cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mudarikwa sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Gundidza
Gundidza izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe mudunhu reBikita.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrika, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Mhongorwana
Mhongorwana (dolphin). Izwi iri rinotauwa neVaTsonga.
Angu
Chinyorwa chino chakaunganidza mazwi anodudza kuti ndini mwene wechinhu chabva kutaurwa. Izwi rinodudza kuti ndini mwene rinoshanduka zvichienderana nokuti chabva kurehwa chiri pamupanda wemazita upi.
Ndombale sezita
Ndombale izita remhuri rinowanikwa muDemocratic Republic of the Congo.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Chirume sezita
Chirume izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Makuvise sezita
Makuvise izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Shonga sezita
Shonga izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa, Zimbabwe, neMalawi.
Makuvise sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Chigutiro
Chigutiro chimbo chekufara chinoimbwa kana vanhu vari kupemberera zvikurusei pamichato, mabiko epamusha nedzimwewo mhemberero.
Shonga sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Rudyi
Verudzi rweChiShona vanokoshesa kumhoresana neruwoko rwerudyi; vamwe vanokoshesawo kudya vachishandisa ruwoko rwerudyi. Hazvitariswe zvakanaka kana munhu akagashira chinhu noruwoko rweruboshwe. Vabereki vanoedza napose kugombedzera vana kuti vashandise rudyi pakumhoresa, kudya, nokugashira. Makarekare vadzidzisi vaiedza napose kukurudzira vana vechikoro kuti vashandise ruwoko rwerudyi pakunyora nokuita mamwe mabasa.
Asi kune avo vane ruboshwe rwakasimba kwave kuita vamwe vanoshandisa ruboshwe irworwo kudya nokuti kwavari ndirwo rwune simba.
Zisengwe sezita
Zisengwe izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Sikwa sezita
Sikwa izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa, Zimbabwe, neZambia.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Nxele sezita
Nxele izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Kitala sezita
Kitala izita remhuri rinowanikwa muCongo Kinshasa, neZambia.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Nzeru sezita
Nzeru izita revanhu rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Rusaruraganda
Rusaruraganda (racism in English) zvinotaura mabatiro evanhu anovapatsanura zvichienderana nekusiyana kweganda ravo. Rusaruraganda rwunosiyanisa mabatirwo evanhu, vamwe vachiitirwa zviri nani pane vamwe nechikonzero chokunge vakasiyana ganda kana boka retsika ravanobva kwariri.
Munhoroondo yeAfrica rusaruraganda inyaya huru zvikurusei pakudzvanyirirwa kwakanga kwakaitwa vanhu vatema. Tsika iyi inoonekwazve pakutapwa muhuranda kwakitwa vatema vachiyambutswa gungwa reAtlantic kuenda kuAmerica neEurope.
Gokoro
Gokoro (light grey sodic, strongly salted soils; salt lick) inzvimbo ine dhaga pfumbu rine munyu muzhinji. Pagoroko panoungana mombe kana mhuka dzesango dzichinanzva ivhu rine munyu. Mune dzimwe nzvimbo varimi vanomwaya munyu pavhu kuti mhuka dzavanopfuya dzipote dzichiuyapo kuzonanzva, iyi iri zira yokuwanisa zvipfuyo kudya kwakakwana. Kune mammie marimuka vanoitawo tsika iyoyi yokumwaya munyu pavhu nechinangwa chokuti mhuka dzesango dziungane ipapo kuitira vashanyi vanouya kuzoona.
Chifunyise sezita
Chifunyise izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Bumhudza sezita
Bumhudza izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro iri muAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Mangoromera
Mangoromera ishave rekurwa nezvibhakera.
Mawara sezita
Mawara izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mapimhidze
Mapimhidze izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mawara sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Nganga sezita
Nganga izita remhuri rinowanikwa muTanzania, neKenya.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Chisonga sezita
Chisonga izita remhuri rinowanikwa kuZambia, neMalawi.
Mpenza sezita
Mpenza izita remhuri rinowanikwa muCongo, Kinshasa, Tanzania neZambia.
Mapuvire
Mapuvire izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Chisonga sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrika, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Mpenza sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Mapuvire
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Nzendo sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Kushanda Murimo
Murimo (Labour, employment, function, duty, occupation) zvinoreva basa raunoshanda, zvichisanganisira basa rinobhadharwa.
Gunyana 12
Gunyana 12 (kana Chishona chizere: musi wechiguminembiri muMwedzi waGunyana) musi wegore wemazanamairinemakumimashanu-neshanu (kana musi wechimazanamairinemakumimashanu-netanhatu pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara mazuva zananegumi kusvika pakupera kwegore.
Zengenene sezita
Zengenene izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Zhakata sezita
Zhakata izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Ndombele sezita
Ndombale izita remhuri rinowanikwa muAngola neCongo Kinshasa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Zengo sezita
Zengo izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, Tanzania neCongo, Kinshasa.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Chivungu
Chivungu izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Chikowa
Chikowa izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neZambia.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
.
Nengo sezita
Nengo izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, Kenya, neUganda.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Magora sezita
Magora izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. Rimwe zita riri pedyo rinonzi Makora.
Ruboshwe
Muchidzidzo Pimanyika, ruboshwe, munzere kana runzere (left-hand in English) zvinoreva divi rinotarisa kuChamhembe kana munhu akatarisa kuMadokero. Divi iri ndiro divi rine moyo wemunhu. Vanhu vanoshandisa ruwoko rweruboshwe vashoma pane vanoshandisa rudyi. Kunoitawo vamwe vane chipo chekugona kushandisa zvose ruboshwe nerudyi.
Kutya
Kutya (Fear in English) imhepo inoratidzirwa nekufunga kwengozi inogona kuitika kana kutyisidzira kune yemuviri kana yepfungwa mamiriro, angave echokwadi kana ekufungidzira.
Kumbwenda kumbweka kana kukwata (tremble with fear).
Ruboshwe
Verudzi rweChiShona vanokoshesa kumhoresana neruwoko rwerudyi; vamwe vanokoshesawo kudya vachishandisa ruwoko rwerudyi. Hazvitariswe zvakanaka kana munhu akagashira chinhu noruwoko rweruboshwe. Vabereki vanoedza napose kugombedzera vana kuti vashandise rudyi pakumhoresa, kudya, nokugashira. Makarekare vadzidzisi vaiedza napose kukurudzira vana vechikoro kuti vashandise ruwoko rwerudyi pakunyora nokuita mamwe mabasa.
Tsatsadzi
Muchidzidzo chezvipenyu, tsatsadzi (gland in English) inhengo inovandudza zvirimo mumuviri ichigadzira chidenhi chinodiwa nedzimwe nhengo dzemuviri kuti dziite mabasa adzo. Muenzaniso wetsatsadzi unowanikwa mumazamu evakadzi umo tsatsadzi dzinogadzira mukaka unozoyamiwa nemwana.
Murango sezita
Murango izita remhuri rinowanikwa kuKenya.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Murongoti
Murongoti (kureva sister) kana mrongoti, ishoko reChishona, raiwanzo shandiswa kudhara uye nevanhurume pamusaka pehanzvadzisikana dzavo. Mazuva ano shoko reChingezi rokuti sisi ndiro rinowanzo shandiswa pakudana hanzvadzisikana, uye vamwe vanoti taita, yaya kana jaja - mashoko ekwekupedzisira ayo anowanikwa pakati peVandau.
Gqeta
Gqeta (kureva ?) ishoko reChindau.
Lobo sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Kinyonga sezita
Kinyonga izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Mubayira sezita
Mazwi eBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Kufa
Kufa (English dying, death) zvinoreva zvinoreva apo munhu anenge asisafemi, nyama yake isisina hupenyu yopinda pakuwora.
Samusha
Samusha (head of a household - chimaNyika).
Niyakari
Niyakari (kureva nickel, kubva paChiarabhu: النيكل alniykal) kana Nikeru kutodza Chingezi, inhangande ye chemishonga inoshandisa Ni sechiratidzo uye ine numeri ye hatomu ya 28. Isimbi inohwinya uye yechisirivha-chena inekaundrama kainako. Niyakari isimbi youdarikira yakaoma uye inopambadzirwa. Niyakari tsvene inorhiyekta pazvechemishonga asi zvidimbu zvikuru zvinorhiyekta noupore-pore nemweya mumakondisheni echidzikwe nekuti hwada rekupasivha (kureva passivation) remafomu eniyakari yechivututsiro pachiso inodzivirira kumwe kun'ura. Zvakadaro, niyakari tsvene inowanikwa muchigoko cheRinopasi muuwandu ushoma, karuzhinji inowanikwa mumatombo e-ultramafic, uye nemu maintiriya enyuruko dzikuru dzeniyakari-utare dzisinakugangaridzwa kuoksijeni dziri kunze kwe guteromweya re Rinopasi.
Gunyana 13
Gunyana 13 (kana Chishona chizere: musi wechiguminetatu muMwedzi waGunyana) musi wegore wemazanamairinemakumimashanu-netanhatu (kana musi wechimazanamairinemakumimashanu-nenomwe pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara mazuva zananepfumbamwe kusvika pakupera kwegore.
Kutapukira
Mazwi okuti kutapukira kana kupomera (contagious, infectious) rinotaurwa pachirwere chinoyambukira kubva kune munhu anacho kuenda kune uyo asina chirwere. Chirwere chinotapukira chinokwanisa kuyambukira vanhu vachinge vagumhana muviri, kupfekerana mbatya, kushandisa nhumbi pamwechete kana kufemedzana mweya uri panzvimbo imwe. Zvirwere zvepabonde zvinopomeranwa kana vaviri vachinge vasangana pabonde.
Bomera (contagiuos disease) zvinoreva chirwere chacho chinotapukira.
Muchimbiri sezita
Muchimbiri izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Chidhindo
Chidhindo (Chingezi: signature; stamp) kana siginicha chinyorwa chechanza (chinowanzo nakiswa) chinoshandiswa kuratidza zita remunhu, zita remadunhurirwa, kana ibhii senge 'K' kana chimwe chimaro chemunhu iyeye chaano nyora pazvigwaro sehumbowo hweupauro kana chinangwa. Munyori wechidhindo anonzi mudhindi (signatory kana signer muChingezi). Chindindo chinoratidza (kana kuzivisa vamwe) muridzi wechisiko.
Chidhindo chinogona kusanganiswa neotogirafi, iyi inoshandiswa seyeuseza (neVadikani -> celebirites). Izvi zvinogona kukonzeresa kuvhiringidzika kana vanhu vaine zvese otogirafi uye chidhindo uye nekudaro vamwe vanhu vari muziso reruzhinji vanochengeta zvidhindo zvavo vega vachinyatsoburitsa otogirafi yavo.
Mazana emakore apfuura vamwe vanhu vaishandisa yekuisa mucheremo wakisi kugadzira kopi yemachende avo eseti padyo kana pane siginecha. Izvi zvinonzi "chisimbiso chavo" Apa ndipo panobva izwi rekuti "chisimbiso chekubvumidzwa" .Mamwe magwaro akarongeka achiri kushandisa yakisi yakanamirwa, senge jasi rezvombo.
Mhando dze zvidhindo
Masiginecha emvura ndiwo akajairika marudzi emasiginecha uye ave achishandiswa kwemazana emakore sechiratidzo chakasarudzika kuratidza kubvumirana uye kudzivirira kubiridzira. Masiginecha epanyama ave achishandiswa kubvira 3500 BC muchimiro chezvisimbiso, asi maive muma1600s apo masiginecha akanyorwa pabepa akatanga kushandiswa zvakanyanya uye zviri pamutemo.
Kunyangwe masiginecha akanyorova anogona kugadzirwa nevanhu vane hunyanzvi, zvaive zvakajairika kusvika pakutanga kwezana ramakumi maviri nemasere, apo masiginecha epamhepo paakatanga kusungwa zviri pamutemo.
Chidhindo yemagetsi kana E-siginecha: - Zvirongwa zveSoftware zvinobvumidza inomiririra siginicha kuti ishandiswe iyo yakagadzirwa ne software.
Chidhindo yedhijitari : - siginicha yedhijitari siginicha inogadzirwa nemunyori sekutevedzera, kunamatira nekumisikidza kopi yemasaini avo kana siginecha inogadzirwa uchishandisa chinyoreso.
Shumba -Mhazi
Shumba Mhazi Maita Shumba, Zvaitwa Mhazi, Mhondi inopondera pasina gwenzi. Hekani Mukanyairi, Maita vakuru vamasango, Vanovhundutsa vamwe nomukanya uri muzenze, Vamadzvovera, Vabanduri vamapfupa, Vana meso anozezesa kuringa, Mukakatira kwasviba, Vapondi vezvipenyu zvinozvifambira. Hekanhi Mupwanyanzombe, Mudyandichiomba, Mudzvovakamwe, Mufa ndichiomba, Vezvitere zvikwatakwata, Zvinenge zvizinga zvouchi, Kuridza mutsindo pasi pasakara, Zvaitwa Chiurayi, Jenamuromo dehwe rehosi. Tatenda vaChamakanda, vaRuminu, vaZverungu, Venyika izere mashisha namadu, Inomera nhemayakanda, Vamahonyera, Mhukahuru, Vatangi vemhuri inemukurumbira, Jinda Mutasa, Zvaitwa Tembo yangu yiyi, Aiwa zvaonekwa weMhazi.
Chivakashure kusa
Chinyorwa chino chakakumbanidza mazwi ane chivakashure kusa.
Ngorongo sezita
Ngorongo izita remhuri rinowanikwa muKenya, neTanzania.
Mudiwa
Mudiwa (beloved, darling, sweetheart) zvinoreva munhu waunoda. Shoko iri rinonyanyo taurwa pakati pamunhurume nemunhukadzi vanodanana.
Ngorongo sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Kuseka
Kuseka (Laughing) chinhu chinoitwa nemunhu kana anakidzwa nezvaaona, zvaanzwa kana zvaayeuka mupfungwa make.
Kurume 23
Kurume 23  (kana Chishona chizere: Zuva raMakumimairi-netatu muMwedzi waKurume) musi wegore Makumimasere (kana musi wechiMakumimamasere-netatu pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara misi 283 kusvika pakupera kwegore.
Kuseka
Tsetswa, setswa kana matsetswa (inclination to laugh) dzinotaurwa apo munhu anobatwa nekuda kuseka asi imwe nguva achizama kusada kuseka kwacho.
Tsika
Mamwe mazwi anoreva kuseka ndeanoti: kupwatika; kubvaruka.
Maputuke
Maputuke izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Hutsvuku
Tsananguro
Mavara aionekwa muzvikamu zvina: zvitsuku (ranjisi netsvuku), zvitema (tema, ungu, ne zerere), zvichena (chena, pfumbu nehuroro) ne zvitsvuku futi (zvitsvukutsvuku se; hute, kiwani, farata/vhiore).
Mavambirwo emazita
RED
tsvuku/dzvuku
Chinyamukukutu
Chinyamukukutu (African Crake) ishiri inowanikwa mumatunhu eAfrica.
Hutsvuku
Mavambirwo emazita
CERISE/CHERRY RED
hleri, sheri
Mundima sezita
Mundima izita revanhu rinowanikwa kuDemocratic Republic of Congo.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Mwanda sezita
Mwanda izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neZambia.
Tunda sezita
Tunda izita remhuri rinowanikwa muTanzania.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Mwanda sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Kutsvata
Kutsvata (to harm) zvichireva kukuvadza, kungava nemashoko, nemaronda, nekurova, nekurambwa zvichingodaro.
Kutambarara Pakugara
Kutambarara (sit with out-stretched legs) zvinoreva kugara makumbo akatandavara.
Chinyamunhari
Chinyamunhari, chikaka kana chinyamundarira (Cramp) zvinoreva apo mhasuru dzinosunga dzichirwadza zvikurusei mushure mokunge munhu amhanya. Chinyamunhari chinoitika chiriporipotyo uye chinowanzopera choga mushere munguva pfupi yamasekonzi, mamineti kana awa.
Hunaku
Hunaku (kureva good; goodness) Hunake, pakazhinji, zanodzamu rekuti hunaku rinoreva hwuitiro hwunofanhira kusarudzwa paye panosangana munhu neshananguro pakati pezviito zviviri. Hunaku paunjee hunowanzonzi chipokano kana rushaikwa kwe muzeredzwa hwavo uvi uye indaba yekufunda vunyire, umorali, ugondamano, uye chinamato. Chirevo chaicho ne unenaruvambo weneno uye zvishanduro zvayo pakati pemitauro yekare ne yanhasi zvinorakidza kusiyana kwakatiwandei mu-inflection yayo ne chirevo chayo, zvichienderana nemamiriro enzvimbo ne nhoroondo, kana ugondamano kana chinamato chenguva iyoyo.
Zamu
Muchidzidzo chezvipenyu, mazamu inhengo dziri padundundu revakadzi dzinogadzira mukaka mushure mokunge mwana azvarwa. Mazamu ane tsatsadzi dzinotora chikafu chiri muropa raamai dzichigadzira mukaka wemwana.
Mutsika dzemarudzi mazhinji mazamu anowonekwa sezvishongo zvinoyevedza pamuviri wemukadzi. Kunyika dziri kuEurope mamwe madzimai anotora mari zhinji kuenda kunovandudza chimiro chemazamu avo kuti ave anoyevedza zvichienderana nemaonero avo.
.
Saka reMazino
Saka reMazino (Space between the upper front teeth).
Muhlobo
Muhlobo (kureva breed; kind; species; type) ishoko reChindau rinoshandiswa zvimwe nemashoko eChishona chamazuvaose ekuti mhando kana rudzi. Shoko iri rinoenderana neshoko rokuti mutovo/mutowo.
Maputuka
Maputuka izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Kurairidza
Kurairidza (to teach, show) zvinoreva kudzidzisa nenzira yekuratidza zvinofanirwa kuitwa.
Kuwa sezita
Kuwa izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa].
Mwale sezita
Mwale izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Kuwa sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Nthengo
Nthengo (kureva internode of grass stem; length of grass stem between two nodes)
Kukana
Kukana (to fight with words) kutaudzana kusina mashoko matsvene.
Kupfura Simbi
Kupfura simbi zvinoreva kushanda nesimbi ichirohwa nenyundo kana chimwe chinhu chinorema nechinangwa chokuti simbi iyi ive nechiumwa chiri kudikanwa nemupfuri. Vanopfura vanokwanisa kunge vari kugadzira zvinotevera: pfumo; demo; badza; mbezo; museve; muromo wegejo kana dzimwewo simbi dzinopfurwa muhushangazhi mazuva ano.
Zisimbi rinogadzikwa pasi rinoshaniswa nemupfuri paanorova simbi dzake nenyundo rinonzi nhera kana ndudzo - anvil.
Mamwe Mazwi
Chido kana chisindi zvinoreva chikamu chebhaera panosangana mweya uri kubva kumvuto nemoto uri kubvira - kuEnglish ingava ndiyo tuyere.. Vamwe vatauri vanoti nzvimbo inoshandira mupfuri (workshop) inonzi chido zvakare. Apa panoda kujekeswa kuti ndechipi chokwadi.
Musara
Musara izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Dzingiri
Dzingiri (Plant whose root is eaten raw).
Kune zita remhuri rokuti Dzingire.
Manyonge
Manyonge izita remhuri rinowanikwa kuKenya.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Muzungu sezita
Muzungu izita revanhu rinowanikwa muZimbabwe, Republic of Congo neUganda.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Manyunyu sezita
Manyunyu izita revanhu rinowanikwa muSouth Africa neTanzania.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Masarira
Masarira izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana.
Muromo
Muromo (lips) inhengo iri pasi pemhuno yakapendera mukanwa munotambira chikafu pakudya. Nekumwe kutaura mukanwa mukati, muromo ndiko kunze asi mazwi aya anoshandiswa achichinjaniswa.
Ruvengo
Muvengi zvinoreva munhu waune ruvengo naye, ari munhu anokushuvira zvisina kururama kana anoronga zvisina kunaka pamusoro pako. Muvengi angava munhu mumwe kana boka revanhu raunovenga kana kuvengana naro. Sokuti munguva iyo Zimbabwe yaitongwa nevapambevhu vekubva Britain, varungu ava vaitariswa semuvengi zvikurusei pakurwiwa kwehondo.
Ngunu sezita
Ngunu izita remhuri rinowanikwa muKenya, neCongo Kinshasa.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Pembe sezita
Pembe izita remhuri rinowanikwa muCongo Kinshasa, neTanzania.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Safazonke
Safazonke (kureva potassium permanganate)
VaAfrica veAmerica
VaAfrica vekuAmerica idzinza riri muUnited States vazukuru venhapwa kubva kuAfrica. Vanowanikwa mumatunhu ekuMaodzanyemba akadai seTexas, Georgia neLouisiana nemaguta emadhorobha akadai seDetroit, Chicago neNew York City.
Chindali
Chindali mutauro weBantu unowanikwa kuMalawi neTanzania. Mutauro weChilambya uri pedyo neChindali.
Dota
Dota, madota kana marota (Ash) ibukuta pfumbu kana dema rinosara kana huni dzapera kutsva. Panorasirwa dota panonzi padurunhuru kana durunhuro kana kuti humbarota.
Mukuna
Mukuna izita remhuri muZimbabwe neDemocratic Republic of the Congo.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Chitsere
Chitsere (Ratel, Cape badger, Mellivora Capensis) imhuka inoyamwisa yakapararira mumatunhu eAfrica, Southeast Asia neIndia.
Hugaro hweChitsere
Chitsere chinowanzogara choga, asi muAfrica zvitsere zvinomboonekwa zviviri zvichivhima munguva yekubereka mumwedzi waChivabvu. Chitsere inyanzvi pakuchere mwena, chinogona kuchera mwena pamamineti gumi (10mins). Mwena yechitsere ine buri rekupinda rimwe, uye yakareba mamita 1-3. Mberi kwemwena kune dendere risina mashe. Zvitsere zvinozivikanwa zvichishandisa mwena yehweru, nenjiri uye kuchera pachuru.
Chirapa sezita
Chirapa izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Manyika sezita
Manyika izita rinowanikwa muZimbabwe.
Nsomo sezita
Nsomo izita remhuri rinowanikwa muCameroon, Malawi, Equatorial Guinea, neGabon.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Ruvara rwakadzima
Mazwi anoti ruvara rwakadzima anoshandiswa kududza kuti ruvara rwechinhu harukwidzime kana kungarikira, asi rwakati mhoo.
Muongori sezita
Muongori izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Hutsvuku
Mavambirwo emazita
wayini/mbiringa
- (kubva ku Chingezi wine, uye Chivanhu chedu muzambiringa - grape tree)
SCARLET RED
tsutso; suso; sutso
- (kubva kuruvara rwe mashizha munguva ye mwaka wa matsutso)
rubhi
MAHOGANNY
chichiri; tsikiri
- (kubva kuzita remuti we mahogany unonzi -> Muchichiri muchishona)
SANGRIA RED
sangiriya
VERMILLION
ranje
RUFOUS
svundu
- kutora izwi reChikaranga rinotauro ruvara rwe mbise wakaita kakutsvuka (rusty-reddish-brown)
MAROON
nundu
BURGUNDY
shava
AUBURN
java
VaGypsy
VaRoma (vaGypsies) vakatanga munharaunda yePunjab kuchamhembe kweIndia vari vanhu vanotama-tama uye vakapinda muEurope pakati pezana remakore rechisere nerechigumi C.E. Vainzi “maGypsy” nokuti vaEurope vaifunga zvisiri izvo kuti vakabva kuIjipiti. Vashoma ava vanoumbwa nemapoka akasiyana anonzi "madzinza" kana "marudzi."
Kimbalu sezita
Kimbalu izita remhuri rinowanikwa muCongo, Kinshasa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Gunyana 14
Gunyana 14 (kana Chishona chizere: musi wechiguminenna muMwedzi waGunyana) musi wegore wemazanamairinemakumimashanu-nenomwe (kana musi wechimazanamairinemakumimashanu-nesere pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara mazuva zana-nesere kusvika pakupera kwegore.
Svutugadzike inemukaka
Svutugadzike inemukaka zvinoreva kumafomu mazhinji emabhevhereji anowanikwa mutsika dzakasiyana, inosanganisa svutugadzike ne mukaka. Mabhevhereji anosiyana zvichienderana neuwandu hwe zvirungo, nzira yekugadzirira, uye usanganiso hwe zvimwe zvirungo (kubva kutsvikiri kusvika kuhuchi nemunyu kana karidhamoni). Mukaka we paudha unogadzira seprodhakti uchitengeswa.
Maheu
Maheu, mahewu mabiti kana biti chinwiwa chinobikwa nebota kana munya wesadza. Mahweu anoiswa chimera kuti avire, asi asingasvike pakuvira kunodhaka.
Svutugadzike inemukaka
Mhando dze svutugadzike
Mhando dze ma-local
Mapembe sezita
Mapembe izita remhuri rinowanikwa muCongo Kinshasa neBurkina Faso.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Nyambi sezita
Nyambi izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. Rinobva mumutauro weChiNyambe unotaurwa zvakanyanya munyika yeMozambique mudunhu rinonzi Inhambane (pronounced as Inyambane). MuChiNyambe zita iri rinoreva nzvimbo ine mabwe (rocky Place). Vanhu vane zita iri semutupo vanowanikwa kunyanya mu Mozambique, Zimbabwe, Swaziland, South Africa uye vari verudzi rweChiTsonga.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Murape
Murape izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Chabuta
Chabuta mutambo unotambwa nemari yesirivha vachiti mumwe anokanda mari mudenga, vamwe vachifanirwa kufembera kuti divi richange rakatarira mudenga panomhara mari ichiwira pasi nderipi. Mutambo uyu mutambo wekubheja saka wakanga usingatenderwe pamutemo wehurumemnde. Vamwe vatauri vanodana chabuta kuti chigoza.
Zimba sezita
Zimba izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neZambia.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Ruambu sezita
Ruambu izita remhuri rinowanikwa muKenya.
Kukoreka
Kukoreka (to be convinced) zvinoreva kuva wabata chokwadi panhau iri muhurukuro.
Ruambu sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Mboko sezita
Mboko izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neCongo, Kinshasa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Hlati sezita
Hlati izita remhuri rinowanikwa kuSouth Africa].
Nzende sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Hlati sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Machero sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Mapika
Mapika izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Bharanzi
Bharanzi zvinoreva munhu asina kungwarira magariro enzvimbo iyoyo kana asina ruzivo rwemafambiro ehupenyu panzvimbo iyoyo.
Mupambo sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Murenga sezita
Murenga izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Bharanzi
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Kasoko sezita
Kasoko izita remhuri rinowanikwa muCongo, Kinshasa, Tanzania neZambia.
Utumbu sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Kasoko sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Mutandiri sezita
Mutandiri izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tariro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Tikar
Tikar mutauro unowanikwa kuCameroon.
Maworesa sezita
Maworesa izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Kune tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Jua Cali
Paul Julius Nunda (akaberekwa 12 Gunyana 1979), anozivikanwa nezita rake remimhanzi rekuti Jua Cali,chizvarwa chemu muKenya hip hop muimbi. Muna 2000, pamwe chete nekugadzira rekodhi Clemo, kubva paakavamba Calif Records akaita mukurumbira ye mumhanzi kudivi reEast Africa pamwe naJose Chameleone wekuUganda naMr.Nice vekuTanzania. Jua Cali anoridza muchiSwahili neSheng mune imwe nzira yakakurumbira yekuKenya yekurepa inonzi genge.
Pendere sezita
Pendere izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, neCentral African Republic.
Jua Cali
Hupenyu hwepakutanga
Jua Cali akaberekerwa kuEastlands, Nairobi. Vabereki vake, Doreen Onditi naEvans Onditi (vakafa) vose vaiva vadzidzisi vechikoro. Akakura aine kurerwa kwakasimba kwechiKatorike muCalifornia Estate kumabvazuva kweguta reNairobi. Akatanga kuimba mimhanzi yake ye rap aine makore gumi, achikurudzirwa nemukoma wake Christopher Sati. Aizivikanwa nekugara akanyarara muhudiki hwake, asingambo shamwaridzana nevamwe.
Kaponga sezita
Kaponga izita revanhu rinowanikwa muZambia.
Muripo
Muripo imari kana chimwe chinoperekwa nemunhu anenge akapara mhosva achibvuma kutadza kwake. Imwe nguva muripo unoenzaniswa nechinhu chinenge cheparadzwa sokuti ane mombe yaurayiwa anokwanisa kuripwa neimwe mombe. Asi imwe nguva hazvigone kuripa nechaparadzwa, sokuti papondwa munhu, hapana angati munhuane mutengo wakadini. Asi kuVaShona kunemuripo waitemwa pane nyaya dzakaita sokupondwa, kumitisa musikana wausina kuroora zvichingodaro.
Kaponga sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrika, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Chisoma sezita
Chisoma izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, Malawi neZambia.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Jua Cali
Hupenyu hwepakutanga
Akapinda Chikoro cheAinsworth Primary (Standadhi 1 kusvika 6); Shepherds Junior Buruburu (Standadhi 6 kusvika 8); Jamuhuri High School akazopedzisira neKenya Christian Industrial Training Institute (KCITI) Eastleigh kwaakawana dhipuroma reInformation technology. Ikoko, akatamba basketball aine chido kupinda muchikwata chaimirira nyika yake pakukwikwidza mumutambo uyu Kenyan National Basketball Team. Haana kuzokunda kukwana muchikwata chenyika,nekuda kwekuti aive mupfupi. Mavambo emimhanzi yake kwaisanganisira kuimba mubhendi rainzi ' Sita Futi '. Sita Futi yakaparadzana ichangotanga ichisiya Jua Cali neshamwari yake yepedyo Jemmoh. Nhengo dzeboka dzaienda kwakasiyana kuti dziite mabasa kunze kwemimhanzi. Calif Records yakavapo mushure mekunge Jua Cali abatana neshamwari yehudiki Clemo kuti agadzire rekodhi rekodhi iro rakakurumidza kuve nemukurumbira, kuwana mukurumbira muEast Africa mimhanzi chiitiko nechati topping artists nemimhanzi. Calif Records yakagadzirawo rudzi rweGenge rweKenya hip hop. Jua Cali anowanzo taura munun'una wake, Chris, nevabereki vake sevanonyanya kumukurudzira muhupenyu. Iye zvakare ane hukama naDell xerxes semukuwasha wake
Pendere sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Jua Cali
Basa remimhanzi
Yake yekutanga kurekodha track yaive Ruka, yakaburitswa muna2001, uye yakateverwa naNipe Asali mu2002. Muna 2004 akashanda naPilipili mumutambo "Kamata Dame". Kufanana nevanyori vekuKenya vazhinji, zvakatora makore akati wandei album yake yekutanga izere isati yaburitswa. Dambarefu rake "Juacali Sekta" rakasvika kuzvitoro muna 2006, riine nziyo zhinji dzakamboburitswa.
Sindama sezita
Sindama izita remhuri rinowanikwa muCongo, Kinshasa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Jua Cali
Basa remimhanzi
Zita rake renhanho Jua Cali, rinobva kuCalifornia, nzvimbo iri muNairobi (sezita reCalif Records). 'Jua' chiSwahili chinoreva 'Ziva'. Izvi zvinoreva kuti 'Ziva California'. Inofananawo naJua Kali, izwi rechiSwahili rinoreva zuva rinotyisa, iro rakatorwa kureva chikamu chehupfumi cheKenya.
Akaburitsa nhevedzano yenziyo nyowani nemugadziri mutsva Keggah anogara kuUnited States. Nziyo dzake nyowani dzinosanganisira, Karibu Nairobi naKuna Sheng idzo dzakatambira mhepo huru uye ongororo dzakanaka.
Orange Mobile
Juacali anopokana kuti ndiye muimbi wemazuva ano akabudirira kwazvo mumhanzi weKenya maererano nerutsigiro uye mubhadharo wega wega mari inotambirwa. Kutanga kwa2009, Telkom Kenya yakamugadza seMumiriri weOrange pamusika wavo wevechidiki ndokutanga kondirakiti yake yegore rimwechete yesh10-miriyoni nekutungamira chirongwa chekushambadzira che'hello tunes '. Zvichitevera kubudirira kwechikwata cheKenya Rugby Sevens, Orange akaenderera mberi nekupfura akatevedzana eruzivo paRugby aine vatambi verugby vepamusoro vekuKenya uye genge muimbi. Vanoratidzwawo mune zvekuzivisa vaive label mates Mejja, Jimwat uye mugadziri wavo Clemo.
Pamoja Mtaani, chiSwahili che "pamwe chete muhodhi" mutambo mutsva wevhidhiyo muKenya wakagadzirwa naWarner Bros. Interactive Entertainment. Izvo chaizvo nezvebhendi revechidiki pamwechete vari kuita nzira yavo kuburikidza nedambudziko rematambudziko muguta reEast Africa. Mutambo uyu une hurongwa hwakajeka asi huine maune: kudzivirira HIV. Vatambi havasi kunangana zvakananga netyisidziro yeHIV; pachinzvimbo, vanosangana nezvipingamupinyi murwendo rwose rwunotungamirira kuzvidzidzo pamusoro pengozi uye kuzvivimba. Jua Cali akarekodha rwiyo rwemitambo yemavhidhiyo " Guta muZuva ".
Vamwe
Muimbi uyu akabatanidzwawo mune zvimwe zviziviso zvikuru zvakaita seProtex sipo yekugezesa nedoro rePilsner, uye zvibvumirano zvakaunza mari hombe. Ndiye zvakare Bloodlink Foundation mumiriri weKenya. Bloodlink Foundation Kenya isangano risingabatsiri rerubatsiro rakavambwa muKenya richitsvaga kubatsira vanhu veKenya kuwana hutano huri nani uye hupenyu huri nani kuburikidza nekudyidzana nenharaunda, masangano emakambani uye nemasangano everuzhinji.
Discography
Albums:
Won
Mvunda sezita
Mvunda izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neCongo Kinshasa.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Nsongi sezita
Nsongi izita remhuri rinowanikwa muCongo, Kinshasa.
Nsumbi sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Kuridza Mheterwa
Mheterwa imhando yemuridzo inoridzwa munhu akapeta rurimi achifuridza mweya pakati perurimi nemuromo wekumusoro.
Mawoyo
Mawoyo izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Ndichiri
Ndichiri (I am still).
Kupima muBantu
Chinyorwa chino chiri kuunganidza mazita ezvipimo anowanikwa kumitauro yeBantu.
Nzime
Nzime mutauro weAfrica unowanikwa kuCameroon.
Ntela sezita
Ntela izita rinowanikwa muCongo Kinshasa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Gunyana 15
Gunyana 15 (kana Chishona chizere: musi wechigumineshanu muMwedzi waGunyana) musi wegore wemazanamairinemakumimashanu-nesere (kana musi wechimazanamairinemakumimashanu-nepfumbamwe pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara mazuva zana-nenomwe kusvika pakupera kwegore.
Maponga sezita
Maponga izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Nhera sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Mliswa
Mliswa izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neSouth Africa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Kurume 24
Kurume 24  (kana Chishona chizere: Zuva raMakumimairi-nenna muMwedzi waKurume) musi wegore Makumimasere-netatu (kana musi wechiMakumimamasere-nenna pagore remucharikwa) muKarenda ya Gregori; pasara misi 282 kusvika pakupera kwegore.
Muronga sezita
Muronga izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, Namibia neSouth Africa.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya.
Dinka
Dinka mutauro unowanikwa kuSouth Sudan.
Monte Águila
Monte Águila, iguta diki riri mu Chile.
Mutandiko sezita
Mutandiko izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tariro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
Mupaka
Mupaka (until, as far as; border?) zvinoreva zvinodudza kuitwa chinhu kudakara pari kuvavarirwa kana pachadomwa pasvika. Nokumwe kutaura tingati kudzingara, kudzamara kana kudzimara.
Pfumba sezita
Pfumba izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
Nhumbi
Nhumbi (goods, property, baggage) zvichireva chose chinhu chinonzi nemunhu ndechangu - apa tisingaverenge mhuka, minda, miti kana vanhu.
Matende sezita
Matende izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe neUganda.
Masara sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
Matende sezita
Mitauro yeBantu
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
XiRonga
XiRonga mutauro weBantu unowanikwa kuMozambique neSouth Africa, uri mutauronyina weTsonga.
Nyanisi sezita
Nyanisi izita revanhu rinowanikwa muSouth Africa, Zambia neZimbabwe.
Mang'anja
Mang'anja mutauro unowanikwa kuMalawi uri chitauro cherurimi rweNyanja.
Nyanisa sezita
Nyanisa izita remhuri rinowanikwa muSouth Africa.
Nyanisi sezita
Mitauro yeAfrika
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro yeAfrica, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.