سرائیکی_ادبی_مجلہ_سویل_سرائیکی_بہاول_پور
اساکوں تاں حیاتی ہنڈھا ڳئی اے لیکن کجھ لوک اینجھے وی ہوندن جیرھے حیاتی کوں ہنڈھیندن۔جیرھے سچی مچی حیاتی کوں ہنڈھیندن اُنھاں وچ ہک ناں جاویدآصف دا وی ھے۔جاویدآصف ہکے ویلھے ہک چنڳا استاد، چنڳا شاعر ، چنڳادوست اتے انھاں ساریں ڳالھیں کنوں ودھ چنڳا انسان اے۔ اڄ اساݙی ڳالھ دا موضوع جاویدآصف دی شاعری اتے انھاں دی نویل کتاب ’’ وساندر ‘‘ ھے۔شعروادب محبت دی علامت ھے شعر تے شاعر امن دا پرچارک ہوندے۔ اگر دنیا دے ادب تے دید ماری ونڄے تاں عالمی،علمی،ادبی انسائیکلوپیڈیا دے مطابق دنیا دے علم وادب دی تاریخ لکھݨ والے سارے لوک ایں ڳالھ تے متفق ہن کہ دنیادی پہلی لکھت جیرھی کتابی شکل وچ موجود اے او رِگ وید اے جیرھی جو وادئ سندھ اِچ لکھی ڳئی اے او وادئ سندھ ھے جیکوں اڄ اساں سرائیکی وسیب اہدوں۔ایندا مطلب اے جو ساݙا لکھاری ،ساݙا شاعرہی علم و ادب تے امن دا وارث ہے۔ایں سانگے میں آکھ سڳداں جاویدآصفؔ ایں پیار محبت تے امن دے قلم قبیلے دا وارث شاعر اے۔ کہیں وی زبان دا قد کاٹھ تے اوندی عظمت اوندے لکھتیں نال جُڑیے ہوندن۔سرائیکی زبان پاکستان دیاں قدیم زباناں وچوں ہک اے۔ دارا اول توں گھن تے رنجیت سنگھ تائیں آوݨ والے ہر دھاڑل نے جتھاں سرائیکی دھرتی کوں تباہ و برباد کیتا اُتھاں ایندے ادب تے لکھتاں دی بربادی وچ وی کسر نئیں چھوڑی۔ایندی بربادی دی وجہ ھے جو ایں ست ہزار سال پراݨی زبان دا ادب صرف چند صدیاں پچھوں تک ملدے۔سوائے ہک لکھت نورنامہ دے جیرھی جو تقریباََہک ہزار سال پراݨی اے۔ایندی وجہ ایں تحریرداساݙے تریمتیں کوں یاد ہووݨ اے جیرھیاں او ہر سویل دی نماز دے بعد برکت دے طور تے پڑھدیاں ہن۔جیکر اساں سرائیکی ادب دی ڳالھ کروں تاں شروع وچ سرائیکی کافی ٻہوں مقبول تھئی۔خواجہ فرید نے کافی لکھ تے اونکوں امر کرݙتا۔مثنوی سیف الملوک لطف علی دے قلم توں ہک لافانی تحریر دے طور تے سامݨے اَئی۔ایں توں بعد سرائیکی ݙوہڑہ اتے مرثیہ سرائیکی ادب تے اڄ تائیں راڄ کریندے پن۔ہر نویں شاعر ݙوہڑہ لکھ تے اپݨے آپ کوں ادب وچ منوایا لیکن سرائیکی غزل والے پاسے کُئی خاص توجہ نہ ݙتی ڳئی بلکہ لوکاں اتلے تک آکھ ݙتا جوسرائیکی زبان دا سبھا ای غزل آلا کائنی،غزل سرائیکی دی صنف ای نئیں۔نہ صرف اے بتھیاں ڳالھیں آکھیاں ڳیاں بھل کتاباں وچ لکھ وی ݙتیاں ڳیاں۔ایں حوصلہ شکنی دے باوجود سرائیکی غزل اپݨا پندھ شروع کیتا تاں موہری شاعراں وچ سئیں خرم بہاولپوری تے ممتاز حیدر ݙاہر ہن تے اڄ جدید غزل لکھݨ والیاں وچ اقبال سوکڑی ،قیس فریدی،نصیرسرمد، عزیزشاہد تے ٻئے ناں والے شاعرغزل لکھدے پن۔ اساں ایہ آکھ سڳدے ہیں جو اڄ دا دور سرائیکی غزل دا سنہرا دور اے ۔غزل دے استاد اے سمجھدن جو سرائیکی وچ غزل لکھدئیں ہوئیں شاعر اردو تے فارسی دی آمیزش کنوں نئیں بچ سڳدا۔ اتے صرف سرائیکی اکھریں دی ووݨت کاری نال غزل لکھݨ ٻہوں اوکھا کم ای نئیں بلکہ ناممکن اے۔ لیکن جیلے جاویدآصفؔ دی کتاب وساندر دا مطالعہ کریجے تاں ایہ ساریاں ڳالھیں غلط ثابت تھی ویندئین ۔میں اے آکھساں جو جاویدآصف او جوان اے جئیں سرائیکی غزل کوں ہک دفعہ وت ایجاد کیتے۔جاویدآصف دی ہر غزل پھُلیں پوتی مالا لڳدی اے اتے ایں کتاب دا ہرصفحہ ایں ڳالھ دی معتبر گواہی دے طور تے موجود اے۔سرائیکی شاعری وچ جاویدآصف تے غزل ہک ٻئے کاݨ ایں لازم تھئے ہن جو پتہ نئیں پیا لڳدا جوجاویدآصف غزل دی لجپالی کرینداپیا اے یا غزل جاویدآصف دی لڄپالی وچ رجھی ہوئی اے۔اَوائل عمری وچ جاویدآصف غزل آکھݨ والے قافلے دا سردار بݨ تے ٹُریا ھے اتے اوندے ورتیے ہوئے لفظیں دے پنل اڳوں معانیاں دیاں کئی کئی سسیاں جھمراں پیندیاں لڳدین۔ایں سانگے اوندے شعراں تے تبصرہ کرݨ والیاں کیتے لازمی اے جو او شعری فلسفے کوں چنڳی ترانویں سمجھدے ہوون۔ جاویدآصف دے شعری محاسن تے ڳالھ کیتی ونڄے تاں او ہک استاد شاعر ھے اتے اوندے استاد شاعر ہووݨ تے کئی ٻئی رائے نئیں ݙتی ونڄ سڳدی۔جاویدآصف اپݨے وسیب وچ تھیوݨ والی ہر تبدیلی دا وݙے غور نال مشاہدہ کریندے اتے او اپݨیں اکھیں اتے دماغ والیاں کھڑکیاں کہیں ویلھے بند نئیں کریندا۔ وساندر دا مطلب را ت دا سوجھلا ہے اے سوجھلا ݙیوے دا،تارئیں دا،جگنو دا، مچ دا،یا بجلی دے بلبیں دا سوجھلا وی تھی سڳدے لیکن وساندر مکمل طور تے شعور دا سوجھلا اے جیرھا جاویدآصف دی کتاب سرائیکی دھرتی اتے تاریخ دے حوالے کیتے۔جاویدآصف دی شاعری وچ مقصدیت ھے اتے زندگی دے حقیقی مقاصد ڳالھ کریندے نظر آندن۔انھاں زندگی دے تلخ حقائق کوں ٻہوں نیڑے توں ݙٹھے، انھاں کوں سنڄاتے اتے واضح طور تے شاعری وچ ورتیے،محرومی ،غربت کوں شاعری وچ ایویں ورتیندامیں کہیں شاعر کوں نئیں ݙٹھا۔شعر ݙیکھسو تیݙی تصویر ٹنگیندی میں اوندے چؤ پاسوں کاش گھر ہوندا،اوندی چاردیواری ہوندی توں جے کر راڄ سمجھ بھال بھلیندا میݙی وقت دی میں وی کوئی راڄکماری ہوندی جاویدآصف دی جھک نوائی،نماݨتا،چنڳا انسان ہووݨ نہ صرف نجی محفلاں وچ نظردے بلکہ اوندے شعراں وچ وی بھرویں انداز نال نشابر تھیندے۔ کیوں نہ ہُݨ پوجا کروں چھوڑ کے تیکوں ایندی تیݙی مخلوق وی تاں تیݙی جھلک ݙیندی ھے او زبان جیکوں شناخت توں محروم کر ݙتا ڳیا ہووے،جیندے وسائل تے لٹیریاں قبضہ کر گھدا ہووے،جیکوں لہجہ آکھ تے پسماندہ رکھݨ وچ ریاست دا مکمل ہتھ ہووے۔اوں زبان دے شاعر ،ادیب دا عمومی طور تے جارحانہ رویہ ہوندے لیکن جاویدآصف دا دھرتی ڄائیں کوں جڳواوݨ دا انداز ݙیکھو تیݙی دھرتی غیریں ورتی دھرتی ڄایا کِن تے ڳل ڳئیں جاویدآصف دی شاعری دا سب توں وݙا سُݨھپ شاعری وچ متروک الفاظ دا استعمال اے ایویں لڳدے اے موئے ہوئے الفاظ ݙوجھا جنم گھن تے پورے درشن نال ولا دھرتی تے اُتردے پن جیندی سب توں وݙی مثال کتاب دا ناں ھے۔ جیویں جو حافظ گلاب فیاض سئیں لکھیے کہ’’آصف دی شاعری وچ محبت ،پیار، فطرت دا حُسن اتے سماج دے ݙکھ درد سنوپرے لڳدن۔اوندی شاعری وچ جھِٹ پھلیں دا ریٹااتے ڄالیں پیلھوں دی چھنبی چنی پا تے کھارے چڑھیاں ݙسدئین۔ ایویں لڳدے جیویں لئی لانے جھمر کھیݙدے پئے ہوون،ٹالھیاں آوݨ وا لے ر اہیاں کیتے چھاں وچھائی کھڑیاں ہوون،سندھ دی مݨ تے چندردے سوجھلے وچ ݙکھݨ دی مٹھی ہوا وچ تلوّر یا مرغابیاں آپت اچ چوڳاں پے وٹویندے ہوون ہاڑ دی دھپ اِچ رُلدی سسی اپݨے محبوب پنوں دی ڳول اِچ بھڄدئیں’’ ہوتیں دی گھل میں ہک ڄݨی‘‘ دا رووݨا ویندی روندی ہووے،کئی ہیر اپݨے رانجھے کوں چوری کھویندئیں اے بھؤ ظاہر پئی کریندی ہووے۔ ہیر تیݙی کوں ایہو وپرا رت چاو ݨ نئیں ݙیندا رنگپور توں تھی لنگھدن سارے رانجھݨ جھوک دے رستے طوالت توں بچݨ سانگے میں اتنا آکھساں جاوید آصف دی کتاب اِچ حیاتی دے ہر پُکھ تے ڳالھ کیتی ڳئی اے۔جاویدآصف جیرھے رنگ وچ شاعری دی شروعات کیتی اے ݙیکھ تے لڳدے جوآوݨ والے وقتیں وچ سرائیکی ادب دیاں واڳاں ٻہوں مناسب لوکیں دے ہتھ وچ ہوسن تے جاویدآصف دی قابلیت دا قائل نہ تھیوݨ اوندے نال ادبی وانج ہوسی۔جاویدآصف جہیں لوکیں دی میں ڈھیر ساری قدر کرینداں کیوں جو ایہے لوک آوݨ والے وقت دے احمدخاں طارق،سچل سرمست اتے خواجہ غلام فرید اِن۔