan isqabsaday, hadalkan gaagaaban, cilmi falaggan guuree dayaxa guudka laga saaray, Gordane iyo surwadan kala durkee godobta sheegaaya, Guntane iyo bayaatkan isdhacaye geella ka qaaday, Gartan uu afyuubkii lahaa geli aqoon waayay, Xurrahan gudinta soofaystay ee gabadka dhiigaystay, Lamaanahan gucleeyay ee u tegay dirirta gowriira, Gaadhanahan ordaaya ee derderay guubiska hurdaaya.” Tixahan iyo kuwo kale oo badani, waxay noqdeen kuwo dhadhan u yeelay xoriyo oo ay soo bandhigideeda ka qayb-qaateen Fannaaniin badan oo ka mid ah, kuwa loogu jecel yahay markay noqoto heesaha iyo dhinaca maadaynta intaba.
Maxamuud Cabdillaahi Ciise (Sangub), wuxuu si weyn uga soo horjeestay Maamulkii dawladii rayidka ahayd ee talada dalka uga horaysay Taliskii Siyaad Barre, oo isagu inqilaab Milateri talada dalka kagala wareegay. Heeso badan oo wakhtigaa uu tiriyay, ayuu si weyn ugu muujiyay fadhiidnimada maamulkaas, iyada oo uu ku tilmaamay mid aan habayaraatee waxqabadka lahayn, dadkiina khaladay. Heesaha uu wakhtigaa Sangub u tiriyay Xukuumadii uu Ra’iisal-wasaaraha ka ahaa Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal, waxaa ka mid ahaa; “Hurudooy hawaaraay,” “Gaasiray inaga yayna kala guraaya,” “Alla walalac beeneey,” “Waan arkaayo sheegi maayo,” “Xilka kaan u dhiibtaa iga dhuumanayoo dhexda caynku kaga go’ay.” Abwaan Sangub, fannaaniinta uu aadka u jeclaa, inta badana riwaayadihiisa wax ka meteli jiray waxaa ka mid ahaa, Fannaanka caanka ah Salaad Maxamed Shardi (Salaad derbi) iyo Saynab Cige Maxamed oo labaduba wax ka metelayay, Riwaayadihii Silsilada ahaa ee (Silsiladii Jacaylka), isaga oo abwaanku wax ka tlmaamaya jacaylkii uu u hayay fannaanka Salaad derbi, wuxuu yidhi; “Fannaaniin badan baan jeclaa, laakiin sida wiil aan dhalay waxaan u jeclaa Salaad derbi, waayo wuxuu ii ahaa Mukhlis, wuuna dedaal badnaa.”
Q: 3aad aybihii hore ee Taarrikh-faneedka Abwaan Sangub, waxaynu ku xusnay qaybo ka mid ah Badweynta murtiyeed ee Eebbe ku manaystay Abwaanka, gaar ahaan riwaayadihii uu sameeyay oo qaar ka mid ah aanu wax kga tilmaamay.
Isgaadhsiinta Soomaaliya
Adeega Boostada
Adeega Boostada Soomaaliya waa adeega boostada iyo waraaqaha ee wadanka Soomaaliya. Shaqada boostada waxaa masuul ka ah Wasaarada Boostada iyo Warisgaadhsiinta. Intaasi waxaa dheer, adeega boostada waxay xidhiidh quman la leedahay wakaalado kale oo caalami ah kuwaasi oo iska kaashadaan helitaanka iyo dirista buqshadaha iyo alaabta. Nasiib-daro, adeega boostada Soomaaliya wuxuu burburay wakhtigii |dagaalkii sokeeye sanadkii 1991kii. Dadaal badan iyo dhiiranaan ka dib, waxaa dib loo soo celiyay adeega boostada 1dii Noofember 2013ka, wakhtigaasi oo uu dhacay Heshiiskii Xidhiidhka Iskusocodka ee dowlada Soomaaliya la sexeexatay wakaalada Boostada Imaaraadka.
Guud ahaan, badhtamihii Oktober 2014ka waxaa Wasaarada Boostaha ku dhawaaqdey fureyaal u gaar ah dhamaan 18ka gobol ee wadanka.
Dadka-Dayak Indunisiya
Dadka-Dayak Indunisiya
🇮🇩 Indonesia
Dadka ku nool jasiiradaha indonesia tiradaas oo ah ilaa 7 milyan oo qof oo ku sugan Aasiya, dadka ku nool waddanka indonesia.
Maxmuud Sangub
Qormadeenan maantana, waxaynu ku soo qaadanaynaa doorkii uu Sangub ku lahaa, heesaha Waddaniga loo yaqaan. Inkasta oo uu Sangub si weyn uga soo horjeeday Maamulkii Rayidka ahaa oo uu Inqilaab Meletari Xukunka kagala wareegay 21 Oktoobar 1969, haddana wuxuu taageero weyn isla barbar taagay dawladii milateriga ahayd, isaga oo Maxamuud C/laahi arrintaa ka hadlaya, wuxuu yidhi: “Dawladii hore waan la-dagaalami jiray oo waxaan u arkayay wax khaldan, kadibna waxaa dhashay Kacaankii markaa aad baan u dheereeyay.”
Inkasta oo ay heestani Waddani tahay oo sida uu sheegay abwaanku, loogu tala-galay in loogu digo dawladii Ruushka oo dhinaca Itoobiya u xaglisay markii uu socday dagaalkii dhexmaray Soomaaliya iyo Itoobiya sannadihii 1970-naadkii, haddana sideedii looma dayn, waxayna noqotay mid loo isticmaalay ujeedooyin badan oo dadka midba sidii uu jecelyahay u cabiro, gaar ahaan xilliyada ay jiraan iska horimaadyo iyo khilaafaad u dhexeeya laba ardaa ama laba qolo oo xataa isku ardaa keliya ahi. Falalka noocaas ah oo noqday, qaar si weyn ugu faafay dhammaan dhulka Soomaalidu degto. Abwaan Sangub oo dareenkiisa ka dhiibanaya, sida loo maydhaamay heestaa iyo kuwa kaleba, ayaa yidhi; “Markii Ruushku inaga soo saaray Itoobiya, ayaan aniga oo cadhaysan sameeyay afar heesood oo tani ka mid tahay, laakiin waa nasiib-darro in dadku arki waayan Xikmadaha qotoda dheer ee ay xambaarsan tahay, waana wax laga xumaado.”
Heesaha kale ee Waddaniga ah, waxaa ka mid ah: “Dhiigayga waan gada-hayaa, galaas ayaan ku shubayaa,” “Wallee dheehooy dhaaxaad oloshaye, waa lagaa dhalin.”
Abwaan Sangub, intii uu ku dhexjiray mihnadda Fanka, wuxuu soo barbaariyay Fannaaniin badan oo Caan ah oo ay ka mid yihiin; Cabdi Cali “Bacalwaan,” Cumar Rooraaye, Axmed Cali Cigaal, Axmed Mooge iyo Axmed Gacayte. Waxa kale oo uu qayb ka qaatay hablaha fannaaniinta, gaar ahaan kooxdii ciyaaraha dhaqanka oo uu soo saaray gabdho badan oo ay mid yihiin; Shamso Cumar, Caasha Walasaqo, Safiya Geelle, Fayruus Sh. Daahir, Khadiija Maxamuud “Qalanjo,” Saynab Cige, Xakiima Caalin, Kaaha Shire iyo kuwo kale oo farabadan.
Maxamuud Cabdillaahi Ciise “Sangub,” waxaa lagu tilmaamaa ragga ugu horeeya marka laga hadlayo samaynta riwaayadaha, haddaba isaga oo ka jawaab celinaya aragtida uu ka qabo cidda ugu riwaayadaha badan, wuxuu yidhi: “Anigu waxaan ahay, qofka ugu riwaayadaha badan.” Markii uu dagaalku ka dhacay dalka Soomaaliya, waxaa bilaabmay burbur ku yimi dhammaan dhinacyada nolosha bulshada, iyo baro-kac weyn oo dadku ugu hayaameen, dhinaca Waddamada Jaarka ah, gaar ahaan Waddanka Kenya. Sangub, wakhtigaa wuxuu sameeyay Riwaayado badan oo uu kaga hadlayo dhibaatooyinkii ay keeneen dagaaladii sokeeye.
Riwaayadahaas, waxaa ka mid ahaa: “Ummad wada qooqan, wax u qaybi leeyahay,” “Halkii qoontu ku taallay dhakhtarkii qalliwaa,” “Qabyo,” “Ambiil ma leh.”
Heesaha, sida gaarka ah dadbadani ugu xusuusto, waxaa ka mid ah: “Yaan Ismiit,” iyo “Nin ku siray wax kuu sheeg,” oo labaduba yihiin kuwo Waddani ah oo si guud uga hadlaya, dhibaatooyinka gumaysigu ku hayo bulsho-madowda Afrika, gaar ahaanna “Yaan Ismiit,” waa hees caan ah oo ay qaadaan fannaaniinta Waaberi, kana hadlaysa qadiyadii Gumaysigu ku hayay Waddamada Rodisia iyo Koonfurta Afrika.
Buun (firimbi)
Buun waxaa la dhahaa firimbi laga sameeyay Angalool weyn oo afkiisa aad u balaaran, waxoo leeyahy cod aad u weyn. Buunka waxaa laga isticmaalaa wadamo ka mid ah caalamka, waxoo caan ka yahay soomaaliya. Sheekooyinka ugu caansan oo boonka lagu soo qaato waxaa ka mid ah markii laga hadlaayo aakhiro, oo la leeyahay boonka waxaa la isticmaalaa aakhirosamaanka.Dhaqan ahaan boonka waxaa la isticmaalaa markii la damaashaadaayo.
Maxmuud Sangub
Abwaanku, wuxuu sheekada ka bilaabay markii uu gaadhay magaalada “Dika” oo u dhow Caasimadda Kenya ee Nairobi, isaga oo sheegay waxyaabihii uu halkaa kala kulmay inuu ka tiriyay Jiifto uu u bixiyay “Derin iyo Go’ wadato,” isaga oo ka hadlayana wuxuu yidhi; “Markii aanu tagnay xeradaa, waxaa dhacday in qofkii shirikaan haysa lagu qabsado oo la yidhi, xageed ka keentay oo qofkii Derin sitay lagu qabsaday, ayaan sameeyay Jiiftadan.” Jiiftadii uu Sangub tiriyay, waxaa erayadeedii ka mid aha: “Kud ka deg oo qanjo u durug derin iyo go’ wadatada, Jirikaan dawerisada taandhada ku dooddada waaba looga sii daray. Soddon gu’ iyo dogaad diraac iyo Jiilaalkeed, dalkan aynu leenahay dad aqoon leh baa yidhi, dembiyadii ka dhici jiray duhur galay dharaar qudha, xisaabihii la daabacay daalacan tan baa dheer.” Jiiftadan oo ah mid aad u dheer, waxa kale oo ka mid ahaa tuduc uu kaga hadlayo, sida aan cidina dan uga lahayn Shacbiga magacooda lagu adeeganayo, iyada oo qof waliba odhanayo; ummadda Soomaaliyeed!! “Sa’dan la isku wada-dagay ee magac duleedka ah, Nin waliba dadkiisii iyo duulqabiil ah soo tubay, ku led daarburburyahan dabalayha fadhiistoo debedaha u soo baxa nooga dhigaya derejada waxay dood wadaagaan, kii dilay Ninkii yidhi waan ladnahaye iga daa.”
Buun (firimbi)
Waxa Buunka Si gaar ah Loo Isticmaalaa Wakhtiyada Cklaadaha, Ciyaaraha, Baadidoonka, Shirarka iyo Aroosyada. Buunku wuxu Nolosha Bulshada Soomaaliyeed Kaga Jiray Doorka Muhiim ah, Wuxuna ahaa Aalad isgaadhsiineed, Waxa jirta Maahmaah soomaaliyeed oo tidhaahda "Ninkii Buunka Xaday Xaguu Ku Yeedhinlahaabaa Laga Rabaa".
Maxmuud Sangub
C/raxmaan C/laahi Barre Shiine
10 (tiro)
Toban (u qoranta 10) waa tiro ka mid ah xisaabta, taasi oo loogu dhawaaqo toban. Waa godka kow iyo tobanaad ee tirada guud marka laga soo bilaabo eber (0).
Maxmuud Sangub
intaa waxa dheerayd in dhulka soomaalida aay suugaantu meel wax ku ool leh aay ugu taalay. Soomaalidu suugaanta waxay u isticmaali jireen waxyaalo kala duwan oo aay ka mid ahayd heeso, gabyo, hees hawleedyo iyo wixii la mida
Buun (firimbi)
Isticmaalaa Buunka waxa Meesha Ka saaray Isgaadhsiinta Kala Duwan ee Aduunka Kusoo Batay, Waxana ilaa Haatan Laga isticmaalaa degaamo yar oo Kamid ah Dhulka Soomaalida Gaar ahaan Gobolada dhexe, Agagaarka Magaaladda Baardheere.
10 (tiro)
= Liiska Tirada =
Buun (firimbi)
By Faarah Mohamed Aided Ab'aar Thus,8,202+
10 (tiro)
= Qoraalo La Mid Ah =
= Xigasho =
Qolka cuntada
Hordhac
Aqaladu waxay ka kooban yihiin qolal badan, kuwaasi waxaa ka mid ah: Qolka jiifka, Qolka fadhiga, Qolka cuntada (Qolka qadada), Musqul (Suuli iyo Kaniif), Qolka qubeyska, Madbakh (Jiko), Qolka martida, Qolka waxbarashada (Maktabad), Qolka dhaqista (Qolka qasaalada), Qolka keydka iyo kuwo kale. Sida badan qolku waa mid ka mid ah unugyasa dhisme ee aqal ama dhisme guri ka kooban yahay. Tusaale ahaan, qolka fadhiga, qolka cuntada, qolka jiifka, qolka martida iyo wixii la mid ah. Sidoo kale waxaa dhacda hal qol mararka qaar kaligiis la diso kaasi oo ah aqal hal qol ah.
Sharaxaad
Dhamaan dhismaha aqalada iyo kuwa waaweyn waxay u sii qeybsamaan waaxyo yaryar oo ka samaysan qolal. Qolku waa afargees ka samaysan dhagax, bir, muraayad, caro iyo wixii la mid ah ee loo isticmaalo dhismaha. Kaabayaashu waa adeega aasaasiga ah ee bulsho kaasi oo fududeeya isku socodka, ganacisga, nolosha maalinle iyo dhamaanba baahida kala duwan ee bulsho.
800 (tiro)
800 waa lambar ka mid ah tirada.
800
Western Cape Province
Western Cape Province, (Afrikaanka: Wes-Kaap; Xhosa: iNtshona-Koloni) waa gobol Koonfur Afrika ah, oo ku yaal xeebta koonfur galbeed ee dalka. Waa tan afraad ee ugu ballaaran sagaal gobol oo leh aag gaaraya 129,449 oo kiilomitir oo isku wareeg ah (49,981 sq mi), iyo kan saddexaad ee ugu badan, oo lagu qiyaasay 6.6 milyan oo qof oo ku nool 2018. [3] Qiyaas ahaan saddex meelood labo meel dadkaas deggan waxay ku nool yihiin aagga caasimadda ee Cape Town, oo sidoo kale ah caasimadda gobolka. Western Cape waxaa la aasaasay sannadkii 1994-ka qayb ka mid ah Gobolka Cape Cape.
800 (tiro)
= Qoraalo La Mid ah = = Xigasho =
KwaZulu-Natal Province
🇿🇦 South Africa KwaZulu-Natal waa gobol ku yaalo dalka Koonfur Afrika.Gobolkaan waxaa la abaabulay 1994ti. Caasimada gobolka waa Pietermaritzburg. Gobolkaan waxaa looga hadlaa Af-Zulu
Deegaan Harti
Deegaan Harti waxaa ka mid ah:
Abaajibil
Abaajibil sidoo kalena loo yaqaano (binu jabal) waa beel ka mida beelaha Aw digil kuwaas oo ku dhaqan gobolka shabeelaha hoose gaar ahaan deegaanka Bariire ee hoos taga Awdheegle waana beel nabadeed oo Beeraleey iyo Xoolo dhaqataba leh.
Beesha Abaajabal asal ahaan waxeey kasoo jeedaa Carab gaar ahaan faraca binuu Umayah Binu Cabdi Shamsi Al-Qurayshii waxayna kasoo galaan aftirsiga Mucaawiya Binu Abii Sufyaan Awoowaheena Maxamed Binu Al Sadiiq oo lagu naanaysi jiray Abaajabal ayaa waxuu kasoo hijrooday qarnigii 5 aad ee Hijriyada oo hadda laga joogo in ka badan 10 qarni ama wax ka badan 1000 sano dalka Yeman gaar ahaan gobolka Xadarmuut waxuuna kusoo degtay Magaalada Xamar gaar ahaan Xamarjajab. wax badan kuma uusan nagaanin wuxuuna usii safray kadib degmada afgooye oo markaasi ka talinaysi boqortooyadii Geladi qeybna ka noqday mudo badan aan badnayn markuu joogay ayuu wuxuu u safray meel la yiraahdo kuraale oo hada loo yaqaano raaxoole una dhaw degmada bariire meesha ayuu dagay kuna faracmay kadib markii faraciisa uu batay waxeey dageen deegaano kale sida bariire shaam nuun mubaarak afgooye iyo guud ahaan dalka iyo koonfurta soomaaliya.
Beesha Abaajabal waa beel wayn oo xadaarad leh oo caan ku ah dhulka Soomaaliyeed cirifyadiisa oo dhan qaasatan Gobolka shabeelaha hoose, Gobolka Baay iyo Bakool, Gobolka Shabeelaha Dhexe, Jubada Hoose, Jubada Dhexe, Gedo.
Abaajabal waxeey dagaan oo deris iyo dhul wadaagba yihiin walaalahooda Awdigil sida Geladi, Gare, Jiido waxeyna ka tirsan tahay 7da Awdigil. Beesha Abaajabal waa beel Soomaaliyeed.
beesha Abaajabal deegaanka bariire ayeey aad u dagtaa waana dad dhaqan wanaagsan oo walaaltinimo xishmad muslinimo soomaalinimo deris wanaag iyo soo dhaweynba ula dhaqma guud ahaan umada muslimiinta ah dhamaantooda.
●Mohamed binu sadiiq ( Abaajabal )
1 ) Abtoow nuur maxamed ?
■Cumar
■ cabdi
■axmed
■Reer abtoow maxaat
Yuhuuda
Yuhuuddu waa dad haysta diinta yuhuudiga, diintaas oo ay sheegaan in ay ka timid nabi Muuse. =Akhrin dheeraad ah=
Abaajibil
■Reer aw amad
■Reer aw miire
■Reer aw cabdi cismaan
■Reer aw amad cismaan
■Reer aw maxaad yare
2) Cali maxamed ?
■ Reer guudoow
3) muumit maxamed?
■ Tamaam
■ Cumar
■  Axmed
■ Amiin
4) cumar maxamed ?
■Cashar
■  Mursal
5) eeboow maxamed ?
■ Faqi
■ Cabdiraxmaan
Marqaan
Marqaan ama Marqaan wayne waa magaalo Tariikhi ah oo ku taala Deeganka Soomalida (Somaali galbeed) Magaladaan waxay caan ku tahay xoolaha. Waxay ku taalaa dhul daaqsimeed aad u wanaagsan, waxana dega qabiilka tariikhda Soomaalida ugu caansan caligeri axmed iyo beelaha madhibaan sida reer horogle Magaalada marqaan waxay caan ku tahay xoolaha sida geela iyo adhiga darwiish jaamac biixi  magaca magaaladu waxuu ku qotomaa ceel biyood la oran jiray (Marqaad-wayne) micnaheedu yahay ceel mug-wayn halkaas oo dadku ugu dhawaaqay marqaan wayne   Aasaaska magalada waxaa qayb weyn ka ciyaaray Boqortoyada Ingiriiska oo laha qorshe ku adan in beelaha reer darawiish in laga saaro dhulka Soomaaliya. magaaladu waxay leedahay kaabayaal dhaqaale oo fiican. waxaa ka mid ah astaamaha marqaan in ganacsigu ku koro jamac biixi ayaa sheegay in marqaan lagu sheego inuu degan yahay jin qani ah. magaalada waxaa ku dhaqan in ka badan 15.000 oo qof waana magalada sedexaad ee ugu dadka badan dhulka reer darawiish marka laga tago Laascaanood iyo Buuhoodle waxaa magaalada hoostaga oo laga xukumaa magaalooyin badan.