cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
امریکی ڈالر
ڈالر بہت سارے ممالک دی زرِ مبادلہ (کرنسی) ہے جیندے اچ خود امریکہ وی شامل ہے۔ امریکی ڈالر دی موجودہ قمیت تقریباً 142 پاکستانی روپے توں زیادہ ہے۔ جنہاں ممالک دی کرنسی ڈالر دے نال وابستہ ہوندی ہے تے اوہ ڈالر کوں معیاری سکہ فرض کرکے بین الاقوامی تجارت کریندن، انہاں کوں ڈالری ممالک آہدن۔ جنہاں ممالک دی کرنسی انگریزی پونڈ دے معیار دے مطابق گھٹدی ودھدی ہے انہاں کوں سٹرلنگ ممالک آہدن۔ عام طور تے عددی رقم توں پہلے لکھیجݨ والی علامت $ امریکی ڈالر کیتے استعمال کیتی ویندی ہے۔ اے علامت اٹھارویں صدی دے کاتب مخفف ps دے ارتقا دا نتیجہ ہے جیہڑی پیسیاں کیتے استعمال تھیندی ہئی۔ P تے S نے بالآخر ہک ݙوجھے دے اتے لکھیجݨ نال $ دی علامت کوں جنم ݙتا۔ 21 اپریل 2010ء کوں 100 ڈالر دے نویں امریکی کرنسی نوٹ دی تصویر جاری کر ݙتی ڳئی ۔ ایہ نوٹ جعلی چھاپݨا بہت ہی مشکل ہے تے ایہ نوٹ فروری 2011ء توں استعمال تھیوݨا شروع تھئے۔
حافظ گلاب فیاض
نمونہ کلام
جیندے پیر توں ٻیٹ رنگیندا ہا او نکھڑیے مال متاع نکھڑیے
نہ شام کوں شالا کئی نکھڑے ایویں لڳدے فیاض خدا نکھڑیے
ساݙی زندگی ظرف کوں کھا ڳئی اے گئی اے خون کوں پی ساݙی زندگی اے
سر پاوݨ لوہ ڳئی بوچھݨ کوں ساݙی پیاری دھی ساݙی زندگی اے
اڳوں فیاض اجاں ٻیا ݙر لاتھے ہر وقت دا سی ساݙی زندگی اے
تیݙا لکھ احسان اے یار سݙی تیݙے ٻئے احسان سوا بنڑدن
برطانیہ
thumb|قومی نشان
thumb|برطانیہ دا جھنڈا
مملکت متحدہ برطانیہ عظمٰی و شمالی آئرلینڈ (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland)، جینکوں عام طور تے مملکت متحدہ (United Kingdom) یا برطانیہ (Britain) دے طور تے ڄاݨا ویندا ہے، شمال مغربی یورپ دا ہک ملک ہے۔ اے جزیرہ برطانیہ تے شمالی آئرلینڈ دے علاوہ ملحقہ سمندر دے مختلف جزائر تے پھیلا ہویا ہے۔
محل وقوع
برطانیہ چینل سرنگ دے ذریعے فرانس نال منسلک ہے جیہڑی رودباد انگلستان دے تلوں گذردی ہے جبکہ شمالی آئرلینڈ جمہوریہ آئرلینڈ دے نال ملتا ہے۔
جغرافیہ
thumb|محل وقوع
آبادی
چھی کروڑ کنوں ودھ ہے
حافظ گلاب فیاض
نمونہ کلام
تیݙی مونجھ دے وچ منہ لفظ میݙے تیݙے کیتے خان دعا بنڑدن
برطانیہ
زبان
سرکاری زبان انگریزی ہے۔
سیاست
برطانیہ آئینی راجشاہی دے تحت ریاست ہے۔ ملکہ ایلزبتھ دوم پندرہ دیگر دولت مشترکہ ریاستاں دا فرمانروا ہووݨ دے علاوہ برطانیہ دا صدر ملک ہے۔ فرمانروا کوں مشورہ ݙیوݨ دق، حوصلہ ݙیوݨ دا تے انتباہ ݙیوݨ دا حق ہے۔ برطانیہ دنیا دے انہاں چار ممالک وچوں ہک ہے جنہاں دا کوئی تدوین شدہ آئین نہ ہووے۔ لہٰذا برطانیہ دا آئین زیادہ تر الگ الگ تحریری ذرائع تے مشتمل ہے، بشمول تحریری قانون، منصف ساختہ نظائری قانون تے بین الاقوامی معاہدے، آئینی رواجاں دے نال چونکہ عام تحریری قانون تے آئینی قانون وچ کوئی خاص فرق نی ہے، برطانوی پارلیمان آئینی اصلاح کر سکدا ہے صرف پارلیمانی قانون جاری کرݨ نال تے لہٰذا آئین دی تقریباًً کوئی وی یا غیر تحریر شدہ عنصر کوں منسوخ کرݨ دی سیاسی حیثیت رکھدا ہے۔ تاہم کوئی پارلیمان ایسا قانون جاری نی کر سکدا جیہڑا آئندہ پارلیمان بدل نہ سڳے۔
حافظ گلاب فیاض
نمونہ کلام
آ نال بیمار الواویں ہا تیݙےلفظ فیاض دوا بنڑدن
بھوئیں ݙیندی کائنی پیر تیݙے تیݙا ناں اسمان نئیں ݙس سڳدا
تیݙے ملݨ کوں کلیہ کیا لڳدے کئی ریاضی دان نئیں ݙس سڳدا
ویرانی فیاض ھے چو طرفوں دڳ ھے حیران نئیں ݙس سڳدا:
حبیب اللہ بھٹہ
بہاولپور نال تعلق رکھݨ والے سرائیکی دانشور ہن. پیپلز پارٹی دے اہم رہنما ہن.
حافظ گلاب فیاض
نمونہ کلام
ٻئی خیر اے حال نیاز داھے ݙٹ کوڑ ݙوال تے جیندے پیوں
کنی پتھر پا بڑکیندے. ہیں بس ٻال ٹھڳال تے جیندے پیوں
تیݙی یاد آوے ساہ ودھ ویندن اوں پہلی ڳال تے جیندے پیوں
نئیں اوچھݨ فیاض ھے پوہ پالا سر رکھ درسال تے جیندے پیوں
ونکی:سرائیکی شاعر
برمی زبان
برمی زبان (Burmese language) (برمی: မြန်မာဘာသာ, نقل حرفی: میانما بھاسا, [mjəmà bàðà]) میانمار دی سرکاری زبان ہے، تاہم میانمار دے آئین دے مطابق زبان دا انگریزی نام میانمار زبان (Myanmar language) سرکاری تسلیم کیتا ویندے لیکن ہݨ وی زیادہ تر لوگ اینکوں برمی زبان دے ناں نال ہی ڄاݨدن۔ thumb|Idioma birmano
امریکہ
thumb|امریکہ دا قومی نشان thumb|ریاستہائے متحدہ امریکہ دا جھنڈا
ریاستہائے متحدہ شمالی امریکا دا ݙوجھا تے دنیا دا تریجھا (یا چوتھا) وݙا ملک ہے۔ اس دے شمال وچ کینیڈا، جنوب وچ میکسیکو، مشرق وچ بحر اوقیانوس تے مغرب وچ بحر الکاہل واقع ہن۔ ریاست ہائے متحدہ ہک وفاقی آئینی ریاست ہے تے اس دا دارلحکومت واشنگٹن ڈی سی ہے۔ 37 لاکھ مربع میل یعنی 96 لاکھ مربع کلو میٹر تے پھیلا ہویا اے ملک دنیا دا تریجھا وݙا ملک ہے جس وچ کل تریہہ کروڑ توں زائد لوگ آباد ہن۔
امریکی فوج، معشیت، ثقافت تے سیاسی اثر و رسوخ وچ انیہویں تے ویہویں صدی وچ ودھیا ہے۔ روس دے زوال دے بعد جݙݨ سرد جنگ ختم تھئی تاں امریکا دنیا دی واحد عالمی طاقت دے طور تے ظاہر تھیا تے ہݨ امریکا دنیا بھر وچ کھلم کھلا مداخلت کریندا پیا ہے۔
thumb|امریکہ دا محل وقوع
ریاست ہائے متحدہ امریکا دے عام ناواں وچ یونائیٹڈ سٹیٹس، یو ایس، یو ایس اے، دی یو ایس اے، دی یو ایس آف اے، دی سٹیٹس تے امریکا شامل ہن۔ امریکا ناں دا پہلا استعمال 1507ء وچ تھیا جݙݨ ہک جرمن نقشہ ساز نے گلوب بݨا کے جنوبی تے شمالی امریکی براعظماں کوں ظاہر کرݨ کیتے لفظ امریکا چݨا۔
امریکا کوں کولمبس دے حوالے نال کولمبیا دے ناں نال وی ڄاݨا ویندا ہئی اور 20 ویں صدی دے شروع تک امریکا دے دارلحکومت کوں کولمبیا وی آکھدے ہن۔ بعد ازاں اس دے استعمال کوں ختم کیتا گیا، لیکن ہݨ وی سیاسی طور تے کولمبیا دا ناں استعمال تھیندا ہے۔ کولمبس ڈے امریکا تے دیگر ممالک وچ عام تعطیل ہوندی ہے جو کولمبس دے 1492ء وچ امریکی سرزمین تے لہوݨ دے حوالے نال منایا ویندا ہے۔
کل رقبے دے لحاظ نال امریکا کوں دنیا دا تریجھا وݙا ملک منا ویندا ہے تے انفرادی رقبے دے لحاظ نال وی روس تے کینیڈا دے بعد اس دا تریجھا نمبر ہے۔ اس دا زیادہ تر کٹھا حصہ مشرق وچ بحر اوقیانوس نال جڑا ہے تے مغرب وچ شمالی بحرالکاہل موجود ہے، میکسیکو تے خلیج میکسیکو جنوب وچ ہن تے کینیڈا شمال وچ ہے۔ الاسکا دے سرحداں وی کینیڈا نال ملدے ہن تے بحرالکاہل اس دت جنوب وچ ہے تے بحر شمالی اس دے شمال وچ ہے۔ الاسکا دے مغرب وچ بیرنگ سٹریٹ یعنی بیرنگ نامی تنگ سمندری پٹی دے پار روس موجود ہے۔ ہوائی دی ریاست بحر الکاہل وچ جزائر دی پٹی دی صورت وچ موجود ہے جو براعظم شمالی امریکا توں جنوب مغرب دی طرف ہے۔
thumb|آبادی دے مطابق امریکی شہراں تے ریاستاں دی انتظامی تقسیم
امریکی سرزمین وچ خصوصاً مغرب وچ بہت زیادہ فرق پایا ویندا ہے۔ شمالی ساحل تے ساحلی میدان پائے ویندے ہن جو جنوب وچ وسیع تے شمال میں تنگ تھیندے ہن ویندے۔ ساحلی پٹی نیو جرسی دے شمال وچ ختم تھی ویندی ہے۔ بالکل جنوب مشرق وچ فلوریڈا ہے جو دلدلی میداناں دی سرزمین ہے۔
thumb|امریکہ دیاں ریاستاں
اپݨے وݙے تے وسیع رقبے دی وجہ نال ریاست ہائے متحدہ وچ دنیا دے ہر خطے دا موسم پایا ویندا ہے۔ زیادہ تر علاقے معتدل ہن، ہوائی تے جنوبی فلوریڈا وچ موسم منطقہ حارہ جیہا ہے، الاسکا وچ قطبی، گریٹ پلینز وچ نیم بارانی ہے، کیلیفورنیا دے ساحل تے بحیرہ روم دے ممالک جیہا تے گریٹ بیسن وچ خشک ہے۔ اس ملک دے نسبتاً فیاضانہ موسم نے اینکوں ورلڈ پاور بݨݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ہے کیونکہ اس دے زیادہ تر زرعی علاقے وچ خشک سالی کم کم ہوندی ہے، سیلاب محدود علاقے تک رہندا ہے تے زیادہ تر معتدل موسم ہے جتھاں مناسب حد تک بارش وی تھیندی ہے۔
اخوندزادہ سیف الرحمٰنؒ
اخوند زادہ سیف الرحمن مبارک رحمتہ اللہ علیہ سلسلہ نقشبندیہ مجددیہ، شیخ احمد سرہندی مجدد الف ثانی دی ذات نال منسوب طریقہ دے ہک اسلامی مذہبی تے روحانی رہنما ہن، جنہاں کوں عموماً حضور مبارک سرکار دے ناں نال یاد کیتا ویندا ہے۔
بانی سلسلہ
آپؒ تصوف وچ سلسلہ سیفیہ دے بانی ہن جیہڑا اہلسنت والجماعت دے حنفی مکتب فکر نال تعلق رکھدے ۔ کئی غیر مسلماں نے آپؒ دی تبلیغ نال اسلام قبول کیتا۔ انہاں دے ناں دی نسبت توں انہاں دے پیرو کاراں کوں سیفی آکھا ویندا ہے. (سیفی) اوہ سلسلہ تصوف ہے جس وش اتباع سنت دی پابندی تے بہت زور ݙتا ویندا ہے جبکہ لطائف ، جیویں کہ قلب ،روح ،سر، خفی، اخفا دی تعلیمات دوران ذکر خفی وجد دی کیفیات بے اختیاری وچ ایسی کیفیات دا ظاہر تھیوݨا جس نال جسم کنبدا ہے، مختلف آوازاں نکلدیاں ہن،  ایں سلسلے دی خاص علامات ہن۔ لکھاں مریدین، ہزاراں خلفاء تے اولاد مبارکہ اج وی سلسلہ سیفیہ دی ترویج کیتے کوشاں ہن۔ انہاں دے زمانے دے بڑے بڑے اکابرین اہلسنت نے انہاں دی مدح سرائی فرمائی تے آپؒ دے علم و اخلاص کوں سراہا.
وصال
اخوند زادہ سیف الرحمن رحمتہ اللہ علیہ دی وفات 27 جون بروز اتوار 2010ء بمطابق 15 رجب 1431 ھ کوں تھئی۔ آپؒ دا مزار مبارک مرکزی آستانہ عالیہ نقشبندیہ سیفیہ، فقیر آباد شریف، لکھو ڈھیر، لاہور، صوبہ پنجاب، پاکستان وچ ہے۔
اخلاق مزاری
اخلاق مزاری سرائیکی شاعر ہے۔جدید تے نویکلے لب ولہجے دے شاعر سیں اخلاق مزاری دے اعزاز ءچ خان گڑ ھ ݙونمہ تحصیل علی پور ءچ اُتھوں دی ادبی تنظیم وسدی جھوک ادبی سنگت دی طرفوں ہک شاندار شعری نسشت دا اہتمام کیتا گیا جیں وچ مقامی شعرا تے وسدی جھوک پاکستان دے شاعریں شرکت کیتی جیندے وچ شباب بلوچ جام عارف جام شوکت عزیز خصوصی شرکت کیتی.سیں اخلاق مزاری دے شعری مجموعہ ،، پاݨی رنگیاں اکھیوں،، دی مہرے آلا اچ گھنڈ کھلائی سرائیکی لوک سانجھ دے کٹھ کو رومینٹک کر ݙتا۔ سیں اخلاق مزاری دی شاعری آتے ایندے اتے دانشوریں تے شاعریں دی گفتگو ݙوڑی چس چوایی۔ بھوایں وزڈم رکھݨ آلا اے شاعر آپݨی شاعری آلی کار بہوں سونھڑا، جادوئی آتے کمال بندہ ہے۔ اخلاق مزاری، روجھاݨ مزاری ضلع راجن پور نال تعلق رکھݨ آلے ہک مہاندرے سرائیکی شاعر تے دانشور ہن۔ یکم جنوری 1978ء کوں ڄمے۔ انہاں دا ہک سرائیکی رسالہ "سوجھلا"، جیندے اچ مختلف سرائیکی لکھتاں شامل ہوندن، مشہور اے۔
شعر
اوندے گھر ݙو ویندے
اکھیں لتھے رستے
پڑھیاں عشق کتاباں
خالی رہ گۓ بستے
اخلاق مزاری
کوفے دا امیر آگے توڑیں سر دے برابر
بعیت کروں دشمن دی اے منطق نئیں رکھیندے
بازو جے کٹیے گیئن تاں اخلاق ولا کیا
ادارہ ادبیات اردو
ادارۂ ادبیات اردو دا قیام 1920ء وچ تھیا ہئی۔ ایہ ادارہ حیدرآباد دے علاوہ سابقہ ریاست حیدرآباد دے دیگر اضلاع وچ اردو زبان و ادب دے فروغ دا کم کریندا ہئی تے ایندی ریاست دے اضلاع وچ وی شاخاں ہن۔
اخلاق مزاری
شعر
کجھ صاحب کردار اتھاں نک نئیں رکھیندے
ادارہ ادبیات اردو
شعبے
ادارے دے حسب ذیل شعبے دور نظام وچ فعال ہن :
اخلاق مزاری
سندھ جیویں......... شالا جی
سندھ جیویں......... شالا جی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
9 دی قنات تیڈے نال میں نی کھیڈ دا
قیدو میڈا چاچا ہے تے میں نمھی جانڑدا
ادارہ ادبیات اردو
امداد
ایں ادارے کوں ابتدا وچ 3,500 روپیے سالانہ دی سرکاری امداد ݙتی ویندی ہئی۔ ول ایندے بانی ڈاکٹر محی الدین قادری زور دی حکومت وچ نمائندگی دی وجہ نال 1944ء توں ایہ امداد ودھا کے 12,000 روپیے سالانہ کر ݙتی گئی۔ حالانکہ سرکاری امداد اوں دی ضروریات دی تکمیل دا ہک اہم ذریعہ ہئی، تاہم دیگر ذرائع توں وی مالی ضروریات دی تکمیل وی تھیندی ہئی۔
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
9 دی قنات تیڈے نال میں نی کھیڈ دا
ڈس کیویں پیار آلی تانڑی تنڑی ویندیء
جیڑھا بندہ جت کے تے ہار من گھندے
اتھاں اوھا ہار ءی تاں جت گنڑی ویندیء
اج اساں کٹھے بہہ کے وڈکا جو پیتی ءے
اج میڈے سانولے دی اکھ بنڑی ویندی ء
جیڑھا میڈا  ترکہ ہا دا  اتے  لائے  می
ہرداں تاں منجھ میڈی پنج تھنڑی ویندیء
اوھا میکوں بھاندی ءے تے اوھا میڈی جندء
دھمی دھمی گلی وچوں جیڑھی جنڑی ویندیء...!!!
غزل
پچھیں نیکیں دا میں  سارا ٹھالا بجھدا ݙٹھے ہیں ڑی لیلی خیر پئی ہووی خیر نئی لگدی میکوں
میں تاں تیڈے رستے اتیں مجنوں کھڑدا ݙٹھے
آزاد آسام تحریک
آزاد آسام دی اصطلاح بھارت دے صوبہ آسام وچ تحریکِ آزادی چلاوݨ والے استعمال کریندے ہن۔ اینکوں متحدہ محاذِ آزادیِ آسام (United Liberation Front of Asom) وی آکھدن۔ تے الفا وی آکھا ویندا ہے۔ الفا تنظیم 1979 وچ آسام دی آزادی کیتے تشکیل ݙتی گئی ہئی جیہڑی ہندوستان دی شمال مشرقی ریاستاں وچوں سب توں زیادہ سرگرم علیحدگی پسند تنظيم ہے۔ لیکن ایہ تحریک 1971ء توں جاری ہے۔
تفصیل
’لبریشن فرنٹ آف آسام‘ یعنی الفا دے سربراہ دا ناں اروند راج کھووا ہے جنہاں دے مطابق انہاں دی تنظیم حکومت نال بات چیت کیتے تیار ہے لیکن خود حکومت دی جانب توں مذاکرات دے عمل وچ رکاوٹاں پیدا کیتیاں ویندن۔ ایہ گروپ ہک اپݨے آزاد وطن کیتے لڑدا پیا ہے۔ اس گروپ دا آکھݨ ہے کہ قومی حکومت آسام دے قدرتی وسائل دا استحصال کریندی اے تے اتھوں دے مقامی باشندیاں دے مفاد کیتے ٻہوں گھٹ کم کریندی ہے۔ ۔ علیحدگی دی اس پُرتشدد تحریک وچ 1979ء توں ہݨ تک 20 ہزار توں زیادہ افراد ہلاک تھی چکے ہن۔ ریاست آسام گھاٹے جنگلاں نال، بالخصوص سرسبز پہاڑیاں نال بھری ریاست ہے اس واسطے گوریلا جنگ آسان ہے تے اینکوں کنٹرول کرݨا ہمیشہ مشکل ریہا ہے۔
اروند راج کھووا نے مرکزي حکومت تے الزام عائد کیتا ہے کہ جتھاں مرکزی حکومت دیگر علیحدگي پسند گروپاں دے نال ہتھیار سٹݨ دی شرط بغیر بات چیت کریندی اے اتھئیں الفا تے ہتھیار چھوڑن دے بعد بات چیت دی شرط لائی ویندی اے.
امن دا نوبل انعام
نوبل امن انعام (انگریزی: Nobel Peace Prize)، ہر سال امن کیتے نمایاں کام کرݨ تے بلا امتیاز کہیں ہک یا ہک توں زیادہ افراد کوں تے بعض دفعہ اداریاں کوں وی ݙتا ویندا ہے۔
بعض انعام یافتہ افراد تے تنقید
میخائل گورباچوف، اسحاق رابین، یاسر عرفات اور شمعون پیریز، لی دوک تو، ہنری کسنجر، جمی کارٹر، الگور، آئی پی سی سی، لیو زیبیو، بارک اوبامہ تے یورپی یونین، انہاں تمام کوں امن انعام نال نوازاݨا، تنقید دا شکار ریہا ہے۔ لی دوک تو تے ہنری کسنجر کوں انعام ݙیوݨ تے ݙو ارکان نے استعفا ݙتا، جیندے تے انہاں دی تعریف کیتی ڳئی۔
بروشسکی زبان
بروشسکی اوہ زبان ہے جیہڑی نگر، ہنزہ تے یاسین دے بروشو قوم ٻلیندی ہے۔ ایہ زبان بہت قدیم زبان ہے تے ایندی ابتدا دے بارے ءچ کوئی نی ڄاݨدا۔ بروشسکی دی ترائے اقسام ہن تے ایہ ترئے مختلف علاقیاں یعنی یاسین، نگر تے ہنزہ وچ ٻولی ویندی ہے۔ انہاں اچ یاسین والی قسم کوں خالص سمجھا ویندے۔
اخلاق مزاری
سندھ جیویں......... شالا جی
رݨک ہمیشہ روݨق.......... تیݙی
کٹیاں منجھیاں........... .... دی
پاڑے وسدیاں مچھیاں تیݙیاں
تیݙے یار....................... پکھی
اپݨے لوکیں اپݨے..... جھو کیں
اپݨا......................... پاݨی پی
بروشسکی زبان
بُروشَسکی، بروشو قوم دی زبان ہے تے ایہ نگر،ہنزہ تے یاسین اچ ٻولی ویندی ہے۔ کھوار اکیڈمی نے ایں زبان دے حروف تہحی، بلتی قاعدہ تے ای زبان کیتے یونی کوڈز بݨائن۔
اخلاق مزاری
سندھ جیویں......... شالا جی
لائیاں لاݨے............ پتر مہاݨے
ٻیڑی.................... تیݙی دھی
سندھو سئیں..... پارت ہووی
بھلی کر................ یار بھلی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
شادییں تیں میں دول وجیندا سݨدی ڈہدی ہامی
ہیر میں تیڈی میت اتے دول کوں وجدا ڈٹھے
کیرھے منہ ونج جنجوں چئسن سسی اٹھیں والے
اج وی تیڈی آہ تیں اٹھیں کوں میں رڑدا ݙٹھے
تس ہئی سجھ ہا سدھ نئی تسیں کیویں کیتا ہوسی
کربل دے وچ  تسیں  دو میں پاݨی تنڑدا ڈٹھے
پیئو دے ہتھیں خنجر منظر کینجھا ہوسی قاسی
میں تاں اینجھے وقت ءچ عشق کوں کھارے چڑھدا ڈٹھے...!!!
فیاض قاصی
شر جو میڈی پناہ توں نکھتے
اپݨی کیتی کواہ توں نکھتے
چنگاں تھی پئے ہے جان چھٹ پئی
پھٹیا چولا  گواہ  توں  نکھتے
اپݨیں دھیریں دو دید گئی سی
پچھیں ونج کے گناہ توں. نکھتے
ہر سیاہ  کوں سوفید کر گئے
پاݨی چشمء سیاہ توں نکھتے
پڑھ کے کلمہ بقاء دو ول آئے
ہولیں ہولیں فناہ توں نکھتے
جڈاں لشکر دی گنتی تھئی ء
ہکو مومن سپاہ توں نکھتے...!!!
فیاض قاسی
اساں سکیاں ٹالیھاں وانگوں
ہنڑ کوئی ساکوں آ چھڑواوے
لڑدیاں بھڑدیاں لالیاں وانگو
چن وی اکثر ایویں لگدائے
تیڈے کن دیاں والیاں وانگوں
عشق دی ساکوں لمبی لا چا
سڑسوں یار پلالیاں وانگوں
تساں اوچے لوگ او ققنس
اساں مست موالیاں وانگوں...!!!
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
نکےنکے جھیڑے ہن
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
اونویں تاں نکھیڑےہن
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
رات ڈینھ وانگوں روشن ھئ ھک رات دی
ھک مجبور انسان لٹھ دے اتیں
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
ساݙے کیا دے جھیڑے ہن
سک دے بزار ءن
حاکم بامراللہ
ابو الحسین الحاکم بامراللہ، فاطمیاں دا چھیواں خلیفہ تے اسمعیلیاں دا سولواں امام (382ھ تا 411ھ)  اے. اسماعیلی حکمران، عزیز دے بعد اس دا بیٹا ابو الحسین الحاکم بامراللہ امام تے خلیفہ بݨا۔ اس وقت اس دی عمر یارہاں سال پنج مہینے ہئی۔ حسبِ سابق فاطمیاں دے دستور دے مطابق عزیز دی موت کوں لکایا گیا ۔ مگر اسماعیلی مذہب دے لوگاں نے حاکم دی امامت کوں تسلیم کر گھدا. thumb|Al-Hakim bi-Amr Allah اسماعیلی مستعلی خلیفہ تے امام حاکم بامراللہ دی ہک خیالی تصویر
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
مونجھ دے وپار ءن
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
بیٹھا محفل سجائ ھئ خیالات دی
اینجھا دھت ھا تخیل دے نشے دیوچ
کوئی خبر کائینا ھئ اوکوں کائینات دی
اپڑیں الله کنوں اپڑیں مجبوب دی
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
اساں گھاٹے نفعے سارے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
بھیک منگدا بیٹھا ھا ملاقات دی
یاد گزریا ھویا وقت آیا جوھس
تھی کے مجبور ھنجوں ڈھواونڑ لگے
حاکم بامراللہ
اہل سنت دے نال سلوک
حاکم نے اہل سنت دے نال ناروا سلوک رکھا۔ 393ھ وچ اس صواۃِ عید الاضحیٰ پڑھݨ تے بابندی لا ݙتی تے جس پڑھی اونکوں سزا ݙتی گئی۔ تراویح دی نماز موقوف کر ݙتی گئی۔ 395ھ وچ دوکاناں، مکاناں تے قبرستاناں تے سب السلف لکھوایا گیا، اہل سنت اپݨے مکاناں تے رنگین تے منقش تحریراں وچ اپݨے مکاناں تے رنگین تے منقش تحریراں وچ اپݨے بزرگاں تے لعنت ملامت لکھواوݨ تے مجبور کیتے گئے۔ اکثر لوگ جبراً دعوت اسمٰعیلیہ وچ داخل کیتے گئے تے انہاں دی تربیت کیتے دارالحکمۃ بݨایا گیا۔ اس اذان وچ ’ اصلوٰۃ خیر من النوم ‘ آکھݨ دی بجائے ’ حی علی خیر العمل ‘ دا اعلان کیتا، ماہ رمضان کیتے اس حکم ݙتا کہ اوہ ظاہر روایت تے عمل نہ کرن بلکہ حساب نال روزے شروع کرن تے ختم کرن۔ اس طرح دے بہت سارے احکامات اس ݙتے جس نال اہل سنت دی دل آذاری تھیندی ہئی۔
اخلاق مزاری
نکےنکے جھیڑے ہن
اللہ اتے چھیڑے ہن
حاکم بامراللہ
حاکم دا غائب تھیوݨا
حاکم اکثر کھوتے تے سوار تھی کے قاہرہ دے باہر تمام رات گھمدا رہندا ہئی۔ ہک ݙینہہ اس دے نال ݙو خدمت گار ہن۔ اس انہاں کوں واپس بھیج ݙتا تے خود حلوان دے شرقی علاقے دی طرف ٹر پیا۔ جیہرلے اونکوں دیر تھی گئی تاں لوگاں نے تلاش کرݨ دی کوشش کیتی مگر او کہیں کوں نہ ملا۔ البتہ اس دے کھوتے دی لاش تے اس دے خون الودہ کپڑے ملے، مگر اس دا پتہ نی چلا۔ جیہڑے لوگ اس دی محبت تے عقیدت وچ غلو رکھدے ہن اوہ یقین نہ کریندے ہن کہ حاکم مرا ہے۔ انہاں دا خیال ہئی کہ حاکم دوبارہ آسی تے اڄ وی اسماعیلی مذہب دا ایہو عقیدہ اے ۔
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
رناں ایں ھے جو کنیں الا نس گیا
جی کوں جی بھر کے رج رج رواونڑ لگے
چندر منزل دو ویندا سفر کر گیا
رات پوه آلی خاموش ڈھلنڑ لگی
اخلاق مزاری
امڑی
بختیں والی سݨ وو امڑی
سݨ وو میݙی............. ماء
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
گھلی سیکر سوالیں دی عقل اتیں
سوچ منفی اچ جوابیں دی ھلنڑ لگی
دل دے ارمان دل اچ مچنڑ پۓ گۓ
اخلاق مزاری
امڑی
اکھیں تیݙیاں دھیریں امڑی
امرت جوگی
امرت جوگی سرائیکی زبان دا شاعر ہے۔
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
بھاه دردیں دی سینے اچ بلنڑ لگی
بے آرامی طبیعت دو ولنڑ لگی
اخلاق مزاری
امڑی
اکھیں ناں.................. پرناء
امرت جوگی
ݙوہڑہ
اساں گل بے خبرے گلشن دے آئے ہتھ مالی کولھ بازاریں وچ
مظہر تابش
مظہر تابش سرائیکی
امرت جوگی
ݙوہڑہ
ایں روح دے بھنورے بھاوں کھادے تن تھئے بے شول بازریں وچ
اخلاق مزاری
امڑی
چار ݙیہاڑے انہاں کوں وی
امرت جوگی
ݙوہڑہ
اساں امرت گلشن چھوڑ ݙتے ساکوں اج کل گول بازاریں وچ
مظہر تابش
شاعر، ادیب، دانشور ہے۔
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
تھی کے مایوس گھر دو روانه تھیاء
اخلاق مزاری
امڑی
دنیا ݙیکھݨ............... ݙے
اونویں تاں ہے دھن پرایا
مظہر تابش
سید مظہر علی تابش دا تعلق ڈیرہ اسماعیل خان دے قصبے لُنڈا شریف نال ہے۔ گورنمنٹ ہائی سکول اِچ ٹیچر ہن۔ اُنہاں ایم اے اُردو، بی ایڈ تک تعلیم مکمل کیتی ہے۔ سید مظہر علی تابش، کاظمی سید، سرائیکی شاعر خیبر پختونخواہ دے معروف ولی کامل سید مراد شاہ (جنہاں دا ذکر کیفی جامپوری دی کتاب سرائیکی شاعری وچ وی ہے۔) دے دربار دے سجادہ نشین تے ڈیرہ اسماعیل خان دے زمیندار خاندان نال تعلق ہے۔ انہاں دی  سرائیکی  شاعری دی پہلی کتاب ٹھیڑیاں تے ڈوجھی کتاب مکل وارہ چھپ چُکین۔ ریڈیو پاکستان ڈیرہ اسماعیل خان تے پاکستان ٹیلی وژن توں انہاں دے فیچرز تے ڈرامے درجناں دی تعداد وچ نشر تے ٹیلی کاسٹ تھی چُکین۔ مظہر علی تابش سرائیکیCurriculumڈویلپ کیتے۔ مظہر علی تابش ٹیکسٹ بک بورڈ پشاور دی طرفوں سرائیکی حروف تہجی دی منظوری ڈیونْ والی ٹیم دے ممبر وی ہِن۔ ونکی:سرائیکی شاعر
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
سوز او شخص میکوں ولا نیں لبھا
جیکوں لبھدا وداں ھک زمانه تھیاء...!!!
اخلاق مزاری
امڑی
ہک واری تاں انہاں کوں وی
امرت جوگی
ݙوہڑہ
ساݙی آس دے پھل رنگ رنگلے کوں کوئ رت رنگین نگل ڳئی اے۰
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
چندر. چؤڈھی دا ھا اپڑیں جوبن اتیں
سئیں جہانگیر سوز ................... ...
اخلاق مزاری
امڑی
پینگھاں جھوٹݨ....... ݙے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
زخم ہن لقمان دو ڈیہدے کهڑن
بهوئیں تےبهورانئیں بچاانصاف دا
امرت جوگی
ݙوہڑہ
اساں جیندیں موت دے مونہہ وچ ھاؤں سکھ سئیت سکون نگل ڳئی اے۰
اخلاق مزاری
امڑی
مر پوون تاں ٹاہلی تلے
امرت جوگی
ݙوہڑہ
کوئی چیز تاں ہے ساݙے جیوݨ دا جہڑا یار یقین نگل ڳئی اے۰
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
لوک تہوں اسمان دو ڈیہدے کهڑن
بےنوا گهربار سب لٹوا کرائیں
حشردے میدان دو ڈیہدے کهڑن
بئ تاں ساری بهوئیں تے قبضہ تهی گئے
اخلاق مزاری
امڑی
اکھیں چا............. دفناء
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
خان ہنڑ غستان دو ڈیہدے کهڑن
امرت جوگی
ݙوہڑہ
اساں امرت بار زمین تے ہائیں ساݙاں پیار زمین نگل ڳئی اے۰
کلام : امرت جوگی
غزل
دل دے اندر ولا تیر پوتا ہویا قطرے قطرے کوں تریمندا ݙیکھیندے ہاسے.
قطرے قطرے کوں ترتیب ݙے کے ولا لفظ الفت دا آکے لکھیندے ہاسے۰
چھٹی تھیوے جو ہا تیݙے بستے اندر خط ولا آپ ونج کے رکھیندے ہاسے.
رات ساری ولا جاگدیں جاگدیں خط دی ولدی دے بارے سوچیندے ہاسے۰
ݙینہہ تھیوے جو ہا تیݙی ولدی کیتے تیݙے رستے تے دیداں چا لیندے ہاسے.
ولدی کیا ہوندی ہائی کھلدیں کھلدیں ولا ݙوہیں ہک بئے کوں بھاکل چا پیندے ہاسے.
ساݙی چاہت دا ہمراز ٹوبھا جو ہا بہہ کے ٹوبھے تے گالھیں کریندے ہاسے.
گالھیں گالھیں اندر لڑدیں لڑدیں ولا ݙوھیں ہک بئے تے پاݨیں سٹیندے ہاسے.
ݙوہیں کپڑے پوسا وسدے ساون اندر کیویں کاغذ دا بیڑاں تریندے ہاسے.
ایویں باغیں اندر کوکدیں کوکدیں نال کوئل کوں وی آ کوکیندے ہاسے.
کیویں پھلیں لبیں تے لا کے ولا کیویں بلبل کوں شانداں کریندے ہاسے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
پتر ہن سامان دو ڈیہدے کهڑن
چور کوں بهگوان وی ڈیہدا کهڑے
امرت جوگی
غزل
کیویں تتلیاں پکڑ پا کرائیں بک اندر کیویں ہک بئے دے سر توں اݙیندے ہاسے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
چور وی بهگوان دو ڈیہدے کهڑن
اکه تے دل احساس دی درسال تے
ظلم دے طوفان دو ڈیہدے کهڑن...!!!
امرت جوگی
غزل
کیویں پھلیں دے سہرے بݨا کے سجن گل ہک بئے دے آ کے پویندے ہاسے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
غزل
جمشیدناشاد
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
ڈیکھاں  جوگی   ھتھ   رُل  موئی   دا
سائیں   سڈوا   کے    ول    نہی  آیا
ایجھا   ناھا   خیر    پئی    ھووس
امرت جوگی
غزل
سہرے پھلیں دے پا بانہیں گل وچ ٹھاہا کیویں ہک بئے دو تر تر تکیندے ہاسے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
قسماں  چا    کے    ول    نہی   آیا
گھلے گُھپ   اندھیرے  کھاندن
موسم مست  نظارے  کھاندن
اخلاق مزاری
امڑی
تیݙے ہتھ وصال ڑی امڑی
اصغر چھینہ
تعلیم
ایم اے اردو
اخلاق مزاری
امڑی
تیݙے............ ہتھ وصال
برہا روپ وٹیندیاں اکھیں
برہا پیوء تے............. ماء
اصغر چھینہ
پیشہ
سکول وچ استاد ہن۔
اخلاق مزاری
امڑی
اخلاق مزاری
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ساݙے یار تاں یار وی یار ہن پئے جݙاں ساݙے بخت کمال ہن چنگے حال ہن
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ساݙے من اچ خشیاں خشیاں ہن کل سنگتی ساݙے نال ہن بہوں لجپال ہن
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
پھل تیݙے پیلڑے
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ساݙا پیار پریت عروج تے ہا دل رکھدے راز دی گال ہن او بھائیوال ہن
امرت جوگی
غزل
یاد ہئی جانیاں ݙہہدیں ݙیہدیں ولا ٹھڈے ساہ ݙوھیں مل کے بھریندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ڈھلے بخت تاں اصغر چھوڑ گئے جیڑے رکھدے خاص خیال ہن بخت جو نال ہن
اخی اب
thumb|اخی اب
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
تیݙی منت کریندیاں چن دلبر نہ چھوڑ کے ونج میݙا ہک توں ہیں
امرت جوگی
غزل
ٹھڈے ساہواں اندر دل دھڑکدا جو ہا ݙوھیں ہک بئے دے دل ہتھ رکھیندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
جیڑے آسرے ہن تھی ختم ویسن نہ کر توں رنج میݙا ہک توں ہیں
امرت جوگی
غزل
دل کوں وندلا کرائیں ساہ سلجھا کرائیں لا نبھاوݨ دے قصے چھیڑیندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
تیݙے باجھ سجݨ انہاں اکھیاں چوں نہ رکسی ہنج میݙا ہک توں ہیں
اخی اب
آخیاب یا اخی اب سلطنت اسرائیل دا ستواں بادشاہ، عمری دا بیٹا تے آخزیاہ دا پیو ہئی۔ 918 قبل مسیح وچ تخت نشین تھیا۔ ایں دا ناں مشاہیر تاریخ وچوں ہے۔ اوں دے زمانے وچ سلطنت اسرائیل بت پرستی دی طرف مائل تھی گئی۔ بت پرستی کوں تحریک ݙیوݨ والی اوندی بیوی ایزابل جیہڑی ہک فنیقی بادشاہ دی بیٹی ہئی۔ ایہ عورت فنیقیاں دے دیوتا بعل زبول دی پوجا کوں بڑی تیزی نال فروغ ݙیندی پئی ہئی۔ چنانچہ اوں نے سمرون وچ جیہڑا اسرائیل دا نواں پایہ تخت ہئی، ہک مذبح تے ھیکل اوں بت کیتے تعمیر کروایا۔ آخیاب نے ٻاویہہ سال حکومت کیتی تے 898 قبل مسیح وچ ہک جنگ وچ مارا گیا۔
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
تلے مٹی میلڑی
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
میں یار ہاں اصغر یار تیݙا نہ کر پنج پنج میݙا ہک توں ہیں
امرت جوگی
غزل
ݙوھیں ہک بئے دی جھولی اندر سم کرائیں انگلیں والیں دے وچ وی پھریندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
آ ݙیکھ تاں سہی ہک وار سجݨ جیویں میݙی نبھدی پئی ہے
امرت جوگی
غزل
بے خطر ہاسے دنیا دی تلخی کولھوں کہیں دے سݨدے ہاسے نہ سݨیندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
سکھ منہ کر گئے ہن کئی ݙینہ توں ݙکھاں درداں جھوک چا لئی ہے
امرت جوگی
غزل
اپݨی مستی ہئی اپݨیں بہاریں اندر اپݨی چاہت دیاں پینگھاں رسیندے ہاسے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ہے جندڑی سولاں وات میݙی تھئی زندگی یار اجائی ہے
امرت جوگی
غزل
ساکوں امرت زمانے دیاں نظراں لگیاں ساݙی چاہت داں پینگھاں سبھے گھل گیاں.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
ہے اصغر ذہن تے یاد تیݙی جیڑی اج تک محض نہ گئی ہے
امرت جوگی
غزل
ݙٹھے بہوں دور ہک بئے توں تھی کے جدا توں اتھاں رل گیئوں میں اتھاں رل گیاں.
ابو طالب بن عبدالمطلب
خاندان
آپ دے والد دا نام عبدالمطلب تے والدہ دا ناں فاطمہ بنت عمرو ہئی۔ آپ حضورؐ دے والد عبداللہ بن عبد المطلب دے واحد سگے بھائی ہن چونکہ باقیاں دی والدہ مختلف ہن۔
امرت جوگی
غزل
سئیں امرت جوگی
اخی اب
حکومت دا دور
تواریخ بائبل وچ لکھا ہے کہ اوں دے زمانے وچ ایلیاہ (الیاس) نبی ہن۔ جنہاں نے آخیاب کوں اس دی بت پرستی دی وجہ نال بارش نہ تھیوݨ دی بددعا ݙتی تے مکمل ترئے سال تک خشک سالی رہی۔ اوندے بعد خدا نے بارش عطا کیتی تے ایویں ایلیاہ کوں آخیاب تے فتح حاصل تھئی۔ لیکن ایزبل دے حسد تے غصہ نے ایلیاہ کوں ہجرت تے مجبور کر ݙتا تے اوہ سینا دی وادیاں دی طرف چلے گئے۔
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے اساں تاں مونجھیں دے نال رل ڳئے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
کالے بدلے   کاوڑ   کر   کے
اخی اب
حکومت دا دور
تفہیم القران وچ مولانا مودودی لکھدے ہن کہ اوں موقع تے الیاس علیہ السلام نے جیہڑی دعا منگی، اوں دے الفاظ ایہ ہن۔ "بنی اسرائیل نے تیݙے عہد کوں ترک کیتا۔ تیݙے نبیاں کوں تلوار نال قتل کیتا۔ ہک میں ہی کلہا بچا ہاں۔ سو اوہ میݙی جان گھنݨ دے درپے ہن۔" (سلاطین باب 19، آیت 1۔10)
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
پہاڑ پانی دے سر تے چا کے اساں تاں نم دی مثال رل ڳئے.
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
اتے رنگ نیلڑے
اخی اب
حکومت دا دور
ہیں اثنا وچ آخیاب دی توجہ مذہبی معاملات توں اٹھ کے سلطنت دی حفاظت دی طرف مبذول تھی گئی۔ بن ہدو شاہ آرام ول ایں مملکت تے حملہ آور تھیا۔ اوندے جھنڈے تلے ٻتریہہ بادشاہ موجود ہن۔ اوں نے سمرون دا محاصرہ کر گھدا تے آخیاب کوں اطاعت کرݨ دا ہک ناشائستہ پیغام بھیجا۔آخیاب نے غصے وچ اینکوں رد کر ݙتا۔ گھمساݨ دی جنگ تھئی تے بن ہدو نے شکست کھادی لیکن ݙوجھے ہی سال بن ہدو ول حملہ آور تھی گیا۔ ایں وار اوہ پہاڑی علاقے توں کنارہ کش تھی کے اسدرلان دے میدان وچ خیمہ زن تھیا۔ بہت زور و شور نال جنگ تھئی تے بہت سارے آرامی کم آئے۔ بن ہدو مجبور تھی کے آخیاب دے سامݨے جھک گیا۔ لیکن آخیاب نے غلطی کیتی تے اونکوں معاف کر ݙتا۔ اوہ تریجھی وار رامات جلعاد دے مقام تے نمودار تھیا جیہڑا اردن دے مشرقی کنارے تے واقع ہے۔ آخیاب نے اپݨے ہمسایہ شاہ یہوداہ یہوسفط کوں وی لڑائی وچ شریک تھیوݨ تے اکسایا۔
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساکوں حاکم نہ کوئی ٹکریا سݨا کے اپݨا سوال رل گۓ.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
پئی سک دی سیک اچ نبھدی ہے تیݙا گھنداۓ نام توں آکھیں چا
اخی اب
حکومت دا دور
زوراں دی جنگ تھئی۔ آخیاب ایں جنگ وچ مارا گیا۔ تے اردن دی انہاں اطراف وچ بن ہدو نے جو چاہا سو کیتا۔ تواریخ بائیبل دی اطلاع دے مطابق آخیاب دے ستر بیٹے ہن جیہڑے سمرون دی ایں جنگ وچ مارے گئے۔
ابو طالب بن عبدالمطلب
اولاد
انہاں دے چار پتر تے ݙو بیٹیاں ہن سب توں وݙے پتر دا ناں طالب ابن ابی طالب ہئی۔ باقی پتراں وچ جعفر الطیار، عقیل ابن ابی طالب تے علی ابن ابی طالب شامل ہن تے ݙو دھیاں ام ہانی بنت ابی طالب تے جمانہ بنت ابی طالب ہن.
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
جیویں جو کاسہ تھیۓ چیڑاں چیڑاں انویں فقیریں دا حال رل ڳئے.
غمی دے موسم ہزاراں ٹکریے خوشی دا موسم کوٸی ول نہ ٹکریا.
اساں ہائیں غم دی حنا وے سانول کہیں ہتھیلی تے جچ نہ سگیے.
ابو طالب بن عبدالمطلب
قبولیتِ اسلام و ایمان
آپ نے اسلام قبول کیتا یا نی، اے ہک متنازع موضوع ہے۔ آپ نے تاحیات اشاعت اسلام وچ حضورؐ دا ساتھ ݙتا تے انہاں دی بت پرستی دی کوئی ہک روایت وی نی ملدی جبکہ سیرت ابن ہشام وچ انہاں دے کلمہ پڑھݨ دا ذکر ہے۔ عبد المطلب دی وفات (578ء) دے بعد انہاں نے ہی حضورؐ دی پرورش کیتی۔ آپ دی تقلید وچ ابولہب دے سوا باقی تمام بنو ہاشم نبی اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے پشت پناہ بݨے رہے تے حضور اکرمؐ دی خاطر بڑی سختیاں جھیلیاں۔ سیدہ خدیجہ بنت خویلد رضی اللہ عنہا دے نال رسول اللہؐ دا نکاح انہاں نے ہی پڑھایا جس دا آغاز کلمہ بسم اللہ نال تھیا۔
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں ایں ہنجھ اچ رنگیج ڳئے ہائیں اساں تاں خود کوں وی پچ نہ سگیے.
ابو طالب بن عبدالمطلب
وفات
آپ دی وفات دے بعد کفار مکہ نے آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تے مظالم دی انتہا کر ݙتی۔ آپ دی وفات 619ء وچ تھئی۔ اوں سال سیدہ خدیجہ بنت خویلد دی وفات وی تھئی۔ انہاں ݙو واقعات دی وجہ توں حضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے ایں سال کوں عام الحزن یعنی "ݙکھ دا سال" قرار ݙتا۔
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں ملامت دی شام پیلی تیݙے شہر اچ وی رچ نہ سگیے.
جتھاں کے جیون ہے جرم لگدا اساں تاں اے جھیاں سماج پاتے.
اصغر چھینہ
ݙوہڑہ
کݙاں وارا آسی اصغر دا راہندی تانگ تمام توں آکھیں چا
تیݙے ورد وچ ݙینہ لنگھ ویندا ہے تھی ویندی شام توں آکھیں چا
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں ہائیں سیندھیں دا سیدھ سدھا تے نال والیں ولیج ڳئے ہائیں.
اساں تاں رانی دا روگ ہاسے سندور وانگے لہیج ڳئے ہائیں.
اساں تاں روزی دی ویل بݨ کے تے اپݨے سر توں گھولیج ڳئے ہائیں.
اساں ݙراور دی بھردی کندھ ہیں جݙاں دا چھوڑئی ݙھہیج ڳئے ہائیں.
اساں کہیں دی مسک دے پھل نئیں جو کھل کے سیجھیں سجیج ڳئے ہن.
اساں تاں نیر ہیں مہمان تیݙے مہمان پیریں دپھیج ڳئے ہن.
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
چیچکیں دی چنگ ھے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں تاں نیر ہیں اساں فقیر ہیں اساں فقیریں کوں ہݨ بھلا ݙے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
یاداں  کھاندین   کارے   کھاندن
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
ساوی تیڈی لنگ ھے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں اندھارے دی  آس ہیسے   توں اپڑیں پیریں دی راہ وٹا ݙے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
بھانڑے  بھانڑ     تے    سُنج   سالی
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
ساون سئیں دے حیلڑے
رتیں رنگی پگ نئیں
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں تاں قسمت دی قید وچ ہیں جے تھی سگی تاں سزا ودھا ݙے.
آزاد انصاری
پیدائش1871ء وفات؛1942ء، اصل ناں الطاف احمد ہیی۔ ہندوستان دے مشہور شاعر گزرے ہن۔ آبائی وطن سہارن پور اے تے ناگپور (سی۔ پی) وچ پیدا تھئے۔ جتھاں اُنہاں دے والد محمد حسن اورسیئر ہن۔ مختلف درسگاہواں وچ فارسی تے عربی دی تعلیم حاصل کیتی۔ بعد ازاں طبعی تعلیم حاصل کر کے طبابت دا کم شروع کیتا۔ انیہہ سال دی عمر وچ شاعری شروع کیتی۔ ابتدا وچ مولانا حبیب الرحمن بیدل سہارنپوری توں اصلاح گھندے ریہے۔ بیدل حیدرآباد دکن چلے ڳئے تاں الطاف حسین حالی توں شرفِ تلمذ حاصل کیتا۔
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
میڈے  ھڈکے     میڈی     جاہ     تے
بال    ھڈا     کے    ول     نہی     آیا
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
ول لتھے بگ نئیں
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں حشر تائیں مروں نہ جیوؤں ساݙے پچھانویں کوں ایں دعا ݙے.
اساکوں بکھ ہن پوایاں چوڑیاں اساں تاں دھپ  دے چہیتے بݨ ڳئے.
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
پکھی تھۓ پسیلڑے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
عذاب نسلیں دا چپ اساݙی اساں تاں چپ دے چہیتے بݨڳئے.
اخلاق مزاری
کِکرّ آ وؤ کِکرّ آ
اخلاق مزاری
غزل
من منوتیاں درگاہیں تے انت وکاݨے  پھل
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
ایجھا   ناھا    خیر    پئی    ھووس
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
ساکوں خبر ہے اساں فقیراں دے سر توں کتنا عذاب گذریے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
قسماں   چا    کے     ول    نہی    آیا
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
لبیں اساݙیں حشر دی تس ہٸی نظر تو سکھݨا سراب گذریے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
شاکر مہروی   صاحب دی بڑی  خوبصورت  نظم
بے صبری  دل  رووے   رڑے
سک دا  سیک  سکیندی   سڑے
اخلاق مزاری
غزل
کتواں ݙینہہ ء مونجھ کنوں وی بلبل کینی بولی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں نہ خاریں توں پیر چاتے توڑیں جو سرتوں غلاب گذریے.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
منہ کر کے اکثر شیشے دو
میں اکثر یار سوچینداں ہاں
میڈی ڈاڑھی کالی تھئ کائنی
اخلاق مزاری
غزل
اللہ خیر کرے نئیں ساݙے نال الاݨے پھل
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
ول بابا وی میکوں یاد آندے
جیڑھا اکثر میکوں آھدا ہا
اخلاق مزاری
غزل
گلوں ننگئیں وستیں اندر سروں ننگیاں رتاں
پیروں راݨے سارے پوپٹ کنݙو راݨے پھل
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
جڈاں سر تے کئ کئ بار ہوون
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
حیاتی امرت خوشی دا ویلھا ایویں نظردےجو خواب گذریے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے
جڈاں ڈکھڑے آ کے گھیر گھنن
جڈاں متر وچھوڑا دان کرن
ول اسد پُتر آ سمجھ ونجیں
ول کھل پکھی تھی ویندی ہے
ول اکھ تے حلقے پئے ویندے ہن
ول دل وی مردہ تھی ویندے
ول خوشی کوئ نی راس آندی
تھیندے کالے وال وی چٹے ہن
ول سجنڑ تھیندے پھٹے ہن
میکوں بابا ہنڑ توں یاد آندیں
میڈی اکھ تے حلقے پئے گئے ہن
میکوں خوشی کوئ نی راس آندی
میکوں بندہ کوئ نی کیوں بھاندا
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے....!!!!
میڈی ڈاڑھی چٹی تھی گئ اے ....!!!
اسدرحیم اسد
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
یار آنونڑ توں پہلے ڈَسیندا تاں  ہے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
توں بھاہ دے گھوڑے اتے سوار ایں اساں تاں تیݙا ستم نہ سہاسوں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
جہڑے رنگ اچ سہی ذکر تھیندا تاں ہے
اچھا توں مر ونجیں؟یعنی میں مر ونجاں؟
یار بولنڑ توں پہلے سُچیندا تاں ہے !
اے تیڈے کانڑ اعزاز دی گال ہے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
اساں پہاڑیں تے پئی برف ہیں اساں جو کھرسوں تاں ہتھ نہ آسوں.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
تیڈی خاطر ودا کوئی جیندا تاں ہے
دل میڈا مطمئن حالے تئیں نی تھیا
آکھ گھنداں غزل ،شعر تھیندا تاں ہے
یار! یاری نہ سہی شہر داری تاں ہے
امرت جوگی
اساں ہائیں تسڑی طلب دے تغمے
سئیں امرت جوگی
اخلاق مزاری
غزل
ہک ݙینہہ مونجھ دا جنگل جھاگ تے باہر جھاتی پیسوں
ساݙا رستہ ݙہدے ہوسن ہنجوں ہاݨے پھل
اوندیں اکھیں اگوں لگسن اندھے کاݨے پھل
جیندے واروں اساں روح دے روزے پورے کیتے
عید اتے اخلاق نئیں بھیجیے اوں فطراݨے پھل
اخلاق مزاری
وصل شیشہ تیݙا ہجر  جھاتی تیݙی
چندر چہرے تیݙے ڳل دے سہرے تیݙے
بروشو قوم
thumb|A Hunza Rajah and Tribesmen بروشو قوم (Burusho people)، گلگت بلتستان ڈے وادیاں نگر، ہنزہ تے یاسین اچ آباد ہک قوم ہے۔ بنیادی طور تے ایہ مسلمان ہن تے بروشسکی زبان ٻلیندن۔
اخلاق مزاری
غزل
سارے لالݨ تیݙے اݙدیاں کونجاں تیݙیاں
سرمی رنگی ہے سانول حیاتی تیݙی
ساݙے سینے  اتے تیݙے دڑگار  ہن
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
چار لوکاں دے وچ ہتھ مِلیندا تاں ہے
اخلاق مزاری
غزل
سلطنت اے وی ہے یار ذاتی تیݙی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
وت ظہیر آیا ہووے ضروری تاں نی
اخلاق مزاری
غزل
توں نئیں ملدا تیݙی مونجھ ملدی تاں ہے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
در تے آیاں توں ناں شاں پُچھیندا تاں ہے...!!!
اخلاق مزاری
غزل
او وی مل پمدی ہے چپ چپاتی تیݙی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
کہیں دی غربت دا پردہ رکھیندا تاں ہے
محمدظہیراحمد
نازش
توں تاں وفا کریں ہا
اخلاق مزاری
غزل
روح رنݙیپے تیݙے نت کلھیپے تیݙے
کھا ڳئی اے زندگی بے ثباتی تیݙی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
عمراں دراز ہووی
اخلاق مزاری
غزل
توں نکھڑ ڳئیں تاں اخلاق احساس تھئے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
ہر دم میڈی دعا اے
تیڈی جدائی والا
کھا روگ گئے اندر کوں
اخلاق مزاری
غزل
مونجھ لڳدی وی ہئی کال واتی تیݙی
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
جیڑھا طبیب ڈیکھے
آہدھے اے لادوا اے
سڑ سڑ تیڈے ہجر وچ
اخلاق مزاری
غزل
شاعر۔۔۔۔۔۔۔اخلاق مزاری
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
اڑدی زبان پئی ہے
سر تے کھڑی قضا اے
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
مونجھاں  ڄاوݨ لا دیاں
وستییں  بیریں رادھیاں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
زندگی تاں بے وفا ہے
جیویں کیویں ایں جگ تے
نازش گزاری وینداں
لنگھ آویں سئیں قبر تے
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
ٹر   پیاں  پیر   پیا دیاں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
نازش
بس مکدی التجا اے
توں تاں وفا کریں ہا...!!!
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
سدراں    گلوں   ننگیاں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
او دور ہا بیا جڈاں نوکر ہم
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
اساں  اکھیں  ٹنگیاں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
ہنڑ ہوش حواس تے قبضہ ہے
او کال اندھاریاں مک گیاں ہن
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
پپلیں دے  وچ   پوتیاں
اساں    اکھیں دھوتیاں
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
میں نوکر توں سردار ہاویں
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
رتیں  میندیاں  لو تیا ں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
قرامطہ ہک غالی تے باطنی اسماعیلی فرقہ ہئی جیندا مذہبی تے سیاسی رہنما ایہو ہئی. ایندا فرقہ 899 عیسوی وچ ہک مثالی جمہوریہ قائم کرݨ دی کوشش وچ مشرقی عرب وچ مرکوز ہک وݙا گروپ ہئی - ایہ عباسی خلافت دے خلاف بغاوت کرݨ دی وجہ نال مشہور ہن - فرقے دے رہنما ابو طاہر سلیمان الجنّابی‎ نے مکہ مکرمہ تے حملہ کیتا تے اس عظیم تے پاک شہر دی بے حرمتی کیتی. خاص طور تے اتھاں بے شمار لوگاں دا قتلِ عام کیتا- اس خانہ کعبہ توں حجر اسود کوں وی چرایا تے زمزم وچ لوگاں دی لاشاں سٹیاں تے ایہ سب انہاں نے 930 عیسوی دے حج دے دوران کیتا-
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
مونجھ ہتھیلیاں رنگیاں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
ابو طاہر دا مکہ مکرمہ تے حملہ تے حجر اسود دی چوری
7 ذی الحجہ 317 ھ کوں بحرین دے حاکم ابو طاہر سلیمان قرامطی نے مکہ معظمہ تے قبضہ کر گھدا، خوف و ہراس دا ایہ عالم ہئی کہ اوں سال حج بیت اللہ نہ تھی سڳا، کوئی وی شخص عرفات نہ ونج سڳا-
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
اساں  اکھیں  ٹنگیا ں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
ابو طاہر دا مکہ مکرمہ تے حملہ تے حجر اسود دی چوری
ایہ اسلام وچ پہلا اینجھا موقع ہئی کہ حج بیت اللہ موقوف تھی گیا، ایں ابوطاہر قرمطی نے حجر اسود کوں بیت اللہ توں کڈھا تے اپݨے نال بحرین گھن گیا- ول بنو عباس دے خلیفہ مقتدر باللہ نے ابو طاہر دے نال معاہدہ کر کے فیصلہ کیتا تے تریہی ہزار دینار ݙتے تے حجر اسود خانہ کعبہ وچ واپس کیتا گیا-
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
نہ  جنگل   نہ   گونجاں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
حجر اسود دی واپسی، شیخ عبداللہ دی حکمت عملی تے ابو طاہر دی موت
ایہ واپسی 339ھ کوں تھئی، گویا کہ ٻاوی سال تک خانہ کعبہ حجر اسود توں خالی رہا، جݙݨ فیصلہ تھیا کہ حجر اسود کون واپس کیتا ویسی تاں اس سلسلہ وچ خلیفہ وقت نے ہک وݙے عالم محدث عبد اللہ کوں حجر أسود دی وصولی کیتے ہک وفد دے نال بحرین بھجوایا-
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
او دور جہالت یاد کھڑے
تیڈے جھوٹے لارے یاد کھڑن
تیڈے کوڑے وعدے یاد کھڑن
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
حجر اسود دی واپسی، شیخ عبداللہ دی حکمت عملی تے ابو طاہر دی موت
ایہ واقعہ علامہ سیوطی دی روایت نال اس طرح نقل کیتا گیا ہے کہ جݙݨ شیخ عبد اللہ بحرین پہنچے تاں بحرین دے حاکم نے ہک تقریب دا اہتمام کیتا جتھاں حجر اسود کوں انہاں دے حوالے کیتا ونجݨا ہئی- ہݨ انہاں نے ہک پتھر جیہڑا خوشبودار ہئی، خوبصورت غلاف توں کڈھا کہ ایہ حجر اسود ہے تے اینکوں گھن ونجو-
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
لالن    نانویں  مونجھاں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
حجر اسود دی واپسی، شیخ عبداللہ دی حکمت عملی تے ابو طاہر دی موت
محدث عبد اللہ نے فرمایا کہ نہ، حجر اسود وچ ݙو نشانیاں ہن اگر اس وچ ایہ نشانیاں پائیاں ویسن تاں ایہ حجر اسود ہوسی ورنہ نی! ہک تاں ایہ کہ ایہ ٻݙدا نی ، ݙوجھا ایہ کہ بھاہ نال وی گرم نی تھیندا- اس پتھر کوں جیہڑے ویلے پاݨی وچ سٹا گیا تاں ڈب گیا ول بھاہ وچ اینکوں سٹا گیا تاں سخت گرم تھی گیا اتھاں تک کہ پھٹ گیا-
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
ویݨ  کریندیاں  کونجاں
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
حجر اسود دی واپسی، شیخ عبداللہ دی حکمت عملی تے ابو طاہر دی موت
محدث عبد اللہ نے فرمایا ایہ ساݙا حجر اسود نی. ول ݙوجھا پتھر گھنایا گیا، اس دے نال وی ایہو عمل تھیا تے اوہ پاݨی وچ ڈب گیا تے بھا تے گرم تھی گیا. فرمایا کہ اساں اصل حجر اسود ہی گھنسوں- ول اصل حجر اسود گھنایا گیا تے بھاہ وچ سٹا گیا تاں ٹھڈھا نکلا ول پاݨی وچ سٹا گیا تاں اوہ پھل دی طرح پاݨی دے اتے تیرݨ لگا تاں محد ث عبد اللہ نے فرمایا ” ایہو ساݙا حجر اسود ہے تے ایہو خانہ کعبہ دی زینت ہے تے ایہو جنت والا پتھر ہے-"
اخلاق مزاری
اساں اکھیں ٹنگیاں ۔۔۔۔ نظم ۔۔
وستی   اتوں     لنگھیاں
اساں  اکھیں   ٹنگیاں
جنجوں   وچ   کچا وے
نہ کوئی  کھل    الا وے
نہ   کوئی  درشن پاو ے
نہ  شیشے  نہ  کنگھیاں
اساں   اکھیں  ٹنگیاں
اخلاق مزاری
ہک نظم
دھرتی جینویں تریمت ہووے
مٹی رنگیا چہرہ ہووے
مونجھاں اوندیاں اکھیں ہوون
ابو طاہر سلیمان الجنّابی
حجر اسود دی واپسی، شیخ عبداللہ دی حکمت عملی تے ابو طاہر دی موت
اس وقت ابو طاہر قرامطی نے تعجب کیتا تے پچھا کہ ایہ ڳالہیاں آپ کوں کتھوں ملیاں ہن۔..؟ تاں محد ث عبد اللہؒ نے فرمایا، ایہ ڳالھیاں ساکوں جناب رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم توں ملیاں ہن کہ حجر اسود پاݨی وچ نہ بݙسی تے نہ ہی بھاہ نال گرم تھیسی- ابو طاہر نے آکھا کہ ایہ دین روایات توں بڑا مضبوط ہے-
جݙں حجر اسود مسلماناں کوں مل گیا تاں اینکوں ہک کمزور ݙاچی دے اتے لݙا گیا جس تیز رفتاری دے نال اینکوں خانہ کعبہ پہنچایا، اوں ݙاچی وچ زبردست قوت آگئی اس واسطے کہ حجراسود اپݨے مرکز (بیت اللہ) دی طرف ویندا پیا ہئی لیکن جس وقت اینکوں خانہ کعبہ توں کڈھا گیا ہئی تے بحرین گھدی ویندے ہن تاں جس ݙاچی تے لݙا ویندا اوہ مر ویندی حتی کہ بحرین پہنچݨ تک چالیہ اٹھ تے ݙاچیاں اس دے تلے مر گئے-. تاریخی روایات دے مطابق قرامطی دی موت چیچک دی وجہ نال تھئی.
اخلاق مزاری
ہک نظم
پلکاں لئی تے لاݨی ہوون
ٹالھیاں کن دیاں والیاں ہوون
والیاں لال بھنوالیاں ہوون
بوچھݨ ست اسمانی ہووے
تارے اتے ٹاکیے ہوون
چندر ہتھیلیں ٹکا ہووے
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
توں دشمن ہائیں میڈیں نسلیں دا
توں قاتل ہائیں میڈی غیرت دا
بہوں عرصہ ساکوں خون روائی
ساڈے جذبے پھاسی چاڑھ ڈتن
تیں ککھ نئیں چھوڑیا وسبے دا
تئیں ہاں اچ کتنا پھٹ لئے ہن
تیں وسدے ویہڑے بر کیتن
توں کھوہ دے پانڑی چٹ کر گئیں
میکوں یاد کھڑے جڈاں نوکر ہم
او دور غلامی نئیں بھلدا
جڈاں پٹکیاں پیریں رکھدا ہم
فرعون مزاج وی نئیں بھلدا
مظہر محسن
مظہر محسن سرائیکی زبان دا شاعر ہے۔
نمونہ کلام
کہیں ݙینہہ تاں کرم دی جھات تھیسی در سامنڑے گھور اچ لاتھی ہاں.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
پر سنڑ گھن گودا گالھ میڈی
تیڈے گندر تماشے مک گئے ہن تیڈی غنڈا گردی مک گئی ہے
او دور جہالت مک گیا ہے
علم دے ڈیوے بل پئے ہن
مظہر محسن
نمونہ کلام
پنج وقتی تانگھ وضو وچ ہاں ہنجھ ہنجھ دے زور اچ لاتھی ہاں.
سرائیکی شاعری،پورھیت رمضان آرائیں
Election2018
تعلیم دے سوجھلے آگئے ہن
میڈی مرضی جیکوں ووٹ ڈیواں
جمہور دا راج ہے سدھ ہے پئی
تیکوں سرداری دی آکڑ ہے؟
مظہر محسن
نمونہ کلام
نتاں محسن گھور اچ ایں لگدے جیویں کیچ بھنبھور اچ لاتھی ہاں ونکی:سرائیکی شاعر
اخلاق مزاری
ہک نظم
گوپہ نک دا پوپہ ہووے
پتن منارا بانہیں ہوون
پار ݙراور ” بردا “ ہووے
تسا ستلج مردا ہووے
ویݨی روہ دیاں ونگاں ہوون
تھل دامان کچاہری ہووے
دھرتی میݙی امڑی وانگے
ایندا دم غنیمت ہووے
اخلاق مزاری
ہک واری لہہ اسمان کنوں!!!!!
ہک واری لہہ اسمان کنوں!!!!!
ایں گھاٹے گھاٹے جنگل وچ
میں کلھا ھاں کجھ مونجھاں ہن
کئی گلوں ننگیاں کونجاں ہن