cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
شاعری لفظیں  دا  ماتم،   شعر حرفیں دی مُکان
’’آہ‘‘ سکھڑیں اشک شوئی، ’’واہ‘‘ بے قیمت خراج
ڈیکھ ونج چاندنی تیڈی وستی دیوچ کون آیا ودے کیا کریندا ودے
تیڈی گلیاں دے ککھیں کوں چُم چُم کراہیں کئی پچھانواں پچھانویں گولیندا ودے
ہک پچھانواں ہا سِمدا ستارہ جیہاں تیڈی دیوار در دے پچھانویں تلے
ہک پچھانواں ہا بکدھا انگارا جیہاں اپنی ہُس دے حشر دے پچھانویں تلے
ہک پچھانواں ہا کنبدا کنارہ جیہاں اپنے اندر دے ڈر دے پچھانویں تلے
ہک پچھانواں ہا اندھا اندھارا جیہاں اپنی ہر شئے دے شر دے پچھانویں تلے
ہر پچھانواں اِتھاں ہک پچھانواں تھیا بھُل کے وی کُھل ونجے کُئی گلانواں تاں نئیں
کئی دفعہ خیال اَئے میں جو رُلدا وداں میں وی تیڈی گلی تاں پچھانواں تاں نئیں
کُئی عجب جادونگری ہے تیڈی گلی وقت وی جینویں گھِر گئے تیڈی یاد وچ
شاخ پلکیں دی سِمدی تے ترمدی رہی تیڈے نیناں نِسر گئے تیڈی یاد وچ
ہزاریں قطاریں دی ہئی ہک لڑی کئی زمانے گزر گئے تیڈی یاد وچ
صرف ہک رات وچ کئی دفعہ بعد وچ تیڈا در وی وسر گئے تیڈی یاد وچ
تیڈے لب یاد اَئے کئی طلب جاگ پئی پھُلیں وانگوں اساں ہَولے پھُل تھی گئے
تیڈی چُپ یاد اَئی اساں وسمیے گئے اساں موئے گئے ساڈے قُل تھی گئے
من دیوچ مونجھ میندیاں لُویندی ہوئی تن دیوچ تانگھ پیرے رنگیندی ہوئی
سانجھ سیجھیں ستارے سجیندی ہوئی سک صفیلیں تیں ڈیوے بلیندی ہوئی
اوبیں کھربیں تے ضربیں زمانیں کنوں تیڈی پازیب چھَن چھَن کریندی ہوئی
کئی دفعہ تیڈی مانوس مہکارتیں اینویں محسوس تھئے جینویں مل پئی ہونویں
کتاب سرائیکی لوک قصے دا مہاکڑا
سئیں عبداللہ عرفان ہوراں دی کتاب "سرائیکی لوک قصے" دا مُہاکڑا سنگت نال سانجھا پیا کرینداں - اینکوں پڑھن دے بعد سرائیکی ادب ءچ نثر دا منڈھلا ایرا تے لوکائی دے نویکلے ادب دا پتہ لگدے جیہڑا ہاں دی کوٹھڑی تے چیتے ءچ گزریل ویہانْے دے ویقے مارے ڈینہواراں کوں کڈھ کراہیں پناں ءچ لوک قصیاں کوں اکھراں ءچ سانبھنْ دا ہک ترلا ہے  تے نال ءی دانشوراں دی آپتی سنگت دے گھاٹے رشتیاں دی وی کاؤ تھیندی اے جیہڑی انہاں دی آپسی جوڑتوڑ دی حد بندیاں تے دانش وری دے دأپیچ، بھن تروڑ تے انہاں دے دھنّتر،چنگے مندے مزاج تے  شخصیت دا وی پک لگدے۔ کوئی وی قصہ کتھاؤں وی ہک تھاراں توں یا ہک بندے توں سُنْ تے اکھراں ءچ نئیں چاڑھا ونج سگیندا کیوں جو واہندے ویہلے نال وسیب ءچ پچھلی پیڑھی اپنْی اگلی پیڑھیاں کوں ایہے قصے اکھانْ پدے پہاکے سُنْائی رکھدن جیندے ءچ مسلسل بھن توڑ ا عمل جاری و ساری راہندے۔ انہاں قصیاں ءچ سرائیکی دھرتی تے برہوپلی دھاڑل قوماں دی لتاڑ تے ڈڈھپ دا حال وی ہوندے تے انہاں کوں سر ڈیونْ آلے مہان سورماء وِیراں دی بہادی دے دھامے وی ہوندن۔  ویہلے کویہلے نال برہوپلے دھاڑل مذہب تے وطن دے ناں تے لوکاں دا سر کپ تے وسیب ءچ لُٹ پیندے آئین تے ایہے دھاڑل تےانہاں دے ڈڈھپ دے ویقے بعد ءچ قصے اکھانْ بنْ تے لوکاں دے چیتے دماغ دی مجالی ءچ رہ باقی گئے ۔ وت کہیں تریمت دی حق تلفی تھئی اوندے آدر مانْ کوں ڈھا لگی تاں اوعشق دا قصہ بنْا گیا ۔ایویں چدھار پاسوں  ونْکوونک دے مذاہب دی بھرمار تے دھاڑل ڈاکوآں نال وسیب ونڈیندا ریہا تے انہاں مذاہب دے قصے کہانْیاں وی لوکائی دے قصیاں ءچ رلدے گئے ۔ اسلام دے قصص الانبیا،بدھ مت دی جاتکا، ہندوآں دی رامائن تے مہا بھارتا تے انجیل مقدس دے سبھے قصے، سبھے کردار شکلاں بولیاں دے وٹاندرے کھاندے ہک بئے ءچ رلدے ملدے تے گُھلدے لوکائی دے قصاں ءچ شامل ہوندن جنہاں ءچوں ساگے قصے کوں  نتارنْ ہک وڈا اوکھا کم ہے ۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
کئی دفعہ اپنا احساس کاسہ لگے تیڈی خُشبو وی خیرات وانگے لگی
ہوندان ہوند دی ایں پلک پینگھ تیں اپنی سک ساکوں سکرات وانگے لگی
ساکوں وِسدی وی نئیں ساکوں ڈِسدی وی نئیں تیڈی ہک ہک ادا جھات وانگے لگی
کتاب سرائیکی لوک قصے دا مہاکڑا
تاریخ ءچ اساڈا وسیب ہمیشہ توں سماجی ثقافتی، معاشی تے سیاسی تبدیلیاں نال متاثر تھیندا تے اپنْی جُون ، بولی عقائد تے قصیاں ءچ وٹاندرے کھاندا ریہے۔ ہک وڈے قصے ءچوں اصلی سگونْاں نویکلا صاف قصہ لبھنْ اینوے ءے جیوے بھوں ءچوں سُوئی لبھوں۔ ملک عبداللہ عرفان ہوراں سرائیکی نثری ادب ءچ  اوں ویہلے ہتھ پاتا جیڑھھیلے وڈے توں وڈے سرائیکی لکھاری ادیب دانشور سرائیکی شاعری ءچ ہک بئے نال زورازمائی تے متھا ماری پئے ہن۔ بھانویں جو شاعری تے موسیقی سرائیکی وسیب دا انتر مزاج تے جذباتی کیفیت دا مکمل اظہار ءے پر قصہ تے قصولی دی راند لوکائی دے سنْپ، وسب، گزری ویہانْی دا سبق تے اگہوہیں وقتاں دی چتاونْی بنْ تے وسیب دا کلچر بنْدے جینکوں عبداللہ عرفان ہوراں بحثیت ہک روشن خیال ترقی پسند سیاسی کارکن دانشور تے ادیب طور اگلی پیڑھیاں کیتے "مت" سمجھ تے اپنْی حیاتی دے چھیکڑی ساہ تئیں ترلا کیتے۔ ایں ترلے دا ہک پنّاں سنگت ساتھ تے نویں پیڑھی کیتے سانجھا کیتے۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
سک دے سانگے لگی تانگھ کانگے لگی ونگ وانگے لگی رات دھمدی رہی
تیڈی چوکھٹ دے سجدیں توں ساڈی جبیں ولدی ڈھلدی تے بلدی وسَمدی رہی
تیݙی گلیاں دے ککھیں کوں چُم چُم کراہیں کئی پچھانواں پچھانویں گولیندا ودے
کئی ہزاریں قطاریں دی ہئی ہک لڑی کئی زمانے گزر گئے تیڈی یاد وچ
کوئی عجب رات ہے جینویں شب رات ہے اپنے آسیں دے آسن مُہیندی ہوئی
کئی دفعہ اپنے خوابیں تیں کھل آگئی کئی دفعہ جینویں توں نال کھل پئی ہونویں
تیڈی گلیاں دیوچ آخری رات وی ساکوں معراج دی رات وانگے لگی
کوئی عجب جھات ہے الوداعی جھات وی تیڈے وانگے ہئی وسدی گلی چاندنی
پھُلیں وانگوں تیڈے سر توں پیریں تونڑیں چاندنی چاندنی سانولی چاندنی
تیڈے لب دی مُساگی کلی چاندنی لب طلب چاندنی بے کلی چاندنی
سک سہاگن دی چُنی ہئی چندریں چُنی گانگ چُنی دے سر توں ڈھلی چاندنی
ساڈے ساہیں کوں سغران 🌿🍃🌹🌷
پلک پلک تئیں جو نقطہ نقطہ عبارتاں   _ہن ..
سجاک سجھ روز شام کوں میڈی ہنج کوں اہدے.
میڈے ولنڑ تئیں وسیب دیاں تیکوں پارتاں ہن ..
میں تریہہ کوں پینداں ، اے زندگی !
فقیر لوکیں دیاں کینجھیاں 'بجھیاں بجھارتاں ہن ..
اجنڑ تونڑیں نندر بانھ توں خوشبو دے سیک آندن.
ملائم زلفیں دیاں کیجھیاں ریشم حرارتاں ہن ..
او آکھ گے جو عزیز شاہد کوں آکھ "کتھ ھئیں"؟
نہ کہیں کوں ملدیں نہ تھیندیاں تیڈیاں زیارتاں ہن ..
🌿🌷🌿🌷🌿
اوھے ساریاں گالھئیں جو ہنڑ یاد آندین
تاں رج پیاری لگدی ھےہر بدتمیزی
میڈا اونکوں آکھنڑ او شمی نکمی
اوندا ول چڑاوانڑ عزیز گزیزی
اساں صرف ھک رات رل کے ملیوسے
نہ ول مل سگیوسے نہ او رات دھمی
ابنِ جزلہ
ابن جزلہ (وفات: ماہِ شعبان 493ھ/جون 1100ء) یارہویں صدی تے پنجویں صدی ہجری وچ بقیدِ حیات مسلم طبیب ہئی۔ thumb|Table in which various maladies and their treatments Wellcome L0033624 ابنِ جزلہ دا بݨایا ہویا ہک طبی جدول
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
انویں اوندی کئو ہے عزیزی گزیزی
انویں اپنڑے اندر ھے شمی نکمی
ابنِ جزلہ
پیدائش
ابن جزلہ دا مکمل ناں ابو علی یحییٰ بن عیسیٰ ابن جزلہ البغدادی ہے۔ یورپ وچ اوہ بن گسلہ Ben Gesla دے ناں نال مشہور و معروف ہن۔ ابن جزلہ دے سال ولادت دا کوئی تعین نی کیتا گیا تے نہ ہی اِس دا ذِکر خود اُنہاں نے کیتا۔ بعد دے مورخین نے وی سال ولادت دا تذکرہ نہیں کیتا۔ لیکن اِتنا ضرور معلوم ہے کہ اوہ خلیفہ عباسی المقتدی باللہ دے عہدِ خلافت توں کجھ عرصہ قبل بغداد وچ پیدا تھئے۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
زمانے گزر گئے ھکے پل دی پل تے
گزر گئین کیا کیا زمانے وی بھل گئے
پتہ نی جو کتھ ھےاو شمی نکمی
عزیزی وی رل گئے گزیزی وی رل گئے
🍃🌿🌺🌹🌷
واہ سانول   سرت سنبھال لدھی واہ پیتم پیتاں پالڑیاں
کتھ نیر تے ساڈے نین کتھاں کتھ گل ساڈے کتھ لالڑیاں
کئ پار  کیہاں   اروار   کیہاں   او جھوک      تیڈی اے راج تیڈا
اینویں پار اروار پچھاویں دیاں ساکوں رہ گیاں روز بھنوالڑیاں
نہ کہیں کن وچ کؤ کئ رہ گئ نہ سک رہ گئ نہ سوئی رہ گئ
کتھ رہ  گۓ سمے   سیون دے   کتھ   رہ گیاں   کنیں والڑیاں
ابنِ جزلہ
قبولِ اسلام
ابن جزلہ اولاً نسطوری مسیحی ہن، لیکن اپݨے ہک معتزلی معلم دے اثر نال اوہ بروز منگل 11 جمادی الثانی 466ھ/ 11 فروری 1074ء کوں مسلمان تھی گئے۔ قبولیتِ اسلام نال اُنہاں دا مرتبہ و مقام اہل بغداد دے ہاں مزید ٻیا ودھ گیا۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
ودی گولاں پیرے رل گئیں دے لو میندیاں والیاں تھالڑیاں
او وسدا بدلا  ساون   دا اوندا   کیا کئ   محل    تے جھپڑی کیا
اوندی مرضی ہے جتھاں وس پووے کیا گوریاں تے کیا کالڑیاں
اساں شاہد جو  کچھ   آکھنا ہا کوئی اساں توں پہلے بول گیا
ابنِ جزلہ
طبی خدمات
ابن جزلہ دی رہائش بغداد دے محلہ کرخ وچ ہئی، جتھاں اوہ واقف و غیر واقف لوگاں کوں وی بلا معاوضہ ادویات فراہم کر ݙیندے ہوندے ہن۔ بغداد چونکہ دار الخلافہ ہئی تے اتھاں مقیم ہر قسم دے مشاہیر کوں دربارِ خلافت دی حمایت یا تائید حاصل تھی ویندی ہئی، باوجود اِس دے کہ اوہ عوام وچ اِس توں قبل شہرت رکھدا ہوندا یا نہ رکھدا ہوندا۔ علاوہ ازیں ابن جزلہ دا زمانہ شہرت خلیفہ عباسی المقتدی باللہ دا عہد ہے جیہڑا سباسی خلفاء دا دورِ زوال وی ہئی مگر اِس نال ابن جزلہ دی شہرت وچ کوئی کمی واقع نہ تھئی۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
"کتھے مہر علی کتھے تیری ثنا گستاخ اکھیاں کتھے جا لڑیاں"
ساں ڈُو بیڑییں دے بوڑیے ہوئے اساں ادھ ادھوانیں گھِریے ہوئے
اساں پاندھی پٹھڑے پیریں دے اساں اندر تئیں سر پھریے ہوئے
ابنِ جزلہ
کتاباں
مہناج البیان فیما یستعملہ الانسان تے تقویم الاَبدان فی تدبیر الانسان انہاں دے مشہور کتاباں ہن تے ایندے علاوہ مسیحیت دے رَد وچ ہک رسالہ وی لکھا۔ نیز ہک ٻئی کتاب مختار مختصر تاریخ بغداد وی لکھی جیہڑی بغداد دی مختصر تاریخ ہے۔
عزیزشاھد،پورھیا رمضان آرائیں
" کون پچھو تے ولے "
اساں عشق ادھورے کیتے ہن تہوں ساڈی جنگ ادھوری اے
ڈر لگدے گال کریندیں ہوئیں ڈر سانجھا تھیون نئیں ڈیندے
چُپ زہر داگھٹ اے اصل تاں ہے اوہو گھٹ کھن پیون نئیں ڈیندے
کہیں بئے دا کیا خود آپ اساں ہک بئے کوں جیون نئیں ڈیندے
سب کیتیاں کرنیاں اپنیاں ہِن کجھ اپنے ذِمّے لا ڈیکھوں
نِت رِنپڑیں جھولی خالی ہے کئی شئے تاں پَلّو پا ڈیکھوں
اساں بارہاں سال حیاتی دے اینویں اپنی اول اِچ رہ گئے ہیں
سُدھ نئیں کیا رول کے اَئے ہاسے سُدھ نئیں کَیں گول اِچ رہ گئے ہیں
اونویں اپنے جان تاں ویلھے دی کہیں وہندی چھول اِچ رہ گئے ہیں
اکھ کُھلی تاں اپنے پیریں توں گل تئیں کشکول اِچ رہ گئے ہیں
کشکول اِچ پئے ہوئے قصے دے کُئی حِصّے بخرے کیا کرنے
ساکوں چِٹیاں تِتلیاں سُدھ پئی اے نچنے تاں نخرے کیاکرنے
ایں توں پہلے جو انگلیں قلم تھی ونجن ایں توں پہلے جو اپنا قلم ترٹ ونجے
ہک علم دے تلے ہک قسم چاتی ہئی متاں کہیں موڑ تیں او قسم ترٹ ونجے
🌿🍀🌹🌷
بے لوث  محبت نئیں    کیتی تہوں نفرت وے نسے کر سگدے
اساں جیون شروع ای نئیں کیتا بھلا مویا کینویں مر سگدے
جیویں چاندنی چاندنی  ہوندی اے    جینویں سک ساگی سِکہ ہوندی اے
جیویں جھڑی دی رم جھم ہوندی اے جینویں گھڑی دی ٹِک ٹِک ہوندی اے
ہر شئے  دی اپنی   ہک حد اے   اوہا       حد تاں ہک ٹِک ہوندی اے
کئی شئے وی ڈُو شئیں نئیں وہندیاں جو ہوندے اے ہک ہوندی اے
عطریں دے قطرے ککھ ہوندن ککھ سندھ یا دجلہ نئیں ہوندا
ہر سانول کجلا  پا کھڑدے ہر   سانول    کجلا      نئیں ہوندا
اساں    کُٹھڑے بابر    شاہی     دے   مُٹھڑے غیر غلامی دے
ساڈا ماضی موت پرستی اے ساڈے حال اِن خَیر غلامی دے
کیا ذات    صِفاتوں نِسر     سگے ساڈے     اندر اَیر غلامی دے
ساڈیں نسلیں کوں وی ویڑھ گوے سَو مونہیں وَیر غلامی دے
اساں مُہرے شک شطرنجیں دے شاطر دیاں کھیڈاں کیا جانڑوں
بھلا کیا ہن نِیتاں نہریں دیاں اساں بھولیاں بھیڈاں کیا جانڑوں
🌿🍃🍀🌹 آ پیار کروں   ول پیار کروں آ   سانول   سانول   پیار    کروں
آ ہک تھی کہ ہک سک تھی کے کُئی سانجھی سُرت سنگار کروں
جیوین کہیں کاں دی کَر کَر نئیں جیون تاں رقص ہے موریں دا
جیون تاں     رِیت ہے رشتیں دی ہک رمز اے اندری اندریں دی
جیون تاں سک ہے صحرا دی جیون تاں سُرت سمندریں دی
جیون  فِطرانہ فطرت      دا نئیں گال مسیتیں مندریں دی 🍃🍀🌷🌹
طبیعت ہے عجب اپنی تیڈے لب جہیں طلب اپنی
دوا وی ہے شفا  وی ہے    اساں     بیمار لوکیں دی
اکھیں دے سنگ بہہ روون دلیں دے سنگ بہہ دھوون
اساں تاں     یار بھَو وچ ہیں نہ کَو وچ ہیں نہ رَو وچ ہیں
تیکوں وی ویڑھ گئی اے بھانویں چُپ چودھار لوکیں دی
جو اندر تئیں اُسر گئی اے کوئی دیوار لوکیں دی
🍃🍀🌹🌷
وس پیا جتھ پیاوس وے سانول
اساں تاں  تیڈڑ وس  وے سانول
توں وارث توں    سر دا سائیں
کوڑی کُل اس کس وے سانول
کُوڑیاں کھیڈاں راس نئیں آیاں
بس وے سانول بس وے سانول
توں   جوگی   توں    چور دلیندا
کہیں دے نال تاں رس وے سانول
سم گئے چھالے تھل دی چھاں تیں
ہُن کہیں  قلم تے مس وے سانول
سر   تئیں     تار    متار تلائیاں
گُستاخ اکھیاں سبھی ہوئی پتھاری
دے وارث دے استان تیں
کوئی بندہ
’’اے کیا پیا کریندیں ‘‘۔۔۔!
اکھیں
’’دُھوڑ وع دُھوڑ پِّیا کرینداں
میں تیڈی وڈَئی کوں‘‘
’’ذرا اے وی ڈیکھیں
کریندا پیا ہیں توں میجھی وڈئی نال‘‘
زمانے گزر گئے زمانے کوں اپنی پَرَئی گھن لتھی اے
ڈوہیں کوں ڈوہیں کوں وڈئی گھن لتھی اے
🍃🌿🍃🌿🍃
کیا تھیسی
ودھ اتنا تھیسی
توں مل پوسیں
میں جی پوساں
تریہہ مر ویسی
بُکھ مر ویسی
ڈُکھ ۔۔۔۔۔۔ مر ویسی؟
اکھیں وچ آ کے وس پئے کئی عجب گُستان کہیں جاہ دا
کوئی ارمان  کہیں جاہ   دا کوئی   ارمان   کہیں جاہ دا
پتہ نئیں اپنے   گھر وچ   کون کَیں    ناں نال   جِیندا پئے
تیڈی چُنی وچوں جینویں تیڈے رنگ روپ بکھدے ہوئے
عجب ہوندا ہے  کُئی تاریں    بھریا اسمان کہیں جاہ دا
عجب دل ہا الستی   دلبری   وچ مست     رہندا ہا تے دل بئی مان کر گیا کوئی بئی مان کہیں جاہ دا 🌹🍃🍀🌺 لگیاں لاگ  لگے جوگنڑ جاگ لگے اکھیاں لب ہوون کجل مساگ لگے نت پردیسیاں کوں ولدی واگ      لگے بیلے  شام     لہے مونجھ مہاگ لگے سینے سک تیڈی جنگل جھاگ لگے خیر    اسمانیں    دی بھوئیں کوں بھاگ لگے ویڑھے پئوں پانویں
بھاگ  سہاگ   لگے
🌿🍃🍀🌺🌷
شام ہئی تاں شیشہ ہئی وال کُئی وی کئے ناں ہئی
رات اَئی تاں قیامت ہئی نال کُئی وہ کئے ناں ہئی
جینویں پتر کِر ویندن وت نویں نِسر ویندن
جینویں لوک ملدے ہن ملک کے ول وسر ویندن
گال اینویں ہوندی تاں گال کئی وی کئے ناں ہئی
سَنج سنبھال رکھنی ہئی ہنج سنبھال رکھنی ہئی
مونجھ وَل ملنوالی انج سنبھال رکھنی ہئی
کیا سنبھال رکھنی ہئی بھال کئی وی کئے ناں ہئی
کیا سُنجان تیریں دی کیا مُکان لیریں دی
یار پھولن کیا ہئی لال کوئی وی کئے ناں ہئی
وقت ٹھسل تاں پوندا ہا دل ہا کھل تاں پوندا ہا
اینویں راہ ویندیں ہوئیں ڈھول مل تاں پوندا ہا
پر اینجھے وچھوڑے دا خیال کئی وی کئے ناں ہئی
🍃🍀🌺🌷
(کراچی۔ سائیں خواجہ فرید سئیں دے صد سالہ جشنِ وصال دے حوالے نال)
گال ٹوری جلوں
حال ٹوری جلوں
کَو اُساری جلوں
اپنے برہوں دے کِرہوں قطاری جلوں
وانج بھوری جلوں سانجھ سوری جلوں
اپنے ڈکھ سکھ دے بھئی وال ٹوری جلوں
اپنے خوابیں کوں وی نال ٹوری جلوں
دُکھدی پئی اے نویں شام وستیں اُتیں
ڈُھکدی پئی اے نویں رات رستیں اُتیں
اَپنیں جھوکیں کوں سینے دیوچ سانبھ کے
مال ٹوری جلوں
اپنے حِصّے وچوں
نویں صدّی نواں سال ٹوری جلوں
گال ٹوری جلوں حال ٹوری جلوں
🌿🍃🍀🌹🌷
اتیں کنکیں گاہ لگے
گالھے نین فقیر ویں
ونج اوکھی جاہ لگے
سانون سانگ سُہیلڑا
لتھی لوڑھیاں لہندی نَیں
وچ شریکیں سانولا
میڈی ونگ چا تروڑی تَیں
بدرہ بدر بلا تھیا
اوہو سانون ہووے ہا
نکھڑ گیاں پردیسیاں
اسوں وسّوں جھوک دی
وت پتھریں سنگ یاریاں
وت پھَل پئی گھر دی بیر
کَتّیں کَتنی بھال دی
اتے بھلیاں لاج بھلی
کتھ ابھریاں سجھ سُول دا
اتے کِتھ ونج شام ڈھلی
منگھر منگھ سُہانون دا
اتے بیلے بُور و بُور
ہک تاں بانہہ ملُوکڑی
ول ونگاں چیناں چُور
نِمی نماشاں پوہ دی
بند بُوہے درسال تیں
لہہ چاندنی جھات کرے
مَہمان چھِلّا چھولواں
بھلا چھالیاں دی کہیں چھِل
کجلے نیناں والڑا
کڈی ترس چا کر ہک تِل
پھَگُّن لَگُّن آسرے
اتیں مِٹیاں رُوپ وَٹئے
کندھیاں پار اروار دیاں
چندریں چاندنی چیتر دی
بھانویں وعدے بھُل گئے نی
چُپ دی چوک دے ہیلکے
نہ سنگھ ریہے نہ سنگ
رُل گیاں چُنیاں چونویاں
نہ رُوپ ریہے نہ رنگ
چار چُدھار اندھاریاں
لتھی وسدی پہلی جیٹھ
بدھیاں کمراں عاشقیں
اتے دِلّی دَنَّور ہیٹھ
شالا کہیں دے پیر پسانویں
شالا تن دی تریہہ توں ترڑ کے
اندری اندر روون
شالا کہیں ٹوبھے دی من تیں
وسدے ون تیں
پکھڑو پَر بہہ دھوون
سئیں کوں پار تاں ہوون
اہدن اصل تاں وسدا ہاڑ اے
ناں سانون دا ہوندے
ویندی واری بدرہ کوں،
گللا کے سانون روندے
بدرہ اسّوں وسوّں تیں
بہہ بلدیاں دُھپیں دھوندے
اساں وی اینویں کہیں رُت وانگے
بے وسیاں وس پوندے
کیا ہوندے ناں ہوندے
جینویں چکی چلدی پئی ہووے
جینویں چکی چلدی پئی ہوئے
کوئی گاسہ نوح دے بیڑے دا
جینویں چَندریں چِتری
بانہہ اے بلدی پئی ہووے
کوئی شرمو شال شبیہیں دی
جینویں جنم جنم توں
ولدی ڈھلدی پئی ہووے
جینویں پل دے پینگھ پنگھوڑے
پھَلدی پئی ہووے
کوئی لولی اﷲ تُوں والی
جینویں ان ڈِسنی
ڈُکھ ڈور اے ہلدی پئی ہووے
جینویں ذرّیں نال زمانیں دی
کوئی چُنگ اے رَلدی پئی ہووے
کُئی رُت اے ڈھیر اُبالھڑی
سَو مُونہی کُوکدی    ریل
چودھاروں بھِیڑ بھنوالڑی
نہ واند نہ کہیں کوں ویل
سک ویڑھی چلکدی لالڑی
سُوئی سون دی نویں نویل
اُتوں لہہ پئی شام شوالڑی
نہ  سہندی  چِرک   سویل
ہک پل دی چندر ڈکھالڑی
وَل  وال  توں پتلی چیل
رُت اَمنیں   چَمنیں    والڑی
سُکھ سانجھے صحن حویل
کوئی دلڑی کملی گالھڑی
کر  سَو   سَو   مال   اُلیل
لو میندیاں والڑی تھالڑی
ودی  ورتے   عطر پھُلیل
لگی شرمو شرم دھماڑی
پھُل  باہیں    ہار حمیل
اڑی چُنی آپ سنبھال ڑی
اڑی بانہہ کر بانہہ دی بیل
اڑی ملیے نصیبیں نال ڑی
میڈے من کوں من دا میل
ہر  دلڑی    تُوں   نہالڑی
ہر جندڑی سئیں دی ویل
ہر کہیں دے ڈھول خیالڑی
ڈُکھ  ڈِیوے   تن   دا   تیل
کوئی ساری رار وصالڑی
رج  سوہنی سِلک سویل
کُل گلیاں، ویڑھے بارکاں
ہر  جیل    اندر بی جیل
کیاں عیداں، عید مبارکاں
کہیں گَلّے  کہیں سر میل
جیون ویڑھے وسدی دُھپ چھاں، چُنی چندر ستارے دی
دھمی دھمی   دے میل   سہاوے نیناں جاگ جگارے دی
منگ  سہیلیں وی   نئیں   رہ گئی  سکھڑیں شاند اشارے دی
گلی تھلی تیں کلی کلی دے روپ جھماکے جھُم تھئے ہوئے
رُلی بھُلی تیں  کُھلی   ناں  اج تئیں تاکی چور چُبارے دی
وہندی شئے وچ خیال پچھانویں نانویں لانویں لہندے ہوئے
جھِلمل  جھلمل   جھال     کناری   پانی   نال   کنارے   دی
اساں پندھیڑوں ان کُھٹیاں دے اساں سنیھڑو پھُٹیاں دے
توں پورن ماش میں تیڈی چکوری
میں پا ٹھمکا سُتی سدھراں سراندی
تیڈی سک اِچ سدا وہندی وہاندی
لباں تیں لسک پئی تیڈے لباں دی
تیڈی جُوٹھی میڈے من دی کٹوری
تیڈی ست مال اسمانیں کچاری
میڈی اپنے پریں تئیں کل اڈاری
لچاری کوں لگی بے اختیاری
لہئی بیٹھی آں ہن تاں تانگھ ساری
کھسئی بیٹھی آں گُھنڈ اسچ گُڑ دی بھوری
میں تیڈی مِلک میڈا مِلک توں ہیں
میڈی مالا تے متھڑے تِلک توں ہیں
میڈا تاں ساہ سبھا دا سِلک توں ہیں
میڈے اندر دی چِیڑی چِلک توں ہیں
چُدھاروں چلکدی ہوئی چوری چوری
میڈی پیکی سُریجی سِتر توں ہیں
میڈا من میت موہناں مِتر توں ہیں
میڈی ان گِتر نَیناں نِتر توں ہیں
میڈی تاں چون چُنّی چِتر توں ہیں
تیڈے نانویں میڈے جی بُت دی ڈوری
تیڈی کھِمنی کھِمے کھوئی ونجاں میں
تیکوں ڈیکھاں مُٹھی موئی ونجاں میں
تیڈے پیریں میں لگاں لوئی ونجاں میں
نہ ہوندی ہاں نہ ہاں ہوئی ونجاں میں
🌹🌷🌹🌷🌹🌷
مل پوویں ہا
وے سانولا! متاں ولا نہ مل سگوں
میلے کوں پچھلی شام ہے
کُہرام ہے
ایں چُپ چِریندے شور وچ
وہندا سمندر دُھوڑ دا
ہر پل بھنور اندر بھنور
وچ کُوکدی ہوئی دھاں
متاں کھوئی ونجے
پل دے پھچانویں پار مل
ہک وار مل سک نال ہک
میں ہوواں ہا توں ہوویں ہا
وے سانولا متاں وَلا نہ مل سگوں
چِیچی بولی ۔۔۔۔۔۔ کھؤں پکؤں
وچلی بولی ۔۔۔۔۔۔ کتھوں آنوں
ادھلی بولی ۔۔۔۔۔۔ کہیں توں رقم اُدھاری چؤں
انگل گواہی بولی ۔۔۔۔۔۔ کون لہیسی!
الف انگوٹھے سئیں فرمایا ۔۔۔ میں جو ہاں
’’میں جو ہاں‘‘ دی سکھڑیں دھج تیں
کتنیں گُنگ زمانیں کولوں
پتھرالیں درسالیں اُتّیں
کتنے سوجھل مَتھڑے گِس گئے
پھُٹدے نور دے سُدھ سر چشمیں
وِسدے وِس گئے
مِسدیں مِسدیں مِس گئے
بھوپا گولوں
چِیچی پکڑے
اندرے دے اوں جِن کوں جَکڑے
جیڑھا لوبھ سوچیندے
متاں کئ ذرہ متاں کئ تارا تیڈی سمت سفر دی ڈس ڈیوے
رُل ڳئیں کوں رَل ݙیکھیجے
ہِک ٻانہہ ملوک ہووے
ول اپݨا ڳل ݙیکھیجے
ڳل نال  لاکے  تیکوں
ٻاہیں دا ٻل ݙیکھیجے
ہِک چندر  نال ہووے
لیّے دا تھل ݙیکھیجے
سسی دے نال رُل کے
ہِک وار تیݙی اَکھ کوں
پا کے کجل  ݙیکھیجے
کہیں رات   اپݨے   دَر    تیں
جھولی کوں جھل ݙیکھیجے
ٻس  ݙیکھݨے تاں ٹُر پو
کیا اَڄ تے کل ݙیکھیجے
سِک اے  سلوک   ساہ دا
کہیں  شام  اَپݨے     اندر
سجھ نال ڈھل ݙیکھیجے
🍃🌳🍀🌿🌷🌹
لرکدی ہیل ، تھل ، سک دی سسی پنل ، ہجر دی رات ، پچھلا پہر ، چاندنی
اساں کرنڑاں ہے قصہ تیڈی مونجھ دا  ، سنگ  سینگی سہیلی امر چاندنی
اساں اندھے اندھاریں دے ماریے ھوۓ ، اساں وستی دے واسیں کوں ہنڑ 'سدھ ملی
تیڈیں  بانہیں    دا بیلہ ہے   رنگیں   بھریا ،   تیڈے   ریشم   بدن دا    شہر چاندنی
اج وی ہر رات کوں چندر تاکیں وچوں جھاتیاں پا پا گولیندے پچھانویں تیڈے
تیڈی ہک رات آنونڑ دی منت ہے چن ! نہ تاں اساں فقیریں دے گھر چاندنی    ؟ 🍃🍀🌿🌾
یار  ہک واری ولا کوئ جھات پا کوئ در لہا
وچ تھلاں دے ہک ابھردے چندر دا منظر لہا
کنبدیاں رہ ویندین سریراں ہجر کیا تے وصل کیا
میڈے اندر   جذب تھی ونج میڈے سارے ڈر لہا
"سَدّرتہ الّثقلین" سردا سئیں علیؑ
خاک توں  اَفلاک تئٰں چرچے تیݙے
یاعلیؑ مِٹیاں تیں کینویں پئیں علیؑ
یاعلیؑ ہَر رُوپ وچ توں ہَئیں علیؑ
یاعلیؑ تیݙے سوا کَئی نئیں علی ؑ یاعلیؑ والیں  موالیں دا علیؑ
یاعلیؑ سِکدے سوالیں دا علیؑ
یاعلیؑ تیݙی تاں اَپݨی اول ہے
اَپݨے دَر تیں اَئیں دا آدُر یاعلیؑ
فِی سَبیلِ  اللہِ  اُنظُر  یَا  عَلِیؑ
🍃🌱🍀🌹
ساہ دی سنگت   جہان وچ رہ گئ
سک تاں ہک دے دھیان وچ رہ گئ
دل تاں _ٹھل پئ یقین دے پر تیں
بے  یقینی   گمان    وچ    رہ   گئ
اوں ڈتی ہئ زبان "میں تیڈی"
اوھا چس رس زبان وچ رہ گئ
ورد رہ   گیا ہے   جان جان میڈا
تہوں میڈی جان جان وچ رہ گئ
خیال نت لا مکاں دے سفریں تیں
پانونڑ آئ ہئ سہاگ دیاں ونگاں
گالھی  دلڑی   دکان وچ رہ گئ
رات نیناں دی منڑ تیں دھمدی اے
شام  دل   دے   دمان  وچ رہ گئ
نماشاں ہیں
تے کہیں ڈھلدی نماشاں نال ڈھل ونجنڑے
'رلی ہوئ ریت ہیں
لہا کے 'ٹر ونجے تاں
ول ہوا دے رل ونجنڑے
کوئ گم نام جھئیں گونگی گلی ہیں
کہیں گلی دی گول وچ ہیں
کہیں گلی وچ انت گل ونجنڑے
مَیں خود کوں لُکانواں یا سجھ دے ستم توں بچانواں پچھانواں!
بہر دُھپ قہر  دی وَلا چِٹ تیں ہک جیندے جی دا تماشہ
اندر تریہہ تھلاں دی ودی کُوکدی ہے پچھانواں پچھانواں
تکھی تیز لکھ اے جو ریتاں اڈردین اکھیں پیاں پُریندن!
مگر من دیاں مستیاں جو وَت وی تھلاں کوں ونڈانواں پچھانواں
اگوں صرف سِجھ اے پچھوں صرف سایہ اوہو وی پرایا
کتھئیں چھاں تیں بہواں مگر پہلے سر توں لہانواں پچھانواں
بہوں لوگ پچھدن ڈسا تیڈی روح کوں ہے کیا روگ پچھدن
کڈی اہڑ  سر  تیں  کڈی شام روہ تیں کڈی رات وِبھ تیں
کڈی تن تیں پانواں کڈی کنڈ تلے چا وچھانواں پچھانواں
اونویں سر ننانواں اونویں میڈے گل دا گلانواں پچھانواں!
فجر تھیندی پئی  اے  نویں  نسل  دا سِجھ ابھردا پیا ہے
نویں ڈینہ  دا  پندھ اے وَلا ہولے ہولے جگانواں پچھانواں
طلب تماشے بنڑا ڈتے ھِن
چدھار شیشے سجا ڈتے ھِن
ذرا تاں نیناں کوں کھول ..... کیا ھے ...؟
تیڈی طلب دے سوا وے سانول اساں فقیریں دے کول کیا ھے ...؟
ہن ایں تھی گئے
اساں پیر  سُنجانو   پل   پل دے
اساں پیت پندھیڑو جل، تھل دے
اساں دھوڑ کلہیپ قبیلے دی
اساں رُت ہیں ریتلے ٹیلے دی
اساں کال کُریہہ دے ماریے ہوئے
اساں ایں ساون وی نئیں رُنے
اساں اینجھی تریہہ دے ماریے ہوئے
اساں جھوکی جاگدیں جھوکیں دے
اساں راکھے سُتے لوکیں دے
اساں جوگی من دی مستی دے
اساں وسدے وستی وستی دے
اساں وسّوں وقت وساخیں دی
اساں سہرے سوبھ کچاریں دے
اساں جھومری میلیں ٹھیلیں دے
اساں ناچے نِندر حویلیں دے
اساں پگھرو پانی پیریں تئیں
اساں نچدیں نچدیں تھک گئے ہیں
دل دھرتی ساوے موسماں دی!
اساں ایں دھرتی دے سینے وچ
نِت چُپ دیاں چُنگاں پاتیاں ہِن
دل رادھیاں چُپ دیاں چاتیاں ہِن
اساں اپنی چپ توں اک گئے ہیں
ساڈے لب تیں چاک اِن چِتریے ہوئے
ساڈیاں پلکاں پُنبلاں سرمی دیاں
ساڈے چہرے بلدیاں لاٹاں ہن
ساڈے سینے فصلاں کرنیں دیاں
کُئی لَو کرے اساں پک گئے ہیں
🌿🍀🌺🌹
رستہ کن تے ویندا پۓ
پیرا  کن تے ویندا پۓ
کیا کیا کن تے ویندا پۓ
ویلھا ول نئیں ول سگدا
گونگا اونویں ڈورا تھیا
اندھا کن   تے ویندا پۓ
میلہ  کن تے   ویندا    پۓ
'چم کے ریشم زلفیں کوں
جھولا   کن تے ویندا پۓ
شیشے چار 'چدھار لگے
چہرہ  کن تے ویندا پۓ ذرہ کینویں ڈس سگدے
صحرا  کن تے ویندا پۓ
تار سمندر چھولیاں ہن
قطرہ کن تے ویندا پۓ
'رس کے اپنڑیں چانڑیں توں
چندا  کن   تے   ویندا    پۓ
سوئیاں ھاں دے پار لتھیاں
دھاگہ  کن   تے    ویندا پۓ
'رل گئ ریت وساخیں دی
قصہ  کن   تے   ویندا پۓ
کھیڈ عجب اسرار بھری
آندا  کن   تے  ویندا پۓ
ہر شۓ اپنڑیں راہ تیں ھے
بندہ  کن   تے  ویندا پۓ
دھوڑ دھمال جہانیں دی
اچھا ! کن تے ویندا پۓ
ساکوں وی مل ڈیکھیں ھا
🍃🌺🍀🌹 ہاں دے وچ وہندی لتھی ہک زہر لہجے دی لکیر
جینویں چٹے کھیر ورقے تیں کوئی کالی لکیر
’کُن‘ جنوں   ہوون دا پہلا پل صفر دا سوجھلا
سب صفر دے ہن سفر نہ تاں اِکئی اندھی لکیر
توں میڈے پل پل دا وارث توں میڈا شہ رگ شریک
توں میڈے ہتھ دا   اِکاسی توں میڈی شمسی لکیر
قُرب تیڈا سہکدے ہوئے خاب اووی سر مُتوں
تیڈا  ناں آیا   تیڈے   غم   نال یاد    آندے   گئے
سوجھلے وچ سوجھلے دی جینویں ہک لمبی لکیر
مونجھ تیڈی جینویں تارے جینویں تیڈے سر دے وال
یاد  تیڈی   چاندنی   وچ   سیندھ   دی سانجھی لکیر
وقت او گُندرا سمندر شَوہ نہ جیندا انت کُئی
زندگی ہک   ریت رُخ تے ہنج دی وہندی لکیر
اپنا کُئی  غم کُئی نماشاں کُئی کلہیپا کُئی کُہیڑ
🍃🌺🍀🌹
بے زار  اساں   بے  زور     اساں
کیا گھِن سگدوں کُئی پور اساں
اساں پَیلاں پائیاں پیار دیاں
پر ہیں جنگل دے مور اساں
اساں خان پُنل سک سسیاں دے
اساں راہ پندھیڑو وستیں دے
پر  ہیں اندر   دے  چور اساں
ہر کہیں کوں کھِل کے ملدے ہَیں
ہک آپ  تیں ہَیں تنگ تور اساں
دل تاکیاں تانگھ دیاں بند کر ڈے
نئیں سہہ سگدے بیا شور اساں
بَہوں لوک تِکھے ہَن ٹُر گئے ہِن
پر یار ونجئی نئیں ٹور اساں
ہر طعنہ سُن کے چُپ کر گیوں
ایں  حال ہنڈایا    ڈور اساں!
اساں دھرتی ست اسمانیں دی!
خود آپ ہَیں چندر چکور اساں
اَئے  ہاسے   شہر   لہور   اساں
🍃🍀🌺💚
نکھڑ ونجن وی کئی سوکھا نہ ہا اجاں تاں بیا ہک عذاب کرنے
ہُن اوندی خُشبو وسارنی ہے تے دل کنوں وی حجاب کرنے
توں کَیندا غم ہیں مَیں کَیندا ناں ہاں توں کیندا سِجھ ہیں مَیں کیندی چھاں ہاں
جے وَل نئیں ملنا تاں ول نئیں ملنا مٹھل ولا کیا حساب کرنے
اے زندگی کئی رومال، کئی ونگ کُئی نشانی غُلابی رنگ دی
اج اوندا ناں پیا مچلدے دل وچ اساں لباں کوں غُلاب کرنے
نہ کچی نِندروں جگا اساکوں لِڈکّا گھر اے ہتھیں نئیں آندا
لباں اونویں جان جان کرنے اکھیں اونویں خاب خاب کرنے
اساکوں روح دی حِرا دے وچ غم قلم کریندیں چلہینواں سال اے
مکان خالی کھلئے ہوئے در ہکو جہیں ہن!
میڈی گلی دے مکین منظر ہکو جہیں ہن
جو ہر نماشاں توں خاب ڈیکھن فجر تئیں جاگن
میڈے  قبیلے   دے   لوک   اکثر   ہکو جہیں ہن
اے خاب جہیں ونکو ونک چہرے تے خوف سجھ دا
مصوم  نسلیں   دے   ذہن   وچ   ڈر  ہکو جہیں ہن!
ڈوہیں دیں پلکیں دے پاند تاں تر ہکو جہیں ہن
اوہے  میڈے   ہتھ   اوہو   میڈا   لِیر لِیر چولا!
جو ان پھریں دے ازل کنوں پھر ہکو جہیں ہن!
اوہا میڈی تریہہ اوہے تیڈے قُرب دیاں ’’سبیلاں‘‘
اوہو  میڈا دل   اوہے   اوندے لاڈ لمس تیڈا
رُتاں بدل گیاں مگر ایندے شر ہکو جہیں ہن
اوہا  میڈی روح    اوہو کلہیپا کُہیڑ وانگوں