سرائیکی_وسیب_دے_حقوق_دی_پاسداری
سرائیکی وسیب زیادہ تر بادشاہت دے تلے ریہاں ھِ اڄ وی اساں سابقہ ریاست بھاول پور دے ولیاں کوں اپݨے سامݨے ݙیکھدو تے اے کل دی ڳالھ ھِ بادشاہت دے نقصان زیادہ ھن تے فائدہ صرف اوں خاندان کوں تھیندے جیندے تلے ریاست ہوندی ھِ ریاست دا بادشاہ لوکاں کوں آرام طلب بݨاں ݙیندے لوکاں وچ کجھ کرݨ دی صلاحیت ختم تھی ویندی اے۔لوکاں وچ اڳی تے ودھݨ دے مواقع محدود تھی تے بلکل ختم تھی ویندن۔ لوکاں وچ مقابلے دی فضا ختم تھی ویندی اے ۔لوک مقابلے وچ دلچسبی نی ڳھندے۔ ایندی وجہ لوکاں وچ اے شعور راسخ تھی ویندے ڄو مقابلے وچ حصہ ڳھن تے کیا کریسے اساکوں بادشاہت تاں ملݨی کائنی تے نہ بادشاہ اساکوں بادشاہت وچ شریک کریسے اے چیز جائیں ویلے سامݨے آ ویندی اے تاں لوکاں وچ سستی، کاہلی، آرام طلبی ودھ ویندی اے۔تے بادشاہت پیو دے بعد پتر ،پتر دے بعد پوتراں تے اے سلسلہ نی مکدا۔لیکن ایندے برعکس جمہوریت ھک بہترین طرزِ حکومت ھِ جمہوریت وچ یکساں مواقع ہوندن ھک غریب کِنوں لاں تے امیر تک مستفید تھیندے غریب کوں اُتے آوݨ دا موقع ملدے غریب کوں وی اپݨی بہتری کیتے اتے ودھݨ کیتے ݙوجھیاں دے برابر ہووݨ دا موقع ملدے ھکو ڄئیاں یاں ھکو سواں ھنݙاوݨ یاں پاوݨ دی سہولت ملدی اے لیکن شرط ہوندی اے محنت دی۔شرط ہوندی اے عدالتی نظام انصاف ݙیندا پئیاں ہووے تھاݨاں کلچر نہ ہووے بلکہ تھاݨیاں دی کوتوالی اُنھاں کِنے ہووے جو انصاف فراہم کریندن۔ جمہوری نظام لوکاں کوں اڳوں تے ودھݨ دا موقع ݙیندے یاں لوکاں کوں اڳوں تے ودھݨ دی تحریک ݙیندے لیکن شخصی نظام یاں یک طرفہ نظام یاں بادشاہت لوکاں دیاں صلاحیتاں کوݨ ختم کر ݙیندی اے۔ جمھوری نظام نال سستی۔ کاہلی ۔آرام طلبی ختم تھی ویندی اے ۔مقابلے دی فضا قائم تھی ویندی اے۔ لوکاں وچ جذبہ پیدا تھیندے کوئی وی شخص محنت تے جستجو نال اپݨاں مقام بݨاں ڳھندے بہتر طرز حیات تھی ویندے ھِ کوئی وی شخص اعلٰی ترین منصب تے پُڄ سڳدے اندی راہ وچ صرف تے صرف مقابلے دی فضا ہوندی اے ۔حیں سانڳے جمہوری طرز حکومت بہترین طرز حکومت ھِ تے جمہوری راستہ جدوجہد کیتے بہترین راستہ ھِ اِنھاں ݙوھاں دا ملاپ کاھیں وی معاشرے کوں ݙوجھاں دی غلامی کنوں نجات ݙیوݨ کیتے بنیادی کردار ادا کریندے ۔ڄمہوری طرز حکومت وچ عوام براراست شریک ہوندی ھِ بادشاہت وچ عوام دا عمل دخل صفر ہوندے ۔ ھݨ میں اپݨے نقطے دی طرف آمدا جو ایں چیز کوں سمجھاوݨ دا کیا مقصد ھاں اساݙاں اے فورم وی ایں جمہوری طرز دا نمونہ بݨ سڳدے ۔ اساں سرائیکی وسیب دے حقوق دی ڳالھ کریندو تاں ایندا مطلب ہوندے اساں ہر اوں سرائیکی دی ڳالھ وی کریندو تے نمائیندگی کریندو جو وسیب دے کاھیں وی کونے وچ یاں جتھاں وی ھِ یاں جو وی کمکار کریندے ڄتھاں وی کریندے۔ اساں اپݨے نال نال اُندے حقوق دی وی ڳالھ کریندو تے اساکوں ٹھاندا وی ایھوو ھِ اساں سرائیکیاں وچ نظریاتی ٹکراؤ کائنی اساں نظریاتی طور ھک بئے دے نال ڄوڑیے ہوئےحیسے اساݙے حقوق ھکو جیئے ھن ھکو ڄئیاں اساں تکلیفاں چیندے سے ھکو جیئے اساݙے ݙکھ سکھ ھن ذات پات دا فرق اساں وچ کائنی تے نہ ہووݨاں چاہیندے کیوں جو ذات پات دا فرق اساکوں قبل مسیح دے دور ءِچ گھن ویسے۔ میں اپݨے تجربے کِنوں اے چیز ݙیٹھی ھِ جائیں شخص کوں اڳی تے ودھݨاں ہوندے او ہر حال ءِچ اڳی تے ودھ ویندے چاہیے اُندے اڳوں پہاڑ کھڑا کر ݙتا ونجے او اپݨی منزل تے پُڄ ویندے ایندی وجہ اندا مقصد نیک ہوندے تے رب دی ذات اُندے ہمقدم تھی ویندی اے۔جو شخص اوندی راہ وچ آمدے یاں رکاوٹ کھڑی کریندے تاں رکاوٹ کھڑی کرݨ آلاں ذلیل تھی ویندے تے منزل دا تعین کرݨ آلاں اپݨی منزل مراد تے پُڄ ویندے لیکن شرط ھِ اُندی منزل نیک مقصد کیتے ہووے منزل تے نظر ایھاں چیز کامیابی ݙیندی اے۔یعنی سرائیکی زبان اَتے سرائیکی وسیب دے حقوق دی پاسداری ایھاں مقصد ھِ تے ھی مقصد تے نظر ھِ اصل مدَّا مکالمہ جو ھِ او سرائیکی وسیب دے حقوق دی جنگ جمہوری طریقے نال لڑی ونڄے تے سرائیکی وسیب دے واسی اصل ءِچ ایں دھرتی دے مالک ھن کاھیں کوں حق حاصل کائنی سرائیکیاں دے حقوق تے ݙاکاں مار سڳے۔