پیش_لفظ(قاسم_سیال)
انسان جتنا وݙاامیر کبیر۔ٻڈھا ڈھارا تھی ونڄے۔وطن وسیب اچ رہے یا اوندی روٹی روزی اپݨے دیس توں پریں کتھائیں پردیس اچ رب سوہݨے لکھ ݙتی ہووے تھی سڳدے اوندے حالات بدل ونڄن۔او ککھ دا ہووے تے وقت ویلا اوکوں لکھ دا بݨا ݙیوے۔یا لکھاں ترکیاں دا مالک ککھ توں وی ہولا تھی ونڄے۔حسن جوانی کتی دیر نال رہندن۔سَیت بخت وی عارضی ہوندے۔ہکا شئے بندے کوں ساری حیاتی کلہا نی چھوڑیندی۔کہیں ٻئے کوں نظر آوے بھانویں نہ آوے۔اوندے اکھیں عارضی طور تے نوٹݨ دی دیر اے او قطار اندر قطار ہتھ ٻدھ کے ان حاضر تھیندی اے تے او شئے ہے چھوٹے لادیاں یاداں۔ہر کوئی بندے کوں کوئی ݙکھ اچ تے کوئی سکھ اچ چھوڑ ویندے۔پر چھوٹے لادیاں یاداں کݙاہیں کلہا نی چھوڑیندیاں تہاݙے نال نال رہندین۔اے ہک سوہݨاں اتفاق ہے جو میں وی فیض بلوچ ہوراں دی کار تحصیل کوٹ ادو دا وسݨیک ہاں۔ نور شاہ تلائی تے ٹھٹھہ گورمانی کوئی پریں وی کینی۔ہکا ٻولی،ہکو کلچر،ہکے رسم رواج،ہکے میلے ٹھیلے تے ہک ݙو ݙہاکیں دے حوالے نال کجھ اڳوں پچھوں حیاتی دا پندھ وی کٹھے گزریندے پئے ہیں۔ ایں کتاب اچ جیڑھے سنڄاپو لوکاں دا حال حویلہ،اٹھݨ ٻہݨ،کم کار لکھتاں شاعری تے بلوچ صاحب اظہارِ خیال کیتے،اپݨیاں یاداں شیئرکیتین او میݙے کولو وی ڳجھیاں کوئنی۔نورشاہ تلائی دا میلا پوہ دے مہینے اچ سخت پالے اچ اڄ وی جسم اچ ہک نواں جوش جذبہ تے گرمی پیدا کر ݙیندے۔ کیوں جو چھوٹے لا ساݙی تفریح دا واحد ذریعہ ایہے میلے ٹھیلے ہن جنہاں دا سارا سال انتظار کریندے ہاسے پہلے نور شاہ تلائی دے میلے تے ونڄݨ دا سوچ کے ہک طاقت تے جوش جذبہ آ ویندا ہا۔اڄ ہوں وستی دے ہک ٻئے درویش سئیں فیض بلوچ نے اتنیاں ساریاں یاداں کٹھیاں کر کے ہک واری ول نینگر بݨا ݙتے۔یاداں دا طوفان اندر گھمݨ گھیریاں لائی کھڑے،یاداں کہیں قطاراچ کائنی بھل جو ہک ٻئے تے چڑھدیاں آندین۔گانمݨ شاہ دیاں تقریراں،نعتاں کئی واری سݨیاں تے جیڑھے لوکاں نال رل کے انہاندے جلسیاں اچ ویندے ہاسے ایں ناں دے یاد آنون نال او یار ٻیلی وی ہک واری ول یاد آ ڳین۔غافل دا کلام ہیر،سسی، ݙوہڑے،قصیدے نوحے لکھاں واری سݨیے۔ظاہر ہے لوکاں دی زبانی پر اے پتہ نہ ہا جو اوہ گرماݨی دا رہݨ آلا ہا۔ میݙے علم اچ اضافہ تھئے۔ڈاکٹر عاصی کرنالی،جانباز جتوئی،مشکور قطب پوری،ارشد ملتانی،اقبال سوکڑی، احمد خان طارق، اسلم میتلا ڈاکٹر شفیق آسف ایں وسیب دے وݙے ناں ہن۔ساݙی خوش بختی ہے جو انہاں سارے دوستاں بزرگاں نال اٹھن بہن دا موقع ملدا رہ گئے سئیں اللہ بخش یاد تے سئیں شمشیر حیدر ہاشمی تاں ریڈیو پاکستان ملتان دے حوالے نال ݙاڈھی قربت رہ ڳئی اے یاد سئیں دے نال ساتھی کمپیئر دے طور تے جمہور دی آواز پروگرام کٹھے کریندے رہ ڳئے ہیں تے انہاں توں سکھݨ دا وی ٻہوں موقع ملیے مہر صاحب تاں اپݨی ذات اچ ہک انجمن ہن۔اسلم میتلا دے گھر اتنے ریڈیو سیٹ ہِن ہر قسمی ہر ماڈل دے انہاں دا شوق ہا۔جانباز جتوئی دا میݙے طالب علمی دے زمانے وچ ضلع کونسل مظفر ڳڑھ دے مشاعرے دے بعد ساݙے نال ہوسٹل گورنمنٹ کالج مظفر ڳڑھ اچ رات رہݨاں ایویں کل دی ڳال اے۔اقبال سوکڑی دا ہک وقت وسیب اچ وݙاچرچا ہا۔ملتان آکے عاصی کرنالی،مشکور قطب پوری، ارشد ملتانی،احمد خان طارق تے شفیق آصف دے علاوہ وی وݙے وݙے نامور لوکاں نال ملاقات رہی اے ملتان ہک مرکز جو تھیا تے جیڑھا اتھاں آئے اوں فیض تاں پاتے۔انہاں نامور لوکاں کوں ملݨ انہاں دے نال صحبت دا موقع ملݨ کوئی معمولی ڳالھ نی۔ میں سمجھداں اے جتھاں فیض بلوچ دی خوش بختی ہے اتھاں میں وی خوش نصیب ہاں۔ انہاں ڳالھیں دا شاہد،ہیں زمانے دا پاندھی پتہ نی ٻیا کتنا پندھ باقی ہے بہر حال جتنا پندھ کر چکے ہیں فیض بلوچ اوندا حال حویلہ ایویں بیان کیتے جیڑھا پڑھݨ آلیں کوں ایویں لڳسی جیویں انہاں شخصیات کوں او آپ ملیے ہوون۔جیویں او سامݨے ٻیٹھے ہوون۔انہاں نال مکالمہ جاری ہووے سچی ڳالھ اے میکوں تاں ہک واری ولا فیض بلوچ نے نواں نکورنینگر بݨا ݙتے۔یاداں دے انہاں میلیں اچ گھن ونج کے اے سٹھ سال دا پندھ صرف ہک بلانگھ لگےشخصیات توں ہٹ کے تنقیدی حوالے نال وی کتاباں کوں ݙٹھے تے کتاباں تے خوبصورت تے دلچسپ تبصرے وی جیڑھے وقتاً فوقتاً چھپدے رہ ڳین انہاں کوں وی ایں کتاب دی زینت بݨائے جیڑھے انہاندے ذوقِ مطالعہ دی ٻہوں وݙی گواہی ہن۔فیض بلوچ بنیادی طور تے ہک منجھے ہوئے شاعر ہوون دے علاوہ طویل حیاتی دا پندھ لکھݨ پڑھݨ آلے وݙے لوکاں نال کیتے تے اے مضامین لکھ کے انہاں کوں تاریخ دا اہم حصہ بݨا ݙتے۔ جیڑھا آوݨ آلے وقت اچ صاحب ِذوق لوکاں کیتے ہک وݙی خدمت اے۔میکوں یاد اے میں ہک واری اپݨے وسیب ٹی وی دے پروگرام ”جھوک،، اچ فیض بلوچ سئیں کوں بطور مہمان سݙیا ہا۔'''انہیں دی شاعری سݨی،ڳپ شپ وی تھئی۔ایں توں پہلے وی کئی واری ڈاکٹر سجاد حیدر پرویز دے رلے ملا قات تھئی۔تے ہر واری تشنگی باقی رہ ڳئی جو ڈھیر وقت ہووے ہا ڈھیر ساریاں ڳالھیں کروں ہا۔محنت مزدوری کر کے روزی کماوݨ ہک جہاد اے تے فیض بلوچ نے ایں میدان اچ رہ کے اپݨی شاعری تے لکھݨ پڑھݨ دے ذوق و شوق کوں نہ صرف زندہ رکھیئے بلکہ اہلِ علم و ادب کیتے اپݨی شاعری تے لکھتاں دے حوالے نال  ہک وݙا قیمتی سرمایہ وی چھوڑیے۔ اردو تے سرائیکی اچ مختلف موضوعات تے انہا ں دے مختلف اخباراں وچ چھپیے ہوئے مضامین وی ایں کتاب دا حصہ ہن۔تنقیددا میدان ہووے یا تحقیق دافیض بلوچ نے ایندے وچ وی طبع آزمائی کیتی اے علمی ادبی شخصیات ہوون یا کتاباں تے تبصرے انہیں دی شخصیت دی نفاست ہر جاہ نال نال رہی اے۔لاء لحاظ،حیا شرم،تے ہر کہیں دا بھرم رکھݨاں انہیں دی شخصیت دا خاصہ اے۔جیڑھا انہاں دیاں تحریراں وچ وی ساکوں واضح نظر آندے تے اے محبتی بندہ ہر کہیں نال اخلاق،مروّت تے محبت ونڈیندا رہندے۔سرائیکی وسیب دے ڳانڈھے رسماں ریتاں،میلے ٹھیلے،محبتاں پریتاں ایندے اندر وسدین۔ایندے من اچ جھمر مریندیاں کھڑین اے اپݨے اندر ایں وسیب دے اصلی تے سچے کلچر کوں سانبھی ودے۔اے ہک ٹردی پھردی تاریخ اے۔اللہ کرے فیض بلوچ دا فیض ایں دھرتی تے ایں وسیب تے جاری رہے۔تے نورشاہ دی کار ایندے فیض نال ہک دنیاں دیر تائیں فیض یاب تھیندی رہے۔