cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය
අවුරුදු 34000 කට පෙර දිවයි‍නේ මානව ජනාවාස විය. ඵම මානව වර්ගය බලංගොඩ මානවයා ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ඔවුන්ගේ ඇට සැකිලි හා වෙනත් දේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයෙන් හමු වූ බැවිනි. ඔවුන් ගල් ගුහාවල ජීවත්වූ මෙසොලිතික් (පාෂාණ යුගයේ ඵක්තරා අවස්ථාවකි) යුගයට අයත් දඩයමින් ජීවිකාව ගෙන ගිය පිරිසක් බව සොයා ගෙන ඇත. මොවුන් දිවයිනෙහි ආදිතම වැසියන් බව බටදොඹ ලෙන පාහියන් වැනි ප්‍රසිද්ධ ලෙන් කිපයක් ආශ්‍රීතව ලැබුණු ඔවුන් පරිහරණය කළ උපකරණවලින් සනාථ වෙයි.
වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් වැද්දන් යනුවෙන් හඳුන්වන දඩයම ජීවිකාව කරගත් තවමත් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාව ඵක්කෝ අනිවාර්යෙන්ම දෙමළ හෝ නැතිනම් ද්‍රවිඩ සම්භවයක් ඇති ජන කොටසකි.
විශ්ලේෂණාත්මක රසායන විද්‍යාව
3. විද්‍යුත් රසායනික විශ්ලේෂණය
IV. වෝල්ටාමිතිය (කාලයත් සමඟ කෝෂයේ විද්‍යුත් ධාරාව විභවය ක්‍රියාකාරීව වෙනස් කරමින් මනිනු ලැබේ.
8.චිපයක් මත පරීක්ෂණාගාරයක් (Lab-on-a-chip)
මේවා පරීක්ෂණාගාර කාර්යයන් කිහිපයක් සමෝධානය කරන ප්‍රමාණයෙන් මිලිමීටර පරිමාණයේ සිට වර්ග සෙන්ටිමීටර් පරිමාණයේ තනි චිපයන් වේ. මේවාට පිකෝලීටර ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා පරිමා හැසිරවිය හැක.
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
භික්‍ෂූහූ
භික්‍ෂූන් හා භික්‍ෂුණීන්
බුදුදහම තුල භික්‍ෂූත්වය යනු ‘පුද්ගලික විමුක්තිය සඳහා වන ශික්‍ෂාවන්’ පද්ධතියක කොටසකි. මෙම ශික්‍ෂාවන් භික්‍ෂූන් සහ භික්‍ෂුණීන් විසින් සාමාන්‍ය සංඝයා වහන්සේ කෙනකු වෙතින් සමාදම් වෙයි. මේවායේ අරමුණ පුද්ගලික සදාචාරාත්මක විනයක් ඇතිකර ගැනීමයි. මහායාන බුදුදහමේ සංඝ යන යෙදුම යෙදෙන්නේ කිසියම් තේරුම්ගැනීමේ මට්ටමක් හැඳින්වීම සඳහාය. මේ අනුව ඔවුන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ‘විශිෂ්ඨයින්ගේ ප‍්‍රජාව’ යනුවෙනි. මොවුන් (ශික්‍ෂාවන් සමාදම් වූ) භික්‍ෂූන් හෝ භික්‍ෂුණීන් වීම අනිවාර්ය නොවේ. පුද්ගලික විමුක්තිය සඳහා වූ ශික්‍ෂාවන් පියවර හතරකදී සාමදන් වනු ලබයි ගිහි අයකු සිල්පද කිහිපයක් සමාදම් වෙමින් ශික්‍ෂාවන් කිහිපයක් සාමාදම් වනු ඇත. දෙවන පියවර වන්නේ ආරාමගත ජීවිතයට ඇතුලත් වීමයි. මෙහිදී සිවුරු හැඳීමට සිදුවේ. අනතුරුව යම් තැනැත්තකුට සාමණේරවරයකු විය හැක. ශික්‍ෂාවන් සමාදම්වීමේ හතරවන හා අවසන් පියවර වන්නේ ‘සම්පූර්ණ වශයෙන් උපසම්පදා වූ භික්‍ෂුවක්’ බවට පත්වීමයි. භික්‍ෂු භික්‍ෂුණී යන පාලි යෙදුම ඵෙරවාද බෞද්ධ රටවල භාවිතාවේ පවතී (ශී‍්‍ර ලංකාව බුරුමය තායිලන්තය).
සිවුරු
ටිබෙට් බුදුදහමේ එක් එක් වයස් කාණ්ඩයන්හි හා එක් එක් ශික්‍ෂාවන් සමාදම්වී සිටින භික්‍ෂූන්ට වෙන්වූ සිවුරු වයන් හා රෙදි වර්ග වෙයි.
අවසානය
බුදුදහම තුල ‘මහණවීම’ යනු එක් එක් තැනැත්තාගේ හැකියාවන් හා අවස්ථාවන් අනුව ස්වයං විනය ගොඩනගා ගැනීම සඳහා පවත්නා ක‍්‍රමවේදයන් රැසක එකතුවකි. සිය අනුගාමිකයින්ගේ මානසික සංවර්ධනය අනුව බුදුන් විවිධ මට්ටමේ ශික්‍ෂාවන් දේශනා කරන ලදී. වඩාත් උසස් ක‍්‍රමවේදය වන්නේ භික්‍ෂු හෝ භික්‍ෂුණී තත්වයට පත්වීමය. සියලූම සම්ප‍්‍රදායන්හි භික්‍ෂුණීන්ගේ අරමුණ වන්නේ දුක්විඳිමෙන් මිදී විමුක්තිය ළගාකර ගැනීමයි.
බුද්ධ ප්‍රතිමා
හිටි පිළිම
මේ නිසා එය ඉන්දියාවෙන් මෙරටට ගෙනෙන ලද්දකැයි විශ්වාස කෙරේ. දකුණු අත්ල ඉදිරියට පෙනෙන සේ නෙළා ඇති එම බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ අභය මුද්‍රාව නිරූපණය වෙයි.එම ප්‍රතිමාවේ වැලමිටෙන් ඉහළට එසවුන අග්‍ර බාහුවෙන් පාදයේ ඇස්වටය දක්වා පහළට එල්ලෙන සිවුරු පොට දරා සිටී. වම් අතේ ඇඟිලි තුඩුවලින් සිවුර ස්පර්ශ කරන බවක් දක්වා ඇත. සිවුර ඒකාංශව පොරවා ඇත. සිවුරේ රැළි පැහැදිලිව පෙන්වයි. ඊට සමාන ප්‍රතිමා රුවන්වැලි දාගැබ් මළුවේ පිළිමගෙයින් හමුවී තිබේ. ඒවාද ඉන්දියාවේ ආනන්දා ප්‍රදේශයෙන් මෙහි ගෙනෙන ලද ඒවායයි සැලකේ.
ඔත් පිළිම
බුදුරජාණන් වහන්සේ සැතපෙන ඉරියව්වෙන් නිමවා ඇති පිළිම ඔත්පිළිම වහන්සේ ය. අනුරාධපුර යුගයේ අග භාගයට අයත් සැතපෙන පිළිම දෙකකි. ඒ ඇලහැර සැතපෙන පිළිමය හා තන්තිරිමලේ සැතපෙන පිළිමයයි. මේවා ද ගලින් නෙළා ඇති විශාල පිළිමය.
ඡන්දය ප්‍රකාශකිරීම
තම කැමැත්ත පවසා සිටීමකි. මෙය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පවතින රටක, රට පාලනය සඳහා මහජනතාවගේ අදහස් පවසා සිටීමට යොදා ගැනෙන ක්රමයකි. මෙහි ලා වැඩිහිටි සර්වජන ඡන්ද බලය ඉතා වැදගත් වේ.
ආශ්‍රිත
• Presidential election
• Voting bloc
සලාත්
මෙසේ අවනතාභාවය පළ කරමින් අල්ලාහ්ට වන්දනාමාන කරන පුද්ගලයා “මුසල්ලී” වශයෙන් හදුවන්වන අතර ඒ සදහා යොදාගන්නා ඵලය නොහොත් පාරම්පරික ඇතිරිල් “මුසල්ලා” යනුවෙන් හැඳින්වේ.
ශ්‍රී ලංකා ව්‍යවස්ථාදායකයේ ඉතිහාසය
පාර්ලිමේන්තුව 1947 - 1972
1947 ව්‍යවස්ථාදායකය වන්නේ පාර්ලිමේන්තුව වන අතර එය ද්වි මාණ්ඩලික පාර්ලිමේන්තුවකි.එනම්
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
පකිස්තානයට එරෙහි තරගාවලිය සඳහා ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි එඅඑරා සංචාරය 2017-18
2017 අගෝස්තු මාසයෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් සභාපති තිලංග සුමතිපාල ප්‍රකාශ කලේ, ඔක්තොම්බර මාසයෙහිදී පැවැත්වෙන වි20ජා තරග තුන අතුරින් එකක් හෝ පකිස්තානයෙහි ලාහෝරයෙහිදී තරග වැදීමට ඔහු මනාප බවකි. 2009 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙත ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් එල්ලවූයේ ලාහෝරයෙහි ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගණය වෙත ගමන් කරමින් සිටියදීය. එතැන් පටන් පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි යෙදුනු එකම ටෙස්ට් කණ්ඩායම වූයේ 2015 මැයි මාසයෙහි සංචාරයෙහි යෙදුනු සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම විය. 2017 සැප්තැම්බර මාසය වන විට තරග කාලසටහන තහවුරු කර තිබූ අතර අවසන් වි20ජා තරගය ලාහෝරයෙහි පැවැත්වීමට නියමිත විය. ලාහෝරයෙහි තරගයට සහභාගි වීමට ක්‍රිඩකයන්ට "ගිවිසුම්කර බැඳීමක්" ඇති බවක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පැවසුවද, පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි නොයෙදෙන ක්‍රිඩකයන් වෙත දන්ඩනයන් පැනවෙන බවක් සිතිය නොහැක. වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමෙහි චාමර කපුගෙදර සහ සුරංග ලක්මාල් 2009 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙහිදී බස් රථය තුල සිටි අතර, ඔවුන් දෙදෙනාම වි20ජා සංචිතයට තෝරා ගැනීමට ඉඩ ඇත.
සිතුවම්කරණය-බහු දළ රූ
මේ ආකාරයේ කාටූන් නිර්මාණ තිර රචනා රහිතව නිදහස් ආරෙන් නිර්මාණය කෙරෙයි. එමගින් ඒවා සම්පුර්ණ කිරීමෙන් පසු සංස්කරණයන් අවශ්‍ය නොවන අතර සැබූ නිර්මාණය බවට පත් වෙයි. Renat Zarbailov විසින් හදුන්වාදුන් මෙහිදි ඔහු මෘදුකාංග වැඩ සටහන් දෙකක් සංයෝජනය කළ අතර එනම් දළ රූ මෘදුකාංගය හා තිරගත කිරීමේ මෘදුකාංගය බහුදළ රූ කාටූනයෙන් පුරෝගාමියෙක් වන්නේ කෙන්ලි ඩිලඩ්ය. වයස අවුරුදු 24 දී වේගවත් දළ රූ තරගයෙන් 3 වන ‍ලෝක ශුරතාවය දිනා ගත්තේය. අවසාන දළ රූ සටහනේ ආකෘතිය වෙනස් කළ හැක. HDTV, DVD, FLV,WMV, MPEG4, Quicktime හා වෙබ්ප්‍රවාහ ආදිය ඒ අතර වෙයි.
එරික් ප්‍රනාන්දු
එරික් ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නිවේදකයා වූ අතර SLRC හෝ රාජ්‍ය රූපවාහිනියේ ප්‍රසිද්ධ සම්මුඛ පරීක්ෂකවරයෙකි.
ත්‍රස්තවාදය- ඇ.එ.ජනපදය
2001 සැප්තැම්බර් 11 වනදා ප්‍රහාරයට පිළිතුරක් වශයෙන් ඇ.එ.ජනපදය දියත් කරන ලද හමුදාමය, දේශපාලණමය සහ නිතීමය ක්‍රියාමාර්ග පොදුවේ ˝ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව යුද්ධය˝ යනුවෙන් හැදින්වේ. ඇ.එ.ජ ජනපදයට අනුව මෙම ක්‍රියාමාර්ගයේ ප්‍රධාන අභිලාෂ වන්නේ ත්‍රස්තවාදී තර්ජන මැඩපැවැත්වීම, ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් වැළැක්වීම සහ අල්-කයිඩා වැනි සංවිධානවල බලපෑමඅවම කිරිමයි. මෙම යුද්ධය සහ එහිදී භාවිතා වන ප්‍රතිපත්තීන් නිරන්තර විවාදයට තුඩු දෙන කාරනා බවට පත්ව ඇත. විවේචකයින් තර්ක කරන පරිදි ඒකපාර්ශවීය‍ව සතුරන් නිෂ්ක්‍රීය කරන යුද්ධයක්, මානව අයිතිවාසිකම් උල්ලංගණය සහ වෙනත් ජ්‍යාතන්තර නීති උල්ලංගණය සාධාරණීකරණය කිරිමට මෙය යොදා ගෙන ඇත.
ආසියානු දිළිඳුකම
දිළිඳුකම නැතිකිරිමට ගත යුතු පියවර
4.කෘෂිකර්මාන්තය නඟා සිටුවීම.
5.දුප්පත් ජනයාව හඳුනාගෙන ඔවුන්ව නිශ්චත සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළකට යොමු කිරීම.
කොරියන් යුද්ධය
සටන් විරාම සාකච්ඡා
සටන් විරාමයක් සඳහා ඇමරිකානු සහ උතුරු කොරියානු නියෝජිතයන් අතර සාකච්ඡා 1951 ජුලි මස 10 වන දින ඇරඹුණ ද, එය අසාර්ථක වීම හේතුවෙන් ඔවුහු නැවත ඔක්තෝබර් 25 වන දින රැස් වූහ.මෙකී පාර්ශ්වකරුවන් අතර සාකච්ඡා තවත් වසර දෙකක කාලයක් දක්වා දික් ගැසුණි. යුද සිරකරුවන් හුවමාරු කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් එකඟත්වයකට පැමිණීමට නොහැකි වීම ඒ සඳහා විශේෂයෙන් හේතු විය. 1953 මාර්තු වන විට දෙපාර්ශ්වය අතර වරින් වර කෙරුණු සටන් නතර වූ හෙයින් ගිවිසුමක් අත්සන් කරනු ලැබූ අතර යුද විනිර්මුක්ත කලාපය ද හඳුනා ගනු ලැබූහ. යුද සිරකරුවන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය 1952 වසර පුරා ම නොවිසඳුණු එකක් විය. යුද සිරකරුවන් තම තමන්ගේ රට වලට යැවිය යුතු බව කොම්යුනිස්ට්වාදී කණ්ඩායම කියා සිටි අතර ඔවුන්ට තමන් කැමති රටක් තෝරා ගැනීමට ඉඩ දිය යුතු බව එක්සත් ජාතීන්ගේ කණ්ඩායම ප්‍රකාශ කළහ. කෙසේ වුවත් 1953 ජනවාරි මාසය වන විට ඇමරිකාවේ රිපබ්ලිකන් පක්‍ෂය බලයට ඒමෙන් සහ මාර්තු මාසයේ ස්ටාලින් මිය යාමෙන් කොරියන් යුද්ධය කෙළවර කිරීමට අවශ්‍ය ආකල්පමය වෙනසක් සහිත පසුබිමක් සකස් විය. ඒ අනුව යුද සිරකරුවන් සම්බන්ධයෙන් ඒ තාක් නොවිසඳුණු මැදිහත් ජාතීන්ගේ අධීක්‍ෂණ සහ ඒකාබද්ධ යුද සබඳතා කොමිසමක් යටතේ යුද සිරකරුවන්ගේ තත්වය තීරණය කිරීමට දෙපාර්ශ්වය ම එකඟ වූහ. 1953 ජුලි 27 වන දින යුද සමාදාන ගිවිසුම අත්සන් කිරීම එහි ප්‍රතිඵලයක් විය.
2023 ශ්‍රී ලාංකික පළාත් පාලන මැතිවරණය
නාම යෝජනා
සමගි ජන බලවේගය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මුජිබර් රහ්මාන් පළාත් පාලන මැතිවරණයට තරග කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා අස්විය. රහුමාන් පැවසුවේ තමන් කොළඹ නගරාධිපති ධුරයට තරග කරන බවයි.
න්‍යෂ්ටික විකිරණය
න්‍යෂ්ටික විකිරණයේදි වෙන්නෙ පරමාණු වල න්‍යෂ්ටී වලින් උප පරමාණුක අංශූ ඉවත් වීම කියලා අපිට සැකෙවින් දක්වන්න පුලුවන්.ඒවගේම තවත් දෙයක් කියන්න ඕන.මේ න්‍යෂ්ටික විකිරණයම තවත් වෙලාවකදී හඳුවන්වනවා අයනීකරණ විකිරණය කියලත්.මොකද මේ න්‍යෂ්ටික විකිරණය සතුව තියෙන ශක්තියට පුලුවන් පරමාණුවක තියෙන ඉලෙක්ට්‍රෝන ඒ පරමාණුවෙන් ගලවා ඉවත් කරන්න.ඒ කීවේ අයනීකරණය කරන්න.ඇත්තටම න්‍යෂ්ටික විකිරණයෙත් වර්ග කිහිපයක්ම තියෙනවා.ප්‍රධාන වශයෙන් මේවා වර්ග හතරයි.ඒවා තමයි ඇල්ෆා විකිරණය, බීටා විකිරණය, ගැමා විකිරණය සහ නියුට්‍රෝන විකිරණය.
ඊලඟට තියෙන්නෙ නියුට්‍රෝන විකිරණය.නමින්ම කියනවා වගේ මෙතනදී වෙන්නෙ පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියකින් නියුට්‍රෝනයක් පිටතට මුදා හැරීම.මේ විදිහට නියුට්‍රෝන මුදා හැරීමක් න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයේදී තමයි ප්‍රධාන වශයෙන් සිද්ධ වෙන්නෙ.ඒවගේම මේ වර්ගයේ විකිරණයට කෙලින්ම හැකියාවක් නැහැ වෙනත් පරමාණු අයනීකරණය කරන්න.ඒකට හේතුව නියුට්‍රෝනයක් සතුව ආරෝපණයක් රහිත වීම.හැබැයි වක්‍රාකාරව නියුට්‍රෝන විකිරණයට පුලුවන් වෙනත් පරමාණුවක් අයනීකරණය කරන්න.ඒක වෙන්නෙ මේවගේ නිදහස් වුණ නියුට්‍රෝනයක් වෙනත් පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියක් මඟින් අවශෝෂණය කරගත්තහම ඒ පරමාණුව න්‍යෂ්ටික විකිරණය ඉහත සඳහන් කරපු වෙනත් න්‍යෂ්ටික විකිරණ ආකාර වලින් ශක්තිය පිට කිරීම මඟින්.මේ වර්ගයේ විකිරණය භායනකම වර්ගය වෙන්න හේතුව තමයි නියුට්‍රෝන විකිරණයට විතරයි පුලුවන් වෙනත් පරමාණුවක් විකිරණශීලී පරමාණුවක් බවට පත් කරන්න.
වාරි කර්මාන්ත
වාරි කර්මාන්තයේ ව්කාශනය
ක්‍රි.ව 6 වන සියවසේ ඡලාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ආර්ය ජනපද පිහිටා තිබු බව මහාවංශටීකාවේ දෑක්වේ. වාරීමාර්ග මුල් යුගයේ ගම් වෑව් ලෙස නිර්මාණය විය. ක්‍රි.පු 6 වන සියවසේ විජය කුමරෑ සමඟ අනුරාධ ඈමතියා විසින් කුඩා ගම් වෑවක් ඉදිකළ බව මහාවංශයේ දෑක්වේ. වාරිකර්මාන්තයේ වර්ධනය නදී පද්ධතින් 03 ක් මුල්කොට ගෙන විකාශනය විය. කලා වෑවේ සීට අනුරාධපුරයේ තිසා වෑවට ජලය ගෙන ගියේ සෑතපුම් 54 දිගැති ජය ගග මගිනි. අඹන් ගග හා මහවෑලි ගග මුල් කොට ගෙන වෑව් අමුණු නිර්මාණය ව්ය. 1වන අග්ග‍බෝධ් රඡු මහවෑලි ගග මුල් කොටගෙන මණිමේඛලා අමුණ හා මින්නේරි වෑවේන් ගලා බසින ව්ශාල ඈළක් නිර්මාණය කර ඇත. මහවෑලි ගගේ ශාඛාවක් වු කඵ ගග හරහා හත්තොට අමුණ බෑදීමෙන් ගිරිතලේ හා කන්තලේ වෑව්වලට ජලය සපයා ඇත. පරාක්‍රම සමුද්‍රය ,එරබඳු වෑව, දුබුටුළු වෑව,තෝපා වෑව,යන වැව් 3 ඵක් කොට මහා පරාක්‍රමබාහු රජ  විසින් නිර්මාණය කර ඇත.
කාශ්මීර අර්බුදය
පතාන් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සංක්‍රමණ හා එයින් ඇතිවන්නා වූ ගැටුම්කාරී තත්වයන් සමථයකට පත්කිරීමට හින්දු මහාරාජාට නොහැකි වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු ඉන්දියානු රජයෙන් සහාය ඉල්ලා සිටියේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1947 ඔක්තෝබර් 27 වන දින කාශ්මීරය රැකගැනීම සඳහා ඉන්දීය හමුදා එවීමට කැමැත්ත පලකරනු ලබයි. ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය බිහිවිමේදී, කාශ්මීර ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය නොකරන බවට එකඟතාවක් ඇතිවිය. නමුත් ඉන්දියාව විසින් හමුදාව එවීම පකිස්ථානය දුටුවේ එම එකඟක්වය උල්ලංඝණ‍ය කිරීමක් ලෙසය. මෙම විරෝධතාවයන් හේතුවෙන් කාශ්මීරය මුල්කර ගනිමින් ඉන්දියාව හා පකිස්ථානය අතර ඇති වූ ප්‍රථම යුද්ධය 1947 දී ඇති විය.
විවිධ ගිවිසුම් හා සම්මුතීන් ඇති වුව ද දෙපාර්ශවය විසින්ම ඒවා වරින් වර උල්ලංඝණය කිරීමත්, ජම්මු කාශ්මීර ප්‍රදේශය තුළ ක්‍රියාත්මක ‍වන මුස්ලිම් අන්තවාදී ත්‍රස්ත සංවිධාන වල ක්‍රියාකලාපයත්, හේතුවෙන් 1947 දී ආරම්භ වූ කාශ්මීර අර්බුදය තව දුරටත් නොවිසඳුණු ගැටුමක් බවට පත් ව ඇත.
උත්පත්තිය
මෙලොව සිටින සෑම අම්මා තාත්තා කෙනකුගේම එකම පැතුම වන්නේ තමන්ට ලැබෙන දරුවා නිරෝගී බුද්ධිමත් වාසනාවන්ත කෙනකු වනු දැකීමය. දරුවකු නොලැබුණු මවුපිය දෙපළගේ ඒකායන අපේක්ෂාව තම ලෙයින් මසින් දරුවකු ඉපදෙනු දැකීමයි. දරුවකු ලැබුණු අය ඔහු උස් මහත් කොට සමාජයේ ඉහළ ස්ථානයකට ගෙන ඒමට ඉතා වෙහෙස මහන්සි වී ක්‍රියා කරන අතර, දරුවකු නොලැබුණු අයට යහපත් දරුවකු ලබා ගැනීම සඳහා විවිධ ශාන්ති කර්ම, ග්‍රහ ශාන්ති ආදිය සිදු කරනු ලැබේ.
මෙම ජීවීන් කාලයෙන් කාලයට මිය යන අතර යළි උපදිනු ඇත. බොහෝ විට එම ජීවීන් මෙම අභ්‍යවකාශයේ තාවකාලික උත්පත්ති ලබා ගෙන සිටින අතර ඔවුහු ඉතා සියුම් ශරීර දරන අය වෙති. සියුම් ජීවිත නිසා තමන්ට කැමති මව් කුසක පිළිසිඳ ගැනීමට ඔවුනට හැකියාව ඇත. මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීමට අවශ්‍ය තරම් පුණ්‍ය කර්ම කර ඇත්නම් එම කර්ම ශක්තියට අනුව පිළිසිඳ ගැනීම සිදුවෙයි. එහි දී එම කුසල බලයට අනුව තමන්ට ගැලපෙන මවු කුසයක් තෝරා ගැනීමේ අයිතිය ද ඔවුන් සතු ය. විශේෂයෙන් ම මෙහිදී සැළකිය යුතු දෙයක් නම් සංසාරික වශයෙන් එම ජීවියා හා දෙමවුපියන් අතර සම්බන්ධයක් පැවතීම ද අවශ්‍ය බවයි.
මෙහි දී සැලකිය යුතු තවත් කරුණක් නම් කලාතුරකින් මෙන් පුණ්‍ය ශක්තිය හීන වූ මවුපියන් හට කුසල තත්ත්වයෙන් හා වාසනාවන්ත බවින් යුත් දරුවන් උපදින අතර, පුණ්‍ය ශක්තිය වැඩි මව්පියන් හට කුසල තත්ත්වයෙන් හා වාසනා ශක්තියෙන් අඩු දරුවන් ඉපදිය හැකි බවයි. මීට උදාහරණ රැසක් බුද්ධ ශාසනය තුළින්ම ගෙනහැර දැක්විය හැකිය. සෝපාක චරිතය මීට හොඳ උදාහරණයකි. කුසලයෙන් පිරුණු මවුපියන්ට අවාසනාවන්ත දරුවන් ඉපදිය හැකි බවට උදාහරයක් ලෙස දේවදත්ත, අජාසත් වැනි අය දැක්විය හැකිය.
විශ්වීය ශිෂ්ඨාචාර
බලශක්තිය ගැන සහ විශ්වීය ශිෂ්ඨාචාර ගැන සවිස්තරාත්මකව මේ ලිපිය හරහා කතා කරමු.ඔබ දන්නා සහ නොදන්නා කරුණු රාශියක් මෙහි අන්තර්ගත කොට තිබෙනවා. මේ කතාකරන්නේ අපේ අනාගතය ගැන වගේම පිටසක්වළ ජීවයක වර්තමානය වීමට පුළුවන්.
Kardashev scale එන ශිෂ්ඨාචාර පිලිබදව දැන් කතාකරමු
මෙම ශක්තිය වොට් [ W - තත්පරයට ජූල් ( ජූල් යනු ශක්තිය මනින සම්මත ඒකකයයි )] වලින් ගත්තොත් 10**16 W පමණ විශාල ප්‍රමාණයක්.
අපට හයිඩ්‍රජන් - හීලියම් බවට පත්කිරීමේ න්‍යෂ්ටික විලයන ප්‍රතික්‍රියාව බාවිතා කරලා විශාල ශක්ති ප්‍රමාණයක් නිපදවා ගන්න පුළුවන්. සුර්යයා තුල සිද්ද වෙන්නෙත් මේ ප්‍රතික්‍රියාවමයි. 🔅🔆
planetary civilization එක තුල ශක්තිය නිපදවිය හැකි තවත් ක්‍රමයක් තමයි. ප්‍රතිපදාර්ථ (Antimatter) බාවිතය. මෙහිදී ප්‍රතිපදාර්ථ සහ පදාර්ථ ගැටීම මගින් විශාල ශක්තියක් නිපදවා ගන්න පුළුවන්. මේ ක්‍රියාවලියට අපි කියවනවා Annihilation ❇ කියල. ඉතින් මෙතනදී Antimatter වල සම්පුරණ නිසල ස්කන්ධයම ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වන නිසා කාර්යක්ෂමතාව උපරිමයි. ප්‍රතිපදාර්ථ 1kg කින් පෙටාජූල් 180ක ශක්තියක් නිපදවා ගන්න පුළුවන් ( 1 peta joule = 1 x 10**15 joules) මේක එසේ මෙසේ ගානක් නෙවේ ඉතා විශාල ශක්තියක් 🤤💥
මේ ශිෂ්ඨාචාරයට ලගා වුනාම සිය මව් තාරකාව සම්පුර්ණයෙන් ආක්‍රමණය කරන්න පුළුවන් වෙනවා. එනම් මව් තාරකාව මගින් නිපදවන සියළුම ශක්තිය ලබා ගැනීමට සමත් වෙනව.😮
* Type III civilization - galactic civilization (ගැලක්සීය ශිෂ්ඨාචාර)🌌
එතකොට Type II civilization එකක්වත් නැද්ද ?
මෙහි කතාකරන්නේ කුඩා පරිමාණය වෙනතෙක් යා හැකි ශිෂ්ඨාචාර ගැන. එනම් plank length( එක දක්වා දිවයන තාක්ෂණික දැනුම ගැන)
* Type Ⅰ-minus
මෙයාලට සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ වස්තුන් පාලනය කරන්න සහ නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් 🎲
මෙවැනි ශිෂ්ඨාචාරයකට ජීවී දේවල් සහ ජාන පාලනය කිරීමට හැකියාව ඇති අතර ජාන කේතයන් කියවීමට හා වෙනස් කිරීමට හැකියාව ලැබෙනවා
Type Ⅵ-minus
✍ Hashan Lakmal
එන්. එම්. පෙරේරා
පසිඳු ලෙසින් '''ආචාර්ය  ඇන්. ඇම්. පෙරේරා ලෙසින් හැඳින්වෙන, නානායක්කාරපතිරගේ මාටින් පෙරේරා''' ( 6 ජූනි 1905 – 14 අගෝස්තු 1979) යනු, ශ්‍රී ලාංකික ට්‍රොට්ස්කිවාදී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයෙහි (ලසසප) නායකයන් අතරින් එක් අයෙකි.
මුදු කරවලා
ශාරීරික රෝග ලක්ෂණ
නිසි ප්‍රතිකාර ලබා නොදුන්නහොත් රෝගියා මරණයට පත්වීමට වැඩි ඉඩකඩක් ඇත.
පේල් බ්ලූ ඩොට්
ඡායාරූපය
ඡායාරූපය ලබාගැනීම සඳහා කැමරා කාචයේ නිරාවරණ කාලය ආදිය ගණනය කිරීම, සහ ඒවා වොයේජර් වෙත යැවීම සඳහා නියෝග අනුක්‍රමයක් සැකසීම සිදු කෙරුණේ නාසා ක්ෂේප ප්‍රචාලන විද්‍යාගාරයේ කැන්ඩි හැන්සන් සහ ඇරිසෝනා විශ්ව විද්‍යාලයේ කැරොලයින් පෝර්කෝ යන අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාඥයන් විසිනි. ඉන්පසු එම නියෝග අනුක්‍රමය සම්පාදනය කොට වොයේජර් 1 වෙත යවන ලද අතර, 1990 පෙබරවාරී 14 ග්‍රිනිච් මධ්‍යන්‍ය වේලාවෙන් 04:48 ට ඡායාරූප ලබාගන්නා ලදී.
ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය
ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ඉස්ලාමය වැළද ගැනීම සිදුවූයේ කෙසේද යන්න පිළිබද ව සැලකිය යුතු විවාදයක් පවතී. මේ පිළිබද ව ඇති මතවාද මෙලෙස දැක්විය හැකි ය.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
ඉතිහාසය
1977 වන විට සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ සමාජවාදී ප්‍රතිපත්ති අනුව පාලනය වූ රජය පෙරළා ජූනියස් ජයවර්ධන මහතා යටතේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය මැතිවරණයකින් පසු නැවත බලයට පත් විය. ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙන් වෙළඳපොල ආර්ථිකයක් ඇති කරන බවත්, ධාන්‍ය කිලෝග්‍රෑම් 8 ක් නොමිලේ දෙන බවටත් පොරොන්දු දුන්හ. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ වාමාංශික පක්ෂ (ඔවුන් ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් 40% ක් ලබා ගත් නමුත්) පාර්ලිමේන්තුවෙන් අතු ගා දැමුවාක් මෙන් විය. ද්‍රවිඩ එක්සත් පෙරමුණ නම් අප්පාපිල්ලෙයි අමිර්තලිංගම් ගේ නායකත්වයෙන් යුත් පක්ෂය නිල වශයෙන් විරුද්ධ පක්ෂය බවට පත් විය. මෙම තත්වය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ අනතුරුදායක ජනවාර්ගික භේදයක් නිර්මාණය කළේය.
පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ ප්‍රජා අයිතිය අහිමි කරන ලදී. ජේ. ආර් ජයවර්ධන මහතා 1978 දී නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් හඳුන්වා දුන්නේය. එයින් ඔහු විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත් වුණු අතර, මින් ඉදිරියට ශ්‍රී ලංකාව, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය යන නමින් හඳුන්වන ලදි.
1වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය
1978 නොවැම්බර් මස 20දා සිට ක්‍රියාත්මක වූ අතර මෙහිදී අභියාචනාධිකරණයට අයත් බලතල කිහිපයක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පවරන ලදි. මේ සඳහා 140 වන ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය ලදි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
සව්ම්
උපවාසය ගැන ශුද්ධ වූ අල් කුරානයේ සදහන් කරුණු
ශුද්ධ වූ අල් කුරානයේ දෙවන පරිච්ඡේදය වන සුරතුල් බකරා හි 183 වන වාක්‍යයේ “ඔබට පෙර සිටි උදවියට අනිවාර්ය කළා සේ ඔබ කෙරෙහි ද උපවාසය අනිවාර්යය කර ඇත” යනුවෙන් අල්ලාහ් පවසා ඇත. يٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ “එම්බල විශ්වාස කරන අයවලුනි! තොපට පෙර විසූ අය කෙරෙහි උපවාසය” පවරණු ලැබුවාක් මෙන් තොප පාපයෙන් වැළකෙනු පිණිස තොප කෙරෙහි ද උපවාසය පවරන ලදී”. අළුයම පටන් හිරු බැස යන තෙක් නව දොරින් කිසිවක් ශරීරාභ්‍යන්තරයට නොගෙන රකින නෝම්බි.
සාමාන්‍ය පිළිවෙත
එසේම දේවභිය භක්තිය සහිත මුස්ලිම්වරයෙක් තම දෛනික ක්‍රියාකාරකම්වලදී පවා ඉස්ලාමීය නීතියෙන් වළක්වා ඇති අසභ්‍ය වචන කථා කිරීම, වාද කිරීම, රණ්ඩු දබර කර ගැනීම, හා නරක සිතිවිලි ඇති කර ගැනීම වැනි දුසිරිත්වලින් තමන්ම වළක්වා ගත යුතුය. තවද එය උපවාස කාලය තුළ දී උසස් තත්වයට වර්ධනය කර පිළිපැදීමට වග බලා ගත යුතු අතර එසේ නොමැතිව සව්ම් රැකීම නිකරුණේ කුසගින්නේ සහ පිපාසයෙන් පසු වීම පමණක්ම වන්නේය. නිසි වයසට පත් මුස්ලිම් වූ ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්ෂයම හොද සිහි බුද්ධියෙන් පසුවන අවස්ථාවේ රාමලාන් මාසයේ උපවාසය රැකීම අල්ලාහ් තආලා විසින් අනිවාර්යය කර ඇත. එසේ වුවද උපවාසය රැකීමට ශක්තියක් නොමැති නිදන්ගත රෝගීන්, (වයෝවෘද්ධ) මහලු විය නිසා කුසගින්න ඉවසිය නොහැකි අය, කුඩා ළමයින් උපවාසය රැකීම අනිවාර්යය නොවන අතර සුව විය හැකි තාවකාලික ලෙඩින් පෙළෙන අය ගැබිණියන්, කිරි දෙන මවුවරුන් සහ ඉස්ලාම්හි අනුමත ගමනක යෙදී සිටින අය එම තත්වයන් මග හැරෙන තෙක් උපවාසයෙන් මිදී සිටීමට අනුමැතිය ඇත. (හා ප්‍රසූත)
සිංහල නාඩගම්
මෙම වෙබ් අඩවිත් බලන්න
සිංහල ගැමි නාටක - එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර 1969
ක්‍රිස්ටෝපර් ග්‍රීට්
වෘත්තීය
ඔහුගේ අවසාන රංගන ගෞරවය වූයේ 2010 ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටය වන Prince of Persia: The Sands of Time හි ය.
පෞද්ගලික ජීවිතය සහ මරණය
ග්‍රීට් ජීවත් වූයේ ලන්ඩනයේ ය. ඔහු එක්සත් රාජධානියේ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිස්තියානි සංගමය සමඟ ක්‍රියාකාරී භූමිකාවක් ඉටු කළේය. ග්‍රීට් 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී මිය ගියේය.
සීගිරි බලකොටුව
සීගීරියේ වාස්තු විද්‍යාව
සීගීරියේ වාස්තු විද්‍යාව ගැන සලකා බැලීමේදී එය අරමුණු කිහිපයක් ඔස්සේ හසුරවනු ලැබු ආකාරයක් දක්නටලැබේ.මෙහිදි ආරක්ෂාව පිළිබදව වඩාත් සැලකිළිමත් වු බව පෙනේ.එසේම කලාත්මක බව හා එහි පිහිටිම පිළිබදවද උනන්දු වී තිබේ.මහාවංශය සදහන් කරන ආකාරයට කාශ්‍යප රජු සීගිරිය සිය රාජධානිය කර ගත් පසුව නොයෙක් කර්මාන්තාදිය කොට එය සුදුසු ආකාරයට සකස් කර ගත් බව කියැවේ. .
ගෝලීය බොඳ වීම
පොළව මතුපිටට වැටෙන සෘජු විකිරණ ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවීම ගෝලීය බොඳවීමයි. 1950 ගණන්වල පද්ධති ගණනය කිරීම්වලින් දශක ගණනාවකට පසු එය නිරීක්ෂණය විය. ආචරණය ස්ථාන අනුව විචල්‍ය වේ. 1960- 1990 දක්වා කාලය තුළදී ලොව පුරා 4% ක පහත වැටීමක් දක්නට ලැබුණ ද 1990 සිට එම තත්ත්වය ආපසු වෙනස් විය.මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා සල්ෆේට් විසරණ ප්‍රවාහක ආදී අංශු වායුගෝලයේ වැඩි වීමෙන් මෙය ඇති වුණු බවට අනුමාන කෙරේ. 1990 ගණන්වල ගෝලීය විසරණ ප්‍රවාහක මට්ටම් පහත හෙළීමත් සමඟ ගෝලීය බොඳ වීම ගෝලීය බැබළීමක් බවට පත්විණි. මෙය ජල චක්‍රය සමඟ එකට ඈඳුණු ගැටලුවක් වන අතර වාෂ්පීකරණය අඩු වීම නිසා ඇතැම් ප්‍රදේශවලට වැඩි අඩුවන තත්වයක්ද ඇති වීමට ඉඩ ඇත. මෙය සිසිල් කිරීමේ ආචරණයක් ඇති කරවන අතර ගෝලීය උණුසුම් වීමේ හරිතාගාර වායු බලපෑම තාවකාලිකව හෝ අර්ධ වශයෙන් වසා තැබිය හැකිය.ගොල්ඩන් ගේට් පාලම
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Global_dimming
නාග මාපිලා
නාමය
බැලූ බැල්මට (පෙනය නොකර සිටින) නාගයෙකු පෙනෙන බැවින් නාග මාපිලා යන වදන භාවිතයට පැමින ඇති බව සැලකේ.
චිත‍්‍රපට නර්තනය
මෙම ලිපිය නාර්තනික චිත‍්‍රපට හෝ කැමරාව උදෙසා නර්තනය උදෙසා නොවන අතර ඒවා වෙනත් ප‍්‍රභේදයෝ ය. එසේ ම මෙය සංගීතමය චිත‍්‍රපට පිළිබඳවද නොවේ. කෙසේ වුවද මෙය සුවිශේෂි කලාවකි. මෙහි සංගීතමය චිත‍්‍රපට අඩංගු නොවන්නේ නොවේ. නමුත් ඒවා විභේදනය වී ඇත්තේ වෙනස් ප‍්‍රභේදයක් යටතේ ය. මෙම ලයිස්තු සඳහා ෆ්‍රෙඞ් ඇස්ටෙයාර් හා ජීන් කෙලී ගේ චිත‍්‍රපට ඉමහත් සේ දායක වී තිබේ.
බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයේ ධනය පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රය
"භෝගේ අගථි‍තෝ අමුච්ඡිතෝ අනඡ්ඣාපන්නෝ ආදිනව දස්සාවි" යනුවෙනි. බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයට අනුව ධනය ඉතා හොඳ දෙයකි. ධනය කොතරම් හොඳ වුවත් නරක පුද්ගලයා අතට ඒ ධනය පත්වූ කළ ඒ ධනයම භයානක දෙයක් බවට පත් වෙයි. මිනිසාට හානිකර දෙයක් බවට පත්වෙයි. මේ හේතු නිසා ධනය, ධාර්මිකව, අධාර්මික නොවී නිශ්පාදනය කළ යුතු බව දක්වයි. බුද්ධිමත් ලෙස ධනය පරිහරණය කිරීම, ප්‍රශංසා ලැබිය යුතු කටයුත්තක් බවත්, තණ්හාව පෙරටු කොට ගෙන කරන ධන පරිහරණය, බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනය හෙළා දකින අතර එය පිළිකුල් කරයි. ධනය ධාර්මිකව උපයා පරිභෝග කළ යුතු බව දක්වයි.
යනුවෙනි.
ඉහත දක්වන ලද, නොකළ යුතු වෙළදාම් පහෙන් ඈත්ව, එනම් "මිත්‍යා ආඡීව" ගණයට වැටෙන පහත් ක්‍රියා වළින් ඈත්ව, ධාර්මික ඡීවන වෘත්තියක නියැලී, ධාර්මිකව ධනය රැස් කරගතයුතු බව, බුදු දහම දක්වයි.
ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව
සටහන්
rg/wiki/Historical_geography
ගිම් මන් දොක්
1650 වර්ෂයේ සිට ගිසෙං කතුන් රාජ්‍ය දේපලක් ලෙස සලකනු ලැබූ අතර ගිසෙංවරියක් වූ කාන්තාවකට එම තත්ත්වයෙන් නිදහස් වීමට රජයට විශාල මුදලක් දඩ වශයෙන් ගෙවීමට සිදු විය. කෙසේ නමුත් වයස අවුරුදු 22 දී, මන්-දොක් ගිසෙං නාම ලේඛනයෙන් ඇගේ නම ඉවත් කර ඇගේ යැංමින් තත්ත්වය නැවත ලබා ගැනීමට සමත් විය.
සොහොන් ගල
ග්රැනයිට් ග්‍රැනයිට් යනු සොහොන් කොත් ඉදිකිරීමේදී භාවිතා කරන තවත් ගලකි. මෙම ගලෙහි සුවිශේෂී ව්යුහයක් සහ අනෙකුත් ගල්වලින් එය වෙන්කර හඳුනා ගන්නා විශේෂ ධාන්ය ඇත. සීරීම්, තාපය හා පීඩනයට ඇති ඉහළ ප්‍රතිරෝධය නිසා සොහොන් ගල් සෑදීමේදී ග්‍රැනයිට් සුදුසු වේ. ඒ වගේම කළුගල් වල සුදු, රෝස, කොළ, කළු ආදී විවිධ වර්ණ ඇති නිසා එහි විවිධත්වයත් අලංකාරයත් වැඩි වෙනවා.
කාර්මික සංවිධානය
තරඟකාරි වෙළඳපොල ක්‍රමයේ අඩු වියදම් හා අඩු මිල ලබා ගැනීමට ක්‍රියාකාරිත්වයක් ඇත. (Stipherd.W. 1997)
Gare Theory සංකල්පය බහුලව භාවිතා විම නිසා ක්ෂුද්‍ර ආර්ථි විද්‍යාවේ අනෙකුත් රිකිල වන ආයනික ආර්ථික, ආයතනික මුල්‍යමය බව, ආදිය දැනටත් භාවිතා වේ. විශ්වාස භාවයට හා තරඟකාරිත්වය පිළිබඳ ප්‍රතිපත්ති වලටත් කාර්මික ආයතනන වල විශාල බලපෑමක් ඇත.
අනුරාධපුරයේ පළමුවන කාශ්‍යප
වංශකථාගත තොරතුරු
එමෙන් ම ධාතුසේන රජු ජනප්‍රිය පාලකයෙකු වී නම් ඔහුගේ ඝාතනයෙන් පසුව කාශ්‍යප කුමරුට විරුද්ධව කැළඹීමක් ඇති විය යුතු ය.ඓතිහාසික පුරාවෘත්ත වලින් සනාථ වන්නේ ද මිගාර විසින් කාශ්‍යප රජුගේ බිසව හා කුමන්ත්‍රණය කර බිසව මඟින් රජු සීගිරි පර්වත මුදුනට ගොස් පෙරලා දමා හෝ වෙනත් ක්‍රමයකින් රජු මරුමුවට පත්කරන ලද බවකි.තවත් මතයක් නම් කාශ්‍යප විසින් ධාතුසේන රජුගෙන් ඉල්ලූ නිධානය නොදුන් නිසා කලා වැවේ බැම්මට තබා ධාතුසේන රජුට මැටි ගසා මැරූ බවයි.
වංශකථාවට අනුව කාශ්‍යප රජු සීගිරිය කරවූයේ මුගලන්ගෙන් එල්ල වේ යැයි සිතූ තර්ජනයට බියෙනි. එහෙත් එහි නටඹුන් වලට අනුව මහාචාර්යය පරණවිතාන සඳහන් කරන්නේ ; සීගිරියේ ඉදිකිරීම් සඳහා වැය කළ හත්කෝටියක ධනස්කන්ධය ද සුවිශාල මිනිස් ශ්‍රම ශක්තිය ද බලන කළ එහි බලකොටුවක් වශයෙන් ඇති අගය සීමා සහිත බවයි.සීගිරි කැටපත් පවුර, වේදිකාව කෙළවර පිහිටි මහා සිංහ රූපය , සිංහ ශරීරය තුළින් පර්වත ඉස්මත්තට විහිදුණු පියගැටපෙළ සහ පර්වත මුහුණත වූ ලලනා රූ රැගත් සිතුවම් යුධ බලකොටුවකට කිසිඳු සබඳතාවක් නොවූ අංග ලක්ෂණයන් බව පරණවිතාන මහතා පෙන්වා දෙයි.සීගිරි පර්වත මුදුණේ නටඹුන් අනුව මිනිස් වාසය සඳහා එහි වූයේ එක් කාමරයකින් වූ ගෘහයක් පමණි.ඒ අනුව සීගිරිය කලා කෞතුකාගාරයක් ,විනෝද මණ්ඩපයක් විය යුතු ය.
සීගිරිය-තාක්ෂණික කලාගාරයක්....
සීගිරිය යනු ස්වභාවික හා නිර්මාණශීලී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය යන දෙයාකාරයම උපයෝගි කරගත් කලා භූමියකි.සීගිරිය අක්කර 1200ක පමණ භූමි භාගයක් වුව ද තවමත් එහි සංරක්ෂණය කර ඇත්තේ අක්කර 200ක් පමණි.වායුසමීකරණයන් නූතන තාක්ෂණයෙන් බිහිවුව ද සීතල මාළිඟා සංකල්පය අතීතයේ ද පැවති බවට ඔප්පු වන්නේ සීගිරියෙන් එවැනි නටඹුන් හමුවීම තුළිනි.මාළිඟා බිත්තිවල කුහර තුළින් ජලය ගලා යෑමට සැලැස්වීමෙන් උෂ්ණත්වය අඩු කිරීමට උත්සහා දරා ඇත.ලොව ප්‍රථමයෙන් කුරුගස් කලාව හෙවත් බොන්සායි ක්‍රමය ද ලොවට හඳුන්වා දී ඇත්තේ සීගිරිය තුළින් බවට මතයක් ඇත.එයට සාක්ෂි ලෙස විශාල මල් පෝච්චි 17ක් පර්වත ඉස්මත්තෙන් හමුව ඇත.එමෙන් ම කැටපත් පවුර මත රචනා වූ සීගිරි ගී වලින් ද එකල මහජනයාගේ කලාකාමී බව නිර්මාණශීලී බව, භාෂා විලාසය පිළීබඳ ව තොරතුරු අපට අනාවරණය වෙයි.
ජල තාක්ෂණය
ස්වයංක්‍රීයව අද ද ක්‍රියාත්මක වන ජලමල්,ජල උද්‍යාන නූතන ඉංජිනේරුවා ද මවිත කරවන සුලු ය.මෙහි සැලසුම්කරණය, තාක්ෂණය තුළ වර්තමාන ඉංජිනේරුවා පවා නොදත් දේ ගැබ්ව ඇත.පයිප්ප බට නොතිබූ යුගයක කාණු පද්ධතිය ක්‍රමවත්ව සකස් කිරීමෙන් මෙම ජල තටාක සඳහා ජලය ලබාගෙන ඇත. ඒ සඳහා එක පොකුණක ජලය අනෙකට යන පරිදි අනුපිළිවෙළට සකස් කර ඇත.
දකුණු දිශාව
ප්‍රවර්ගය:දිශා ප්‍රවර්ගය:සම්මත සංකල්ප
ඇෆ‍්‍රිකානා අධ්‍යයන - ජර්නල
රොබට් හැරිස් (කණිෂ්ට) ට අනුව අප‍්‍රිකානු අධ්‍යයන වර්ධනය අදියර හතරකින් සිදුවිය. 1890 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වා වූ කාලයේ දී අප‍්‍රිකානු ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට බොහෝ සංවිධාන බිහිවිය. දෙවන අදියරේ දී මෙහි අවධානය කළු ඇමෙරිකානුවන් වෙත යොමුවිය. තුන්වන අදියරේදී අප‍්‍රිකා කේන්ද්‍රික අධ්‍යයන කළු අධ්‍යයන ලෙස සංවිධානගත වන්නට විය. හතරවන අදියර ලෙස වඩා විධිමත් ෙසෙද්ධාන්තික විමර්ශනයක් ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් නමින් බිහිවිය. ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් යන වදන පැමිණ ඇතැයි සැළකිය හැක්කේ මානව හිමිකම් ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රථිඵලයක් ලෙස ජේම්ස් ටර්නර් විසින් 1969 දී පිහිටුවන ලද ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් ඇන්ඞ් රිසර්ච් සෙන්ටර් අනුසාරයෙනි.
ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
දිය වර්නයා
විෂ රහිත සර්ප විශේෂයකි.
සොළොස් නිධාන
පටිච්චසමුප්පාදයේ සහ සොළොස් නිධානයන්හි මූල ධර්මය වන්නේ අප විසින් කරන කියන දේවල ප්‍රතිඵල සංසාරයේ සැරිසරන තුරාවටම අප වටා චක්‍රයක් විලස බැඳී තිබෙන කාරණාවයි. මේය විසුද්දිමග්ගයෙහි කරුණු දක්වා ඇත. විසුද්දිමග්ගයෙහි ඇති වෙනත් සිද්ධාන්තයන් සහ ශිල්ප කර්මයන් වාගේම සොළොස් නිධානයන් භාවනාව ප්‍රගුණ කරන බෞද්ධයන් හට උපකාර වේ. බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසුද්දිමග්ගයෙහි සොළොස් නිධානයන් මෙසේ සංසන්දනය කර ඇත්තේය. “සොළොස් නිධාන හතර අතකට විහිදුනු ලිය වැලක් වැනිය.” පලමුවැන්න නූගත්කමින් ආරම්භ වී ‚ රෝගී වී මරණයකින් අවසාන වේ. දෙවැන්න ‚ අල්ලා ගැනීමෙන් අරම්භ වී උත්පත්තියකින් අවසාන වේ. තුන්වැන්න උත්පත්තියකින් ආරම්භ වී නැවතත් නූගත්කමින් අවසාන වේ. හතරවැන්න සම්බන්ධතාවයන් ගෙන් ආරම්භ වී නූගත්කමින් අවසාන වේ. සොළොස් නිධාන වන්නේ
අයර්ලන්ත දූපත
(Ireland) යුරෝපයට අයත්, එම මහාද්වීපයට වයඹ දිගින් පිහිටි මහා බ්රිතාන්‍ය දූපතට බටහිරින් පිහිටි දූපතකි.
උතුරු අයර්ලන්තය
ප්‍රවර්ගය:මහා බ්‍රිතාන්‍යය ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානිය
එක්සත් රාජධානිය
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානිය‎
අන්තර්ජාල මෝස්තර නිරූපනය
අන්තර්ජාලය විසින් මෝස්තර නිරූපන කර්මාන්තයේ මුහුණුවර විශාල වෙනසකට ලක්කොට ඇත. ඒ ඊට ප‍්‍රවේශවීමේ මාර්ගයන් වැඩිකිරීම තුලිනි. නිරූපිකාවන් වීමට බලාපොරොත්තුවන්නන් නිරූපිකාවන් පිලිබඳ වෙබ් අඩවි වෙතින් තොරාගනු ලබන අතර ඔවුන්ට සිය ජීව දත්ත සටහන් සහ ඡායාරූප ඉහල පෙළේ මෝස්තර නිරූපන කටයුතු සිදුකරන නියෝජිතායතනයන් වෙත එවිය හැක.
රේගුව
පිංතූර ගැලරිය
<Gallery> image:Ship_1.jpg image:Plants.jpg|අපනයනය හෝ ආනයනය තහනම් ශාක image:Check_5.jpg image:Logistics.jpg image:CustomsCutter.jpg image:Plant_3.jpg|අපනයනය හෝ ආනයනය තහනම් ශාක image:Elephant_1.jpg|අපනයනය හෝ ආනයනය තහනම් සතුන් image:Goods_2.jpg|අපනයනය හෝ ආනයනය තහනම් භාණ්ඩ image:Check_8.jpg|රේගු පරීක්‍ෂණ කටයුතු කරන අවස්ථාවක් </Gallery>
ලෝක පුදුම
මෙක්සිකෝවේ චිචෙන් ඉට්සා පූජනීය නගරය
== ඉන්දියාවේ 200px|right මධ්‍යතන යුගයේ භාරතය පාලනය කළ මුගලි රාජ පරම්පරාවේ ‍පස්වන පාලකයා වූ ෂා ජහන් අධිරාජ්‍යා තමා අතිශයින්ම ආදරය කළ මුට්ටාස් මහල් දේවියගේ මරණයෙන් පසු ඇය වෙනුවෙන් ඉදිකළ අද්විතීය සිහිවටනය ටාජ්මහල් මන්දිරයයි. අග නුවර යමුනා නදී තීරයේ අතිශයින් සුන්දර පරිසරයක මෙම ආදර සිහිවටනය ඉදිකොට තිබේ. ඉස්මාරකයේ වැඩ ආරම්භ කරන ලද්දේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1632දීය. කම්කරුවන් විසි දහසක් පමණ යොදාගෙන ඉදිකිරීම් අවසන් කිරීමට අවුරුදු විසි දෙකක පමණ කාලයක් ගතවී ඇත. මුළු ගොඩනැගිල්ලම කිරිගරුඩ ග‍ලෙන් නිමවා ඇත. ගොඩනැගිල්ල, පොකුණු, උද්‍යානයද යමුනා නදිය එක්ව ගත් කල අතිශයින්ම දර්ශනීය ස්මාරකයක් බවට පත් වී ඇත.
පත්රකලාවේදනය.
නර්වචන සහ නරුක්තිය.
භාෂාවේ සම්භවය
පරිණාමවාදී මතයෙන් පැහැදිලි වන්නේ භාෂාවේ ආරම්භය සිදුවූයේ කෙසේද යන්නයි. එනම්, ලොව මුල්ම භාෂාව කුමක් ද? එය කෙසේ ඇති විනි ද? යන්න මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ.
යම් අයෙකු තවත් අයෙකුගේ කටහඬ නොඇසෙන මානයක සිට ළමා කාලයේදී ජීවත් වුවහොත් ඔවුන් මුලින් කතා කරන ලද භාෂාව ලොව මුලින්ම කතා කරන ලද භාෂාව බව සැම්මෙට්කෝස් රජු තීරණය කළහ. ඒ අනුව, ඔවුන් අළුත උපන් දරුවන් දෙදෙනෙකු එ‍‍ඩේරෙකු වෙත ලබාදී මිනිස් ශබ්ද ඇසීමට නොහැකි ස්ථානයක රඳවා ඔවුන් විසින් මුලින්ම කතා කරන ලද වචනය ප්‍රකාශ කරන මෙන් ඉල්ලා සිටියේය. ඒ අනුව, මෙම ළදරුවන් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු පසුව බේකෝස් යන වචනය ෆජියන් භාෂාවෙන් පාන් වලට කියන නම නිසා ලොව මුල්ම භාෂාව ෆජියන් භාෂාව ලෙස පිළිගත්හ. එහෙත් භාෂාව වනාහි සෑමවිටම සමාජ උරුමයක් ලෙස මානවයා සතුවන බව වාග් විද්‍යාඥයින් පිළිගත් නිසා මෙම මතවාදය ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ.
අතීතයේදී ආගමික ශාස්තෲවරුන් රජුට අමතරව විවිධ දාර්ශනිකයන් ද භාවිතා කළේය. විශේෂයෙන්ම භාරතීය දාර්ශනිකයන් ආගම පිළිබඳව සොයා බැලූ අතර ඔවුන් ද භාෂාවේ උපත පිළිබඳව විවිධ පර්යේෂණ සිදු කළහ. එහෙත් ඔවුන් ද ආගමික මතවාද වලට පටහැනි අදහස්, ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීමට මැලිවූ හෙයින් ඔවුන් ද ආගමික මතවාද පිළිගත්හ. එහෙත් ඇරිස්ටෝටල්, එරික්ම්‍යුලිස්, ප්ලේටෝ වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ අදහස් ද ඉදිරිපත් කළේය. කෙසේ නමුත් 10-19 සියවස් වල වාග් විද්‍යවේ සිදුවූ දියුණුව හමුවේ භාෂාවේ උපත පිළිබඳ පර්යේෂණ වෙනස් විය.
පරිණාමවාදී මතය
බව් - වව් න්‍යායයෙන් පැහැදිලි වන්නේ තිරිසන් ගති ඇති සත්ත්වයන් පවත්වන විවිධ නාද හා නොයෙක් ශබ්ද රටා අනුකරණයට යාමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මානව භාෂාව එහි කතා ව්‍යවහාරය ගොඩනැඟී ඇති බවයි. තම අවට පරිසරයේ ඇති සතුන්ගේ හඬ මෙසේ අනුකරණය කිරීමට යාමෙන් මිනිසාගේ භාෂෝත්පාදක ඉන්ද්‍රියයන්ට වැඩි ශබ්ද නිපදවිය හැකි විම හා පුරුද්දක් ඇති විය. ඒ අනුව, විවිධ සතුන්ගේ හඬ අනුකරණය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස භාෂාව ලොවට බිහි විය. උදාහරණයක් ලෙස කොකා, කොහා, කාක්කා, කුකුළා, බස්සා වැනි සීමිත සතුන් කිහිප දෙනෙකුට පමණක් මෙම නිගමනය නිවැරදි නිසා මෙය අසම්පූර්ණ නිගමනයක් ලෙස හඳුනා ගැනේ.
ඩිං - ඩොං න්‍යාය (Ding Dong Theory)
මෙහිදී ජෙජ්පර්සන් භාෂාවේ උපත, පරිණාමය සිදුවූ ආකාරය විමසා බැලීම උදෙසා මූලික ව්‍යවහාරයන් 03 ක් පැහැදිලි කරයි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:මානව විද්‍යාව
C (ක්‍රමලේඛන භාෂාව)
මුල් ප්‍රවර්ධනයන්
තම සගයන් කිහිප දෙනුකුගේද අදහස් මත PDP-7 මත ක්‍රියාත්මක වූ assembly භාෂාවෙන් ලියන ලද Unix මෙහෙයුම් පද්දතියේ ප්‍රවර්ධනයන් සමඟ C භාෂාවේ සම්භවය තදින් බැඳී තිබිනි. අවස්ථානුකූලව ඔවුන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය PDP-11 මතට ගෙන යන ලදි. මතකය බයිට් කොටස් වශයෙන් භාවිතා කිරීමට නොහැකි වීම වැනි PDP-11 හි පැවති සමහර වාසිසහගත ගුණාංග භාවිතා කිරීමට B භාෂාවට නොහැකි වූ බැවින් C භාෂාවේ මුල්ම සංස්කරණයන් ප්‍රවර්ධනය කිරීමට තීරණය කෙරින.
"hello, world" උදාහරණ වැඩසටහන
මෙහි පළමුවෙන්ම සඳහන් වන  පෙර සැකසුමෙන් සිදුකරන්නේ එම පේළිය   නම් ශීර්ෂ ගොනුවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමයි. එය භාෂා පරිවර්ථකය මඟින් සිදුකරන කාර්යයකි. ශීර්ෂ ගොනුවේ  වැනි මූලික ආදාන ප්‍රතිදාන වලට සම්බන්ඳ කාර්යයන් අර්ථදක්වා ඇත. කෝණික වරහන් මඟින් දැක්වෙන්නේ මෙම ශීර්ෂ ගොනුව සම්මත C ශීර්ෂයන් තිබෙන ස්ථානයේ පවතිනවා යන්නයි. අපගේ වැඩසටහන් පවතින ෆෝල්ඩරයේ පවතින ශීර්ෂ ගොනුවක් මෙලෙස වැඩසටහනට ලබා ගැනීමට උදෘත පාඨ සළකුණු තුල එය ලිවිය යුතුය.
ඉන් පසුව දැක්වෙන  නම් වදනින් දැක්වෙන්නේ වැඩසටහනේ ප්‍රධාන කාර්යයේ අර්ථ දැක්වීමයි. වැඩසටහනක ප්‍රධාන කාර්යයට විශේෂ වටිනාකමක් ඇති අතර සෑම විටම වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක වීම ආරම්භ කරන්නේ මෙම ප්‍රධාන කාර්යයෙන් වේ. එහි වරහන් මඟින් ප්‍රධාන කාර්යයට ලබා දෙන පරාමිතීන් නිරූපණය කරන අතර එම පරාමිතීන් වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරන අවස්ථාවේ දී ලබාදේ. මෙම වැඩසටහනේ  ලෙස දැක්වෙන්නේ එලෙස භාහිරින් පරාමිතීන් වැඩසටහන තුළට ලබා නොගන්නා බවයි.
ආසියානු අමෙරිකානු අධ්‍යයන - ආසියානු අමෙරිකානු විද්‍යාර්ථීන්ගේ ලයිස්තුව
x	යූජි ඉචිකෝයා ලොස් ඇන්ජලිස් විශ්ව විද්‍යාලය
x	ඩැනියෙල් වයි කිම් බ‍්‍රවුන් විශ්ව විද්‍යාලය
x	ලීසා ලොව් යූ සී එස් ඞී
x	ගැරී ඔකිරෝ - කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලය
x	ලින්ඩා ටි‍්‍රන්හ් වො - අර්වින් සරසවිය
පරිණාමයේ අරමුණ බුද්ධිමත් ජීවීන් බිහිකිරීමද
මේ සත්ව විශේෂ දෙකක්.. එකම නිකේතනයක් තුල ජීවත් වෙන. නමුත් ඔවුන් දක්වන උචිතෝන්නතිය නිසා අදාල නිකේතනය තුල ඔවුන්ට නොනැසි ජීවත් වීමේ හැකියාව තිබෙනවා. දැන් මේ උචිත වීමට එකම පරිණාමික මඟක යා යුතුද ? නැහැ.. ඒ සඳහා වෙනත් වෙනස් ප්‍රයෝජනවත් ලක්ෂණ ඔවුන්ට ක්‍රමික පරිණාමයක් ඔස්සේ ලැබිලා තියෙන්නෙ.
උදාහරණ - 02
බුද්ධිය සහ පරිණාමය
මෙයින් සිදුවන්නෙ තවත් සීඝ්‍ර ලෙස සංවේදන ග්‍රහණය කිරීම. උදාහරණයකට කුණු බිත්තරයකින් ඔබට දමා ගැසුවොත් එය වැදීම, රිදීම, ගන්ධය සියල්ල සම්බන්ධීකරණ වී මොළයෙන් හඳුනා ගැනීමට යම්කිසි කාලයක් ගතවේ. නමුත් සිටසියාවකුට මේ සඳහා ගතවන කාලය මානවයන්ට සහ අනෙක් ක්ශිරපායින්ට සාපේක්ෂව අතිශයින්ම කෙටියි. මේ හතරවෙනි ස්ථරයත්, neocortex නැමුම් නිසාත් සිටසියා මස්තිෂ්කය අපට වඩා අතිශයින්ම දියුණුයි. තෙල්මන්ද තල්මසෙකුගෙ කපාල ධාරිතාව 9000cc ද, ඔර්කාවකුගෙ 6000 cc ද වන විට අපේ එය 1300 cc පමණ වේ, එමෙන්ම නියැන්ඩර්තාල් කපාල ධාරිතාව 1600cc පමණ වේ.
පුරාවිද්‍යාත්මක ආචාර ධර්ම
පුරාවිද්‍යාත්මක ආචාර ධර්ම යනු අතීත වස්තුන් අධ්‍යයනය කිරීමේදි මතුවන ගැටළුය. වෙනත් විෂය ක්ෂේත්‍රවල මෙන්ම පුරා විද්‍යාඥයාද පර්යේෂණ කිරීමේදී ඉහළ ප්‍රමිතියක් පවත්වා ගත යුතු අතර බුද්ධිමය දේපළ නීති, සෞඛ්‍ය හා රක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග හා වෙනත් නීතිමය බැඳිම් අනුගමනය කළ යුතුය. පුරාවිද්‍යා ආයතන තම සමාජිකයන් පුරාවස්තු ආරක්ෂාව හා කලමනාකරණය කිරීමට මනුෂ්‍ය ශරීරාංග වලට ගෞරවනීයව සැලකීමට වැනි කටයුතු සඳහා මෙහෙය විය යුතුය. මෙම ආචාර ධර්ම වලට ‍එකඟ නොවන්නන්ට දඬුවම් පැමිණවීමට හැකියාව ඇත. නුතන පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේෂණ වලදී මුහුණදීමට සිදුවන පොදු ගැටළුවක් වන්නේ කැණිම් වලදී හමුවන ඇබෝරිජිනල් කණ්ඩායම් වලට අයත් මුතුන් මිත්තන් හො දැනට ලෝකයේ සිටින සුළු ජාතියකට අයත් ආදිතමයන්ගේ අවශේෂ ගොඩගැනීමේදී ඒවාට සලකන ආකාරය වේ. දේශීය පුද්ගලයන්ට ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමින් යුත් ස්ථාන කැණිමෙන් ලබාගන්නා පුරා වස්තුන් කෞතුකාගාර වල තැන්පත් කිරිමේදි හා විකිණිමේදී ගෞරවනීය ක්‍රම අනුගමනය කිරීම පිළිබඳව බටහිර ජාතීන්ගේ අවධානය යොමු වෙමින් පවති. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ NAGPRA නීති මාලාව මෙයට නිදසුනකි. මෙය ඓතිහාසික සොහොන් බිම් වලට පමණක් නොව පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ සොහොන් බිම් සංවර්ධන කාර්යයන් සඳහා යොදාගැනිණි. එහි පැවතුන ශරීර අවශේෂ ගොඩගෙන ඉවත් කිරීමේදී එම සොහොන් බිම් වල වැළලුනු අයගේ ඥාතින් විසින් ඒ සියල්ල දකින ලදී.
පුරාවිද්‍යාවේ මතුවන තවත් ගැටළුවක් වන්නේ ‍මෙම පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන කැණීමට ලක් කිරීම අනිවාර්යයද යන්නයි. ( ඉන්පසු එම ස්ථාන විනාශයට පත්වේ) අනාගත පරපුරට මෙම ස්ථාන කැණීමෙන් තොරව ආරක්ෂා කිරිම් මඟින් වඩා උසස් තාක්ෂණයකින් තවත් දැනුම ලබා ගැනීමට හැකිය. PPG 10 වැනි සමහර පුරා විද්‍යාත්මක නීති පද්ධති වලට අනුව යම් පුරාවිද්‍යාත්මක ප්‍රදේශයක් කැණීමට ලක් කළ යුත්තේ එම ප්‍රදේශ වෙනත් ක්‍රමයකින් විනාශ මුඛයට පත් වීමට ආසන්න නම් පමණි.
අලගියවන්න මුකවෙටි
ප්‍රවර්ගය:සීතාවක යුගය
කදුරුවෙල
කදුරුවෙල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ  පිහිටා තිබෙන නගරයකි. ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
දිවා/රාත්‍රී ක්‍රිකට්
දකුණ|thumb|250x250පික්| Trent Bridge හි දිවා/රාත්‍රී තරගය දිවා/රාත්‍රී ක්‍රිකට්, ෆ්ලඩ්ලයිට් ක්‍රිකට් ලෙසද හැඳින්වේ, සන්ධ්‍යාවේ විදුලි ආලෝකය යටතේ සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ අර්ධ වශයෙන් ක්‍රීඩා කරන ක්‍රිකට් තරගයකි. ප්‍රථම නිත්‍ය ක්‍රිකට් තර්ගයක් විදුලි ආලෝකය යටතේ ක්‍රීඩා කරන ලද්දේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ (ICC) අවසරයකින් තොරව ලෝක ක්‍රිකට් ශූරතාවය අතරතුරදී, ලොව හොඳම ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකු ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් හි තරඟ කරනු දැකීමට විශාල සෙනඟක් ආකර්ශනය කර ගත්හ. 1979 දී, ICC සහ ලෝක ක්‍රිකට් ශූරතාවය එකඟතාවකට පැමිණි විට, ප්‍රථම වරට ෆ්ලඩ්ලයිට් සහිත එක්දින ජාත්‍යන්තර තරඟයක් ක්‍රීඩා කරන ලද්දේ ද ඕස්ට්‍රේලියාවේය. ඔවුන්ගේ දේශගුණය හේතුවෙන් එංගලන්තය එය භාර ගැනීමට ප්‍රමාද වුවද, එතැන් සිට ෆ්ලඩ්ලයිට් ක්‍රිකට් ලොව පුරා ක්‍රීඩා කර ඇත. ෆ්ලඩ්ලයිට් පළමු පන්තියේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ප්‍රථම වරට ක්‍රීඩා කරන ලද්දේ 1994 දී, ෂෙෆීල්ඩ් පළිහේදී මෙම සංකල්පය අත්හදා බැලීමේදීය දිවා/රාත්‍රී ක්‍රිකට් දැන් එක්දින ක්‍රිකට් සහ විස්සයි20 ක්‍රිකට් වල සාමාන්‍ය දෙයක් වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, 2014 ICC ලෝක විස්සයි20 තරඟාවලියේ තරඟ 27ම දිවා/රාත්‍රී තරඟ විය. 2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ වැඩිම තරඟ ප්‍රමාණයක් දිවා/රාත්‍රී තරඟ විය.
සැප්තැම්බර් 6
ප්‍රවර්ගය:සැප්තැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
පුස්තකාල
ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය
පුස්තකාල සේවාමණ්ඩල පනත සම්මත වීමත් සමඟ 1970දී ශ්‍රී ලංකා ජාතික පුස්තකාලය ආරම්භ විය. ශ්‍රී ලංකා ජාතිකපුස්තකාලය සියලුම පාඨකයන් සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි පුස්තකාල එකතුවකින් සමන්විත වේ. එය සතුව පුස්තකාල එකකුත් 20ක් පමණ දැක ගත හැක.
ලෝක රූ රැජිණ
ලෝක රූ රැජිණ යනු ලෝක රූ රැජිණ සංවිධානය (Miss World Organisation) විසින් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, එක් එක් වසර වලදී ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් රූප සුන්දරියක් තෝරා ගන්නා තරඟයකි. ජාත්‍යන්තර රූ රැජිණ, මහා ජාත්‍යන්තර රූ රැජිණ, මිහිකත රූ රැජිණ සහ විශ්ව රූ රැජිණ තරඟ හැරුණු විට, ලෝකයේ පවත්වන අනෙක් දැවැන්තම රූ රැජිණ තරඟය වන්නේ ලෝක රූ රැජිණ තරඟයයි. 1951 වර්ෂයේදී Eric Morley ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ඇරඹූ මෙම තරඟය, ලොව පැරණිතම රූ රැජිණ තරඟයද වෙයි.
නියත විවරණ
බුද්ධ කාරක ධර්ම
බුද්ධත්වයට පත් වීමට බලාපොරොත්තු වන තැනැත්තා බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ඉදිරියේ ප්‍රාර්ථනා කිරිම සිදු කල යුතුය.
බුද්ධත්වය පතන තැනැත්තා ඉන්පසු පිරිය යුතු පාරමිතා ධර්ම රාශියකි. එසේම මෙය ඉතාමත් අසීරු කාර්යයකි. එම නිසා එම පාර්මිතා ධර්ම පිරීමට තරම් මහත් වූ ධෛර්යයක් හා කැපවීමක් තිබිය යුතුය.
813
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
මෛත්‍රී බුදුරජාණන් වහන්සේ
දස පාරමී සම්පූර්ණ කර තුසිත දෙව්ලොව වැඩ සිටිනා මෛත්‍රී බෝධිසත්ත්වයෝ මේ මහ භද්‍ර කල්පයේ පස්වන බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෙස අනාගතයේ පහළ වනු ඇත. අවුරුදු අසුදහසක් ආයු වදාළන උන්වහන්සේ බොහෝ සත්ත්වයන් සසර දුකින් මුදවන්නේය ...
ලුටන් දුම්රිය පොලේ-˝ ද ඔබ්සර්ව˝ එළිදරව්
මහ මොළකරැ පිලිබද පරික්ෂණ, මෙහොමඩ් සිඩික් කාන් 2007 මැයි 03 වන දින ගාර්ඩියන් අන්ලිමිටඩ් කලාපය ප්‍රකාශ කරන්නේ 2005 වසර තුළ දෙවතාවක් මොහොමඩ් සිඩික් කාන් ව පොලිසිය විසින් පරික්ෂණ සිදු කර ඇති බවයි. පුවත්පත වාර්තාකරන්නේ ˝2005 ජනවාරි 27 වන දිනදි ඛාන්ගේ මෝටර් රථය අළුත්වැඩියා කිරිම් සදහා යොමු කොට තිබු අතරවාරයේ ඔහුට ගෙව්ම් පිණිස මොටර් රථයක් ලබා දුන් ලිඩ්ස් හි පිහිටි ගරාජයක කළමණාකරැවෙකුගෙන් ප්‍රකාශයක් සටහන් කරගෙන ඇත. ˝එය තවදුරටත් පවසන අන්දමට ........... ˝පෙබරවාරි 03 ව දා සවස්වරැවේ දී ස්කොට්ලන්ඩ්යාඩ් ත්‍රස්තවිරෝධි ශාඛාවේ නිළධාරියෙකු විසින් ඊට අවුරැද්දකට පමණ පෙර ඛාන් භාවිතා කළ මෝටර් රථයේ රක්ෂණ ආවරණය ලබා දුන් ආයතනයෙන් ප්‍රශ්න කිරිම් සිදු කර ඇත.˝ මෙවන් කරැණු පිළිබද පාර්ලිමේන්තු බුද්ධිමය හා ආරක්ෂක කමිටුව මගින් ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවේ කිසිවක් සටහන් නොවේ. ස්කොට්ලන්ඩ්යාඩ් විසින් 2005 ප්‍රශ්න කිරිම් විසිතර කර තිබුණේ ඒවා ˝දෛනිකව˝ (දිනචර්‍යාවක් අනුව සිදු වු ) සිදුවු ඒවා බවත්ය. එමෙන්ම ආරක්ෂක අංශ මුලාශ්‍ර ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ ඒවා පොහොර බෝම්බ කුමන්ත්‍රණය සම්බන්ධ බවයි.
අාගමික නීතිය
සමහර ආගමවල යථාර්ථය සංවිධානය කිරීමේ මූලධර්මය වන නීතිය දෙවියන් විසින් මිනිස් වර්ගයා පාලනය කිරීම සඳහා ලබාදුන් දැනුමක් බව දක්වනු ලබයි. ආගමික අර්ථයෙන් නීතියට දෙවියන් විසින් නියමකර ඇති ආචාර ධර්ම මාලාවක් සහ සදාචාරය ඇතුලත් වේ. උදාහරණ ලෙස එක්තරා දුරකට හලාකා (යුදෙව් නීතිය), හින්දු නීතිය සහ ශාරියා නීතිය(ඉස්ලාමීය නීතිය) සහ කි් ‍රස්තියානි නීතිය දැක්විය හැක.
ශාරියා සහ කි්ී‍රස්තියානි නීතීන් අනෙක් ආගමික නීතීන්ගෙන් වෙනස්වන අතර එයින් කි්ි‍රස්තියානි නීතියට කතෝලික, ඇංග්ලිකානු සහ සාධර්මික පල්ලිවල (සිවිල් නීති සම්ප්ස‍රදායේ මෙන්) නීති මාලාවන් ඇතුලත් වන අතර ශාරියා නීතිය සිය නීතීන් අධිකරණමය පූර්වාදර්ශයන් සහ ප්්‍රතිසාම්‍යයෙන් උකහා ගනී (පොදු නීති සම්ප්ි‍රදායේ මෙන්).
රටයකුම
උපත් කථාව
රටයකුම හා සම්බන්ධ පුරාවෘත්ත තවත් ආකාරයකින් ජනශැතියේ එයි. මහාමේරුව හෙවත් රන් ගිර කූටයේ හට ගත් ගින්නකින් රිද්දි බිසව උපන්නාය. වැඩිවියට පත් ඇය මහා බ්‍රහ්මයාගේ අඹුව බවට පත්වූ අතර දූවරුන් සත් දෙනෙකු ලැබුවාය. පසුව මහා බ්‍රහ්මයා ඇය අත්හැර දමා ගියෙන් තමා සමග උපන් අවශේෂ යකුන් සමග එක්ව වෙසමුණි රජුගේ පිරිසට එක් වූවාය. එහිදී ඇය වෙසමුණි රජුගෙන් වරමක් ගෙන කලු කුමාරයා සමග එක්ව කාන්තාවන්ට හා ළදරුවන්ට රෝග පමුණුවමින් දොළ පිදේනි ලැබීමට යොමු විය. ඔවුහු වෙසමුණි රජුගේ අණ නොසලකා කටයුතු කළ හෙයින් අසුරගිරි පර්වතයට නෙරපා හැර දොළොස් වසරක් දුක් වින්ඳහ. පසුව දීපංකර බුදුන්ගන් වරම් ගෙන කාන්තාවන් වඳ බවට පත් කර දොළ පිදේනි ගැනීමට ‍යොමු වූ බව කියවේ.
ඇඳුම්
ඉතිහාසය
ලෝකයේ දියුණුව සමඟ දිනෙන් දින දියුනු වූ මෙය එක් එක් පාලන සමවලදී විවිධ සොයාගැනූම් වලට ලක්විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් සේද, කපු වැනි ශාක කොටස් විපර්‍යාසවලට ලක්කොට මිනිසෙකුගේ ශරීරය මුළුමනින් වැසෙන පරිදි මෙය බිහි විය. පසුකලෙක රාජ්‍ය පාලන සම වලදී පෙරදී මෙන්ම දුබලයා හට වටිනාකමෙන් අවම රෙදිපිළි ද රාජ්‍ය පාලකයන්ට සේද වැනි උසස් පන්තියේ රෙදිපිළි ද හිමිවිය.
චිකානෝ අධ්‍යයන
චිකානෝ අධ්‍යයන සමාජ විපර්යාස අනන්‍යතාව සහ මායිම් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරයි. ප්ලෑන් ඩි සන්ටා බාබරා ලේඛණය චිකානෝ ව්‍යාපෘතියේ අධ්‍යාපනික අරමුණු සනිටුහන් කළ කෙටුම්පත වූ අතර ශිෂ්‍ය ක‍්‍රියාකාරී කණ්ඩායමක් වූ එම් ඊ සී එච් ඒ (මී චා) චිකානෝ ජනතාවට අධ්‍යාපනය තම ජන කොට්ඨාසය දියුණු කිරීමට යෙදවීමත් පිළිබඳව අවධාරණය කරයි. මිනිසෙකු තමාගේ යථා ස්වරූපය ට සමීප වන්නේ තම ජන කොට්ඨාසය ට සමීප වූ තරමට යන්න ඔවුන් ප‍්‍රකාශ කරයි. අද දක්වාම බොහෝ චිකානෝ අධ්‍යයන පීඨ විශ්ව විද්‍යාලයේ හා සමාජයේ ක‍්‍රියාකාරීත්වයන් වෙනුවෙන් විශාල කැපවීමකින් සිටිති.
කුර්ආන්
ශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනය - ආශ්චර්යයකි
ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය මිනිසාට අභියෝග කරන්නේ හැකි නම් ශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනය වැන්නක් එහි සුරාවන් කිහිපයක් වැනි හෝ එසේත් නැතිනම් වාක්‍ය කිහිපයක් හෝ නිර්මාණය කරන ලෙසටය. ඒ හා සමාන කෘතියක් කෙතරම් උත්සාහ කළ ද මිනිසාට නිර්මාණය කළ නොහැකි වීමෙනුත් එහි භාෂා ශෛලියන් ආශ්චර්ය ජනක බව විදහා දැක්වෙයි.
අංග සම්පූර්ණ බව
එකක් වෙනුවට තවත් දෙයක් ආදේශ කිරීම මෙහිදී දැකගත හැකි විය. එම නිසා එයින් ඉදිරිපත් කරන තොරතුරු වැරදි විය හැකි අතර එය අමතක වීමට අවස්ථාව ඇති බවයි.
මුස්ලිම්වරුන්ගේ පිළිගැනීම හා විශ්වාසය වන්නේ ෂෙයිතාන්ගේ පෙළඹවීම සැම රසුල්වරයෙක් කෙරෙහිම පොදු වූවක් ‍වන අතර එය මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නොවන බවයි. එහෙත් මෙම බලපැම් කිසිවකින් ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනයට බලපෑම් එල්ල කළ නොහැකි වූ බව ඒ. සුසුන් අලිගේ පරිවර්තනයේ සඳහන් තොරතුරුවලින් හෙලි වේ.
විශේෂිත අරාබි වචනයන් සමහරකගේ අර්ථ විවරණය
• අස්ර් - අපර භාගයේ මැද කොටසේ සිට සූර්යය අස්ථමයට යන තෙක් ඇති කාලයටම අස්ර් යයි හැඳින්වේ. මෙම කාලය තුළදී ඉටු කරනු ලබන නැමදුමටම “අස්ර් සලාතය” යයි කියනු ලැබේ.
• ආදම් (අලෛහිස් සලාම්) - (ඇඩම්), ආදි මනුෂ්‍යයාද, දෙවියන්ගේ ආදි දුතයාද වන්නේය. ආදම් - හව්වා (ආදාම් - ඒවා) යුවළගෙන්ම මිනිස් වර්ගයා උත්පාදනය විය.
• ඉස්මායිල් (අලෛ) - (ඉස්මායෙල්). ක‍්‍රි.පූ. 19 වැනි ශත වර්ෂයට අයත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන මොහු, නබි ඉබ්රාහීම් - හාජරා යුවළගේ වැඩිමහල් පුතා වන්නේය. මොහුගෙන්ම අරාබි ජනතාව පැවතෙන බැවින් ඉස්මායිල්ව ’අරාබිවරුන්ගේ පියා’යයි හැඳින්වේ. අවසාන අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් ඉස්මායීල්ගෙන් පැවතෙන්නෙකු වන්නාහ.
• ඊසා (අලෛ) - ජීසස්. අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකු වන මොහු ක‍්‍රි.පූ. 4වැනි වසරේදී පලස්තීනයෙහි ඇති නාසිරා (නසරත්) නමැති ගමේ මරියම් (අලෛහිස් සලාම්) තුමියට පිරිමි සහායයෙකු නොමැතිව ඉතාමත් පුදුමාකාර ක‍්‍රමයකට ඉපදුණේය. මොහුට පහළ කරනු ලැබූ දෙවියන්ගේ ධර්මය “ඉන්ජීල්” වන්නේය.
•කඃබා (කඃබතුල්ලාහ්) - ශුද්ධ වූ මක්කාවේ පිහිටි හතරැස් වූ හැඩයකට ඇති අල්ලාහ්ගේ නිවසයි. ලොවෙහි පළමුවෙන්ම එකම දෙවියා යන (සංකල්පයට අනුව) වත් පිළිවෙත් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරනු ලැබූ අල්ලාහ්ගේ නැමදුම්පළයි. මෙම නැමදුම්පළ පිහිටා ඇති දිසාවට මුහුණ ලා, ලොව සිටින මුස්ලීම්වරුන් අල්ලාහ් නමදින්නාහ. මෙය දර්ශණය කර, දෙවියන්ව අනුගමනය කර වත් පිළිවෙත් කිරීමටද, ශුද්ධ වූ හජ් හා උම්රා කිරීම සඳහාද වන්ඳනා කරන්නාහ.
• කිස්රා - (කොස්රෝස්). පර්ෂියානු මහාචාර්යවරුන්ට කියනු ලබන විශිෂ්ඨ නාමයකි. නබි තුමාණන්ගේ සමයෙහි සිටි කොස්රෝස්ගේ නාමය අබ්රෝයස් බින් හුර්මුස් (ක‍්‍රි.ව. 590-628). මොහු සමග ඉරාකයේදී පර්ෂියානු අධිරාජ්‍යය අවසානයට පත් විය.
• කුරෙයිෂි - (කුරෙයිෂිවරුන්). අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන ඉස්මායීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පැවතෙන්නන්ගෙන් නල්ර් බින් කිනානා නමැත්තාගේ දරු මුණුබුරන් වන අරාබි ජාතික ගෝත‍්‍රයක් වන්නේය. මුහම්මද් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ද මෙම ගෝත‍්‍රයට අයත් වන්නාහ.
• ෂිර්ක් - සමානයන් තැබීම ( - බහු දේව පිළිවෙත්). එකම දෙවියන්ට සමානයන් වශයෙන් පිටස්තර වස්තූන් හෝ මිනිසුන් හෝ ජීවීන් හෝ විශ්වාස කිරීම සඳහාම සමානයන් තැබීම නැතහොත් සමාන කිරීම යයි හැඳින් වේ. එකම දෙවියන්ටම අයිති ගුණාංගයන්, ඒකීයභාවය, පිළිවෙත් හා තවද අධිකාරී බලය ආදියෙහි ඔහුට සමානයන් වශයෙන් අන් අයව අදහස් කිරීමද සමානයන් තැබීමෙහි අඩංගු වේ. මේ අදහස් කරන්නන්ට “මුෂ්රික්” (සමානයන් තබන්නා) යනුවෙන් හැඳින්වේ. “මුෂ්රිකූන්” නැතහොත් “මුෂ්රිකීන්” යන්න මෙහි බහු වචනය වේ. සමානයන් තැබීම සමාව නොදිය හැකි වරදක් යයි කුර්ආනය පවසන්නේය.
• සාමිරී - මොහු නබි මූසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ ජනතාවට අයත් කෙනෙකු වන්නේය. මූසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමා අල්ලාහ්ගෙන් ධර්මය ලබා ගැනීම සඳහා ‘තූර් සිනායි’ කන්දට ගොස් සිටිය විටදී තම සමූහයාගේ ජනතාවගෙන් ආභරණ ආදිය ලබාගෙන ගව පැටියෙකුගේ පිළිමයක් ඇඹුවේය. පසුව ජිබ්රීල් (අලෛ) නමැති මලායිකාවරයාගේ පාදය යටින් තිබූ වැලි ගෙන එම වසු පැටියාගේ කටේ දැමූ වහාම ඌ ශබ්දයක් පිට කළේය. එවෙලේම ඔහු මෙයයි දෙවියෝ. මූසා මාර්ගය වැරද ගියේය යයි ජනතාව විශ්වාස කිරීමට සැලැස්සුවේය.
• සූරා - පරිච්ඡේදය. පරිශුද්ධ වූ කුර්ආනයෙහි සූරාවන් 114 කි. ක‍්‍රියාවන් ලද වැඩ (ක‍්‍රමය), අර්ථයන්
• තබූක් - මදීනාවට උතුරින් පිහිටා ඇති නගරයකි. හිජ්රි 9 වැනි වසරේ රජබ් මාසයේදී අල්ලාහ් මත විශ්වාසය තැබූවන්ටද, රෝම නගර ධර්මය හිමි අයටද අතරේ මෙහි සිදු වූ යුද්ධයට “තබූක් යුද්ධය” යයි හඳුන්වනු ලැබේ.
• තමත්තුඋ - බුක්ති විඳීම, ඵල ප‍්‍රයෝජන අත් කර ගැනීම, යන්න මෙහි අර්ථයන් වේ. හජ් මාසයන්හි උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා ඉහ්රාම් හැඳ, උම්රාවෙහි වත් පිළිවෙත් නිමා කළ පසු, ඉහ්රාමයෙන් මිදී, නැවතත් දේශ සීමාවට නොගොස්ම හජ් සඳහා අළුතින් ඉහ්රාම් හැඳ, නොකඩවා හජ් කිරීම ‘හජ් තමත්තුඋ’ යයි කියනු ලැබේ.
• තීහ් - කාන්තාරයකි. ඊජිප්තු-පලස්තීන දේශ සීමාවේ පිහිටා ඇති මෙම කාන්තාරය “ඉස්රායීල කාන්තාරය” යයි හඳුන්වනු ලැබේ. පුළුස්සා දවාලන මෙම කාන්තාරයේ ඉස්රායීල්වරුන් ඒ මේ අත ඇවිදිමින් සිටින විට අල්ලාහ් ඝන වලාකුළු වලින් සෙවන ලබා දීමට සැලැස්සුවේය.
• තූර් සීනාඋ - සිනායි කන්ද. අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන මූසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමා සිටිමින් අල්ලාහ් සමග කතා කළ කන්දේ නාමයයි.
• බද්ර් - මක්කා හා මදිනා අතරේ ඇති ස්ථානයකි. මදීනාවට නිරිත දිගින් කි.මී. 147 ඈතින් පිහිටි මෙම ස්ථානයෙහි මක්කාවාසී අල්ලාහ්ව ප්‍රතික්ෂේපකයන්ටද මදීනා මුස්ලිම්වරුන්ටද අතරේ හිජ්රි 2 (ක‍්‍රි.ව.624) වසරේ රමලාන් මාසයේ 17 වැනි සිකුරාදා දින සිදු වූ ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨ යුද්ධය “බද්රු යුද්ධය” යයි කියනු ලැබේ.
• ෆිර්අවුන් - (ෆේරෝහ්). අමාලික්කා රාජ පරම්පරාවෙන් පැවත එන ඊජිප්තු රටේ රජ්ජුරුවන්ගේ විශිෂ්ඨ නාමයකි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන මුසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ කාලයේදී ඒකාධිපතිවරයා වශයෙන් සිටි ෆිර්අවුන්ගේ (රම්සෙස් 11) නාමය වලිද් බින් මුස්අබ් බින් අර්රයියාන් වන්නේය. මොහු ක‍්‍රි.පූ. 15 වැනි සියවසේදී ජීවත් වූවේය. අල්ලාහ්ටද අල්ලාහ්ගේ දූත මුසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාටද විරුද්ධව කටයුතු කළ මොහු රතු මුහුදේ ගිල්වා දමා මරණයට පත් වූවේය. මොහුගේ මෘත දේහය ආරක්ෂා කරනු ලැබ අදත් ඊජිප්තු කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇත.
• මග්රිබ්- සූර්යයා අස්ථමයට යාම (සැඟවීම) හා බටහිර යනු මෙහි අර්ථය වේ. සූර්යයා සැඟවූ පසු කරනු ලබන අනිවාර්යය සලාතයට “මග්රිබ් සලාතය” යයි හඳුන්වනු ලැබේ.
• මස්ජිදුල් හරාම් - කඃබාව ඇතුළු අල්ලාහ්ගේ නිවසට “මස්ජිදුල් හරාම්” (ශුද්ධ වූ නැමදුම්පළ) යයි කියනු ලැබේ. මෙය පළමුවැනි ශුද්ධ වූ නැමදුම්පළ වන්නේය. මෙය “බයිතුල් හරාම්” යයිද හඳුන්වනු ලැබේ.
• මුඅදසිලා - ඉස්ලාමයෙන් වෙනස් වුනු සිතුවිලි ප‍්‍රකාශයට පත් කළ එක් සමූහයකි. වාසිල් බින් අදාඋ නමැත්තාම ඔවුන්ගේ ප‍්‍රධානියා වශයෙන් පත්ව සිටියේය. හසන් අල් බසරී (රහ්මතුල්ලාහි අලෛහි) තුමාගේ සිසුවෙකු වශයෙන් සිටි මොහු, පසුව වෙනස් වූ අදහස් ඉදිරිපත් කර, එතුමාගේ සභාවෙන් ඈත් වී ගියේය. මේ අනුව ඔහු “ඈත් වී ගිය අය” (මුඅදසිලී) යයි හඳුන්වනු ලැබීය. ඔහුගේ අනුගාමිකයින් “මුඅදසිලාවරුන්” යයි හඳුන්වනු ලැබූහ. මුස්ලීම්වරුන්ගෙන් පාපයන් කරන්නන් ඉස්ලාමයෙන් පිටමං වී යන්නෝය යන්න මොවුන්ගේ ප‍්‍රතිපත්තීන්ගෙන් එකක් වන්නේය.
• මුස්ලිම් - ශාන්තිය ලබා දෙන්නා, යටහත් පහත් වන්නා යන්න මෙහි අර්ථයන් වේ. අල්ලාහ් මත විශ්වාසය තබා දෙවියන්ගේ නීති රිතීන්ට යටහත් පහත් වන්නා, අල්ලාහ්ගේ වත් පිළිවෙත් නියමිත ආකාරයකට කරන්නා.
• මුහම්මද් (සල්) - අල්ලාහ්ගේ අවසාන දුතයා වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ නාමයයි. ප‍්‍රශංසා කරනු ලැබූවා යන්න මෙහි අර්ථයයි. මෙතුමාණන් ක‍්‍රි.ව. 570 අගෝස්තු 20 වැනි දින සවුදි අරාබියාවේ ඇති මක්කාවෙහි ඉපදී, ක‍්‍රි.ව. 632 ජූනි 9 වැනි දින මදීනාවේ අභාවප‍්‍රාප්ත වූහ.
• යූසුෆ් (අලෛ) - (ජෝසෆ්). නබි යඅකූබ් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ බාල පුත‍්‍රයා වන මොහුද අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකු වන්නේය. එතුමා ඉතාමත් රූප ලක්ෂණයෙන් පිරි අලංකාරවත් ඉතිහාසයකටද අයිතිකරුවෙකු වන්නේය. නබිවරුන්ගේ පරම්පරාවෙන් උපන් ආඩම්බරත්වයට හිමි මොහු ඊජිප්තුවේ ඇමති කෙනෙකු වශයෙන් සිටියේය.
• රසූල් - අල්ලාහ්ගේ දුතයා. නබි යන්නෙහි තවත් නමකි. පැවතෙන්නන්ගෙන් වැදගත් අල්ලාහ්ගේ දූතයන්ට “රසුල්වරුන්” යයි කියනු ලැබේ.
• රාෆිලාවරුන් - (රාෆිජිවරුන්). ෂියාවරුන්ගේ එක් කොටසකි. “අත්හැර දැමූවන්” යන්න මෙහි අර්ථය වේ. මොවුන් සයිද් බින් අලී (රහ්මතුල්ලාහි අලෛහි) තුමාව එක් අකරතැබ්බයකදී අත්හැර දැමූ බැවින් “රාෆිලාවරුන්” යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.
• වස්ක් - කි.ග‍්‍රෑම් 191.56 සමාන බරකි.
• වසීයියත් - අන්තිම කැමැත්ත, මරණ (මංචකයේදී හෝ මරණයට පෙර දෙන අන්තිම) කැමති පත‍්‍රය. කෙනෙකු තමන්ට මරණය ළඟා වන විට දේපළ උරුමය නොලැබුණු ඥතින් වෙනුවෙන් සම්පූර්ණ දේපළින් තුනෙන් එක් කොටසකට නොවැඩි “වසීයියත්” කිරීම අගනේය.
• ජාලූත් (ජුල්යාත්) - මොහු පලස්තීනයේ ඒකාධිපතිවරයෙකු වශයෙන් සිටියේය. ඉස්රයීල්වරුන් තාලූත් රජුගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් ජාලූත්ගේ සේනාව පරාජය කළහ. තාලූත්ගේ සේනාවේ විශිෂ්ඨ යුද්ධ භටයා වශයෙන් සිටි නබි දාවූද් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා ජාලූත්ව මරා දැමුවේය. තවද වැඩි විස්තර සඳහා 2/249-251 ආයාවන්ගේ විවරණය බලනු.