cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කුර්ආන්
විශේෂිත අරාබි වචනයන් සමහරකගේ අර්ථ විවරණය
• සල් - “සල්ලල්ලාහු අලෛහි ව සල්ලම්” (අල්ලාහ්ගේ කරුණාවද, ශාන්තියද එතුමාණන් කෙරෙහි අත් වේවා !) යන්නෙහි කෙටි යෙදුම වේ. මෙය මුහම්මද් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් වෙනුවෙන් අල්ලාහ් වෙත ජනතාව කරන ප‍්‍රාර්ථනාව වේ. එබැවින් නබි තුමාණන්ගේ නම සමග එකතු කර මෙය සඳහන් කරන්නාහ. මෙයට “සලවාත්” යයි කියනු ලැබේ.
කාර්මික විප්ලවය
කාර්මික විප්ලවය යනු මිනිසාගේ දෑතේ සවිය වෙනුවට යන්ත්‍ර සූත්‍ර යොදා ගනිමින් දශක 6 පුරාවට කාර්මික හා තාක්ෂණීක ක්ෂේත්‍රයේ සිදුකළ පුළුල් වෙනසයි.අඩ සියවසක් යනතුරු කාර්මික විප්ලවය එන්ගලන්තයේ පමනක් දැකිය හැකි විය. දහඅට වන ශත වර්ෂයේ නව සොයාගැනීම් සමග ගෘහ කර්මාන්ත, වාණිජ මහා පරිමාණ කර්මාන්ත බවට පත්වෙමින් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය යාන්ත්‍රීකරණයත් සමග සමාජයේ අනෙකුත් අංශ කෙරේද බලපෑම් සිදුකෙරිණි. එය හුදෙක් ආර්ථිකයට පමනක් නොව සමාජ, දේශපාලන තත්ත්වයන්ටද විහිද ගිය ඵකකි. කාර්මික විප්ලවය ලෙස හදුන්වන මෙම පෙරළිය සමග ඵක් අතක පැවති ශ්‍රමය, ධනය දෙක දෑතකට යාමත්, ඵනිසා ධනපති හා නිර්ධන පන්ති බිහිවීමත් සිදුවිය. මෙම කාර්මික විප්ලවයත් සමග ඇතිවූ ක්‍රියාදාමයත් එහි ප්‍රතිවිපාකත් පිළිබඳ විවරණයක් මෙහි වෙයි.
නව සොයාගැනීම් සමග කැපීපෙණුනු කර්මාන්ත
මෙම අපහසුතා මගහරවමින් ජෙනී යන්ත්‍රය හා ජල රාමුවේ තාක්ෂණය කැටි කර 1779 දී සැමුවෙල් කොම්ප්ටන් විසින් “මියුල් යන්ත්‍රය“ නිපදවා ඇත.මෙයින් ශත්තිමත් සියුම් නූල් නිපදවා ඇත. 1785 දී එඩ්මන් කාට්රයිට් "බලවේග යන්ත්‍රය" සොයා ගැනීම මගින් රෙදි විවීම යාන්ත්‍රීකරණය වීමත් මගින් සිදුවිය. ඒ මගින් අත් යන්ත්‍ර අභාවයට ගිය අතර අත් යන්ත්‍ර මගින් වැඩිහිටියකු නිපදවූ ප්‍රමාණය මෙන් හතර ගුණයක රෙදි ප්‍රමාණයක් විවීමට දැන් කුඩා ළමයකුට හැකි විය.නූල් කැටීම හා රෙදි විවීම සම්පූර්ණයෙන් යාන්ත්‍රීකරණය වූවිට රෙදි පිළි කර්මාන්තය දියුණු විය. එමනිසා අමුද්‍රව්‍ය වලට ඉල්ලුම වැඩිවී කපු නිෂ්පාදනය ඉහළයාම කැපී පෙනිණි.
සේව්‍ය සේවක ගැටුම්
‍මෙසේ දියුණු වූ කර්මාන්ත මගින් සමාජයේ බිහිවූ කම්කරු හා ධනපති පන්ති දෙකතුල වූ පරමාර්ථ එකිනෙකින් වෙනස් විය. ශ්‍රමිකයින් ශ්‍රමය සඳහා ඉහළ වැටුප් බලාපොරොත්තු වූ අතර ආයෝජකයන් නිෂ්පාදනය මගින් ඉහළ ලාභ අපේක්‍ෂාකරයි. ආයෝජකයන් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගනු ලබන ශ්‍රමය, ප්‍රාග්ධනය, අමුද්‍රව්‍ය, යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැනි නිෂ්පාදන සාධක වලින් ලාභය වැඩිකර ගැනීමට හෝ පාඩු අවමකර ගැනීමට පිරිවැය අඩුකළ හැකි එකම සාධකය ශ්‍රමය වෙයි. පුද්ගල වැටුප් අඩුකිරීම හෝ සේවක සංඛ්‍යාව අඩු කිරීම මගින් එය සිදුකරයි. එමගින් සේවක සේව්‍ය ගැටම් ඇතිවෙයි. මෙසේ කාර්මික විප්ලවයට පෙර එක් අතක පැවති ශ්‍රමය හා ධනය දෑතකට යාමෙන් කාර්මික සබඳතා බිහිවිය. කාල්මාක්ස්ට අනුව ශ්‍රමය හා ධනය එක අතකට ගමන් ගතහොත් මෙම සේව්‍ය සේවක ගැටුම් වලක්වාලිය හැකියයි පවසයි. නමුත් මේ දක්වා කිසිඳු රටකට එය කළ නොහැකිවී ඇත.කළ හැක්කේ හැකිතාක් දුරට සේව්‍ය සේවක සබඳතා සාමතාමීව පවත්වා ගැනීමයි. මේ සඳහා සාමාන්‍ය ගිවිසුමක් මගින් අදාල දෙපාර්ෂවය සම්බන්ධයෙන් කොන්දේසි සකසයි. එහෙත් කාර්මික විප්ලවයෙන් මුල්කාලීනව මෙම කොන්දේසි සකස්කිරීම බොහෝවිට සේවායෝජකයෝ අතින් සිදුවිය. සේවකයාට සිදුවූයේ මෙම‍ කොන්දේසි වලට යටත්ව කටයුතු කිරීමයි. ඒ අනුව සේවායෝජකයාගේ පිරිවැය අඩුකර ගැනීම සඳහා වැටුප් අඩුකිරීම නිසා ශ්‍රමය සූරාකෑම සිදුවිය. එකල පැවති රාජ්‍ය නිර්බාධීත්වය නිසා මෙම තත්ත්වය වඩා බරපතල විය.
බගන් රාජ්‍යය සමග යුද්ධය
බගන් රාජ්‍යය නැතහොත් වර්තමාන මියන්මාර් රාජ්‍යයත් ශ්‍රී ලංකාවත් අතර වෙළඳ කටයුතු සහ දෙරටටම පොදු ආගම වූ ථෙරවාද බුදු දහම හේතු කො‍ටගෙන ඉතා මිත්‍රශීලී සම්බන්ධතාවයක් දිගු කලක් පුරා පැවැත්තේය. 9 වෙනි ශත වර්ෂයේදී බගන් රාජ්‍යය බලවත් රාජ්‍යයක් ලෙස මතු වුණු අතර 11 වැනි ශත වර්ෂය වන විට එහි අගනුවර වූ අරිමද්ධනපුර බෞද්ධ ධර්මය ඉගැන්වීමේ මධ්‍යස්ථානයක් විය. එහෙත් අලෝංග් සිථු ගේ මුණුබුරු නරතු (1160 - 1165) බලයට පත් වූ විගස තත්වය පුදුමාකාර ලෙස වෙනස් විය. මුලින්ම ඔහු පෙර පටන් ශ්‍රී ලංකාවේ රජු සමග පවත්වාගෙන පැමිණි දූත මෙහෙවර නවතා දැමුවේය. එපමණක් නොව ඔහු පිටරටවලට අලි ඇතුන් විකිණීම ද තහනම් කරමින් නියෝග පැනවීය. එමෙන්ම ඔහුට තෑගි ගෙන ආ විදේශ නැව්වලට අලියෙකු තෑගි කිරීමේ බොහෝ පැරණි සිරිත ද අහෝසි කළේය.පසු කාලයක ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ දූතයන් සිරගතකර වදහිංසා පමුණුවා තිබුණේය. එපමණක් නොව ඔවුන් සතු මිළ මුදල්, දේපළ, ඔවුන්ගේ අලි ඇතුන්ද පැහැර ගෙන නාවික යාත්‍රා රාජ සන්තක කර තිබුණේය. පසුව ඔවුනට නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් දන්වා සිටියේ:
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Par%C3%A2kramab%C3%A2hu_I#War_with_Bagan.2C_1164.E2.80.931165
ප්‍රාදේශිය සභා
හැදින්වීම
ප්‍රාදේශිය සභා දැක්ම 1987 අංක 15 දරන පනත තුළ අන්තර්ගත වන්නේ පහත අයුරිනි
වහකෝට්ටෙ
වහකෝට්ටෙ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ	මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ	පිහිටි ගම්මානයකි.
ඕටමන් තුර්කි භාෂාව
Verbs
The conjugation for the aorist tense is as follows:
Structure
Ottoman Turkish was highly influenced by Arabic and Persian. Arabic and Persian words in the language accounted for up to 88% of its vocabulary. As in most other Turkic and other foreign languages of Islamic communities, the Arabic borrowings were borrowed through Persian, not through direct exposure of Ottoman Turkish to Arabic, a fact that is evidenced by the typically Persian phonological mutation of the words of Arabic origin.
The conservation of archaic phonological features of the Arabic borrowings furthermore suggests that Arabic-incorporated Persian was absorbed into pre-Ottoman Turkic at an early stage, when the speakers were still located to the north-east of Persia, prior to the westward migration of the Islamic Turkic tribes. An additional argument for this is that Ottoman Turkish shares the Persian character of its Arabic borrowings with other Turkic languages that had even less interaction with Arabic, such as Tatar, Bashkir, and Uyghur. From the early ages of the Ottoman Empire, borrowings from Arabic and Persian were so abundant that original Turkish words were hard to find. In Ottoman, one may find whole passages in Arabic and Persian incorporated into the text. It was however not only extensive loaning of words, but along with them much of the grammatical systems of Persian and Arabic.
A person would use each of the varieties above for different purposes, with the fasih variant being the most heavily suffused with Arabic and Persian words and kaba the least. For example, a scribe would use the Arabic asel (عسل) to refer to honey when writing a document but would use the native Turkish word bal when buying it.
823
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පොදු නීතිය
පොදු නීතිය යටත් විජිතයන් සහ පොදු රාජ්යන මණ්ඩලීය රටවල් වෙත පැතිරයාම
ඇමරිකානු විප්ලවයෙන් පසුව සිදුකරනු ලැබූ මුල්ම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයන් අතර අලූතින් නිදහස ලැබූ සැම ජනපදයක්ම ඉංගී‍්‍රසි පොදු නීතිය කි‍්‍රයාවේ යෙදවීම සඳහා වූ නීති පම්පාදනය කිරීම දැකගත හැක. සමහර ජනපද මෙහිදී ව්‍යවස්ථාපිත නීති සම්පාදනය මඟින්ද, තවත් සමහර ඒවා සිය ජනපද ආණ්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින්ද ඉංගී‍්‍රසි පොදු නීතිය පිලිගනු ලැබූහ. උදාහරණයක් ලෙස 1777 නිව්යෝර්ක් ආණ්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මෙසේ දක්වා සිටී, “ එංගලන්තයේ පොදු නීතිය සහ එංගලන්තයේ සහ මහා බි‍්‍රතාන්‍යයේ ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය සහ නිව් යෝර්ක් යටත් විජිතයේ ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සම්මත කරන ලද පනත් එක්ව 1775 අපේ‍්‍රල් 19 වන දින වන විට නිව්යෝර්ක් ජනපදයේ නීතිය සංයුක්ත කරනු ලබන අතර ජනපදයේ ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් කලින් කළ සිදුකරනු ලබන සංශෝධනයන් සහ නව නීති හඳුන්වාදීම්වලට යටත්ව තවදුරටත් එය එසේම පැවතිය යුත්තේය. ” පොදු නීතිය සම්බන්ධයෙන් නිව් යෝර්ක් ආණ්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව දක්වා ඇති ප‍්‍රවේශය සම්බන්ධයෙන් ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන් කියා සිටියේ කලින් කලට සිදුවන සංශෝධනයන් හා නව නීති හඳුන්වාදීම්වලට යටත්ව පොදු නීතිය එසේම පැවතිය යුතු බව දක්වා තිබුණද එය සංශෝධනයට ලක්කිරීමේ බලය ව්‍යවස්ථාදායකයට හිමිවන බවයි. ඒකාබද්ධ රාජ්‍යයන්ගේ කොංග‍්‍රසය විසින් 1787 දී සම්මත කළ පනතක් මඟින් කියා සිටියේ අධිකරණ කටයුතු පොදු නීති ක‍්‍රමය අනුකූලවසිදුකළ යුතු බවය නේදන් ඬේන් කියා සිටියේ ප‍්‍රාදේශීය පෙඩරල් ව්‍යවස්ථාවන් කිසියම් වරදක් සම්බන්ධයෙන් නිහඬ නම් එහිදී නඩු විභාගය පොදු නීතියට අනුව ජූරියක් ඉදිරියේ විභාග කළයුතුය යන්න මෙයින් අදහස් වන බවය. නමුත් භාවිතයේදී මෙම ප‍්‍රතිපාදනය පොදු නීතිය පිලිගැනීමේ නීතියක් ලෙසින් කි‍්‍රයාත්මක වූ අතර එමඟින් ඒ වන විට පිහිටුවා නොතිබූ ජනපදයන් ගණනාවක්ම සිය නීතිය ලෙස පොදු නීතිය පිලිගැනීම සිදුවිය.
පොදු නීතිය මූලික අර්ථනිරූපනයන්
(අ) දේපළ අයිතිවාසිකම් වර්ගීකරණය කිරීම සහ ප‍්‍රමුඛතාවයන් දැක්වීමේදී (ආ) එක්සත් ජනපදයේදී හත්වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ලබාදුන් ජූරියේ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය ආදල වන්නේද (පොදු නිති ඉල්ලීම නිරාකරණය කිරීමට කරුණු පිලිබඳව තීරණය කිරීම වඩා වැදගත් වේ නම්) නැතහොත් විනිසුරුවරයකු විසින් නඩු විභාග කළයුත්තේද යන්න තීරණය කිරීමේදී (නීතිය කුමක්ද යන්න පිලිබඳ කාරණාවන් සහ සියලූ කරුණු සාධාරණත්වය හා සම්බන්ධිත වන විට) සහ
පොදු නීති කෘත්‍ය
පොදු නීතිය පිලිබඳ ඵෙතිහාසික අවසානාත්මක ග‍්‍රන්ථයක් වන්නේ ශී‍්‍රමත් විලියම් බ්ලැක්ස්ටෝන් විසින් රචිත 1765- 1769 කාළයේදී පළවන වරට ප‍්‍රකාශයට පත්වූ කමෙන්ටි‍්‍රස් ඔන් ද ලෝ්ස් ඔෆ් ඉන්ග්ලන්ඞ් ය. 1979 වනතුරුම එහි පළවන මුද්‍රණයේ කඩදාසියෙන් බඳින ලද වෙලූම් 4 ක් ඉතිරිව පැවතුනි. වර්තමානයේදී එහි එක්සත් රාජධානියේ ඉංගී‍්‍රසි කොටස පොදු හා ව්‍යවස්ථාපිත ඉංගී‍්‍රසි නීතිය ආවරණය කරන හාල්ස්බරිස් ලෝස් ඔෆ් ඉංග්ලන්ඞ් මඟින් ආවරනය කරනු ලබයි.
1870 සිට 20 වන සියවස දක්වා, නීතිය සහ සාධාරණාත්වය ඒකාබද්ධවීම
1873 සහ 1875 වසරවලදී අධිකරණ සංවිධාන පනත් මගින් පොදු නීති අධිකරණයන් හා සාධාරණත්ව රීති අධිකරණයන් ඒකාබද්ධ කරනු ලබිණ. මේ දෙක අතර ගැටුමේදී වැඩි ප‍්‍රමුඛතාවය මෙහිදී අත්කරදී තිබුණේ සාධාරණත්වයටය.
පොදු නීති කෘති
එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට නම් කරනු ලැබිමට පෙර මැසචූසෙට්ස්හි ඉහල අධිකරණ විනිසුරකු ලෙස කටයුතු කරන අතරේ කණිෂ්ඨ ඔලිවර් වෙන්ඩල් හොල්ම්ස් විසින් ද කොමන් ලෝස් නම් කුඩා කෘතියක් ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබිණ. එය අද වන තුරුත් ක්ෂේත්‍රය තුල විශිෂ්ඨ කෘතියක් ලෙසින් සැලකෙයි. බ්ලැක්ස්ටෝන් මෙන් නොව හොල්ම්ස්ගේ කෘතිය නීතිය යනු කුමක්ද යන්න සංක්ෂිප්තව සාකච්ඡා කරමින් පොදු නීති ක්‍රියාවලිය විස්තර කරයි.
චර්චිල් යුද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩලය
චර්චිල් යුද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩලය යනු කොන්සර්වේටිව්-නායකත්වය යටතේවූ එක්සත් රාජධානියෙහි සභාග රජයක් වූ අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි බොහෝ කාලයක් තුල එය පැවතියේය.
සුසන්තා චන්ද්‍රමාලි
පෞද්ගලික ජීවිතය
සුසන්තා චන්ද්‍රමාලි 1964 පෙබරවාරි 21 වැනිදා හම්බන්තොට මුල්කිරිගලදී උපත ලැබුවාය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1964 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සිවිල් නීති ඉතිහාසය
සිවිල් නීතියේ සමහර නෛතික ආයතනයන් මධ්‍යතන යුගයේ ඉස්ලාමීය නීතිය සහ නීති විද්‍යාවෙන් ආභාෂය ලබා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ඉස්ලාමීය හවාලා ආයතන ඉතාලි සිවිල් නීතිය සහ ප‍්‍රංශ සිවිල් නීතිය කෙරෙහි බලපා ඇත. යුරෝපීය සිවිල් නීතියේ සීමාසහිත හවුල්කාරීත්වය නමින් හැඳින්වෙන සංකල්පය ඉස්ලාමීය නීතියෙන් නුවර්තනය කොට ගත්තකි. වර්තමාන සිවිල් නීතිය තුල කි‍්‍රයාත්මක රෙස් ජුඩිකාටා සහ ණය මාරු කිරීම යන සංකල්පයන් රෝම නීතිය තුල නොපැවැති අතර ඒවායේ පදනමද ඉස්ලාමීය නීතිය යැයි සිතිය හැක. නියෝජිතත්වය පිලිබඳ සංකල්පයද රෝම නීතිය තුල අන්තර්ගත වූවක් නොවේ. රෝම නීතියට අනුව කිසියම් තැනැත්තකුට වෙනත් අයකුගේ නියෝජිතයකු ලෙස කටයුතු කරමින් තවත් අයකු සමග ගිවිසුම්වලට එළඹීම කළ නොහැකි විය. නියෝජිතත්වය පිලිබඳ සංකල්පය ඉස්ලාමීය නීතිවේදීන් විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබුවක් වන අතර පසුකාලීනව එය සිවිල් නීතිය තුලටද පැමිණ ඇත. ඉස්ලාමීය නීතිය විසින් බටහිරට තවත් නීති මූලධර්මයන් දෙකක් හඳුන්වා දෙනු ලැබිණ. එනම් සාධාරණත්වය සහ හිතාධ්‍යාශයයි. මෙම සංකල්පයන් සිවිල් නිතියේ සහ ජාත්‍යන්තර නීීතියේ pacta sunt servanda නම් සංකල්පය බිහිවීමට පුරෝගාමී විය. ඉස්ලාමීය නීතියේ තවත් බලපෑමක් නම් කුරුස යුද්ධයෙන් අනතුරුව පලස්තීන ප‍්‍රදේශයන්හි සිට නැවත පැමිණී ප‍්‍රංශයේ නව වන ලූවී රජු විසින් නිර්දෝෂීභාවයේ පූර්ව නිගමනය පිලිබඳ සංකල්පය යුරෝපයට හඳුන්වාදීමයි. ඊට පෙර යුරෝපීය නෛතික කි‍්‍රයාවලිය තුල වූයේ වගවිභාගාත්මක ක‍්‍රමයකි. මීට ප‍්‍රතිපක්‍ෂව ඉස්ලාමීය නීතිය නිදොස්භාවයේ පූර්ව නිගමනය මත පදනම්විය.
නීතිය විධායකය
ජී 8 රැස්වීම් සෑම රටකම විධායකයේ නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත වෙයි.
මාධ්‍යයේ මානව විද්‍යාව
විධික‍්‍රමය
මාධ්‍යයේ මානව විද්‍යාවේ සුවිශේෂීත්වය වන්නේ එහිදී මානව වංශ ලේඛයන් යොදාගැනීමයි. මධ්‍ය අධ්‍යනයන් තුල මාධ්‍ය මානවවංශ ලේඛයන් කෙරෙහි වන අවධානය වැඩිවෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත් මෙහිදී මානව වංශ ලේඛයන් කෙරෙහි මානව විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවේශයන් වන සහභාගීත්ව නිරීක්‍ෂණය සහ දීඝ කාලීන ක්ෂේත‍්‍ර අධ්‍යනයන් ආදිය අනුගමනය නොකෙරේ. මේ වෙනස්කම් හේතුකොටගෙන මාධ්‍ය කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන මානව විද්‍යාඥයෝ තමන්ව දකින්නේ මාධ්‍ය අධ්‍යනයන් සහ සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්හි මානව වංශ ලේඛ ප‍්‍රවේශයක් අනුගමනය කරන උපක්ෂේත‍්‍රයක් ලෙසිනි.
සර්වග්‍රාහි යෝග්‍යතාවය
සටහන්
{|
සොකරි නාටකය
මෙරට දැනට සමාඡයේ ව්‍යවහාරව පවතින ප්‍රධාන ගැමි නාට්‍ය ලෙස පිළිගැනෙන සොකරි, කෝලම් සහ නාඩගම් යන අංග වලින් පැරණිම ජන නාටක විශේෂය වශයෙන් සැළකිය හැක්කේ අනුරෑප මාධ්‍යයෙන් කථාවක් ගෙනහැරපාන සොකරි නාටකයයි. ගැමි ජනයා අතර පැන නැගුන ස්වාධීන දේශීය කලාංගයක් මෙන්ම යාතුකර්මයක් වශයෙන් ද සොකරි නාටකය හැඳින්වීමට පුළුවන.
පැවැත්වීමේ අරමුණු
මෙහිදී ආගමික සම්බන්ධතාවලට මූලිකත්වය දෙමින් සශ්‍රීකත්වය, විනෝදාර්ථය හා සෞභාග්‍ය උදෙසා වූ වත්පිළිවෙත් ඇසුරෙන් යාතුකර්මයක් වශයෙන් ගැමි ඡනයා අතර පවත්වාගෙන යෑම මෙහි මූලික අරමුණ වශයෙන් හැදින්වීම‍ට පුළුවන.
සමාධි (බුදු දහම)
බුදුදහමට අනුව සමාධි හෙවත් සම්මා සමාධි යනු සිත එකාග්‍රව තබාගැනීමයි. (චිත‍්තස‍්ස ඒකග‍්ගතා සමාධි)
සමාධිය පිලබඳ සඳහන් අවස්ථා
සමාධිය පිළිබඳ සංකල්පය පහත දේශනාවල අඩංගු වේ.
සොකරි නාටකය
වෙදරාළ
වෙදා නටන්නේ පළමුව සබේට එන්නේ යොදා කියන්නේ තාලෙට ගත වේවලන්නේ කුදා වැනෙන්නේ සබයේ කොක් හඬලන්නේ විදා පාන්නේ අත් දෙක තෑගි කියන්නේ
සමාධි (බුදු දහම)
සමාධිය පිලබඳ සඳහන් අවස්ථා
-	ධ්‍යාන සතර, දෙවන ධ්‍යානය හට ගන්නේ සමාධියෙනි.
ආර්ථික සංවර්ධනය
හැරඩ්-ඩෝමා ආකෘතිය
දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධන අනුපාතිකය (g), ජාතික ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය (s) මත ඍජුවමද, ජාතික ප්‍රාග්ධන නිමවුම් අනුපාතය (k) මත පථිලෝමවද, රඳා පවතින අතර එම නිසා එය, g = s/k, ලෙස ලියනු ලැබේ. මෙම ශිතාත්මක සම්බන්ධතාවය හැරඩ්-ඩෝමා ආකෘතිය මගින් නිරූපණය කරණු ලබයි. ආර්ථික විදඥයන් දෙදෙනෙකු විසින් සිදුකල වර්ධන ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයන්ගේ සංකලනයකින්, සමීකරණයට මේ නම ලැබී ඇත (බ්‍රිතාන්‍යයේ ශ්‍රිමත් රෝයි හැරඩ් හා එක්සත් ජනපදයේ ඉව්සි ඩෝමා). පශ්චාත් යුධ සමය ආරම්භයේදී, ආර්ථික සැලසුම්කරණයේදී සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්, හැරඩ් ඩෝමා ආකෘතිය සුලභව භාවිතා කරණ ලදී. මෙහිදී ඉලක්කගත වර්ධන අනුපාතයක් ඇතිවිට අවශ කරණු ලබන ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය පසක්වේ.
සමාධි (බුදු දහම)
සටහන්
පඤ්ඤන්ද්‍රිය යනු, නාම රූප ධර්මයන්ගේ ඉපදීම හා නැසීම පිළිබඳ ශ්‍රාවක සිතෙහි පහළ වන ගැඹුරු අවබෝධයයි. දුකත් එහි ප්‍රභවයත්, නිරෝධයත්, දුක් නිරු_ කරගන්නා මහත් අවබෝධ කර ගැනීම, ප්‍රඥාවේ විශිෂ්ට ක්‍රියාකාරී ලක්ෂණයයි. (දට්ඨධං සූත්‍රය සං.නි.)
සොකරි නාටකය
ගුරුවා
ඈත සිටන් එන්නේ ගුරු කෑ මුර ගාගෙන බීත වෙලා ඉන්නේ දැකලා සමහර දෙන සීත සුළං වැඩිය කියා ගත වෙව්ලා ගෙන බූත යකෙක් සේම නටයි ගුරුවා ඇව්දින
ආර්ථික සංවර්ධනය
ආර්ථික සංවර්ධකයෝ
වර්තමාන ගෝලීය ලෝකය තුළ නව ආර්ථික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ප්‍රජාවන්, රාජ්‍ය හා රටවල් අතර තීව්ර තරගයක් පවතී. ව්‍යාපාර ආකර්ශනය කරගැනීමට හා සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා වන මෙම අරගලය විභව ව්‍යාපාර සඳහා බොහෝ විවිධ ආර්ථීක දිරිගැන්වීම් භාවිතා කිරීම මගින් තවදුරටත් වේගවත් කරනු ලබයි. ආර්ථික සංවර්ධන සංවිධාන විසින් භාරගන්නා විවිධ ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි IEDC මගින් විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන අතර ඔවුන්ට තරඟ කිරීමට හා තිරසාර ප්‍රජාවක් වීමට උපකාර කරයි. මීට අමතරව, ප්‍රජා හැඩගැන්වීම් උපකරණ හා තොරතුරු පද්ධති මාර්ගකයන් ප්‍රජාවත්කම් වලට එරෙහිව අනෙක් ප්‍රජාවන් මැනීම සඳහා භාවිතා කිරීම ආර්ථීක සංවර්ධනයේ වැදගත් අංගයකි. රැකියා නිර්මාණය, ආර්ථික නිමැවුම් හා බදු පදනම ඉහළ දැමීම, ඉතා පොදු මිණුම් උපකරන වේ. මැනීම සලකනු ලබන විට රැකියා නිර්මාණය නොකිරීම සඳහා ආර්ථික සංවර්ධකයන් මත අනවශ්‍ය අවධාරණයක් තබා ඇත. කෙසේ වුවද සත්‍ය ආර්ථීක සංවර්ධකයන් නියම ලෙස රැකියා නිර්මාණය නොකරන නමුත්, පවත්නා ව්‍යාපාර සඳහා සහ නව ව්‍යාපාර සඳහා එසේ කිරීමට පහසුකම් සපයයි. එමනිසා ආර්ථික සංවර්ධකයන් ව්‍යාපාර ආයතන වලට තම අරමුණු කරා ලගාවීම සඳහා සහාය වීමට තරම් ප්‍රමාණවත් ආර්ථික සංවර්ධන වැඩසටහන් පවතීයයි තහවුරු කර ගත යුතුය. එවැනි වැඩසටහන් සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිපත්ති මගින් නිර්මාණය කිරීමට සහ ප්‍රාදේශීය, පළාත්, රාජ්‍ය හා ජාතික මට්ටමින් නිර්මාණය කිරීමට හැකිවිය යුතුය.
සමාධි (බුදු දහම)
සම්මා සමාධිය
සම්මා දිට්ඨියෙන් ලොව දෙස බලන තැනැත්තා යම් වස්තුවක් (රූප ) යථා භූත පරිදි දැක, ඒ කෙරෙහි නිවැරදි තීරණයක් ගෙන, එහි අනිත්‍ය ස්වභාවය දැක, එහි ඇලීම ප්‍රතික්‍ෂ්ප කරයි, මුළා නෙවෙයි, සිතින් උපාදානය නොකරයි. මෙහි දී සිදුවන්නේ එම වස්තුව පිළිබඳ සිත තුළ උපන් සිතිවිල්ල සිතින් අල්ලා නොගෙන ප්‍රහීණකර දැමීමය. එය එම වස්තුව ප්‍රතික්‍ෂ්ප කිරීමක් නොව, තමාගේ සිත තුළ උපන් සිතිවිල්ල සිතින් අල්ලා නොගෙන ප්‍රහීණ කර දැමීමය. එය එම වස්තුව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් නොව, තමාගේ සිත තුළ උපන් සිතිවිල්ල සිතින් අල්ලා නොගෙන ප්‍රහීණ කිරීම පමණකි. මෙම මානසික ක්‍රියාකාරිත්වය, ත්‍රිවිධ ප්‍රඥාව යනුවෙන් හැඳින්වෙයි.
ඤාත පරිඤ්ඤාවෙන් දැන ගන්නේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදි භෞතික රූප පඨවි, ආපෝ, තේජෝ. වායෝ ආදී මහා භූත ධර්මනිසා සංස්කරණය වූ ඒවා බවය.
(ප්‍රහාණය කිරීම ) ‘පහාන පරිඤ්ඤා ‘ යනුයි.
මානව විද්‍යාත්මක වාග් විද්‍යාව
මානව විද්‍යාත්මක වාග් විද්‍යාව වූකලි භාෂාව සහ සංස්කෘතිය අතර සම්බන්ධතාවය සහ මානව ජීව විද්‍යාව¸ ඥානනය සහ භාෂාව අතර වන සම්බන්ධතාවය පිලිබඳව වන අධ්‍යනයකි. මෙය මිනිසා භාවිතා කරන භාෂාව මත පිහිටා මිනිසාව අධ්‍යනය කිරීමේ අධ්‍යනයන් ඇතුලත් වන මානව විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වන භාෂාත්මක මානව විද්‍යාවේ ක්ෂේත‍්‍රය සමඟ විශාල වශයෙන් අතිපිහිතව පවතී.
ශබ්ද විද්‍යාව
ශබ්ද විද්‍යා වර්ග
- ශ්‍රවණ ශබ්ද විද්‍යාව කථනය අවබෝධකරගැනිම හා සම්බන්ධයි. ශබ්ද ඇතුලත් කන විසින් ලබා ගන්නේ කේස යන්න සහ මොළය විසින් අවබෝධ කරගන්නේ කෙසෙද යන්නයි.
කර්ණශංඛය
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රවණ පද්ධතිය
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙහි උප සභාපතිවරයා
සියළු උප සභාපතිවරු චීකොප දේශපාලන මණ්ඩලයෙහි ස්ථාවර කමිටුවෙහි සාමාජිකයෝ වූහ.
විද්‍යාත්මක ක්‍රමය
විද්‍යාත්මක ක්‍රමයේ ඉතිහාසය
එය පරීක්ෂා කිරීමට බඳුන් දෙකකට කුණු වන මස් දමා එකක් වාතයට විවෘතවත් අනෙක මුද්‍රා තබාත් දින කීපයක් තිබෙන්නට හරින ලදී. එවිට විවෘත බඳුනේ පමණක් පණුවන් හටගෙන ඇතිබව නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් ඔහුගේ මතය සනාථ විය. ගැටළු විසඳාගැනීම සඳහා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය භාවිත කිරීම එදා සිට අද දක්වාම විවිධ කෙෂ්ත්‍රයන්හි භාවිතයට ගනු ලබයි.
සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය
පස්දෙනාගේ කණ්ඩායම
Catagoryසමෘද්ධි
සිරි පැරකුම්බා පිරිවෙණ
පුරාවිද්‍යා නටඹුන්
කෝට්ටේ රාජධානියට අයත් පැරණි දිය අගලෙහි සහ පර්යන්ත කොටු බැම්මෙහි කොටස් වර්ථමාන පිරිවෙණ භූමිය තුලදී දැකගත හැකිවේ. මූලාශ්‍රයන්ට අනූව එම කොටු බැම්ම විදෙස් ආක්‍රමණයන්ගෙන් ආරක්ෂා වනු වස් අමාත්‍ය නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර විසින් ඉදිකෙරූ බලකොටුවෙහි ශේෂව පවතින කොටස් වේ. වර්ථමානයේ ඉතිරිව පවතින බැම්මෙහි උස අඩි 8ක් පමණ වන අතර පළල අඩි 6ත් 8ත් අතර ප්‍රමාණයක් වේ.
අලිගැටපේර
අලිගැටපේර යනු පළතුරකි.
අත්කම් නිර්මාණ
කලාව හා ශිල්පය වැනි සුලභව භාවිතා වන වර්ගීකරණයන්ගෙන් අත්කම් නිර්මාණ වෙන් කර ගැනීම එය නිර්මාණය කරඇති අරමුණ අනුව සිදු වේ. මේවා භාවිතා කිරීමට හෝ පැළඳීමට සහ වෙනත් කටයුතුවලට යොදා ගත්තද එය භාවිතා වන්නේ හුදු සැරසිල්ලක් ලෙසින් පමණක් නොවේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් බහුලව එදිනෙදා කටයුතුවලට අවශ්‍ය වන පාරම්පරික වටිනාකමක් සහිත නිර්මාණ වන අතර කලා නිර්මාණ හා ශිල්පිය නිර්මාණවලින් ඇඟ වෙන්නේ විනෝදකාමී බවය.
ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයන් පිලිබද හැදැරීමේ විද්‍යාව (Primatology)
ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයින්ග් විවිධ වු හැඩ ගැසිම් මනවයන් තමන්ට අදාළ වු නීති තවත් ජීවත් වු පරිසරය සහ සංස්කෘතිය අදාල කරගනිමින් විවිධ ලෙස හැඩගැස්විම් කර ගත්හ. මෙම නිසා පරික්ෂකටන් හට මානවන් සහ ඔවුන් මිනිසුන් සමග පැවැත්වු සබදතාවයන් න්‍යායන් උපයෝගී කරගනිමින් සෙවීමට සිදුවිය. මෙලෙස පරික්ෂණ පැවැත්විමේ දී ඔවුන් හට බටහිර ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයන් හා ජපානය ප්‍රාග් ඓතිහාසික මනවයන් ‍ලෙස කොටස් 2 ක් හමුවිය. සංස්කෘතික පසුබිම හා දර්ශනය අනුව ඔවුන් එකිනෙකට වෙනස් වුවත් ඔවුන් බොහෝ දුරට එක සමාන වු මුලධර්ම මත ජීවත් වී ඇත. කෙසේ වුවත් පරික්ෂකයනි මෙම ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයන් කාට්ඨාස දෙක පිළිබදව එකිනෙකට වෙසන් ආකාරයේ දත්ත සෙවීමේ ක්‍රම උපයෝගී කර ගනී.
සටහන්
{|
එස්පෙරාන්තො
සාමෙන්හොෆ් ගේ තරුණ විය​
එස්පෙරාන්තො හි ආරම්භය පිටුපස සිටින්නේ ලුද්විග් ලාසර් සාමෙන්හොෆ් ය​. ඔහුගේ තරුණ විය ගෙවා දැමුණේ බහුභාෂික නගරයක් වූ, එවකට රුසියානු අධිරාජ්‍යයට අයත් වූ, වර්තමානයේ පෝලන්තයට අයත් වන බ්‍යොලෙස්තොක් හි දී ය​. විවිධ ජනවර්ග ජීවත් වූ එම නගරයේ රුසියානුවන්, පෝලන්තයන්, ජර්මානුවන් හා යුදෙව්වන් අතර අඬ දබර සුලභ දසුනක් විය​. මේ ගැටළුවලට මූලික හේතුව ඔවුන් අතර පොදු භාෂාවක් නො මැති වීම බව හඳුනා ගත් සාමෙන්හොෆ් එම අඩුව පිරවිය හැකි භාෂාවක් නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක නිරත වීමට තීරණය කළේ ය​. පහසුවෙන් ඉගෙන ගත හැකි වීම​, මධ්‍යස්ථ​, නො බැඳි, අපක්‍ෂපාතී භාෂාවක් වීම නව භාෂාව​ සතු විය යුතු මූලික ගුණාංග වශයෙන් ඔහු තීරණය කළේ ය​. කිසිදු ජාතියකට අයත් නො වන මධ්‍යස්ථ නො බැඳි භාෂාවක් වීමෙන් එය සියළු ජාතීන්ට අන්තර්ජාතිකව පිළිගතහැකි තත්ත්වයකට පත් වනු ඇතැයි හෙතෙම විශ්වාස කළේය. ​
අවසන් සංස්කරණය​
1878 දී තරමක් දුරට නිමවා තිබූ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රථම කෙටුම්පත ලින්ග්වෙ උනිවෙර්සාලා (Lingwe Universala) නම් විය​. සාමෙන්හොෆ් මෙම අත්පිටපත භාෂා ගුරුවරයෙක් වූ තම පියා අතට පත් කළ අවස්ථාවේ දී, සිය පුතුගේ වෑයම උතෝපියාවක් හා නිෂ්ඵල ක්‍රියාවක් සේ සැලකූ ඔහු එම අත්පිටපත අස්ථාන ගත කරවී ය​.
භාෂක ප්‍රජාවේ ව්‍යාප්තිය​
1912 දී ක්‍රාකෝෆ්හිදී පැවති 8වැනි අන්තර්ජාතික එස්පෙරාන්තෝ කොංග්‍රසයේ දී සාමෙන්හොෆ්, එස්පෙරාන්‍තො බස ප්‍රචලිත කිරීමේ ව්‍යාපාරයේ තමන් දැරූ සියළු තනතුරුවලින් ඉවත් විය​. 1914 වසරේ පැරිස් නුවර පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ දසවැනි අන්තර්ජාතික එස්පෙරාන්‍තො සමුළුවට 4000ක් දෙනා ලියාපදිංචි වී තිබුණි. නමුත් දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම් භ වූ නිසා කොංග්‍රසය අත හැර දැමූ අතර සාමෙන්හොෆ්ට සිය රට බලා යාමට සිදු වූයේ ස්කැන්ඩිනේවියානු රාජ්‍යයන් හරහා ය​.
එස්පෙරාන්තො භාෂාව පිළිබඳ සාවද්‍ය හා මිථ්‍යා මත​
බොහෝ තැන්වල එස්පෙරාන්තො බස පිළිබඳව සාවද්‍ය තොරතුරු දැක ගත හැකි ය​. එස්පෙරාන්තො බස එදිනෙදා කතා බහට යොදා ගන්නා භාෂාවකි. එසේ නමුත් ඉංග්රිසි ගුරුවරයෙක් වන පීටර් ග්‍රීන් 2014 වසරේ දී හෆින්ග්ටන් පෝස්ට් (Huffington Post) වෙත මෙලෙස ප්‍රකාශයක් කළේ ය​: «එස්පෙරාන්තො සහ ලතින් යනු සැබවින්ම අල්මාරියක ලස්සණට තැබිය හැකි ඉන් එහා ඵලක් නැති විසිතුරු අරුමෝසම් භාණ්ඩ දෙකකි. » හංගේරියානු විද්‍යා ඇකඩමියේ භාෂා විද්‍යායතනය ආදී ආයතන නිල වශයෙන් පිළිගෙන ඇති පරිදි එස්පෙරාන්තො සජීවී බසකි. එසේ නමුත් 2012 වසරේ දී ස්ටර්න් (Stern) සමඟ පැවැත් වූ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී ස්ලෝවැකියානු ආර්ථික විශේෂඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් වන රිඛාර්ඩ් සුලීක් (Richard Sulík), «ඔය එස්පෙරාන්තො කියන කෘතීම භාෂාව මළ භාෂාවක්» යයි ප්‍රකාශ කර සිටියේ ය​.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:නිර්මිත භාෂා
කාමාවචර ලෝක
භවචක්‍රය හෙවත් කෙළවරක් නොමැති දීර්ඝ සංසාර චක්‍රය ඉතා ප්‍රසිද්ධ ඉගැන්වීම් මෙවලමකි. භව හා එවැනි භව‍වල උප කැළැඹීම සඳහා හේතුවන කර්ම එහි චිත්‍ර ගත කර ඇත. එහිදී දේව ආත්මය ඉහළින්ම පිහිටා ඇති අතර දක්ෂිණාවර්තව අසුර, ප්‍රේත, නිරය, සත්ත්ව හා මනුෂ්‍ය ලෝක සිතුවම් කර ඇත. එම සෑම භවයකම බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටිනු දක්නට ලැබේ.
දිව්‍ය ලෝක
1. සම්‍යක්දෘෂ්ටික දෙවිවරුන්
අසුර ලෝකය
අසුර ලෝකයේ වාසය කරන්නේ උප දේවතාවන්ය. ඔවුන් මෙම ලෝකයේ උපත ලැබීමට හේතුව වන්නේ ඊර්ෂ්‍යාව, කලහ කිරීම ආදියයි. මනුෂ්‍යයන් වශයෙන් යහපත් අරමුණක් උදෙසා එවැනි දෑ සිදුකළද එයින් අන්න්‍යයන්ට හානි වීම හේතු වෙන් මෙම ලෝකයේ උපත ලබයි.
නිරය
ඒක දේවවාදී සම්ප්‍රදායන්හි අපායන්ගෙන් බුදු දහමේ දැක්වෙන අපාය වෙනස්වේ. නිරයේ දුක්විඳින්නෝ සදාකාලිකවම එහි සිරවී නොසිටිති. සිය අකුසල කර්ම සියල්ලම දුක්විඳ ගෙවා අවසාන් වූ පසු ඔවුහු එම අපාය ලෝකවලින් චුත වී වෙනත් භවයක යලි උපත ලබති.
පත්‍රකලාවේදයේ වෘත්තියමය සහ සදාචාරාත්මක සම්මතයන්
20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වෘත්තියමය පත්රකලාවේදන බිහි වීමත් සමග, පත්රකලාවේදානට දැඩි විනය නිති සංග්රහයකට අනුකූල වීමට සිදුව අැත.මේ හරහා පහත ඔවුන්ගෙන් බලා පොරොත්තු වේ.
පත්රකලාවේදීන් ගේ ඇගයිම.
ප්‍රංශ ආගමික යුද්ධ
ප්‍රංශ ආගමික යුද්ධ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, 1562 සහ 1598 වසර අතරතුර,   ප්‍රංශ රාජධානියෙහිදී, රෝමානු කතෝලිකයන් සහ හ්‍යුගනෝවරු (ප්‍රතිසංස්කරණවාදී/කැල්වින්වාදී ප්‍රොතෙස්තන්තවරු)  අතර දිගු කාලීන කාලසීමාවක්  තුල පැවති යුද්ධය සහ  ජන අසහනය වෙයි. යුරෝපියානු ඉතිහාසයෙහි දෙවන මාරක ආගමික යුද්ධය ලෙසින් සැලකෙන මෙය තුලදී, ප්‍රචණ්ඩත්වය, සාගතය හෝ රෝග නිසාවෙන් මිලියන තුනක ජනයා නට බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත (මිලියන අටක ජනයා බිලිගත් වසර තිහෙහි යුද්ධයට පමණක් දෙවන වෙයි).
ප්‍රකාශ තන්තු සන්නිවේදනය
පුනරාවර්ථක
ආලෝක සඥාවක් ලෙස ලැබෙන තරංගයේ ශක්තිය යම් තාක් ප්‍රමාණයකට හානි වූ පසු තවත් වැඩි දුරකට පැහැදිලි ලෙස සම්ප්‍රේශනය කරවීම සඳහා ආලෝක තරංගය පලමුව විද්‍යුත් සඥාවක් බවට හරවා අනතුරුව එම විද්‍යුත් සඥාව වර්ධනය කොට එය ආලෝක සඥාවක් බවට පත් කිරීම මෙහි කර්තව්‍යය වේ.
ආදායක
ආලෝක සඥාවක් ලෙස ගමනාන්තයට ලඟා වූ තරංගය, ආපසු විද්‍යුත් තරංගය බවට පරිවර්ථනය කර ජාලයට ලබා දීම මෙහි දී සිදු වේ.
ක්‍රිටැසියස් මහා නශ්ඨ වීම
දැන් උල්කාපාත කතාව සෑහෙන ප්‍රසිද්ධ වුනාට මේ සිද්ධිය හරියටම මොකද්ද සහ වුනේ කොහොමද කියන එක ගැන ගැටලු තියෙන්න පුළුවන්. සමහර අයට තියෙන ප්‍රශ්නයක් තමා එක් තැනකට ගැටෙන උල්කාවකින් කොහොමද සමස්ථ පෘථිවියේ ජීවයටම බලපෑම් කරන්නෙ කියන එක. මේ සටහන ඒක ටිකක් සරල කරලා පැහැදිලි කිරීමක්.
ආවාටයේ හැඩය, ගැඹුර වගේ දේවල් නීර්ණය කරාම ඇස්ටරොයිඩයේ පරාවක්‍රය ගැන කීමට පුළුවන්. ඒ අනුව පෘථිවි පෘශ්ඨයට අංශක 30 ආනතියකින් දකුණේ සිට උතුරු දිශානතව තමයි ඇස්ටරොයිඩය ගැටෙන්නෙ. එතකො⁣ට සමස්ථ ඝට්ටනයේම විනාශකාරී බලය දිශාගත වෙන්නෙ උතුරු දිශාවට.
දැන් මේ ඇස්ටරොයිඩය පෘථිවිය පෘශ්ඨයට ගැටෙන්න පෙර පෘථිවි පෘශ්ඨයේ ඉඳන් මයිල පන්සීයක් පමණ ඈතින් ඉඳලම පෘථිවි ජීවය විනාශ කරනවා. ඒක වෙන්නෙ වායුගෝලය හා ගැටීමේදි නිපදවෙන උශ්ණත්වය සහ ආලෝකය. ඉම්පැක්ට් පොයින්ට් එකේ හිටපු ඇලමොසෝරයන් වගේ සතුන් පෘථිවියට මයිල 500 ක් පමණ ඈතින් තිබෙන ඇස්ටරොයිඩයේ ආලෝකයෙන් අන්ධව යන්න ඇතැයි විශ්වාස කරනවා. දිවා රාත්‍රී වෙනස නැතිව ගොස් අපිකේන්ද්‍රයේ සහ ඊට ආසන්න ජීවීන් බොහොම දෙනෙක් වෙනදා දකින්න පුළුවන් ඉරට වඩා ඉතාමත් ප්‍රභාමත් ඇස්ටරොයිඩය දීප්තිය මැද අපහසුවෙන් දකින්න ඇති.
මේ ගැටුම නිසා සමස්ථ මෙක්සිකො බොක්ක සහ අවට වු සාගර ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම වාශ්ප වීමකට ලක්වී තිබෙනවා. ඒ වගේම අවට දුහුවිලි, ගල්, පර්වත 100000 mph පමණ වේගයකින් ඉහල අහසට විසිවි තිබෙනවා.
ඝට්ටනයෙදි 100000mph වේගයෙන් ඉහලට ගල්, පර්වත විසිවුනා. විනාඩි ගනනක් දැන් ගතව හමාරයි. ඉහල ගිය දේවල් ආයේ පහල වැටෙන්න ඕන ගුරුත්වය අනුව. මේ දෙවන විනාශකාරී රැල්ල. අපිකේන්ද්‍රයෙ සහ ආසන්නයේ සියළු ප්‍රදේශවලට මේවා නැවත කඩා හැලෙනවා. ගැටුම් කේන්ද්‍රයේ සිට පලමු විනාශකාරි රැල්ලෙන් ගැලවුන සත්වයන් සිටියානම් ඔවුන් ඊලඟට ප්‍රහාරයට ලක්වෙන්නෙ මේ කඩා වැටෙන ගල්, පර්වත මඟින්.
ඝට්ටණය නිසා හටගත් ස්පන්දන තරංගය ශබ්දයේ වේගයටත් වඩා වේගයෙන් අවකාශය තුලින් ගමන් කරනවා. මේ ස්පන්දන තරංගයට හසුවන ජීවින් වෙතොත් තරංගය ගැටෙන ප්‍රවේගය මත ජීවීන්ගෙ සිරුරෙන් සම ගැලවී යාමට තරම් ප්‍රබලයි. මේ ස්පන්දනය අපිකේන්ද්‍රයේ සිට වෘත්තාකාරව විහිද යනවා. මේ සිව්වන විනාශකාරී රැල්ල.
නමුත් තාමත් ජීවය පවතිනවා. ලෝකයේ අනෙක් පස සයිබීරියානු, මොංගෝලියානු භූමි අවට ජීවීන් සැරිසරනවා. ඉජෙක්ටර් වලාව ඔවුන් වෙලාගෙන තිබෙන්නේ. බොහෝ ජීවීන් දුර්වලයි. නමුත් පෘථිවියේ අනෙක් අන්තයෙන් ඇරඹි ඉජෙක්ටරය මේ කෙලවරල ලඟා වන විට අපිකේන්ද්‍රයේ තරම් විනාශකාරී බවක් නැහැ. නමුත් තාමත් ජීවයට අහිතකරයි.
ක්‍රිටැසියස් යුගයට පෙර ලොව ප්‍රමුඛ වන වැස්ම බවට පත්ව තිබුනෙ අපුශ්ප ශාඛ. කොනිෆෙරාවන්, ගින්කොෆයිටා, සයිකඩෝෆයිටා, නෙටොෆයිටා වැනි අපුශ්ප ශාඛ වලින් ප්‍රමුඛව තිබු පෘථිවිය ක්‍රමයෙන් වෙනස් වීම ඇ⁣රඹෙනවා. නව පෘථිවිය තුල ප්‍රමුඛ වන්නෙ සපුශ්ප ශාඛ (මල් පිපෙන).
රැස්වෙහෙර
රැස්වෙහර බුද්ධ ප්‍රතිමාව
කෙසේ වුවද මෙම බුදු පිළිමය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීමේදී දක්නට ලැබෙන්නේ නිර්මාණ කටයුතු අවසන් නොකර අතහැර දමන ලද්දක් නොවන බවයි. මෙහි අවසාන නිමාව හුණු බදාමයෙන් සිදුකර ඇති අතර එය පසුකාලීනව කාලයත් සමඟ බදාම ගැලවී යාම හේතු කොට ගෙන මේ අසම්පුර්ණ ස්වරූපය විද්‍යමාන වේ.
පැරැණි ලෙන්
අනුරපුර යුගයේ මුල්ම කාලයට (ක්‍රි.ව. 2-1 සියවස්වලට) අයත් ලෙස සැලකෙන කටාරම් කෙටු ලෙන් මෙහි දක්නට ඇත. මේ කටාරමි වලට පහළින් බ්‍රාහ්මීය  අක්ෂර වලින්  කොටන ලද කෙටි ලිපි තුළින්  ඒවා භික්ෂුණ් වහණ්සේලා උදෙසා නිර්මාණය කළ බව කියවේ.මේ ලෙන්  ලිපි අභිලේඛනාත්මක වශයෙනුත් අගය කළ හැකිය.
දුර්ලභ සඳකඩ පහණ
අනුරාධපුර යුගයේ මුල්ම කාලයට අයත් දුර්ලභ සඳකඩ පහණක් ලැබී ඇත.සඳකඩ පහණ විකාශනයේ ආරමිභක අවස්ථාවක් පෙන්නුමි කරන මෙහි  නෙලුමි මල් හා සත්ව පෙළ  පමණක් දක්නට ලැබේ.
ඩයි⁣නෝසරයන්
සෙරපෝඩාවන් නැවත බෙදෙනවා සෙරටොප්සියා (මීට ප්‍රථම ඔවුන් ගැන සටහනක් ඇත. ට්‍රයිසරැටොපස් වැනි විශේෂ අයත් කාණ්ඩය), ඕර්නිතෝපොඩා සහ පැකිසෙෆලෝසෝරියා ලෙස.
සිටසියා පරිණාමය (තල්මසුන් සහ ඩොල්ෆින්)
P.s - මුලින්ම අර හිස්කබල් කොටස විතරක් හමුවුනාට පසුව සෑහෙන ෆොසිල ප්‍රමාණයක් හමුව තිබෙනවා.
ඒ තවත් පරිණාමිකව සංක්‍රාන්ති අවධියක පසුවන ප්‍රාථමික තල්මස් පූර්ව⁣ජයෙක්. අපි මුලින්ම හඳුනගත්ත පැකිසිටස් ෆොසිල වාර්තා වලින් අතුරුදන් වෙන්නෙ මේ නිසයි. මේ අලුත් සමාජිකයා පැකිසිටාවුන්ට වඩා ජලජ පරිසර වලට යෝග්‍ය ලෙස හැඩගැසුනු ශරීරයක් ඇති අයෙක්. ඒ ප්‍රධාන ලක්ෂණ තුනකින්
පැකිසීටස්ට තිබ්බ ගැටලු ඇම්බියුලෝසීටස්ටත් එලෙසමයි. නොගැඹුරු ටීතීස් මුහුදේ ඔවුන්ට වඩා විශාල මෝරුන් සහ ජලජ විලෝපිකයන් ඒමට. ඒ බව ඇම්බියුලෝසීටස් ෆොසිල ලැබෙන සෙඩිමන්ට් ලේයර්ස් වලම මතුවන විශාල මෝර සහ කිඹුල් ෆොසිල මඟින් පැහැදිලියි. පැකිසිටස්ට තිබ්බෙ නැති ප්‍රශ්නයකුත් ඇම්බියුලෝසීටස්ට.. ඒ තමයි මන්දගාමී අඩක් ජලයට හැඩගැසුනු සිරුර දැන් ගොඩබිමදි තවත් මන්දගාමී. ඒ හේතුවෙන් ගොඩබිම් විලෝපිකයන්ට ඔවුන් පහසු ගොදුරක්...
ශ්‍රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව
හම්බන්තොට පාසල් නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ඩයි⁣නෝසරයන්
සිටසියා පරිණාමය (තල්මසුන් සහ ඩොල්ෆින්)
වසර මිලියන 50 කින් එපිට වෘකයෙක් වැනි සත්ව විශේෂයක් නැවත සාගරයට හැරෙනවා.. ඒ ගමන බියකරු මෙන්ම වාසනාව මත රඳා පැවති සමස්ථ ක්‍රියාවලියක්. නැවත මුහුදට අනුවර්තනය වීම අපි හඳුන්වනවා රිවර්ස් එවලුශන් කියලා... අන්න ඒ විශේෂ ජීවින් කොටස ලංකාව අවට අපත් සමඟ ඉන්නවා කියන එකත් මතක තියාගන්න කියලා ඉල්ලමින් මේ කතා⁣ව හමාර කරනවා.
ප්ලැකොඩර්මාවුන් (Placodermi)
මේ අතරින් මම කතා කරන්නෙ ඩන්ක්ලිඔස්ටියස් ගනය ගැන. ඩන්ක්ලිඔස්ටියස් ගනයට මේ වන විට හඳුනාගත් ෆොසිල සාධක අනුව විශේෂ දහයක් අයත්. : D. terrelli, D. belgicus, D. denisoni, D. marsaisi, D. magnificus, D. missouriensis, D. newberryi, D. amblyodoratus, and D. raveri තමයි මේ විශේෂ. මේ අතරින් ලෝකයේ ප්‍රථමයෙන්ම බිහිවු පෘශ්ඨවංශීක සුපිරි විලෝපිකයෙක් තමයි ඩන්ක්ලිඔසිටියස් ටෙරෙලි. අමරිකාවේ කැලිෆෝනියා, ටෙනිසි, ඔහායෝ ප්‍රදේශ වලින් බහුලවම මේ ෆොසිල හමුවෙනවා. ඇතැම් විද්‍යාඤයන්ට අනුව ටෙරෙලිට හනු වලින් දිය හැකි බලය සැලකිල්ලට ගෙන එතෙක් මෙතෙක් විශාලතම සපාකෑම ලබාදිය හැකි සත්වයා ලෙස නම් කර තිබෙනවා, නමුත් බහුතර මතය අනුව නම් ඒ ස්ථානය හිමිවෙන්නෙ Livyatan melvillei නමින් හඳුන්වන ප්‍රාග්⁣ෛඑතිහාසික තල්මස් විශේෂයකට සහා Carcharodon megalodon නමින් හඳුන්වන ප්‍රාග්⁣ෛඑතිහාසික මෝරුන් විශේෂයට. නමුත් ඩන්ක්ලිඔසිටියස් අවතක්සේරු කල යුතු නැහැ. සාමාන්‍යයෙන් මේ හනු තෙරපුම (bite force) එක ගනනය කරන්නෙ ගොදුරේ වර්ග අඟලකට යෙදෙන රාත්තල් ප්‍රමාණයේ බරින්. මේක අපි වර්තමානයේ ඉන්න කිඹුලෙක්ගෙ හනු තෙරපුමත් එක්ක සංසන්දය කරොත් කිඹුලෙක්ට යෙදිය හැකි හනු තෙරපුම වර්ග අඟලකට රාත්තල් 3700 ක පමණ බලයක්. ඩන්ක්ලිඔස්ටියස් ටෙරෙලිගෙ මේ ප්‍රමාණය වර්ග අඟලකට රාත්තල් 8000+.
මේ සත්වයන්ගෙ හමුවී ඇති ෆොසිල සාධක මත සිදුකර ඇති පර්යේෂණවලට අනුව මොවුන්ට පැයට කිලෝමීටර 48 දක්වා වේගයක් ජනනය කිරීමට හැකියාව තිබු සත්ව කොට්ඨාසයක්. සෙනොසොයිකයෙ පැතිර ගිය අශ්ව විශේෂ පවා හඹා ගොස් දඩයම් කිරීමට මෙමගින් ඔවුන්ට හැකියාව ලැබී තිබෙනවා.
වෙලෝසිරැප්ටර්
thumb|336x336පික්| Pterosaurs ටෙරෝසෝරයන්
සත්ව පරිණාමික වංශකථාවෙ ඉහල ආකාසයට අවස්ථා හතරකදි ජීවය ඉහලට එසවෙනවා. ප්‍රාථමීක ඩෙවෝනියන් අවධියේදි කෘමීන් තමයි පලමු පියාපත් ඇති බල පියැසැරියකට හිමිකම් කියන්නේ. ඊට සෑහෙන කලකට පසුව මීසෝසොයික අවධියේදි ටෙරෝසෝරයන් අහසට නගිනවා. ඉන්පසුව ජුරාසික යුගය අවසානයත් සමඟම ප්‍රථම පක්ශීන් බල පියාසැරියට එළඹෙනවා... අවසාන වශයෙන් මේ බල පියාසැරියට එළඹෙන්නෙ ඉහල ඉයෝසීන යුගයෙදි ක්ශීරපායින්ගෙ කයිරොප්ටෙරාවන්. කයිරොප්ටෙරාවන් කියන්නෙ වවුල් විශේෂ අයත් ⁣ක්ශීරපායී ගෝත්‍රය...
දැන් සමහර තැන්වලදි මේ ටෙරෝසෝරයන්ට 'ටෙරෝඩැක්ටිල්' කියලත් භාවිතා වෙනවා. ඒ භාවිතාව ටෙක්නිකලි දෝශ සහිතයි. ඒක වෙන්නෙ මෙහෙම. ටෙරෝසෝරයන් කියන්නෙ සමස්ථ ගෝත්‍රයට. ටෙරෝඩැක්ටිලයන් කියන්නෙ ටෙරෝසෝරස් ගෝත්‍රයේ එක් ගනයක්. ආතර් කොනන් ඩොයිල්ගෙ ලොස්ට් වර්ල්ඩ් පොතේ නිල් මැටි සහිත බිමක දියමන්ති සොයන්න කූඩයකින් ආවරණය වෙලා යන රොක්ස්ටන් සාමි ගැන මතක අයට ටෙරෝඩැක්ටිල්ලා අමතක වෙන්න විදිහක් නෑ.. හරි දැන් පැටලැවිල්ලා ලිහුනා කියලා හිතෙනවා.
කලකට ඉහතින් ජේ.ආර් සමන් මංජුල විසින් රචිත පිටසක්වල ජීවය ගැන පොතේ තිබුනු සටහනක් පසුකලෙක ලංකාවෙ පිටසක්වල ජීවය වැනි සංකල්ප ගැන උනන්දුවක් දක්වන රසික සමාජය විසින් පතුරුවනු ලැබුවෙ සත්‍ය කතාවක් විදිහට. මේය අැත්තක්ද
දැන් මේ ඉහත කතාව මත තමයි අද සටහන පදනම් වෙන්නෙ. මේ කතාවෙ හැටියට මෙවැනි මතයක් පවතිනවාද ?
මහනුවර පාසල් නාමාවලිය
* මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
ලිංගික සහකරුවන් තෝරාගැනීම
Naturligt urval
2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය
ආකෘතිය
2007 අවසාන භාගයේදී, සත්කාරක රටවල් 4 කන්ඩයම් 16ක් වෙනුවට 14ක් තරඟ වදින සංශෝධිත තරඟ රටාවකට එකඟ විය.මෙහි මූලික වටය කන්ඩායම් 14 කන්ඩායම් 7 බැගින් කොටස් දෙකකට බෙදා ක්‍රීඩා කිරීමට එකඟ විය.මෙය රවුන්ඩ්-රොබින් වටයකි. 2003 දකුණු අප්‍රිකාවේදී පැවැත්වූ ආකාරයට සමානය.කන්ඩායම් 7 එක් කන්ඩායමක් සමග එක් වරක් බැගින් ක්‍රීඩා කරයි. හොඳම කන්ඩායම් 4 අර්ධ අවසාන පූර්ව තරඟ වලට සුදුසුකම් ලබයි. මේ ආකෘතියට අනුව මූලික තරඟ හයේදී දුර්වලව ක්‍රීඩා කරන කන්ඩායම් ඔවුන්ගේ කලින් පරාජයන් හේතුවෙන් තරඟාවලියෙන් ඉවත්වේ. පාකිස්තානය සත්කාරකත්වයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් පසුව එක් අවසාන පූර්ව තරගයක් පැවැත්වීමේ අවස්ථාව ඉන්දියාවට ලබාදී ඇත.
ත්‍යාග මුදල
මෙවර ලෝක කුසලානය ජයගන්නා කණ්ඩායමට ලැබෙන ත්‍යාග මුදල ඇ. ඩො. මිලියන 4කි. 2010 අප්‍රේල් 20 ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් ඩුබායි හිදී පැවත්වූ සමුළුවකින් අනතුරුව එය ඇ. ඩො. මිලියන 10 දක්වා ඉහල දැමීමට තීරණය කරන ලදී.
තරඟ
සියලු වේලාවන් ඉන්දීය සම්මත වේලාව (UTC+05:30), ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව (UTC+05:30) සහ බංගලාදේශ සම්මත වේලාව (UඨTC+06:00)
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
ජ.වි.පෙ. ආරම්භය
නමුත් එය අසාර්ථක වෙයි. 1967 කියුබානු විප්ලවවාදි චේ ගුවේරාගේ මරණින් පසු කියුබානු ආදර්ශය ජවිපෙට බලපාන ලද අතර සුප්‍රකට පන්ති පහ අරබමින් ඉන් අනතුරුව දේශපාලන කේෂ්ත්‍රයට ප්‍රවේශ විය. 1969 දී ඇත්ත පත්‍රය විසින් "සමගි පෙරමුණට පහර දීම සදහා තරුණයින් බාගන්නා CIA කෙමනක්" ලෙස ජවිපෙ හදුන්වා දෙන ලදී.මේ තත්ත්වය තුළ 1970 මැයි 12 වන දා රෝහණ විජේවීර මහතා අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදි. නමුත් පසුව ඔහු නිදහස්කරන ලෙස ඉල්ලා දිවයින පුරා පෝස්ටර් ව්‍යාපාරයක් ගෙන යන ලද අතර 1970 ජූලි 09 නිදහස් කර ඇත. 1970 ජූලි 14 දින විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයේ දී CIA කාරයෝ නම් දේශණය පවත්වා ඇත. 1970 අගෝස්තු 10 මංගල රැළිය කොළඹ හයිඩ් පිටියේදී පවත්වයි. මේ වනවිට ජවිපෙ ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා පත්‍ර කිහිපයක් මුද්‍රණයකර තිබිණ. රතුලංකා,රතුබලය,ජනතා විමුක්ති, දේශප්‍රේමී,රතු කැකුලු යන පත්‍රයි.
1976-83 දක්වා කාලවකවානුව
1976 හදිසි නීතිය ඉවත් කිරීමත් සමග පක්ෂය නීත්‍යානුකූල විය.නිදහස් වූ උපතිස්ස ගමනායක පක්ෂයේ වැඩකටයුතු ආරම්භ කරන ලදී. නියමුවා පුවත්පත ආරම්භ කරමින් නැවතත් ප්‍රචාරක රැලි ආරම්භ කරන ලදී.77 මැතිවරණයේ දී ආසන 4 කට ඉදිරිපත් වේ. තංගල්ල, බටහිර අනුරාධපුරය, හොරොව්පතාන හා හක්මන යන ආසන වලට සීනුව ලකුණින් ඉදිරිපත් විය.1977 දී අපරාධ විනිශ්චය කොමිසන් සභාව අහෝසි වීමත් සමඟ රෝහණ විජේවීර නිදහස් විය .78 පළමු සමුළුව ඉන්පසු පවත්වන ලදී. අනතුරුව 1978 නගර සභා මැතිවරණය සඳහා ස්වාධීනව තරග කර ඇත. 1981 දී දිස්ත්‍රික් සභා ඡන්දයෙන් නියෝජිතයන් 13 ක් පත්වී ඇත .1982 ජනාධිපතිවරණය සඳහා රෝහණ විජේවීර මහතා ඉදිරිපත් වී ලක්ෂ තුනකට ආසන්න ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත.
මයික්‍රො බිට්
මයික්‍රෝ බිට් (බිබිසි මයික්‍රො බිට් ලෙසද හැඳින්වේ,micro:bit ලෙස ලියා දැක්වේ) යනු බීබීසී විසින් එක්සත් රාජධානියේ පරිගණක අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් සැලසුම් කළ ආර්ම්-පාදක නිහිත පද්ධතියකි.
සංවර්ධනය
මයික්‍රො බිට් සැලසුම් කළේ මාධ්‍යයේ පාරිභෝගිකයන් වීම වෙනුවට, දරුවන් පරිගණක සඳහා මෘදුකාංග ලිවීම හා අළුත් දේ තැනීම සඳහා ක්‍රියාකාරී ලෙස දායක වීමට පෙළඹවීමටය. එය නිර්මාණය කළේ රාස්බෙරි පයි වැනි, අනෙකුත් පද්ධති වලට සමාන්තරව,  බිබිසි මයික්‍රො සිට පැවත එන බිබිසි'හි පරිගණක අධ්‍යාපනය සමගය. බ්‍රිතාන්‍යයේ සෑම 7 වසර (අවුරුදු-11 හා අවුරුදු-12 වයස) දරුවෙකුවටම 2015 ඔක්තොම්බර් සිට මෙම උපාංගය නොමිලේ ලබාදීමට (උපාංග මිලියන 1කට ආසන්නව) බිබිසි සැලසුම් කරන ලදි. අධ්‍යාපනඥයන්ට පෙර සූදානම් වීමට උපකාරයක් ලෙස ජාලගත සිමියුලේටරයක් පූර්වයෙන් එළිදක්වන ලදි, එසේම ඇතැම් ගුරුවරුන් වෙත 2015 සැප්තැම්බර් වලදී උපාංගය ලැබුනි. එබැවින්, උපාංගය 2015 අවසාන වන විට පොදු වෙළඳපලේ තිබීමට සැලසුම් කර තිබුනි. නමුත්, ගැටලු හේතුවෙන් දියත් කිරීම 2016 මාර්තු 22 දක්වා ප්‍රමාද වීය.
ඩයිසැකරයිඩ
ඩයිසැකරයිඩ ජලවිච්ඡේදනය
ජලවිච්ඡේදනය එන්සයිම හෝ තනුක අම්ලයක් හා ක්‍ෂාර භාවිතයෙන් සිදුකළ හැක. මෙහිදී 1-4 ග්ලයිකොසිඩික බන්ධනය බිඳ වැටෙන අතර ජල අණුවක ඇති -H හා -OH කාණ්ඩ නැවත ඒ ඒ මොනොසැකරයිඩයට එක්වේ.
පත්‍රකලාවේදෙය සදාචාර සහ සම්මතයන් - ප්‍රතිපත්ති සංග්‍රහයන්.
මෙම සම්මතයන් නිර්මාණය කිරීම ප්‍රධාන වශයයෙන් එ.ජනපදයේ සහ යුරෝපිය රටවල් වල ජනමාධ්‍ය වේදීන් මුල් වූවත් මාධ්‍ය නිදහස සහිත බොහෝ රටවල් වල ඒවා ක්‍රියාත්මක වේ. ලිඛිත සංග්‍රහයෙන් සහ ප්‍රයෝගික සම්මතයන් රටින් රට වෙනස් වූවත් ප්‍රධානන සංග්‍රහයන් අතර සමාන මම බොහෝ දුරට පවති.
මෙසේ සම්බධයෙන් එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධානතම ආයතනයක් නම් වුර්තිමය පත්‍රකලාවේදීන්ගේ සංගමයකි. එහි සදාචාර සංග්‍රහයේ පූර්විකාෙව් දැක්වෙන පරිදි “ ජනතාව දැනුවත් කිරීම සාධාරනත්වය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පදනමය. ”පත්‍රකලාවේදීන්ගේ වගකීම නම් සත්‍ය සොයා ගොස් සිදුවීම් පිළිබදව සාදාරන විස්තරයක් සැපයිමය. පත්‍රකලාවේදීන් මහජනයාට අවංක විය යුතුය. වුර්තිය අවංක භාවයේ පදනම වන්නේ පත්‍රකලාවේදියාගේ විශ්වාසනියත්වයයි.
මාතර පාසල් නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
ඕස්ට්‍රේලියානු තුන්කොන් තරගාවලිය 1989-90
අවසාන තරගමාලාව
පාකිස්තානයට එරෙහි අවසන් තරග තුනෙන් ඔස්ට්‍රේලියාව 2-0 ලෙස ජය ගත්තේය. (3 වන තරගය පැවැත්වූයේ නැත.)
ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය
2.4 ගිවිසුම් නීතිය (Law of obligation)
පුද්ගලයින් අතර බැඳීම් ඇති කරන ආකාරයේ එකඟතා මෙයට සම්බන්ධය.
2.8 වෙනත් නීති - (Other law)
5. මානුෂවාදි නීතිය (Humanitarian law)
සරසවිය හොඳම ගායකයා සම්මානය
ඉතිහාසය පුරාවට සම්මාන ලබා ගත් පුද්ගලයින්ගේ නාමයන් පහත දැක්වේ.
ප්‍රවර්ගය:සරසවිය සම්මාන ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිනමාව
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය
වර්තමාන ජාත්‍යන්තර නීති රාමුව සම්බන්ධයෙන් වගකීම හිමිවන්නේ එක්සත් ජාතීන්ටය
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය සමහර අවස්ථාවන්හිදී ‘ජාතීන්ගේ නීතිය’ ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලැබේ. එය නීති අතර ගැටුම් නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ ‘පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය’ සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. වඩාත් පොදු අර්ථයෙන් ගත්කළ ජාත්‍යන්තර නීතියට ‘රාජ්‍යයන්ගේ සහ අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්ගේ කි‍්‍රයාකලාපය, ඔවුන් අතර සම්බන්ධතාවන් මෙන්ම ස්වභාවික හෝ නෛතික තැනැත්තන් සමඟ වන සමහර සම්බන්ධතාවන් සම්බන්ධයෙන් පොදුවේ අදාල කරගනු ලබන රීති සහ මූලධර්මයන්’ අයත්වේ.
සටහන්
{| ප්‍රවර්ගය: නීතිය
සිරිල් ධර්මවර්ධන
බාහිර යොමු
http://cinema.lk/cyril-dharmawardena-paper-article/
ජානකී සූරියආරච්චි
පුහුල්වැල්ල නම් වූ සුන්දර ගම් පියසේ මිත්තණියගේ නිවසේ උපන් ඇය, තම කුඩා කාලයෙන් වැඩිකොටස දෙමව්පියන්ද සමඟ එහිම ගතකළාය. කඳු මුදුනක පිහිටි නිවස, මල් පලතුරු පිරි වතුයාය, එපිටින් ගලා හැලූණු පුහුල් ඇල්ල, කුඹුරු යාය සහ දොළපාර, ඇයට සුරංගනා ලෝකයක් මවාලීය. “ඒ කාලෙ මට හිතුණෙ ඒ තමයි ලෝකෙ ලස්සනම තැන කියලා” ඇය කියයි.
ප්‍රාථමික ගුරුතුමියක් වූ මිත්තණිය, ඇගේ විවිධ කලා හැකියාවන් හා උනන්දුව මුලසිටම සතුටින් නිරීක්ෂණය කළ නමුත්, එය ඇගේ අධ්‍යාපන කටයුතුවලට බාධාවක් වෙතැයි සිතා වැඩිදුර උනන්දු නොකළාය. අධ්‍යාපනයට මිස කලා කටයුතුවලට පවුලේද කිසිදු නැඹුරුවක් නොවූ අතර, අම්මා තාත්තා ඇතුළු සියලූ දෙනාම ඇගේ දස්කම් බලා බොහෝ සතුටට පත්වූ නමුත් ඇය කවදා හෝ සම්මානනීය නිර්මාණකරුවෙකු වනු ඇතැයි කිසිවිටෙකත් අනුමාන කළේ නැත.
11- තණකොළ පෙත්තා
20- අලිබබා
31- බනිස් ගෙඩිය
42- සුළං බංචි
44- තිත් මුවපැටියා
57- නපුරු මන්තරකාරි
73- පැණි වළලු
82- බිංකා
93- රැවුල් කන්ද
120- එන්න යන්න හඳ බලන්න
121- මල් කැකුල
139- සතුටු ගෙදර
169- අද නම් හරි නරක දවසක්
170- හීන කෝච්චිය
175- රූප අඳිමු අත හුරුවෙමු
බාහිර යොමු
https://www.facebook.com/JanakiSooriyarachchi/photos_albums https://www.facebook.com/JanakiSooriyarachchi/videos/10154464176119625 https://www.youtube.com/@TikiriAnimations/videos https://tikiri.com/about-the-author/?fbclid=IwAR0xZ_Bz8dEQiqgiO_xA5_pyWGvYY_appEb5muld2GwUzQ3_1nQlkCz8anc https://tikiri.com/product-category/all-books/ http://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B6%BA-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B7%93-%E0%B7%83%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A0%E0%B7%92/1-458337
ප්ලාස්මා සංදර්ශකය
විශාල රූපවාහිනි නිරෑපණය සදහා (අපේක්ෂක අගල් 37 හෝ 944 මිමි වාස්) දැනට බොහෝ ලෙස පැතලි පුවරැ නිරූපණය භාවිතා කරනු ලැබේ. විදුරැ පුවරැ දෙක අතර බොහේ කුඩා සෛල පිහිටා ඇකි අතර එමගින් නිෂ්ක්‍රිය වායු විශඹ්‍රයන් (නියෝන් සහ යෙනෙත්) අල්ලා ගනු ලබයි. සෛල තුල ඇති වායුව විද්‍යුතය මගින් ප්ලාස්මාව බවට පත්වි පොස්පරස් මගින් ආලෝකය නිකුත් කරනු ලැබේ.
සෝලියස් මෙන්ඩිස්
චිත්‍ර කලාවට පිවිසීමේ මූලාරම්භය
සෝලියස් මැන්දිස් කුඩා කාලයේදී ම මෙමෝනියස් ද සිල්වා නම් වූ සිය මාමා සමඟ බිතු සිතුවම් කලාවේ නිරත වූ බවට සාධක ඇත. මහවැවට නුදුරු මාවිල කුසුමාරාමයේ දක්නට ඇති සිතුවම් ඔහුගේ චිත්‍ර ඇඳීමේ මූලාරම්භය දක්වන සිතුවම් වේ. කලාත්මක වටිනාකමටත් වඩා මානව විද්‍යාත්මක වටිනාකමක් ගැබ්වන පරිදි සිය සිතුවම් නිර්මාණ තමාට නිතර දක්නට ලැබෙන භෞතික සාධක ඔස්සේ නිරූපණය කිරීමක් ඇරම්භයේ දී දැකිය හැකිය. සෝලියස් සාර්ලිස් චිත්‍ර ශිල්පියාගේ සිතුවම් එකල ජනප්‍රිය වී තිබීම එයට හේතු වන්නට ඇත.
කැලණි විහාරයේ බිතුසිතුවම්
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශ‍ය ලද පූජනීය ස්ථානයක් ලෙස කැලණි විහාරය බෞද්ධයන්ට සුවිශේෂී වේ. කැලණි විහාරයේ පූජනීය වස්තූන් හැරුණු විට විහාරය තුළ දක්නට ලැබෙන සිතුවම් වැඩි වැදගත් කමකින් යුක්තය. මෙම සිතුවම් නිර්මාණය කරන ලද්දේ සෝලියස් මෙන්ඩිස් නම් වූ සිත්තරාණන් විසිනි. ඉතිහාසය පුරාවට ම කැලණි විහාරය විදේශීය බලපෑම්වලට නතු විය. ඉංග්‍රීසි පාලනයට යටත්ව පැවති යුගයක සෝලියස් මෙන්ඩිස් මහතා විසින් මෙම ඓතිහාසික බෞද්ධ සිද්ධි සිතුවමට නැගීම සංස්කෘතික අතින් ද වැදගත්ය. බුදුන්වහන්සේ මෙරට වැඩමකිරීමේ සිට වැදගත් බෞද්ධාගමික ඓතිහාසික සිද්ධීන් රැසක් මෙතුමන් විසින් සිතුවමට නගා ඇත. ඒ අතර චූලෝදර ම‍හෝදර යුද්ධය, සංඝමිත්තා තෙරණින්වහන්සේ විසින් ශ්‍රී මහා බෝධිය මෙරට වැඩමවීම, හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු විසින් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ‍මෙරට වැඩමවීම, මහින්දාගමනය, කාලිංග මාඝ කැලණි විහාරය විනාශ කිරීම හා විජය කුමරා ලක්දිවට පැමිණීම ආදී සිතුවම් වේ. මෙම සිතුවම් කෙතරම් මිනිස් සිත ඇද බැඳ ගත්තේද යත් මෙම අවස්ථාවන් සම්බන්ධයෙන් අපට චිත්‍රරූප මැවෙන්නේ ද මෙන්ඩිස් මහතා විසින් ඒ සඳහා නිර්මාණය කර ඇති සිතුවම් ඇසුරිනි. කැලණි විහාර සිතුවම්හි කැලණි ඉතිහාසය දැක්වෙන සිතුවම් ද අන්තර්ගත වේ. මෙතුමාගේ සිතුවම් තුළ ඔහුට ම ආවේනික තාක්ෂණයක් වේ. සෝලියස් මෙන්ඩිස් මහතාගේ සිතුවම් වස්තු විෂය, රිද්මය හා ශෛලිය අතින් විශිෂ්ටත්වයෙන් යුතුය. කැලණි විහාරයේ සිතුවම් සඳහා ඔහු තෝරාගත් ශිල්ප ක්‍රමය ස්වභාවික මෙන්ම පුරාණ වන්නකි. ඒ සඳහා ස්වභාවික අමුද්‍රව්‍ය අනුසාරයෙන් සිතුවම් සඳහා වර්ණ පිළියෙල කරගත් බව පැවසේ. ඔහු සායම් නිපදවා ගැනීමට කිකිළි බිත්තර යොදා ගත් බවත් ඒ සඳහා බිඳුණු බිත්තර භාවිත කළ බවත් ප්‍රකටය. සෝලියස් මෙන්ඩිස් සිය බිතුසිතුවම් සඳහා තෝරාගත් වර්ණ සිත නිවන, ශාන්ත ස්වභාවයක් ඇතිකරයි. නිල්, රතු, කහ යන මූලික වර්ණ එකිනෙක මිශ්‍ර කිරීමෙන් ලැබෙන වර්ණයන්ට සුදු වර්ණය මිශ්‍ර කිරීමෙන් ඔහු තම බො‍හෝමයක් සිතුවම් වර්ණ ගන්වා ඇත. වර්ණ ගැන්වීමේ දී ත්‍රිමාන ලක්ෂණ මතුවන පරිදි පින්සලෙන් ඇඳ තිබීමත්, කලු මිශ්‍ර වර්ණයකින් සිතුවම් චරිත මතුකර පෙන්වීමත් විශේෂ ලක්ෂණයකි.
උපහේලිකය හා විහේලිකය
thumb|උපහේලිකය (Perihelion) හා විහේලිකය (Aphelion) යනු නාභියට ළඟම හා දුරම ලක්ෂ්‍ය වේ. උපහේලිකය (Perihelion) යනු, ඉලිප්සාකාර කක්ෂයක පරිභ්‍රමණය වන අභ්‍යවකාෂ වස්කුවක් කක්ෂ නාභියට (උදා: සූර්යයාට) අාසන්නතම වන ලක්ෂ්‍යය වේ. එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාව හෙවත් විහේලිකය (Aphelion) යනු අදාල වස්තුව කක්ෂ නාභියේ සිට දුරින් ම පිහිටන ලක්ෂය වේ.
ෆ්‍රෙඩ් ගුඩාල්
1980 පෙබරවාරි මස ක්‍රයිස්ට්චර්ච් හි ලැන්කැස්ටර් උද්‍යානයේදී නවසීලන්තය සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් අතර පැවති දෙවන ටෙස්ට් තරඟයේදී, කොදෙව්වන් ඔහුගේ විනිසුරුකම කෙතරම් දුර්වලද යත්, තුන්වන දිනයේ තේ විවේකයෙන් පසු, ගුඩාල් වෙනුවට වෙනෙකෙකු වහාම ආදේශ නොකළහොත් ඔවුන්ගේ ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයෙන් පිටතට පැමිණීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. මිනිත්තු 11 කට පසු, ඔවුන් නැවත ආරම්භ කිරීමට ඒත්තු ගැන්වූහ. සිවුවැනි දින තරගයේදී ඔහුගේ පන්දු යැවීමේ දිවීම අවසානයේ කොලින් ක්‍රොෆ්ට් ගුඩාල් සමඟ ගැටුණි. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් නායක ක්ලයිව් ලොයිඩ් සිද්ධිය පිළිබඳව පසුව පැවසුවේ, “ඔවුන් නරක විනිසුරුවන් පමණයි, නමුත් අපි එසේ හැසිරිය යුතු නැහැ. මම හිතන්නේ මට නැවත මගේ කාලය තිබුණා නම් මම එය වෙනස් ආකාරයකින් හසුරුවන්න තිබුණා. අද දක්වාම, දේවල් මෙතරම් දුරදිග යාම ගැන මම කනගාටු වෙමි."
Diyatalawa madya maha vidyalaya
Diyatalawa Mahaweli H. Students shine. They are the best of the best road and field events. Brian Danangi Augustine, Udayalankara and Aravinda Dissanayake are some of their famous players. D.V. Uva Province has the highest number of boys scouts (in Uva Province) at 123 and they are a good example for the school.
ගීසාහී මහා පිරමිඩය
ශ්‍රමකාය කණ්ඩායමක් නම් කරමින් සහ සතරවන රාජ වංශයෙහි ඊජිප්තියානු පාරාවෝ කූෆු වෙතට ආශ්‍රය දක්වමින් අභ්‍යන්තර මැදිරියක තිබූ සලකුණක් හා පදනම්ව, ඊජිප්තුවේදියෝ විශ්වාස කරන්නේ පිරිමිඩය තැනුනේ වසර 10 සිට 20 දක්වා කාල සීමාවකදී වන අතර ක්‍රිපූ 2560 දී එය අවසන් වූ බවය.
මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතිය
මහජන සෞඛ්‍යයේ මෙම පුළුල් කලාපය ප‍්‍රාදේශීය උපකරණයන් බෝ නොවන රෝග සහ පීඩා සඳහා මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ආදේශ කරනු ලබයි මෙහිදී මහජන සෞඛ්‍ය ආරක්‍ෂා කිරීමේ උපකරණයක් ලෙස නෛතික ප‍්‍රතිපාදන නියාමනයන් නඩු පැවරීම (පුද්ගලිකව බලාත්මක කිරීම) සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය යොදාගනු ලැබේ එක්සත් ජනපදයේ දුම්කොල සමාගම්වලට එරෙහිව නඩු පැවරීම මෙයට එක් උදාහරණයකි.
ජොහෑන් වොල්ෆ්ගෑන් වොන් ගොතේ
ප්‍රවර්ගය:1749 උපත් ප්‍රවර්ගය:1832 මරණ ප්‍රවර්ගය:ලේඛකයන්
යුද්ධ නීතිය
යුද්ධ කාලයන්හිදී සහ වෙනත් සිවිල් රජයක් නොපවතින අවස්ථාවන්හිදී සමහර විටෙක යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබ ඇත. මෙවැනි යුද්ධ නීතියේ පාලනයන්ට උදාහරණයන් ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජර්මනිය සහ ජපානයද, නැවත ගොඩනැගීමේ මුල් අදියරයන්හිදී ඇමරිකාවේ දකුණද දැක්විය හැක. මීට අමතරව සමහර අවස්ථාවන්හිදී රජය සිය ආධිපත්‍යය ස්ථාපිත කිරීම සඳහාද එය යොදාගනු ලබයි. 1989 තියාන්ආන්මෙන් චතුරස‍්‍රයේ උද්ඝෝෂණයන් සහ 1981 දී පෝලන්තයේ විරුද්ධ පක්‍ෂය යටපත් කිරීමද මෙයට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. එමෙන්ම සමහර විශාල ස්වභාවික ආපදාවන්ගෙන් අනතුරුවද යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබිය හැක. කෙසේවෙතත් බොහෝ රටවල් මෙවන් අවස්ථාවන්හිදී ‘හදිසි අවස්ථාව’ වැනි වෙනත් නෛතික විධිවිධානයන් යොදාගනු ලබයි. බොහෝ රටවල යුද්ධ නීතිය ඊටම සුවිශේෂී වූ රීති රාශියක් කි‍්‍රයාවට නංවනු ලබයි. ඇඳිරි නීතිය එවැන්නකි. මෙම ක‍්‍රමය තුල බොහෝවිට යුක්තිය පසිඳලීම යුධාධිකරණය ලෙසින් හැඳින්වේන හමුදා අධිකරණයන් වෙත පැවරෙයි. රිට් හා හබයාස්කෝපුස් වැනි රිට් ලබාගැනීමේ අයිතියද අහෝසි කෙරෙනු ඇත.
සිතුවම් දළ විශ්ලේෂණය
සංගීතයේදී මෙන්ම සිතුවම් කිරීමේදීද රිද්මය වැදගත් වේ. රිද්මය යනු අනුක‍්‍රමනයක් තුල පවත්නා විරාමයයි. මෙම විරාමය ආකෘතිය, තාලය, වර්ණය වැනි නිර්මාණාත්මක බලයට ඇතුලූවීමට ඉඩ සලසයි. මෙසේ කිසියම් කලාකෘතියක සිදුවන වැදගත් වෙනස්කම් එහි සෞන්දර්යාත්මක වටිනාකම කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරයි. නිදහස්ව ශක්තිය ගලායාම සෞන්දර්යාත්මක වටිනාකමට ඍජුව බලපාන්නකි. නූතන සිත්තරුන් සිතුවම් කිරීම වඩාත් ව්‍යාප්තකොට ඇති අතර කොලාජ් මෙයට එක් උදාහරණයකි. සමහර නූතන සිත්තරු වැලි, සිමෙන්ති, පිදුරු, ලී වැනි දේ විවිධ අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමට පෙළඹී ඇත. (ඩිජිටල් කැන්වසයන් මත ෆොටෝෂොප්, පේන්ටර් වැනි විවිධ මෘදුකාංග යොදාගනිමින් වර්ණ ගැන්වීම සඳහා පරිගණක භාවිතා කරන සිත්රුන් සංඛ්‍යාත්මකව වර්ධනය වෙමින් ඇත. අවශ්‍ය විටෙක මෙම රූප සාම්ප‍්‍රදායික කැන්වසයක් මත මුද්‍රණය කිරීමේ හැකියාවද පවතී.) 1829 දී ඡායරූප නිර්මාණය ආරම්භ විය. 19 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට ඡායාරූප සැකසීම වර්ධනය වූ අතර නිරීක්‍ෂණයට ලක්කළහැකි ලෝකය පිලිබඳ වාර්තා තබාගැනීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස සිතුවමට හිමිව තිබූ තතවය ක‍්‍රමයෙන් අඩු වන්නට විය. අනතුරුව 20 වන සියවසේදී ලෝකය පිලිබඳව වූ පුනරුද දැක්ම උපස්තිථිවාදය, පශ්චාත් උපස්තිථිවාදය, ප‍්‍රකාශනවාදය, ඩාඩාවාදය සහ ඝනිකවාදය ආදී නව  ප‍්‍රවේශයන් සමඟ බැහැරව යන ලදී. දිඝ ශෛලිගත ස්වරූපයේ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කී පෙරදිග හා අපි‍්‍රකානු සිතුවම් කලාව මෙවැනි වූ විපරිණාමයකට ලක් නොවීය. නූතන හා සමකාලීන කලාව, කෞෂල්‍ය සහ වාර්තාගත කිරීමේ ඵෙතිහාසික වටිනාකමින් ඈතට ගමන් කරමින් සංකල්පය දෙසට යොමුව ඇත. මේ හේතුවෙන් සිතුවම් කිරීම බැ?රුම් කලා ප‍්‍රවර්ගයක් ලෙසින් වූ පිලිගැනීම අවසානකට ලක්කොට ඇති බව සමහරු කියාසිටිති. කෙසේ නමුත් බහුතරයක් කලාකරුවන් සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ සිය කෘතියේ අංගයක් ලෙස සිතුවම් කිරීම යොදාගැනීමෙන් වැලැක්වීමට එය සමත්ව නොමැත.
සෝවාන්
සෝතාපත්ති අංග
සෝවාන් වීමට අපගේ එදිනෙද කටයුතු අතහැර දමා මහන වීමට වත්, කැලෑ වැදී භාවනා කිරීමට වත් අවශ්‍ය නැත. ඒ සඳහා සෝතාපත්ති අංග පිරිය යුතු වේ. සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ විසින් වාදාරා බුදුන් වහන්සේ විසින් නිවැරදි යැයි අනුමත කර ඇති පරිදි සෝතිපත්ති අංග පහත පරිදි වේ.
සෝවාන් මාර්ගයට පැමිණීම යනු මම මේ භයේදීම සෝවාන් වෙමි යන දැඩි අධිශ්ටානය හා විශ්වාසය ඇතිකරගනීමයි. සෝවාන් ඵලය යනු ශ්‍රතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයෙක් බවට පත්ව ත්‍රිවිද සංයෝජන ප්‍රහීන කොට සෝතාපන්න වීමයි (නිවැරදි අවබෝධයට පත්වීමයි.)
සටහන්
ඉතින් මූලික වශයෙන් මේ ලක්ෂණ 3 අවබෝධ කරන්නට ඔයාට පුලුවන්නම් ඔයාට සෝවාන් බව ලබා ගන්නත් පුළුවන්. නමුත් ත්‍රිලක්ෂණය තව දුරටත් අවබෝධ කරගත යුතුයි. ත්‍රිලක්ෂණයට අමතරව අප විසින් අවබෝධ කරගත යුතු තවත් ලක්ෂණ 2ක් තියෙනවා.
833
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
මියොංසොං අධිරාජිනිය
දකුණු කොරියාව තුළ මියොංසොං අධිරාජිනියගේ ජීවිත කථාව අලලා නිර්මාණය වූ ජනප්‍රිය නවකථා, චිත්‍රපටය සහ රූපවාහිනී කතාමාලාව හේතුවෙන් ඇය පිළිබඳ ප්‍රබෝධයක් ඇති වී ඇත. මීට අමතරව ඇගේ දිවිය ආශ්‍රයෙන් නිමැවුණු මියැසියක් ද පැවැත්විණි.
සමාජ විප්ලවය
ජපානයේ සිටින කාලයේ, කිම් ටෝකියෝවේ චීන තානාපතිවරයා වූ හෝ ජුං-චෑං සහ මන්ත්‍රී හුවාං ට්සුන්-හ්සියෙන් මුණගැසුණේ ය. ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වන ලෝකයේ ක්විං චීනයට සහ ජොසොන් රාජ්‍යයට අත්ව ඇති ස්ථානය පිළිබඳ ඔවුහු සාකච්ඡා කළහ. හුවාං ට්සු-හ්සියෙන් කිම්හට තමන් විසින් ලියන ලද කොරියානු උපායඥානය නැමැති ග්‍රන්ථය ත්‍යාග කළේ ය.
කෙසේනමුත්, රාජ්‍යය බටහිර ජාතීන් වෙත විවෘත කිරීමට යැංබැන්වරු විරුද්ධ වූහ. හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්ට විරුද්ධව දෝෂාභියෝගය ගෙනඒමට ආධාර වූ චෝයි ඉක්-හ්යුන් හුදකලාවාදී අදහස් දරන්නන්ගේ පාර්ශ්වය ගත්තේ ය. ඔහු පැවසූයේ ජපනුන් "බටහිර ම්ලේච්ඡයන්" වැනි බවත්, ඔවුන් විසින් කතෝලික ධර්මය වැනි විනාශකාරී මූලධර්ම පතුරුවන බවයි. (මෙම කරුණ හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් සමයේ මහත් වාදවිවාද වලට හේතු වූ විෂයයක් වූ අතර, එය අවසන් වූයේ විශාල හිංසා කිරීමකිනි)
1882 කෝලාහලය
1882 අගෝස්තු 10වන දින, ජපනුන් විසින් මින් අගබිසවගේ දැනුවත්භාවයකින් තොරව ගෝජොං රජුට පෞද්ගලිකව 1882 ජපන්-කොරියා ගිවිසුම අත්සන් කරන ලෙස බලකරන ලදී. මෙමගින් අරගලයේ දී හානි වූ ජීවිත සහ දේපළ වෙනුවෙන් ජපන් රජයට කොරියාව විසින් යෙන් 550,000ක් ගෙවිය යුතු බවටත්, සෝල්හි ජපන් තානාපති කාර්යාලයට ආරක්ෂාව සැපයීමට ජපන් සෙබලුන්ට අවසර දිය යුතු බවටත් අවධාරණය කෙරිණි. මේ බව අගබිසව දැනගත් පසු, ඇය චීනයට නව වෙළඳ එකඟතාවක් පිණිස යෝජනා කළා ය. එමගින් චීන ජාතිකයින්ට විශේෂ වරප්‍රසාද ප්‍රදානය කෙරුණු අතර, ජපනුන්ට ප්‍රවේශ විය නොහැකි වරායන්ට ළඟා වීමේ අවසරය ද හිමි විය. නව හමුදා ඒකක පාලනය සඳහා චීන අණදෙන නිලධාරියකු ඉල්ලා සිටි ඇය, මුහුදුබඩ රේගු සේවා මෙහෙයවීමට පෝල් ජෝර්ජ් වොන් මෝලෙන්ඩෝර්ෆ් නැමැති ජර්මන් උපදේශකයකු ද පත්කළා ය.
ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්ට එරෙහිව මධ්‍යස්ථ මතධාරීන්
කෙසේනමුත් 1884දී, ප්‍රගතිශීලීන් සහ සදේ පක්ෂය ආරවුල් උත්සන්න විය. නාවික උපතානාපති ජෝර්ජ් සී. ෆෝල්ක් ඇතුළු ඇමරිකානු තානාපති නිලධාරීන්,මේ උද්ගතව ඇති ගැටලුව පිළිබඳ අසන්නට පැබුණු විට, ඔවුනට හිංසා කෙරුණු අතර, ඔවුහු ඍජුවම අගබිසවට මේ පිළිබඳ වාර්තා කළහ. අගබිසවගේ ආධාර ඇතිව මෙම දෙපාර්ශ්වය සමගි කොට ජොසොන් රාජ්‍යය සාමකාමී ලෙස නූතන යුගය වෙත සංක්‍රමණය කරවීමට ඇමරිකානුවන් උත්සාහ දරා ඇත. ඉන්පසු අගබිසව මෙම දෙපාර්ශ්වයේම අදහස් සහ සැලසුම්වලට කැමැත්ත පලකළා ය. චීනය සමග සබඳතා අත්හැරීම හැර ප්‍රගතිශීලීන්ගේ සෙසු අදහස්වලට අගබිසව සහාය පලකළා ය.