cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සම්මු රඝු ද සිල්වා චන්ද්‍රකීර්ති
මහාචාර්ය සම්මු රඝු ද සිල්වා චන්ද්‍රකීර්ති (උපත 1945) ශ්‍රී ලංකාවේ සහ විදේශයන්හි සිවිල් හා ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ ඉංජිනේරු අධ්‍යාපනය සහ පර්යේෂණ සංවර්ධනයට දායක වූ ඉංජිනේරු විෂයයෙහි ශාස්ත්‍රාලිකයෙක්, පර්යේෂකයෙක් සහ වෘත්තිකයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමයේ (1992-1994) හිටපු උප සභාපතිවරයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලාංකේය පාරිසරික තත්ත්වයන් සහ දේශීය ඉදිකිරීම් පිළිවෙත් අවධාරණය කරමින් විශ්ව විද්‍යාලයේ ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු සැලසුම්, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම්, ඉදිකිරීම් ඉංජිනේරු සහ ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය විෂයයන් ඉගැන්වීමෙහි පුරෝගාමියා වී ඇත.
පර්යේෂණ සහ ප්‍රකාශන
ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පැන නැගී ඇති දේශීය යෙදුම් ගැටළු පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳ පුළුල් පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. වෘත්තීය ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු පරිචය ද්‍රව්‍ය පාලනය, පිරිවිතර ලිවීම සහ ව්‍යුහයන් සැලසුම් කිරීම සහ ඇඳීම සඳහා ජාතික ප්‍රමිතීන් සහ පුහුණු සංග්‍රහයන් පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බැවින්, ඔහු ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති සහ ප්‍රායෝගික සංග්‍රහ සංවර්ධනය සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලබා දී ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය සන්දර්භය තුළ සෘජුවම අදාළ වන ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් සඳහා දැනුම නිර්මාණය කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත. ඔහු ලේඛන ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත:
කෝපි (පානය)
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කෝපි ප්‍රවර්ගය:කෑමට සුදුසු ගෙඩි සහ ඇට
විටමින් A
200px|thumbnail|දකුණ|විටමින් A හි අණු සැකැස්ම දැක්වෙන රූප සටහනක් විටමින් A ලෙස හඳුන්වන පෝෂ්‍ය පදාර්ථය මගින් මිනිස් ශරිරය තුළ ඉතාම වැදගත් මෙහෙයක් කරනු ලබනවා.
සත්ව ආහාර
සත්ව ආහාර ලෙස අපි හඳුන්වන පීකුදු, බිත්තර, කිරි, යෝගට්, බටර්, චීස්, සත්ව තෙල් වර්ග. මෝරතෙල් මගින් ශරිරයට වඩා පහසුවෙන් ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි ආකාරයෙන් විටමින් A ලබාගන්න පුළුවන්.
රංජිත් ප්‍රේමසිරි මඩලාන
හමුදා ජීවිතය
ඔහු සිය සේවා කාලය තුළ කිහිප වතාවක්ම තුවාල ලැබූ නමුත් ක්‍රියාකාරී රාජකාරියේ යෙදෙන ලෙස බල කළේය.
බුරුම ඉතිහාසය
අන්ග් සන්ගේ මිනීමැරුමට ජපානය පාවාදීම
1942 දී යුද්ධ කටයුතුවල දී මිනීමැරුමක් සිදු කිරීමට අන්ග් සන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි බව පැවසේ. එහිදී බර්මාට එරෙහිව ජපානය පාවාදීම හේතුවෙන් යුද්ධමය ක්‍රියා මාර්ග අනුගමනය කරන ලදී. යුද්ධය අවසන් වූ පසු බ්‍රිතාන්‍යය රජු ඉවත් විය. නැවත ඇති කළ ආණ්ඩුව විසින් දේශපාලන ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කරන ලදී. ඒ භෞතික වශයෙන් රට නැවත ගොඩනැගීමට සහ නිදහස පිළිබඳ සාකච්ඡා ඇරඹීම පමා වීම හේතුවෙනි. AFPFL රජයට විරුද්ධ වෙමින් දේශපාලන අස්ථාවර භාවයක් රට තුල ඇති කරන්නේ එවිටයි. AFPFT තුළ කොමියුනිස්ට් හා සමාජවාදීන් (AFPFT ) අතර භේදයක්ද මෙකළ හට ගනී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්ෂ 1946 ජූලි මාසයේදී සාමාන්‍ය ලේකම් තම ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්වෙයි. එම ඔක්තොම්බර් මාසයේදී AFPFT හි CPB නෙරපාදැමීමද සිදුවේ. හර්බට් රෑන්ස් නව ආණ්ඩුකාර තනතුරට පත් වන අතර ඔහුගේ පත් වීමෙන් පසු සැප්තැම්බර් මාසයේදී රැන්ගූන් ආරම්භ වේ. පසුව රාජ්‍ය සේවකයින්ද වර්ජනයට එක් වේ. රෑන්ස් මෙය සමථයකට පත් කිරීමට අන්ග් සන් හමුවී ඔහුගේ AFPFT සාමාජිකයන් සමඟ ආණ්ඩුකාර විධායක කවුන්සිලයට එක් වේ. මෙම නව කවුන්සිලය රටේ ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනා ගනිමින් නිදහස වෙනුවෙන් ගිවිසුම් ඇති කර ගනී. ඔහු 1947 ජනවාරි 27 දින අන්ග් සන් ඇට්ලී (Aung san-Atlee) ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් කරයි. ඔහු සුළු පක්ෂ සමඟද සාර්ථක ගිවිසුමක් ඇතිකර ගන්නා අතර පෙබරවාරි 12 එක්සත් දිනය ලෙස සමරන ලදී. AFPFL හි ජනයා අන්ග් සන් සහ සමාජවාදීන්ට දායකවු අතර 1947 අප්‍රේල් පවතින මැතිවරණයෙන් විශාල ජයග්‍රහණයක් ලබාගනී. 1947 ජූලි 19 වන දින අගමැති කෙනෙකු වු බර්මා විසින් මහලේකම් කාර්යාලයේදී අන්ග් සන් සහ අනෙක් සාමාජිකයන් ඝාතනයට සැලසුම් සකස් කරන ලදී. ජූලි 19 වැනි දිනය සමරන්නේ මාර්ටීස් දිනය (Martys’) ලෙසිනි. පසුව සමාජවාදී නායක තකින් නූ නව අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් පිහිටුයි. ඔහු 1948 ජනවාරි 4 දින බර්මාස් නිදහස වෙනුවෙන් මූලිකත්වය ගනී. බර්මා බ්‍රිතාන්‍ය සමූහාණ්ඩුවට එක් නොවීමට තීරණය කරයි.
බුරුම ඉතිහාසයේ හමුදාමය යුගය
1962 මාර්තු 2 වැනි දින නී වින් සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා නියෝජිතයන් 16 දෙනෙකු සමඟ කුමන්ත්‍රණකාරීන් පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගත් යූ නූ, ශාඔස් (Saoshw)සහ තවත් පිරිසක් සමඟ එක්ව සමාජවාදී රාජ්‍යයක් ගොඩනැඟුවේය. ඔවුන්ගේ විප්ලවවාදී සභාවේ ඉදිරි වැඩ සඳහා දායක වු ශාඔස්, තක් ස් සන්, සඔ යී තයික් යන අය කුමන්ත්‍රණ  වලට ලක්ව මරණයට පත්වුහ. තිබා සයුබ්වා, සඕ ක්යා සෙන්ග් යන අයද පරීක්ෂණ ස්ථානවලදී අතුරුදහන් විය. නොයෙක් විරෝධතා හා කුමන්ත්‍රණවලට හමුදා ප්‍රතිචාර ලැබුණු නමුත් ඒවා එතරම් දැඩි නොවීය. කෙසේ නමුත් 1962 ජූලි 07 වැනි දින රැන්ගූන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය අරගලය හමුදා බලය යොදා මැඩපැවැත්වූ අතර එහිදී ශිෂ්‍යයන් සිය ගණන් මියගියහ. පසුව හමුදාව විසින් ශිෂ්‍ය සංගම් ගොඩනැගිල්ල වට කරන ලදහ. පසුව සාම සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. RC සහ ආයුධ සන්නද්ධ කැරළිකාර කණ්ඩායම් අතර 1963 දී පැවැත්වු එම සාකච්ඡා අසාර්ථක වූන අතර සිය ගණන් පිරිසක් අත් අඩංගුවට පත්විණි.1964 මාර්තු සියළු ප්‍රතිවාදී දේශපාලන පක්ෂ තහනමට ලක්විණි. 1961 දී KIO සංවිධානය ආරම්භ කළ අතර එමඟින් බුද්ධාගම රජ්‍ය ආගම බවට පත්විය. ශාඔස්, තක්ස් ගේ බිරිඳ මැඩරි සහ ඔහුගේ පුතා චෝ ට්වැන්ග් ෂෑන් හමුදාවට නායකත්වය දුන්නහ. 1962 දී ඇතිවූ සටන්කාමී කුමන්ත්‍රණයේ ප්‍රධාන ප්‍රථිඵලය වූයේ 1964 දී ඇතිවු කැරැල්ලයි. නී වින් ඔහුගේ දැක්ම අනුව වහ වහා බුරුමය සමාජවාදී ජනරජයක් බවට පත් කර අනෙක් රටවල් වලින් හුදකලා කළේය. තවද තනි පක්ෂයක් සහිත දේශපාලනයක් ද හඳුන්වා දෙන ලදී. වාණිජ හා කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය රජයට අයිති කර ගන්නා ලදී. නමුත් ආර්ථිකය දියුණු වූයේ නැත.1972 අප්‍රේල් මාසයේ ජෙනරාල් නී වින් හා ඔහුගේ කැරලි සගයන් විශ්‍රාමික ගති. නමුත් යූ නී වින් පක්ෂය මගින් රට පාලනය කරගෙන ගියේය.1974 දී අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් හඳුන්වා දුන් අතර එහි ප්‍රථිඵල හැටියට ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක්, විධායකයක්, අපක්ෂපාතී අධිකාරියක් හා ප්‍රාදේශීය කවුන්සල ඇති විය. අලුත් රජයේ ජනපති ලෙස නී වින් පත් විය.
1988 සිට බුරුම ඉතිහාසයේ අර්බුද
1980 දශකයේදී විදේශ ආධාර කෙරෙහි රජය විසින්පනවා තිබු සීමා ඉවත් කළ නිසා ආර්ථික වර්ධනය වේගවත් වීමට පටන් ගත්තේය. නමුත් 1980 දශකයේ අගදී වෙළඳ ද්‍රව්‍ය වල මිල පහත වැටී, ණය වැඩි වීම නිසා ආර්ථික අර්බුදයක් ඇතිවිය. 1987-1988 කාලයේදී විදේශ ආයෝජන වැඩි කිරීමට හා ආර්ථිකය නැවත ප්‍රකෘතිමත් කිරීම උත්සාහ ගති. මෙය ප්‍රමාණවත් උත්සාහයක් නොවුණත් රට තුළ පැවති කලබලකාරි තත්ත්වය වැඩි වීම වැළැක්වීමට කාලීනව කිසියම් ක්‍රියාමාර්ග වලට එළඹීම අවශ්‍ය විය. මෙහිදී බහුතරයක් ජනයාගේ ඉතුරුම් ලබාගැනීමටද නියෝග කෙරිණි. 1987 සැප්තැම්බර් නී-වින්හිදී එම මුදල් නෝට්ටු තහනම් කළේය. එසේ කිරිමට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ ඔහුගේ මිත්‍යා ඇදහීම්ය. ඔහු අංක නවය වාසනා අංකය ලෙස සැලකූ බැවින් 45 හා 90 නොට්ටු වලට පමණක් ඉඩ දුන්නේය. දුර්මා(Durma) පැමිණි පසු එහි ආර්ථික බංකොලොත් බව ඉස්මතු වී පෙණුනි. නී-වින් 1981 දී ජනාධිපති තනතුරෙන් ඉවත් වුවත් ඔහු DSTP හි සභාපති ලෙස එවකටද තනතුර හෙබවු බැවින් බලය ඉතිරිව පැවතුනි. 1988 දී ශිෂ්‍ය විරෝධකයන් මැඩපැවැත්විමට පොලීසිය ක්‍රියාකිරීම සමඟ සියගණන් ශිෂ්‍යයන් හා පුරවැසියන් මිය ගියහ. රට පුරාම විරෝධතා මර්ධනය කරන ලදී. හමුදාව විසින් පිරිස්වලට වෙඩි තැබීය. ප්‍රචණ්ඩත්වය හා ව්‍යාකූලත්වය බල පැවැත්විණි. මේනිසා රට විශාල විප්ලවයක අද්දරට පැමිණ තිබුණි. හමුදාව දහස් ගණන් මිනිසුන් මරන්නට විය. මාෂල් නීතිය යටතේ හමුදාව ඉවත් කරන ලද අතර සෝඔ-මුන්ග් අගමැති ලෙස පත් විය. 1989 අගෝස්තු 5 වැනි දින දී, පැය 6 පමණ විශේෂ රැස්වීමකින් පසු ක්නින්-යුන්ට්, FLORC හි ලේකම් ලෙස පත් විය. 1989 මාර්තුවේදී  CPB නායකත්වයද දැඩි විරෝධයකින් පසු පරාජය විය. 1960 දශකයේ අග භාගයේදී කොමියුනිස්ට් නායකයන් චීනයේ දේශසීමාවෙන් නෙරපා දැමීමට වහා අණ කරන ලදී.
තල්මස්සු
රූපය:Memorial Statue to James Whale.jpg තල්මස්සු යනු සාගරයේ ජීවත් පෙනුමෙන් මත්ස්‍යයෙකු වැනි ක්ෂීරපායිී සත්ත්‍ව විශේෂ කීපයකට පොදුවේ භාවිතාවන නමකි.
චින් ඒකාබද්ධ කිරීමේ යුද්ධ
චින්හි නැග්ම
යුද්ධ රාජ්‍ය කාලය තුළ, චීනයේ ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් හතෙන් වඩාත්ම බලවත් බවට චින් රාජ්‍යය පත්වී වී තිබේ. ක්‍රි.පූ 316 දී බා සහ ෂු ප්‍රාන්ත යටත් කර ගැනීමෙන් සිචුවාන් ද්‍රෝණිය දෙසට ව්‍යාප්ත විය. ක්‍රි.පූ. 238 දී, චින්හි රජු වූ සිය දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් වන ලූ බුවෙයි සහ ලාඕ අයි ඉවත් කිරීමෙන් පසු බලය සම්පුර්ණයෙන් තමා යටතට ගත්තේය. ලී සි, වී ලියාඕ (尉 繚) සහ වෙනත් අයගේ ද සහාය ඇතිව යිං චෙං අනෙක් ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් හය යටත් කර ගැනීම හා චීනය එක්සත් කිරීම සඳහා සැලැස්මක් සකස් කළේය. එක් එක් ප්‍රාන්තය තනි තනිව යටත් කර ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන මෙම සැලැස්ම පදනම් වී ඇත්තේ “දුරස්ථ රාජ්‍යයන් සමඟ මිත්‍ර වී අවට ඇති රාජ්‍යවලට පහර දීම” මත ය. එහි ප්‍රධාන පියවර වූයේ: යාන් සහ චි සමඟ මිත්‍ර වීම, සහ ජූව වළක්වා, හැන් සහ ෂාවෝව යටත් කර ගැනීමයි.
විටමින් D
200px|thumbnail|දකුණ|විටමින් D හි අණු සැකැස්ම දැක්වෙන රූප සටහනක් විටමින් D අස්ථි ශක්තිමත් කිරීමට උපකාර වේ. ළමුන්ගේ අස්‌ථි වර්ධනයට ද කැල්සියම් ශරීරයට උරා ගැනීමටද අත්‍යවශ්‍යය. කැල්සියම් හා සම්බන්ධය විටමින් D අඩු වීමෙන් අස්ථි කැඩීමට පිපිරීමට ඉරිතලා යාමට ඉඩ ඇත. බොහෝ විට අස්ථි ඉරිතලා ගොස් තද වේදනාවක් ඇති වේ.
Laawata
ශම්මි pranaandhu
ශාක අභිජනනය
නියම ආකාරයේ වනාන්තර වල ශාක අභිජනනය කිරීම, ඇරඹිම සිදුයුයේ තත්ත්වයෙන් උසස් ප්‍රමුඛ රූපානුදර්ශි ශාක (ධන ශාක) ස්වභාවික හෝ සිටුවන ලද වනාන්තරවලින් සොයා ගැනීමත් සමගය. මෙමගින් ප්‍ර‍වේණි දර්ශින් ද වැඩි වර්ධනය වේ. මෙලෙස තෝරාගත් ශාක අභිජනනය මගින් ඇතිවන පැල පර්යේෂණ වතුවල වර්ධනය වීමට ඉඩ හරී. මෙවැනි පරීක්ෂණ මගින් හොදම ප්‍රවේණි දර්ශි මව් ශාක තෝරා ගත හැක. බද්ධ කිරිම් මගින් මෙලෙස තෝරා ගත් ශාක ප්‍රමාණයෙන් වැඩි කර ගන්නා අතර එම ශාක වලින් නිපදවෙන බිජ පැළතවාන් වල සිටුවිම සිදු කරයි. එම ආකාරයට අමතරව ප්‍රවේණි දර්ශි ශාක කැපිම හෝ මගින් සෘජුව බෝ කර ගත හැකි අතර ඉන් පසුව ඒවා සෘජුවම ක්ලෝන වතුවලට එක් කිරීම සිදු කරයි. පළමු ක්‍රමය පයින් හෝ අනෙකුත් කේතුධර ශාක සදහා භාවිතා කරයි. දෙවැනි ක්‍රමය පළල් පත්‍ර ශාක (පොප්ලර්, ඉයුකැලිප්ටස් සහ අනෙකුත් ශාක) සදහා භාවිතා කරයි. මෙම අභිජනන වැඩසටහන්වල අරමුණ අස්වැන්න වැඩිකිරිම හා යම් පරිසර තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය වීමේ සිට කෘමින්ගෙන් ආරක්ෂා වීම, යම් යම් ශාක ලක්ෂණ ඇති කර ගැනීම දක්වා වූ පරාසයක විහිදේ. වර්තමාන ලෝකය උණුසුම් වීමේ තර්ජනය යටතේ ශාක අභිජනනය නව අවධානයක් දිනා ඇත. තව ද එය ශාක ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ හා ජාන විද්‍යාවේ වේගවත් දියුණුවට ද වාසිදායක තත්ත්වයක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත.
දීඝගාමිණී
ඉතිහාස කතාව
මහාවංශයට අනුව නම් දීඝගාමිණී කුමරු ශක්‍ය වංශිකයෙකි. නමුත් ඉන්දියාවේ ශක්‍ය වංශයේ ඉතිහාසය ගැන් පරික්ෂා කරල, පර්යේෂණ කරලා ලියවුණු කිසිම පර්යේෂණ කෘතියක, දීඝගාමිණී හා දීඝායු යන නම් ශක්‍ය වංශයට සම්බන්ධ වෙලා තිබිච්ච පුද්ගලයෙක් හෝ සම්ප්‍රදායක් හෝ ස්ථාන නාමයක් හෝ දක්නට ලැබෙන්නෙ නෑ.
ද්‍රවිඩ නාඩු
ද්‍රවිඩනාඩුව නමින් වෙනම ස්වෛරී රාජ්‍යයක් තැනිය යුතු යැයි කල ඉල්ලීම 1940 - 1960 අතර යුගයන් හීදී වඩා බලවත් ලෙස ඉස්මතු වූ නමුත්, දෙමළ ආධිපත්‍යය සම්බන්ධව ගොඩනැගුණු සැකසංකා නිසා, තමිල්නාඩුවෙන් පිටත කිසිම සහයෝගී බලවේගයක් දිනාගැනීමට මෙම මතවාදීන් අපොහොසත් විය. මේ අතර භාෂාමය ප්‍රාන්ත ගොඩනැංවීම සම්බන්ධව 1956 දී ගෙන ආ ප්‍රාන්ත ප්‍රතිසංධාන පනත මගින්ද, ස්වාධීන ද්‍රවිඩනාඩුවක් වෙනුවෙන් වූ ඉල්ලීම තව තවත් දුර්වල කෙරිණ. 1960 වසරේදී, පක්ෂ නායක අන්නාදුරෙයි ගේ සහභාගීත්යෙන් තොරව පැවැත්වූ ඩීඑම්කේ (DMK) පක්ෂ රැස්වීමක තිබූ පක්ෂ වැඩසටහනකින්, ද්‍රවිඩනාඩු ඉල්ලීම පිළිබඳ කොටසක් ඉවත් කරන ලදී. 1963 වසරේදී ජවහර්ලාල් නේරු ප්‍රමුඛ ඉන්දියානු පාලක රජය විසින්ද, බෙදුම්වාදය යන කරුණ නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම නිසා අන්නාදුරෙයිද, ස්වාධීන ද්‍රවිඩනාඩු රාජ්‍යයක් වෙනුවෙන් කල ඉල්ලීම අත්හැර දමන ලදී;– වර්ථමාන කාලය තුල දැනට භූගෝලීය වශයෙන් බෙදී තිබෙන තමිල්නාඩුව 1963 දී සම්පූර්ණ වශයෙන් නිමැවිණි.
ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය
ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය, එක්සත් රාජධානියේ ලියාපදිංචි වි ඇති අයතනයකි. එය ලාභ ඉපයිම සදහා නොව තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරනය සදහා පවතින ක්‍රියාකාරකම් මගින් දැව වෙළදාම සිදු කිරීම සදහා යොමු වී ඇත. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය, සැපයීමේ දාමයේ සියළු අවධිවල හවුල්කරුවන් සමග වැඩ කටයුතු කරයි. එනම් වනාන්තර සාදන්නන්ගෙන් ආරම්භ කර කර්මාන්ත සහ ලී මෝල් දක්වා, විකුණුම්කරුවන් දක්වා එනම් ඝර්ම කලාපීය දැව නිෂ්පාදන (ගෙවත්තේ තබන ලී බඩු) ගබඩා කර ගනිමින් අලෙවි කරන්නන් දක්වා මෙම භාරය සමිබන්ධ වී කටයුතු කරයි. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය තිරසාර වන විද්‍යාව දියුණු කරමින් ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර වලට වටිනාකමක් දීමට උත්සහ ගනී. එහි දී ඔවුන් ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර විවිධාකාර ප්‍රයෝජන සදහා හෙළි කරන ලද ඉඩම් ලෙස නොව සියළුම ක්‍රියා වලින් සිදුවන පරිසර පද්ධතියක් ලෙස වටිනාකමක් දීමට අවස්ථාවක් සොයයි.
ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරයට එක්සත් ජනපදය,ඉන්දුනීසියාව, මැලේසියාව සහ වියට්නාමය සහ ගාබෝන් යන රටවල් වල කාර්යාල පවති. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය පාලනය කරනු ලබන්නේ සාමාජිකයන්ගේ නියෝජිතයන් හා නිදහස් විශේෂඥයන්ගෙන් සංයුක්ත වූ අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයක් විසිනි. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් වන භාරකාර මණ්ඩලය වනාන්තර නිසි පරිදි කළමණාකරනය කර ඇති බවට ඉහළ මට්ටමේ නිදහස් සහතික කිරීමක් ලබා දෙන මුල් පෙලේ ජාත්‍යන්තර වනාන්තර සහතික කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමය සපයන ආයතනයක් ලෙස හදුනාගෙන ඇත. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් තම සාමාජිකයන්ට ඔවුන්ගේ සැපයීමේ දාමයන් කළමණාකරනයට හා පරීක්ෂා කිරීමට උදව් ලබා දෙන අතර සැපයීමේ දාමයන්ට ආධාර කරන වනාන්තර වලට වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතිකය ලබා ගැනීමටද උදව් වේ. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය එහි සාමාජික ආයතන වලට ඔවුන්ගේ දැව ඔවුන්ට වර්තමානයේ කුමන ස්ථානවලින් ලබා දෙන්නේ දැයි දැන ගැනීමට මග පෙන්වයි. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් එහි සාමාජිකයන්ට අනාගතයේ ඔවුන්ට ලැඛෙන දැව ලැබිය යුත්තේ කුමන ස්ථාන වලින් දැයි තීරණය කරන නීති සෑදීමට සාමාජිකයන්ට උපකාර වේ. තව ද ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය එහි සාමාජිකයන්ට හොද දැව සම්පත් හදුනා ගැනීමට උදවි ලබා දේ. එනම් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන සදහා හෝ නිෂ්පාදනවලට හිගව පවතින දැව ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතික ලද වනාන්තර හදුනා ගැනීමට, අස්ථීර තත්ත්වයේ පවතින දැව සම්පත් එනම් වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතිකය ලබා ගැනීම සදහා ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය සමග එක්ව දැඩි ලෙස පාලනය කරන ලද සහතික කිරීමේ ක්‍රියාකාරී යෝජනාවක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින හෝ ක්‍රියාත්මක කිරීමට සූදානම් කරන ලද වනාන්තර හදුනා ගැනීමට ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය උදව් වේ.
ස්ත්‍රි පුරුෂ භාවය සහ රූපවාහිනිය
සාම්ප්‍රදායිකව ගත් කල පුරුෂයන්ට වඩා ,හුදකලා වූ කාන්තාවන්ට වඩාත්”පුරුෂමය “වැඩසටහන් පර්භෝජනය කිරීමේ සමාන අවස්ථා ලැබෙන අතරතුර බොහෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් වල පවතින භාවාත්මක උත්තේජන ස්වභාවය පුරුෂයන් තුල පවතින ස්ත්‍රී පාර්ෂවයන්ටම බලපෑම් ඇති කළේය. රූපවාහිනියට කාන්තා ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි විය. රූපවාහිනිය පෙන්වන පෙන්වන බොහෝ කාන්තාවන්, බොහෝ පුද්ගලයන් තුල පවතික පොදු ඒකාකාරී මතයට අනුකූලවුවත් රූපවාහිනිය මිනිසුන්ගේ ජීවිත මෙන්ම ප්‍රවෘත්ති සහ කාලීන සිදුවීම්ද ඉදිරිපත් කළේය. රූපවාහිනිය ඔස්සේ පෙන්වූ මෙම ‘අනෙකුත් ජීවිත’වලට කාන්තාවන් ගේ පවතින සම්බන්ධ සමාජකරණය පිළිබඳ තෘප්තිමත් නොවූණි. මෙය සමාජය තුල කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව පිළබඳ බෙහෝ කතිකාවන් සහ තර්ක විතර්ක මතු කළේය. රූපවාහිනිය වාණිජමය වශයෙන් භාවිතයට පැමිණි 1930 අග භාගයේ සිටම රූපවාහිනී තිරය මත කාන්තා හා පුරුෂ නියෝජනය සමාජය තුල සාකච්ඡාවට තුඩුදුන් මාතෘකාවක් විය. 1964 දී බෙටී ෆ්‍රීඩන් විසින් “- ඇමරිකානු කාන්තාව ,සිය දුක්ඛදායක, මෝඩ ,කම්මැලි දිවා කාලය ආදරය පිළිබඳ සිහින දකිමින් සහ සිය ස්වාමිපුරුෂයන් පිළිගැනීමට යටිකූට්ටු සැලසුම් හදමින් ගතකරන මෝඩ අසුන්දර අස්ථිර කුඩා ගෘහ සේවිකාවක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කර ඇත. 1960 සහ 1970 වකවානුවල කාන්තාවන් විසින් සාමාජයේ සම තත්වය ලබා ගැනීම සඳහා කළ විප්ලව සහ විරෝධතා වලදී ඔවුන් විසින් ආමන්ත්‍රනය කරනු ලැබුවබූ එක් කාන්තාවක් වන්නේ රූපවාහිනිය තුල ඔවුන්ගේ නිරූපනයයි. මාධ්‍යවේදී 1980 වකවානුවේ ජාලගත රූපවාහිනියේ භාවිතය සහ වැඩසටහන් කරණය පෙර පැවති කාන්තාව පිළිබඳ සමාජයේ වූ පොදු ඒකාකාරී මතය වෙත නැවත කැඳවාගෙන යාමේ ප්‍රයත්නයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළේය. රූපවාහිනිය ඔස්සේ නිවසටම සීමා වූ කාන්තාවකට වුවද ක්‍රීඩා, යුද්ධය,ව්‍යාපාර, වෛද්‍ය, නීති සහ දේශපාලන යන කාලයක් තිස්සේ මූලික වශයෙන් පිරිමින්ට සීමා වූ ‍ෙලස සැලකූ අපේ සංස්කෘතියේ කොටස් අත්දැකීමෙන් දැනගැනීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. රූපවාහිනිය සතු සහජ මිත්‍රශීලීභාවය සුපුරුදු පරිදි අලංකාරවත් ලෙස සැරසුණු මිනිසුන්ව ඔවුන්ගේ බාහිර ස්වරූපය සහ අලංකාරය යන කාරණාවලින්ද වින්ශ්චයට ලක් කරන, සමාජයේ ඇති පොදු රංග භූමි කිහිපයෙන් එකක් බවට එය පත් කරයි.
ෆැනී ඩි විලියර්ස්
පන්දුව පළුදු කිරීම හඳුනාගැනීමේදී ඩි විලියස්ගේ මැදිහත්වීම
2018 වසරේ දකුණු අප්රිකාව හා ඕස්ට්‍රේලියාව හා අතර පැවැත්වුණු තරග 4කින් සමන්විත ටෙස්ට් තරගාවලියේ තෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේ දී, එම තරගයේ විස්තර විචාරකයකු ලෙස කටයුතු කළ ඩි විලියස්, හොඳ ප්‍රතිදෝලනයක් ලබා ගැනීම සඳහා ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් පන්දුව පළුදු කරන බව හෙළිදරව් කිරීමට උදව් කළේය. ටෙස්ට් තරඟයේ සිව්වන දා උදෑසන සැසියේ දී මැ ඕස්ටේ‍්‍රලියානු කි‍්‍රකට් පිල පිළිබැඳි අවදියෙන් සිටින ලෙස රූපවාහිනී කැමරාකරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටීමෙන් පසු ඩි විලියස් මේ වංචාව හඳුනා ගැනීමට සමත් වූ අතර ඕස්ටේ‍්‍රලියානු කි‍්‍රකට් කී‍්‍රඩකයන් රහස් උපා භාවිතා කළ බවට ඉඟි පළ කළේය.
ඇවිදින රොබෝවන්
නිෂ්ක්‍රීය ගති විද්‍යාව
සමහර විට දැනට භාවිතා වන ක්‍රමවේදයන් අතරින් වඩා විශ්වාසය තැබිය හැකි ක්‍රම වේදය නිෂ්ක්‍රීය ගති විද්‍යාවයි. මෙහිදී වඩා කාර්යක්ෂමතාවය උදෙසා පැද්දෙන අවයවවල ගම්‍යතාව උපයෝගී කරගනී. මෙමගින් සම්පූර්ණයෙන්ම මිනිස් පාලනයෙන් තොර යාන්ත්‍රණය මගින් සාමාන්‍ය මට්ටමේ බෑවුමක පහළ බැසිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. මෙම ක්‍රමවේදය භාවිතයේ දී සමතලා මතුපිටක් මත ගමන් කිරීමේදී හෝ කන්දක් නැගීමේදී රොබෝවෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ ඉතා සුළු මෝටර් ශක්තියකි. මෙම ක්‍රමවේදය මගින් “ඇසිටෝ” වැනි ZMP ඇවිදින්නන්ට වඩා අවම වශයෙන් දස ගුණයක් කාර්යක්ෂම රොබෝවන් තැනිය හැකි බව අපේක්ෂාවයි.
මැංගනීස්
සමස්ථානික
මැංගනීස් වල සමස්ථානිකයන්හි අණුක භාරය 46ක සිට 65 දක්වා වෙනස් වේ. මේ අතරින් වඩා ස්ථායි වන්නේ අණුක භාරය 55 වන සමස්ථානිකයයි.
රසායනික ගුණ
Mn වල ඔක්සිකරණ අංකය -3 සිට +7 දක්වා වෙනස් වුවත් බහුල ඔක්සිකරණ තත්ව වන්නේ +2,+3,+4,+6 හා +7 ය. Mn වල +7 ඔක්සිකරණ අවස්ථාව නැමැති අස්ථාවර Mn2O7ඔක්සයිඩයක් සාදන අතර එමගින් MnO4-දම් පැහැති ප්‍රභල ඔක්සිකාරක සංයෝගයක් වන ඇනායනය සාදයි. එමෙන්ම +5(නිල් ) හා +6(කොල ) ඔක්සිකරණ තත්වද ප්‍රභල ඔක්සිකාරක වන අතර ඒවා ද්වීදාකරණ ප්‍රතික්‍රියා වලට සහභාගී වේ. වඩාත්ම ස්ථායි ඔක්සිකරණ තත්වය +2 වන අතර එය රෝස පැහැතිය. +2 ඔක්සිකරණ තත්වයේ ඇති සංයෝග ගණනාවකි. මෙම ඔක්සිකරණ තත්වයේ ඇති මැංගනීස් ඛනිජ නිධි තුල බහුලවම Mn2CO3 ලෙස දැකිය හැක. +2 ඔක්සිකරණ තත්වයේ සංයෝග ජීවී දේහ තුල වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි.අනෙත් ඔක්සිකරණ තත්ව ජීවී දේහ වලට විෂ සහිතය.මූලද්‍රව්‍යයේ 4s ඉලෙක්ට්‍රෝණ 2ක් ඉවත් කිරීමෙන් +2 ඔක්සිකරණ තත්වය ලැබේ.උත්තේජිත අවස්ථාවට පත් වූ පසු වල 3d කාක්ෂිකයේ යුග්ම නොවූ ඉලෙක්ට්‍රෝණ 5ක් පවතී.මෙම කාක්ෂිකය තුල ඉලෙක්ට්‍රෝණ එහා මෙහා ගමන් කිරීමේදි විමොචණය වන විද්යුත් චුම්භක තරංග දෘශ්‍ය පරාසයේ පවතින නිසා සංයෝගයට වර්ණයක් ඇති ලෙස පෙනේ.
ඉතිහාසය
මැංගනීස් හි ඔක්සයිඩ ස්වභාවයේ බහුලය. මේවායේ වර්ණවත් බව නිසා ගල් යුගයේ සිට ගල් ගුහා වල අඳිනු ලැබූ චිත්‍ර වර්ණ ගැන්වීමට මේවා යොදාගෙන ඇත. (ගාර්ගස් වල ගල් ගුහා වල චිත්‍ර වසර 24,000ත් 32,000ත් අතර පැරණිය.) මැංගනීස් සංයෝග ඊජිප්තු හා රෝම වීදුරු කාර්මිකයන් යොදාගෙන තිබේ.(වීදුරු වර්ණ ගැන්වීමට හෝ විවර්ණ කිරීමට )14 වන සියවසයේ වැනීසියේ වීදුරු කර්මාන්තය මීට සාක්ෂි සපයයි. මැංගනීස් ඩයොක්සයිඩ් යොදාගෙන පරීක්ෂණ පැවත්වූ ඉග්නේටියස් ගොට්‍රයිට් කාම්(1770)හා ජොහෑන් ග්ලේබර් (17 වන සියවස )මේවා පර්මැන්ගනේට් බවට පත්කල හැකි බව සොයා ගන්න ලදී. 18 වන සියවසයේ මැද භාගයේදී ස්වීඩන් ජාතික කාල් විලියම් ශීල් මැන්ගනීස් ඩයොක්සයිඩ් යොදාගෙන ක්ලෝරින් නිපදවීය. මෙහිදී HCl අම්ලයත් තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලයත් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් හා මැංගනීස් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රතික්‍රියා කරවා ඇත. මෙලෙස ක්ලෝරින් හා හයිප ක්ලෝරින් නිපදවීම නිසා විරංජණකාරක ලොවට බිහිවිය. පසු කාලීනව 1774දී ජෝන් ගොට්ලීබ් නැමැත්තා මැංගනීස් ඩයොක්සයිඩ් කාබන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවා ලෝහය ලබා ගන්නා ලදී. 19 වන සියවසයේ මුල් භාගයේදී මැංගනීස් වානේ කර්මාන්තයට යොදා ගනු ලැබීය. වසර 1816දී යකඩ වලට මැංගනීස් එකතු කිරීමෙන් එය වඩාත් ශක්තිමත් වන බවත්, භංගුර බව අඩු වන බවත් සොයා ගනු ලැබීය. 1837දී බ්‍රිතන්‍ය ජාතික ජේම්ස් කූපර් පතල් ආශ්‍රිතව මැංගනීස් ලෝහයට නිරාවරණය වීමෙන් පාකින්සන් රෝගය වැනි රෝගයක් ඇති විය හැකි බව සොයා ගන්නා ලදී.1912දී විද්යුත් රසායනිකව මැංගනීස් පොස්ෆේට් ගැල්වීමෙන් තුවක්කු කැඩීයාම වැලැක්විය හැකි බව සොයා ගැනුනි. 1866දී ලෙක්ලාන්ච් කෝෂය සොයා ගැනීමෙන් පසුව කැතෝඩීය විධ්‍රැවිකය ලෙස මැංගනීස් ඩයොක්සයිඩ් වල වටිනාකම වැඩි විය. නිකල් කැඩ්මියම් බැටරි හා ලිතියම් බැටරි සොයා ගැනීමට පෙර බොහෝවිට මැංගනීස් යොදා ගැනුනි. ස්වභාවිකව හමුවන මැංගනීස් වල අපද්‍රව්‍ය ඇති බැවින් සින්ක්- කැඩ්මියම් බැටරි හා ක්ෂාරීය බැටරි සඳහා කාර්මිකව නිපදවූ මැංගනීස් යොදා ගනු ලැබේ.
ජෛවීය කාර්යභාරය
Mn-SOD එන්සයිමය බොහෝ එයුකැරියෝටික බැක්ටීරියා තුල මයිටකොන්ඩ්‍රියමේ ඇත.(මේවා මයිටකොන්ඩ්‍රියා වල ප්‍රවේණික තොරතුරු ගබඩා කර තබයි.) Mn-SOD එන්සයිමය ජෛව පරිණාමයේ ඉතා මුල් අවධි වල පැවති එන්සයිමයකි. ජීවී දේහ ඔක්සිජන් භාවිතා කිරීමට පෙර සුපර් ඔක්සයිඩ වල විෂගහරණ ක්‍රියාවට මෙය වැදගත් විය. මිනිස් සිරුරේ 12mg පමණ Mn අඩංගුය. ඒවා බහුල ලෙස අස්ථි,පටක තුල පවතී.එසේම අක්මාව හා වකුගඩු ආශ්‍රිතව මේවා සාන්ද්‍රණය වී පවතී. ප්‍රභාසංස්ලේශණයටද මැංගනීස් වැදගත් වේ. හරිතලව තුල ඔක්සිජන් පරිවහණය සඳහා මේවා වැදගත් වේ.මෙම ක්‍රියාව හරිතලවයේ තයිලකොයිඩ පටල තුල සිදුවේ.එසේම මේවා ප්‍රභාජලවිඡ්ඡේදනයේදී වැදගත් වේ.
ග්‍රහකය - වර්ගීකරණය
පොදුවේ ග්රාiහක වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ නිර්ණායක 2ක් අනුවය : ඒවායේ කක්ෂීය ලක්ෂණ හා පරාවර්තිත වර්ණාවලි ලක්ෂණවලට අනුවය. (reflectance spectrum)
නර්තන කලාව
නර්තන වෘත්තිය
මොවුන් විශ්විද්‍යාල පුහුණුව ලැබූවන් වන අතර, විශේෂ ව්‍යාපෘති සඳහා සහභාගි වේ. බොහෝ විට ගිවිසුමක් මත හෝ නිෂ්චිත නර්තන අංකනයක් සඳහා සහභාගි වේ. මොවුන්ගේ සේවය බුද්ධමිත් පනත යටතේ වන අතර නර්තන ශිල්පීන් විසින් තමන්ගේ නර්තන සඳහා මාවුන් තෝරා ගනු ලැබේ.
පරිගණක ක්‍රමලේඛකරණය
තවත් විවාදයට බදුන්වන කරුණක් වන්නේ ක්‍රමලේඛ ලිවීමට යොදාගන්නා පරිගණක භාෂාව අවසාන ක්‍රමලේඛයේ ස්වරූප‍යට සිදුකරන බලපෑමයි. මෙම විවාදය වාග් විද්‍යාවේ සැප(ර්) වෝර්ෆ් කල්පනයට සමාකාර වේ. එමගින් කියා සිටින්නේ යම් භාෂාවක ස්වභාවය එය භාවිතා කරන්නාගේ පරිචිත සිතුවිලිවලට බලපෑම් ඇති කරන බවයි. විවිධ භාෂා විවිධ සිතුවිලි රටාවලට හේතුවේ. මෙම අදහස ලෝකය භාෂා මගින් පරිපූර්ණ ලෙස විස්තර හැකියාව අභියෝගයකට ලක් කරයි. මන්දයත් එමගින් ඕනෑම භාෂාවක් එය භාවිතා කරන සමාජයේ සිතුවිලි පාලනය කරතැයි ඒත්තු ගැන්වෙන හෙයිනි.
රූපවාහිනියේ ඉතිහාසය
විද්‍යුත්යාන්ත්‍රික රූපවාහිනිය
නිෂ්චල ද්විතාන රූප ක්ෂණික සම්ප්‍රේෂණයේ පළමු ප්‍රදර්ශනය වර්ෂ1909 දී පැරිස් හිදී,  ජෝජස් රිග්නෝස් හා ඒ. ෆෝනියර් විසින් සිදුකරන ලදී.කැරකෙන කැඩපත බෙරයක් පිරික්සුම (scanner) ලෙසද, සෙලේනියම් කෝෂ 64ක අච්චුවක් ග්‍රාහකය ලෙසද භාවිත කිරීමෙනි.
ඉලෙක්ට්‍රෝනික රූපවාහිනී
බ්‍රිතාන්‍යයේ අයිසැක් ෂොන්බර්ග් ස්වොයිකින්ගේ කල්පිතය තවදුරටත් වර්ධනය කරමින් BBc ප්‍රචාරණයට වැදගත්වූ මාර්කෝනි - EMI එම්ට්‍රෝන් නලය වර්ධනය කරන ලදී.
චීනයේ න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය
අනාගත ව්‍යාපෘති
නව ව්‍යාපෘති සඳහා අනුමැතිය ලබාදීම ෆුකුෂිමා අනතුරත් සමග බෙහෙවින් අඩුමට්ටමකට පත්වුනි, 2012 ඔක්තෝබර් මාසයේදී රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසින් සම්මත ඉලක්කය ලෙස ඉදිකිරීම් යටතේ පවතින 30 GWe ද සමග 2020 වසර වන විට 60 GWe බවට පත් විය. 2015 තිබූ ඉලක්ක අනුව 2030 වනවිට 150 GWe නිපදවා විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 10% ක් සැපයීමත්, 2050 වන විට 240 GWe නිපදවමින් විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 15% ක් සැපයීමත් අරමුණු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, පශ්චාත් ෆුකුෂිමා මන්දගාමිත්වය නිසා 2030 වන විට 120 GWe පමණක් නිපදවිය හැකි වෙතැයිද පවසා තිබේ.
ශාක පේලිය
මෙම ශාක පේලිය හෝ දැව පේළිය වාසස්ථානයේ සීමාවේ පිහිටා ඇති නමුත් එම ප්‍රදේශ ශාක වර්ධනයට සුදුසු ප්‍රදේශ වේ. ශාක පේලියට ඉදිරියෙන් ඇති ශාක වලට යෝග්‍ය නොවන පාරිසරික තත්ත්ව නිසා ඒවාට වර්ධනය විය නොහැක. (සාමාන්‍යයෙන් ශීත උෂ්ණත්වයන්, ප්‍රමාණවත් නොවන වායුගෝල පීඩනය හෝ තෙතමනය අඩු වීම වේ.) යම් ශාක පේලියක ශාක කුරු වේ නම්, අවසාන ශාක කීපය ඝනත්වයෙන් අඩු පදුරු බවට පත් වේ නම් හා එය සිදු වූයේ සුළග මගින් නම් එය ක්රෑම් හෝල්ස් (krummholz formation) ලෙස හැදින්වේ. ජර්මනියේ මෙය සමාවෘත ලි ලෙස හදුන්වයි.
භාවනා
බෞද්ධ භාවනා
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
1. අනිච්චානුපස්සනාව
1). දුක්ඛාර්ය සත්ය ය පිලිබද අවබෝධයක් ඇති වීමට, සිතේ සමාධියක් ඇති වීමට, ජාති ජරා ව්යා ධි මරණ දුක්ඛය කෙටියෙන් හෝ මෙනෙහි කරන්න. අපායේ ඉපදීම දුකක්. තමන් අපායේ ඉපිද ඇති බව ඇති පිළිගෙන තියුණු හුල් වලින් ඇනීම, අත්පා කැපීම, මස් ගැලවීම, ලෝදිය පෙවීම වැනි දුක් වලට තමා පත් වී ඇති බව මෙනෙහි කරන්න. ප්රේ්ත ලෝකයේ ඉපිද ගින්නෙන් පිච්චෙමින් අසූචි මළමුත්රා ආදිය අනුභව කරමින් අවුරුදු දහස් ගනන් දුක් වින්ද බව මෙනෙහි කරන්න. තිරිසන් අපායේ ඉපිද ගවයින් වැනි සතුන් වෙලා ජීවිත කාලයම බර වැඩ අරගෙන මැරූ අවස්තා වල ගලා ගිය ලේ මහා සාගරයේ ජලයට වඩා වැඩි බව මෙනෙහි කරන්න. මිනිසෙකු වශයෙන් ඉපිද කුඩා කල හෙලවෙන්නට වත් කථා කරන්නටවත් බැරිව දුක් වින්ද හැටි, ඉගෙනගන්න, රැකියාවල් කරන්න දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. අකීකරු දරුවන් ස්වාමි භාර්යාවන් නිසා දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. නොයෙක් රෝග වැළදී දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. පිළිකා අපස්මාර මොලේ ගෙඩි වකුගඩු රෝග වැනි දරැණු ලෙඩ තමාටත් ඕනෑම වෙලාවක හැදෙන්න පුළුවන් බව සිතන්න. වයසට ගිහින් ඉන්ද්රිබයයන් දුබලව එක්තැන්ව අවුරුදු ගණන් දුක් විදින්නට සිදු විය හැකි බව සිතන්න. දෙවියන්ට බොහෝ කල් ආයුෂ ඇති නමුත් දෙව්ලොව ද දුක් ඇත. දෙවියන් ද රාග ද්වේෂ මෝහ ගිණි වලින් දැවේ. දෙවියන්ට ද නොයෙක් රාජකාරීන් පැවරේ ඒවායින් වෙහෙසට පත් වූ විට දෙවියන් සුවදක් ආඝාණය කර මත් වේ. මත් වෙන්නේ දුක නිසාය. බඹලොව ද දුකකි. බ්රිහ්මයින්ට ද සෑම විටම ධ්යාසනයෙන් සිටීමට බැරි නිසා දෝමනස්සය ඇති වේ. බ්රයහ්මයින් ද චුත වී අපායට තිරිසන් ලෝකයට වැටේ. මෙසේ කෙටියෙන් දුක්ඛය මෙනෙහි කරන්න. (සතර අපායෙන් මිදීමට නම් චතුරාර්ය සත්යෙ අවබෝධ කර සෝවාන් ඵලයකට හෝ පත් විය යුතුය.)
4). අස්ථංගමය හෙවත් කුණු කය නිරෝධ වෙන හැටි (මතු නූපදින හැටි) මෙනෙහි කරන්න. මනවඩනා ආහාරයන් නොපතයි. ඒවා මැනවයි නොකියයි. නැවත නැවත ඒවායේ බැසගෙන නොසිටියි. ඒ නිසා ඒ රෑපයන්ගෙන් සතුටක් නොලැබෙන නිසා උපාදානය නැති වේ. උපාදානය නැති වීම නිසා භවය හෙවත් ඒ ආහාරයන්ට තණ්හාවේ පැවැත්මක් නැති වේ. භවය නැති වීම නිසා ජාතිය නැති වේ. මේ කුණු කය හට නොගන්නා බැවින් ජරා මරණ දුක් රැස නිරෝධ වේ. ආහාරයන් වෙනුවට, ඇඳුම් පැළදුම් රෑපවාහිනී වැඩසටහන්, තමා කැමති පුද්ගලයින් වැනි මනවඩනා රෑපයන් ආදේශ කර අස්ථංගමය මෙනෙහි කළ හැක.
5). මේ කුණු කය කෙසේ හටගත්තේ දැයි තමාගෙන්ම විමසන්න. තණ්හාව, භවය වැනි පිළිතුරු ලැබේ. එය තමාගේම අවබෝධයකි. චතුරාර්යසත්ය ය අවබෝධ වන්නේ මේ ආකාරයට ය. නචකිඤ්චි ලෝකේ උපාදියතී. භාවනාවෙන් ලැබුණු ඒ අවබෝධය සහිතව කිසිවක නොඇලී වාසය කරන්න.
2. ධාතු මනසිකාර භාවනාව
අයිස් කැටයක් ගැන සිතන්න. ඒක ඝණ වෙලා තියෙන්නේ පඨවි ගතිය අධික නිසා. අනෙක් ධාතු තුනත් එතන තියෙනවා. රස්නය හෙවත් තේජෝ ගතිය වැඩි කලොත් ඒ අයිස් කැටය දිය වෙන්න පටන් ගන්නවා. එතකොට ආපෝ ධාතුව ප්රනකට වෙනවා. තව දුරටත් රත් කළොත් වාශ්ප වෙනවා. එතකොට වායෝ ධාතුව ප්රඩකට වෙනවා. මෙතන ධාතු ටිකක් හැර අයිස් කැටයක් කියා දෙයක් සත්යප වශයෙන් ම තිබෙනවා ද කියා සිතා බලන්න. ධාතු සතරකට තමයි අයිස් කැටයක් කියා නමක් දුන්නේ. මේ ධාතු සතර නිසා වර්ණයක් ඇති වෙලා රෑප සටහන් දිග පලල හැඩ තල මනසින් ඇති වෙලා, ධාතු ගොඩකට ගැහැණියක්ය පිරිමියෙක්ය ලමයෙක් ය ගෙයක් ය ආදී වශයෙන් මුළාවට පත් වෙනවා. ආකාශ ධාතුව කියන්නේ හිස් අවකාශයට. විඤ්ඤාණය කියන්නේ රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ සහ මනසින් නොයෙක් අරමුණු දැනගැනීමට.
3. ආහාර සතර සහ දුක්ඛය
මනෝසංචේතනාව කියන්නේ චේතනාවට. ඵස්සය ඇති වෙලා වේදනා සංඥා ඇති වුණාම චේතනාව ඇති වෙනවා. චේතනව නිසා සංස්කාර ඇති වෙනවා. විඤ්ඤාණය කියන්නේ රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ සහ මනසින් නොයෙක් අරමුණු දැනගැනීමට.
(කෙනෙක් සමග අමනාප වූ විට, දොස් අහන්නට ලැබුණු විට, කායික පීඩාවක් ඇති විට නැවත නැවත ඒ අරමුණටම සිත යන්නේ ද්වේෂ සල්ලය නිසාය.)
4. දුක්ඛ පටිපදා දන්දාභිඥාව
ඊළගට වය මෙනෙහි කරන්න. මනවඩනා රූපයේ සතුට සොයන්නේ නැහැ. ප්රදකාශ කරන්නේ නැහැ. ඒවායේ නැවත නැවත බැසගන්නේ නැහැ. උපාදාන වෙන්න සතුටක් නන්දියක් නැහැ. උපාදානය නැති නිසා භවයක් නැහැ. ජාතියක් නැහැ. දුඛ නිරෝධ වන්නේ මේ ආකාරයට බව මෙනෙහි කරන්න. මේ අකාරයටම, පංචකාම සුඛ වේදනාවන් සොයන්නේ නැහැ, ඒවා සුඛ යයි සිතින් හෝ ප්රනකාශ කරන්නේ නැහැ, නැවත නැවත ඒ වේදනාවම සොය සොයා බැසගන්නේ නැති නිසා උපාදානය නිරෝධ වී භවය, ජාතිය නැති වෙන ආකාරය ද මෙනෙහි කරන්න.
බුද්ධ කාළයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා පන්සිය නමක් වනගතව භාවනා කරන්නට විය. උන් වහන්සේලාට ඒ වනයේ විසූ අමනුෂ්‍යයන්ගෙන් නොයෙක් කරදර හිරිහැර විඳින්නට සිදු විය. පෙරළා පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ හමු වූ උන් වහන්සේලාට ආරක්ෂාව සඳහාත් නිවන් ලැබීම සඳහා කමටහන වශයෙනුත් මෙම කරණීය මෙත්ත සූත්රකය වදාළ සේක. කරණීය මෙත්ත සූත්රුය භාවන කළ උන් වහන්සේලා වස් අවසාන වීමටම පෙර අරහත්වයට පත් වූ සේක.
අප්පගබ්බෝ - ප්රපගල්භ භාවය දුරු කරන්නේය. අත සළ සළා කථා කිරීම වැනි කායික ප්රකගල්භයන්, අන් අයට කථා කිරීමට ඉඩ නොදී තමාම කථා කිරීම වැනි වාචසික ප්රොගල්භයන්, උසස් යයි සම්මත අය හා තමා සමාන කිරීම වැනි මානසික ප්රලගල්භයන් දුරු කරන්න. සියලු සංස්කාර සකස් කළ බැවින් අනිත්ය් යයි සළකා ධ්යාුන සංස්කාරයක් වැනි කුසලයක් නිසා වත් මානයක් ඇති කර නොගන්න.
කුලේසු අනනුගිද්ධෝ - සියලු කුලයන් පහ කරන්න. සිංහල දෙමල බෞද්ධ අබෞද්ධ නෑ නොනෑ ආදී සියලු කුළ හදාගන්නේ වේදනාවට තණ්හාවෙන්ය. සියලු සත්වයෝ සිටින්නේ දුකේ යයි අවබෝධ කරගෙන සියලු කුළ පහ කරන්න.
ඉහත කාරණා විනාඩි කිහිපයක් හෝ මෙනෙහි කර මෙත්තාව පතුරුවන්න. තමාට නොව බාහිරව, සත්ව කොට්ඨාශ වශයෙන් දිශා වශයෙන් මෙත්තාව පතුරුවන්න.
මල්ලරි ඉවාන් විජේසිංහ
මල්ලරි ඉවාන් විජේසිංහ, KStJ (ජුනි 25, 1918 - දෙසැම්බර් 27, 2002) ශ්‍රී ලාංකික ඉංජිනේරුවෙකු සහ ව්‍යවසායකයෙකි. ඔහු බාර්ට්ලීට් සමූහයේ ලංකා වාණිජ මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ අතර රජයට අයත් ලංකා හෝටල් සංස්ථාවේ (1967-70) ආරම්භක සභාපතිවරයා විය.
කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ විජේසිංහ ලන්ඩනයේ කිංග්ස් කොලේජ් වෙතින් සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ B.Sc.(Eng) උපාධිය ලබා 1941 දී සිවිල් ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධ වැඩ දෙපාර්තමේන්තුවට බැඳුණි. 1956 දී ඔහු රාජ්‍ය අංශයේ සිය වෘත්තිය අත්හැර තේ වෙළඳාමට සම්බන්ධ පුද්ගලික සමාගමකට බැඳීමට තීරණය කළේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ මැණික් කර්මාන්තය
Gem Trading in Sri Lanka ලංකාවේ මැණික් කර්මාන්තය සහ මුලික හැදින්වීම.
ශිල්පීය නිපුණත්වය ඉතා ඉහළ තත්වයක ඇති ශිල්පීන් විසින් සියළුම මැණික් කැපීමේ සහ ඔප දැමීමේ කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ සාම්පුදායික ආකාරයට යන්ත්‍ර යොදා ගැනීමෙන් තොරව ඔවුන්ගේම දෑතිනි. ඉතා හොඳ තත්වයේ පවතින මැණික් කෞතුකාගාර සහ පර්යේෂණාගාර කිහිපයක්ම රත්නපුර නගරාසන්නයේ පිහිටා ඇත. <references group="References" />
රොහාන් පතිරගේ
එයාර් වයිස් මාර්ෂල් පතිරගේ මහතා උත්තම සේවා පදක්කම සහ ශ්‍රී ලංකා සන්නද්ධ සේවා දිගු සේවා පදක්කම්වලින් පිදුම් ලබා ඇත. ඔහු ශ්‍රී ලංකා වොලිබෝල් සම්මේලනයේ උප සභාපතිවරයෙකි.
පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය
පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  පේදුරු තුඩුව නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 දී කොට්ඨාශයෙහි බස්නාහිර කොටස කඩා වෙන් කිරීමෙන් උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාශය තනන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස පේදුරු තුඩුව දිගටම පවතියි.
ඇපොලෝ බෙල්වඩියර්
ඇපොලෝ බෙල්වඩියර් (හෙවත් බෙල්වඩියර් ඇපොලෝ, බෙල්වඩියර් හී ඇපොලෝ, හී පිතියානු ඇපොලෝ) ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සම්භාව්‍ය ඓතිහාසික යුගයට අයත්, සුප්‍රකට කිරිගරුඩ ප්‍රතිමාවකි.
ව්‍යුත්පන්නය
අවකලනය සහ ව්‍යුත්පන්නය
Δ යනු ග්‍රීක අක්ෂරයක් වන අතර එය මෙහිදී y වෙනස සඳහා වන කෙටි යෙදුම වේ. පහත සමීකරණය නිවැරදි වන අතර මෙහි Δy = m Δx. y + Δy = ƒ(x+ Δx) = m (x + Δx) + b = m x + b + m Δx = y + mΔx. මෙමගින් රේඛාවේ බෑවුම සඳහා වන නිවැරදි අගය ලැබෙන අතර නමුත් f  රේඛිය ශ්‍රිතයක් නොවන විට මේසඳහා  භාවිතාකරන  ක්‍රමවේදය අවකලනය වේ
මෙම අදහස 1 සිට 3 දක්වා වගු මගින් පැහැදිලි කරනු ලබයි.මෙහිදී වෙනස් වීමේ සිඝ්‍රතාවය ,( Δy / Δx)   Δx හි අගය කුඩා වනවිට ශ්‍රිතයේ අගයන් සිමා කිරීම මගින් ගනු ලැබේ.
සීඑන්බීසී අප්‍රිකා
නියෝජිත කාර්යාල
සීඑන්බීසී අප්‍රිකා සතු නියෝජිත කාර්යාල අබූජා, කේප් ටවුන්, ජොහැනස්බර්ග්, ලාගෝස්, ලන්ඩන්, ලුසාකා, මපුටෝ, නයිරෝබි, වින්ඩ්හෝක් යන නගර වල පිහිටුවා තිබෙයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා
මිත්‍රපාර්ශවයන් ගොඩනංවා ගැනීම
ශ්‍රී ලංකාවේ සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන ආර්ථිකය, උපක්‍රමශීලීව වැදගත් භූ ගෝලීය පිහිටීම සහ මිත්‍රශීලී විදෙස් ප්‍රතිපත්තිය යන සාධක, ශ්‍රී ලංකාවට සිය මිත්‍රපාර්ශවයන් වැඩි කර ගැනීමේදී වාසිදායක ලෙස හේතු වී තිබෙයි. රටෙහි නොබැදි විදෙස් ප්‍රතිපත්තිය නිසා සමහර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් සමග සහ සමහර ලෝක බලවතුන් සමග ඉතා කිට්ටු සම්බන්දතා පවත්වා ගැනීමටද ශ්‍රී ලංකාවට හැකිවී තිබෙයි.
ඉරානය
ඉරානය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර සබඳතා ගොඩනැගෙන්නේ 1961 සිට වේ.
ඕස්ට්‍රේලියාව
වර්ථමානයේ ශ්‍රී ලංකාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අතර පවතින්නේ සමීප සම්බන්ධතාවයකි. ඕස්ට්‍රේලියානු මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයක් ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ නගරයේ පිහිටුවා තිබෙන අතර, ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයක් ඕස්ට්‍රේලියාවේ කැන්බෙරා හී පිහිටුවා තිබෙයි.
පසු ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනී
2005 දී හා 2006 දී වඩා මිළ අධික LCD රූපවාහිනි ප්ලස්මා පැතලි තිර රූපවාහිනිවලට වඩා ප්‍රචලිත වූ නමුත් LCD වල මිළ පහත වැටීම හා දියුණු වීම් සෝනි, පිලිප්ස්, ටොෂීබා හා හිතාචි ආයතන ඔවුන්ගේ පෙළ ගැස්වීම්වලින් පසු ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනී ඉවත් කිරීමට සැලසුම් කිරීමට හේතු වී ඇත. වර්තමානයේ සැම්සුං, මික්ෂුබිෂි, RCA, පැනසොනික් හා JVC වෙළෙද පොළෙහි රැඳී සිටී. මුල් කාලීන පසු ප්‍රක්ෂේපන රූපවාහිනීවල විශාල බවින් අදහස් කළේ ඒවා බිත්තියෙහි එල්ලිය නොහැකි බවයි. බොහොමයක් පැතලි තිර පාරිභෝගිකයින් ඔවුන්ගේ රූපවාහිනී බිත්තිවල නොඑල්ලූ නමුත් එසේ කළ හැකි වීම ප්‍රධාන විකුණුම් ලකුණක් සේ සැලකූහ.
ජම්බුද්වීප
'ජම්බුද්වීප (, जम्बुद्वीप, පාලි: ජම්බුදීප) යනු ඉන්දියානු ආගම්වල සඳහන් වන දාර්ශනික කලාපය කි.
අර්ජුන ද සිල්වා
අධ්‍යාපනය
ද සිල්වා ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර එහිදී ක්‍රීඩා වර්ණ දිනූ ජ්‍යෙෂ්ඨ ශිෂ්‍ය නායකයකු විය. ඔහු ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයීය ඔරු පැදීමේ කණ්ඩායමේ නායකයා වූ අතර 1983-1984 කාලයේ ඔරු පැදීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය. ද සිල්වා උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී ඔහු වෛද්‍ය උපාධිය සහ ශල්‍ය වෛද්‍ය උපාධිය ලබා ගත්තේය. පසුව ඔහු කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පශ්චාත් උපාධි ආයතනයෙන් (1997-1999) කුසලතා අනුපිළිවෙලින් වෛද්‍ය පශ්චාත් උපාධි ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේය. 2001 දී ඔහු ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් MSc උපාධියක් ලබා ගත්තේය.
ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව
ද සිල්වා මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව දියුණු කිරීමේදී ඉදිරියෙන්ම සිටී. ඔහු 2011-2013 දක්වා ක්‍රීඩා වෛද්‍ය ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විය. SLADA පිහිටුවීමේ දී සහ තහනම් ද්‍රව්‍ය ජාවාරම අපරාධයක් බවට පත් කිරීම සඳහා නව නීති සම්පාදනය කිරීමේ දී ඔහු ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. මේ සඳහා නීති සම්පාදනය කර ඇති ආසියාවේ රටවල් කිහිපය අතර ශ්‍රී ලංකාව ද වේ. ද සිල්වා 2012 වසරේ ශ්‍රී ලංකාව විසින් සත්කාරකත්වය දරන ලද 20/20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ වෛද්‍ය සැපයුම්කරු වූ අතර දැනට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ උපදේශකයෙකු ද වේ. ඔහු 2012 ලන්ඩන් ඔලිම්පික් උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකා ඔලිම්පික් කණ්ඩායමේ නිල වෛද්‍යවරයා ද විය.
හොඳම චිත්‍රපටය සදහා වු ඇකඩමි සම්මාන උළෙල
හොඳම චලන චිත්‍රපටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය
තැබෑරුම
තැබෑරුම (tavern) යනු මද්‍යසාරමය පාන පානයකිරීම සඳහා පුද්ගලයින් රැස්වන ව්‍යාපාරික ස්ථානයකි. සමහර තැබෑරුම් වලදී ආහාරද ලබාගතහැක.An inn is a tavern which has a license to put up guests. The word derives from the Latin taberna and the Greek ταβέρνα/taverna, whose original meaning was a shed or workshop. The distinction of a tavern from an inn, bar or pub varies by location, in some places being identical and in others being distinguished by traditions or by legal license. In 16th century England, a tavern was distinguished from a public ale house by dint of being run as a private enterprise, where drinkers were "guests" rather than members of the public.
වනාන්තර කැබලිවලට වෙන් වීම
මුලාශ්‍ර
[Forest fragmentation]
තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා
මුල් ජීවිතය හා අධ්‍යාපනය
රාමක්‍රි මිය ගියේ රාමක්‍රිෂ්ණා තරුණ වියේදී ය. ඔහුගේ මව ලක්මාමා සිය සහෝදරයා සමඟ ජීවත් වීම සඳහා ටෙනාලිහි පිහිටි සිය උපන් ස්ථානයට පැමිණියාය. රාමක්‍රිෂ්ණා තම මාමාගේ නගරයේ හැදී වැඩුණු අතර තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා ලෙස ප්‍රසිද්ධ විය.
සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍රයා
පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබිම
කාර්මික රටවල්වල පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් සම්බන්ධයෙන් නීතී හා බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමට බලය පැවරී ඇත්තේ ගිනි ගැනීම් පාලන අධිකාරීන්වලට ය. බලයලත් පාර්ශ්වය විසින් ගිනිගැනීම් ඇතිවිය හැකි යැයි බලාපොරොත්තු වන කාලය හා ස්ථානය වචනයෙන් හෝ සටහනකින් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. ගිනිගැනීමක් පාලනයෙන් තොරව සිදුවන අවස්ථාවක බලපත්‍රයක් ලබාගෙන තිබීම වගකීම සීමා කිරීමක් නොවේ.
විශ්මයජනක ස්ථාන - ශ්‍රී ලංකාව
වැවිලි කටයුතු
සබරගමුව පළාත විවිධ භූ විෂමතා ලක්ෂණ සහ විවිධ ගස් කොළන් බහුල පුදේශයකි. වනාන්තර කඳු නිම්න තැනිතලා ආදියට අමතරව මෙහි තේ, රබර්, වැනි විවධ වැවිලි කටයුතු සිදු කෙරෙන අති විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් ඇත. මෙම වගා භූමියක සංචාරයේ යෙදීම විශ්මය ජනක අත්දැකීමක් වනු නොඅනුමාන අතරම, එහිදීම ඔබට රසවත් මෙන්ම නැවුම් තේ කොළ සහ කුළු බඩු වර්ග මිළට ගැනීමේ හැකියාව ලැබේ. මෙම වැවිලි කර්මාන්තයන් ශ්‍රර්‍ ලංකාවට විදේශ විනිමය උපයා දෙන ප්‍රධානතම ආදායම් මාර්ගයන්ගෙන් එකකි.
බතලෙගල (Bible Rock)
බතලෙගලට කියන තවත් නාමයකි බයිබල් කන්ද. ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින් විසින් මෙම කන්ද බයිබල් කන්ද ලෙස නම් කර ඇත්තේ එම කන්ද නැමූ බයිබලයක හැඩයට සමාන හැඩයක් ගත් නිසාය. වන හිස් අතරින් ඈකට දිස් වන බයිබල් කන්දේ දර්ශනය සැබැවින්ම මනස්කාන්තය.
ස්වෙච්ඡා
ස්වෙච්ඡා යන වචනය "සිය කැමැත්ත" යන අරුත් දෙයි. තමා විසින්ම හෝ සිය කැමැත්තෙං කරන ලද ක්‍රියාවක් ස්වෙච්ඡාවෙන් කරන ලද ක්‍රියාවක් ලෙස දැක්විය හැක.
සුළං ටර්බයිනය
3.ත්‍රීකුණාමලය
සම ලිංගික විවාහ
සම ලිංගික විවාහය (පොදු ව්‍යවහාරයේ සම-රිසි විවාහය, සමරසිරි විවාහය, සමනල් විවාහය, ආප්ප විවාහය ලෙසද හැඳින්වේ) යනු සමාන ලිංගිකයන් පුරුෂ-පුරුෂ හෝ ස්ත්‍රී-ස්ත්‍රී යුගලයක් විවාහ චාරිත්‍රානුකූලව විවාහ දිවියට එලබීමයි. ශ්‍රීලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය තුල තවම[වසර 2018] සමලිංගික විවාහය පිලිබඳ නීතිමය පදනමක් නැත. කෙසේ නමුත් සමලිංගික හැසිරීම් වල යෙදීම නීතියෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් සේ සැලකේ.
මිං රාජවංශය
හොංවු අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍ය සමය
හොංවු, රාජ්‍යයේ යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට ක්ෂණික පියවර ගත්තේය. නංජිං වටා කිලෝමීටර් 48ක්‌ (සැතපුම් 30ක්‌) දිගින් යුතුයි පවුරක් ඉදි කර, රාජ මාළිගා හා රාජ්‍ය ශාලා ඉදි කළේය. මිං ඉතිහාසයේ සඳහන් වන පරිදි, 1364 තරම් මුල් කලක සිට ශු යුඅංශං සම්පාදනය කිරීමට ඇරඹූ දා මිං ලූ නම් නව කොන්ෆියුසියානු නීතී පද්ධතිය 1397 දී සම්පූර්ණ කෙරුණු අතර 653 වර්ෂයේ තාං නීතී පද්ධතියේ තිබූ ඇතැම් වගන්ති නැවත යොදා ගෙන තිබිණි. ඔහු, වෙඉසු නම් ක්‍රමවේදයකට අනුව සේනාවන් සංවිධානය කළ අතර, එය තාං අධිරාජ්‍යයේ (618 - 907) ෆුබිං ක්‍රමයට සමාන විය.
කෆිර් යානා
පසුබිම
ඊශ්‍රායලය මගින් පලමුවෙන් අත්පත් කරගත් වේගය හා ශබ්දය අතර අනුපාතය 2 වූ ගුවන් යානය වුයේ සියලුම කාලගුණ තත්ත්වයන්ට උචිත වු සහ ඩෙල්ටා පක්ෂයන්ගෙන් සමන්විත වු මිරාජ් IIICJ (Mirage IIICJ) ගුවන් යානාවයි.ඒ වන විට ඊශ්‍රායලය සමඟ කිට්ටු සබදතා දැක්වු ප්‍රංශයෙන් ලබා ගත් මෙම යානාව, ඒ-4 අහස් ලිහිණියා නොහොත් උකුස්සා (A-4 Skyhawk) ගුවන් යානාව සහ විශේෂයෙන් එෆ්-4 මායාව (F-4 Phantom) ගුවන් යානාවේ ආගමනය තෙක් 1960 දශකය අග භාගය වන තෙක් ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රාණ නාලිය විය. මිරාජ් IIICJ යානාව ගුවනේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය රැක ගැනීම උදෙසා සුවිසල් මෙහෙයක් කල අතර මෙම යානාව ඇතැම් සීමාන්තිකයන් හේතුවෙන් කෙටි දුර කාර්යයන් සඳහා භුමි ප්‍රහාරක යානාවක් වශයෙන් යොදා ගන්නා ලදී.
ප්‍රවර්ධනය
ඊශ්‍රායල් රහස් තොරතුරු කාර්යාංශය වන රහස් තොරතුරු හා විශේෂ කාර්යය ආයතනය හෙවත් මොස්සාඩ්(Mossad), කෆිර් ගුවන් යානයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු සඳහා බෙහෙවින් දායක විය. ප්‍රංශ හිටපු ජනාධිපති ජෙනරාල් ඩි ගොල් (General De Gaulle) යෙදූ යුද්ධායුධ තහනම හේතුවෙන් තවදුරටත් කලාපීය පසමිතුරන්ගෙන් සහයෝගයක් නොලැබේ යැයි ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව චකිතයට ලක් කිරීමට සමත් විය. ඊශ්‍රයල් ගුවන් හමුදව සතුවු ගුවන් යානා අතරින් බහුතරයක් මිරාජ් ගුවන් යානා වු අතර අරාබිය හා ඊශ්‍රායලය අතර පැවති සයදින යුද්ධය(Six-Day War) හේතුවෙන් එම සංඛ්‍යාව ද පහත වැටීමේ අවදානමට ලක් විය. නමුදු ඔවුන් හට මිරාජ් ගුවන් යානා හැර වෙනත් විකල්පයක් නොවීය. මේ අතර මොස්සඩ් අයතනය මිරාජ් III ගුවන් යානයේ සැලසුම ලබා ගැනීමට සමත් වු අතර එය කෆිර් ගුවන් යානා පෙළ නිර්මාණකරනයට සෘජුවම යොදා ගැනින.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන් ගත කිරීමෙන් මාස 4ක් ගෙවීමට ආසන්න වත්ම එක්සත් ජනපදය විසින් සිය ප්‍රථම චන්ද්රිවකාව වූ Explorer 1 යානය ගුවන්ගත කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මේ අතරතුර කේප් කැනවරල් හි දී ලැජ්ජා සහගත අසාර්ථක ගුවන් ගත කිරීමේ උත්සාහයන් කිහිපයක් ද සිදු විය.
කෆිර් යානා
ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව කෆීර් C.2 යානා හයක්ද එක් TC.2 යානවක්ද 1995-1996 වර්ෂවල ඊශ්‍රායලයෙන් මිළදී ගත්තේය. 2005 වන විට තවත් C.2 යානා 4ක්ද C.7 යානා 4ක්ද අතුලුව යානා 9ක් එක් කරගන්නා ලදි. වර්ථමානයේදී ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව TC.2 යානා 2ක්, C.7 යානා 2ක් සහ C.2 යානා 6ක් සමඟ තම දහවෙනි බල ඇණිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ. ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තමන් සතු කෆීර් යානා එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදය සමඟ සටන් කිරීමෙදී යොදාගත්හ. Two Kfir C.7s were destroyed on the ground in an LTTE attack on SLAF Katunayake air base, part of Bandaranaike International Airport, on 24 July 2001. Three others were lost in non-combat related accidents during the Civil War period. None were lost in combat. 2001 ජූලි 24වෙනි දින එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදීන් විසින් බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලලේ ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයට එල්ලකල බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් කෆීර් C.7 යානා 2ක් විනාශ විය.කිසිඳු යානාවක් සටන් අතරතුරේදී විනාශ වී නොමැත. තවත් යානා 3ක් සටන් වල අදාල නොවන අවස්ථාවලදී සිදුවූ අනතුරු වලින් විනාශ විය. 2011 මාර්තු මාසයේදී ගුවන් සංදර්ශණ පුහුණුවීමකදී සිදුවූ අනතුරකින් තවත් කෆීර් යානා දෙකක් විනාශ විය.
පූර්ව
ඊශ්‍රායලය
එක්සත් ජනපදය
2022 වි20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය අවසාන තරගය
ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි
රුවන් එම්. ජයතුංග
සාහිත්‍යකාමිත්වය (සිංහල)
සාහිත්‍යකාමියෙකු ද වන වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග විසින් ලියා පළ කළ පොත් පත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ. මේ ලේඛනයේ සඳහන් නොවූ පොත් ද තවමත් මුද්‍රණයේ පවතින පොත් ද වේ.
Archeological Remains
අලුත්නුවර දැඩිමුන්ඩ දේවාලය
වාර්ෂිකව ගිනි කෙළි සංදර්ශන සහ දිය කැපීමේ උත්සවයකින් සමන්විත වන පෙරහැරක් ජූලි සහ අගෝස්තු මාස අතර කාලයේදී මෙම දේවාලය මගින් පවත්වනු ලබයි.
පරමාකන්ද රජ මහා විහාරය
ඉහල බුද්ධ මන්දිරය
විහාරයේ ඉහල මළුවෙහි ගල් පර්වතය ආශ්‍රයෙන් තැනූ කුඩා බුද්ධ මන්දිරයක් දැකගත හැකිවේ. එහි සැතපෙන බුදු පිළිමයක් හා වියන් සිතුවම් පින්තාරු කොට තිබේ. මැදුරෙහි පිටත ගල් පර්වත මතුපිටෙහි සිරිපතුල් සළකුණක් නෙලා ඇත.
ජනවාර්ගික පවිත්‍රණය
ජනවාර්ගිකත්ව අර්ථ දැක්වීම
ශාරිරික මෙන්ම චාරිත්‍ර වල සමානාත්මකතාවයන් නිසාද, සංක්‍රමණයේ සහ ජනපදකරණයේ මතකයන් නිසාද, තමන්ගේ පොදු පෙළපත ගැන ආත්මගත විශ්වාසයක් ඇති මිනිසුන්ගේ වාර්ගිකරණයට මෙම විශ්වාසය මහත් රුකුලක් වූ අතර ඒ සඳහා ලේ නෑකමක් තිබීම අවශ්‍ය නොවීය.
යටත් විජිතවාදීන් ජනවර්ගවල අනන්‍යතාවය (පෙර තම ගෝත්‍රක වල අනන්‍යතාවය) පිළිබඳ බොහෝ විට ප්‍රශ්න නගරන බව Cohen මහතා පෙන්වා දෙන ලදි. Harold Isaacs විසින් ජනවාර්ගිකත්වයේ අනෙක් ලක්ෂණයන් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒ අතරින් ඔවුන්ගේ ශාරිරික පෙනුම, නම, භාෂාව, ඉතිහාසය සහ ආගම විශේෂයක් ගනී, මෙම අර්ථකතනය සමහර ශබ්දකෝෂ වලත් අන්තර්ගත වේ. එකිනෙකට වෙනස් මානව වර්ගවල ලක්ෂණ මෙලෙස ඉතා වැදගත් වුයේ කෙසේද, කෙදිනද, එයට හේතුව කුමක්දැයි සමාජ විද්‍යාඥයන් විමර්ශනය කරන ලදි. ජනවර්ගික සීමා ඉතා අස්ථිර බව මානව විද්‍යාඥ John Viocent පෙන්වා දෙන ලදි. ජනවාර්ගීකරණය ද්විධාරකණයට සමාන කළ Ronald Cohen, තවද එය දේශපාලනික අවශ්‍යතාවයන්ගේ සීමා වලින් වට කල හැකි බවද පෙන්වා දෙන ලදි. මේ හේතු නිසා ජනවාර්ගීකරණයට පෙළපත දැඩිලෙස බල නොපායි. පොදු දේශපාලනික තත්ත්වය ටතේ ජනවාර්ගික සීමා වෙස්කිරීම ජනවාර්ගීකරණයේ වැදගත්ම ලක්ෂණය වෙයි.
ජනවාර්ගික පවිත්‍රීකරණය පිළිබදව අර්ථ විග්‍රහයන්
ඩ්‍රෙසන් පෙට්‍රොවික් පවසන පරිදි,
යුද්ධමය හා දේශපාලනික උපායක් වශයෙන්
අනිත් අතට ජනවාර්ගික පවිත්‍රකරණය යනු විශාල ලේ වැගිරිම් ඇතිකරන කෘර උපායකි. එබැවින් එය ජන ඝාතනයක් වැනිය. යුධමය අපරාධයක් ලෙස අන්තර් ජාතික නීතිය පිළිගෙන ඇත.
මැණික් කුරුකුලසූරිය
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපටි නිළියන්
ශ්‍රී ලංකාවේ වසර පණහක සිනමාව
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_of_Sri_Lanka#Fifty_years_of_cinema
ආරම්භය හා භූ විද්යාිත්මක පරිණාමනය
විඛණ්ඩන සිද්ධාන්තය
මැග්මා සයුර සිසිල් වීමත් සමඟ එය ආංශිකව ස්පටීකරණය හා කොටස් බවට පත් වීම සිදු විය. එමඟින් ජ්යා මිතිකව එකිනෙකට වෙනස් කබොලකට හා මැන්ටලයකට මඟ පෑදීය. මැන්ටලයකට olivine, Clinopyroxene හා orthopyroxene යන ඛනිජවල අවලම්භනය වීමෙන් හා ගිල්වීමෙන් තැනී ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. මැග්මා සයුරෙන් ¾ක් පමණ ස්පටීකරණය වී අවසන් වූ විට Anorthite ඛනිජය එහි අඩු ඝනත්වය නිසා මතුපිට මතට අවලම්භනය වී හා පාවී කබොල සාදා ඇත.
මැග්මා සයුරෙන් අවසානයට ස්පටීකරණය වූ ද්රජව ‍ක‍බොල හා මැන්ටලය අතර පිරවුම බවට පත් වන්නට ඇත. එහි අසංඝත හා තාප නිපදවන මූලද්ර ව්යක අධික ප්ර්මාණයක් අඩංගු විය හැක. මෙම ජෛව රාසයනික සංරචකය KREEP (පො‍ටෑසියම් (K), පෘථිවියෙහි දුලභ මූලද්රඇව්යජ (REE) හා පොස්පරස් (P) ) ලෙස හඳුන්වන අතර සඳෙහි ළඟ පැත්තේ වූ Oceanus procellarum හා mare imbrium හි වැඩි ප්රයමාණයක් අයත් වන කුඩා භූ ගෝලීය ප්රතදේශයක් වන Procellarum KREEP terrane තුළ පිහිටා ඇති බව පෙනේ.
කන්ද උඩ දේශනාව
5:13-16 — ලුණු සහ ආලෝකය
5:21-26 — කෝපය සහ මිනිමැරීම
රූපවාහිණිය - තාක්ෂණික ප්‍රවනතා
රූපවාහිණිය එහි ආරම්භයේදී අල්පකාලීක මාධ්‍යයක් විය. ක්‍රමික වැඩසටහන් වල ලෝලීන් විසින් ඔවුන්ගේ දින සටහන එම වැඩසටහන විකාශනයේ දී නැරඹිය හැකි පරිදි සැලසුම් කර ගන්නා ලදී. මෙය හැඳින්වීම සදහා වෙළෙඳපොළ කරුවන් විසින් අවස්ථාවක් වෙන්කර ගැනීමේ රූපවාහිණිය (Appointment Television) යන වදන ඇති කරන ලදී.
සෞරග්ර්හ මණ්ඩලය තුළ ඡීවය
අඟහරු මත ජීවය
අඟහරු මත ජීවය පිළිබඳ අදහස මුලින් ම පැන නැගුනේ වයිකින් යානාවලින් ලබාගත් අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ ඡායාරූපවල අඟහරුගේ ඇළ මාර්ග දක්නට ලැබීමෙනි. එසේම ‍වයිකිං ලබා දුන් තොරතුරු අනුව අඟහරු වායුගෝලයෙන් සියයට අනූ පහක් ම අඩංගු වන්නේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායුවයි.
නෑඹිලිය
වෙනත් භාවිතා
ගැරීම හැරුණු කොට වෙනත් භාවිතා සඳහාද නෑඹිලිය යෙදෙයි. නෑඹීලියේ ඇතුළු රළු පෘෂ්ඨයෙහි ගැටීමෙන් කිසිවක් ඉවත් කිරීම හෝ සියුම් කුඩු හෝ දුවයක් නිපැයීම මෙවැනි භාවිතයකි. වදකහ වැනි ඖෂධ බඩ රුදාව සඳහා බීමට දීමට එම බෙහෙත් කැබැල්ලක් නෑඹිලියෙහි ගැටීම කරති. එයට ගැලහීම හෝ උරච්චි කිරීම යයි කියති. ජලය ස්වල්පයක් සමග මෙය කෙරෙයි. සුදු හඳුන් හෝ එත් හඳුන් ද මෙසේ නෑඹිලියක උරච්චි කිරීමෙන් පසු ආලේපනයට සුදුසු ලෙසකට සකස් කෙරෙයි.
සෞරග්ර්හ මණ්ඩලය තුළ ඡීවය
අඟහරු මත ජීවය
2.	උෂ්ණත්ව විමෝචනය වීමේ පරීක්ෂණය(The paralytic release experiment)
ගෝනුස්සා සහ මැඩියා
ගෝනුස්සා සහ මැඩියා යනු, තමන්ට එයින් කිසියම් හොඳක් නොවුනද, අනුන්ට රිදවීමෙන් වැලකීමට දුෂ්ට පුද්ගලයන්ට නොහැකි බව දැක්වෙන සත්ත්ව උපමාකතාවකි. මෙම උපමා කතාව, 20වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී රුසියාවෙහිදී සම්භවය වූ බවට සැලකෙයි.
කථා සාරාංශය
ගෝනුස්සෙකුට ගංගාවක් තරණය කිරීමට අවශ්‍ය වුවද, පිහිනීමට නොහැකි බැවින්, තමන් එගොඩට රැගෙන යන ලෙසට මැඩියෙකුගෙන් ඉල්ලයි. ගෝනුස්සා තමන්ට දෂ්ට කරතැයි යන බියෙන් මැඩියා මෙයට පැකිලුනත්, ගංගාව මැදදී මැඩියා මිය ගියොත් තමන්ද ගිලෙන බව දක්වන ගෝනුස්සා තමන් එසේ නොකරන බවට පොරොන්දු වෙයි. මෙම තර්කය ප්‍රඥාගෝචර බවට සලකන මැඩියා, ගෝනුස්සා ප්‍රවාහනය කිරීමට එකඟ වෙයි. ගංගාව මධ්‍යයෙහිදී, කෙසේවෙතත් ගෝනුස්සා විසින් මැඩියා හට දෂ්ට කිරීමෙන් දෙදෙනම විනාශයට පත් වෙති. අවසන් ප්‍රතිඵලය දැන දැනත් තමනට දෂ්ට කලේ කිමදැයි මරණාභිමුඛ මැඩියා විමසූ විට ගෝනුස්සාගේ පිළිතුර වූයේ: "මට සමාවන්න, එම ආව්ගයෙන් මිදීමට මට නොහැකි විය. එය මගේ ස්වභාවයයි."
ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව - අන්තර් ජාතික සම්මානලාභි චිත්‍රපට
ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව - අන්තර් ජාතික සම්මානලාභි චිත්‍රපට
සුළං කිරිල්ලී
ඕපනායක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ ජීවය
අඟහරු මත ඡීවය
අඟහරු මත ජීවය පවතීදැයි සාක්ෂි ලබා ගත හැකි වනුයේ අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ අධ්‍යයනයෙනි.ඒ සඳහා වයිකිං 1 සහ වයිකිං 2 නම් වූ යානා 1975.09.09 සහ 1976.06.19 දින පෘථිවියෙන් නික්මගොස් 1976.08.20 සහ 1976.08.07 දින අඟහරු වටා කක්ෂගත විය. වයිකිං යානා දෙක ම සකස් කොට තිබුනේ කු‍ඩා විද්‍යාගාරයන් ද ඇතළත් වන පරිදි ය.මෙහි දී ජීව විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණයන් තුනක් සිදු කෙරිණි.
නේපාලය
නේපාලය ඉහළ භූගෝලීය, සංස්කෘතික සහ ආගමික විවිධත්වයකින් පොහොසත් රටකි. ලොව උසම කඳු දහයෙන් අටක්ම පවතින්නේ කඳුකර උතුරු නේපාලයේ ය. ලොව උසම කන්ද වන එවරස්ට් කන්ද ද මේ අතර වෙයි. මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 20,000කට (මීටර 6,096) වඩා උසින් පවතින කඳු මුදුන් 240ක් මෙම ප්‍රදේශෙය් පිහිටා ඇත. රටේ සාරවත් දකුණු අර්ධය බෙහෙවින් නාගරීකරණය වී ඇත.
හින්දු ආගම නේපාලයේ වැඩිම දෙනෙක් අදහන ආගමයි. රටේ ජනගහණයෙන් භාගයක් පමණ ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1.25ක් වන අන්තර්ජාතික දිළිඳු රේඛාවෙන් පහළ ජීවත් වෙති.
කේ. එම්. ද සිල්වා
මහාචාර්ය කිංස්ලි මුතුමුණි ද සිල්වා (උපත 1931 දෙසැම්බර් 31), ශ්‍රී ලාංකික ශාස්ත්‍රාලිකයෙක්, ඉතිහාසඥයෙක් සහ කතුවරයෙකි. පේරාදෙණිය ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ හිටපු කථිකාචාර්යවරයකු වන ද සිල්වා මහතා ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය පිළිබඳ ඉහළ පිළිගැනීමක් ඇති ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය ඇතුළු ග්‍රන්ථ රාශියක් ලියා ඇත.
වෘත්තීය
උපාධිය ලැබීමෙන් පසු ද සිල්වා පේරාදෙණිය ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීම ආරම්භ කළේය. ඔහු 1969 දී විශ්ව විද්‍යාලයේ ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ සභාපති ලෙස පත් විය. ඔහු 1995 දක්වා මෙම තනතුර දැරීය.
බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය
පළමුවන ධර්ම සංඝායනාව (ක්‍රි.පූ. 5 වන ශතවර්ෂය)
ඒ බව දැනගත් සැරියුත් මහ තෙරණුවෝ භික්‍ෂූන් වහන්සේ අමතා, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශිත ස්වාක්ඛාත වූ - නෛර්යාණික වූ සද්ධර්මය බොහෝ ජනයාගේ හිත සුව පිණිසත්, ශාසනයේ පැවැත්ම පිණිසත් සංගායනා කළ යුතු බව පෙන්වා දෙති. විවාද නොකළ යුතු බවත් උන් වහන්සේ පවසති. ඉන් පසුව සැරියුත් තෙරණුවෝ අංගුත්තර නිකායේ ධර්මය සංග්‍රහ වී ඇති ආකාරයට සංඛ්‍යා වශයෙන් දහස දක්වා ධර්මය සංගායනා කළහ. උන් වහන්සේ ධර්මය සංගායනා කළ අන්දම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රශංසාවට ලක් විය.
සිව්වන ධර්ම සංගායනාව
සිව්වන ධර්ම සංගායනා කැඳවා ඇත්තේ කාශ්මීරයේ කණිෂ්ක අධිරාජයාගේ සමයේය. අවුරුදු 200කට පෙර ලංකාවේ ථේරවාද බෞද්ධාගම වෙනුවෙන් සිව්වන ධර්ම සංගායනා පවත්වා තිබිනි. එබැවින් සිව්වන ධර්ම සංගායනා කාශ්මීරයෙත් ලංකාවේත් බිහි වී තිබිනි.
මහින්දාගමනය ස‍හ මිහිඳු හිමියන්
බුද්ධ වර්ෂ 236 වැන්නේ පොසොන් පසළොස්වක පෝ දින මිහිඳු මාහිමියන් වහන්සේ ප‍්‍රමුඛ ධර්මදූත පිරිසේ රජරට රජතුමා මිහින්තලේදී හමුවිය. මහින්දාගමනයෙන් සමාජ විපර්යාසයක්, ආධ්‍යාත්මික විප්ලවයක් මෙන් ම චින්තන ප‍්‍රබෝධයක් ද ඇති විය. අනුරාධපුර මිහින්තලා පව්වෙන් පැන නැඟී ශ‍්‍රී ලංකාවේ දස දිසාවට පැතිර ගිය නිර්මල බොදු දහම නිසා තිස්ස රජු ඇතුළු රටවැස්සෝ බෞද්ධයන් බවට පත්වූහ. මින් සිංහල සංස්කෘතිය හා බෞද්ධ සංස්කෘතිය මිශ්‍රව තනි සංස්කෘතියක් බිහිවීම ඇරඹිනි.
පොසොන් පුර පොහෝ දිනය ලක්දිවට මිහිඳු මාහිමියන් ඇතුළු දූත පිරිස පැමිණෙන විට ලක්දිව රජ කළ දෙවනපෑතිස් රජු මුව දඩයමෙහි නිරතව සිටියේය. රටවැසියන් ද පොසොන් සැණකෙළියෙහි නිරතව සිටි බව සඳහන් වේ. එහිදී අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියෝ රජු අමතා
භික්‍ෂුණී ශාසනය
මහා ප්‍රජාපතී මෙහෙණීන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කමටහන් ගෙන විදසුන් වඩා රහත් වූහ. ඒ සමඟ සසුන් ගත වූ සෙසු මෙහෙණින් වහන්සේ ද පසුව රහත් වූහ. මහා ප්‍රජාපතී රහත් මෙහෙණිය අනෙක් රහත් භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ අතරින් අග තනතුරට පත් වූවා ය. මේ කාලයේ දී දඹදිව විසූ විවිධ තරාතිරම්වල කාන්තාවෝ සසුන් ගත වූහ. අවුරුදු දෙකක් පමණ ශික්‍ෂාවන් සමාදන්ව ඒවා ආරක්‍ෂාකිරීමෙන් සිකමානා නමින් හඳුන්වන සාමණේරවරියකට උපසම්පදාව ලබා ගත හැකි විය. එය ලබාගත යුත්තේ භික්‍ෂු භික්‍ෂුණී සංඝයා ඉදිරියේ ය. නවක භික්‍ෂූණීන් ආචාර්ය උපාධ්‍යාය භික්‍ෂුණීන් ඇසුරෙහි දෑ අවුරුද්දක් ශාසනික ප්‍රතිපදා ප්‍රගුණ කළ යුතු ය.
ලක්දිව භික්‍ෂුණී ශාසනය
“එසේ ලවන ලද මඩුවෙහි ලක්‍ෂයක් පමණ භික්‍ෂූන් වහන්සේ ද අනූදහසක් පමණ භික්‍ෂුණීන් වහන්සේද වඩා හිඳුවා අතැපැන් වත්කොටැ භික්‍ෂූන් වහන්සේට මහ දන්දී සිවුරු ආදී සියලු පිරිකර දුන්හ.
ථූපවංශය.
චෝල ආක්‍රමණ වලින් පසු ලක්දිව භික්‍ෂුණී ශාසනයේ පිරිහීමක් ඇතිවිය. එයින් පසුව 1905 දී බුරුම රට දසසිල් මෙහෙණි ක්‍රමය ආරම්භ විය. 2001 දී මෙරටින් ඉන්දියාවට වැඩම කළ භික්‍ෂූන් වහන්සේ සහ දස සිල් මෙහෙණින් වහන්සේ උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. මූලගන්ධිකුටි විහාරයේ දී පැවැත් වූ උත්සවයේ දී ලාංකික සහ වෙනත් රටවල භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ උපසම්පදාව ලැබූහ. බුදු සසුන ආරක්‍ෂා කර ගැනීමටත්, එය දියුණු කිරීමටත් භික්‍ෂුණීන් වහන්සේලාගෙන් සිදුවූ සේවය අති මහත් ය. බැමිණිති සාය පැවැති කාලයේ දී ධර්මය කටපාඩම් කරගෙන එය ආරක්‍ෂා කර ගැනීමට උන්වහන්සේ දැඩි උත්සාහයෙන් කටයුතු කළහ. කාන්තාවන්ට ඇතිවන ගැටලු භික්‍ෂූන් වහන්සේ ඉදිරිපත් කිරීමට අපහසු අවස්ථාවල ඒවා භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ මගින් විසඳා ගැනීමට හැකි නිසා භික්‍ෂුණී ශාසනයේ වැදගත්කම කෙතෙක් දැයි කිව නොහැකි ය. මේ හේතු නිසා බුදු සසුන කෙරෙහි කාන්තා සම්බන්ධය වැඩිවීමට භික්‍ෂුණීන් වහන්සේගේ ශාසනික මෙහෙවර මහත්සේ උපකාරී වී ඇත.
බුදු දහම බටහිරට පැතිරිම
ඉන්පසු යුරෝපීයන් හා බෞද්ධ හමුව සිදුවන්නේ 1253 ප්‍රංශයේ ශාන්ත ලුවිස් රජතුමා රැබටක් හි විලියම් නම් පූජකවරයා මොංගෝලියානු රාජ සභාවේ රාජ්‍ය දූත මෙහෙවරකට යැවීමෙන් අනතුරුවය. මෙම හමුව වර්තමාන කසකස්ථානයේ සිදු වූ අතර, විලියම් ඔවුන් හිතුවක්කාර ක්‍රිස්තියානීන් ලෙස හැඳින්විය.
ථේරවාදී පුනරුදය (ක්‍රි.ව. 11 වන සියවස)
බුරැම අධිරාජ්‍යයේ ඵෙතිහාසික ආරම්භකයා වන අනව්රත (1044 – 1077) රජතුමා බුරැමය එක්සේසත් කර තේරවාදී බුදුදහම වැළද ගත්තේය. මේ නිසා 11 වන හා 13 වන සියවස් කාලය තුළදී බෞද්ධ විහාරස්තාන දහස් ගණනක් එහි අගනගරයේ ඉදි කෙරැණි. ඒවායින 2000 පමණ අදද දක්නට ලැබේ. තායිබලය වර්ධනය වීමත් සමග බුරැමය පිරිහුනු අතර 1287 මොං‍ගෝලියානුවන් එහි අගනුවර යටත් කරගන්නා ලදි.
ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව
ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් හෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් ප්‍රධාන ප්‍රේකෂක ඉලක්කය කොට නිපදවෙන චිත්‍රපට ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව ලෙස සැලකේ.